# Επίσημη Εφημερίδα C 209/30 Ι

| | ISSN 1977-0901 |
| --- | --- |
| Επίσημη Εφημερίδα
  της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 209 |
| | |
| Έκδοση στην ελληνική γλώσσα | Ανακοινώσεις και Πληροφορίες | 60ό έτος30 Ιουνίου 2017 |

ISSN 1977-0901

Επίσημη Εφημερίδα

της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 209

Έκδοση στην ελληνική γλώσσα

Ανακοινώσεις και Πληροφορίες

60ό έτος30 Ιουνίου 2017

---

| Ανακοίνωση αριθ | Περιεχόμενα | Σελίδα |
| --- | --- | --- |
| | I   Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις |
| | ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ |
| | Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή |
| | 523η σύνοδος ολομέλειας της ΕΟΚΕ της 22ης και 23ης Φεβρουαρίου 2017 |
| 2017/C 209/01 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Στρατηγικές διαφοροποίησης του ναυτικού και θαλάσσιου τουρισμού (διερευνητική γνωμοδότηση) | 1 |
| 2017/C 209/02 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Νησιά στην ΕΕ: από διαρθρωτικό μειονέκτημα σε περιοχές χωρίς αποκλεισμούς (διερευνητική γνωμοδότηση) | 9 |

Ανακοίνωση αριθ

Περιεχόμενα

Σελίδα

I   Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ

Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή

523η σύνοδος ολομέλειας της ΕΟΚΕ της 22ης και 23ης Φεβρουαρίου 2017

2017/C 209/01

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Στρατηγικές διαφοροποίησης του ναυτικού και θαλάσσιου τουρισμού (διερευνητική γνωμοδότηση)

1

2017/C 209/02

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Νησιά στην ΕΕ: από διαρθρωτικό μειονέκτημα σε περιοχές χωρίς αποκλεισμούς (διερευνητική γνωμοδότηση)

9

---

| | III   Προπαρασκευαστικές πράξεις |
| --- | --- |
| | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ |
| | 523η σύνοδος ολομέλειας της ΕΟΚΕ της 22ης και 23ης Φεβρουαρίου 2017 |
| 2017/C 209/03 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Μια διαστημική στρατηγική για την Ευρώπη[COM(2016) 705 final] | 15 |
| 2017/C 209/04 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τα πλαίσια προληπτικής αναδιάρθρωσης, τη δεύτερη ευκαιρία και μέτρα για την αύξηση της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών αναδιάρθρωσης, αφερεγγυότητας και απαλλαγής, καθώς και για την τροποποίηση της οδηγίας 2012/30/ΕΕ[COM(2016) 723 final — 2016/0359 (COD)] | 21 |
| 2017/C 209/05 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με πλαίσιο για την ανάκαμψη και την εξυγίανση των κεντρικών αντισυμβαλλομένων, και για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1095/2010, (ΕΕ) αριθ. 648/2012 και (ΕΕ) 2015/2365[COM(2016) 856 final — 2016/0365 (COD)] | 28 |
| 2017/C 209/06 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέματα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 όσον αφορά τον δείκτη μόχλευσης, τον δείκτη καθαρής σταθερής χρηματοδότησης, τις απαιτήσεις ιδίων κεφαλαίων και επιλέξιμων υποχρεώσεων, τον πιστωτικό κίνδυνο αντισυμβαλλομένου, τον κίνδυνο αγοράς, τα ανοίγματα έναντι κεντρικών αντισυμβαλλομένων, τα ανοίγματα έναντι οργανισμών συλλογικών επενδύσεων, τα μεγάλα χρηματοδοτικά ανοίγματα, τις υποχρεώσεις υποβολής αναφορών και δημοσιοποίησης, καθώς και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012[COM(2016) 850 final — 2016/0360 (COD)] και Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 806/2014 όσον αφορά την ικανότητα απορρόφησης ζημιών και ανακεφαλαιοποίησης των πιστωτικών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων επενδύσεων[COM(2016) 851 final — 2016/0361 (COD)] και Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2014/59/ΕΕ σχετικά με την ικανότητα απορρόφησης των ζημιών και ανακεφαλαιοποίησης των πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων και για την τροποποίηση της οδηγίας 98/26/ΕΚ, της οδηγίας 2002/47/ΕΚ, της οδηγίας 2012/30/ΕΕ, της οδηγίας 2011/35/ΕΕ, της οδηγίας 2005/56/ΕΚ, της οδηγίας 2004/25/ΕΚ και της οδηγίας 2007/36/ΕΚ[COM(2016) 852 final — 2016/0362 (COD)] και Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου η οποία τροποποιεί την οδηγία 2013/36/ΕΕ όσον αφορά τις εξαιρούμενες οντότητες, τις χρηματοδοτικές εταιρείες συμμετοχών, τις μεικτές χρηματοοικονομικές εταιρείες συμμετοχών, τις αποδοχές, τα μέτρα και τις εξουσίες εποπτείας και τα μέτρα διατήρησης κεφαλαίου[COM(2016) 854 final — 2016/0364 (COD)] | 36 |
| 2017/C 209/07 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Διαδικασία συγκέντρωσης αποδεικτικών στοιχείων — Κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες[COM(2016) 855 final] | 43 |
| 2017/C 209/08 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέματα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας (Eurofound) και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1365/75 του Συμβουλίου[COM(2016) 531 final — 2016/0256(COD)] και Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ίδρυση Ευρωπαϊκού Κέντρου για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης (Cedefop) και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 337/75 του Συμβουλίου[COM(2016) 532 final — 2016/0257(COD)] και Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA) και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2062/94 του Συμβουλίου[COM(2016) 528 final — 2016/0254(COD)] | 49 |
| 2017/C 209/09 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τον ορισμό, την παρουσίαση και την επισήμανση των αλκοολούχων ποτών, τη χρήση των ονομασιών των αλκοολούχων ποτών στην παρουσίαση και επισήμανση άλλων τροφίμων, καθώς και την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων για τα αλκοολούχα ποτά[COM(2016) 750 final — 2016/0392 (COD)] | 54 |
| 2017/C 209/10 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1101/89 του Συμβουλίου και των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 2888/2000 και (ΕΚ) αριθ. 685/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου[COM(2016) 745 final — 2016/0368 (COD)] | 58 |
| 2017/C 209/11 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Κοινή ανακοίνωση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Διεθνής διακυβέρνηση των ωκεανών: ένα θεματολόγιο για το μέλλον των ωκεανών μας[JOIN(2016) 49 final] | 60 |
| 2017/C 209/12 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1036 για την άμυνα κατά των εισαγωγών που αποτελούν αντικείμενο ντάμπινγκ εκ μέρους χωρών μη μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1037 για την άμυνα κατά των εισαγωγών που αποτελούν αντικείμενο επιδοτήσεων εκ μέρους χωρών μη μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης[COM(2016) 721 final] | 66 |
| 2017/C 209/13 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1059/2003 όσον αφορά τις εδαφικές τυπολογίες (Tercet)[COM(2016) 788 final — 2016/0393 (COD)] | 71 |

III   Προπαρασκευαστικές πράξεις

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

523η σύνοδος ολομέλειας της ΕΟΚΕ της 22ης και 23ης Φεβρουαρίου 2017

2017/C 209/03

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Μια διαστημική στρατηγική για την Ευρώπη[COM(2016) 705 final]

[COM(2016) 705 final]

15

2017/C 209/04

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τα πλαίσια προληπτικής αναδιάρθρωσης, τη δεύτερη ευκαιρία και μέτρα για την αύξηση της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών αναδιάρθρωσης, αφερεγγυότητας και απαλλαγής, καθώς και για την τροποποίηση της οδηγίας 2012/30/ΕΕ[COM(2016) 723 final — 2016/0359 (COD)]

[COM(2016) 723 final — 2016/0359 (COD)]

21

2017/C 209/05

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με πλαίσιο για την ανάκαμψη και την εξυγίανση των κεντρικών αντισυμβαλλομένων, και για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1095/2010, (ΕΕ) αριθ. 648/2012 και (ΕΕ) 2015/2365[COM(2016) 856 final — 2016/0365 (COD)]

[COM(2016) 856 final — 2016/0365 (COD)]

28

2017/C 209/06

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέματα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 όσον αφορά τον δείκτη μόχλευσης, τον δείκτη καθαρής σταθερής χρηματοδότησης, τις απαιτήσεις ιδίων κεφαλαίων και επιλέξιμων υποχρεώσεων, τον πιστωτικό κίνδυνο αντισυμβαλλομένου, τον κίνδυνο αγοράς, τα ανοίγματα έναντι κεντρικών αντισυμβαλλομένων, τα ανοίγματα έναντι οργανισμών συλλογικών επενδύσεων, τα μεγάλα χρηματοδοτικά ανοίγματα, τις υποχρεώσεις υποβολής αναφορών και δημοσιοποίησης, καθώς και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012[COM(2016) 850 final — 2016/0360 (COD)] και Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 806/2014 όσον αφορά την ικανότητα απορρόφησης ζημιών και ανακεφαλαιοποίησης των πιστωτικών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων επενδύσεων[COM(2016) 851 final — 2016/0361 (COD)] και Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2014/59/ΕΕ σχετικά με την ικανότητα απορρόφησης των ζημιών και ανακεφαλαιοποίησης των πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων και για την τροποποίηση της οδηγίας 98/26/ΕΚ, της οδηγίας 2002/47/ΕΚ, της οδηγίας 2012/30/ΕΕ, της οδηγίας 2011/35/ΕΕ, της οδηγίας 2005/56/ΕΚ, της οδηγίας 2004/25/ΕΚ και της οδηγίας 2007/36/ΕΚ[COM(2016) 852 final — 2016/0362 (COD)] και Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου η οποία τροποποιεί την οδηγία 2013/36/ΕΕ όσον αφορά τις εξαιρούμενες οντότητες, τις χρηματοδοτικές εταιρείες συμμετοχών, τις μεικτές χρηματοοικονομικές εταιρείες συμμετοχών, τις αποδοχές, τα μέτρα και τις εξουσίες εποπτείας και τα μέτρα διατήρησης κεφαλαίου[COM(2016) 854 final — 2016/0364 (COD)]

[COM(2016) 850 final — 2016/0360 (COD)]

[COM(2016) 851 final — 2016/0361 (COD)]

[COM(2016) 852 final — 2016/0362 (COD)]

[COM(2016) 854 final — 2016/0364 (COD)]

36

2017/C 209/07

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Διαδικασία συγκέντρωσης αποδεικτικών στοιχείων — Κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες[COM(2016) 855 final]

[COM(2016) 855 final]

43

2017/C 209/08

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέματα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας (Eurofound) και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1365/75 του Συμβουλίου[COM(2016) 531 final — 2016/0256(COD)] και Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ίδρυση Ευρωπαϊκού Κέντρου για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης (Cedefop) και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 337/75 του Συμβουλίου[COM(2016) 532 final — 2016/0257(COD)] και Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA) και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2062/94 του Συμβουλίου[COM(2016) 528 final — 2016/0254(COD)]

[COM(2016) 531 final — 2016/0256(COD)]

[COM(2016) 532 final — 2016/0257(COD)]

[COM(2016) 528 final — 2016/0254(COD)]

49

2017/C 209/09

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τον ορισμό, την παρουσίαση και την επισήμανση των αλκοολούχων ποτών, τη χρήση των ονομασιών των αλκοολούχων ποτών στην παρουσίαση και επισήμανση άλλων τροφίμων, καθώς και την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων για τα αλκοολούχα ποτά[COM(2016) 750 final — 2016/0392 (COD)]

[COM(2016) 750 final — 2016/0392 (COD)]

54

2017/C 209/10

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1101/89 του Συμβουλίου και των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 2888/2000 και (ΕΚ) αριθ. 685/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου[COM(2016) 745 final — 2016/0368 (COD)]

[COM(2016) 745 final — 2016/0368 (COD)]

58

2017/C 209/11

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Κοινή ανακοίνωση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Διεθνής διακυβέρνηση των ωκεανών: ένα θεματολόγιο για το μέλλον των ωκεανών μας[JOIN(2016) 49 final]

[JOIN(2016) 49 final]

60

2017/C 209/12

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1036 για την άμυνα κατά των εισαγωγών που αποτελούν αντικείμενο ντάμπινγκ εκ μέρους χωρών μη μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1037 για την άμυνα κατά των εισαγωγών που αποτελούν αντικείμενο επιδοτήσεων εκ μέρους χωρών μη μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης[COM(2016) 721 final]

[COM(2016) 721 final]

66

2017/C 209/13

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1059/2003 όσον αφορά τις εδαφικές τυπολογίες (Tercet)[COM(2016) 788 final — 2016/0393 (COD)]

[COM(2016) 788 final — 2016/0393 (COD)]

71

---

| EL | |
| --- | --- |

EL

---

I Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ

Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή

523η σύνοδος ολομέλειας της ΕΟΚΕ της 22ης και 23ης Φεβρουαρίου 2017

| 30.6.2017 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 209/1 |
| --- | --- | --- | --- |

30.6.2017

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 209/1

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Στρατηγικές διαφοροποίησης του ναυτικού και θαλάσσιου τουρισμού»

(διερευνητική γνωμοδότηση)

(2017/C 209/01)

| Εισηγητής: | ο κ. Tony ZAHRA |
| --- | --- |

Εισηγητής:

ο κ. Tony ZAHRA

| Αίτηση γνωμοδότησης | Μαλτέζικη προεδρία του Συμβουλίου, 19.9.2016 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Αρμόδιο τμήμα | Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση |
| Υιοθετήθηκε από το τμήμα | 9.3.2017 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 30.3.2017 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 524 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 179/0/0 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Μαλτέζικη προεδρία του Συμβουλίου, 19.9.2016

Νομική βάση

Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο τμήμα

Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση

Υιοθετήθηκε από το τμήμα

9.3.2017

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

30.3.2017

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

524

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

179/0/0

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Λαμβάνοντας υπόψη διάφορα μειονεκτήματα όπως η απόσταση, η προσβασιμότητα και ο νησιωτικός χαρακτήρας, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι θα πρέπει να προβλεφθεί ένα ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς για τα νησιά το οποίο να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαίτερες προσπάθειες που έχουν καταβληθεί όσον αφορά τις επενδύσεις, τη διατήρηση και τη δημιουργία θέσεων εργασίας, καθώς και την προσαρμογή των περιόδων λειτουργίας των επιχειρήσεων, με απώτερο σκοπό την άμβλυνση των επιπτώσεων της εποχικότητας. |
| --- | --- |

1.1.

Λαμβάνοντας υπόψη διάφορα μειονεκτήματα όπως η απόσταση, η προσβασιμότητα και ο νησιωτικός χαρακτήρας, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι θα πρέπει να προβλεφθεί ένα ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς για τα νησιά το οποίο να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαίτερες προσπάθειες που έχουν καταβληθεί όσον αφορά τις επενδύσεις, τη διατήρηση και τη δημιουργία θέσεων εργασίας, καθώς και την προσαρμογή των περιόδων λειτουργίας των επιχειρήσεων, με απώτερο σκοπό την άμβλυνση των επιπτώσεων της εποχικότητας.

| 1.2. | Παρά την ισχυρή ανθεκτικότητα και τη δυνατότητα ταχείας ανάκαμψης του τουρισμού σε εποχές κρίσης, η ΕΟΚΕ θεωρεί σημαντική την ανάλυση και την αντιμετώπιση των προβλεπόμενων προκλήσεων και ευκαιριών στον κλάδο του ναυτικού και θαλάσσιου τουρισμού, ιδίως στη Μεσόγειο, λόγω της μεγάλης σημασίας και της ουσιαστικής συμβολής της στην ευρωπαϊκή οικονομία. Κατά τη διαδικασία αξιολόγησης θα πρέπει να επιδειχθεί η δέουσα προσοχή στη συγκρισιμότητα με ανταγωνιστικούς προορισμούς. Η θέσπιση εξυπνότερης νομοθεσίας και ευφυέστερων πολιτικών, παράλληλα με τη μείωση της γραφειοκρατίας για τις ΜΜΕ, είναι ζωτικής σημασίας. |
| --- | --- |

1.2.

Παρά την ισχυρή ανθεκτικότητα και τη δυνατότητα ταχείας ανάκαμψης του τουρισμού σε εποχές κρίσης, η ΕΟΚΕ θεωρεί σημαντική την ανάλυση και την αντιμετώπιση των προβλεπόμενων προκλήσεων και ευκαιριών στον κλάδο του ναυτικού και θαλάσσιου τουρισμού, ιδίως στη Μεσόγειο, λόγω της μεγάλης σημασίας και της ουσιαστικής συμβολής της στην ευρωπαϊκή οικονομία. Κατά τη διαδικασία αξιολόγησης θα πρέπει να επιδειχθεί η δέουσα προσοχή στη συγκρισιμότητα με ανταγωνιστικούς προορισμούς. Η θέσπιση εξυπνότερης νομοθεσίας και ευφυέστερων πολιτικών, παράλληλα με τη μείωση της γραφειοκρατίας για τις ΜΜΕ, είναι ζωτικής σημασίας.

| 1.3. | Χρειάζεται να δημιουργηθούν και να προαχθούν περισσότερες διαδρομές πολλαπλών προορισμών στην εκάστοτε περιοχή και, συγχρόνως, να υποστηριχθεί η λήψη κοινών/περιφερειακών μέτρων προώθησης μεταξύ των κρατών μελών. Η ΕΟΚΕ προτείνει να υιοθετήσουν τα κράτη μέλη ισχυρές στρατηγικές μάρκετινγκ με σκοπό τη διαφοροποίηση και την προσαρμογή στις εξελισσόμενες προτιμήσεις και επιθυμίες των πελατών. Ωστόσο, στο πλαίσιο της εν λόγω διαδικασίας, χρειάζεται να αξιολογηθούν επίσης οι ανισότητες που υφίστανται ενδεχομένως μεταξύ των πολιτών ως προς την οικονομική προσιτότητα των τουριστικών υπηρεσιών που παρέχονται στον συγκεκριμένο κλάδο. |
| --- | --- |

1.3.

Χρειάζεται να δημιουργηθούν και να προαχθούν περισσότερες διαδρομές πολλαπλών προορισμών στην εκάστοτε περιοχή και, συγχρόνως, να υποστηριχθεί η λήψη κοινών/περιφερειακών μέτρων προώθησης μεταξύ των κρατών μελών. Η ΕΟΚΕ προτείνει να υιοθετήσουν τα κράτη μέλη ισχυρές στρατηγικές μάρκετινγκ με σκοπό τη διαφοροποίηση και την προσαρμογή στις εξελισσόμενες προτιμήσεις και επιθυμίες των πελατών. Ωστόσο, στο πλαίσιο της εν λόγω διαδικασίας, χρειάζεται να αξιολογηθούν επίσης οι ανισότητες που υφίστανται ενδεχομένως μεταξύ των πολιτών ως προς την οικονομική προσιτότητα των τουριστικών υπηρεσιών που παρέχονται στον συγκεκριμένο κλάδο.

| 1.4. | Λόγω της υψηλής εξάρτησης του ναυτικού και παράκτιου τουρισμού από τα θαλάσσια οικοσυστήματα, είναι σημαντικό οι μεσογειακές χώρες να εντείνουν την περιφερειακή συνεργασία με στόχο την προστασία τους. Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ της δημιουργίας μιας ομάδας κρατών μελών της Δυτικής Μεσογείου και τρίτων χωρών, με σκοπό την από κοινού αντιμετώπιση της γαλάζιας ανάπτυξης (1) και τη δημιουργία γαλάζιας και πράσινης υποδομής για την αποκατάσταση υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων. |
| --- | --- |

1.4.

Λόγω της υψηλής εξάρτησης του ναυτικού και παράκτιου τουρισμού από τα θαλάσσια οικοσυστήματα, είναι σημαντικό οι μεσογειακές χώρες να εντείνουν την περιφερειακή συνεργασία με στόχο την προστασία τους. Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ της δημιουργίας μιας ομάδας κρατών μελών της Δυτικής Μεσογείου και τρίτων χωρών, με σκοπό την από κοινού αντιμετώπιση της γαλάζιας ανάπτυξης (1) και τη δημιουργία γαλάζιας και πράσινης υποδομής για την αποκατάσταση υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων.

| 1.5. | Η οικοδομική δραστηριότητα και η ανάκτηση εδάφους από τη θάλασσα στην αβαθή ηπειρωτική υφαλοκρηπίδα προξενούν ανεπανόρθωτη καταστροφή στους υποθαλάσσιους οικοτόπους. Η έκταση της υφαλοκρηπίδας της Μεσογείου είναι περιορισμένη και οι συγκεκριμένες θαλάσσιες ζώνες πρέπει να προστατευθούν από ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Εάν όμως όντως προκύψει κάτι τέτοιο, τότε θα πρέπει επίσης να διερευνηθεί η δυνατότητα λήψης αντισταθμιστικών μέτρων και δημιουργίας δημοσιονομικών αποθεμάτων. |
| --- | --- |

1.5.

Η οικοδομική δραστηριότητα και η ανάκτηση εδάφους από τη θάλασσα στην αβαθή ηπειρωτική υφαλοκρηπίδα προξενούν ανεπανόρθωτη καταστροφή στους υποθαλάσσιους οικοτόπους. Η έκταση της υφαλοκρηπίδας της Μεσογείου είναι περιορισμένη και οι συγκεκριμένες θαλάσσιες ζώνες πρέπει να προστατευθούν από ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Εάν όμως όντως προκύψει κάτι τέτοιο, τότε θα πρέπει επίσης να διερευνηθεί η δυνατότητα λήψης αντισταθμιστικών μέτρων και δημιουργίας δημοσιονομικών αποθεμάτων.

| 1.6. | Η ανάπτυξη του ναυτικού και θαλάσσιου τουρισμού θα πρέπει να βασίζεται στις αρχές της μακροπρόθεσμης βιώσιμης ανάπτυξης, πράγμα το οποίο προϋποθέτει τη δημιουργία ενός λειτουργικού και μετρήσιμου εργαλείου. Η ΕΟΚΕ συνιστά τη διαμόρφωση ενός εναρμονισμένου βιώσιμου μηχανισμού δεικτών, ιδιαίτερα για τα νησιωτικά κράτη και τις περιφέρειες που εξαρτώνται σε πολύ μεγάλο βαθμό από παράκτιες δραστηριότητες. Το «Ευρωπαϊκό Σύστημα Τουριστικών Δεικτών» που διαμορφώθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μπορούσε να αποτελέσει ιδανική πλατφόρμα για την επίτευξη του εν λόγω στόχου. |
| --- | --- |

1.6.

Η ανάπτυξη του ναυτικού και θαλάσσιου τουρισμού θα πρέπει να βασίζεται στις αρχές της μακροπρόθεσμης βιώσιμης ανάπτυξης, πράγμα το οποίο προϋποθέτει τη δημιουργία ενός λειτουργικού και μετρήσιμου εργαλείου. Η ΕΟΚΕ συνιστά τη διαμόρφωση ενός εναρμονισμένου βιώσιμου μηχανισμού δεικτών, ιδιαίτερα για τα νησιωτικά κράτη και τις περιφέρειες που εξαρτώνται σε πολύ μεγάλο βαθμό από παράκτιες δραστηριότητες. Το «Ευρωπαϊκό Σύστημα Τουριστικών Δεικτών» που διαμορφώθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μπορούσε να αποτελέσει ιδανική πλατφόρμα για την επίτευξη του εν λόγω στόχου.

| 1.7. | Η διαμόρφωση ενός εναρμονισμένου μηχανισμού δεικτών απαιτεί επίσης τη συγκέντρωση επακριβών οικονομικών δεδομένων. Ο τουρισμός είναι μια πολύ σύνθετη βιομηχανία που περιλαμβάνει ένα διαφορετικό σύνολο σχέσεων μεταξύ πολλών διαφορετικών ενδιαφερομένων μερών. Για τον σκοπό αυτό, θα μπορούσαν να διαμορφωθούν μέσα συλλογής σχετικών οικονομικών στοιχείων με παρέκταση του μοντέλου του δορυφορικού λογαριασμού. |
| --- | --- |

1.7.

Η διαμόρφωση ενός εναρμονισμένου μηχανισμού δεικτών απαιτεί επίσης τη συγκέντρωση επακριβών οικονομικών δεδομένων. Ο τουρισμός είναι μια πολύ σύνθετη βιομηχανία που περιλαμβάνει ένα διαφορετικό σύνολο σχέσεων μεταξύ πολλών διαφορετικών ενδιαφερομένων μερών. Για τον σκοπό αυτό, θα μπορούσαν να διαμορφωθούν μέσα συλλογής σχετικών οικονομικών στοιχείων με παρέκταση του μοντέλου του δορυφορικού λογαριασμού.

| 1.8. | Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στο θαλάσσιο περιβάλλον απαιτούν διάλογο για την εξεύρεση καινοτόμων λύσεων. Πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στη λήψη ειδικών μέτρων για τις ευπαθείς περιοχές. Η ΕΟΚΕ εφιστά την προσοχή στην πρόσφατη ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη διεθνή διακυβέρνηση των ωκεανών και τις 14 δέσμες δράσεων που προβλέπονται σε αυτήν (2). Το έβδομο πρόγραμμα δράσης της ΕΕ για το περιβάλλον έως το 2020 και οι στόχοι της ΕΕ για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και τον μετριασμό των επιπτώσεών της επικεντρώνονται σε τομείς όπως η ενέργεια και οι μεταφορές, αλλά και σε ειδικά ζητήματα που συνδέονται με τον παράκτιο και θαλάσσιο τουρισμό. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων θα παρέχει στις ΜΜΕ χρηματοδότηση για επενδύσεις στον κλάδο του τουρισμού ή/και στις περιφέρειες σύγκλισης. |
| --- | --- |

1.8.

Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στο θαλάσσιο περιβάλλον απαιτούν διάλογο για την εξεύρεση καινοτόμων λύσεων. Πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στη λήψη ειδικών μέτρων για τις ευπαθείς περιοχές. Η ΕΟΚΕ εφιστά την προσοχή στην πρόσφατη ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη διεθνή διακυβέρνηση των ωκεανών και τις 14 δέσμες δράσεων που προβλέπονται σε αυτήν (2). Το έβδομο πρόγραμμα δράσης της ΕΕ για το περιβάλλον έως το 2020 και οι στόχοι της ΕΕ για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και τον μετριασμό των επιπτώσεών της επικεντρώνονται σε τομείς όπως η ενέργεια και οι μεταφορές, αλλά και σε ειδικά ζητήματα που συνδέονται με τον παράκτιο και θαλάσσιο τουρισμό. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων θα παρέχει στις ΜΜΕ χρηματοδότηση για επενδύσεις στον κλάδο του τουρισμού ή/και στις περιφέρειες σύγκλισης.

| 1.9. | Η διαχείριση αποβλήτων αποτελεί πηγή σοβαρής ανησυχίας για τον ναυτικό και θαλάσσιο τουρισμό διότι ο ίδιος ο τουρισμός ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για την παραγωγή αποβλήτων. Η WWF εκτιμά ότι πάνω από το 80 % της θαλάσσιας ρύπανσης προέρχεται από χερσαίες δραστηριότητες. Το πρόβλημα επιτείνεται περαιτέρω από τα τα θαλάσσια απορρίμματα. Εκτός λοιπόν από τη συντονισμένη και αποτελεσματική επιβολή των κανονισμών, απαιτούνται επιπλέον καινοτόμα μέτρα, ικανά να μετριάσουν τα προβλήματα που σχετίζονται με τα απόβλητα. Η ΕΟΚΕ απευθύνει έκκληση για εναρμονισμένη εφαρμογή των διεθνών συμβάσεων, προκειμένου να προαχθεί η ανάπτυξη ικανοτήτων σε τρίτες χώρες. |
| --- | --- |

1.9.

Η διαχείριση αποβλήτων αποτελεί πηγή σοβαρής ανησυχίας για τον ναυτικό και θαλάσσιο τουρισμό διότι ο ίδιος ο τουρισμός ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για την παραγωγή αποβλήτων. Η WWF εκτιμά ότι πάνω από το 80 % της θαλάσσιας ρύπανσης προέρχεται από χερσαίες δραστηριότητες. Το πρόβλημα επιτείνεται περαιτέρω από τα τα θαλάσσια απορρίμματα. Εκτός λοιπόν από τη συντονισμένη και αποτελεσματική επιβολή των κανονισμών, απαιτούνται επιπλέον καινοτόμα μέτρα, ικανά να μετριάσουν τα προβλήματα που σχετίζονται με τα απόβλητα. Η ΕΟΚΕ απευθύνει έκκληση για εναρμονισμένη εφαρμογή των διεθνών συμβάσεων, προκειμένου να προαχθεί η ανάπτυξη ικανοτήτων σε τρίτες χώρες.

| 1.10. | Λαμβανομένων υπόψη των προοπτικών ανάπτυξης του εν λόγω κλάδου, ολόκληρη η αλυσίδα διαχείρισης αποβλήτων (από τη συλλογή έως τη διάθεσή τους) αποτελεί σημαντική πρόκληση, ιδίως σε οριοθετημένες περιοχές όπως τα νησιά. Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΟΚΕ συνιστά επίσης τη δημιουργία ενός «συνασπισμού για τη φυσική κληρονομιά» στον οποίο θα συμμετέχουν νησιά και παράκτιες περιοχές, καθώς και βασικοί περιβαλλοντικοί φορείς όπως ιδρύματα και διεθνείς οργανισμοί, με σκοπό τα ευρωπαϊκά νησιά και οι παράκτιες περιοχές να καταστούν πρωτοστάτες στη λήψη συνολικών μέτρων για ένα καθαρό περιβάλλον με την ενίσχυση ολοκληρωμένων προσεγγίσεων για τον τουρισμό. |
| --- | --- |

1.10.

Λαμβανομένων υπόψη των προοπτικών ανάπτυξης του εν λόγω κλάδου, ολόκληρη η αλυσίδα διαχείρισης αποβλήτων (από τη συλλογή έως τη διάθεσή τους) αποτελεί σημαντική πρόκληση, ιδίως σε οριοθετημένες περιοχές όπως τα νησιά. Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΟΚΕ συνιστά επίσης τη δημιουργία ενός «συνασπισμού για τη φυσική κληρονομιά» στον οποίο θα συμμετέχουν νησιά και παράκτιες περιοχές, καθώς και βασικοί περιβαλλοντικοί φορείς όπως ιδρύματα και διεθνείς οργανισμοί, με σκοπό τα ευρωπαϊκά νησιά και οι παράκτιες περιοχές να καταστούν πρωτοστάτες στη λήψη συνολικών μέτρων για ένα καθαρό περιβάλλον με την ενίσχυση ολοκληρωμένων προσεγγίσεων για τον τουρισμό.

| 1.11. | Η επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό αποτελεί προϋπόθεση για βιώσιμη και ανταγωνιστική ανάπτυξη. Ωστόσο, ο εν λόγω κλάδος δεν προσελκύει επαρκές ειδικευμένο προσωπικό, κυρίως επειδή στερείται ελκυστικότητας ως προς την εξέλιξη της σταδιοδρομίας και τη μακροπρόθεσμη απασχόληση. Η ΕΟΚΕ συνιστά να σχεδιαστεί ένα στρατηγικό σχέδιο δράσης ειδικά εστιασμένο στην προσέλκυση και διατήρηση μιας σταθερής ροής ειδικευμένων εργαζομένων που ενδιαφέρονται για μακροπρόθεσμη απασχόληση στον εν λόγω κλάδο. Σε αυτό το σχέδιο δράσης πρέπει να περιλαμβάνονται συγκεκριμένες προτάσεις, βάσει επιστημονικής και πρακτικής προσέγγισης, έτσι ώστε να αυξηθεί η ελκυστικότητα του κλάδου. |
| --- | --- |

1.11.

Η επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό αποτελεί προϋπόθεση για βιώσιμη και ανταγωνιστική ανάπτυξη. Ωστόσο, ο εν λόγω κλάδος δεν προσελκύει επαρκές ειδικευμένο προσωπικό, κυρίως επειδή στερείται ελκυστικότητας ως προς την εξέλιξη της σταδιοδρομίας και τη μακροπρόθεσμη απασχόληση. Η ΕΟΚΕ συνιστά να σχεδιαστεί ένα στρατηγικό σχέδιο δράσης ειδικά εστιασμένο στην προσέλκυση και διατήρηση μιας σταθερής ροής ειδικευμένων εργαζομένων που ενδιαφέρονται για μακροπρόθεσμη απασχόληση στον εν λόγω κλάδο. Σε αυτό το σχέδιο δράσης πρέπει να περιλαμβάνονται συγκεκριμένες προτάσεις, βάσει επιστημονικής και πρακτικής προσέγγισης, έτσι ώστε να αυξηθεί η ελκυστικότητα του κλάδου.

2.   Γενικές παρατηρήσεις

| 2.1. | Η Μαλτέζικη Προεδρία ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή να καταρτίσει διερευνητική γνωμοδότηση με θέμα «Στρατηγικές διαφοροποίησης του ναυτικού και θαλάσσιου τουρισμού» στο ευρύτερο πλαίσιο των καινοτόμων στρατηγικών για την ανάπτυξη ενός πιο ανταγωνιστικού περιβάλλοντος στην Ευρώπη, με ιδιαίτερη έμφαση στην περιοχή της Μεσογείου. |
| --- | --- |

2.1.

Η Μαλτέζικη Προεδρία ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή να καταρτίσει διερευνητική γνωμοδότηση με θέμα «Στρατηγικές διαφοροποίησης του ναυτικού και θαλάσσιου τουρισμού» στο ευρύτερο πλαίσιο των καινοτόμων στρατηγικών για την ανάπτυξη ενός πιο ανταγωνιστικού περιβάλλοντος στην Ευρώπη, με ιδιαίτερη έμφαση στην περιοχή της Μεσογείου.

| 2.2. | Ο τουρισμός είναι ένας ισχυρός παγκόσμιος κλάδος με μεγάλες δυνατότητες όσον αφορά την απασχόληση και την οικονομική ανάπτυξη, όπως αναγνωρίζεται από το άρθρο 195 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το 2014, η συμβολή του τουριστικού κλάδου υπερέβη τα 1,6 τρισεκατομμύρια ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο 10 % του συνολικού ΑΕΠ της ΕΕ, ενώ στις άμεσες, έμμεσες και επαγόμενες επιπτώσεις του συμπεριελήφθη επίσης η στήριξη 25 εκατομμυρίων θέσεων εργασίας στην ΕΕ (3). Ο υποτομέας του θαλάσσιου τουρισμού έχει συμπεριληφθεί στους τομείς προτεραιότητας της Μαλτέζικης Προεδρίας της ΕΕ. Η ανάπτυξη σχετικών τουριστικών προϊόντων και θαλασσίων υπηρεσιών θα μπορούσε να συμβάλει στο δυναμικό ανάπτυξης στις παράκτιες και νησιωτικές περιοχές της ΕΕ. Είναι επομένως αναγκαίο να προσδιοριστούν οι τρέχουσες τάσεις και να γίνουν προβλέψεις ώστε να υπάρξει σαφέστερη εικόνα των καινοτόμων δυνατοτήτων σύμφωνα με τις ιδιαιτερότητες του ναυτικού και θαλάσσιου τουρισμού. |
| --- | --- |

2.2.

Ο τουρισμός είναι ένας ισχυρός παγκόσμιος κλάδος με μεγάλες δυνατότητες όσον αφορά την απασχόληση και την οικονομική ανάπτυξη, όπως αναγνωρίζεται από το άρθρο 195 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το 2014, η συμβολή του τουριστικού κλάδου υπερέβη τα 1,6 τρισεκατομμύρια ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο 10 % του συνολικού ΑΕΠ της ΕΕ, ενώ στις άμεσες, έμμεσες και επαγόμενες επιπτώσεις του συμπεριελήφθη επίσης η στήριξη 25 εκατομμυρίων θέσεων εργασίας στην ΕΕ (3). Ο υποτομέας του θαλάσσιου τουρισμού έχει συμπεριληφθεί στους τομείς προτεραιότητας της Μαλτέζικης Προεδρίας της ΕΕ. Η ανάπτυξη σχετικών τουριστικών προϊόντων και θαλασσίων υπηρεσιών θα μπορούσε να συμβάλει στο δυναμικό ανάπτυξης στις παράκτιες και νησιωτικές περιοχές της ΕΕ. Είναι επομένως αναγκαίο να προσδιοριστούν οι τρέχουσες τάσεις και να γίνουν προβλέψεις ώστε να υπάρξει σαφέστερη εικόνα των καινοτόμων δυνατοτήτων σύμφωνα με τις ιδιαιτερότητες του ναυτικού και θαλάσσιου τουρισμού.

| 2.3. | Ο ναυτικός και θαλάσσιος τουρισμός αποτελεί πλέον τον κυριότερο υποτομέα του τουρισμού, αλλά και τη σημαντικότερη θαλάσσια δραστηριότητα στην Ευρώπη. Απασχολεί περίπου 3,2 εκατομμύρια άτομα, εξασφαλίζει συνολική ακαθάριστη προστιθέμενη αξία ύψους 183 δισεκατομμυρίων ευρώ (4) και έχει δυνατότητες δημιουργίας θέσεων εργασίας και προώθησης της βιώσιμης «γαλάζιας ανάπτυξης». Προκειμένου να προαχθεί η Ευρώπη ως ο κορυφαίος ναυτικός προορισμός στον κόσμο, οι ευρωπαϊκές νησιωτικές και παράκτιες τουριστικές υποδομές πρέπει να παρέχουν ενδεδειγμένες και καινοτόμες υπηρεσίες προς τους χρήστες, συμπεριλαμβανομένης της προσβασιμότητας, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα τη βιώσιμη ανάπτυξη των τοπικών κοινοτήτων. Ο «εσωτερικός» ναυτικός τουρισμός που πραγματοποιείται σε λίμνες, ποτάμια κ.λπ. διαφόρων κρατών μελών αποτελεί επίσης τμήμα του εν λόγω κλάδου και χρειάζεται να συνεκτιμηθεί κατά τη διαδικασία επανεξέτασης. Ο εν λόγω κλάδος περιλαμβάνει επιπλέον μια σημαντική ναυπηγική βιομηχανία για σκάφη αναψυχής και κρουαζιερόπλοια, όπου η Ευρώπη κατέχει δεσπόζουσα θέση στην παγκόσμια οικονομία. |
| --- | --- |

2.3.

Ο ναυτικός και θαλάσσιος τουρισμός αποτελεί πλέον τον κυριότερο υποτομέα του τουρισμού, αλλά και τη σημαντικότερη θαλάσσια δραστηριότητα στην Ευρώπη. Απασχολεί περίπου 3,2 εκατομμύρια άτομα, εξασφαλίζει συνολική ακαθάριστη προστιθέμενη αξία ύψους 183 δισεκατομμυρίων ευρώ (4) και έχει δυνατότητες δημιουργίας θέσεων εργασίας και προώθησης της βιώσιμης «γαλάζιας ανάπτυξης». Προκειμένου να προαχθεί η Ευρώπη ως ο κορυφαίος ναυτικός προορισμός στον κόσμο, οι ευρωπαϊκές νησιωτικές και παράκτιες τουριστικές υποδομές πρέπει να παρέχουν ενδεδειγμένες και καινοτόμες υπηρεσίες προς τους χρήστες, συμπεριλαμβανομένης της προσβασιμότητας, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα τη βιώσιμη ανάπτυξη των τοπικών κοινοτήτων. Ο «εσωτερικός» ναυτικός τουρισμός που πραγματοποιείται σε λίμνες, ποτάμια κ.λπ. διαφόρων κρατών μελών αποτελεί επίσης τμήμα του εν λόγω κλάδου και χρειάζεται να συνεκτιμηθεί κατά τη διαδικασία επανεξέτασης. Ο εν λόγω κλάδος περιλαμβάνει επιπλέον μια σημαντική ναυπηγική βιομηχανία για σκάφη αναψυχής και κρουαζιερόπλοια, όπου η Ευρώπη κατέχει δεσπόζουσα θέση στην παγκόσμια οικονομία.

3.   Οι προτάσεις της ΕΟΚΕ για νέα πρότυπα στην τουριστική πολιτική

| 3.1. | Κατά τα τελευταία έτη, η ΕΟΚΕ έχει υιοθετήσει γνωμοδοτήσεις σχετικά με την τουριστική πολιτική εν γένει, και τον νησιωτικό και παράκτιο τουρισμό ειδικότερα. Έχει προτείνει τόσο την ανάπτυξη προγραμμάτων διά βίου μάθησης ειδικά για τους κατοίκους των νησιών που απασχολούνται στον τουριστικό κλάδο όσο και την ίδρυση διαπεριφερειακής σχολής, βασισμένης σε μια παρεμφερή ιδέα με το πρόγραμμα «Erasmus για τους σπουδαστές και τους εργαζόμενους στον τομέα του τουρισμού», σε κάποιο νησί με στρατηγική θέση. |
| --- | --- |

3.1.

Κατά τα τελευταία έτη, η ΕΟΚΕ έχει υιοθετήσει γνωμοδοτήσεις σχετικά με την τουριστική πολιτική εν γένει, και τον νησιωτικό και παράκτιο τουρισμό ειδικότερα. Έχει προτείνει τόσο την ανάπτυξη προγραμμάτων διά βίου μάθησης ειδικά για τους κατοίκους των νησιών που απασχολούνται στον τουριστικό κλάδο όσο και την ίδρυση διαπεριφερειακής σχολής, βασισμένης σε μια παρεμφερή ιδέα με το πρόγραμμα «Erasmus για τους σπουδαστές και τους εργαζόμενους στον τομέα του τουρισμού», σε κάποιο νησί με στρατηγική θέση.

| 3.2. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι ο ορισμός της ΕΕ για τα νησιά είναι ακατάλληλος και θα πρέπει να αναθεωρηθεί προκειμένου να ληφθούν υπόψη τα νέα δεδομένα της διευρυμένης Ευρωπαϊκής Ένωσης που περιλαμβάνει νησιωτικά κράτη μέλη. Με στόχο την προώθηση της Ευρώπης ως βασικού τουριστικού προορισμού σε παγκόσμιο επίπεδο, η ΕΟΚΕ συνιστά επίσης την ανάπτυξη μακροπεριφερειακής συνεργασίας (π.χ. στρατηγική για την Αδριατική Θάλασσα και το Ιόνιο Πέλαγος, στρατηγική για τη Βαλτική Θάλασσα και στρατηγική για τον Δούναβη) για την επίλυση προβλημάτων όπως η προσβασιμότητα. Αυτό απαιτεί υψηλής ποιότητας εδαφική συνέχεια από τα νησιά προς την ηπειρωτική χώρα. |
| --- | --- |

3.2.

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι ο ορισμός της ΕΕ για τα νησιά είναι ακατάλληλος και θα πρέπει να αναθεωρηθεί προκειμένου να ληφθούν υπόψη τα νέα δεδομένα της διευρυμένης Ευρωπαϊκής Ένωσης που περιλαμβάνει νησιωτικά κράτη μέλη. Με στόχο την προώθηση της Ευρώπης ως βασικού τουριστικού προορισμού σε παγκόσμιο επίπεδο, η ΕΟΚΕ συνιστά επίσης την ανάπτυξη μακροπεριφερειακής συνεργασίας (π.χ. στρατηγική για την Αδριατική Θάλασσα και το Ιόνιο Πέλαγος, στρατηγική για τη Βαλτική Θάλασσα και στρατηγική για τον Δούναβη) για την επίλυση προβλημάτων όπως η προσβασιμότητα. Αυτό απαιτεί υψηλής ποιότητας εδαφική συνέχεια από τα νησιά προς την ηπειρωτική χώρα.

| 3.3. | Η κλιματική αλλαγή απαιτεί αποφασιστικά μέτρα προσαρμογής για την ανθεκτικότητα των νησιών σε αυτή σε όλους τους τομείς των οικονομιών τους. Η ΕΟΚΕ έχει προτείνει την καθιέρωση μιας «δοκιμής για νησιωτική αλλαγή» («Island Change Test»), με σκοπό την εξέταση θεμάτων όπως η ενέργεια και οι μεταφορές (υποδομές και προσβασιμότητα), η άνοδος της στάθμης της θάλασσας, η υποβάθμιση της βιοποικιλότητας και διάφορα άλλα σημαντικά ζητήματα. |
| --- | --- |

3.3.

Η κλιματική αλλαγή απαιτεί αποφασιστικά μέτρα προσαρμογής για την ανθεκτικότητα των νησιών σε αυτή σε όλους τους τομείς των οικονομιών τους. Η ΕΟΚΕ έχει προτείνει την καθιέρωση μιας «δοκιμής για νησιωτική αλλαγή» («Island Change Test»), με σκοπό την εξέταση θεμάτων όπως η ενέργεια και οι μεταφορές (υποδομές και προσβασιμότητα), η άνοδος της στάθμης της θάλασσας, η υποβάθμιση της βιοποικιλότητας και διάφορα άλλα σημαντικά ζητήματα.

| 3.4. | Οι οικονομίες των νησιών εξαρτώνται πλέον υπερβολικά από τον τουρισμό, με αποτέλεσμα να απαιτείται διαφοροποίηση. Η ΕΟΚΕ έχει τονίσει ότι η θεώρηση της γαλάζιας οικονομίας ως ανεξάντλητης πηγής αναξιοποίητων πόρων και η εμφατική επίκληση της γαλάζιας ανάπτυξης ως πανάκειας για τις δυσχέρειες που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή οικονομία ενδέχεται να αυξήσει τις διάφορες πιέσεις που ασκούνται ήδη στις ακτές και τις θάλασσες της ΕΕ. Ως εκ τούτου, η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα πρέπει να συνεχίσει να αποτελεί τη θεμελιώδη αρχή που θα διέπει τον σχεδιασμό και την υλοποίηση των μέτρων. |
| --- | --- |

3.4.

Οι οικονομίες των νησιών εξαρτώνται πλέον υπερβολικά από τον τουρισμό, με αποτέλεσμα να απαιτείται διαφοροποίηση. Η ΕΟΚΕ έχει τονίσει ότι η θεώρηση της γαλάζιας οικονομίας ως ανεξάντλητης πηγής αναξιοποίητων πόρων και η εμφατική επίκληση της γαλάζιας ανάπτυξης ως πανάκειας για τις δυσχέρειες που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή οικονομία ενδέχεται να αυξήσει τις διάφορες πιέσεις που ασκούνται ήδη στις ακτές και τις θάλασσες της ΕΕ. Ως εκ τούτου, η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα πρέπει να συνεχίσει να αποτελεί τη θεμελιώδη αρχή που θα διέπει τον σχεδιασμό και την υλοποίηση των μέτρων.

| 3.5. | Στην ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Μια ευρωπαϊκή στρατηγική για την τόνωση της ανάπτυξης και τη δημιουργία θέσεων εργασίας στον παράκτιο και θαλάσσιο τουρισμό», η οποία εγκρίθηκε το 2014 (5), εξετάζονται οι υφιστάμενες ανεπάρκειες από πλευράς διακυβέρνησης και εισάγεται ένα πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ δημοσίων αρχών και συμπράξεων δημόσιου-ιδιωτικού τομέα, επίσης μέσω εδαφικών συσπειρώσεων και ολοκληρωμένων εδαφικών στρατηγικών. Στην ανακοίνωση προτείνονται επίσης 14 συγκεκριμένες δράσεις που λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε θαλάσσιας λεκάνης και αφορούν τις επιχειρηματικές επενδύσεις, την υψηλή εποχικότητα, τη διαφοροποίηση των προϊόντων και την καινοτομία, τη διασύνδεση, την προσβασιμότητα, τις υποδομές, την ανάπτυξη δεξιοτήτων και την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Η εφαρμογή του σχεδίου δράσης συνεχίζεται (6). |
| --- | --- |

3.5.

Στην ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Μια ευρωπαϊκή στρατηγική για την τόνωση της ανάπτυξης και τη δημιουργία θέσεων εργασίας στον παράκτιο και θαλάσσιο τουρισμό», η οποία εγκρίθηκε το 2014 (5), εξετάζονται οι υφιστάμενες ανεπάρκειες από πλευράς διακυβέρνησης και εισάγεται ένα πλαίσιο συνεργασίας μεταξύ δημοσίων αρχών και συμπράξεων δημόσιου-ιδιωτικού τομέα, επίσης μέσω εδαφικών συσπειρώσεων και ολοκληρωμένων εδαφικών στρατηγικών. Στην ανακοίνωση προτείνονται επίσης 14 συγκεκριμένες δράσεις που λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε θαλάσσιας λεκάνης και αφορούν τις επιχειρηματικές επενδύσεις, την υψηλή εποχικότητα, τη διαφοροποίηση των προϊόντων και την καινοτομία, τη διασύνδεση, την προσβασιμότητα, τις υποδομές, την ανάπτυξη δεξιοτήτων και την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Η εφαρμογή του σχεδίου δράσης συνεχίζεται (6).

4.   Οι προτάσεις της ΕΟΚΕ για τις στρατηγικές διαφοροποίησης του ναυτικού και θαλάσσιου τουρισμού

4.1.   
  Διατομεακή περιβαλλοντική προσέγγιση

| 4.1.1. | Πολλές προσπάθειες έχουν καταβληθεί επί σειρά ετών για την προσέλκυση της προσοχής των υψηλά ιστάμενων υπευθύνων για τη λήψη αποφάσεων υψηλού επιπέδου και των ενδιαφερομένων φορέων στη σχέση που υφίσταται μεταξύ των ωκεανών και του κλίματος. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι ωκεανοί να συμπεριληφθούν στη συμφωνία του Παρισιού του 2015 και στην ειδική έκθεση σχετικά με τους ωκεανούς της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Αλλαγή του Κλίματος (IPCC). Με τις προσπάθειες αυτές ζητείται υποστήριξη για την εφαρμογή της συμφωνίας του Παρισιού, μεταξύ άλλων με την ενίσχυση των τεχνικών ικανοτήτων των κρατών μελών ώστε να αναπτύξουν τεχνολογικές λύσεις για ένα μέλλον χαμηλών εκπομπών καυσαερίων.
  Οι θαλάσσιες μεταφορές ευθύνονται για το 2,5 % περίπου των παγκόσμιων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου. Η ΕΕ απευθύνει έκκληση για μια παγκόσμια προσέγγιση όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου από τη διεθνή ναυτιλία, όμως οι εκπομπές ρύπων εξαιτίας της ναυτιλίας αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά έως το 2050. Σύμφωνα με τη 2η μελέτη για τα αέρια θερμοκηπίου του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΔΝΟ), η κατανάλωση ενέργειας των πλοίων και οι εκπομπές CO2 θα μπορούσαν να μειωθούν έως και κατά 75 % με την εφαρμογή επιχειρησιακών μέτρων και την αξιοποίηση των υφιστάμενων τεχνολογιών. Πολλά από τα μέτρα αυτά είναι οικονομικώς αποδοτικά και αποφέρουν καθαρά οφέλη, δεδομένου ότι η απόσβεση τυχόν λειτουργικών ή επενδυτικών δαπανών επιτυγχάνεται με τη μείωση του κόστους των καυσίμων. Τέτοιου είδους μειώσεις μπορούν να επιτευχθούν με την υιοθέτηση νέων καινοτόμων τεχνολογιών. |
| --- | --- |

4.1.1.

Πολλές προσπάθειες έχουν καταβληθεί επί σειρά ετών για την προσέλκυση της προσοχής των υψηλά ιστάμενων υπευθύνων για τη λήψη αποφάσεων υψηλού επιπέδου και των ενδιαφερομένων φορέων στη σχέση που υφίσταται μεταξύ των ωκεανών και του κλίματος. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι ωκεανοί να συμπεριληφθούν στη συμφωνία του Παρισιού του 2015 και στην ειδική έκθεση σχετικά με τους ωκεανούς της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Αλλαγή του Κλίματος (IPCC). Με τις προσπάθειες αυτές ζητείται υποστήριξη για την εφαρμογή της συμφωνίας του Παρισιού, μεταξύ άλλων με την ενίσχυση των τεχνικών ικανοτήτων των κρατών μελών ώστε να αναπτύξουν τεχνολογικές λύσεις για ένα μέλλον χαμηλών εκπομπών καυσαερίων.

Οι θαλάσσιες μεταφορές ευθύνονται για το 2,5 % περίπου των παγκόσμιων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου. Η ΕΕ απευθύνει έκκληση για μια παγκόσμια προσέγγιση όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου από τη διεθνή ναυτιλία, όμως οι εκπομπές ρύπων εξαιτίας της ναυτιλίας αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά έως το 2050. Σύμφωνα με τη 2η μελέτη για τα αέρια θερμοκηπίου του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΔΝΟ), η κατανάλωση ενέργειας των πλοίων και οι εκπομπές CO2 θα μπορούσαν να μειωθούν έως και κατά 75 % με την εφαρμογή επιχειρησιακών μέτρων και την αξιοποίηση των υφιστάμενων τεχνολογιών. Πολλά από τα μέτρα αυτά είναι οικονομικώς αποδοτικά και αποφέρουν καθαρά οφέλη, δεδομένου ότι η απόσβεση τυχόν λειτουργικών ή επενδυτικών δαπανών επιτυγχάνεται με τη μείωση του κόστους των καυσίμων. Τέτοιου είδους μειώσεις μπορούν να επιτευχθούν με την υιοθέτηση νέων καινοτόμων τεχνολογιών.

| 4.1.2. | Η Μεσόγειος είναι μία από τις σημαντικότερες περιοχές στον κόσμο όσον αφορά τα εξαιρετικά χαρακτηριστικά βιοποικιλότητάς της, αλλά και μία από τις πλέον ευάλωτες στις κλιματικές αλλαγές σε σχέση με άλλες περιοχές. Ο μεγάλης κλίμακας παράκτιος τουρισμός αποτελεί μία από τις κύριες αιτίες οικολογικής ζημιάς στην περιοχή. Η Μεσόγειος εμπεριέχει επίσης υψηλή φυσική αξία που την καθιστά ζωτικής σημασίας για τη διαφύλαξη της βιοποικιλότητας. Σε αυτό το πλαίσιο, η περιφερειακή συνεργασία για την προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων αποτελεί επιτακτική ανάγκη. Το χρηματοδοτικό πρόγραμμα LIFE+ της Ευρωπαϊκής Ένωσης υποστηρίζει τους στόχους της στρατηγικής της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα και προσφέρει δυνατότητες για τη χρηματοδότηση καινοτόμων σχεδίων παράκτιου και θαλάσσιου τουρισμού. |
| --- | --- |

4.1.2.

Η Μεσόγειος είναι μία από τις σημαντικότερες περιοχές στον κόσμο όσον αφορά τα εξαιρετικά χαρακτηριστικά βιοποικιλότητάς της, αλλά και μία από τις πλέον ευάλωτες στις κλιματικές αλλαγές σε σχέση με άλλες περιοχές. Ο μεγάλης κλίμακας παράκτιος τουρισμός αποτελεί μία από τις κύριες αιτίες οικολογικής ζημιάς στην περιοχή. Η Μεσόγειος εμπεριέχει επίσης υψηλή φυσική αξία που την καθιστά ζωτικής σημασίας για τη διαφύλαξη της βιοποικιλότητας. Σε αυτό το πλαίσιο, η περιφερειακή συνεργασία για την προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων αποτελεί επιτακτική ανάγκη. Το χρηματοδοτικό πρόγραμμα LIFE+ της Ευρωπαϊκής Ένωσης υποστηρίζει τους στόχους της στρατηγικής της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα και προσφέρει δυνατότητες για τη χρηματοδότηση καινοτόμων σχεδίων παράκτιου και θαλάσσιου τουρισμού.

| 4.1.3. | Η διαχείριση αποβλήτων αποτελεί μείζον πρόβλημα για τον εν λόγω κλάδο, ιδίως στα νησιά που εμφανίζουν υψηλή εποχικότητα. Τα περισσότερα νησιά δυσκολεύονται ενδεχομένως να ανταπεξέλθουν στον υψηλό αριθμό επισκεπτών κατά τις περιόδους αιχμής, πράγμα το οποίο απαιτεί τεράστιες επενδύσεις για την εξασφάλιση επάρκειας νερού ή εγκαταστάσεων επεξεργασίας αποβλήτων. Η σύναψη της σύμβασης για τη Βιολογική Ποικιλότητα (ΣΒΠ) παρέχει ένα παγκοσμίως αναγνωρισμένο πλαίσιο για την ανάληψη δράσης με σκοπό την εξάλειψη των απειλών εις βάρος της φυσικής κληρονομιάς, από την αντιμετώπιση του ζητήματος των θαλάσσιων απορριμμάτων και των μικροπλαστικών έως τη σταθερή μείωση και κατάργηση των πλαστικών σακουλών μίας χρήσης. |
| --- | --- |

4.1.3.

Η διαχείριση αποβλήτων αποτελεί μείζον πρόβλημα για τον εν λόγω κλάδο, ιδίως στα νησιά που εμφανίζουν υψηλή εποχικότητα. Τα περισσότερα νησιά δυσκολεύονται ενδεχομένως να ανταπεξέλθουν στον υψηλό αριθμό επισκεπτών κατά τις περιόδους αιχμής, πράγμα το οποίο απαιτεί τεράστιες επενδύσεις για την εξασφάλιση επάρκειας νερού ή εγκαταστάσεων επεξεργασίας αποβλήτων. Η σύναψη της σύμβασης για τη Βιολογική Ποικιλότητα (ΣΒΠ) παρέχει ένα παγκοσμίως αναγνωρισμένο πλαίσιο για την ανάληψη δράσης με σκοπό την εξάλειψη των απειλών εις βάρος της φυσικής κληρονομιάς, από την αντιμετώπιση του ζητήματος των θαλάσσιων απορριμμάτων και των μικροπλαστικών έως τη σταθερή μείωση και κατάργηση των πλαστικών σακουλών μίας χρήσης.

| 4.1.4. | Διάφορες μελέτες και εκθέσεις υπογραμμίζουν το γεγονός ότι «η ενίσχυση της περιβαλλοντικής διάστασης» έχει ουσιαστικό νόημα από επιχειρηματική άποψη για τον ευρωπαϊκό παράκτιο τουρισμό. Η ΕΕ πρέπει να δώσει κίνητρα στα κράτη μέλη ώστε να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την υιοθέτηση οικολογικών τουριστικών πρακτικών και την εισαγωγή «πράσινων» προγραμμάτων που αμβλύνουν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Η πρωτοβουλία αυτή θα πρέπει να υποστηρίζεται με την προώθηση του οικολογικού τουρισμού ως τμήματος υποβοήθησης του ναυτικού τουρισμού. |
| --- | --- |

4.1.4.

Διάφορες μελέτες και εκθέσεις υπογραμμίζουν το γεγονός ότι «η ενίσχυση της περιβαλλοντικής διάστασης» έχει ουσιαστικό νόημα από επιχειρηματική άποψη για τον ευρωπαϊκό παράκτιο τουρισμό. Η ΕΕ πρέπει να δώσει κίνητρα στα κράτη μέλη ώστε να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την υιοθέτηση οικολογικών τουριστικών πρακτικών και την εισαγωγή «πράσινων» προγραμμάτων που αμβλύνουν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Η πρωτοβουλία αυτή θα πρέπει να υποστηρίζεται με την προώθηση του οικολογικού τουρισμού ως τμήματος υποβοήθησης του ναυτικού τουρισμού.

| 4.1.5. | Οι προκλήσεις αυτές καθιστούν σημαντικότερη για την ανάπτυξη του ναυτικού και θαλάσσιου τουρισμού την τήρηση των αρχών της βιώσιμης ανάπτυξης. Εντούτοις, η βιωσιμότητα πρέπει να βασίζεται σε ένα λειτουργικό και μετρήσιμο μοντέλο που θα καθιερώνει ένα σύστημα δεικτών για την παρακολούθηση και την καταγραφή των δραστηριοτήτων και των εξελίξεων στον κλάδο του θαλάσσιου τουρισμού, ιδίως στην περίπτωση των νησιωτικών κρατών και περιφερειών. Στους προορισμούς πρέπει επίσης να εξεταστεί το ζήτημα της θέσπισης ορίων φέρουσας ικανότητας τα οποία, σε περίπτωση υπέρβασης, θα εγείρουν μια σειρά από ζητήματα που θα επηρεάσουν αρνητικά τον εν λόγω κλάδο και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά του. Τα όρια αυτά αφορούν ειδικότερα τα εξής:






  — | επιδείνωση και απώλεια οικολογικών πόρων, |
| --- | --- | --- |

4.1.5.

Οι προκλήσεις αυτές καθιστούν σημαντικότερη για την ανάπτυξη του ναυτικού και θαλάσσιου τουρισμού την τήρηση των αρχών της βιώσιμης ανάπτυξης. Εντούτοις, η βιωσιμότητα πρέπει να βασίζεται σε ένα λειτουργικό και μετρήσιμο μοντέλο που θα καθιερώνει ένα σύστημα δεικτών για την παρακολούθηση και την καταγραφή των δραστηριοτήτων και των εξελίξεων στον κλάδο του θαλάσσιου τουρισμού, ιδίως στην περίπτωση των νησιωτικών κρατών και περιφερειών. Στους προορισμούς πρέπει επίσης να εξεταστεί το ζήτημα της θέσπισης ορίων φέρουσας ικανότητας τα οποία, σε περίπτωση υπέρβασης, θα εγείρουν μια σειρά από ζητήματα που θα επηρεάσουν αρνητικά τον εν λόγω κλάδο και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά του. Τα όρια αυτά αφορούν ειδικότερα τα εξής:

—

επιδείνωση και απώλεια οικολογικών πόρων,

| — | πιέσεις στο περιβάλλον και τις υλικές υποδομές, |
| --- | --- |

—

πιέσεις στο περιβάλλον και τις υλικές υποδομές,

| — | αντιπαράθεση μεταξύ τουριστών και ντόπιων εις βάρος της τοπικής φιλοξενίας, |
| --- | --- |

—

αντιπαράθεση μεταξύ τουριστών και ντόπιων εις βάρος της τοπικής φιλοξενίας,

| — | δυσαρέσκεια των επισκεπτών. |
| --- | --- |

—

δυσαρέσκεια των επισκεπτών.

| 4.1.6. | Το «Ευρωπαϊκό Σύστημα Τουριστικών Δεικτών», το οποίο διαμορφώθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2013 και αναθεωρήθηκε το 2016 (7), αποτελεί προαιρετικό διαχειριστικό εργαλείο που καθορίζει ένα σύνολο βασικών δεικτών που έχουν ως στόχο να βοηθήσουν τους τουριστικούς προορισμούς να παρακολουθούν και να μετρούν τις επιδόσεις τους στον τομέα του βιώσιμου τουρισμού. |
| --- | --- |

4.1.6.

Το «Ευρωπαϊκό Σύστημα Τουριστικών Δεικτών», το οποίο διαμορφώθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2013 και αναθεωρήθηκε το 2016 (7), αποτελεί προαιρετικό διαχειριστικό εργαλείο που καθορίζει ένα σύνολο βασικών δεικτών που έχουν ως στόχο να βοηθήσουν τους τουριστικούς προορισμούς να παρακολουθούν και να μετρούν τις επιδόσεις τους στον τομέα του βιώσιμου τουρισμού.

| 4.1.7. | Σε αυτό το πλαίσιο, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια στη Θάλασσα (EMSA) μπορεί να χρησιμεύσει ως πολυτιμότατη πηγή, παρέχοντας πληροφορίες, στατιστικά στοιχεία και συμβουλές θεμελιώδους σημασίας για τη διαδικασία θέσπισης των αρχών της βιωσιμότητας. |
| --- | --- |

4.1.7.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια στη Θάλασσα (EMSA) μπορεί να χρησιμεύσει ως πολυτιμότατη πηγή, παρέχοντας πληροφορίες, στατιστικά στοιχεία και συμβουλές θεμελιώδους σημασίας για τη διαδικασία θέσπισης των αρχών της βιωσιμότητας.

| 4.1.8. | Αναφορά θα πρέπει επίσης να γίνει στη γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα «Έξυπνα νησιά», ιδίως όσον αφορά την υιοθέτηση βέλτιστων πρακτικών. |
| --- | --- |

4.1.8.

Αναφορά θα πρέπει επίσης να γίνει στη γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα «Έξυπνα νησιά», ιδίως όσον αφορά την υιοθέτηση βέλτιστων πρακτικών.

| 4.1.9. | Το σχέδιο «Tracking European Operations for Maritime EcoSystems» (Ανίχνευση ευρωπαϊκών δραστηριοτήτων για τα θαλάσσια οικοσυστήματα), υπό την αιγίδα του ERA-LEARN 2020 (δράση υποστήριξης — CSA) που χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020», μπορεί να χρησιμεύσει ως μια ακόμη πολύτιμη συμβολή στην επίτευξη του στόχου αυτού. |
| --- | --- |

4.1.9.

Το σχέδιο «Tracking European Operations for Maritime EcoSystems» (Ανίχνευση ευρωπαϊκών δραστηριοτήτων για τα θαλάσσια οικοσυστήματα), υπό την αιγίδα του ERA-LEARN 2020 (δράση υποστήριξης — CSA) που χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020», μπορεί να χρησιμεύσει ως μια ακόμη πολύτιμη συμβολή στην επίτευξη του στόχου αυτού.

| 4.1.10. | Πολλοί οργανισμοί και ιδρύματα έχουν συμβάλει στη διαδικασία προστασίας του περιβάλλοντος, όπως η WWF, η Πλατφόρμα για τους ωκεανούς και το κλίμα (Ocean & Climate Platform), η διάσκεψη των Παράκτιων Περιφερειακών Περιοχών της Ευρώπης (CPMR), η Greenpeace και διάφορες δομές των Ηνωμένων Εθνών που έχουν συνεργαστεί με διάφορες δομές της ΕΕ, καθώς και στο πλαίσιο ενισχυμένης συνεργασίας μεταξύ κυβερνήσεων, δημόσιων και ιδιωτικών φορέων. Η διαδικασία αυτή θα πρέπει να διατηρηθεί προκειμένου να καταστεί δυνατή η συνέχιση μιας επιτυχημένης πορείας. |
| --- | --- |

4.1.10.

Πολλοί οργανισμοί και ιδρύματα έχουν συμβάλει στη διαδικασία προστασίας του περιβάλλοντος, όπως η WWF, η Πλατφόρμα για τους ωκεανούς και το κλίμα (Ocean & Climate Platform), η διάσκεψη των Παράκτιων Περιφερειακών Περιοχών της Ευρώπης (CPMR), η Greenpeace και διάφορες δομές των Ηνωμένων Εθνών που έχουν συνεργαστεί με διάφορες δομές της ΕΕ, καθώς και στο πλαίσιο ενισχυμένης συνεργασίας μεταξύ κυβερνήσεων, δημόσιων και ιδιωτικών φορέων. Η διαδικασία αυτή θα πρέπει να διατηρηθεί προκειμένου να καταστεί δυνατή η συνέχιση μιας επιτυχημένης πορείας.

| 4.1.11. | Τα υγιή θαλάσσια οικοσυστήματα και οι καλά διατηρούμενες παράκτιες/νησιωτικές περιοχές συμβάλλουν με πολλούς τρόπους στη βιώσιμη ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Ο τουρισμός και η γεωργία, η αλιεία, η υδατοκαλλιέργεια και η δασοκομία αποτελούν βασικούς τομείς με ουσιαστικό αντίκτυπο και σημασία για την ενσωμάτωση της βιοποικιλότητας. Η βιώσιμη παραγωγή τροφίμων και η επισιτιστική ασφάλεια συνιστούν άλλα συναφή θέματα που χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής. Τομεακές πολιτικές που συμβάλλουν στη διατήρηση της βιοποικιλότητας πρέπει να αναπτυχθούν μέσα σε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο. Σχετικά με το θέμα των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, η EOKE εφιστά την προσοχή στην οδηγία για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό (ΘΧΣ) (8), καθώς και στη σύμβαση της Βαρκελώνης του 1995 (9). |
| --- | --- |

4.1.11.

Τα υγιή θαλάσσια οικοσυστήματα και οι καλά διατηρούμενες παράκτιες/νησιωτικές περιοχές συμβάλλουν με πολλούς τρόπους στη βιώσιμη ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Ο τουρισμός και η γεωργία, η αλιεία, η υδατοκαλλιέργεια και η δασοκομία αποτελούν βασικούς τομείς με ουσιαστικό αντίκτυπο και σημασία για την ενσωμάτωση της βιοποικιλότητας. Η βιώσιμη παραγωγή τροφίμων και η επισιτιστική ασφάλεια συνιστούν άλλα συναφή θέματα που χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής. Τομεακές πολιτικές που συμβάλλουν στη διατήρηση της βιοποικιλότητας πρέπει να αναπτυχθούν μέσα σε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο. Σχετικά με το θέμα των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, η EOKE εφιστά την προσοχή στην οδηγία για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό (ΘΧΣ) (8), καθώς και στη σύμβαση της Βαρκελώνης του 1995 (9).

| 4.1.12. | Η θαλάσσια ρύπανση προέρχεται συχνά από μη επεξεργασμένα λύματα και από τη γεωργία, όμως στις απειλές για τα θαλάσσια οικοσυστήματα περιλαμβάνονται επίσης η εμπορική υπεραλίευση, οι πετρελαιοκηλίδες και άλλες επικίνδυνες ουσίες, καθώς και η εισαγωγή μη ιθαγενών ειδών. Η κακή διαχείριση του υδάτινου έρματος μπορεί επίσης να έχει σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον (10). Τα θαλάσσια οικοσυστήματα αποτελούν μείζονα πηγή βιοποικιλότητας και η Ευρωπαϊκή Ένωση λαμβάνει μια σειρά από μέτρα για την επίτευξη υγιούς θαλάσσιου περιβάλλοντος ώστε τα οικοσυστήματα να καταστούν περισσότερο ανθεκτικά στην αλλαγή του κλίματος στα ευρωπαϊκά θαλάσσια ύδατα μέχρι το 2020. Κάτι τέτοιο απαιτεί στενή συνεργασία μεταξύ όλων των ενδιαφερομένων φορέων. |
| --- | --- |

4.1.12.

Η θαλάσσια ρύπανση προέρχεται συχνά από μη επεξεργασμένα λύματα και από τη γεωργία, όμως στις απειλές για τα θαλάσσια οικοσυστήματα περιλαμβάνονται επίσης η εμπορική υπεραλίευση, οι πετρελαιοκηλίδες και άλλες επικίνδυνες ουσίες, καθώς και η εισαγωγή μη ιθαγενών ειδών. Η κακή διαχείριση του υδάτινου έρματος μπορεί επίσης να έχει σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον (10). Τα θαλάσσια οικοσυστήματα αποτελούν μείζονα πηγή βιοποικιλότητας και η Ευρωπαϊκή Ένωση λαμβάνει μια σειρά από μέτρα για την επίτευξη υγιούς θαλάσσιου περιβάλλοντος ώστε τα οικοσυστήματα να καταστούν περισσότερο ανθεκτικά στην αλλαγή του κλίματος στα ευρωπαϊκά θαλάσσια ύδατα μέχρι το 2020. Κάτι τέτοιο απαιτεί στενή συνεργασία μεταξύ όλων των ενδιαφερομένων φορέων.

| 4.1.13. | Σε αυτό το πλαίσιο, η επιλογή των εκτελεστικών οργάνων είναι στρατηγικής σημασίας προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι νέες ευκαιρίες που προσφέρουν τα υγιή οικοσυστήματα ωφελούν όλους τους τομείς της οικονομίας. Την ίδια στιγμή, η διαφάνεια, η σωστή διαβούλευση και η λογοδοσία είναι απαραίτητες ώστε ο τουρισμός να ενταχθεί στη γενική έννοια της χρηστής διακυβέρνησης. Όπως αναφέρεται στη σύμβαση για τη Βιολογική Ποικιλότητα (ΣΒΠ) (11), η αποδοτικότητα των πόρων και η κυκλική οικονομία αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις για την επίτευξη προόδου και βιωσιμότητας σε αυτόν τον τομέα. |
| --- | --- |

4.1.13.

Σε αυτό το πλαίσιο, η επιλογή των εκτελεστικών οργάνων είναι στρατηγικής σημασίας προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι νέες ευκαιρίες που προσφέρουν τα υγιή οικοσυστήματα ωφελούν όλους τους τομείς της οικονομίας. Την ίδια στιγμή, η διαφάνεια, η σωστή διαβούλευση και η λογοδοσία είναι απαραίτητες ώστε ο τουρισμός να ενταχθεί στη γενική έννοια της χρηστής διακυβέρνησης. Όπως αναφέρεται στη σύμβαση για τη Βιολογική Ποικιλότητα (ΣΒΠ) (11), η αποδοτικότητα των πόρων και η κυκλική οικονομία αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις για την επίτευξη προόδου και βιωσιμότητας σε αυτόν τον τομέα.

| 4.1.14. | Πρέπει να αναπτυχθούν πολιτικές ευαισθητοποίησης για τη βελτίωση της συμμόρφωσης, χρησιμοποιώντας κίνητρα για «καθαρές» ναυτικές και θαλάσσιες τουριστικές δραστηριότητες (συμπεριλαμβανομένων των σχετικών κλάδων, όπως η ιστιοπλοΐα, η αλιεία, οι προμήθειες τροφίμων κ.λπ.). Σε αυτό το πλαίσιο, πρέπει να αναπτυχθούν ολοκληρωμένα διατομεακά προγράμματα κατάρτισης ώστε να επιδιωχθούν πολύπλοκοι βιώσιμοι στόχοι, ενώ ένα δίκτυο σχετικών τομέων τουρισμού θα επέτρεπε την ανταλλαγή δεδομένων και ορθών πρακτικών. |
| --- | --- |

4.1.14.

Πρέπει να αναπτυχθούν πολιτικές ευαισθητοποίησης για τη βελτίωση της συμμόρφωσης, χρησιμοποιώντας κίνητρα για «καθαρές» ναυτικές και θαλάσσιες τουριστικές δραστηριότητες (συμπεριλαμβανομένων των σχετικών κλάδων, όπως η ιστιοπλοΐα, η αλιεία, οι προμήθειες τροφίμων κ.λπ.). Σε αυτό το πλαίσιο, πρέπει να αναπτυχθούν ολοκληρωμένα διατομεακά προγράμματα κατάρτισης ώστε να επιδιωχθούν πολύπλοκοι βιώσιμοι στόχοι, ενώ ένα δίκτυο σχετικών τομέων τουρισμού θα επέτρεπε την ανταλλαγή δεδομένων και ορθών πρακτικών.

| 4.1.15. | Η Ευρώπη οφείλει να αξιοποιήσει τους φυσικούς της πόρους και να προωθήσει τις εξέχουσες τοποθεσίες της, εκεί όπου η φύση και η χωροταξία των παράκτιων και θαλάσσιων περιοχών συνυπάρχουν αρμονικά. Δεδομένης της ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας των παράκτιων ζωνών από περιβαλλοντική, οικονομική και κοινωνική άποψη, η επίλυση των προβλημάτων τους πρέπει να γίνει στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης πολιτικής για τη βιώσιμη ανάπτυξη, όπου ιδιαίτερη σημασία προσλαμβάνουν η χωροταξία, η ισορροπία μεταξύ της εκμετάλλευσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των υπόλοιπων παράκτιων δραστηριοτήτων, καθώς και η συμμόρφωση με τους πολεοδομικούς κανόνες (12). Είναι αναγκαίο να διασφαλιστεί η καλύτερη δυνατή εφαρμογή της οδηγίας ΘΧΣ από τα κράτη μέλη. Δεδομένου ότι η συγκεκριμένη οδηγία δεν ασχολείται με τις παράκτιες περιοχές, είναι χρήσιμο να γίνει και πάλι αναφορά στη σύμβαση της Βαρκελώνης, στην οποία περιέχεται ένα χρήσιμο πρωτόκολλο σχετικά με τη διαχείριση των ακτών. |
| --- | --- |

4.1.15.

Η Ευρώπη οφείλει να αξιοποιήσει τους φυσικούς της πόρους και να προωθήσει τις εξέχουσες τοποθεσίες της, εκεί όπου η φύση και η χωροταξία των παράκτιων και θαλάσσιων περιοχών συνυπάρχουν αρμονικά. Δεδομένης της ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας των παράκτιων ζωνών από περιβαλλοντική, οικονομική και κοινωνική άποψη, η επίλυση των προβλημάτων τους πρέπει να γίνει στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης πολιτικής για τη βιώσιμη ανάπτυξη, όπου ιδιαίτερη σημασία προσλαμβάνουν η χωροταξία, η ισορροπία μεταξύ της εκμετάλλευσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των υπόλοιπων παράκτιων δραστηριοτήτων, καθώς και η συμμόρφωση με τους πολεοδομικούς κανόνες (12). Είναι αναγκαίο να διασφαλιστεί η καλύτερη δυνατή εφαρμογή της οδηγίας ΘΧΣ από τα κράτη μέλη. Δεδομένου ότι η συγκεκριμένη οδηγία δεν ασχολείται με τις παράκτιες περιοχές, είναι χρήσιμο να γίνει και πάλι αναφορά στη σύμβαση της Βαρκελώνης, στην οποία περιέχεται ένα χρήσιμο πρωτόκολλο σχετικά με τη διαχείριση των ακτών.

| 4.2. | Μακροπρόθεσμα πλεονεκτήματα μιας ολοκληρωμένης, διατομεακής προσέγγισης |
| --- | --- |

4.2.

4.2.1.   Εναρμόνιση των νομικών απαιτήσεων

| 4.2.1.1. | Η σημερινή κατάσταση πρέπει να αξιολογηθεί σωστά μετά την προθεσμία της 18ης Ιανουαρίου 2016 που είχε δοθεί στα κράτη μέλη της ΕΕ προκειμένου να τροποποιήσουν την εθνική τους νομοθεσία και να μεταφέρουν την οδηγία 94/25/ΕΚ για τα σκάφη αναψυχής, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 2003/44/ΕΚ. Η εν λόγω οδηγία θεσπίστηκε για την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης του κλάδου και τη μείωση του αριθμού των ατυχημάτων με σκάφη στη θάλασσα μέσω της εισαγωγής τυπικών απαιτήσεων σχετικά με την ασφάλεια του χρήστη, καθώς και για τις εκπομπές καυσαερίων και θορύβου. |
| --- | --- |

4.2.1.1.

Η σημερινή κατάσταση πρέπει να αξιολογηθεί σωστά μετά την προθεσμία της 18ης Ιανουαρίου 2016 που είχε δοθεί στα κράτη μέλη της ΕΕ προκειμένου να τροποποιήσουν την εθνική τους νομοθεσία και να μεταφέρουν την οδηγία 94/25/ΕΚ για τα σκάφη αναψυχής, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 2003/44/ΕΚ. Η εν λόγω οδηγία θεσπίστηκε για την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης του κλάδου και τη μείωση του αριθμού των ατυχημάτων με σκάφη στη θάλασσα μέσω της εισαγωγής τυπικών απαιτήσεων σχετικά με την ασφάλεια του χρήστη, καθώς και για τις εκπομπές καυσαερίων και θορύβου.

| 4.2.1.2. | Αυτό το ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο είχε σκοπό την εξάλειψη των ανισοτήτων μεταξύ των κρατών μελών, οι οποίες θέτουν σε κίνδυνο την ελεύθερη ενδοκοινοτική κυκλοφορία. Η εν λόγω υποχρεωτική διαδικασία εναρμόνισης θέτει μια σειρά από προκλήσεις που πρέπει να προσδιοριστούν και να αναλυθούν επειγόντως, δεδομένου ότι σαφώς δεν υπάρχει ακόμη ομοιομορφία σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τις απαιτήσεις. Υπάρχει έλλειψη συντονισμού και ομοιομορφίας, όπως φαίνεται και από τα διάφορα εθνικά προγράμματα κατάρτισης για τους πλοιάρχους (13). Χωρίς αποτελεσματική και ταχεία διαχείριση, η διαδικασία μεταφοράς μπορεί να είναι αντιπαραγωγική και να επηρεάσει δυνητικά την ανταγωνιστικότητα του κλάδου των σκαφών αναψυχής, με συνέπειες αντίθετες των στόχων που τίθενται για τον ναυτικό και θαλάσσιο τουρισμό. |
| --- | --- |

4.2.1.2.

Αυτό το ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο είχε σκοπό την εξάλειψη των ανισοτήτων μεταξύ των κρατών μελών, οι οποίες θέτουν σε κίνδυνο την ελεύθερη ενδοκοινοτική κυκλοφορία. Η εν λόγω υποχρεωτική διαδικασία εναρμόνισης θέτει μια σειρά από προκλήσεις που πρέπει να προσδιοριστούν και να αναλυθούν επειγόντως, δεδομένου ότι σαφώς δεν υπάρχει ακόμη ομοιομορφία σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά τις απαιτήσεις. Υπάρχει έλλειψη συντονισμού και ομοιομορφίας, όπως φαίνεται και από τα διάφορα εθνικά προγράμματα κατάρτισης για τους πλοιάρχους (13). Χωρίς αποτελεσματική και ταχεία διαχείριση, η διαδικασία μεταφοράς μπορεί να είναι αντιπαραγωγική και να επηρεάσει δυνητικά την ανταγωνιστικότητα του κλάδου των σκαφών αναψυχής, με συνέπειες αντίθετες των στόχων που τίθενται για τον ναυτικό και θαλάσσιο τουρισμό.

4.2.2.   Ανταγωνιστικότητα

| 4.2.2.1. | Τα τελευταία χρόνια, διάφοροι επιμέρους τομείς του εν λόγω κλάδου υπόκεινται στην αστάθεια της ζήτησης και σε διακυμάνσεις στον τουριστικό κλάδο στο σύνολό του, ο οποίος έχει επίσης πληγεί από το οικονομικό κλίμα που επικρατεί στις χώρες προέλευσης. Ο απόηχος των πρόσφατων τρομοκρατικών επιθέσεων στην Ευρώπη και η συνακόλουθη κλιμάκωση άλλων τρομοκρατικών απειλών θα επηρεάσουν αναμφίβολα τον τουρισμό. Ωστόσο, με την πάροδο του χρόνου, ο τουρισμός έχει αποδειχθεί εξαιρετικά ανθεκτικός ακόμη και σε δυσχερέστατους καιρούς, όπως κατέδειξε η ταχεία ανάκαμψη από την οικονομική κρίση του 2008-2009 και τις μετέπειτα πολλαπλές κρίσεις. |
| --- | --- |

4.2.2.1.

Τα τελευταία χρόνια, διάφοροι επιμέρους τομείς του εν λόγω κλάδου υπόκεινται στην αστάθεια της ζήτησης και σε διακυμάνσεις στον τουριστικό κλάδο στο σύνολό του, ο οποίος έχει επίσης πληγεί από το οικονομικό κλίμα που επικρατεί στις χώρες προέλευσης. Ο απόηχος των πρόσφατων τρομοκρατικών επιθέσεων στην Ευρώπη και η συνακόλουθη κλιμάκωση άλλων τρομοκρατικών απειλών θα επηρεάσουν αναμφίβολα τον τουρισμό. Ωστόσο, με την πάροδο του χρόνου, ο τουρισμός έχει αποδειχθεί εξαιρετικά ανθεκτικός ακόμη και σε δυσχερέστατους καιρούς, όπως κατέδειξε η ταχεία ανάκαμψη από την οικονομική κρίση του 2008-2009 και τις μετέπειτα πολλαπλές κρίσεις.

| 4.2.2.2. | Τα υψηλής ποιότητας προϊόντα και οι υπηρεσίες στον κλάδο του τουρισμού καθίστανται όλο και πιο σημαντικά και πρέπει να είναι καινοτόμα, ενώ οι επενδύσεις χρειάζεται να είναι εγγυημένες. Είναι αναγκαίο να επιδιωχθεί η διαφοροποίηση των προϊόντων και η βελτίωσή τους κατά μήκος της αλυσίδας αξίας. Πρόκειται για μια πορεία που μπορεί να δώσει σημαντική ώθηση στον ναυτικό και θαλάσσιο τουρισμό και στην ελκυστικότητα των πιθανών προορισμών. Η πορεία αυτή θα καταστήσει επίσης δυνατή την προσαρμογή μας στις μεταβαλλόμενες συνήθειες των καταναλωτών και στις δημογραφικές αλλαγές που επηρεάζουν τις ταξιδιωτικές πρακτικές. |
| --- | --- |

4.2.2.2.

Τα υψηλής ποιότητας προϊόντα και οι υπηρεσίες στον κλάδο του τουρισμού καθίστανται όλο και πιο σημαντικά και πρέπει να είναι καινοτόμα, ενώ οι επενδύσεις χρειάζεται να είναι εγγυημένες. Είναι αναγκαίο να επιδιωχθεί η διαφοροποίηση των προϊόντων και η βελτίωσή τους κατά μήκος της αλυσίδας αξίας. Πρόκειται για μια πορεία που μπορεί να δώσει σημαντική ώθηση στον ναυτικό και θαλάσσιο τουρισμό και στην ελκυστικότητα των πιθανών προορισμών. Η πορεία αυτή θα καταστήσει επίσης δυνατή την προσαρμογή μας στις μεταβαλλόμενες συνήθειες των καταναλωτών και στις δημογραφικές αλλαγές που επηρεάζουν τις ταξιδιωτικές πρακτικές.

| 4.2.2.3. | Οι πελάτες γίνονται όλο και πιο τολμηροί και πρόθυμοι να δοκιμάσουν νέους τρόπους μετακίνησης και να βιώσουν καινούριες εμπειρίες. Η πρόσφατη έκκληση της Επιτροπής για τη δημιουργία ναυτικών οδών αξίας 1,5 εκατομμυρίου ευρώ που προάγουν τον ναυτικό τουρισμό είναι ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Η πρωτοβουλία αυτή θα συμβάλει στην προώθηση διασυνδέσεων με άλλους τομείς της οικονομίας, καθώς και στην προσέλκυση επισκεπτών με ειδικά ενδιαφέροντα, όπως δραστηριότητες σχετικές με τη γαστρονομία, τον πολιτισμό και την αναψυχή. |
| --- | --- |

4.2.2.3.

Οι πελάτες γίνονται όλο και πιο τολμηροί και πρόθυμοι να δοκιμάσουν νέους τρόπους μετακίνησης και να βιώσουν καινούριες εμπειρίες. Η πρόσφατη έκκληση της Επιτροπής για τη δημιουργία ναυτικών οδών αξίας 1,5 εκατομμυρίου ευρώ που προάγουν τον ναυτικό τουρισμό είναι ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Η πρωτοβουλία αυτή θα συμβάλει στην προώθηση διασυνδέσεων με άλλους τομείς της οικονομίας, καθώς και στην προσέλκυση επισκεπτών με ειδικά ενδιαφέροντα, όπως δραστηριότητες σχετικές με τη γαστρονομία, τον πολιτισμό και την αναψυχή.

| 4.2.2.4. | Εντός του πλαισίου των αρμοδιοτήτων της, η Επιτροπή αναλαμβάνει δράσεις για τη στήριξη της ανταγωνιστικότητας και της βιωσιμότητας του τουριστικού κλάδου, οι οποίες μπορούν επίσης να ευνοήσουν την ανάπτυξη του ναυτικού και θαλάσσιου τουρισμού. |
| --- | --- |

4.2.2.4.

Εντός του πλαισίου των αρμοδιοτήτων της, η Επιτροπή αναλαμβάνει δράσεις για τη στήριξη της ανταγωνιστικότητας και της βιωσιμότητας του τουριστικού κλάδου, οι οποίες μπορούν επίσης να ευνοήσουν την ανάπτυξη του ναυτικού και θαλάσσιου τουρισμού.

| 4.2.2.5. | Μια τέτοιου είδους δράση είναι το πρόγραμμα για την Ανταγωνιστικότητα των Επιχειρήσεων και τις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (COSME) το οποίο, κατά τη διάρκεια των τελευταίων έξι ετών, στήριξε την ανάπτυξη και την προώθηση διεθνικών θεματικών προϊόντων τουρισμού σε τομείς όπως ο θαλάσσιος τουρισμός, ο πολιτιστικός τουρισμός, η γαστρονομία, η άθληση και η ευεξία (14). Η πρωτοβουλία «Εξέχοντες τουριστικοί προορισμοί» (Destinations of Excellence — EDEN) προβάλλει επίσης ασυνήθιστους προορισμούς που έχουν αποδείξει την αριστεία τους όσον αφορά την ανάπτυξη του βιώσιμου τουρισμού (15). Η έκδοση της εν λόγω πρωτοβουλίας κατά το 2010 εστιάστηκε στους παράκτιους, παραποτάμιους και παραλίμνιους προορισμούς, με στόχο την προώθηση καινοτόμων προσεγγίσεων έναντι των προσφορών τους στον τομέα του υδάτινου τουρισμού. |
| --- | --- |

4.2.2.5.

Μια τέτοιου είδους δράση είναι το πρόγραμμα για την Ανταγωνιστικότητα των Επιχειρήσεων και τις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (COSME) το οποίο, κατά τη διάρκεια των τελευταίων έξι ετών, στήριξε την ανάπτυξη και την προώθηση διεθνικών θεματικών προϊόντων τουρισμού σε τομείς όπως ο θαλάσσιος τουρισμός, ο πολιτιστικός τουρισμός, η γαστρονομία, η άθληση και η ευεξία (14). Η πρωτοβουλία «Εξέχοντες τουριστικοί προορισμοί» (Destinations of Excellence — EDEN) προβάλλει επίσης ασυνήθιστους προορισμούς που έχουν αποδείξει την αριστεία τους όσον αφορά την ανάπτυξη του βιώσιμου τουρισμού (15). Η έκδοση της εν λόγω πρωτοβουλίας κατά το 2010 εστιάστηκε στους παράκτιους, παραποτάμιους και παραλίμνιους προορισμούς, με στόχο την προώθηση καινοτόμων προσεγγίσεων έναντι των προσφορών τους στον τομέα του υδάτινου τουρισμού.

| 4.2.2.6. | Οι περιφέρειες μπορούν επίσης να απευθύνονται στα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία (16) για την πραγματοποίηση επενδύσεων που αποσκοπούν στον εκσυγχρονισμό των παράκτιων περιοχών, μαρινών και λιμένων, καθώς και στη διαφύλαξη της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς των παράκτιων περιοχών, εφόσον συμβάλλουν στην επίτευξη των σχετικών θεματικών στόχων και αποτελούν τμήμα μιας περιφερειακής στρατηγικής. Η Επιτροπή δημοσίευσε επίσης έναν οδηγό (17) που παρέχει μια ολοκληρωμένη επισκόπηση των ευκαιριών χρηματοδότησης της ΕΕ στον κλάδο του τουρισμού. Οι ενδιαφερόμενοι φορείς του παράκτιου και θαλάσσιου τουρισμού μπορούν να υποβάλλουν αίτηση για τη χορήγηση διαθέσιμων κονδυλίων στο πλαίσιο των διαφόρων εν λόγω προγραμμάτων. |
| --- | --- |

4.2.2.6.

Οι περιφέρειες μπορούν επίσης να απευθύνονται στα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία (16) για την πραγματοποίηση επενδύσεων που αποσκοπούν στον εκσυγχρονισμό των παράκτιων περιοχών, μαρινών και λιμένων, καθώς και στη διαφύλαξη της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς των παράκτιων περιοχών, εφόσον συμβάλλουν στην επίτευξη των σχετικών θεματικών στόχων και αποτελούν τμήμα μιας περιφερειακής στρατηγικής. Η Επιτροπή δημοσίευσε επίσης έναν οδηγό (17) που παρέχει μια ολοκληρωμένη επισκόπηση των ευκαιριών χρηματοδότησης της ΕΕ στον κλάδο του τουρισμού. Οι ενδιαφερόμενοι φορείς του παράκτιου και θαλάσσιου τουρισμού μπορούν να υποβάλλουν αίτηση για τη χορήγηση διαθέσιμων κονδυλίων στο πλαίσιο των διαφόρων εν λόγω προγραμμάτων.

| 4.2.2.7. | Η διασύνδεση και η προώθηση των υπηρεσιών αυτών μπορεί να επιτευχθεί μέσω της ομαδοποίησης των προϊόντων και των υπηρεσιών που μπορούν να βελτιώσουν την εμπειρία των επισκεπτών, δηλαδή να τους κατευθύνουν προς μια ολοκληρωμένη επιλογή προτιμώμενων προϊόντων και υπηρεσιών που θα καλύπτουν τις δικές τους ιδιαίτερες προσδοκίες. Η έννοια των συνεργατικών σχηματισμών καθίσταται ολοένα και πιο δημοφιλής στον κλάδο του τουρισμού και έγκειται στην παροχή εξειδικευμένων τουριστικών προϊόντων και υπηρεσιών. Το στοχευμένο μάρκετινγκ επιτρέπει τη χρήση κάθε μέσου, ιδιαίτερα ψηφιακών μεθόδων, για την άμεση προσέγγιση όλων των πιθανών επισκεπτών με στόχο την απευθείας σύνδεση των δυνητικών επισκεπτών και του προορισμού τους. |
| --- | --- |

4.2.2.7.

Η διασύνδεση και η προώθηση των υπηρεσιών αυτών μπορεί να επιτευχθεί μέσω της ομαδοποίησης των προϊόντων και των υπηρεσιών που μπορούν να βελτιώσουν την εμπειρία των επισκεπτών, δηλαδή να τους κατευθύνουν προς μια ολοκληρωμένη επιλογή προτιμώμενων προϊόντων και υπηρεσιών που θα καλύπτουν τις δικές τους ιδιαίτερες προσδοκίες. Η έννοια των συνεργατικών σχηματισμών καθίσταται ολοένα και πιο δημοφιλής στον κλάδο του τουρισμού και έγκειται στην παροχή εξειδικευμένων τουριστικών προϊόντων και υπηρεσιών. Το στοχευμένο μάρκετινγκ επιτρέπει τη χρήση κάθε μέσου, ιδιαίτερα ψηφιακών μεθόδων, για την άμεση προσέγγιση όλων των πιθανών επισκεπτών με στόχο την απευθείας σύνδεση των δυνητικών επισκεπτών και του προορισμού τους.

4.2.3.   Δυναμικό δημιουργίας θέσεων εργασίας του ναυτικού και θαλάσσιου τουρισμού

Η επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό αποτελεί προϋπόθεση για βιώσιμη και ανταγωνιστική ανάπτυξη. Η επίτευξη αυτού του στόχου απαιτεί στρατηγική διαχείριση της αλλαγής όσον αφορά τις ευκαιρίες ανάπτυξης δεξιοτήτων, τη συνεργασία σε ολόκληρο τον κλάδο και τη δέσμευση και ανάληψη ηγεσίας από τους ενδιαφερόμενους φορείς. Πρόκειται για μια διαδικασία που απαιτεί προσέγγιση των βασικών φορέων μέσω του κοινωνικού και πολιτικού διαλόγου σε μια προσπάθεια να καθοριστεί μια κοινή στρατηγική για την αντιμετώπιση μιας πρόκλησης που αντιμετωπίζουν τα περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ. Μπορεί επίσης να χρησιμεύσει ως βάση για τη δημιουργία νέων προοπτικών απασχόλησης, ιδίως για τους νέους, για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του κλάδου, καθώς και για τη διαφύλαξη των δικαιωμάτων των ναυτικών όσον αφορά τις συνθήκες απασχόλησής τους στη θάλασσα και τα οφέλη που συνεπάγεται ένα ενισχυμένο καθεστώς συμμόρφωσης.

| 4.2.3.1. | Στη γνωμοδότησή της σχετικά με την ανάπτυξη και τις θέσεις εργασίας στον παράκτιο και θαλάσσιο τουρισμό (18), η EOKE ανέφερε ότι η προτεινόμενη δράση για την πραγματοποίηση έρευνας με θέμα τις ανάγκες κατάρτισης και τη δημιουργία ενότητας «Γαλάζιες θέσεις εργασίας» στη διαδικτυακή πύλη Eures είναι σημαντική· ωστόσο είναι επίσης εξαιρετικά σημαντικό να επιδιώξει η Επιτροπή τη μαζική προβολή της και την ευαισθητοποίηση των κρατών μελών ως προς την ανάγκη συνεκτίμησης των αποτελεσμάτων της έρευνας στις εθνικές τους πολιτικές κατάρτισης. Η κατάρτιση θα πρέπει να απευθύνεται τόσο στους εργαζόμενους και στους εργοδότες όσο και στους τουριστικούς φορείς. Στο πλαίσιο της κατάρτισης θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνεται η βελτίωση της ευαισθητοποίησης σχετικά με τη σημασία του τουρισμού, της ευρωπαϊκής κληρονομιάς και του περιβάλλοντος Η παράμετρος αυτή πρέπει να ενσωματωθεί στην υποχρεωτική εκπαίδευση με σκοπό τη σχετική ενημέρωση των νέων από πολύ μικρή ηλικία. |
| --- | --- |

4.2.3.1.

Στη γνωμοδότησή της σχετικά με την ανάπτυξη και τις θέσεις εργασίας στον παράκτιο και θαλάσσιο τουρισμό (18), η EOKE ανέφερε ότι η προτεινόμενη δράση για την πραγματοποίηση έρευνας με θέμα τις ανάγκες κατάρτισης και τη δημιουργία ενότητας «Γαλάζιες θέσεις εργασίας» στη διαδικτυακή πύλη Eures είναι σημαντική· ωστόσο είναι επίσης εξαιρετικά σημαντικό να επιδιώξει η Επιτροπή τη μαζική προβολή της και την ευαισθητοποίηση των κρατών μελών ως προς την ανάγκη συνεκτίμησης των αποτελεσμάτων της έρευνας στις εθνικές τους πολιτικές κατάρτισης. Η κατάρτιση θα πρέπει να απευθύνεται τόσο στους εργαζόμενους και στους εργοδότες όσο και στους τουριστικούς φορείς. Στο πλαίσιο της κατάρτισης θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνεται η βελτίωση της ευαισθητοποίησης σχετικά με τη σημασία του τουρισμού, της ευρωπαϊκής κληρονομιάς και του περιβάλλοντος Η παράμετρος αυτή πρέπει να ενσωματωθεί στην υποχρεωτική εκπαίδευση με σκοπό τη σχετική ενημέρωση των νέων από πολύ μικρή ηλικία.

| 4.2.3.2. | Η Επιτροπή έχει αναλάβει πολυάριθμες πρωτοβουλίες για την ανάπτυξη δεξιοτήτων στον κλάδο του τουρισμού, όπως το «Νέο θεματολόγιο δεξιοτήτων», οι οποίες θα ωφελήσουν επίσης τις γαλάζιες θέσεις εργασίας (19). Το εν λόγω σημαντικό έγγραφο πολιτικής περιλαμβάνει ένα «Σχέδιο στρατηγικής για τη διατομεακή συνεργασία όσον αφορά τις δεξιότητες», όπου ο τουρισμός υποδεικνύεται ως ένας από τους έξι πιλοτικούς τομείς στους οποίους προβλέπεται η ανάληψη συγκεκριμένων δράσεων, βάσει προσέγγισης προσανατολισμένης στη βιομηχανία. Για τον σκοπό αυτό, στα τέλη Ιανουαρίου του 2017,δημοσιεύθηκε πρόσκληση υποβολής προτάσεων στο πλαίσιο του προγράμματος Erasmus+, με προϋπολογισμό ύψους 4 εκατομμυρίων ευρώ. Ο εν λόγω προϋπολογισμός θα στηρίξει τη δημιουργία μιας πλατφόρμας των βασικότερων κλαδικών φορέων (μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται η βιομηχανία και οι φορείς παροχής εκπαίδευσης), η οποία θα προτείνει δράσεις και συστάσεις για τα επόμενα 5 έως 10 έτη. Η πλατφόρμα αυτή θα αναλύσει τις κυριότερες τάσεις και ανάγκες σε δεξιότητες του κλάδου, θα αναπτύξει συγκεκριμένες δράσεις για την κάλυψη των βραχυπρόθεσμων και μεσοπρόθεσμων αναγκών σε δεξιότητες, θα επανεξετάσει τα επαγγελματικά πρότυπα, θα επικαιροποιήσει τα νέα προγράμματα σπουδών, θα βελτιώσει την ελκυστικότητα του κλάδου και θα ενθαρρύνει την κινητικότητα των σπουδαστών και των αιτούντων εργασία. |
| --- | --- |

4.2.3.2.

Η Επιτροπή έχει αναλάβει πολυάριθμες πρωτοβουλίες για την ανάπτυξη δεξιοτήτων στον κλάδο του τουρισμού, όπως το «Νέο θεματολόγιο δεξιοτήτων», οι οποίες θα ωφελήσουν επίσης τις γαλάζιες θέσεις εργασίας (19). Το εν λόγω σημαντικό έγγραφο πολιτικής περιλαμβάνει ένα «Σχέδιο στρατηγικής για τη διατομεακή συνεργασία όσον αφορά τις δεξιότητες», όπου ο τουρισμός υποδεικνύεται ως ένας από τους έξι πιλοτικούς τομείς στους οποίους προβλέπεται η ανάληψη συγκεκριμένων δράσεων, βάσει προσέγγισης προσανατολισμένης στη βιομηχανία. Για τον σκοπό αυτό, στα τέλη Ιανουαρίου του 2017,δημοσιεύθηκε πρόσκληση υποβολής προτάσεων στο πλαίσιο του προγράμματος Erasmus+, με προϋπολογισμό ύψους 4 εκατομμυρίων ευρώ. Ο εν λόγω προϋπολογισμός θα στηρίξει τη δημιουργία μιας πλατφόρμας των βασικότερων κλαδικών φορέων (μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται η βιομηχανία και οι φορείς παροχής εκπαίδευσης), η οποία θα προτείνει δράσεις και συστάσεις για τα επόμενα 5 έως 10 έτη. Η πλατφόρμα αυτή θα αναλύσει τις κυριότερες τάσεις και ανάγκες σε δεξιότητες του κλάδου, θα αναπτύξει συγκεκριμένες δράσεις για την κάλυψη των βραχυπρόθεσμων και μεσοπρόθεσμων αναγκών σε δεξιότητες, θα επανεξετάσει τα επαγγελματικά πρότυπα, θα επικαιροποιήσει τα νέα προγράμματα σπουδών, θα βελτιώσει την ελκυστικότητα του κλάδου και θα ενθαρρύνει την κινητικότητα των σπουδαστών και των αιτούντων εργασία.

| 4.2.3.3. | Τον Μάρτιο του 2017 θα δημοσιευθεί επίσης μια πρόσκληση υποβολής προσφορών με προϋπολογισμό ύψους 800 000 ευρώ, στο πλαίσιο του προγράμματος COSME, για την υποστήριξη δράσεων που αποσκοπούν στην προβολή της εικόνας των τουριστικών επαγγελμάτων. Στις δράσεις αυτές θα περιλαμβάνονται εκστρατείες ευαισθητοποίησης τόσο για τις ήδη υπάρχουσες πρωτοβουλίες και τα υφιστάμενα εργαλεία για την ανάπτυξη των δεξιοτήτων στον κλάδο του τουρισμού όσο και για την εικόνα των τουριστικών επαγγελμάτων, μέσω της παροχής υποστηρικτικού υλικού, της παραχώρησης συνεντεύξεων και της διοργάνωσης διαδικτυακών σεμιναρίων (webinars) για την παρουσίαση των πλεονεκτημάτων που διαθέτουν τα τουριστικά επαγγέλματα (δηλαδή των διεθνών, σύγχρονων και δυναμικών χαρακτηριστικών τους). Οι εν λόγω δράσεις θα εστιασθούν τόσο στις τουριστικές επιχειρήσεις (συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ) και στις νεοσύστατες επιχειρήσεις όσο και στους φοιτητές και στους αιτούντες εργασία. |
| --- | --- |

4.2.3.3.

Τον Μάρτιο του 2017 θα δημοσιευθεί επίσης μια πρόσκληση υποβολής προσφορών με προϋπολογισμό ύψους 800 000 ευρώ, στο πλαίσιο του προγράμματος COSME, για την υποστήριξη δράσεων που αποσκοπούν στην προβολή της εικόνας των τουριστικών επαγγελμάτων. Στις δράσεις αυτές θα περιλαμβάνονται εκστρατείες ευαισθητοποίησης τόσο για τις ήδη υπάρχουσες πρωτοβουλίες και τα υφιστάμενα εργαλεία για την ανάπτυξη των δεξιοτήτων στον κλάδο του τουρισμού όσο και για την εικόνα των τουριστικών επαγγελμάτων, μέσω της παροχής υποστηρικτικού υλικού, της παραχώρησης συνεντεύξεων και της διοργάνωσης διαδικτυακών σεμιναρίων (webinars) για την παρουσίαση των πλεονεκτημάτων που διαθέτουν τα τουριστικά επαγγέλματα (δηλαδή των διεθνών, σύγχρονων και δυναμικών χαρακτηριστικών τους). Οι εν λόγω δράσεις θα εστιασθούν τόσο στις τουριστικές επιχειρήσεις (συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ) και στις νεοσύστατες επιχειρήσεις όσο και στους φοιτητές και στους αιτούντες εργασία.

4.2.4.   Στατιστικά οικονομικά στοιχεία

| 4.2.4.1. | Ο κλάδος του ναυτικού και θαλάσσιου τουρισμού είναι ιδιαίτερα πολύπλοκος και περιλαμβάνει μια ποικιλία σχέσεων μεταξύ πολλών διαφορετικών ενδιαφερομένων φορέων. Οι διάφορες οικονομικές δραστηριότητες που συνθέτουν τον εν λόγω κλάδο διαφέρουν σημαντικά. Στατιστικά στοιχεία σχετικά με τον θαλάσσιο και παράκτιο τουρισμό στα κράτη μέλη δεν είναι πάντοτε άμεσα διαθέσιμα, ενώ η μέθοδος συλλογής μπορεί να ποικίλλει από τη μία χώρα στην άλλη. Η κατάσταση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε ασυνεπή δεδομένα και, άρα, στην παρουσίαση αριθμητικών στοιχείων που ενδέχεται να μην παρέχουν ακριβή αποτελέσματα. Λόγω της σημασίας του κλάδου για την ευρωπαϊκή οικονομία, τα συνεπή και ακριβή δεδομένα είναι απολύτως απαραίτητα. Η ύπαρξη τέτοιων δεδομένων θα βοηθήσει επίσης όλους τους παράγοντες του κλάδου να κατανοήσουν επακριβώς και να διαπιστώσουν τη δυναμική του ναυτικού κλάδου και τον τρόπο με τον οποίο αυτός επηρεάζει τις οικονομικές επιδόσεις της ΕΕ. Η μέθοδος του δορυφορικού λογαριασμού τουρισμού (20) μπορεί να προσφέρει στον εν λόγω κλάδο το εργαλείο που του χρειάζεται. Τα οικονομικά στοιχεία που αντλούνται μέσω του εν λόγω συστήματος μπορούν να συνδυαστούν με τη συλλογή και άλλων σημαντικών δεδομένων για την από κοινού διαμόρφωση του «βιώσιμου μηχανισμού δεικτών». Ορισμένα κράτη μέλη είναι ήδη εξοικειωμένα με αυτό το εργαλείο, πράγμα το οποίο θα διευκολύνει τη σχετική διαδικασία. |
| --- | --- |

4.2.4.1.

Ο κλάδος του ναυτικού και θαλάσσιου τουρισμού είναι ιδιαίτερα πολύπλοκος και περιλαμβάνει μια ποικιλία σχέσεων μεταξύ πολλών διαφορετικών ενδιαφερομένων φορέων. Οι διάφορες οικονομικές δραστηριότητες που συνθέτουν τον εν λόγω κλάδο διαφέρουν σημαντικά. Στατιστικά στοιχεία σχετικά με τον θαλάσσιο και παράκτιο τουρισμό στα κράτη μέλη δεν είναι πάντοτε άμεσα διαθέσιμα, ενώ η μέθοδος συλλογής μπορεί να ποικίλλει από τη μία χώρα στην άλλη. Η κατάσταση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε ασυνεπή δεδομένα και, άρα, στην παρουσίαση αριθμητικών στοιχείων που ενδέχεται να μην παρέχουν ακριβή αποτελέσματα. Λόγω της σημασίας του κλάδου για την ευρωπαϊκή οικονομία, τα συνεπή και ακριβή δεδομένα είναι απολύτως απαραίτητα. Η ύπαρξη τέτοιων δεδομένων θα βοηθήσει επίσης όλους τους παράγοντες του κλάδου να κατανοήσουν επακριβώς και να διαπιστώσουν τη δυναμική του ναυτικού κλάδου και τον τρόπο με τον οποίο αυτός επηρεάζει τις οικονομικές επιδόσεις της ΕΕ. Η μέθοδος του δορυφορικού λογαριασμού τουρισμού (20) μπορεί να προσφέρει στον εν λόγω κλάδο το εργαλείο που του χρειάζεται. Τα οικονομικά στοιχεία που αντλούνται μέσω του εν λόγω συστήματος μπορούν να συνδυαστούν με τη συλλογή και άλλων σημαντικών δεδομένων για την από κοινού διαμόρφωση του «βιώσιμου μηχανισμού δεικτών». Ορισμένα κράτη μέλη είναι ήδη εξοικειωμένα με αυτό το εργαλείο, πράγμα το οποίο θα διευκολύνει τη σχετική διαδικασία.

Βρυξέλλες, 30 Μαρτίου 2017.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Γιώργος ΝΤΆΣΗΣ

---

(1)  Ανακοίνωση της ΕΕ — Γαλάζια ανάπτυξη, COM(2012) 494 final.

1

(2)  JOIN(2016) 49 final και https://ec.europa.eu/maritimeaffairs/policy/ocean-governance_el.

2

(3)  Παγκόσμιο Συμβούλιο Ταξιδιών και Τουρισμού (WTTC): Travel & Tourism economic impact (Ο οικονομικός αντίκτυπος των ταξιδιών & του τουρισμού), ΕΕ 2015.

3

(4)  Ευρωπαϊκή Επιτροπή: «Μελέτη για τη στήριξη των μέτρων πολιτικής υπέρ του θαλάσσιου και παράκτιου τουρισμού σε επίπεδο ΕΕ», 2013.

4

https://ec.europa.eu/maritimeaffairs/sites/maritimeaffairs/files/docs/body/study-maritime-and-coastal-tourism_en.pdf.

(5)  COM (2014) 86 final.

5

(6)  https://ec.europa.eu/maritimeaffairs/policy/coastal_tourism_el.

6

(7)  http://ec.europa.eu/growth/sectors/tourism/offer/sustainable/indicators_el

7

(8)  Οδηγία 2014/89/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 2014, βλέπε επίσης https://ec.europa.eu/maritimeaffairs/policy/maritime_spatial_planning_el

8

(9)  http://ec.europa.eu/environment/marine/international-cooperation/regional-sea-conventions/barcelona-convention/index_en.htm.

9

(10)  Επί του παρόντος δεν υπάρχει νομοθεσία της ΕΕ η οποία να διέπει άμεσα το υδάτινο έρμα, παρότι στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1143/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Οκτωβρίου 2014, για την πρόληψη και διαχείριση της εισαγωγής και εξάπλωσης χωροκατακτητικών ξένων ειδών αναγνωρίζεται ότι η σύμβαση για το Υδάτινο Έρμα αποτελεί ένα από τα δυνητικά μέτρα διαχείρισης των χωροκατακτητικών ξένων ειδών που προκαλούν ανησυχίες.

10

(11)  Έγγραφο 13398/16 του Συμβουλίου (http://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-13398-2016-INIT/el/pdf).

11

(12)  ΕΕ C 451 της 16.12.2014, σ. 64.

12

(13)  Βλέπε επίσης ΕΕ C 389 της 20.10.2016, σ. 93.

13

(14)  https://ec.europa.eu/growth/sectors/tourism/offer/sustainable/transnational-products_en.

14

(15)  https://ec.europa.eu/growth/tools-databases/eden/about/themes_en.

15

(16)  http://ec.europa.eu/regional_policy/sources/docgener/informat/2014/guidance_tourism.pdf.

16

(17)  http://ec.europa.eu/growth/tools-databases/newsroom/cf/itemdetail.cfm?item_id=8496&lang=el.

17

(18)  ΕΕ C 451 της 16.12.2014, σ. 64.

18

(19)  http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=1223&langId=el.

19

(20)  Ο δορυφορικός λογαριασμός τουρισμού που σχεδιάστηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τουρισμού των Ηνωμένων Εθνών (UNWTO) είναι ένα συνηθισμένο στατιστικό πλαίσιο και αποτελεί το βασικό εργαλείο οικονομικών μετρήσεων του τουριστικού κλάδου. Το συνιστώμενο μεθοδολογικό πλαίσιο του 2008 (γνωστό και ως «TSA: RMF 2008») παρέχει το επικαιροποιημένο κοινό εννοιολογικό πλαίσιο για την κατάρτιση δορυφορικού λογαριασμού τουρισμού.

20

---

| 30.6.2017 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 209/9 |
| --- | --- | --- | --- |

30.6.2017

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 209/9

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Νησιά στην ΕΕ: από διαρθρωτικό μειονέκτημα σε περιοχές χωρίς αποκλεισμούς»

(διερευνητική γνωμοδότηση)

(2017/C 209/02)

| Εισηγητής: | ο κ. Stefano MALLIA |
| --- | --- |

Εισηγητής:

ο κ. Stefano MALLIA

| Αίτηση γνωμοδότησης | Διερευνητική γνωμοδότηση (Μαλτέζικη Προεδρία), 16.9.2016 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Αρμόδιο τμήμα | Οικονομική και νομισματική ένωση, οικονομική και κοινωνική συνοχή |
| Υιοθετήθηκε από το τμήμα | 8.3.2017 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 29.3.2017 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 524 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 163/1/3 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Διερευνητική γνωμοδότηση (Μαλτέζικη Προεδρία), 16.9.2016

Νομική βάση

Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο τμήμα

Οικονομική και νομισματική ένωση, οικονομική και κοινωνική συνοχή

Υιοθετήθηκε από το τμήμα

8.3.2017

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

29.3.2017

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

524

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

163/1/3

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Η ΕΕ πρέπει να καταβάλει μεγαλύτερες προσπάθειες για να αναγνωρίσει τη μοναδικότητα των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν τα νησιά. Οι εν λόγω προκλήσεις δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο μέσω της πολιτικής συνοχής. |
| --- | --- |

1.1.

Η ΕΕ πρέπει να καταβάλει μεγαλύτερες προσπάθειες για να αναγνωρίσει τη μοναδικότητα των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν τα νησιά. Οι εν λόγω προκλήσεις δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο μέσω της πολιτικής συνοχής.

| 1.2. | Τα νησιά πλήττονται από πολλά διαρθρωτικά μειονεκτήματα τα οποία συχνά συνεπάγονται δύσκολες συνθήκες για την άσκηση επιχειρηματικών δραστηριοτήτων. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ακράδαντα ότι βασικοί τομείς πολιτικής, όπως η ενιαία αγορά, η πολιτική ανταγωνισμού, η πολιτική μεταφορών, η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης και η αλιευτική πολιτική, καθώς και οι πρωτοβουλίες και τα προγράμματα της ΕΕ υπέρ της εκπαίδευσης, της επαγγελματικής κατάρτισης και των πολιτικών για τη νεολαία και τον αθλητισμό, πρέπει να εφαρμόζονται με μεγαλύτερη ευελιξία στην περίπτωση των νησιωτικών οικονομιών. |
| --- | --- |

1.2.

Τα νησιά πλήττονται από πολλά διαρθρωτικά μειονεκτήματα τα οποία συχνά συνεπάγονται δύσκολες συνθήκες για την άσκηση επιχειρηματικών δραστηριοτήτων. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ακράδαντα ότι βασικοί τομείς πολιτικής, όπως η ενιαία αγορά, η πολιτική ανταγωνισμού, η πολιτική μεταφορών, η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης και η αλιευτική πολιτική, καθώς και οι πρωτοβουλίες και τα προγράμματα της ΕΕ υπέρ της εκπαίδευσης, της επαγγελματικής κατάρτισης και των πολιτικών για τη νεολαία και τον αθλητισμό, πρέπει να εφαρμόζονται με μεγαλύτερη ευελιξία στην περίπτωση των νησιωτικών οικονομιών.

| 1.3. | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι πρέπει να επανεξετασθούν τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται από την Eurostat για τον ορισμό μιας περιοχής ως νησιωτικής και να χρησιμοποιούνται καταλληλότερα κριτήρια (βλέπε σημεία 2.4-2.6). |
| --- | --- |

1.3.

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι πρέπει να επανεξετασθούν τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται από την Eurostat για τον ορισμό μιας περιοχής ως νησιωτικής και να χρησιμοποιούνται καταλληλότερα κριτήρια (βλέπε σημεία 2.4-2.6).

| 1.4. | Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να αποδοθεί στα άτομα με αναπηρία, και γενικότερα σε όλα τα άτομα με ειδικές ανάγκες, καθώς τείνουν να πλήττονται από τις επιπτώσεις των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν τα νησιά περισσότερο από τον υπόλοιπο πληθυσμό. |
| --- | --- |

1.4.

Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να αποδοθεί στα άτομα με αναπηρία, και γενικότερα σε όλα τα άτομα με ειδικές ανάγκες, καθώς τείνουν να πλήττονται από τις επιπτώσεις των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν τα νησιά περισσότερο από τον υπόλοιπο πληθυσμό.

| 1.5. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί σημαντικό σε όλες τις προσπάθειες παροχής βοήθειας στα νησιά να δίνεται προτεραιότητα στην πρόσβαση στις δημόσιες υπηρεσίες, στην προαγωγή της βιώσιμης ανάπτυξης και στην ενθάρρυνση της πλήρους απασχόλησης, της ανταγωνιστικότητας και της συνοχής στα ευρωπαϊκά νησιά. |
| --- | --- |

1.5.

Η ΕΟΚΕ θεωρεί σημαντικό σε όλες τις προσπάθειες παροχής βοήθειας στα νησιά να δίνεται προτεραιότητα στην πρόσβαση στις δημόσιες υπηρεσίες, στην προαγωγή της βιώσιμης ανάπτυξης και στην ενθάρρυνση της πλήρους απασχόλησης, της ανταγωνιστικότητας και της συνοχής στα ευρωπαϊκά νησιά.

| 1.6. | Τα νησιά και οι νησιωτικές περιφέρειες παρέχουν συχνά μοναδικές ευκαιρίες για την εφαρμογή λύσεων καθαρής ενέργειας. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει όλες τις προσπάθειες της Επιτροπής προς αυτήν την κατεύθυνση και, πιο συγκεκριμένα, υποστηρίζει τη μετάβαση των νησιών σε λύσεις 100 % καθαρής ενέργειας. |
| --- | --- |

1.6.

Τα νησιά και οι νησιωτικές περιφέρειες παρέχουν συχνά μοναδικές ευκαιρίες για την εφαρμογή λύσεων καθαρής ενέργειας. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει όλες τις προσπάθειες της Επιτροπής προς αυτήν την κατεύθυνση και, πιο συγκεκριμένα, υποστηρίζει τη μετάβαση των νησιών σε λύσεις 100 % καθαρής ενέργειας.

| 1.7. | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την έκκληση που απευθύνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προς την Επιτροπή να εκπονήσει ενδελεχή μελέτη σχετικά με το επιπλέον κόστος με το οποίο επιβαρύνονται τα ευρωπαϊκά νησιά. |
| --- | --- |

1.7.

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την έκκληση που απευθύνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προς την Επιτροπή να εκπονήσει ενδελεχή μελέτη σχετικά με το επιπλέον κόστος με το οποίο επιβαρύνονται τα ευρωπαϊκά νησιά.

| 1.8. | Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να θεωρούν, βάσει της πολιτικής συνοχής για την περίοδο μετά το 2020, όλες τις νησιωτικές περιοχές ή τα νησιωτικά κράτη μέλη επιλέξιμα για χρηματοδότηση των υποδομών τους. Υπό το πρίσμα αυτό, το σύνολο των ταμείων της περιόδου 2014-2020 με σκοπό τον μετριασμό των ειδικών δυσκολιών που αντιμετωπίζουν τα νησιά πρέπει να υπόκεινται σε εκ των υστέρων αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς τους. |
| --- | --- |

1.8.

Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να θεωρούν, βάσει της πολιτικής συνοχής για την περίοδο μετά το 2020, όλες τις νησιωτικές περιοχές ή τα νησιωτικά κράτη μέλη επιλέξιμα για χρηματοδότηση των υποδομών τους. Υπό το πρίσμα αυτό, το σύνολο των ταμείων της περιόδου 2014-2020 με σκοπό τον μετριασμό των ειδικών δυσκολιών που αντιμετωπίζουν τα νησιά πρέπει να υπόκεινται σε εκ των υστέρων αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς τους.

| 1.9. | Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να θεσπίσει καταλληλότερο νομοθετικό πλαίσιο όσον αφορά την εφαρμογή των κρατικών ενισχύσεων σε νησιωτικές περιοχές και σε νησιά που αποτελούνται αποκλειστικά από νησιωτικά κράτη μέλη. |
| --- | --- |

1.9.

Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να θεσπίσει καταλληλότερο νομοθετικό πλαίσιο όσον αφορά την εφαρμογή των κρατικών ενισχύσεων σε νησιωτικές περιοχές και σε νησιά που αποτελούνται αποκλειστικά από νησιωτικά κράτη μέλη.

| 1.10. | Η ΕΟΚΕ προτρέπει την Επιτροπή να εντείνει τον συντονισμό μέσω της διυπηρεσιακής ομάδας για την τοπική και αστική ανάπτυξη και να προαγάγει τη χρήση του μέσου των αξιολογήσεων εδαφικού αντικτύπου για την επανεξέταση της βασικής νομοθεσίας και τον εντοπισμό των τομέων στους οποίους θα μπορούσαν να περιληφθούν ρήτρες νησιωτικού χαρακτήρα. |
| --- | --- |

1.10.

Η ΕΟΚΕ προτρέπει την Επιτροπή να εντείνει τον συντονισμό μέσω της διυπηρεσιακής ομάδας για την τοπική και αστική ανάπτυξη και να προαγάγει τη χρήση του μέσου των αξιολογήσεων εδαφικού αντικτύπου για την επανεξέταση της βασικής νομοθεσίας και τον εντοπισμό των τομέων στους οποίους θα μπορούσαν να περιληφθούν ρήτρες νησιωτικού χαρακτήρα.

2.   Νησιωτικός χαρακτήρας και Ευρώπη: γενική επισκόπηση

Πεδίο εφαρμογής

| 2.1. | Στα νησιά της Ευρώπης ζουν 21 και πλέον εκατομμύρια άνθρωποι. Πρόκειται περίπου για το 4 % του συνολικού πληθυσμού της ΕΕ των 28 κρατών μελών. Ο συνολικός πληθυσμός όλων των νησιών της ΕΕ (εκτός των νησιωτικών κρατών, δηλαδή της Μεγάλης Βρετανίας, της Ιρλανδίας, της Κύπρου και της Μάλτας) θα αντιστοιχούσε στην ενδέκατη πολυπληθέστερη χώρα της Ευρώπης (1). Είναι επιτακτική η ανάγκη να εγκριθεί ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο πολιτικής για την αντιμετώπιση των ζητημάτων οικονομικής, κοινωνικής και τοπικής συνοχής που αντιμετωπίζουν τα ευρωπαϊκά νησιά. |
| --- | --- |

2.1.

Στα νησιά της Ευρώπης ζουν 21 και πλέον εκατομμύρια άνθρωποι. Πρόκειται περίπου για το 4 % του συνολικού πληθυσμού της ΕΕ των 28 κρατών μελών. Ο συνολικός πληθυσμός όλων των νησιών της ΕΕ (εκτός των νησιωτικών κρατών, δηλαδή της Μεγάλης Βρετανίας, της Ιρλανδίας, της Κύπρου και της Μάλτας) θα αντιστοιχούσε στην ενδέκατη πολυπληθέστερη χώρα της Ευρώπης (1). Είναι επιτακτική η ανάγκη να εγκριθεί ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο πολιτικής για την αντιμετώπιση των ζητημάτων οικονομικής, κοινωνικής και τοπικής συνοχής που αντιμετωπίζουν τα ευρωπαϊκά νησιά.

| 2.2. | Η ΕΕ πρέπει να αναγνωρίσει τη μοναδικότητα των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν τα νησιά. Για τον λόγο αυτό πρέπει να γίνουν προσπάθειες τόσο σε ενωσιακό όσο και σε εθνικό επίπεδο για να αξιοποιηθεί στο μέγιστο το δυναμικό των νησιών της ΕΕ. |
| --- | --- |

2.2.

Η ΕΕ πρέπει να αναγνωρίσει τη μοναδικότητα των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν τα νησιά. Για τον λόγο αυτό πρέπει να γίνουν προσπάθειες τόσο σε ενωσιακό όσο και σε εθνικό επίπεδο για να αξιοποιηθεί στο μέγιστο το δυναμικό των νησιών της ΕΕ.

| 2.3. | Η παρούσα γνωμοδότηση αποσκοπεί στην επανεκκίνηση του διαλόγου, σε επίπεδο ΕΕ, σχετικά με την αξία του νησιωτικού χαρακτήρα στις ευρωπαϊκές πολιτικές, με συγκεκριμένο στόχο την πολιτική συνοχής μετά το 2020, ενθαρρύνοντας μια προσέγγιση «από τη βάση προς την κορυφή» βασισμένη στην πιο συγκεκριμένη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών και των κοινωνικών εταίρων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, ούτως ώστε να εφαρμοστούν πολιτικές και προγράμματα με βάση τις πραγματικές ανάγκες του πληθυσμού. Πρέπει δε –κατά την περίοδο μετά το 2020– να ενισχυθούν περαιτέρω η εταιρική σχέση και η πολυεπίπεδη διακυβέρνηση, όπως προβλέπεται στον κανονισμό περί κοινών διατάξεων (2). |
| --- | --- |

2.3.

Η παρούσα γνωμοδότηση αποσκοπεί στην επανεκκίνηση του διαλόγου, σε επίπεδο ΕΕ, σχετικά με την αξία του νησιωτικού χαρακτήρα στις ευρωπαϊκές πολιτικές, με συγκεκριμένο στόχο την πολιτική συνοχής μετά το 2020, ενθαρρύνοντας μια προσέγγιση «από τη βάση προς την κορυφή» βασισμένη στην πιο συγκεκριμένη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών και των κοινωνικών εταίρων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, ούτως ώστε να εφαρμοστούν πολιτικές και προγράμματα με βάση τις πραγματικές ανάγκες του πληθυσμού. Πρέπει δε –κατά την περίοδο μετά το 2020– να ενισχυθούν περαιτέρω η εταιρική σχέση και η πολυεπίπεδη διακυβέρνηση, όπως προβλέπεται στον κανονισμό περί κοινών διατάξεων (2).

| 2.3.1. | Η γνωμοδότηση αποσκοπεί επίσης στην κατάρτιση ενός κατάλληλου συνόλου συστάσεων πολιτικής που θα παρουσιάζουν την ιδέα των «νησιών χωρίς αποκλεισμούς», θέτοντας σε εφαρμογή τις ιδέες της «αποδοτικότητας» και της «δικαιοσύνης» ως πυλώνες για την προώθηση της ανταγωνιστικότητας και της κοινωνικής συνοχής όλων των νησιών στην Ευρώπη:






  — | «Αποδοτικότητα» — διασφάλιση της ικανότητας επίτευξης πλήρους ανάπτυξης για όλα τα νησιά, |
| --- | --- | --- |

2.3.1.

Η γνωμοδότηση αποσκοπεί επίσης στην κατάρτιση ενός κατάλληλου συνόλου συστάσεων πολιτικής που θα παρουσιάζουν την ιδέα των «νησιών χωρίς αποκλεισμούς», θέτοντας σε εφαρμογή τις ιδέες της «αποδοτικότητας» και της «δικαιοσύνης» ως πυλώνες για την προώθηση της ανταγωνιστικότητας και της κοινωνικής συνοχής όλων των νησιών στην Ευρώπη:

—

«Αποδοτικότητα» — διασφάλιση της ικανότητας επίτευξης πλήρους ανάπτυξης για όλα τα νησιά,

| — | «Δικαιοσύνη» — διασφάλιση της πρόσβασης σε ευκαιρίες και υπηρεσίες για όλους τους πολίτες, ανεξαρτήτως του εδαφικού πλαισίου όπου διαμένουν. |
| --- | --- |

—

«Δικαιοσύνη» — διασφάλιση της πρόσβασης σε ευκαιρίες και υπηρεσίες για όλους τους πολίτες, ανεξαρτήτως του εδαφικού πλαισίου όπου διαμένουν.

Ορισμός των νησιών και του νησιωτικού χαρακτήρα

| 2.4. | Σύμφωνα με τον ορισμό της Eurostat (3), ως νησί ορίζεται οποιοδήποτε έδαφος πληροί τα πέντε ακόλουθα κριτήρια: 1) έχει έκταση τουλάχιστον ενός τετραγωνικού χιλιομέτρου· 2) βρίσκεται σε απόσταση τουλάχιστον ενός χιλιομέτρου από την ηπειρωτική χώρα· 3) έχει μόνιμο πληθυσμό τουλάχιστον 50 κατοίκων· 4) δεν έχει μόνιμη σύνδεση με την ηπειρωτική χώρα και 5) δεν βρίσκεται σε πρωτεύουσα κράτους μέλους της ΕΕ. |
| --- | --- |

2.4.

Σύμφωνα με τον ορισμό της Eurostat (3), ως νησί ορίζεται οποιοδήποτε έδαφος πληροί τα πέντε ακόλουθα κριτήρια: 1) έχει έκταση τουλάχιστον ενός τετραγωνικού χιλιομέτρου· 2) βρίσκεται σε απόσταση τουλάχιστον ενός χιλιομέτρου από την ηπειρωτική χώρα· 3) έχει μόνιμο πληθυσμό τουλάχιστον 50 κατοίκων· 4) δεν έχει μόνιμη σύνδεση με την ηπειρωτική χώρα και 5) δεν βρίσκεται σε πρωτεύουσα κράτους μέλους της ΕΕ.

| 2.5. | Τα νησιά της Ευρώπης μπορούν επίσης να ομαδοποιηθούν σύμφωνα με γεωγραφικές πτυχές, την ταξινόμηση NUTS (ονοματολογία των εδαφικών στατιστικών μονάδων) και ανάλογα με το μέγεθός τους. |
| --- | --- |

2.5.

Τα νησιά της Ευρώπης μπορούν επίσης να ομαδοποιηθούν σύμφωνα με γεωγραφικές πτυχές, την ταξινόμηση NUTS (ονοματολογία των εδαφικών στατιστικών μονάδων) και ανάλογα με το μέγεθός τους.

| 2.6. | Τρεις είναι οι συνιστώσες που καθορίζουν τον νησιωτικό χαρακτήρα: 1) το μικρό μέγεθος, 2) ο απόκεντρος χαρακτήρας και 3) η ευπάθεια (4). |
| --- | --- |

2.6.

Τρεις είναι οι συνιστώσες που καθορίζουν τον νησιωτικό χαρακτήρα: 1) το μικρό μέγεθος, 2) ο απόκεντρος χαρακτήρας και 3) η ευπάθεια (4).

| 2.7. | Η ενωσιακή προσέγγιση του ζητήματος των νησιών αναδείχθηκε περισσότερο με την προσχώρηση στην ΕΕ δύο μικρών νησιωτικών κρατών, της Κύπρου και της Μάλτας. |
| --- | --- |

2.7.

Η ενωσιακή προσέγγιση του ζητήματος των νησιών αναδείχθηκε περισσότερο με την προσχώρηση στην ΕΕ δύο μικρών νησιωτικών κρατών, της Κύπρου και της Μάλτας.

| 2.7.1. | Το 2008 η «Πράσινη Βίβλος για την εδαφική συνοχή» (5) πρότεινε έναν ορισμό της εδαφικής συνοχής ως μέσου «για τη μετατροπή της ποικιλομορφίας σε προτέρημα που συμβάλλει στη βιώσιμη ανάπτυξη ολόκληρης της ΕΕ». Από την προοπτική αυτή, ο νησιωτικός χαρακτήρας μπορεί να θεωρηθεί προτέρημα και πηγή δυνητικής ανάπτυξης. |
| --- | --- |

2.7.1.

Το 2008 η «Πράσινη Βίβλος για την εδαφική συνοχή» (5) πρότεινε έναν ορισμό της εδαφικής συνοχής ως μέσου «για τη μετατροπή της ποικιλομορφίας σε προτέρημα που συμβάλλει στη βιώσιμη ανάπτυξη ολόκληρης της ΕΕ». Από την προοπτική αυτή, ο νησιωτικός χαρακτήρας μπορεί να θεωρηθεί προτέρημα και πηγή δυνητικής ανάπτυξης.

| 2.8. | Η πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020 θέτει τα θεμέλια για την ευθυγράμμιση των προγραμμάτων της ΕΕ με τις ανάγκες των μειονεκτικών περιοχών, όπως τα νησιά, με ιδιαίτερη έμφαση στις βασικές εδαφικές προκλήσεις που προσδιορίζονται στο Κοινό Στρατηγικό Πλαίσιο. Τα νέα μέσα για την υποστήριξη ολοκληρωμένων στρατηγικών εδαφικής ανάπτυξης που εφαρμόστηκαν για την περίοδο 2014-2020, όπως οι ολοκληρωμένες εδαφικές επενδύσεις και η τοπική ανάπτυξη με πρωτοβουλία των κοινοτήτων πρέπει να αναλυθούν περαιτέρω από την οπτική γωνία των νησιών ενόψει της προετοιμασίας της πολιτικής συνοχής μετά το 2020. |
| --- | --- |

2.8.

Η πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020 θέτει τα θεμέλια για την ευθυγράμμιση των προγραμμάτων της ΕΕ με τις ανάγκες των μειονεκτικών περιοχών, όπως τα νησιά, με ιδιαίτερη έμφαση στις βασικές εδαφικές προκλήσεις που προσδιορίζονται στο Κοινό Στρατηγικό Πλαίσιο. Τα νέα μέσα για την υποστήριξη ολοκληρωμένων στρατηγικών εδαφικής ανάπτυξης που εφαρμόστηκαν για την περίοδο 2014-2020, όπως οι ολοκληρωμένες εδαφικές επενδύσεις και η τοπική ανάπτυξη με πρωτοβουλία των κοινοτήτων πρέπει να αναλυθούν περαιτέρω από την οπτική γωνία των νησιών ενόψει της προετοιμασίας της πολιτικής συνοχής μετά το 2020.

| 2.9. | Λαμβάνοντας υπόψη τις γνωμοδοτήσεις της ΕΟΚΕ «Ειδικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα νησιά» και «Έξυπνα νησιά» (6), και σε συνέχεια της ενδιάμεσης επανεξέτασης της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» (7), είναι σαφές ότι όσον αφορά τα νησιά, τα ταμεία της πολιτικής συνοχής δεν είχαν τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Είναι προφανές ότι απαιτείται επανεξέταση. |
| --- | --- |

2.9.

Λαμβάνοντας υπόψη τις γνωμοδοτήσεις της ΕΟΚΕ «Ειδικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα νησιά» και «Έξυπνα νησιά» (6), και σε συνέχεια της ενδιάμεσης επανεξέτασης της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» (7), είναι σαφές ότι όσον αφορά τα νησιά, τα ταμεία της πολιτικής συνοχής δεν είχαν τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Είναι προφανές ότι απαιτείται επανεξέταση.

| 2.10. | Τον Ιανουάριο του 2016, μέσω του ψηφίσματος σχετικά με την ειδική κατάσταση των νησιών (8), το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έθεσε τα θεμέλια για την αναθεώρηση των υφιστάμενων ενωσιακών πολιτικών. |
| --- | --- |

2.10.

Τον Ιανουάριο του 2016, μέσω του ψηφίσματος σχετικά με την ειδική κατάσταση των νησιών (8), το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έθεσε τα θεμέλια για την αναθεώρηση των υφιστάμενων ενωσιακών πολιτικών.

3.   Βασικά προβλήματα που επηρεάζουν τα ευρωπαϊκά νησιά

| 3.1. | Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της μελέτης Euroislands του δικτύου ESPON (9), πριν από την ανάλυση των προβλημάτων που επηρεάζουν τα ευρωπαϊκά νησιά, είναι χρήσιμο να δοθεί μια σύντομη περιγραφή των «δυνατών σημείων και αδυναμιών» και των «ευκαιριών και απειλών» ούτως ώστε να ενταχθούν σε ένα καλύτερο πλαίσιο οι προκλήσεις που θα αντιμετωπίσουν τα νησιά κατά τα προσεχή έτη. |
| --- | --- |

3.1.

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της μελέτης Euroislands του δικτύου ESPON (9), πριν από την ανάλυση των προβλημάτων που επηρεάζουν τα ευρωπαϊκά νησιά, είναι χρήσιμο να δοθεί μια σύντομη περιγραφή των «δυνατών σημείων και αδυναμιών» και των «ευκαιριών και απειλών» ούτως ώστε να ενταχθούν σε ένα καλύτερο πλαίσιο οι προκλήσεις που θα αντιμετωπίσουν τα νησιά κατά τα προσεχή έτη.

| 3.1.1. | Όσον αφορά τα «Δυνατά σημεία», η ποιότητα ζωής, η παρουσία υψηλού φυσικού και πολιτιστικού κεφαλαίου, και η ισχυρή πολιτιστική ταυτότητα, αντιπροσωπεύουν απτούς μοχλούς που θα πρέπει να αξιοποιηθούν για να δημιουργηθεί νέος πλούτος και απασχόληση στα νησιά. |
| --- | --- |

3.1.1.

Όσον αφορά τα «Δυνατά σημεία», η ποιότητα ζωής, η παρουσία υψηλού φυσικού και πολιτιστικού κεφαλαίου, και η ισχυρή πολιτιστική ταυτότητα, αντιπροσωπεύουν απτούς μοχλούς που θα πρέπει να αξιοποιηθούν για να δημιουργηθεί νέος πλούτος και απασχόληση στα νησιά.

| 3.1.2. | Όσον αφορά τις «Αδυναμίες», ο νησιωτικός χαρακτήρας επηρεάζει άμεσα και μόνιμα ορισμένες από τις σημαντικότερες παραμέτρους ελκυστικότητας των νησιών όπως η προσβασιμότητα, οι υπηρεσίες δημόσιου συμφέροντος, οι ιδιωτικές υπηρεσίες και τα ιδιωτικά δίκτυα, οι οικονομίες κλίμακας και η οργάνωση της αγοράς. |
| --- | --- |

3.1.2.

Όσον αφορά τις «Αδυναμίες», ο νησιωτικός χαρακτήρας επηρεάζει άμεσα και μόνιμα ορισμένες από τις σημαντικότερες παραμέτρους ελκυστικότητας των νησιών όπως η προσβασιμότητα, οι υπηρεσίες δημόσιου συμφέροντος, οι ιδιωτικές υπηρεσίες και τα ιδιωτικά δίκτυα, οι οικονομίες κλίμακας και η οργάνωση της αγοράς.

| 3.1.3. | Οι «Ευκαιρίες» μπορούν να καταγραφούν ως η ζήτηση για ποιότητα ζωής, ποιότητα και ασφάλεια των τροφίμων, τουριστικές υπηρεσίες ειδικού συμφέροντος και οικιακές υπηρεσίες. Οι παράγοντες αυτοί θα πρέπει να αξιοποιηθούν και να μετατραπούν σε δυνατά σημεία προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι βασικές αντίξοες συνθήκες του νησιωτικού χαρακτήρα που σχετίζονται με το μικρό μέγεθος, τον απόκεντρο χαρακτήρα και την ευπάθεια. |
| --- | --- |

3.1.3.

Οι «Ευκαιρίες» μπορούν να καταγραφούν ως η ζήτηση για ποιότητα ζωής, ποιότητα και ασφάλεια των τροφίμων, τουριστικές υπηρεσίες ειδικού συμφέροντος και οικιακές υπηρεσίες. Οι παράγοντες αυτοί θα πρέπει να αξιοποιηθούν και να μετατραπούν σε δυνατά σημεία προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι βασικές αντίξοες συνθήκες του νησιωτικού χαρακτήρα που σχετίζονται με το μικρό μέγεθος, τον απόκεντρο χαρακτήρα και την ευπάθεια.

| 3.1.4. | Οι «Απειλές» μπορούν να εντοπιστούν στην κλιματική αλλαγή, στην παγκοσμιοποίηση, στις οικονομικές κρίσεις, στις αυξανόμενες τιμές της ενέργειας, στη λειψυδρία, στην εξάλειψη των ιχθυαποθεμάτων κ.λπ. |
| --- | --- |

3.1.4.

Οι «Απειλές» μπορούν να εντοπιστούν στην κλιματική αλλαγή, στην παγκοσμιοποίηση, στις οικονομικές κρίσεις, στις αυξανόμενες τιμές της ενέργειας, στη λειψυδρία, στην εξάλειψη των ιχθυαποθεμάτων κ.λπ.

| 3.2. | Παρά το γεγονός ότι τα προβλήματα που επηρεάζουν τα ευρωπαϊκά νησιά έχουν επιπτώσεις που ποικίλλουν ευρέως ανάλογα με συγκεκριμένους παράγοντες (10), είναι δυνατή η ομαδοποίησή τους σε τρεις βασικές κατηγορίες: 1) νησιωτική οικονομία, 2) κοινωνική δικαιοσύνη και 3) διατήρηση του περιβάλλοντος. |
| --- | --- |

3.2.

Παρά το γεγονός ότι τα προβλήματα που επηρεάζουν τα ευρωπαϊκά νησιά έχουν επιπτώσεις που ποικίλλουν ευρέως ανάλογα με συγκεκριμένους παράγοντες (10), είναι δυνατή η ομαδοποίησή τους σε τρεις βασικές κατηγορίες: 1) νησιωτική οικονομία, 2) κοινωνική δικαιοσύνη και 3) διατήρηση του περιβάλλοντος.

| 3.3. | Νησιωτική οικονομία — Το μέσο κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ των νησιών είναι κάτω του μέσου όρου της ΕΕ των 28 (11). Γενικότερα, η διαδικασία της οικονομικής σύγκλισης είναι πιο αργή σε σχέση με τις υπόλοιπες περιφέρειες της ΕΕ. Για πολλά νησιά, τα επίπεδα του ΑΕγχΠ και η απασχόληση συντηρούνται από τον τουρισμό και έναν μεγάλο δημόσιο τομέα, που αποτελεί σημάδι χαμηλής ανταγωνιστικότητας της οικονομίας. |
| --- | --- |

3.3.

Νησιωτική οικονομία — Το μέσο κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ των νησιών είναι κάτω του μέσου όρου της ΕΕ των 28 (11). Γενικότερα, η διαδικασία της οικονομικής σύγκλισης είναι πιο αργή σε σχέση με τις υπόλοιπες περιφέρειες της ΕΕ. Για πολλά νησιά, τα επίπεδα του ΑΕγχΠ και η απασχόληση συντηρούνται από τον τουρισμό και έναν μεγάλο δημόσιο τομέα, που αποτελεί σημάδι χαμηλής ανταγωνιστικότητας της οικονομίας.

| 3.3.1. | Το υψηλό κόστος των μεταφορών και η έλλειψη συνδέσεων με άλλες περιοχές αποτελεί μείζον πρόβλημα για τα νησιωτικά εδάφη. Το πρόβλημα αυτό πρέπει να αναγνωριστεί και να προσεγγιστεί με ευέλικτο τρόπο, για να μπορέσουν να επιβιώσουν και να ανθίσουν οι νησιωτικές οικονομίες. Μολονότι το νομικό πλαίσιο του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3577/92 επιτρέπει στα κράτη μέλη να οργανώνουν τις δημόσιες υπηρεσίες τους, έτσι ώστε να εξασφαλίζονται τακτικές συνδέσεις με τα νησιά, είναι αναγκαίο να εξεταστεί ποιος είναι ο πραγματικός αντίκτυπος του εν λόγω μέτρου. |
| --- | --- |

3.3.1.

Το υψηλό κόστος των μεταφορών και η έλλειψη συνδέσεων με άλλες περιοχές αποτελεί μείζον πρόβλημα για τα νησιωτικά εδάφη. Το πρόβλημα αυτό πρέπει να αναγνωριστεί και να προσεγγιστεί με ευέλικτο τρόπο, για να μπορέσουν να επιβιώσουν και να ανθίσουν οι νησιωτικές οικονομίες. Μολονότι το νομικό πλαίσιο του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 3577/92 επιτρέπει στα κράτη μέλη να οργανώνουν τις δημόσιες υπηρεσίες τους, έτσι ώστε να εξασφαλίζονται τακτικές συνδέσεις με τα νησιά, είναι αναγκαίο να εξεταστεί ποιος είναι ο πραγματικός αντίκτυπος του εν λόγω μέτρου.

| 3.3.2. | Μία άλλη πτυχή που επηρεάζει δυσμενώς την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας ορισμένων νησιών σχετίζεται με τις «οικονομίες μονοκαλλιέργειας», όπου ορισμένες νησιωτικές οικονομίες ειδικεύονται σε έναν ή σε λίγους μόνο οικονομικούς κλάδους (π.χ. στον τουρισμό), ή έχουν περιορισμένη οικονομική δραστηριότητα λόγω του μικρού τους μεγέθους. |
| --- | --- |

3.3.2.

Μία άλλη πτυχή που επηρεάζει δυσμενώς την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας ορισμένων νησιών σχετίζεται με τις «οικονομίες μονοκαλλιέργειας», όπου ορισμένες νησιωτικές οικονομίες ειδικεύονται σε έναν ή σε λίγους μόνο οικονομικούς κλάδους (π.χ. στον τουρισμό), ή έχουν περιορισμένη οικονομική δραστηριότητα λόγω του μικρού τους μεγέθους.

| 3.3.3. | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την έκκληση που απευθύνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προς την Επιτροπή να εκπονήσει εμπεριστατωμένη μελέτη/ανάλυση σχετικά με το επιπλέον κόστος με το οποίο επιβαρύνονται τα ευρωπαϊκά νησιά, ως προς το σύστημα μεταφορών προσώπων και αγαθών, τον ενεργειακό εφοδιασμό και την πρόσβαση στις αγορές, ιδίως για τις ΜΜΕ. |
| --- | --- |

3.3.3.

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την έκκληση που απευθύνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προς την Επιτροπή να εκπονήσει εμπεριστατωμένη μελέτη/ανάλυση σχετικά με το επιπλέον κόστος με το οποίο επιβαρύνονται τα ευρωπαϊκά νησιά, ως προς το σύστημα μεταφορών προσώπων και αγαθών, τον ενεργειακό εφοδιασμό και την πρόσβαση στις αγορές, ιδίως για τις ΜΜΕ.

| 3.4. | Κοινωνική δικαιοσύνη — Κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, η κοινωνική δικαιοσύνη στα ευρωπαϊκά νησιά μεταβλήθηκε σημαντικά λόγω πλήθους εσωτερικών και εξωτερικών παραγόντων: μεταφορές, οικονομικές μεταβολές, αλλαγές στον τρόπο ζωής, στον πολιτισμό και στις φιλοδοξίες. Η οικονομική κρίση επηρέασε δυσμενώς τους παράγοντες της κοινωνικής δικαιοσύνης. |
| --- | --- |

3.4.

Κοινωνική δικαιοσύνη — Κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, η κοινωνική δικαιοσύνη στα ευρωπαϊκά νησιά μεταβλήθηκε σημαντικά λόγω πλήθους εσωτερικών και εξωτερικών παραγόντων: μεταφορές, οικονομικές μεταβολές, αλλαγές στον τρόπο ζωής, στον πολιτισμό και στις φιλοδοξίες. Η οικονομική κρίση επηρέασε δυσμενώς τους παράγοντες της κοινωνικής δικαιοσύνης.

| 3.4.1. | Η δημογραφική παρακμή επηρεάζει τα λιγότερο ανεπτυγμένα νησιά, τα οποία τείνουν να πλήττονται περισσότερο από γήρανση του πληθυσμού. |
| --- | --- |

3.4.1.

Η δημογραφική παρακμή επηρεάζει τα λιγότερο ανεπτυγμένα νησιά, τα οποία τείνουν να πλήττονται περισσότερο από γήρανση του πληθυσμού.

| 3.4.2. | Σε ορισμένα νησιωτικά συστήματα (π.χ. στα νησιά της Μεσογείου) οι ροές προσφύγων έχουν επηρεάσει τα πρότυπα κοινωνικής δικαιοσύνης. Μεγάλοι αριθμοί μεταναστών κατέφθασαν πρόσφατα σε νησιωτικά εδάφη, υπερτερώντας ενίοτε σε αριθμό του τοπικού πληθυσμού, ο οποίος με τη σειρά του δεν είναι σε θέση να παρέχει την απαραίτητη στήριξη και συνδρομή. Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει να ενισχύει τις συνέργειες μεταξύ του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης (ΤΑΜΕ) και των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων (ΕΔΕΤ), και ενθαρρύνει τα κράτη μέλη και τις περιφέρειές τους να χρησιμοποιούν τα ΕΔΕΤ για την υποστήριξη αποτελεσματικών πολιτικών ένταξης σε τομείς όπως η εκπαίδευση, η απασχόληση, η στέγαση και η αποφυγή των διακρίσεων. |
| --- | --- |

3.4.2.

Σε ορισμένα νησιωτικά συστήματα (π.χ. στα νησιά της Μεσογείου) οι ροές προσφύγων έχουν επηρεάσει τα πρότυπα κοινωνικής δικαιοσύνης. Μεγάλοι αριθμοί μεταναστών κατέφθασαν πρόσφατα σε νησιωτικά εδάφη, υπερτερώντας ενίοτε σε αριθμό του τοπικού πληθυσμού, ο οποίος με τη σειρά του δεν είναι σε θέση να παρέχει την απαραίτητη στήριξη και συνδρομή. Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει να ενισχύει τις συνέργειες μεταξύ του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης (ΤΑΜΕ) και των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων (ΕΔΕΤ), και ενθαρρύνει τα κράτη μέλη και τις περιφέρειές τους να χρησιμοποιούν τα ΕΔΕΤ για την υποστήριξη αποτελεσματικών πολιτικών ένταξης σε τομείς όπως η εκπαίδευση, η απασχόληση, η στέγαση και η αποφυγή των διακρίσεων.

| 3.4.3. | Στις πρωτοβουλίες και τα προγράμματα της ΕΕ υπέρ της εκπαίδευσης, της επαγγελματικής κατάρτισης, της νεολαίας και του αθλητισμού, όπως το «Erasmus +», θα πρέπει να συνεκτιμάται η απομόνωση των νησιών, καθώς και η έλλειψη ενίοτε της εμπειρογνωμοσύνης και των γνώσεων που χρειάζονται για να εξασφαλιστούν η κατάλληλη χρηματοδότηση και οι διεθνείς ανταλλαγές και αλληλεπιδράσεις. |
| --- | --- |

3.4.3.

Στις πρωτοβουλίες και τα προγράμματα της ΕΕ υπέρ της εκπαίδευσης, της επαγγελματικής κατάρτισης, της νεολαίας και του αθλητισμού, όπως το «Erasmus +», θα πρέπει να συνεκτιμάται η απομόνωση των νησιών, καθώς και η έλλειψη ενίοτε της εμπειρογνωμοσύνης και των γνώσεων που χρειάζονται για να εξασφαλιστούν η κατάλληλη χρηματοδότηση και οι διεθνείς ανταλλαγές και αλληλεπιδράσεις.

| 3.4.4. | Τα άτομα με αναπηρία, και γενικότερα όλα τα άτομα με ειδικές ανάγκες, πλήττονται από τις επιπτώσεις των προαναφερόμενων προβλημάτων περισσότερο από τον υπόλοιπο πληθυσμό. Το θετικό παράδειγμα της πολιτικής συνοχής, βάσει του οποίου οι τελικοί δικαιούχοι υποχρεούνται να σχεδιάζουν όσα έργα χρηματοδοτούνται με κονδύλια των ΕΔΕΤ έτσι ώστε να είναι ευπρόσιτα στα άτομα με ειδικές ανάγκες, θα πρέπει να αποτελέσει κατευθυντήρια γραμμή σε όλες τις ενωσιακές πολιτικές. |
| --- | --- |

3.4.4.

Τα άτομα με αναπηρία, και γενικότερα όλα τα άτομα με ειδικές ανάγκες, πλήττονται από τις επιπτώσεις των προαναφερόμενων προβλημάτων περισσότερο από τον υπόλοιπο πληθυσμό. Το θετικό παράδειγμα της πολιτικής συνοχής, βάσει του οποίου οι τελικοί δικαιούχοι υποχρεούνται να σχεδιάζουν όσα έργα χρηματοδοτούνται με κονδύλια των ΕΔΕΤ έτσι ώστε να είναι ευπρόσιτα στα άτομα με ειδικές ανάγκες, θα πρέπει να αποτελέσει κατευθυντήρια γραμμή σε όλες τις ενωσιακές πολιτικές.

| 3.5. | Διατήρηση του περιβάλλοντος — Τα ευρωπαϊκά νησιά βρίσκονται συχνά σε περιοχές που θεωρούνται μοναδικά μέρη για τη βιοποικιλότητά τους. |
| --- | --- |

3.5.

Διατήρηση του περιβάλλοντος — Τα ευρωπαϊκά νησιά βρίσκονται συχνά σε περιοχές που θεωρούνται μοναδικά μέρη για τη βιοποικιλότητά τους.

| 3.5.1. | Ένας από τους λόγους είναι ο υψηλός κατακερματισμός των ενδιαιτημάτων. Πολλά νησιά θεωρούνται ιδιαίτερα πλούσια σε χερσαία και θαλάσσια βιοποικιλότητα. Γενικά, το γεγονός αυτό αντικατοπτρίζεται στο ότι στα περισσότερα νησιά υπάρχουν προστατευόμενες περιοχές. |
| --- | --- |

3.5.1.

Ένας από τους λόγους είναι ο υψηλός κατακερματισμός των ενδιαιτημάτων. Πολλά νησιά θεωρούνται ιδιαίτερα πλούσια σε χερσαία και θαλάσσια βιοποικιλότητα. Γενικά, το γεγονός αυτό αντικατοπτρίζεται στο ότι στα περισσότερα νησιά υπάρχουν προστατευόμενες περιοχές.

| 3.5.2. | Τα ευρωπαϊκά νησιά έχουν μοναδικά φυσικά χαρακτηριστικά, παράλληλα όμως τα οικοσυστήματά τους είναι εύθραυστα και εξαιρετικά ευάλωτα σε ανθρώπινες και άλλου είδους εξωτερικές πιέσεις. Μπορεί να χαρακτηρίζονται επίσης από περιορισμένη αρόσιμη γη, ξηρασία, άνοδο της στάθμης της θάλασσας και διάβρωση των εδαφών. |
| --- | --- |

3.5.2.

Τα ευρωπαϊκά νησιά έχουν μοναδικά φυσικά χαρακτηριστικά, παράλληλα όμως τα οικοσυστήματά τους είναι εύθραυστα και εξαιρετικά ευάλωτα σε ανθρώπινες και άλλου είδους εξωτερικές πιέσεις. Μπορεί να χαρακτηρίζονται επίσης από περιορισμένη αρόσιμη γη, ξηρασία, άνοδο της στάθμης της θάλασσας και διάβρωση των εδαφών.

| 3.5.3. | Όλα τα νησιά αντιμετωπίζουν λίγο-πολύ σοβαρά προβλήματα θαλάσσιας ρύπανσης, ιδίως όσον αφορά τους κινδύνους της ρύπανσης με πλαστικά, που είναι ενδημική στους ωκεανούς μας (που προκαλείται κυρίως από μη νησιωτικές δραστηριότητες), απερήμωσης και υποβάθμισης του τοπίου, λειψυδρίας, εξάρτησης από ορυκτά καύσιμα, διαχείρισης αποβλήτων και λυμάτων. |
| --- | --- |

3.5.3.

Όλα τα νησιά αντιμετωπίζουν λίγο-πολύ σοβαρά προβλήματα θαλάσσιας ρύπανσης, ιδίως όσον αφορά τους κινδύνους της ρύπανσης με πλαστικά, που είναι ενδημική στους ωκεανούς μας (που προκαλείται κυρίως από μη νησιωτικές δραστηριότητες), απερήμωσης και υποβάθμισης του τοπίου, λειψυδρίας, εξάρτησης από ορυκτά καύσιμα, διαχείρισης αποβλήτων και λυμάτων.

4.   Μετάβαση σε «νησιά χωρίς αποκλεισμούς»: η μελλοντική πορεία

| 4.1. | Η μελλοντική πορεία για τον μετασχηματισμό αυτών των προκλήσεων είναι η εναρμόνιση και η βελτίωση της ισορροπίας μεταξύ της οικονομικής, περιβαλλοντικής και κοινωνικής βιωσιμότητας, εφαρμόζοντας μια «ολιστική προσέγγιση» με στόχο την εφαρμογή της έννοιας των «ποιοτικών νησιών», των «πράσινων νησιών» και των «νησιών ίσων ευκαιριών». |
| --- | --- |

4.1.

Η μελλοντική πορεία για τον μετασχηματισμό αυτών των προκλήσεων είναι η εναρμόνιση και η βελτίωση της ισορροπίας μεταξύ της οικονομικής, περιβαλλοντικής και κοινωνικής βιωσιμότητας, εφαρμόζοντας μια «ολιστική προσέγγιση» με στόχο την εφαρμογή της έννοιας των «ποιοτικών νησιών», των «πράσινων νησιών» και των «νησιών ίσων ευκαιριών».

«Ποιοτικά νησιά» — Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, της ευημερίας και της συνοχής των ευρωπαϊκών νησιών

| 4.2. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί σημαντική την προώθηση της βιώσιμης –οικονομικής, περιβαλλοντικής και κοινωνικής– ανάπτυξης και την ενθάρρυνση της πλήρους απασχόλησης, της καινοτομίας, της ανταγωνιστικότητας και της συνοχής στα ευρωπαϊκά νησιά με την εδραίωση και τη διαφοροποίηση ειδικών οικονομικών δραστηριοτήτων με σκοπό την αμοιβαία αλληλεγγύη μεταξύ τόσο των ίδιων των νησιών όσο και μεταξύ αυτών και της ηπειρωτικής χώρας. |
| --- | --- |

4.2.

Η ΕΟΚΕ θεωρεί σημαντική την προώθηση της βιώσιμης –οικονομικής, περιβαλλοντικής και κοινωνικής– ανάπτυξης και την ενθάρρυνση της πλήρους απασχόλησης, της καινοτομίας, της ανταγωνιστικότητας και της συνοχής στα ευρωπαϊκά νησιά με την εδραίωση και τη διαφοροποίηση ειδικών οικονομικών δραστηριοτήτων με σκοπό την αμοιβαία αλληλεγγύη μεταξύ τόσο των ίδιων των νησιών όσο και μεταξύ αυτών και της ηπειρωτικής χώρας.

| 4.2.1. | Παρά τις επιπτώσεις του μεγέθους και του νησιωτικού χαρακτήρα, τα νησιωτικά προϊόντα που βασίζονται σε τοπικούς πόρους και τεχνογνωσία μπορούν να είναι ανταγωνιστικά. Οι νέες γνώσεις, η καινοτομία και το ειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία της εν λόγω στρατηγικής, η οποία πρέπει να είναι προσανατολισμένη σε «εξειδικευμένους προσοδοφόρους μικρούς τομείς της αγοράς — νησίδες αγοράς». |
| --- | --- |

4.2.1.

Παρά τις επιπτώσεις του μεγέθους και του νησιωτικού χαρακτήρα, τα νησιωτικά προϊόντα που βασίζονται σε τοπικούς πόρους και τεχνογνωσία μπορούν να είναι ανταγωνιστικά. Οι νέες γνώσεις, η καινοτομία και το ειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία της εν λόγω στρατηγικής, η οποία πρέπει να είναι προσανατολισμένη σε «εξειδικευμένους προσοδοφόρους μικρούς τομείς της αγοράς — νησίδες αγοράς».

| 4.3. | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ακράδαντα ότι βασικοί τομείς πολιτικής, όπως η ενιαία αγορά, η πολιτική ανταγωνισμού, η πολιτική μεταφορών, η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης και η αλιευτική πολιτική, πρέπει να εφαρμόζονται με μεγαλύτερη ευελιξία στην περίπτωση των νησιωτικών οικονομιών. Η επίτευξη των απαιτούμενων στόχων δεν μπορεί να στηριχθεί αποκλειστικά και μόνο στην πολιτική συνοχής. |
| --- | --- |

4.3.

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ακράδαντα ότι βασικοί τομείς πολιτικής, όπως η ενιαία αγορά, η πολιτική ανταγωνισμού, η πολιτική μεταφορών, η πολιτική αγροτικής ανάπτυξης και η αλιευτική πολιτική, πρέπει να εφαρμόζονται με μεγαλύτερη ευελιξία στην περίπτωση των νησιωτικών οικονομιών. Η επίτευξη των απαιτούμενων στόχων δεν μπορεί να στηριχθεί αποκλειστικά και μόνο στην πολιτική συνοχής.

| 4.3.1. | Μια προτεραιότητα που πρέπει να ληφθεί υπόψη για την προώθηση των «ποιοτικών νησιών», συνεκτιμώντας τους ανωτέρω τομείς πολιτικής, αφορά την εκμετάλλευση της «ανοικτής και κοινωνικής καινοτομίας» για τη δημιουργία νέων ευκαιριών απασχόλησης και νέων επιχειρήσεων, δημιουργώντας κατά τον τρόπο αυτόν ελκυστικότερα τα νησιά για τους κατοίκους. |
| --- | --- |

4.3.1.

Μια προτεραιότητα που πρέπει να ληφθεί υπόψη για την προώθηση των «ποιοτικών νησιών», συνεκτιμώντας τους ανωτέρω τομείς πολιτικής, αφορά την εκμετάλλευση της «ανοικτής και κοινωνικής καινοτομίας» για τη δημιουργία νέων ευκαιριών απασχόλησης και νέων επιχειρήσεων, δημιουργώντας κατά τον τρόπο αυτόν ελκυστικότερα τα νησιά για τους κατοίκους.

«Πράσινα νησιά» — Διασφάλιση της βιωσιμότητας στα ευρωπαϊκά νησιά

| 4.4. | Είναι καθοριστικής σημασίας τα κράτη μέλη –μέσω των ΕΔΕΤ– να εντατικοποιήσουν τις προσπάθειές τους για την επίτευξη βιώσιμης διαχείρισης και προστασίας του περιβάλλοντος, καθώς και για την αξιοποίηση των τοπικών πλεονεκτημάτων των νησιών. Είναι επίσης ζωτικής σημασίας να εφαρμόζονται στρατηγικές που αποσκοπούν στη μείωση της χρήσης των πόρων, όπως τα ύδατα, η γη, η ενέργεια, αλλά και στην ανακύκλωση των αποβλήτων που παράγονται τόσο από τις επιχειρήσεις όσο και από τον τοπικό πληθυσμό. |
| --- | --- |

4.4.

Είναι καθοριστικής σημασίας τα κράτη μέλη –μέσω των ΕΔΕΤ– να εντατικοποιήσουν τις προσπάθειές τους για την επίτευξη βιώσιμης διαχείρισης και προστασίας του περιβάλλοντος, καθώς και για την αξιοποίηση των τοπικών πλεονεκτημάτων των νησιών. Είναι επίσης ζωτικής σημασίας να εφαρμόζονται στρατηγικές που αποσκοπούν στη μείωση της χρήσης των πόρων, όπως τα ύδατα, η γη, η ενέργεια, αλλά και στην ανακύκλωση των αποβλήτων που παράγονται τόσο από τις επιχειρήσεις όσο και από τον τοπικό πληθυσμό.

| 4.5. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί την «κυκλική οικονομία» προτεραιότητα για τα ευρωπαϊκά νησιά. Η ανάπτυξη ενός μοντέλου κυκλικής οικονομίας για τα ευρωπαϊκά νησιά θα συμβάλλει στην προστασία των νησιωτικών οικονομιών από την έκθεση σε κινδύνους εφοδιασμού πόρων και από την αστάθεια των τιμών των βασικών προϊόντων. |
| --- | --- |

4.5.

Η ΕΟΚΕ θεωρεί την «κυκλική οικονομία» προτεραιότητα για τα ευρωπαϊκά νησιά. Η ανάπτυξη ενός μοντέλου κυκλικής οικονομίας για τα ευρωπαϊκά νησιά θα συμβάλλει στην προστασία των νησιωτικών οικονομιών από την έκθεση σε κινδύνους εφοδιασμού πόρων και από την αστάθεια των τιμών των βασικών προϊόντων.

| 4.6. | Τα νησιά και οι νησιωτικές περιφέρειες παρέχουν συχνά μοναδικές ευκαιρίες για την εφαρμογή λύσεων καθαρής ενέργειας. Η Επιτροπή το έχει αναγνωρίσει αυτό και έχει δεσμευτεί να στηρίξει την ανάπτυξη και την εφαρμογή των βέλτιστων διαθέσιμων τεχνολογιών στα νησιά και στις νησιωτικές περιφέρειες, συμπεριλαμβανομένης της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών στο πλαίσιο χρηματοδοτικών και νομικών και κανονιστικών καθεστώτων (12). Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει την Επιτροπή να ακολουθήσει αυτήν την πορεία μαζί με τα κράτη μέλη και τις νησιωτικές αρχές και προσφέρει την αμέριστη στήριξή της για την υλοποίηση ενός άρτιου νομικού πλαισίου με στόχο την παροχή βοήθειας για τη μετάβαση των ευρωπαϊκών νησιών σε λύσεις 100 % καθαρής ενέργειας. |
| --- | --- |

4.6.

Τα νησιά και οι νησιωτικές περιφέρειες παρέχουν συχνά μοναδικές ευκαιρίες για την εφαρμογή λύσεων καθαρής ενέργειας. Η Επιτροπή το έχει αναγνωρίσει αυτό και έχει δεσμευτεί να στηρίξει την ανάπτυξη και την εφαρμογή των βέλτιστων διαθέσιμων τεχνολογιών στα νησιά και στις νησιωτικές περιφέρειες, συμπεριλαμβανομένης της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών στο πλαίσιο χρηματοδοτικών και νομικών και κανονιστικών καθεστώτων (12). Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει την Επιτροπή να ακολουθήσει αυτήν την πορεία μαζί με τα κράτη μέλη και τις νησιωτικές αρχές και προσφέρει την αμέριστη στήριξή της για την υλοποίηση ενός άρτιου νομικού πλαισίου με στόχο την παροχή βοήθειας για τη μετάβαση των ευρωπαϊκών νησιών σε λύσεις 100 % καθαρής ενέργειας.

«Νησιά ίσων ευκαιριών» — Διασφάλιση προσβασιμότητας και συνδεσιμότητας για όλους τους κατοίκους

| 4.7. | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την προώθηση μιας εδαφικής ανάπτυξης που να βασίζεται στην ισότιμη πρόσβαση όλων των νησιωτών σε υπηρεσίες γενικού συμφέροντος, στη συνεργασία μεταξύ των νησιωτικών και των ηπειρωτικών συστημάτων, στην καλύτερη προσβασιμότητα των υπηρεσιών, στη βιώσιμη κινητικότητα και στην ενίσχυση των υποδομών μεταφορών και επικοινωνιών. |
| --- | --- |

4.7.

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την προώθηση μιας εδαφικής ανάπτυξης που να βασίζεται στην ισότιμη πρόσβαση όλων των νησιωτών σε υπηρεσίες γενικού συμφέροντος, στη συνεργασία μεταξύ των νησιωτικών και των ηπειρωτικών συστημάτων, στην καλύτερη προσβασιμότητα των υπηρεσιών, στη βιώσιμη κινητικότητα και στην ενίσχυση των υποδομών μεταφορών και επικοινωνιών.

| 4.8. | Είναι καίριας σημασίας να προωθηθούν διαδικασίες εκ νέου επαγγελματικής εξειδίκευσης και συνεχούς κατάρτισης προκειμένου να αξιοποιηθεί το ανθρώπινο κεφάλαιο που υπάρχει στην περιοχή, να εξασφαλιστούν στα άτομα με αναπηρία πραγματικές συνθήκες ισότητας και ίσες ευκαιρίες και να υποστηριχθεί η παράταση του ενεργού επαγγελματικού βίου ως στρατηγικού πόρου της περιοχής. Είναι επίσης ζήτημα θεμελιώδους σημασίας να ενθαρρύνονται όσοι νέοι ζουν στα νησιά να συμμετέχουν περισσότερο στα ενωσιακά προγράμματα που αποσκοπούν στην προώθηση της κινητικότητας για κύκλους μαθημάτων κατάρτισης και ειδίκευσης, όπως το «Erasmus +». |
| --- | --- |

4.8.

Είναι καίριας σημασίας να προωθηθούν διαδικασίες εκ νέου επαγγελματικής εξειδίκευσης και συνεχούς κατάρτισης προκειμένου να αξιοποιηθεί το ανθρώπινο κεφάλαιο που υπάρχει στην περιοχή, να εξασφαλιστούν στα άτομα με αναπηρία πραγματικές συνθήκες ισότητας και ίσες ευκαιρίες και να υποστηριχθεί η παράταση του ενεργού επαγγελματικού βίου ως στρατηγικού πόρου της περιοχής. Είναι επίσης ζήτημα θεμελιώδους σημασίας να ενθαρρύνονται όσοι νέοι ζουν στα νησιά να συμμετέχουν περισσότερο στα ενωσιακά προγράμματα που αποσκοπούν στην προώθηση της κινητικότητας για κύκλους μαθημάτων κατάρτισης και ειδίκευσης, όπως το «Erasmus +».

| 4.9. | Εκτός από την ισχυρή πολιτική στήριξη, οι προκλήσεις που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν τα νησιά της ΕΕ κατά τα προσεχή έτη θα απαιτήσουν μεγαλύτερη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών και των κοινωνικών εταίρων στη διαδικασία προς μια «νέα στρατηγική για τα νησιά», καθώς και ένα επιχειρηματικό σύστημα ενισχυμένο με μέτρα υπέρ της ανταγωνιστικότητας των ΜΜΕ. |
| --- | --- |

4.9.

Εκτός από την ισχυρή πολιτική στήριξη, οι προκλήσεις που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν τα νησιά της ΕΕ κατά τα προσεχή έτη θα απαιτήσουν μεγαλύτερη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών και των κοινωνικών εταίρων στη διαδικασία προς μια «νέα στρατηγική για τα νησιά», καθώς και ένα επιχειρηματικό σύστημα ενισχυμένο με μέτρα υπέρ της ανταγωνιστικότητας των ΜΜΕ.

| 4.9.1. | Για τον λόγο αυτό, οι δημόσιοι και ιδιωτικοί οικονομικοί φορείς, οι κοινωνικοί φορείς και οι διάφορες συνιστώσες της οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών πρέπει να έχουν την τεχνογνωσία όσον αφορά τις ενωσιακές πολιτικές, τα προγράμματα και τις χρηματοδοτικές δυνατότητες, μέσω ειδικών επιμορφωτικών προγραμμάτων, οργανωτικής υποστήριξης και τεχνικής συνδρομής. |
| --- | --- |

4.9.1.

Για τον λόγο αυτό, οι δημόσιοι και ιδιωτικοί οικονομικοί φορείς, οι κοινωνικοί φορείς και οι διάφορες συνιστώσες της οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών πρέπει να έχουν την τεχνογνωσία όσον αφορά τις ενωσιακές πολιτικές, τα προγράμματα και τις χρηματοδοτικές δυνατότητες, μέσω ειδικών επιμορφωτικών προγραμμάτων, οργανωτικής υποστήριξης και τεχνικής συνδρομής.

| 4.10. | Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι οι ψηφιακές δυνατότητες συνιστούν μέσο ζωτικής σημασίας για την αντιστάθμιση των μειονεκτημάτων που συνδέονται με τη συνδεσιμότητα των ευρωπαϊκών νησιών. Χρειάζονται περισσότερες επενδύσεις σε υποδομές και τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών, προκειμένου να διασφαλίζεται επαρκής διαθεσιμότητα δημόσιων υπηρεσιών που θα καλύπτουν τις ανάγκες όλων των νησιωτών. |
| --- | --- |

4.10.

Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι οι ψηφιακές δυνατότητες συνιστούν μέσο ζωτικής σημασίας για την αντιστάθμιση των μειονεκτημάτων που συνδέονται με τη συνδεσιμότητα των ευρωπαϊκών νησιών. Χρειάζονται περισσότερες επενδύσεις σε υποδομές και τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών, προκειμένου να διασφαλίζεται επαρκής διαθεσιμότητα δημόσιων υπηρεσιών που θα καλύπτουν τις ανάγκες όλων των νησιωτών.

5.   Ειδικές παρατηρήσεις και προτάσεις

| 5.1. | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι πρέπει να επανεξετασθεί η καταλληλότητα των κριτηρίων που χρησιμοποιούνται από την Eurostat για τον ορισμό των νησιών. |
| --- | --- |

5.1.

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι πρέπει να επανεξετασθεί η καταλληλότητα των κριτηρίων που χρησιμοποιούνται από την Eurostat για τον ορισμό των νησιών.

| 5.2. | Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει το γεγονός ότι στο κοινό στρατηγικό πλαίσιο 2014-2020
   (13) προβλέπεται η υποχρέωση των κρατών μελών να συνεκτιμούν τα γεωγραφικά ή δημογραφικά χαρακτηριστικά και να λαμβάνουν μέτρα αντιμετώπισης των ιδιαίτερων κατά τόπους προβλημάτων κάθε περιφέρειας, έτσι ώστε να αξιοποιείται το ειδικό αναπτυξιακό δυναμικό τους, και άρα να βοηθούνται να επιτυγχάνουν έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη με τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο. Χρειάζεται να καταβληθεί μεγαλύτερη προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση για την επίτευξη πιο απτών αποτελεσμάτων. |
| --- | --- |

5.2.

Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει το γεγονός ότι στο κοινό στρατηγικό πλαίσιο 2014-2020
   (13) προβλέπεται η υποχρέωση των κρατών μελών να συνεκτιμούν τα γεωγραφικά ή δημογραφικά χαρακτηριστικά και να λαμβάνουν μέτρα αντιμετώπισης των ιδιαίτερων κατά τόπους προβλημάτων κάθε περιφέρειας, έτσι ώστε να αξιοποιείται το ειδικό αναπτυξιακό δυναμικό τους, και άρα να βοηθούνται να επιτυγχάνουν έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη με τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο. Χρειάζεται να καταβληθεί μεγαλύτερη προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση για την επίτευξη πιο απτών αποτελεσμάτων.

| 5.3. | Η κύρια πρόκληση για τη στήριξη της ανταγωνιστικότητας και της συνοχής των ευρωπαϊκών νησιών είναι η ενίσχυση του επιπέδου ελκυστικότητάς τους. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της μελέτης Euroislands
   (14), δύο βασικοί παράγοντες πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τον σχεδιασμό των διαδικασιών προς μια έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη των ευρωπαϊκών νησιών: ελκυστικότητα όσον αφορά τη διαβίωση και ελκυστικότητα όσον αφορά το επιχειρείν. |
| --- | --- |

5.3.

Η κύρια πρόκληση για τη στήριξη της ανταγωνιστικότητας και της συνοχής των ευρωπαϊκών νησιών είναι η ενίσχυση του επιπέδου ελκυστικότητάς τους. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της μελέτης Euroislands
   (14), δύο βασικοί παράγοντες πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τον σχεδιασμό των διαδικασιών προς μια έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη των ευρωπαϊκών νησιών: ελκυστικότητα όσον αφορά τη διαβίωση και ελκυστικότητα όσον αφορά το επιχειρείν.

| 5.4. | Λαμβάνοντας υπόψη το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την ειδική κατάσταση των νησιών και τα ψηφίσματα της διάσκεψης των Παράκτιων Περιφερειακών Περιοχών της Ευρώπης (CRPM), η ΕΟΚΕ προσδιορίζει την πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την ενίσχυση της ελκυστικότητας ως εξής:






  — | να εκληφθούν όλες οι νησιωτικές περιοχές ή και τα νησιά που αποτελούνται αποκλειστικά από νησιωτικά κράτη μέλη ως λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες στην πολιτική συνοχής για την περίοδο μετά το 2020· |
| --- | --- | --- |

5.4.

Λαμβάνοντας υπόψη το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την ειδική κατάσταση των νησιών και τα ψηφίσματα της διάσκεψης των Παράκτιων Περιφερειακών Περιοχών της Ευρώπης (CRPM), η ΕΟΚΕ προσδιορίζει την πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την ενίσχυση της ελκυστικότητας ως εξής:

—

να εκληφθούν όλες οι νησιωτικές περιοχές ή και τα νησιά που αποτελούνται αποκλειστικά από νησιωτικά κράτη μέλη ως λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες στην πολιτική συνοχής για την περίοδο μετά το 2020·

| — | να προσδιοριστούν νέα και καταλληλότερα κριτήρια για τις «κρατικές ενισχύσεις»· |
| --- | --- |

—

να προσδιοριστούν νέα και καταλληλότερα κριτήρια για τις «κρατικές ενισχύσεις»·

| — | να συγκροτηθεί μια αρμόδια για τα νησιά μονάδα στη ΓΔ REGIO και να θεσπιστεί ειδικό πρόγραμμα για τα νησιά· |
| --- | --- |

—

να συγκροτηθεί μια αρμόδια για τα νησιά μονάδα στη ΓΔ REGIO και να θεσπιστεί ειδικό πρόγραμμα για τα νησιά·

| — | να συμπεριληφθούν ρήτρες νησιωτικού χαρακτήρα σε όλες τις βασικές νομοθετικές πράξεις της ΕΕ (κατά περίπτωση). |
| --- | --- |

—

να συμπεριληφθούν ρήτρες νησιωτικού χαρακτήρα σε όλες τις βασικές νομοθετικές πράξεις της ΕΕ (κατά περίπτωση).

| 5.5. | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει το αίτημα της ΕτΠ να υπάρξει πιο εντατική και ειδική στήριξη μέσω της πολιτικής συνοχής και άλλων ενωσιακών πολιτικών για την αναζωογόνηση των πόλεων και άλλων περιοχών, συμπεριλαμβανομένων των νησιών, με παράλληλη αξιοποίηση των ευκαιριών που δημιουργούν η Εδαφική Ατζέντα, το Αστικό Θεματολόγιο, ο Χάρτης της Λειψίας και το σύμφωνο του Άμστερνταμ (15). |
| --- | --- |

5.5.

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει το αίτημα της ΕτΠ να υπάρξει πιο εντατική και ειδική στήριξη μέσω της πολιτικής συνοχής και άλλων ενωσιακών πολιτικών για την αναζωογόνηση των πόλεων και άλλων περιοχών, συμπεριλαμβανομένων των νησιών, με παράλληλη αξιοποίηση των ευκαιριών που δημιουργούν η Εδαφική Ατζέντα, το Αστικό Θεματολόγιο, ο Χάρτης της Λειψίας και το σύμφωνο του Άμστερνταμ (15).

| 5.6. | Το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης από την πολιτική συνοχής συγκεντρώνεται σε λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές. Η ταξινόμηση των περιφερειών στην πολιτική συνοχής βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στο περιφερειακό ΑΕγχΠ, το οποίο κάθε άλλο παρά τέλειο δείκτη αποτελεί για πολλούς και διάφορους λόγους. |
| --- | --- |

5.6.

Το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης από την πολιτική συνοχής συγκεντρώνεται σε λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές. Η ταξινόμηση των περιφερειών στην πολιτική συνοχής βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στο περιφερειακό ΑΕγχΠ, το οποίο κάθε άλλο παρά τέλειο δείκτη αποτελεί για πολλούς και διάφορους λόγους.

| 5.6.1. | Λαμβάνοντας υπόψη τα συμπεράσματα της ΕΟΚΕ στην ενδιάμεση επανεξέταση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», θα πρέπει να διερευνηθούν επιπρόσθετοι δείκτες για τη συμπλήρωση του ΑΕγχΠ στη μεθοδολογία κατανομής για τα διαρθρωτικά ταμεία. Το σενάριο αυτό αναμένεται να οδηγήσει σε αύξηση της χρηματοδότησης για τα νησιωτικά εδάφη. Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει άλλους δείκτες πέραν του ΑΕγχΠ που να λαμβάνουν υπόψη την οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική ευπάθεια των νησιών. |
| --- | --- |

5.6.1.

Λαμβάνοντας υπόψη τα συμπεράσματα της ΕΟΚΕ στην ενδιάμεση επανεξέταση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», θα πρέπει να διερευνηθούν επιπρόσθετοι δείκτες για τη συμπλήρωση του ΑΕγχΠ στη μεθοδολογία κατανομής για τα διαρθρωτικά ταμεία. Το σενάριο αυτό αναμένεται να οδηγήσει σε αύξηση της χρηματοδότησης για τα νησιωτικά εδάφη. Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει άλλους δείκτες πέραν του ΑΕγχΠ που να λαμβάνουν υπόψη την οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική ευπάθεια των νησιών.

| 5.6.2. | Βάσει της προσέγγισης «πέραν του ΑΕΠ», τα ευρωπαϊκά νησιά μπορούν να χαρακτηριστούν ως «λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές». Στην περίπτωση αυτή, όλα τα ευρωπαϊκά νησιά μπορούν να χρησιμοποιούν τα ταμεία συνοχής για την επίτευξη και υλοποίηση στρατηγικών υποδομών, το ύψος δε της ενίσχυσης προς τις επιχειρήσεις για την ανταγωνιστικότητα και τη συνοχή των εν λόγω περιοχών θα μπορούσε επίσης να αυξηθεί και να διαμορφώνεται ανάλογα με το επίπεδο ελκυστικότητάς τους. |
| --- | --- |

5.6.2.

Βάσει της προσέγγισης «πέραν του ΑΕΠ», τα ευρωπαϊκά νησιά μπορούν να χαρακτηριστούν ως «λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές». Στην περίπτωση αυτή, όλα τα ευρωπαϊκά νησιά μπορούν να χρησιμοποιούν τα ταμεία συνοχής για την επίτευξη και υλοποίηση στρατηγικών υποδομών, το ύψος δε της ενίσχυσης προς τις επιχειρήσεις για την ανταγωνιστικότητα και τη συνοχή των εν λόγω περιοχών θα μπορούσε επίσης να αυξηθεί και να διαμορφώνεται ανάλογα με το επίπεδο ελκυστικότητάς τους.

| 5.6.3. | Θα πρέπει η Επιτροπή να διερευνήσει τα πρόσθετα οφέλη του προγράμματος καινοτόμων ενεργειών για τα νησιά και να επιδιώξει να εντοπίσει και να δοκιμάσει ρηξικέλευθες λύσεις για μια βιώσιμη νησιωτική ανάπτυξη μετά το έτος 2020. |
| --- | --- |

5.6.3.

Θα πρέπει η Επιτροπή να διερευνήσει τα πρόσθετα οφέλη του προγράμματος καινοτόμων ενεργειών για τα νησιά και να επιδιώξει να εντοπίσει και να δοκιμάσει ρηξικέλευθες λύσεις για μια βιώσιμη νησιωτική ανάπτυξη μετά το έτος 2020.

| 5.6.4. | Δεδομένων των γεωμορφολογικών και οικονομικών χαρακτηριστικών ορισμένων ευρωπαϊκών νησιών (παράκτιες περιοχές, ηπειρωτικές και ορεινές περιοχές), είναι δυνατόν να εφαρμοστεί μια ρηξικέλευθη προσέγγιση με στόχο την ενίσχυση της συμπληρωματικότητας των ΕΔΕΤ και των συνεργειών μεταξύ στρατηγικών υπέρ της «γαλάζιας» και της αγροτικής ανάπτυξης. |
| --- | --- |

5.6.4.

Δεδομένων των γεωμορφολογικών και οικονομικών χαρακτηριστικών ορισμένων ευρωπαϊκών νησιών (παράκτιες περιοχές, ηπειρωτικές και ορεινές περιοχές), είναι δυνατόν να εφαρμοστεί μια ρηξικέλευθη προσέγγιση με στόχο την ενίσχυση της συμπληρωματικότητας των ΕΔΕΤ και των συνεργειών μεταξύ στρατηγικών υπέρ της «γαλάζιας» και της αγροτικής ανάπτυξης.

Βρυξέλλες, 29 Μαρτίου 2017.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Γιώργος ΝΤΆΣΗΣ

---

(1)  https://europeansmallislands.com/2017/02/11/the-11th-nation/

1

(2)  Άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.

2

(3)  Portrait of Islands, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Eurostat, 1994.

3

(4)  «Insularity and economic development: a survey» (Νησιωτικός χαρακτήρας και οικονομική ανάπτυξη: μια έρευνα), Manuela Deidda, CRENOS 2014.

4

(5)  Ευρωπαϊκή Επιτροπή, COM(2008) 616 final — Βρυξέλλες, 6 Οκτωβρίου 2008.

5

(6)  ΕΕ C 181 της 21.6.2012, σ. 7 και ΕΕ C 268 της 14.8.2015, σ. 8.

6

http://www.eesc.europa.eu/?i=portal.en.ten-opinions&itemCode=40697.

(7)  Βλέπε τη γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα «Απολογισμός της στρατηγικής “Ευρώπη 2020” για μια έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη» (ΕΕ C 12 της 15.1.2015, σ. 105).

7

(8)  Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο — Στρασβούργο, 4 Φεβρουαρίου 2016.

8

(9)  Μελέτη «Euroislands — Ανάπτυξη των νησιών — Ευρωπαϊκά νησιά και πολιτική συνοχής» [The Development of the Islands — European Islands and Cohesion Policy (EUROISLANDS)] (Ευρωπαϊκό πρόγραμμα ESPON 2013).

9

The Development of the Islands — European Islands and Cohesion Policy (EUROISLANDS)

(10)  Γεωγραφική θέση, εγγύτητα ή μεγάλη απόσταση από την ηπειρωτική χώρα ή από τα οικονομικά κέντρα, κλίμα, ελκυστικότητα από τουριστική άποψη, μέγεθος του πληθυσμού, προοπτικές γεωργίας και αλιείας ή συνολικό επίπεδο ανάπτυξης.

10

(11)  Στατιστικά στοιχεία Eurostat — Δεδομένα Μαρτίου 2016.

11

(12)  Ανακοίνωση με θέμα «Καθαρή ενέργεια για όλους τους Ευρωπαίους» .

12

(13)  Άρθρο 10 και παράρτημα I του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.

13

(14)  Μελέτη «EUROISLANDS: Ανάπτυξη των νησιών — Ευρωπαϊκά νησιά και πολιτική συνοχής»* (Ευρωπαϊκό πρόγραμμα ESPON 2013)

14

(15)  http://cor.europa.eu/en/activities/opinions/Pages/opinions-and-resolutions.aspx

15

---

III Προπαρασκευαστικές πράξεις

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

523η σύνοδος ολομέλειας της ΕΟΚΕ της 22ης και 23ης Φεβρουαρίου 2017

| 30.6.2017 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 209/15 |
| --- | --- | --- | --- |

30.6.2017

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 209/15

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Μια διαστημική στρατηγική για την Ευρώπη»

[COM(2016) 705 final]

(2017/C 209/03)

| Εισηγητής: ο κ. | Mindaugas MACIULEVIČIUS |
| --- | --- |

Εισηγητής: ο κ.

Mindaugas MACIULEVIČIUS

| Αίτηση γνωμοδότησης | Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 26.10.2016 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Αρμόδιο τμήμα | Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση |
| Υιοθετήθηκε από το τμήμα | 9/3/2017 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 30/3/2017 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 524 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 199/2/3 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 26.10.2016

Νομική βάση

Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο τμήμα

Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση

Υιοθετήθηκε από το τμήμα

9/3/2017

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

30/3/2017

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

524

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

199/2/3

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Μια διαστημική στρατηγική για την Ευρώπη» και επικροτεί τις προτεινόμενες κατευθυντήριες οδηγίες. Σε αυτές συμπεριλαμβάνεται πληθώρα νέων στοιχείων, μεταξύ άλλων το άνοιγμα προς την κοινωνία των πολιτών, η εστίαση στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), η προώθηση της έρευνας και ανάπτυξης και η ανάγκη διασφάλισης επαρκών χρηματοοικονομικών ροών στις διαστημικές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένης της κινητοποίησης ιδιωτικών κεφαλαίων. |
| --- | --- |

1.1.

Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Μια διαστημική στρατηγική για την Ευρώπη» και επικροτεί τις προτεινόμενες κατευθυντήριες οδηγίες. Σε αυτές συμπεριλαμβάνεται πληθώρα νέων στοιχείων, μεταξύ άλλων το άνοιγμα προς την κοινωνία των πολιτών, η εστίαση στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), η προώθηση της έρευνας και ανάπτυξης και η ανάγκη διασφάλισης επαρκών χρηματοοικονομικών ροών στις διαστημικές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένης της κινητοποίησης ιδιωτικών κεφαλαίων.

| 1.2. | Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει την Επιτροπή να συνεχίσει την ίδια πορεία και να επιδιώξει ακόμα πιο φιλόδοξους στόχους. Ο τίτλος του πρώτου κεφαλαίου της υπό εξέταση ανακοίνωσης είναι: «Μεγιστοποίηση των οφελών του διαστήματος για την κοινωνία και την οικονομία της ΕΕ» και ενσωματώνει πολλές από τις προτάσεις που διατύπωσε η ΕΟΚΕ στο πρόγραμμά της «Διάστημα και Κοινωνία». |
| --- | --- |

1.2.

Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει την Επιτροπή να συνεχίσει την ίδια πορεία και να επιδιώξει ακόμα πιο φιλόδοξους στόχους. Ο τίτλος του πρώτου κεφαλαίου της υπό εξέταση ανακοίνωσης είναι: «Μεγιστοποίηση των οφελών του διαστήματος για την κοινωνία και την οικονομία της ΕΕ» και ενσωματώνει πολλές από τις προτάσεις που διατύπωσε η ΕΟΚΕ στο πρόγραμμά της «Διάστημα και Κοινωνία».

| 1.3. | Η ΕΟΚΕ αντιλαμβάνεται τη διττή φύση των διαστημικών ικανοτήτων. Ωστόσο, επαναλαμβάνει τη θερμή στήριξή της για μια διαστημική πολιτική προσανατολισμένη στις ανάγκες των πολιτών (ειρήνη και συνεργασία), αναγνωρίζοντας τη σημασία της χρήσης συστημάτων διαστημικής παρακολούθησης με σκοπό τη δημόσια ασφάλεια και προστασία. Αυτή η διπλή χρήση αποτελεί ένα από τα κλειδιά της επιτυχίας ολοκληρωμένων και εναρμονισμένων πολιτικών για τη διασφάλιση της ευημερίας των Ευρωπαίων πολιτών. |
| --- | --- |

1.3.

Η ΕΟΚΕ αντιλαμβάνεται τη διττή φύση των διαστημικών ικανοτήτων. Ωστόσο, επαναλαμβάνει τη θερμή στήριξή της για μια διαστημική πολιτική προσανατολισμένη στις ανάγκες των πολιτών (ειρήνη και συνεργασία), αναγνωρίζοντας τη σημασία της χρήσης συστημάτων διαστημικής παρακολούθησης με σκοπό τη δημόσια ασφάλεια και προστασία. Αυτή η διπλή χρήση αποτελεί ένα από τα κλειδιά της επιτυχίας ολοκληρωμένων και εναρμονισμένων πολιτικών για τη διασφάλιση της ευημερίας των Ευρωπαίων πολιτών.

| 1.4. | Δεδομένων των άριστων μέχρι στιγμής αποτελεσμάτων όσον αφορά την ακρίβεια και αξιοπιστία, η ΕΟΚΕ ελπίζει ότι η Επιτροπή θα καταρτίσει κανονισμό με τον οποίο η χρήση του Galileo ως συστήματος γεωεντοπισμού θα καθίσταται ζήτημα προτεραιότητας και, σε ορισμένες ειδικές περιπτώσεις, προτιμησιακή, στην Ευρώπη. |
| --- | --- |

1.4.

Δεδομένων των άριστων μέχρι στιγμής αποτελεσμάτων όσον αφορά την ακρίβεια και αξιοπιστία, η ΕΟΚΕ ελπίζει ότι η Επιτροπή θα καταρτίσει κανονισμό με τον οποίο η χρήση του Galileo ως συστήματος γεωεντοπισμού θα καθίσταται ζήτημα προτεραιότητας και, σε ορισμένες ειδικές περιπτώσεις, προτιμησιακή, στην Ευρώπη.

| 1.5. | Οι επενδύσεις που έχουν σχεδιαστεί για τα επόμενα έτη είναι επαρκείς για τα προγράμματα Copernicus και Galileo, αλλά πρέπει να είναι δεόντως εγγυημένες. Του χρόνου θα ξεκινήσει η συζήτηση για το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της Ένωσης. Η ΕΟΚΕ επιθυμεί να διατεθούν επιπρόσθετοι πόροι για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που τίθενται λόγω της αλλαγής του κλίματος, της ασφάλειας και της άμυνας έναντι εξωτερικών απειλών. Το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» και τα διαρθρωτικά ταμεία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να στηρίξουν τις δραστηριότητες ανάπτυξης του διαστημικού τομέα. |
| --- | --- |

1.5.

Οι επενδύσεις που έχουν σχεδιαστεί για τα επόμενα έτη είναι επαρκείς για τα προγράμματα Copernicus και Galileo, αλλά πρέπει να είναι δεόντως εγγυημένες. Του χρόνου θα ξεκινήσει η συζήτηση για το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της Ένωσης. Η ΕΟΚΕ επιθυμεί να διατεθούν επιπρόσθετοι πόροι για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που τίθενται λόγω της αλλαγής του κλίματος, της ασφάλειας και της άμυνας έναντι εξωτερικών απειλών. Το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» και τα διαρθρωτικά ταμεία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να στηρίξουν τις δραστηριότητες ανάπτυξης του διαστημικού τομέα.

| 1.6. | Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων να καθορίσουν νέες επιλογές χρηματοδότησης ώστε να ενθαρρυνθούν οι ιδιώτες επενδυτές να λαμβάνουν υπόψη τον διαστημικό τομέα. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή θα μπορούσε να συνεργαστεί διοργανώνοντας συναντήσεις σε επίπεδο μεμονωμένων ενδιαφερόμενων κρατών μελών, καλώντας τράπεζες, θεσμικούς επενδυτές και επιχειρήσεις να διερευνήσουν νέες μορφές επενδύσεων, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας διαστημικών κόμβων. |
| --- | --- |

1.6.

Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων να καθορίσουν νέες επιλογές χρηματοδότησης ώστε να ενθαρρυνθούν οι ιδιώτες επενδυτές να λαμβάνουν υπόψη τον διαστημικό τομέα. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή θα μπορούσε να συνεργαστεί διοργανώνοντας συναντήσεις σε επίπεδο μεμονωμένων ενδιαφερόμενων κρατών μελών, καλώντας τράπεζες, θεσμικούς επενδυτές και επιχειρήσεις να διερευνήσουν νέες μορφές επενδύσεων, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας διαστημικών κόμβων.

| 1.7. | Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι ο μόνος τρόπος εξασφάλισης της μακροπρόθεσμης επιτυχίας της διαστημικής στρατηγικής της ΕΕ είναι η ενεργός συμμετοχή των κρατών μελών. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω συγκεκριμένων και στοχευμένων μέτρων οικοδόμησης ικανοτήτων που θα αποσκοπούν πρωτίστως στην αρωγή των κρατών μελών για την απόκτηση αναδυόμενων διαστημικών ικανοτήτων και ενδιαφερόντων. Αυτά τα μέτρα μπορούν να αρχίσουν να υλοποιούνται, μεταξύ άλλων, μέσω της οργάνωσης συνεδριών κατάρτισης, εκδηλώσεων ευαισθητοποίησης, διαβουλεύσεων (τόσο τεχνικών όσο και προσανατολισμένων στους χρήστες), έργων επίδειξης, περιφερειακών πρωτοβουλιών, συνεργιών μεταξύ προηγμένων και αναδυόμενων κρατών μελών και άλλων μέτρων που θα είναι κατάλληλα προσαρμοσμένα ώστε να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των κρατών μελών. |
| --- | --- |

1.7.

Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι ο μόνος τρόπος εξασφάλισης της μακροπρόθεσμης επιτυχίας της διαστημικής στρατηγικής της ΕΕ είναι η ενεργός συμμετοχή των κρατών μελών. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω συγκεκριμένων και στοχευμένων μέτρων οικοδόμησης ικανοτήτων που θα αποσκοπούν πρωτίστως στην αρωγή των κρατών μελών για την απόκτηση αναδυόμενων διαστημικών ικανοτήτων και ενδιαφερόντων. Αυτά τα μέτρα μπορούν να αρχίσουν να υλοποιούνται, μεταξύ άλλων, μέσω της οργάνωσης συνεδριών κατάρτισης, εκδηλώσεων ευαισθητοποίησης, διαβουλεύσεων (τόσο τεχνικών όσο και προσανατολισμένων στους χρήστες), έργων επίδειξης, περιφερειακών πρωτοβουλιών, συνεργιών μεταξύ προηγμένων και αναδυόμενων κρατών μελών και άλλων μέτρων που θα είναι κατάλληλα προσαρμοσμένα ώστε να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των κρατών μελών.

| 1.8. | Η εκπαίδευση και η ευαισθητοποίηση του κοινού όσον αφορά τα οφέλη της ενημέρωσης και της διάθεσης δεδομένων μέσω διαστημικών δραστηριοτήτων έχει ύψιστη σημασία. Η συμπερίληψη διαστημικών δραστηριοτήτων στο σχολείο, το πανεπιστήμιο και τα λοιπά εκπαιδευτικά προγράμματα σπουδών είναι επίσης σημαντική. |
| --- | --- |

1.8.

Η εκπαίδευση και η ευαισθητοποίηση του κοινού όσον αφορά τα οφέλη της ενημέρωσης και της διάθεσης δεδομένων μέσω διαστημικών δραστηριοτήτων έχει ύψιστη σημασία. Η συμπερίληψη διαστημικών δραστηριοτήτων στο σχολείο, το πανεπιστήμιο και τα λοιπά εκπαιδευτικά προγράμματα σπουδών είναι επίσης σημαντική.

| 1.9. | Η εκπαίδευση τεχνικών και μηχανικών είναι ζωτικής σημασίας για το μέλλον της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αγοράς εργασίας, η βελτίωση της υποδομής για την πραγματοποίηση ασκήσεων και δοκιμών, τα κέντρα αριστείας και διά βίου μάθησης, καθώς και η διαρκής αναβάθμιση των γνώσεων και των δεξιοτήτων σε νέα υψηλότερα επίπεδα που να περιλαμβάνουν την επιστήμη του διαστήματος πρέπει να αποτελέσουν τους ακρογωνιαίους λίθους της ευρωπαϊκής διαστημικής στρατηγικής. |
| --- | --- |

1.9.

Η εκπαίδευση τεχνικών και μηχανικών είναι ζωτικής σημασίας για το μέλλον της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αγοράς εργασίας, η βελτίωση της υποδομής για την πραγματοποίηση ασκήσεων και δοκιμών, τα κέντρα αριστείας και διά βίου μάθησης, καθώς και η διαρκής αναβάθμιση των γνώσεων και των δεξιοτήτων σε νέα υψηλότερα επίπεδα που να περιλαμβάνουν την επιστήμη του διαστήματος πρέπει να αποτελέσουν τους ακρογωνιαίους λίθους της ευρωπαϊκής διαστημικής στρατηγικής.

| 1.10. | Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΟΚΕ ζητά από την Επιτροπή να εξετάσει τη σκοπιμότητα δημιουργίας μιας ενιαίας πύλης όπου θα εμφανίζονται όλες οι δραστηριότητες που αναλαμβάνονται από τους διάφορους οργανισμούς και υπηρεσίες. Η πύλη θα πρέπει να είναι προσβάσιμη σε όλους τους ενδιαφερόμενους πολίτες και τους φορείς εκμετάλλευσης, να τονίζει τα οφέλη όλων των εν εξελίξει δραστηριοτήτων και να επισημαίνει τις δυνητικές ευκαιρίες της διαστημικής οικονομίας, ιδίως για τις ΜΜΕ. |
| --- | --- |

1.10.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΟΚΕ ζητά από την Επιτροπή να εξετάσει τη σκοπιμότητα δημιουργίας μιας ενιαίας πύλης όπου θα εμφανίζονται όλες οι δραστηριότητες που αναλαμβάνονται από τους διάφορους οργανισμούς και υπηρεσίες. Η πύλη θα πρέπει να είναι προσβάσιμη σε όλους τους ενδιαφερόμενους πολίτες και τους φορείς εκμετάλλευσης, να τονίζει τα οφέλη όλων των εν εξελίξει δραστηριοτήτων και να επισημαίνει τις δυνητικές ευκαιρίες της διαστημικής οικονομίας, ιδίως για τις ΜΜΕ.

| 1.11. | Η ΕΟΚΕ, σε πρόσφατη γνωμοδότηση σχετικά με την Ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για το υπολογιστικό νέφος (1), επεσήμανε «τις δυσκολίες που εμποδίζουν την Ευρώπη να αξιοποιήσει τις δυνατότητες των δεδομένων, ιδίως όσον αφορά την έλλειψη διαλειτουργικότητας, τον κατακερματισμό των δομών, τον εκ μέρους τους αποκλεισμό άλλων συμβολών και ανταλλαγών». Προφανώς τα ίδια προβλήματα απαντώνται και στις επίγειες υποδομές του ευρωπαϊκού διαστημικού συστήματος και χρειάζεται να διευθετηθούν το συντομότερο δυνατό. |
| --- | --- |

1.11.

Η ΕΟΚΕ, σε πρόσφατη γνωμοδότηση σχετικά με την Ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για το υπολογιστικό νέφος (1), επεσήμανε «τις δυσκολίες που εμποδίζουν την Ευρώπη να αξιοποιήσει τις δυνατότητες των δεδομένων, ιδίως όσον αφορά την έλλειψη διαλειτουργικότητας, τον κατακερματισμό των δομών, τον εκ μέρους τους αποκλεισμό άλλων συμβολών και ανταλλαγών». Προφανώς τα ίδια προβλήματα απαντώνται και στις επίγειες υποδομές του ευρωπαϊκού διαστημικού συστήματος και χρειάζεται να διευθετηθούν το συντομότερο δυνατό.

| 1.12. | Η Ευρώπη έχει άριστες υποδομές για την εκτόξευση δορυφόρων και η νέα γενιά εκτοξευτών Ariane και Vega συμβάλλει σε σημαντικές εξοικονομήσεις εν μέρει χάρη στην αυξημένη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών. Η ανάπτυξη επαναχρησιμοποιούμενων οχημάτων εκτόξευσης θα οδηγήσει σε σημαντική μείωση του κόστους και θα προσφέρει πρόσβαση σε διαστημικές δραστηριότητες σε χώρες που δεν διαθέτουν τα απαιτούμενα μέσα για την παροχή αποδοτικών υποδομών στο διάστημα. |
| --- | --- |

1.12.

Η Ευρώπη έχει άριστες υποδομές για την εκτόξευση δορυφόρων και η νέα γενιά εκτοξευτών Ariane και Vega συμβάλλει σε σημαντικές εξοικονομήσεις εν μέρει χάρη στην αυξημένη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών. Η ανάπτυξη επαναχρησιμοποιούμενων οχημάτων εκτόξευσης θα οδηγήσει σε σημαντική μείωση του κόστους και θα προσφέρει πρόσβαση σε διαστημικές δραστηριότητες σε χώρες που δεν διαθέτουν τα απαιτούμενα μέσα για την παροχή αποδοτικών υποδομών στο διάστημα.

| 1.13. | Υπάρχει αυξανόμενο ενδιαφέρον ως προς τη χρήση μικρών δορυφόρων στα συστήματα επικοινωνιών και παρακολούθησης. Ακόμα και στην αγορά της γεωσκόπησης, αναμένεται σημαντική ανάπτυξη της αγοράς μικρών δορυφόρων μέσω νέων εφαρμογών. Κατά συνέπεια, θα είναι σημαντικό η ΕΕ να επικεντρωθεί στην ανάπτυξη μικρο- και νανοδορυφόρων για να εκμεταλλευτεί αυτήν την αγορά. Ταυτόχρονα, θα αποτελέσει ευκαιρία όχι μόνο για τα μικρότερα κράτη μέλη, αλλά και για τους ιδιωτικούς φορείς εκμετάλλευσης. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει, ωστόσο, ότι αυτή η αύξηση των λιγότερο δαπανηρών δορυφόρων παρακολούθησης της γήινης επιφάνειας θα οδηγήσει σε τεράστιες ποσότητες δεδομένων. Κρίνεται σκόπιμο να δοθεί προτεραιότητα στην προστασία της ιδιωτικής ζωής κάθε πολίτη και χρήστη, με τη βοήθεια βαθιάς επίγνωσης και αυστηρών κανονιστικών ρυθμίσεων (2). |
| --- | --- |

1.13.

Υπάρχει αυξανόμενο ενδιαφέρον ως προς τη χρήση μικρών δορυφόρων στα συστήματα επικοινωνιών και παρακολούθησης. Ακόμα και στην αγορά της γεωσκόπησης, αναμένεται σημαντική ανάπτυξη της αγοράς μικρών δορυφόρων μέσω νέων εφαρμογών. Κατά συνέπεια, θα είναι σημαντικό η ΕΕ να επικεντρωθεί στην ανάπτυξη μικρο- και νανοδορυφόρων για να εκμεταλλευτεί αυτήν την αγορά. Ταυτόχρονα, θα αποτελέσει ευκαιρία όχι μόνο για τα μικρότερα κράτη μέλη, αλλά και για τους ιδιωτικούς φορείς εκμετάλλευσης. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει, ωστόσο, ότι αυτή η αύξηση των λιγότερο δαπανηρών δορυφόρων παρακολούθησης της γήινης επιφάνειας θα οδηγήσει σε τεράστιες ποσότητες δεδομένων. Κρίνεται σκόπιμο να δοθεί προτεραιότητα στην προστασία της ιδιωτικής ζωής κάθε πολίτη και χρήστη, με τη βοήθεια βαθιάς επίγνωσης και αυστηρών κανονιστικών ρυθμίσεων (2).

| 1.14. | Η εγγυημένη πρόσβαση στις διαστημικές υποδομές και η ασφάλειά τους αποτελούν ορισμένες από τις προτεραιότητες τις οποίες θα πρέπει να εξετάσει η Επιτροπή. Η συνεργασία με άλλες χώρες είναι βασική προκειμένου να αποφευχθεί ο αγώνας ταχύτητας για τη δέσμευση των ευνοϊκότερων τροχιών και η έλλειψη ενδιαφέροντος για τη διαχείριση του ζητήματος των διαστημικών αποβλήτων. Ως εκ τούτου, πρέπει να εντατικοποιηθούν οι διπλωματικές ενέργειες σχετικά με τη διαχείριση του διαστήματος. Ταυτόχρονα, η ΕΟΚΕ συνιστά να τονώσει η ΕΕ την καινοτομία αναφορικά με τον καθαρισμό των διαστημικών αποβλήτων. |
| --- | --- |

1.14.

Η εγγυημένη πρόσβαση στις διαστημικές υποδομές και η ασφάλειά τους αποτελούν ορισμένες από τις προτεραιότητες τις οποίες θα πρέπει να εξετάσει η Επιτροπή. Η συνεργασία με άλλες χώρες είναι βασική προκειμένου να αποφευχθεί ο αγώνας ταχύτητας για τη δέσμευση των ευνοϊκότερων τροχιών και η έλλειψη ενδιαφέροντος για τη διαχείριση του ζητήματος των διαστημικών αποβλήτων. Ως εκ τούτου, πρέπει να εντατικοποιηθούν οι διπλωματικές ενέργειες σχετικά με τη διαχείριση του διαστήματος. Ταυτόχρονα, η ΕΟΚΕ συνιστά να τονώσει η ΕΕ την καινοτομία αναφορικά με τον καθαρισμό των διαστημικών αποβλήτων.

| 1.15. | Πρόσφατες συναντήσεις σε διεθνές επίπεδο (3) έχουν επίσης προβάλει τη σημασία αυτής της συνεργασίας. Έχουν αναγνωρίσει τέσσερις πυλώνες: οικονομία, κοινωνία, προσβασιμότητα και διπλωματία. Αυτά τα ζητήματα βρίσκονταν πάντα στο επίκεντρο της προσοχής της ΕΟΚΕ, η οποία ανέλαβε την πρωτοβουλία να προβάλει τη σημασία τους για την οικονομία και την κοινωνία. |
| --- | --- |

1.15.

Πρόσφατες συναντήσεις σε διεθνές επίπεδο (3) έχουν επίσης προβάλει τη σημασία αυτής της συνεργασίας. Έχουν αναγνωρίσει τέσσερις πυλώνες: οικονομία, κοινωνία, προσβασιμότητα και διπλωματία. Αυτά τα ζητήματα βρίσκονταν πάντα στο επίκεντρο της προσοχής της ΕΟΚΕ, η οποία ανέλαβε την πρωτοβουλία να προβάλει τη σημασία τους για την οικονομία και την κοινωνία.

| 1.16. | Ως εκ τούτου, απαιτείται μια νέα προσέγγιση για τη χρήση δεδομένων η οποία θα διευκολύνει την πρόσβαση στις ΜΜΕ, θα βοηθά τους πολίτες και τις ΜΜΕ να συνειδητοποιήσουν ότι διαθέτουν δυνατότητα πρόσβασης χωρίς καμία διάκριση σε αυτούς τους διαύλους ενημέρωσης μαζικών δεδομένων, θα ενισχύει την προστασία από επιθέσεις στον κυβερνοχώρο και θα αναπτύσσει διαρκώς νέες εφαρμογές μέσω στοχευμένων πρωτοβουλιών βασιζόμενων στη δημιουργικότητα των ερευνητών, των πανεπιστημίων και των επιχειρήσεών μας. Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι, σύμφωνα με τη σύμβαση του Aarhus, η χρήση μαζικών δεδομένων για την προστασία του περιβάλλοντος πρέπει να διευκολυνθεί με προσιτό κόστος. |
| --- | --- |

1.16.

Ως εκ τούτου, απαιτείται μια νέα προσέγγιση για τη χρήση δεδομένων η οποία θα διευκολύνει την πρόσβαση στις ΜΜΕ, θα βοηθά τους πολίτες και τις ΜΜΕ να συνειδητοποιήσουν ότι διαθέτουν δυνατότητα πρόσβασης χωρίς καμία διάκριση σε αυτούς τους διαύλους ενημέρωσης μαζικών δεδομένων, θα ενισχύει την προστασία από επιθέσεις στον κυβερνοχώρο και θα αναπτύσσει διαρκώς νέες εφαρμογές μέσω στοχευμένων πρωτοβουλιών βασιζόμενων στη δημιουργικότητα των ερευνητών, των πανεπιστημίων και των επιχειρήσεών μας. Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι, σύμφωνα με τη σύμβαση του Aarhus, η χρήση μαζικών δεδομένων για την προστασία του περιβάλλοντος πρέπει να διευκολυνθεί με προσιτό κόστος.

2.   Σύνοψη της πρότασης της Επιτροπής

| 2.1. | Η ΕΕ διαθέτει επί του παρόντος τον δεύτερο μεγαλύτερο δημόσιο προϋπολογισμό για το διάστημα σε παγκόσμιο επίπεδο και είναι ο μεγαλύτερος θεσμικός πελάτης υπηρεσιών εκτόξευσης στην Ευρώπη. Διαθέτει διαστημικά συστήματα παγκόσμιου κύρους, το πρόγραμμα Copernicus για υπηρεσίες γεωσκόπησης, τα προγράμματα EGNOS και Galileo για υπηρεσίες δορυφορικής πλοήγησης και γεωεντοπισμού. Μεταξύ 2014 και 2020 η ΕΕ θα επενδύσει από μόνη της 12 δισεκατ. ευρώ σε διαστημικές δραστηριότητες. |
| --- | --- |

2.1.

Η ΕΕ διαθέτει επί του παρόντος τον δεύτερο μεγαλύτερο δημόσιο προϋπολογισμό για το διάστημα σε παγκόσμιο επίπεδο και είναι ο μεγαλύτερος θεσμικός πελάτης υπηρεσιών εκτόξευσης στην Ευρώπη. Διαθέτει διαστημικά συστήματα παγκόσμιου κύρους, το πρόγραμμα Copernicus για υπηρεσίες γεωσκόπησης, τα προγράμματα EGNOS και Galileo για υπηρεσίες δορυφορικής πλοήγησης και γεωεντοπισμού. Μεταξύ 2014 και 2020 η ΕΕ θα επενδύσει από μόνη της 12 δισεκατ. ευρώ σε διαστημικές δραστηριότητες.

| 2.2. | Οι τεχνολογίες του διαστήματος είναι πλέον απαραίτητες στην καθημερινή ζωή των Ευρωπαίων πολιτών. Επίσης, οι διαστημικές λύσεις παρέχουν οφέλη σε ευρύ φάσμα τομέων όπως, μεταξύ άλλων, η διαχείριση καταστροφών, η γεωργία, οι μεταφορές, οι ενεργειακές υποδομές και οι παγκόσμιες προκλήσεις. Οι τεχνολογίες, τα δεδομένα και οι υπηρεσίες του διαστήματος μπορούν να στηρίξουν πολυάριθμες πολιτικές της ΕΕ, καθώς και βασικές πολιτικές προτεραιότητές της. Το διάστημα είναι επίσης στρατηγικής σημασίας για την Ευρώπη: ενισχύει τον ρόλο της ως ισχυρού παγκόσμιου παράγοντα, αποτελεί μέσο για την ασφάλεια και την άμυνά της και συμβάλλει στην τόνωση της απασχόλησης, της ανάπτυξης και των επενδύσεων. Η Ευρώπη διαθέτει ακμάζουσα βιομηχανία κατασκευής δορυφόρων, που αντιστοιχεί περίπου στο 33 % των ανοικτών παγκόσμιων αγορών, και έναν δυναμικό τομέα υπηρεσιών επόμενου σταδίου με μεγάλο αριθμό ΜΜΕ. Η αξία της ευρωπαϊκής διαστημικής οικονομίας εκτιμήθηκε σε 46-54 δισεκατ. ευρώ το 2014, ποσό που αντιπροσωπεύει περίπου το 21 % της αξίας του παγκόσμιου διαστημικού τομέα. |
| --- | --- |

2.2.

Οι τεχνολογίες του διαστήματος είναι πλέον απαραίτητες στην καθημερινή ζωή των Ευρωπαίων πολιτών. Επίσης, οι διαστημικές λύσεις παρέχουν οφέλη σε ευρύ φάσμα τομέων όπως, μεταξύ άλλων, η διαχείριση καταστροφών, η γεωργία, οι μεταφορές, οι ενεργειακές υποδομές και οι παγκόσμιες προκλήσεις. Οι τεχνολογίες, τα δεδομένα και οι υπηρεσίες του διαστήματος μπορούν να στηρίξουν πολυάριθμες πολιτικές της ΕΕ, καθώς και βασικές πολιτικές προτεραιότητές της. Το διάστημα είναι επίσης στρατηγικής σημασίας για την Ευρώπη: ενισχύει τον ρόλο της ως ισχυρού παγκόσμιου παράγοντα, αποτελεί μέσο για την ασφάλεια και την άμυνά της και συμβάλλει στην τόνωση της απασχόλησης, της ανάπτυξης και των επενδύσεων. Η Ευρώπη διαθέτει ακμάζουσα βιομηχανία κατασκευής δορυφόρων, που αντιστοιχεί περίπου στο 33 % των ανοικτών παγκόσμιων αγορών, και έναν δυναμικό τομέα υπηρεσιών επόμενου σταδίου με μεγάλο αριθμό ΜΜΕ. Η αξία της ευρωπαϊκής διαστημικής οικονομίας εκτιμήθηκε σε 46-54 δισεκατ. ευρώ το 2014, ποσό που αντιπροσωπεύει περίπου το 21 % της αξίας του παγκόσμιου διαστημικού τομέα.

| 2.3. | Με βάση το άρθρο 189 της Συνθήκης (ΣΛΕΕ), η Επιτροπή προτείνει μια νέα διαστημική στρατηγική για την Ευρώπη που επικεντρώνεται σε τέσσερις στρατηγικούς στόχους:






  Α. | Μεγιστοποίηση των οφελών του διαστήματος για την κοινωνία και την οικονομία της ΕΕ μέσω






  α) | της ενθάρρυνσης της χρήσης διαστημικών υπηρεσιών και δεδομένων και |
| --- | --- | --- | --- |

2.3.

Με βάση το άρθρο 189 της Συνθήκης (ΣΛΕΕ), η Επιτροπή προτείνει μια νέα διαστημική στρατηγική για την Ευρώπη που επικεντρώνεται σε τέσσερις στρατηγικούς στόχους:

Α.

Μεγιστοποίηση των οφελών του διαστήματος για την κοινωνία και την οικονομία της ΕΕ μέσω

α)

της ενθάρρυνσης της χρήσης διαστημικών υπηρεσιών και δεδομένων και

| β) | της προώθησης των διαστημικών προγραμμάτων της ΕΕ και κάλυψης των νέων αναγκών των χρηστών. |
| --- | --- |

β)

της προώθησης των διαστημικών προγραμμάτων της ΕΕ και κάλυψης των νέων αναγκών των χρηστών.

| Β. | Προώθηση ενός παγκοσμίως ανταγωνιστικού και καινοτόμου ευρωπαϊκού διαστημικού τομέα μέσω






  α) | της στήριξης της έρευνας και της καινοτομίας και της ανάπτυξης δεξιοτήτων και |
| --- | --- | --- |

Β.

Προώθηση ενός παγκοσμίως ανταγωνιστικού και καινοτόμου ευρωπαϊκού διαστημικού τομέα μέσω

α)

της στήριξης της έρευνας και της καινοτομίας και της ανάπτυξης δεξιοτήτων και

| β) | της προώθησης της επιχειρηματικότητας και των νέων επιχειρηματικών ευκαιριών. |
| --- | --- |

β)

της προώθησης της επιχειρηματικότητας και των νέων επιχειρηματικών ευκαιριών.

| Γ. | Ενίσχυση της αυτονομίας της Ευρώπης όσον αφορά την πρόσβαση και τη χρήση του διαστήματος σε ένα ασφαλές και προστατευμένο περιβάλλον μέσω






  α) | της διατήρησης της αυτόνομης πρόσβασης της Ευρώπης στο διάστημα |
| --- | --- | --- |

Γ.

Ενίσχυση της αυτονομίας της Ευρώπης όσον αφορά την πρόσβαση και τη χρήση του διαστήματος σε ένα ασφαλές και προστατευμένο περιβάλλον μέσω

α)

της διατήρησης της αυτόνομης πρόσβασης της Ευρώπης στο διάστημα

| β) | της διασφάλισης της πρόσβασης στο φάσμα ραδιοσυχνοτήτων |
| --- | --- |

β)

της διασφάλισης της πρόσβασης στο φάσμα ραδιοσυχνοτήτων

| γ) | της διασφάλισης της προστασίας και της ανθεκτικότητας των ευρωπαϊκών διαστημικών υποδομών καίριας σημασίας |
| --- | --- |

γ)

της διασφάλισης της προστασίας και της ανθεκτικότητας των ευρωπαϊκών διαστημικών υποδομών καίριας σημασίας

| δ) | της ενίσχυσης των συνεργειών μεταξύ μη στρατιωτικών διαστημικών δραστηριοτήτων και διαστημικών δραστηριοτήτων ασφάλειας. |
| --- | --- |

δ)

της ενίσχυσης των συνεργειών μεταξύ μη στρατιωτικών διαστημικών δραστηριοτήτων και διαστημικών δραστηριοτήτων ασφάλειας.

| Δ. | Ενίσχυση του ρόλου της Ευρώπης ως παγκόσμιου παράγοντα και προώθηση της διεθνούς συνεργασίας. |
| --- | --- |

Δ.

Ενίσχυση του ρόλου της Ευρώπης ως παγκόσμιου παράγοντα και προώθηση της διεθνούς συνεργασίας.

3.   Γενικές παρατηρήσεις

| 3.1. | Η ΕΟΚΕ υπήρξε πάντα πολύ δραστήρια για την υποστήριξη της Επιτροπής και των ενδιαφερόμενων μερών σε διαστημικά ζητήματα. |
| --- | --- |

3.1.

Η ΕΟΚΕ υπήρξε πάντα πολύ δραστήρια για την υποστήριξη της Επιτροπής και των ενδιαφερόμενων μερών σε διαστημικά ζητήματα.

| 3.2. | Η ΕΟΚΕ έχει θέσει ορισμένες προτεραιότητες στο πλαίσιο των γνωμοδοτήσεών της για το διάστημα:






  — | εφαρμογή προορατικών πολιτικών για τις ΜΜΕ και τη στήριξη της απασχόλησης· |
| --- | --- | --- |

3.2.

Η ΕΟΚΕ έχει θέσει ορισμένες προτεραιότητες στο πλαίσιο των γνωμοδοτήσεών της για το διάστημα:

—

εφαρμογή προορατικών πολιτικών για τις ΜΜΕ και τη στήριξη της απασχόλησης·

| — | συμμετοχή κρατών μελών με αναδυόμενες διαστημικές ικανότητες και ενδιαφέροντα για διαστημικές δραστηριότητες· |
| --- | --- |

—

συμμετοχή κρατών μελών με αναδυόμενες διαστημικές ικανότητες και ενδιαφέροντα για διαστημικές δραστηριότητες·

| — | ουσιαστική βελτίωση της ευρωπαϊκής διακυβέρνησης· |
| --- | --- |

—

ουσιαστική βελτίωση της ευρωπαϊκής διακυβέρνησης·

| — | συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών στον προσδιορισμό στρατηγικών επιλογών· |
| --- | --- |

—

συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών στον προσδιορισμό στρατηγικών επιλογών·

| — | επένδυση στον συγκεκριμένο τομέα και επισήμανση του ρόλου των χρηματοδοτικών και επενδυτικών ταμείων· |
| --- | --- |

—

επένδυση στον συγκεκριμένο τομέα και επισήμανση του ρόλου των χρηματοδοτικών και επενδυτικών ταμείων·

| — | στήριξη δραστηριοτήτων έρευνας και ανάπτυξης και προώθηση προγραμμάτων σπουδών σε όλα τα επίπεδα στον τομέα της αεροδιαστημικής και της τεχνολογίας· |
| --- | --- |

—

στήριξη δραστηριοτήτων έρευνας και ανάπτυξης και προώθηση προγραμμάτων σπουδών σε όλα τα επίπεδα στον τομέα της αεροδιαστημικής και της τεχνολογίας·

| — | ανάπτυξη συνεργασίας στον διαστημικό τομέα μεταξύ ευρωπαϊκών, εθνικών και περιφερειακών αρχών, επιχειρήσεων και τελικών χρηστών. |
| --- | --- |

—

ανάπτυξη συνεργασίας στον διαστημικό τομέα μεταξύ ευρωπαϊκών, εθνικών και περιφερειακών αρχών, επιχειρήσεων και τελικών χρηστών.

4.   Ειδικές παρατηρήσεις

4.1.   
  Διαστημική στρατηγική και ΠΔΠ

   (4)

  : χρηματοοικονομικές πτυχές

| 4.1.1. | Μια φιλόδοξη στρατηγική απαιτεί και έναν φιλόδοξο προϋπολογισμό. Σύμφωνα με την Επιτροπή, ο προϋπολογισμός της ΕΕ για το διάστημα είναι ο δεύτερος υψηλότερος στον κόσμο. Αποτελεί συνδυασμό του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των μεμονωμένων προϋπολογισμών των κρατών μελών για το διάστημα και του προϋπολογισμού του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ΕΟΔ) για το διάστημα. Ο προϋπολογισμός των ΗΠΑ είναι σχεδόν τετραπλάσιος από αυτόν της ΕΕ. Είναι πολύ δύσκολο να υπολογιστούν οι πραγματικές δαπάνες της Ρωσίας και της Κίνας στον τομέα του διαστήματος διότι δεν είναι δημοσιοποιημένα όλα τα στοιχεία που αφορούν τις διαστημικές δραστηριότητές τους. Από την άλλη πλευρά, συγκρίνοντας τους προϋπολογισμούς για το διάστημα ως ποσοστό του ΑΕγχΠ, η Ευρώπη βρίσκεται μόλις στην έκτη θέση. |
| --- | --- |

4.1.1.

Μια φιλόδοξη στρατηγική απαιτεί και έναν φιλόδοξο προϋπολογισμό. Σύμφωνα με την Επιτροπή, ο προϋπολογισμός της ΕΕ για το διάστημα είναι ο δεύτερος υψηλότερος στον κόσμο. Αποτελεί συνδυασμό του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των μεμονωμένων προϋπολογισμών των κρατών μελών για το διάστημα και του προϋπολογισμού του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ΕΟΔ) για το διάστημα. Ο προϋπολογισμός των ΗΠΑ είναι σχεδόν τετραπλάσιος από αυτόν της ΕΕ. Είναι πολύ δύσκολο να υπολογιστούν οι πραγματικές δαπάνες της Ρωσίας και της Κίνας στον τομέα του διαστήματος διότι δεν είναι δημοσιοποιημένα όλα τα στοιχεία που αφορούν τις διαστημικές δραστηριότητές τους. Από την άλλη πλευρά, συγκρίνοντας τους προϋπολογισμούς για το διάστημα ως ποσοστό του ΑΕγχΠ, η Ευρώπη βρίσκεται μόλις στην έκτη θέση.

| 4.1.2. | Οι φιλόδοξοι στόχοι της Επιτροπής απαιτούν την κινητοποίηση τεράστιων επενδύσεων, τις οποίες δεν μπορεί να υλοποιήσει μόνος του ο δημόσιος τομέας. Η συμμετοχή ιδιωτών επενδυτών, τραπεζικών ιδρυμάτων, επενδυτικών ταμείων και άλλων χρηματοπιστωτικών φορέων είναι ζωτικής σημασίας για τη στήριξη της έρευνας και των νέων εφαρμογών. |
| --- | --- |

4.1.2.

Οι φιλόδοξοι στόχοι της Επιτροπής απαιτούν την κινητοποίηση τεράστιων επενδύσεων, τις οποίες δεν μπορεί να υλοποιήσει μόνος του ο δημόσιος τομέας. Η συμμετοχή ιδιωτών επενδυτών, τραπεζικών ιδρυμάτων, επενδυτικών ταμείων και άλλων χρηματοπιστωτικών φορέων είναι ζωτικής σημασίας για τη στήριξη της έρευνας και των νέων εφαρμογών.

| 4.1.3. | Η ανακοίνωση δεν τονίζει ούτε στηρίζει επαρκώς τον κρίσιμο ρόλο των ΜΜΕ, ειδικότερα των καινοτόμων νεοφυών επιχειρήσεων, και χρειάζεται να τον ενισχύσει περαιτέρω. Παρότι επιδεικνύεται μεγαλύτερη προσοχή στην ισχύ των προτεινόμενων χρηματοοικονομικών λύσεων από την άποψη της καινοτομίας, αυτές δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες του συγκεκριμένου τομέα, μία εκ των οποίων είναι η χρόνια έλλειψη χρηματοδότησης. Δεδομένων των υψηλών κινδύνων που ελλοχεύουν, το τραπεζικό σύστημα δεν είναι διατεθειμένο να στηρίξει την καινοτομία. Πολλές ΜΜΕ αδυνατούν να συμμετάσχουν σε δημόσιες προσκλήσεις υποβολής προσφορών διότι συχνά αυτές είναι ειδικά προσαρμοσμένες σε παράγοντες μεγάλης κλίμακας. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να υποστηριχθούν περισσότερο οι ΜΜΕ, προκηρύσσοντας προσκλήσεις υποβολής προσφορών για επιχειρήσεις αυτού του μεγέθους. Η πιο ανοικτή ανάθεση υπεργολαβιών σε ένα ευρύτερο φάσμα ΜΜΕ για μεγαλύτερα έργα θα ήταν ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» και άλλα προγράμματα Ε & Α παίζουν σημαντικό ρόλο και η χρήση τους θα πρέπει να μεγιστοποιηθεί από τη σκοπιά των ΜΜΕ. |
| --- | --- |

4.1.3.

Η ανακοίνωση δεν τονίζει ούτε στηρίζει επαρκώς τον κρίσιμο ρόλο των ΜΜΕ, ειδικότερα των καινοτόμων νεοφυών επιχειρήσεων, και χρειάζεται να τον ενισχύσει περαιτέρω. Παρότι επιδεικνύεται μεγαλύτερη προσοχή στην ισχύ των προτεινόμενων χρηματοοικονομικών λύσεων από την άποψη της καινοτομίας, αυτές δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες του συγκεκριμένου τομέα, μία εκ των οποίων είναι η χρόνια έλλειψη χρηματοδότησης. Δεδομένων των υψηλών κινδύνων που ελλοχεύουν, το τραπεζικό σύστημα δεν είναι διατεθειμένο να στηρίξει την καινοτομία. Πολλές ΜΜΕ αδυνατούν να συμμετάσχουν σε δημόσιες προσκλήσεις υποβολής προσφορών διότι συχνά αυτές είναι ειδικά προσαρμοσμένες σε παράγοντες μεγάλης κλίμακας. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να υποστηριχθούν περισσότερο οι ΜΜΕ, προκηρύσσοντας προσκλήσεις υποβολής προσφορών για επιχειρήσεις αυτού του μεγέθους. Η πιο ανοικτή ανάθεση υπεργολαβιών σε ένα ευρύτερο φάσμα ΜΜΕ για μεγαλύτερα έργα θα ήταν ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» και άλλα προγράμματα Ε & Α παίζουν σημαντικό ρόλο και η χρήση τους θα πρέπει να μεγιστοποιηθεί από τη σκοπιά των ΜΜΕ.

| 4.1.4. | Η ΕΟΚΕ ανησυχεί για τον δυνητικό αντίκτυπο του Brexit και για τις επιπτώσεις του στις ευρωπαϊκές διαστημικές δραστηριότητες. Το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί ένα από τα ηγετικά κράτη μέλη στον τομέα του διαστήματος. Κατά συνέπεια, η ΕΕ πρέπει να εξετάσει δυνητικούς τρόπους συνεργασίας με το Ηνωμένο Βασίλειο στον εν λόγω τομέα. |
| --- | --- |

4.1.4.

Η ΕΟΚΕ ανησυχεί για τον δυνητικό αντίκτυπο του Brexit και για τις επιπτώσεις του στις ευρωπαϊκές διαστημικές δραστηριότητες. Το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί ένα από τα ηγετικά κράτη μέλη στον τομέα του διαστήματος. Κατά συνέπεια, η ΕΕ πρέπει να εξετάσει δυνητικούς τρόπους συνεργασίας με το Ηνωμένο Βασίλειο στον εν λόγω τομέα.

4.2.   
  Ανάπτυξη ικανοτήτων στα κράτη μέλη

| 4.2.1. | Όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ δεν συμμετέχουν ενεργά στις διαστημικές δραστηριότητες και, δυστυχώς, δεν θα επωφεληθούν όλοι οι τομείς (είτε ιδιωτικοί είτε δημόσιοι) από τις δραστηριότητες αυτές. Στον ιδιωτικό τομέα, για παράδειγμα, οι διαστημικές δραστηριότητες μπορούν να χρησιμοποιηθούν εποικοδομητικά σε πληθώρα διαφορετικών τομέων, όπως: η επικαιροποιημένη γεωσκόπηση, η παρακολούθηση της απόδοσης των κατοικιών σε συνάρτηση με τη μόνωση, ο εντοπισμός παράνομων χωματερών και πολλοί άλλοι ακόμα. |
| --- | --- |

4.2.1.

Όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ δεν συμμετέχουν ενεργά στις διαστημικές δραστηριότητες και, δυστυχώς, δεν θα επωφεληθούν όλοι οι τομείς (είτε ιδιωτικοί είτε δημόσιοι) από τις δραστηριότητες αυτές. Στον ιδιωτικό τομέα, για παράδειγμα, οι διαστημικές δραστηριότητες μπορούν να χρησιμοποιηθούν εποικοδομητικά σε πληθώρα διαφορετικών τομέων, όπως: η επικαιροποιημένη γεωσκόπηση, η παρακολούθηση της απόδοσης των κατοικιών σε συνάρτηση με τη μόνωση, ο εντοπισμός παράνομων χωματερών και πολλοί άλλοι ακόμα.

| 4.2.2. | Για τη διασφάλιση της ανταγωνιστικότητας του διαστημικού τομέα της ΕΕ είναι σημαντική η συμμετοχή των κρατών μελών με αναδυόμενες διαστημικές ικανότητες και ενδιαφέροντα σε αυτές τις διαστημικές δραστηριότητες, από κοινού με τα ενδιαφερόμενα μέρη, τους επιχειρηματικούς φορείς εκμετάλλευσης, τους ερευνητές και άλλους θεσμικούς φορείς. Η Επιτροπή θα πρέπει να προβλέψει συγκεκριμένα μέτρα. |
| --- | --- |

4.2.2.

Για τη διασφάλιση της ανταγωνιστικότητας του διαστημικού τομέα της ΕΕ είναι σημαντική η συμμετοχή των κρατών μελών με αναδυόμενες διαστημικές ικανότητες και ενδιαφέροντα σε αυτές τις διαστημικές δραστηριότητες, από κοινού με τα ενδιαφερόμενα μέρη, τους επιχειρηματικούς φορείς εκμετάλλευσης, τους ερευνητές και άλλους θεσμικούς φορείς. Η Επιτροπή θα πρέπει να προβλέψει συγκεκριμένα μέτρα.

4.3.   
  Διακυβέρνηση

| 4.3.1. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι η πρόσφατη συζήτηση σχετικά με τη διακυβέρνηση, την οποία η ΕΟΚΕ επεσήμανε σε αρκετές προηγούμενες γνωμοδοτήσεις της, έχει διευθετηθεί. Η στρατηγική του ΕΟΔ επικυρώθηκε κατά το υπουργικό συμβούλιο του ΕΟΔ τον Δεκέμβριο του 2016 (συμπεριλαμβανομένης της κατανομής του προϋπολογισμού μεταξύ των διαφόρων προγραμμάτων για την περίοδο 2017-2021). Οι στρατηγικές της ΕΕ και του ΕΟΔ δεν διαφέρουν πλέον μεταξύ τους και είναι πια συμπληρωματικές. |
| --- | --- |

4.3.1.

Η ΕΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι η πρόσφατη συζήτηση σχετικά με τη διακυβέρνηση, την οποία η ΕΟΚΕ επεσήμανε σε αρκετές προηγούμενες γνωμοδοτήσεις της, έχει διευθετηθεί. Η στρατηγική του ΕΟΔ επικυρώθηκε κατά το υπουργικό συμβούλιο του ΕΟΔ τον Δεκέμβριο του 2016 (συμπεριλαμβανομένης της κατανομής του προϋπολογισμού μεταξύ των διαφόρων προγραμμάτων για την περίοδο 2017-2021). Οι στρατηγικές της ΕΕ και του ΕΟΔ δεν διαφέρουν πλέον μεταξύ τους και είναι πια συμπληρωματικές.

4.4.   
  Υπηρεσίες επόμενου σταδίου και απαιτήσεις υποδομών

| 4.4.1. | Είναι επιτακτική η ανάγκη δημιουργίας μεγάλων κέντρων δεδομένων για την αποθήκευση, προ-επεξεργασία και ανάλυση αποθήκευση των δεδομένων που τηλεφορτώνονται από το πρόγραμμα Copernicus. Η ικανότητα χρήσης ιστορικών δεδομένων, σε συνδυασμό με το πρόγραμμα Copernicus, είναι επίσης πολύ σημαντική για την ανάπτυξη νέων εργαλείων σε αυτόν τον τομέα. |
| --- | --- |

4.4.1.

Είναι επιτακτική η ανάγκη δημιουργίας μεγάλων κέντρων δεδομένων για την αποθήκευση, προ-επεξεργασία και ανάλυση αποθήκευση των δεδομένων που τηλεφορτώνονται από το πρόγραμμα Copernicus. Η ικανότητα χρήσης ιστορικών δεδομένων, σε συνδυασμό με το πρόγραμμα Copernicus, είναι επίσης πολύ σημαντική για την ανάπτυξη νέων εργαλείων σε αυτόν τον τομέα.

| 4.4.2. | Η ΕΕ έχει δεσμευτεί για τη φιλόδοξη συμφωνία COP21 και τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι τα δορυφορικά συστήματα παρακολούθησης και οι μεγάλες επίγειες εγκαταστάσεις επεξεργασίας δεδομένων συμβάλλουν σημαντικά στην επιτυχή υλοποίηση τόσο των εθνικών όσο και των διεθνών δεσμεύσεων. Είναι σαφής η ανάγκη νέων εργαλείων για την αντιμετώπιση της αλλαγής του κλίματος, όπως έχει ζητήσει η ΕΟΚΕ σε προηγούμενες γνωμοδοτήσεις της, π.χ. στη γνωμοδότηση NAT/696 (5). |
| --- | --- |

4.4.2.

Η ΕΕ έχει δεσμευτεί για τη φιλόδοξη συμφωνία COP21 και τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι τα δορυφορικά συστήματα παρακολούθησης και οι μεγάλες επίγειες εγκαταστάσεις επεξεργασίας δεδομένων συμβάλλουν σημαντικά στην επιτυχή υλοποίηση τόσο των εθνικών όσο και των διεθνών δεσμεύσεων. Είναι σαφής η ανάγκη νέων εργαλείων για την αντιμετώπιση της αλλαγής του κλίματος, όπως έχει ζητήσει η ΕΟΚΕ σε προηγούμενες γνωμοδοτήσεις της, π.χ. στη γνωμοδότηση NAT/696 (5).

| 4.4.3. | Όπως έχει συμφωνηθεί στο πλαίσιο της συμφωνίας COP21, ο τομέας της χρήσης γης, της αλλαγής της χρήσης γης και της δασοπονίας (LULUCF) (6) πρέπει να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην απορρόφηση των σημερινών επιπέδων CO2 στην ατμόσφαιρα. Τα δάση αποτελούν δεξαμενές άνθρακα και η καθημερινή επακριβής παρακολούθηση της κατάστασης των δασών μπορεί να αποτρέψει την παράνομη υλοτόμηση και να ενθαρρύνει την ενεργό διαχείριση των δασών, συμπεριλαμβανομένης της φύτευσης περισσότερων δέντρων με ταχύ ρυθμό ανάπτυξης και της έγκαιρης πυρανίχνευσης και πυρόσβεσης στα δάση. Οι υφιστάμενες προτάσεις της ΕΕ, οι οποίες καθιστούν δυνατή την αντιστάθμιση των εκπομπών CO2 σε τομείς όπως η βιομηχανία ή οι μεταφορές μέσω της χρήσης δεξαμενών άνθρακα στα δάση ή μέσω της ανάπτυξης των δασών, προσδίδουν ακόμη μεγαλύτερη έμφαση στις οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές ανησυχίες. Οι προτάσεις αυτές προβάλλουν ξεκάθαρα την επιτακτική ανάγκη απόκτησης εργαλείων παρακολούθησης βασισμένων στο πρόγραμμα Copernicus. Σε διεθνές επίπεδο, αυτά τα εργαλεία είναι εξαιρετικής σημασίας, καθώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την επακριβή παρακολούθηση της πραγματικής προόδου που σημειώνεται όσον αφορά τον μετριασμό και την απορρόφηση παγκοσμίως, σε διάφορα κράτη. |
| --- | --- |

4.4.3.

Όπως έχει συμφωνηθεί στο πλαίσιο της συμφωνίας COP21, ο τομέας της χρήσης γης, της αλλαγής της χρήσης γης και της δασοπονίας (LULUCF) (6) πρέπει να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην απορρόφηση των σημερινών επιπέδων CO2 στην ατμόσφαιρα. Τα δάση αποτελούν δεξαμενές άνθρακα και η καθημερινή επακριβής παρακολούθηση της κατάστασης των δασών μπορεί να αποτρέψει την παράνομη υλοτόμηση και να ενθαρρύνει την ενεργό διαχείριση των δασών, συμπεριλαμβανομένης της φύτευσης περισσότερων δέντρων με ταχύ ρυθμό ανάπτυξης και της έγκαιρης πυρανίχνευσης και πυρόσβεσης στα δάση. Οι υφιστάμενες προτάσεις της ΕΕ, οι οποίες καθιστούν δυνατή την αντιστάθμιση των εκπομπών CO2 σε τομείς όπως η βιομηχανία ή οι μεταφορές μέσω της χρήσης δεξαμενών άνθρακα στα δάση ή μέσω της ανάπτυξης των δασών, προσδίδουν ακόμη μεγαλύτερη έμφαση στις οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές ανησυχίες. Οι προτάσεις αυτές προβάλλουν ξεκάθαρα την επιτακτική ανάγκη απόκτησης εργαλείων παρακολούθησης βασισμένων στο πρόγραμμα Copernicus. Σε διεθνές επίπεδο, αυτά τα εργαλεία είναι εξαιρετικής σημασίας, καθώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την επακριβή παρακολούθηση της πραγματικής προόδου που σημειώνεται όσον αφορά τον μετριασμό και την απορρόφηση παγκοσμίως, σε διάφορα κράτη.

| 4.4.4. | Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι τα δορυφορικά συστήματα παρακολούθησης και τα κέντρα δεδομένων είναι υψίστης σημασίας για τη βιώσιμη παραγωγή τροφίμων στο μέλλον. Συγκεκριμένα, υπάρχουν σημαντικά οφέλη για τη γεωργία ακριβείας, ιδίως λόγω της δυνατότητας εξοικονόμησης ορυκτών καυσίμων που παρέχουν τα προγράμματα Galileo και GNSS. Επιπλέον, λογισμικό που χρησιμοποιεί τις εικόνες που λαμβάνονται από το πρόγραμμα Copernicus σε διαφορετικά φάσματα μπορεί να αναγνωρίσει επακριβώς εκείνες τις περιοχές καλλιεργήσιμων εκτάσεων όπου τα επίπεδα υγρασίας ή θρεπτικών συστατικών είναι ανεπαρκή ή πλεονάζοντα, επιτρέποντας έτσι την προσαρμογή των ποσοτήτων νερού και θρεπτικών συστατικών, εξοικονομώντας, συνεπώς, γλυκό νερό και ελαχιστοποιώντας τη χρήση λιπασμάτων και παρασιτοκτόνων. Το γεγονός αυτό ενισχύει σημαντικά τη βιωσιμότητα των γεωργικών συστημάτων, προωθεί τον έγκαιρο εντοπισμό και την πρόληψη των φυτικών ασθενειών, προβλέπει τις μελλοντικές συγκομιδές και εγγυάται τόσο σημαντικά οικονομικά πλεονεκτήματα όσο και εξαιρετικά θετικό κοινωνικό και περιβαλλοντικό αντίκτυπο. |
| --- | --- |

4.4.4.

Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι τα δορυφορικά συστήματα παρακολούθησης και τα κέντρα δεδομένων είναι υψίστης σημασίας για τη βιώσιμη παραγωγή τροφίμων στο μέλλον. Συγκεκριμένα, υπάρχουν σημαντικά οφέλη για τη γεωργία ακριβείας, ιδίως λόγω της δυνατότητας εξοικονόμησης ορυκτών καυσίμων που παρέχουν τα προγράμματα Galileo και GNSS. Επιπλέον, λογισμικό που χρησιμοποιεί τις εικόνες που λαμβάνονται από το πρόγραμμα Copernicus σε διαφορετικά φάσματα μπορεί να αναγνωρίσει επακριβώς εκείνες τις περιοχές καλλιεργήσιμων εκτάσεων όπου τα επίπεδα υγρασίας ή θρεπτικών συστατικών είναι ανεπαρκή ή πλεονάζοντα, επιτρέποντας έτσι την προσαρμογή των ποσοτήτων νερού και θρεπτικών συστατικών, εξοικονομώντας, συνεπώς, γλυκό νερό και ελαχιστοποιώντας τη χρήση λιπασμάτων και παρασιτοκτόνων. Το γεγονός αυτό ενισχύει σημαντικά τη βιωσιμότητα των γεωργικών συστημάτων, προωθεί τον έγκαιρο εντοπισμό και την πρόληψη των φυτικών ασθενειών, προβλέπει τις μελλοντικές συγκομιδές και εγγυάται τόσο σημαντικά οικονομικά πλεονεκτήματα όσο και εξαιρετικά θετικό κοινωνικό και περιβαλλοντικό αντίκτυπο.

| 4.4.5. | Η μετεωρολογία ακριβείας θα πρέπει να αναπτυχθεί περαιτέρω ώστε να διευκολύνει την έγκαιρη ανίχνευση και πρόληψη ή την ετοιμότητα για την αντιμετώπιση ακραίων καιρικών συνθηκών, γεγονός το οποίο μπορεί να μειώσει την απώλεια τροφίμων στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις και, επίσης, να προστατεύσει τους ανθρώπους από κινδύνους για την υγεία και την περιουσία τους. |
| --- | --- |

4.4.5.

Η μετεωρολογία ακριβείας θα πρέπει να αναπτυχθεί περαιτέρω ώστε να διευκολύνει την έγκαιρη ανίχνευση και πρόληψη ή την ετοιμότητα για την αντιμετώπιση ακραίων καιρικών συνθηκών, γεγονός το οποίο μπορεί να μειώσει την απώλεια τροφίμων στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις και, επίσης, να προστατεύσει τους ανθρώπους από κινδύνους για την υγεία και την περιουσία τους.

4.5.   
  Ενημέρωση, εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση

| 4.5.1. | Το 2014, η ΕΟΚΕ εγκαινίασε το πρόγραμμα «Διάστημα και Κοινωνία», οι εταίροι του οποίου τόνισαν την ανάγκη συνέχισης αυτής της πορείας με τη συμμετοχή ολόκληρης της κοινωνίας στη συζήτηση σχετικά με τη σημασία του ρόλου της Ευρώπης στον τομέα του διαστήματος. Χρειάζεται ενδεδειγμένη διαβούλευση με την κοινωνία των πολιτών της Ευρώπης προκειμένου να γίνουν κατανοητές οι προσδοκίες και οι ανάγκες της. |
| --- | --- |

4.5.1.

Το 2014, η ΕΟΚΕ εγκαινίασε το πρόγραμμα «Διάστημα και Κοινωνία», οι εταίροι του οποίου τόνισαν την ανάγκη συνέχισης αυτής της πορείας με τη συμμετοχή ολόκληρης της κοινωνίας στη συζήτηση σχετικά με τη σημασία του ρόλου της Ευρώπης στον τομέα του διαστήματος. Χρειάζεται ενδεδειγμένη διαβούλευση με την κοινωνία των πολιτών της Ευρώπης προκειμένου να γίνουν κατανοητές οι προσδοκίες και οι ανάγκες της.

| 4.5.2. | Στην ανακοίνωση της Επιτροπής δεν περιλαμβάνεται αναφορά σε αυτή τη στρατηγική πρόκληση, μολονότι η δημόσια διαβούλευση σχετικά με τη διαστημική στρατηγική για την Ευρώπη διενεργήθηκε το 2016. Παραδοσιακά η συζήτηση σχετικά με τις διαστημικές πολιτικές περιοριζόταν στα βασικά ενδιαφερόμενα μέρη, παραβλέποντας συχνά το γεγονός ότι η ανάπτυξη μιας αγοράς προσανατολισμένης στους καταναλωτές προϋποθέτει την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση των καταναλωτών για τα πλεονεκτήματα και τις ευκαιρίες που μπορεί να τους προσφέρει η εν λόγω τεχνολογία. |
| --- | --- |

4.5.2.

Στην ανακοίνωση της Επιτροπής δεν περιλαμβάνεται αναφορά σε αυτή τη στρατηγική πρόκληση, μολονότι η δημόσια διαβούλευση σχετικά με τη διαστημική στρατηγική για την Ευρώπη διενεργήθηκε το 2016. Παραδοσιακά η συζήτηση σχετικά με τις διαστημικές πολιτικές περιοριζόταν στα βασικά ενδιαφερόμενα μέρη, παραβλέποντας συχνά το γεγονός ότι η ανάπτυξη μιας αγοράς προσανατολισμένης στους καταναλωτές προϋποθέτει την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση των καταναλωτών για τα πλεονεκτήματα και τις ευκαιρίες που μπορεί να τους προσφέρει η εν λόγω τεχνολογία.

| 4.5.3. | Κάθε βασικός παράγοντας έχει τη δική του επικοινωνιακή στρατηγική, αλλά δεν υπάρχει κοινό όραμα ή στρατηγικό σχέδιο προς παρουσίαση στο ευρύ κοινό. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι καμία στρατηγική δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς τη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών της κοινωνίας των πολιτών, δημόσιων ή ιδιωτικών, στο σχέδιο δράσης. |
| --- | --- |

4.5.3.

Κάθε βασικός παράγοντας έχει τη δική του επικοινωνιακή στρατηγική, αλλά δεν υπάρχει κοινό όραμα ή στρατηγικό σχέδιο προς παρουσίαση στο ευρύ κοινό. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι καμία στρατηγική δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς τη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών της κοινωνίας των πολιτών, δημόσιων ή ιδιωτικών, στο σχέδιο δράσης.

| 4.5.4. | Θα πρέπει να διοργανωθούν συναντήσεις για τους τελικούς χρήστες σε περιφερειακό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Επίσης θα πρέπει να αναληφθούν ενημερωτικές εκστρατείες με την ενεργό συμμετοχή των τοπικών αρχών. |
| --- | --- |

4.5.4.

Θα πρέπει να διοργανωθούν συναντήσεις για τους τελικούς χρήστες σε περιφερειακό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Επίσης θα πρέπει να αναληφθούν ενημερωτικές εκστρατείες με την ενεργό συμμετοχή των τοπικών αρχών.

| 4.5.5. | Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή και τους βασικούς εταίρους να δημιουργήσουν μία πύλη για το Διάστημα και την Κοινωνία με τη συνεργασία δημόσιων και ιδιωτικών οργανισμών και επιχειρήσεων. Η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση θα πρέπει να περιλαμβάνονται μεταξύ των βασικών προτεραιοτήτων μιας νέας διαστημικής πολιτικής, η οποία θα έχει ως απώτερο στόχο την ικανοποίηση των πραγματικών αναγκών των πολιτών. |
| --- | --- |

4.5.5.

Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή και τους βασικούς εταίρους να δημιουργήσουν μία πύλη για το Διάστημα και την Κοινωνία με τη συνεργασία δημόσιων και ιδιωτικών οργανισμών και επιχειρήσεων. Η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση θα πρέπει να περιλαμβάνονται μεταξύ των βασικών προτεραιοτήτων μιας νέας διαστημικής πολιτικής, η οποία θα έχει ως απώτερο στόχο την ικανοποίηση των πραγματικών αναγκών των πολιτών.

Βρυξέλλες, 30 Μαρτίου 2017.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Γιώργος ΝΤΆΣΗΣ

---

(1)  ΕΕ C 487 της 28.12.2016, σ. 86 (σημείο 3.5).

1

(2)  Βλέπε γνωμοδοτήσεις της ΕΟΚΕ: ΕΕ C 125 της 21.4.2017, σ. 51.

2

(3)  Φόρουμ υψηλού επιπέδου — Το διάστημα ως κινητήρια δύναμη για βιώσιμη κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη. Ντουμπάι, 24 Νοεμβρίου 2016.

3

(4)  Πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ).

4

(5)  Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα «Επιμερισμός των προσπαθειών στο χρονικό πλαίσιο έως το 2030 και ο τομέας της χρήσης γης, της αλλαγής της χρήσης γης και της δασοπονίας (LULUCF)» (ΕΕ C 75 της 10.03.2017, σ. 103).

5

(6)  Χρήση γης, αλλαγή της χρήσης γης και δασοπονία (LULUCF).

6

---

| 30.6.2017 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 209/21 |
| --- | --- | --- | --- |

30.6.2017

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 209/21

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τα πλαίσια προληπτικής αναδιάρθρωσης, τη δεύτερη ευκαιρία και μέτρα για την αύξηση της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών αναδιάρθρωσης, αφερεγγυότητας και απαλλαγής, καθώς και για την τροποποίηση της οδηγίας 2012/30/ΕΕ»

[COM(2016) 723 final — 2016/0359 (COD)]

(2017/C 209/04)

| Εισηγητής: | ο κ. Antonello PEZZINI |
| --- | --- |
| Συνεισηγήτρια: | η κ. Franca SALIS-MADINIER |

Εισηγητής:

ο κ. Antonello PEZZINI

Συνεισηγήτρια:

η κ. Franca SALIS-MADINIER

| Αίτηση γνωμοδότησης | Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 16.1.2017
  Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, 25.1.2017 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρο 114 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Αρμόδιο τμήμα | Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση |
| Υιοθετήθηκε από το τμήμα | 9.3.2017 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 29.3.2017 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 524 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 220/2/7 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 16.1.2017

Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, 25.1.2017

Νομική βάση

Άρθρο 114 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο τμήμα

Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση

Υιοθετήθηκε από το τμήμα

9.3.2017

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

29.3.2017

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

524

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

220/2/7

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την πρόταση οδηγίας για την προληπτική αναδιάρθρωση και τη δεύτερη ευκαιρία και για τον λόγο αυτό παρουσιάζει τις προτάσεις της οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών που αποβλέπουν στη συμπλήρωση του περιεχομένου της. |
| --- | --- |

1.1.

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την πρόταση οδηγίας για την προληπτική αναδιάρθρωση και τη δεύτερη ευκαιρία και για τον λόγο αυτό παρουσιάζει τις προτάσεις της οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών που αποβλέπουν στη συμπλήρωση του περιεχομένου της.

| 1.2. | Δεδομένου του περιεχομένου και της ανάγκης συμπλήρωσης των κανόνων για την εσωτερική αγορά, η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ της έγκρισης της πρότασης υπό μορφήν κανονισμού και χωρίς να εκφράζει επιφυλάξεις για τη μεγαλύτερη δυνατή εναρμόνιση των σημερινών συστημάτων. |
| --- | --- |

1.2.

Δεδομένου του περιεχομένου και της ανάγκης συμπλήρωσης των κανόνων για την εσωτερική αγορά, η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ της έγκρισης της πρότασης υπό μορφήν κανονισμού και χωρίς να εκφράζει επιφυλάξεις για τη μεγαλύτερη δυνατή εναρμόνιση των σημερινών συστημάτων.

| 1.3. | Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι πρέπει να ορίζεται ρητώς στην οδηγία η υποχρέωση της διεύθυνσης της επιχείρησης να ενημερώνει τους εργαζομένους και να διαβουλεύεται μαζί τους πριν και κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Ειδικότερα, στα στάδια της πρώιμης αναδιάρθρωσης πρέπει να δίνεται προσοχή κυρίως στα συμφέροντα των εργαζομένων, ενώ, στη διαδικασία αφερεγγυότητας, πρέπει να υπάρχει ρητή αναφορά στο άρθρο 5 παράγραφος 2 της οδηγίας 2001/23/ΕΚ για λόγους προστασίας των δικαιωμάτων των εργαζομένων σε αυτό το πλαίσιο. |
| --- | --- |

1.3.

Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι πρέπει να ορίζεται ρητώς στην οδηγία η υποχρέωση της διεύθυνσης της επιχείρησης να ενημερώνει τους εργαζομένους και να διαβουλεύεται μαζί τους πριν και κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Ειδικότερα, στα στάδια της πρώιμης αναδιάρθρωσης πρέπει να δίνεται προσοχή κυρίως στα συμφέροντα των εργαζομένων, ενώ, στη διαδικασία αφερεγγυότητας, πρέπει να υπάρχει ρητή αναφορά στο άρθρο 5 παράγραφος 2 της οδηγίας 2001/23/ΕΚ για λόγους προστασίας των δικαιωμάτων των εργαζομένων σε αυτό το πλαίσιο.

| 1.4. | Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να προσθέσει ως θεμελιώδη αρχή στην οδηγία την υποχρέωση επίσπευσης της κατάστασης αφερεγγυότητας μέσω της σύναψης ενός «κώδικα δεοντολογίας». Για τον σκοπό αυτό, η ΕΟΚΕ προτείνει την ενσωμάτωση στην οδηγία της αρχής της «κοινωνικής προειδοποίησης» (social warning). |
| --- | --- |

1.4.

Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να προσθέσει ως θεμελιώδη αρχή στην οδηγία την υποχρέωση επίσπευσης της κατάστασης αφερεγγυότητας μέσω της σύναψης ενός «κώδικα δεοντολογίας». Για τον σκοπό αυτό, η ΕΟΚΕ προτείνει την ενσωμάτωση στην οδηγία της αρχής της «κοινωνικής προειδοποίησης» (social warning).

| 1.5. | Η ΕΟΚΕ συνιστά την ενσωμάτωση στην οδηγία της υπέρτερης αρχής να κατοχυρώνεται, σε περίπτωση αφερεγγυότητας, η υπαγωγή στο καθεστώς προνομιακών πιστωτών όλων των εργαζομένων και σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ. Συν τοις άλλοις, η ΕΟΚΕ προτείνει, όπου δεν υπάρχει, τη δημιουργία ενός ταμείου αλληλοβοήθειας που θα κατοχυρώνει την καταβολή των αμοιβών των εργαζομένων σε όλα τα κράτη μέλη. Το ταμείο αυτό –προβλέπεται ήδη σε ορισμένα κράτη μέλη– θα μπορούσε να χρηματοδοτείται με εισφορές των εργοδοτών μέσω ειδικής χρηματοδότησης. Τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να συμμετέχουν ως διαχειριστές και εγγυητές του ταμείου. |
| --- | --- |

1.5.

Η ΕΟΚΕ συνιστά την ενσωμάτωση στην οδηγία της υπέρτερης αρχής να κατοχυρώνεται, σε περίπτωση αφερεγγυότητας, η υπαγωγή στο καθεστώς προνομιακών πιστωτών όλων των εργαζομένων και σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ. Συν τοις άλλοις, η ΕΟΚΕ προτείνει, όπου δεν υπάρχει, τη δημιουργία ενός ταμείου αλληλοβοήθειας που θα κατοχυρώνει την καταβολή των αμοιβών των εργαζομένων σε όλα τα κράτη μέλη. Το ταμείο αυτό –προβλέπεται ήδη σε ορισμένα κράτη μέλη– θα μπορούσε να χρηματοδοτείται με εισφορές των εργοδοτών μέσω ειδικής χρηματοδότησης. Τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να συμμετέχουν ως διαχειριστές και εγγυητές του ταμείου.

| 1.6. | Η ΕΟΚΕ εισηγείται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη θέσπιση κριτηρίων και προθεσμιών για την έγκαιρη διαπίστωση των δυσχερειών της επιχείρησης. |
| --- | --- |

1.6.

Η ΕΟΚΕ εισηγείται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη θέσπιση κριτηρίων και προθεσμιών για την έγκαιρη διαπίστωση των δυσχερειών της επιχείρησης.

| 1.7. | Οι συναρμόδιοι επαγγελματίες, εμπειρογνώμονες, και οι δικαστικοί, πρέπει να έχουν κατάλληλη κοινή κατάρτιση και μεγάλη εμπειρία, έτσι ώστε να μπορούν να εργάζονται σε πεδία που μέχρι σήμερα έχουν μελετηθεί ελάχιστα. |
| --- | --- |

1.7.

Οι συναρμόδιοι επαγγελματίες, εμπειρογνώμονες, και οι δικαστικοί, πρέπει να έχουν κατάλληλη κοινή κατάρτιση και μεγάλη εμπειρία, έτσι ώστε να μπορούν να εργάζονται σε πεδία που μέχρι σήμερα έχουν μελετηθεί ελάχιστα.

| 1.8. | Είναι αναγκαίο να επαληθεύονται τα κριτήρια αξιοπιστίας των επιχειρηματιών. Τούτο συνδέεται με την έντιμη επαγγελματική συμπεριφορά και θα αποδεικνύεται από κατάλληλα πιστοποιητικά που εκδίδουν οι αρχές. Τα πιστοποιητικά αυτά θα δικαιολογούν τη χρήση της δεύτερης ευκαιρίας. |
| --- | --- |

1.8.

Είναι αναγκαίο να επαληθεύονται τα κριτήρια αξιοπιστίας των επιχειρηματιών. Τούτο συνδέεται με την έντιμη επαγγελματική συμπεριφορά και θα αποδεικνύεται από κατάλληλα πιστοποιητικά που εκδίδουν οι αρχές. Τα πιστοποιητικά αυτά θα δικαιολογούν τη χρήση της δεύτερης ευκαιρίας.

| 1.9. | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι, βάσει της οδηγίας, πρέπει να θεωρείται παράνομη μεθόδευση η κατάχρηση της διαδικασίας αφερεγγυότητας εκ μέρους των διευθυντών με σκοπό να στερούν από τους εργαζομένους τα δικαιώματά τους και, άρα, πρέπει να απαγορεύεται στους ιθύνοντες των επιχειρήσεων αυτών η δυνατότητα χρεοστασίου ή δεύτερης ευκαιρίας. |
| --- | --- |

1.9.

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι, βάσει της οδηγίας, πρέπει να θεωρείται παράνομη μεθόδευση η κατάχρηση της διαδικασίας αφερεγγυότητας εκ μέρους των διευθυντών με σκοπό να στερούν από τους εργαζομένους τα δικαιώματά τους και, άρα, πρέπει να απαγορεύεται στους ιθύνοντες των επιχειρήσεων αυτών η δυνατότητα χρεοστασίου ή δεύτερης ευκαιρίας.

| 1.10. | Η ΕΟΚΕ εκτιμά το γεγονός ότι στα δικαστήρια επιφυλάσσεται δευτερεύουσα λειτουργία, βάσει της οποίας θα επεμβαίνουν μόνο σε περιπτώσεις ανάγκης. |
| --- | --- |

1.10.

Η ΕΟΚΕ εκτιμά το γεγονός ότι στα δικαστήρια επιφυλάσσεται δευτερεύουσα λειτουργία, βάσει της οποίας θα επεμβαίνουν μόνο σε περιπτώσεις ανάγκης.

| 1.11. | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει την κοινωνική αξία των επιχειρήσεων και την προσπάθεια να διατηρηθούν σε λειτουργία, με ελαστικές και έγκαιρες διαδικασίες χαμηλού κόστους. Τούτα δε σύμφωνα με τις αξίες της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (άρθρο 3) και με σεβασμό προς την καλή πίστη του επιχειρηματία. |
| --- | --- |

1.11.

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει την κοινωνική αξία των επιχειρήσεων και την προσπάθεια να διατηρηθούν σε λειτουργία, με ελαστικές και έγκαιρες διαδικασίες χαμηλού κόστους. Τούτα δε σύμφωνα με τις αξίες της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (άρθρο 3) και με σεβασμό προς την καλή πίστη του επιχειρηματία.

2.   Το καθεστώς αφερεγγυότητας των επιχειρήσεων στην ΕΕ

| 2.1. | Στις 20 Μαΐου 2015, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξέδωσαν τον κανονισμό (ΕΕ) 2015/848 (εφεξής ο «Κανονισμός») περί των διαδικασιών αφερεγγυότητας μεταξύ διαφορετικών κρατών. |
| --- | --- |

2.1.

Στις 20 Μαΐου 2015, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξέδωσαν τον κανονισμό (ΕΕ) 2015/848 (εφεξής ο «Κανονισμός») περί των διαδικασιών αφερεγγυότητας μεταξύ διαφορετικών κρατών.

| 2.2. | Με τη νέα νομοθεσία γίνονται δεκτές οι νέες θεωρήσεις όσον αφορά τους στόχους της νομοθεσίας περί αφερεγγυότητας, σύμφωνα με τις οποίες οι συλλογικές διαδικασίες αφερεγγυότητας δεν αποτελούν πλέον μόνον εργαλεία εκκαθάρισης, αλλά μέσα που διασφαλίζουν τη διατήρηση των οργανωμένων πόρων της επιχείρησης και, συνεπώς, του δικαιώματος στην εργασία των υπαλλήλων της, με την εξασφάλιση όταν είναι εφικτό, της διάσωσης της επιχείρησης. |
| --- | --- |

2.2.

Με τη νέα νομοθεσία γίνονται δεκτές οι νέες θεωρήσεις όσον αφορά τους στόχους της νομοθεσίας περί αφερεγγυότητας, σύμφωνα με τις οποίες οι συλλογικές διαδικασίες αφερεγγυότητας δεν αποτελούν πλέον μόνον εργαλεία εκκαθάρισης, αλλά μέσα που διασφαλίζουν τη διατήρηση των οργανωμένων πόρων της επιχείρησης και, συνεπώς, του δικαιώματος στην εργασία των υπαλλήλων της, με την εξασφάλιση όταν είναι εφικτό, της διάσωσης της επιχείρησης.

| 2.3. | Στα διάφορα κράτη μέλη, στα οποία οι διαδικασίες αναδιάρθρωσης των επιχειρήσεων υπερισχύουν εκείνων της εκκαθάρισης, το ποσοστό είσπραξης των χρεών ανέρχεται σε 83 % έναντι του 57 % (1). |
| --- | --- |

2.3.

Στα διάφορα κράτη μέλη, στα οποία οι διαδικασίες αναδιάρθρωσης των επιχειρήσεων υπερισχύουν εκείνων της εκκαθάρισης, το ποσοστό είσπραξης των χρεών ανέρχεται σε 83 % έναντι του 57 % (1).

| 2.3.1. | Επίσης, μεγάλες διαφορές υπάρχουν στα διάφορα κράτη και στη διάρκεια των διαδικασιών (2), η οποία κυμαίνεται από λίγους μήνες έως έτη. |
| --- | --- |

2.3.1.

Επίσης, μεγάλες διαφορές υπάρχουν στα διάφορα κράτη και στη διάρκεια των διαδικασιών (2), η οποία κυμαίνεται από λίγους μήνες έως έτη.

| 2.3.2. | Μεγάλες διαφορές υπάρχουν επίσης και στη δυνατότητα πρόσβασης σε διαδικασίες αναδιάρθρωσης πριν από την κήρυξη της αφερεγγυότητας. |
| --- | --- |

2.3.2.

Μεγάλες διαφορές υπάρχουν επίσης και στη δυνατότητα πρόσβασης σε διαδικασίες αναδιάρθρωσης πριν από την κήρυξη της αφερεγγυότητας.

| 2.3.3. | Σε πρόσφατες μελέτες (3) διαπιστώθηκαν ατέλειες των ευρωπαϊκών συλλογικών διαδικασιών αφερεγγυότητας και υπερβολικές αποκλίσεις στις νομοθεσίες των κρατών μελών, με αποτέλεσμα την παρεμβολή φραγμών στην κυκλοφορία των επενδύσεων στην ενιαία αγορά. |
| --- | --- |

2.3.3.

Σε πρόσφατες μελέτες (3) διαπιστώθηκαν ατέλειες των ευρωπαϊκών συλλογικών διαδικασιών αφερεγγυότητας και υπερβολικές αποκλίσεις στις νομοθεσίες των κρατών μελών, με αποτέλεσμα την παρεμβολή φραγμών στην κυκλοφορία των επενδύσεων στην ενιαία αγορά.

| 2.4. | Για τους επιχειρηματίες —το ποσοστό «οικονομικής θνησιμότητας» των οποίων ανέρχεται περίπου σε 50 % (4) κατά την πρώτη πενταετία— ο στόχος είναι να έχουν τη δυνατότητα χρεοστασίου στις περιόδους που η κρίση είναι εμφανής και, εν συνεχεία, να μπορούν να πετυχαίνουν έναν διακανονισμό απαλλαγής από τα χρέη σε μια μέγιστη περίοδο τριών ετών, εξαλείφοντας το στίγμα της πτώχευσης· έτσι, θα δίνεται στους έντιμους επιχειρηματίες μια δεύτερη ευκαιρία. |
| --- | --- |

2.4.

Για τους επιχειρηματίες —το ποσοστό «οικονομικής θνησιμότητας» των οποίων ανέρχεται περίπου σε 50 % (4) κατά την πρώτη πενταετία— ο στόχος είναι να έχουν τη δυνατότητα χρεοστασίου στις περιόδους που η κρίση είναι εμφανής και, εν συνεχεία, να μπορούν να πετυχαίνουν έναν διακανονισμό απαλλαγής από τα χρέη σε μια μέγιστη περίοδο τριών ετών, εξαλείφοντας το στίγμα της πτώχευσης· έτσι, θα δίνεται στους έντιμους επιχειρηματίες μια δεύτερη ευκαιρία.

| 2.5. | Σημαντική καινοτομία προς την κατεύθυνση της δημιουργίας ενός ενιαίου ευρωπαϊκού δικαστικού χώρου αποτελεί η δημιουργία έως τον Ιούνιο του 2019 ενός συστήματος ηλεκτρονικής διασύνδεσης των επονομαζόμενων «μητρώων αφερεγγυότητας», τα οποία θα πρέπει να καταρτιστούν σε κάθε κράτος μέλος, με δωρεάν πρόσβαση μέσω της ευρωπαϊκής διαδικτυακής πύλης της ηλεκτρονικής δικαιοσύνης. |
| --- | --- |

2.5.

Σημαντική καινοτομία προς την κατεύθυνση της δημιουργίας ενός ενιαίου ευρωπαϊκού δικαστικού χώρου αποτελεί η δημιουργία έως τον Ιούνιο του 2019 ενός συστήματος ηλεκτρονικής διασύνδεσης των επονομαζόμενων «μητρώων αφερεγγυότητας», τα οποία θα πρέπει να καταρτιστούν σε κάθε κράτος μέλος, με δωρεάν πρόσβαση μέσω της ευρωπαϊκής διαδικτυακής πύλης της ηλεκτρονικής δικαιοσύνης.

| 2.6. | Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στη Ευρώπη κάθε χρόνο κηρύσσουν πτώχευση 200 000 επιχειρήσεις, στοιχείο που μεταφράζεται σε απώλεια 1,7 εκατ. θέσεων εργασίας. Αυτό συχνά θα μπορούσε να αποφεύγεται, εάν διαθέταμε αποτελεσματικότερες διαδικασίες αφερεγγυότητας και αναδιάρθρωσης. |
| --- | --- |

2.6.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στη Ευρώπη κάθε χρόνο κηρύσσουν πτώχευση 200 000 επιχειρήσεις, στοιχείο που μεταφράζεται σε απώλεια 1,7 εκατ. θέσεων εργασίας. Αυτό συχνά θα μπορούσε να αποφεύγεται, εάν διαθέταμε αποτελεσματικότερες διαδικασίες αφερεγγυότητας και αναδιάρθρωσης.

| 2.7. | Από την εξέταση της εφαρμογής της Σύστασης που εξέδωσε το 2014 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως προς την αναδιάρθρωση και τη δεύτερη ευκαιρία προέκυψε ότι, παρά τις μεταρρυθμίσεις στον τομέα της αφερεγγυότητας, οι κανόνες εξακολουθούν να αποκλίνουν και να είναι είτε ανεπαρκείς είτε ανύπαρκτοι σε ορισμένες χώρες. Στο σχέδιο δράσης για την Ένωση Κεφαλαιαγορών του 2015 εξαγγέλθηκε μια νομοθετική πρωτοβουλία για την αφερεγγυότητα των επιχειρήσεων, στην οποία περιλαμβάνεται η έγκαιρη αναδιάρθρωση και η δεύτερη ευκαιρία. |
| --- | --- |

2.7.

Από την εξέταση της εφαρμογής της Σύστασης που εξέδωσε το 2014 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως προς την αναδιάρθρωση και τη δεύτερη ευκαιρία προέκυψε ότι, παρά τις μεταρρυθμίσεις στον τομέα της αφερεγγυότητας, οι κανόνες εξακολουθούν να αποκλίνουν και να είναι είτε ανεπαρκείς είτε ανύπαρκτοι σε ορισμένες χώρες. Στο σχέδιο δράσης για την Ένωση Κεφαλαιαγορών του 2015 εξαγγέλθηκε μια νομοθετική πρωτοβουλία για την αφερεγγυότητα των επιχειρήσεων, στην οποία περιλαμβάνεται η έγκαιρη αναδιάρθρωση και η δεύτερη ευκαιρία.

| 2.8. | Η πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πρέπει να εξετάζεται και υπό το πρίσμα των διαφόρων συστάσεων που διατυπώνουμε για να επισημάνουμε, μεταξύ άλλων, τα εξής:






  — | Οι διαφορές μεταξύ των εθνικών νομοθεσιών περί αφερεγγυότητας ενδέχεται να δημιουργούν αδικαιολόγητα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα ή μειονεκτήματα. |
| --- | --- | --- |

2.8.

Η πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πρέπει να εξετάζεται και υπό το πρίσμα των διαφόρων συστάσεων που διατυπώνουμε για να επισημάνουμε, μεταξύ άλλων, τα εξής:

—

Οι διαφορές μεταξύ των εθνικών νομοθεσιών περί αφερεγγυότητας ενδέχεται να δημιουργούν αδικαιολόγητα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα ή μειονεκτήματα.

| — | Το ζήτημα των καθεστώτων περί αφερεγγυότητας πρέπει να εξεταστεί από την άποψη του Εργατικού Δικαίου, επειδή αποκλίσεις στον ορισμό των εννοιών «εργασία» και «μισθωτός» ενδέχεται να υπονομεύουν τα δικαιώματα των εργαζομένων εντός της ΕΕ σε περίπτωση αφερεγγυότητας. |
| --- | --- |

—

Το ζήτημα των καθεστώτων περί αφερεγγυότητας πρέπει να εξεταστεί από την άποψη του Εργατικού Δικαίου, επειδή αποκλίσεις στον ορισμό των εννοιών «εργασία» και «μισθωτός» ενδέχεται να υπονομεύουν τα δικαιώματα των εργαζομένων εντός της ΕΕ σε περίπτωση αφερεγγυότητας.

| — | Η απουσία εναρμόνισης όσον αφορά την προτεραιότητα ικανοποίησης των πιστωτών, ενδέχεται να περιορίζει τη δυνατότητα πρόβλεψης του αποτελέσματος των δικαστικών διαδικασιών. |
| --- | --- |

—

Η απουσία εναρμόνισης όσον αφορά την προτεραιότητα ικανοποίησης των πιστωτών, ενδέχεται να περιορίζει τη δυνατότητα πρόβλεψης του αποτελέσματος των δικαστικών διαδικασιών.

| — | Ένας μεμονωμένος ή και πολλοί πιστωτές δεν πρέπει να έχουν τη δυνατότητα κατάχρησης ή καιροσκοπικής χρήσης των διαδικασιών αφερεγγυότητας. |
| --- | --- |

—

Ένας μεμονωμένος ή και πολλοί πιστωτές δεν πρέπει να έχουν τη δυνατότητα κατάχρησης ή καιροσκοπικής χρήσης των διαδικασιών αφερεγγυότητας.

| — | Απαιτούνται μέτρα για την αποτροπή της «άγρας δικαστηρίου». |
| --- | --- |

—

Απαιτούνται μέτρα για την αποτροπή της «άγρας δικαστηρίου».

3.   Οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

| 3.1. | Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής —με νομική βάση τα άρθρα 53 και 114 της ΣΛΕΕ— επικεντρώνεται σε τρία βασικά στοιχεία:






  — | κοινές αρχές σχετικές με τη χρήση πλαισίων αναδιάρθρωσης σε πρώιμο στάδιο, οι οποίες θα βοηθούν τις επιχειρήσεις να συνεχίζουν τη δραστηριότητά τους και να διαφυλάττουν την απασχόληση, |
| --- | --- | --- |

3.1.

Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής —με νομική βάση τα άρθρα 53 και 114 της ΣΛΕΕ— επικεντρώνεται σε τρία βασικά στοιχεία:

—

κοινές αρχές σχετικές με τη χρήση πλαισίων αναδιάρθρωσης σε πρώιμο στάδιο, οι οποίες θα βοηθούν τις επιχειρήσεις να συνεχίζουν τη δραστηριότητά τους και να διαφυλάττουν την απασχόληση,

| — | κανόνες για να επιτρέπεται στους επιχειρηματίες να επωφελούνται από μια δεύτερη ευκαιρία, αφού θα έχουν απαλλαγεί από τα χρέη τους σε μια μέγιστη χρονική περίοδο 3 ετών, |
| --- | --- |

—

κανόνες για να επιτρέπεται στους επιχειρηματίες να επωφελούνται από μια δεύτερη ευκαιρία, αφού θα έχουν απαλλαγεί από τα χρέη τους σε μια μέγιστη χρονική περίοδο 3 ετών,

| — | μέτρα για τα κράτη μέλη, έτσι ώστε να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα των διαδικασιών αφερεγγυότητας, αναδιάρθρωσης και απαλλαγής από τα χρέη, και συνακόλουθη μείωση της διάρκειας και του υπερβολικού κόστους των διαδικασιών, εξάλειψη των νομικών αβεβαιοτήτων για τους πιστωτές και επενδυτές και τα υψηλότερα ποσοστά είσπραξης των μη καταβληθέντων χρεών. |
| --- | --- |

—

μέτρα για τα κράτη μέλη, έτσι ώστε να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα των διαδικασιών αφερεγγυότητας, αναδιάρθρωσης και απαλλαγής από τα χρέη, και συνακόλουθη μείωση της διάρκειας και του υπερβολικού κόστους των διαδικασιών, εξάλειψη των νομικών αβεβαιοτήτων για τους πιστωτές και επενδυτές και τα υψηλότερα ποσοστά είσπραξης των μη καταβληθέντων χρεών.

| 3.2. | Οι νέοι κανόνες υποδεικνύουν ορισμένες θεμελιώδεις αρχές, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι τα σχετικά με την αφερεγγυότητα και την αναδιάρθρωση πλαίσια θα είναι συνεκτικά και αποτελεσματικά σε όλη την ΕΕ:






  — | οι επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσχέρειες, ιδίως οι ΜΜΕ, θα έχουν πρόσβαση σε συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για να εντοπίζεται η επιδείνωση της επιχειρηματικής δραστηριότητας και να διασφαλίζεται η αναδιάρθρωση σε πρώιμο στάδιο, |
| --- | --- | --- |

3.2.

Οι νέοι κανόνες υποδεικνύουν ορισμένες θεμελιώδεις αρχές, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι τα σχετικά με την αφερεγγυότητα και την αναδιάρθρωση πλαίσια θα είναι συνεκτικά και αποτελεσματικά σε όλη την ΕΕ:

—

οι επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσχέρειες, ιδίως οι ΜΜΕ, θα έχουν πρόσβαση σε συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για να εντοπίζεται η επιδείνωση της επιχειρηματικής δραστηριότητας και να διασφαλίζεται η αναδιάρθρωση σε πρώιμο στάδιο,

| — | με τα ελαστικά πλαίσια προληπτικής αναδιάρθρωσης πρέπει να απλοποιούνται οι δικαστικές διαδικασίες όσον αφορά τους χρόνους, το κόστος και την πολυπλοκότητά τους, |
| --- | --- |

—

με τα ελαστικά πλαίσια προληπτικής αναδιάρθρωσης πρέπει να απλοποιούνται οι δικαστικές διαδικασίες όσον αφορά τους χρόνους, το κόστος και την πολυπλοκότητά τους,

| — | περίοδος χάριτος μέγιστης διάρκειας τεσσάρων μηνών για τον οφειλέτη πριν από την εφαρμογή των εκτελεστικών μέτρων, έτσι ώστε να διευκολύνονται διαπραγματεύσεις που οδηγούν σε αποτελεσματική αναδιάρθρωση, |
| --- | --- |

—

περίοδος χάριτος μέγιστης διάρκειας τεσσάρων μηνών για τον οφειλέτη πριν από την εφαρμογή των εκτελεστικών μέτρων, έτσι ώστε να διευκολύνονται διαπραγματεύσεις που οδηγούν σε αποτελεσματική αναδιάρθρωση,

| — | μη δυνατότητα των μειοψηφούντων πιστωτών και μετόχων που διαφωνούν να παρεμβάλλουν κωλύματα στα σχέδια αναδιάρθρωσης, αλλά με πλήρη προστασία των νόμιμων συμφερόντων τους, |
| --- | --- |

—

μη δυνατότητα των μειοψηφούντων πιστωτών και μετόχων που διαφωνούν να παρεμβάλλουν κωλύματα στα σχέδια αναδιάρθρωσης, αλλά με πλήρη προστασία των νόμιμων συμφερόντων τους,

| — | προστασία των νέων και των προσωρινών χρηματοδοτήσεων, έτσι ώστε να αυξάνονται οι πιθανότητες αποτελεσματικής αναδιάρθρωσης, |
| --- | --- |

—

προστασία των νέων και των προσωρινών χρηματοδοτήσεων, έτσι ώστε να αυξάνονται οι πιθανότητες αποτελεσματικής αναδιάρθρωσης,

| — | πλήρης προστασία του δικαιώματος στην εργασία καθ’ όλη τη διάρκεια των διαδικασιών αναδιάρθρωσης σε πρώιμο στάδιο, σύμφωνα με την ισχύουσα εργατική νομοθεσία της ΕΕ· |
| --- | --- |

—

πλήρης προστασία του δικαιώματος στην εργασία καθ’ όλη τη διάρκεια των διαδικασιών αναδιάρθρωσης σε πρώιμο στάδιο, σύμφωνα με την ισχύουσα εργατική νομοθεσία της ΕΕ·

| — | ομοιογενής επιμόρφωση και εξειδίκευση των συνδίκων πτώχευσης και των δικαστών στην ΕΕ, |
| --- | --- |

—

ομοιογενής επιμόρφωση και εξειδίκευση των συνδίκων πτώχευσης και των δικαστών στην ΕΕ,

| — | πλήρης χρήση των νέων πληροφοριακών τεχνολογιών για ηλεκτρονική υποβολή απαιτήσεων, κοινοποιήσεων και εγγράφων, έτσι ώστε να διασφαλίζεται μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και να μειώνεται η διάρκεια των διαδικασιών αφερεγγυότητας, αναδιάρθρωσης και παροχής δεύτερης ευκαιρίας. |
| --- | --- |

—

πλήρης χρήση των νέων πληροφοριακών τεχνολογιών για ηλεκτρονική υποβολή απαιτήσεων, κοινοποιήσεων και εγγράφων, έτσι ώστε να διασφαλίζεται μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και να μειώνεται η διάρκεια των διαδικασιών αφερεγγυότητας, αναδιάρθρωσης και παροχής δεύτερης ευκαιρίας.

| 3.3. | Στην πρόταση νέας οδηγίας εξετάζονται επίσης πτυχές μιας διαδικασίας με συνέχιση της λειτουργίας της επιχείρησης, κατά την οποία ο επιχειρηματίας διατηρεί τον έλεγχο των επιχειρηματικών του δραστηριοτήτων, ήτοι την αυτόματη αναστολή για περίοδο τεσσάρων μηνών κατά την οποία δεν επιτρέπεται στους πιστωτές να κινήσουν ατομικά διαδικασίες είσπραξης των οφειλών. |
| --- | --- |

3.3.

Στην πρόταση νέας οδηγίας εξετάζονται επίσης πτυχές μιας διαδικασίας με συνέχιση της λειτουργίας της επιχείρησης, κατά την οποία ο επιχειρηματίας διατηρεί τον έλεγχο των επιχειρηματικών του δραστηριοτήτων, ήτοι την αυτόματη αναστολή για περίοδο τεσσάρων μηνών κατά την οποία δεν επιτρέπεται στους πιστωτές να κινήσουν ατομικά διαδικασίες είσπραξης των οφειλών.

4.   Ειδικές παρατηρήσεις επί του κειμένου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

4.1.   
  Τίτλος I. Απαλλαγή από τα χρέη

| 4.1.1. | Όσον αφορά την προαιρετική εφαρμογή του προτεινόμενου καθεστώτος για τις διαδικασίες απαλλαγής των καταναλωτών από τα χρέη, η ΕΟΚΕ, ως συνέχεια των συναφών γνωμοδοτήσεων που έχει ήδη υιοθετήσει, αντιτίθεται σθεναρά σε αυτή τη δυνατότητα, η οποία αντίκειται στα αιτήματα που έχει διατυπώσει ως προς την απόλυτη ανάγκη ύπαρξης ειδικού καθεστώτος για τους υπερχρεωμένους καταναλωτές. |
| --- | --- |

4.1.1.

Όσον αφορά την προαιρετική εφαρμογή του προτεινόμενου καθεστώτος για τις διαδικασίες απαλλαγής των καταναλωτών από τα χρέη, η ΕΟΚΕ, ως συνέχεια των συναφών γνωμοδοτήσεων που έχει ήδη υιοθετήσει, αντιτίθεται σθεναρά σε αυτή τη δυνατότητα, η οποία αντίκειται στα αιτήματα που έχει διατυπώσει ως προς την απόλυτη ανάγκη ύπαρξης ειδικού καθεστώτος για τους υπερχρεωμένους καταναλωτές.

4.2.   
  Τίτλος II. Πρόβλεψη και συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης

| 4.2.1. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι θα ήταν σκόπιμο να διευκρινίζεται το εύρος και το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας (κατηγορία επιχειρήσεων, αριθμός απασχολούμενων) με ιδιαίτερη έμφαση στις ΜΜΕ και την επίδρασή τους στην τοπική οικονομία. |
| --- | --- |

4.2.1.

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι θα ήταν σκόπιμο να διευκρινίζεται το εύρος και το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας (κατηγορία επιχειρήσεων, αριθμός απασχολούμενων) με ιδιαίτερη έμφαση στις ΜΜΕ και την επίδρασή τους στην τοπική οικονομία.

| 4.2.2. | Επικρατεί ευρεία συναίνεση όσον αφορά την ανάγκη παροχής βοήθειας στις επιχειρήσεις για την έγκαιρη αναδιάρθρωσή τους, έτσι ώστε να μπορούν να διαφυλάττουν τις θέσεις εργασίας και να διατηρούν την αξία τους, αλλά και να υποστηρίζονται οι έντιμοι επιχειρηματίες. |
| --- | --- |

4.2.2.

Επικρατεί ευρεία συναίνεση όσον αφορά την ανάγκη παροχής βοήθειας στις επιχειρήσεις για την έγκαιρη αναδιάρθρωσή τους, έτσι ώστε να μπορούν να διαφυλάττουν τις θέσεις εργασίας και να διατηρούν την αξία τους, αλλά και να υποστηρίζονται οι έντιμοι επιχειρηματίες.

| 4.2.3. | Θα ήταν χρήσιμο και σκόπιμο να ορίζεται βάσει ποιων κριτηρίων θα μπορούν να θεωρούνται «έντιμοι» οι διευθυντές των επιχειρήσεων. Τα αντικειμενικά αυτά κριτήρια πρέπει να ορίζονται και να θεσπίζονται στην οδηγία. Δεν πρέπει να παραβλέπεται επίσης το πρόσφατο φαινόμενο των μεθοδευμένων διαδικασιών αφερεγγυότητας με σκοπό την αποφυγή των νομικών ευθυνών και τη στέρηση των δικαιωμάτων των εργαζομένων. Πρέπει να αποτρέπεται η χρήση των μεθοδεύσεων αυτών μέσω της στέρησης του χρεοστασίου και της δεύτερης ευκαιρίας σε όσους καταφεύγουν σε αυτές. |
| --- | --- |

4.2.3.

Θα ήταν χρήσιμο και σκόπιμο να ορίζεται βάσει ποιων κριτηρίων θα μπορούν να θεωρούνται «έντιμοι» οι διευθυντές των επιχειρήσεων. Τα αντικειμενικά αυτά κριτήρια πρέπει να ορίζονται και να θεσπίζονται στην οδηγία. Δεν πρέπει να παραβλέπεται επίσης το πρόσφατο φαινόμενο των μεθοδευμένων διαδικασιών αφερεγγυότητας με σκοπό την αποφυγή των νομικών ευθυνών και τη στέρηση των δικαιωμάτων των εργαζομένων. Πρέπει να αποτρέπεται η χρήση των μεθοδεύσεων αυτών μέσω της στέρησης του χρεοστασίου και της δεύτερης ευκαιρίας σε όσους καταφεύγουν σε αυτές.

| 4.2.4. | Όλα τα στάδια πρέπει να διεξάγονται με τη διαρκή συμμετοχή των εργαζομένων και των συνδικαλιστικών οργανώσεων, μέσω της πραγματικής διαβούλευσης και της αρκούντως έγκαιρης ενημέρωσης. Οι εκπρόσωποι των εργαζομένων και οι συνδικαλιστικές οργανώσεις πρέπει να έχουν το δικαίωμα να προτείνουν εναλλακτικές λύσεις για την προστασία των θέσεων εργασίας και να διορίζουν εμπειρογνώμονα. |
| --- | --- |

4.2.4.

Όλα τα στάδια πρέπει να διεξάγονται με τη διαρκή συμμετοχή των εργαζομένων και των συνδικαλιστικών οργανώσεων, μέσω της πραγματικής διαβούλευσης και της αρκούντως έγκαιρης ενημέρωσης. Οι εκπρόσωποι των εργαζομένων και οι συνδικαλιστικές οργανώσεις πρέπει να έχουν το δικαίωμα να προτείνουν εναλλακτικές λύσεις για την προστασία των θέσεων εργασίας και να διορίζουν εμπειρογνώμονα.

| 4.2.5. | Όταν το πλαίσιο της αναδιάρθρωσης σε πρώιμο στάδιο παρουσιάζει κοινά και κοινώς αποδεκτά στοιχεία, θα πρέπει να τηρείται ένα κοινό και ομοιογενές πρωτόκολλο σε ενωσιακό επίπεδο. |
| --- | --- |

4.2.5.

Όταν το πλαίσιο της αναδιάρθρωσης σε πρώιμο στάδιο παρουσιάζει κοινά και κοινώς αποδεκτά στοιχεία, θα πρέπει να τηρείται ένα κοινό και ομοιογενές πρωτόκολλο σε ενωσιακό επίπεδο.

| 4.2.6. | Η ΕΟΚΕ προτείνει να προβλέπονται σε όλα τα κράτη μέλη διαδικασίες για τη δημιουργία εθνικού ταμείου αλληλοβοήθειας που θα κατοχυρώνει την καταβολή των δεδουλευμένων αποδοχών των εργαζομένων. Το ταμείο αυτό θα μπορούσε να χρηματοδοτείται με εισφορές των εργοδοτών μέσω ειδικής χρηματοδότησης. Τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να συμμετέχουν ως διαχειριστές και εγγυητές του ταμείου (5). |
| --- | --- |

4.2.6.

Η ΕΟΚΕ προτείνει να προβλέπονται σε όλα τα κράτη μέλη διαδικασίες για τη δημιουργία εθνικού ταμείου αλληλοβοήθειας που θα κατοχυρώνει την καταβολή των δεδουλευμένων αποδοχών των εργαζομένων. Το ταμείο αυτό θα μπορούσε να χρηματοδοτείται με εισφορές των εργοδοτών μέσω ειδικής χρηματοδότησης. Τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να συμμετέχουν ως διαχειριστές και εγγυητές του ταμείου (5).

| 4.2.7. | Με σκοπό την προστασία των θέσεων εργασίας και την αποφυγή των απολύσεων, θα πρέπει να υποστηρίζεται η αρχή της κοινωνικής προειδοποίησης, ήτοι η υποχρέωση της επιχείρησης να προειδοποιεί εγκαίρως για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Η διάταξη αυτή –η οποία πρέπει να εφαρμόζεται δεόντως αναλόγως με κάθε ειδική περίπτωση– θα αποτελεί επίσης μια χρήσιμη ένδειξη για να καθορίζεται με σαφήνεια η έντιμη και κοινωνικά υπεύθυνη συμπεριφορά του επιχειρηματία. |
| --- | --- |

4.2.7.

Με σκοπό την προστασία των θέσεων εργασίας και την αποφυγή των απολύσεων, θα πρέπει να υποστηρίζεται η αρχή της κοινωνικής προειδοποίησης, ήτοι η υποχρέωση της επιχείρησης να προειδοποιεί εγκαίρως για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Η διάταξη αυτή –η οποία πρέπει να εφαρμόζεται δεόντως αναλόγως με κάθε ειδική περίπτωση– θα αποτελεί επίσης μια χρήσιμη ένδειξη για να καθορίζεται με σαφήνεια η έντιμη και κοινωνικά υπεύθυνη συμπεριφορά του επιχειρηματία.

| 4.2.7.1. | Θα πρέπει να υποστηρίζεται το πνεύμα ανταλλαγής πληροφοριών με τους εκπροσώπους των εργαζομένων, των συνδικαλιστικών οργανώσεων, των υπόλοιπων οργάνων εκπροσώπησης και άλλων συναρμοδίων. |
| --- | --- |

4.2.7.1.

Θα πρέπει να υποστηρίζεται το πνεύμα ανταλλαγής πληροφοριών με τους εκπροσώπους των εργαζομένων, των συνδικαλιστικών οργανώσεων, των υπόλοιπων οργάνων εκπροσώπησης και άλλων συναρμοδίων.

| 4.2.8. | Επιδιωκόμενος στόχος είναι ο περιορισμός της παρέμβασης των δικαστικών και διοικητικών αρχών, οι οποίες καλούνται πολύ συχνά να επιλύσουν πρόωρα και με δραστικό τρόπο τα προβλήματα αφερεγγυότητας. |
| --- | --- |

4.2.8.

Επιδιωκόμενος στόχος είναι ο περιορισμός της παρέμβασης των δικαστικών και διοικητικών αρχών, οι οποίες καλούνται πολύ συχνά να επιλύσουν πρόωρα και με δραστικό τρόπο τα προβλήματα αφερεγγυότητας.

| 4.2.9. | Πρέπει να εφαρμόζεται σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο η αρχή της κατάλληλης ενημέρωσης και διαβούλευσης (οδηγία 2009/38/ΕΚ περί ευρωπαϊκού συμβουλίου εργαζομένων) με τους εκπροσώπους των εργαζομένων και να αναγνωρίζεται το δικαίωμα και η προστασία τους όταν επισημαίνουν τους κινδύνους, καθότι είναι συχνά οι πρώτοι που αντιλαμβάνονται τις δυσχέρειες της επιχείρησης («whistleblower as means of prevention»/καταγγέλτης για προληπτικούς λόγους). |
| --- | --- |

4.2.9.

Πρέπει να εφαρμόζεται σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο η αρχή της κατάλληλης ενημέρωσης και διαβούλευσης (οδηγία 2009/38/ΕΚ περί ευρωπαϊκού συμβουλίου εργαζομένων) με τους εκπροσώπους των εργαζομένων και να αναγνωρίζεται το δικαίωμα και η προστασία τους όταν επισημαίνουν τους κινδύνους, καθότι είναι συχνά οι πρώτοι που αντιλαμβάνονται τις δυσχέρειες της επιχείρησης («whistleblower as means of prevention»/καταγγέλτης για προληπτικούς λόγους).

| 4.2.10. | Θα πρέπει να διασαφηνιστεί καλύτερα η παράγραφος 3 του άρθρου 3. Ειδικότερα, θα πρέπει να προσδιορίζονται οι παράμετροι βάσει των οποίων θα μπορούν να εξαιρούνται οι επιχειρήσεις από τον μηχανισμό προειδοποίησης (αριθμός εργαζομένων, κύκλος εργασιών κ.λπ.). |
| --- | --- |

4.2.10.

Θα πρέπει να διασαφηνιστεί καλύτερα η παράγραφος 3 του άρθρου 3. Ειδικότερα, θα πρέπει να προσδιορίζονται οι παράμετροι βάσει των οποίων θα μπορούν να εξαιρούνται οι επιχειρήσεις από τον μηχανισμό προειδοποίησης (αριθμός εργαζομένων, κύκλος εργασιών κ.λπ.).

4.3.   
  Τίτλος III. Πλαίσια προληπτικής αναδιάρθρωσης.

| 4.3.1. | Δημιουργία ενός ευνοϊκού και προορατικού πλαισίου που θα βασίζεται στην εναρμόνιση των εμπειριών και των διαδικασιών. |
| --- | --- |

4.3.1.

Δημιουργία ενός ευνοϊκού και προορατικού πλαισίου που θα βασίζεται στην εναρμόνιση των εμπειριών και των διαδικασιών.

| 4.3.2. | Για την υλοποίηση όσων προβλέπονται στο άρθρο 114 της ΣΛΕΕ, δηλαδή τη δημιουργία της εσωτερικής αγοράς, είναι αναγκαίο να μεριμνήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και με κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, για την εναρμόνιση των διαδικασιών αφερεγγυότητας που παρουσιάζουν σήμερα υπερβολικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών. |
| --- | --- |

4.3.2.

Για την υλοποίηση όσων προβλέπονται στο άρθρο 114 της ΣΛΕΕ, δηλαδή τη δημιουργία της εσωτερικής αγοράς, είναι αναγκαίο να μεριμνήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και με κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, για την εναρμόνιση των διαδικασιών αφερεγγυότητας που παρουσιάζουν σήμερα υπερβολικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών.

| 4.3.3. | Κατά τον ίδιο τρόπο, πρέπει να προταθούν και να εναρμονιστούν σε ενωσιακό επίπεδο κατάλληλες προπτωχευτικές διαδικασίες στις οποίες θα λαμβάνονται υπόψη οι λόγοι που εμποδίζουν τη φυσιολογική χρηματοδοτική ροή, και οι οποίοι οφείλονται πολλές φορές στις καθυστερήσεις των πληρωμών (6). |
| --- | --- |

4.3.3.

Κατά τον ίδιο τρόπο, πρέπει να προταθούν και να εναρμονιστούν σε ενωσιακό επίπεδο κατάλληλες προπτωχευτικές διαδικασίες στις οποίες θα λαμβάνονται υπόψη οι λόγοι που εμποδίζουν τη φυσιολογική χρηματοδοτική ροή, και οι οποίοι οφείλονται πολλές φορές στις καθυστερήσεις των πληρωμών (6).

| 4.3.4. | Πρέπει να θεσπιστούν κανόνες δεοντολογίας μεταξύ πελατών και παρόχων υπηρεσιών, με τους οποίους θα επιβάλλονται μέγιστες προθεσμίες πληρωμής της υπηρεσίας. |
| --- | --- |

4.3.4.

Πρέπει να θεσπιστούν κανόνες δεοντολογίας μεταξύ πελατών και παρόχων υπηρεσιών, με τους οποίους θα επιβάλλονται μέγιστες προθεσμίες πληρωμής της υπηρεσίας.

| 4.3.5. | Σε άλλες περιπτώσεις, τα αίτια είναι πολιτικά και δεν εξαρτώνται από τις ικανότητες του επιχειρηματία. |
| --- | --- |

4.3.5.

Σε άλλες περιπτώσεις, τα αίτια είναι πολιτικά και δεν εξαρτώνται από τις ικανότητες του επιχειρηματία.

| 4.3.6. | Η προστασία των νέων και των προσωρινών χρηματοδοτήσεων πρέπει να κατοχυρώνεται από κοινούς κανόνες και κώδικες συμπεριφοράς που θα εφαρμόζονται ομοιογενώς στις διάφορες χώρες και επίσης θα μπορούν να προστατεύουν τις νόμιμες θέσεις που εκφράζουν οι μειοψηφίες. |
| --- | --- |

4.3.6.

Η προστασία των νέων και των προσωρινών χρηματοδοτήσεων πρέπει να κατοχυρώνεται από κοινούς κανόνες και κώδικες συμπεριφοράς που θα εφαρμόζονται ομοιογενώς στις διάφορες χώρες και επίσης θα μπορούν να προστατεύουν τις νόμιμες θέσεις που εκφράζουν οι μειοψηφίες.

| 4.3.7. | Ορισμένες περιφερειακές αρχές στις διάφορες χώρες έχουν δημιουργήσει ήδη όργανα ισομερούς εκπροσώπησης (7) με σκοπό να παρεμβαίνουν εγκαίρως όταν διαφαίνεται η ανάγκη επέμβασης για την υποστήριξη επιχειρήσεων που αντιμετωπίζουν δυσχέρειες (8). |
| --- | --- |

4.3.7.

Ορισμένες περιφερειακές αρχές στις διάφορες χώρες έχουν δημιουργήσει ήδη όργανα ισομερούς εκπροσώπησης (7) με σκοπό να παρεμβαίνουν εγκαίρως όταν διαφαίνεται η ανάγκη επέμβασης για την υποστήριξη επιχειρήσεων που αντιμετωπίζουν δυσχέρειες (8).

| 4.3.8. | Θα ήταν σκόπιμο να πραγματοποιηθεί μια έρευνα σχετικά με αυτές τα όργανα για να εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα από τις πιο σημαντικές εμπειρίες. |
| --- | --- |

4.3.8.

Θα ήταν σκόπιμο να πραγματοποιηθεί μια έρευνα σχετικά με αυτές τα όργανα για να εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα από τις πιο σημαντικές εμπειρίες.

| 4.3.9. | Η δημιουργία οργάνων ισομερούς εκπροσώπησης, με ευρείες αρμοδιότητες, σαφή αντίληψη των προοπτικών και σταθερούς κοινωνικούς στόχους, θα μπορούσε να βοηθήσει στην κάλυψη των στρατηγικών αδυναμιών πρόωρης παρέμβασης ή καινοτομίας που αποδυνάμωσαν τον κόσμο της εργασίας συνολικά και συνέβαλαν στην οικονομική κρίση που, έστω και με διαφορετικές μορφές, πλήττει την Ευρώπη από το 2008. |
| --- | --- |

4.3.9.

Η δημιουργία οργάνων ισομερούς εκπροσώπησης, με ευρείες αρμοδιότητες, σαφή αντίληψη των προοπτικών και σταθερούς κοινωνικούς στόχους, θα μπορούσε να βοηθήσει στην κάλυψη των στρατηγικών αδυναμιών πρόωρης παρέμβασης ή καινοτομίας που αποδυνάμωσαν τον κόσμο της εργασίας συνολικά και συνέβαλαν στην οικονομική κρίση που, έστω και με διαφορετικές μορφές, πλήττει την Ευρώπη από το 2008.

| 4.3.10. | Τόσο τα μέσα αναδιάρθρωσης σε πρώιμο στάδιο, όσο και η δεύτερη ευκαιρία συνιστούν βοηθήματα για τον επιχειρηματία που έχει σεβαστεί τη διαδικασία έγκαιρης προειδοποίησης και επιθυμεί κάνει χρήση αυτών, ενώ αμφότερα έχουν ως σκοπό τη δημιουργία των προϋποθέσεων για τη συμμετοχή των πιστωτών (κατά κύριο λόγο των εργαζομένων και των συνδικαλιστικών οργανώσεων). |
| --- | --- |

4.3.10.

Τόσο τα μέσα αναδιάρθρωσης σε πρώιμο στάδιο, όσο και η δεύτερη ευκαιρία συνιστούν βοηθήματα για τον επιχειρηματία που έχει σεβαστεί τη διαδικασία έγκαιρης προειδοποίησης και επιθυμεί κάνει χρήση αυτών, ενώ αμφότερα έχουν ως σκοπό τη δημιουργία των προϋποθέσεων για τη συμμετοχή των πιστωτών (κατά κύριο λόγο των εργαζομένων και των συνδικαλιστικών οργανώσεων).

| 4.3.10.1 | . Για τον λόγο αυτό, θεωρείται ουσιώδες ο επιχειρηματίας που επιθυμεί την πρόσβαση σε αυτήν τη βοήθεια να θέτει αμελλητί στη διάθεση των συνομιλητών του (εργαζομένων, συνδικαλιστικών οργανώσεων, πιστωτών εν γένει, εντεταλμένων οργάνων για την επίλυση της κρίσης) όλα τα λογιστικά του στοιχεία (ισολογισμούς και παραρτήματα αυτών, τραπεζικά και ασφαλιστικά έγγραφα, λογιστικά αποθήκης κ.λπ.) και να επιτρέπει κάθε μορφή ελέγχου στα περιουσιακά του στοιχεία. |
| --- | --- |

4.3.10.1

. Για τον λόγο αυτό, θεωρείται ουσιώδες ο επιχειρηματίας που επιθυμεί την πρόσβαση σε αυτήν τη βοήθεια να θέτει αμελλητί στη διάθεση των συνομιλητών του (εργαζομένων, συνδικαλιστικών οργανώσεων, πιστωτών εν γένει, εντεταλμένων οργάνων για την επίλυση της κρίσης) όλα τα λογιστικά του στοιχεία (ισολογισμούς και παραρτήματα αυτών, τραπεζικά και ασφαλιστικά έγγραφα, λογιστικά αποθήκης κ.λπ.) και να επιτρέπει κάθε μορφή ελέγχου στα περιουσιακά του στοιχεία.

| 4.3.10.2. | Κατ’ αυτόν τον τρόπο δεν γίνεται μόνο σεβαστή η αρχή της διαφάνειας, αλλά δημιουργούνται και οι συνθήκες για να καταστούν αποτελεσματικές ορισμένες θεμελιώδεις διατάξεις που αποτελούν τη βάση της πρότασης οδηγίας. |
| --- | --- |

4.3.10.2.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο δεν γίνεται μόνο σεβαστή η αρχή της διαφάνειας, αλλά δημιουργούνται και οι συνθήκες για να καταστούν αποτελεσματικές ορισμένες θεμελιώδεις διατάξεις που αποτελούν τη βάση της πρότασης οδηγίας.

| 4.3.10.3. | Πράγματι, η δυνατότητα άμεσης πρόσβασης σε όλα τα έγγραφα της επιχείρησης μπορεί να επιτρέψει:






  — | την κατανόηση εκ μέρους όλων των μερών της πραγματικής οικονομικής κατάστασης της επιχείρησης, προκειμένου να καθορίζονται το ταχύτερο δυνατόν τα κατάλληλα μέτρα για την αντιμετώπιση της κατάστασης κρίσης, |
| --- | --- | --- |

4.3.10.3.

Πράγματι, η δυνατότητα άμεσης πρόσβασης σε όλα τα έγγραφα της επιχείρησης μπορεί να επιτρέψει:

—

την κατανόηση εκ μέρους όλων των μερών της πραγματικής οικονομικής κατάστασης της επιχείρησης, προκειμένου να καθορίζονται το ταχύτερο δυνατόν τα κατάλληλα μέτρα για την αντιμετώπιση της κατάστασης κρίσης,

| — | την κατάλληλη ενημέρωση των πιστωτών (εργαζομένων και λοιπών, μέσω και των εμπειρογνωμόνων τους) για να συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις έγκρισης του σχεδίου ή/και της πρότασης εναλλακτικών μέτρων και να διατυπώνουν τη συνειδητή άποψη ή ψήφο τους επί των στοιχείων του σχεδίου αναδιάρθρωσης (άρθρο 8), |
| --- | --- |

—

την κατάλληλη ενημέρωση των πιστωτών (εργαζομένων και λοιπών, μέσω και των εμπειρογνωμόνων τους) για να συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις έγκρισης του σχεδίου ή/και της πρότασης εναλλακτικών μέτρων και να διατυπώνουν τη συνειδητή άποψη ή ψήφο τους επί των στοιχείων του σχεδίου αναδιάρθρωσης (άρθρο 8),

| — | την κατάλληλη ενημέρωση των επαγγελματιών του τομέα (άρθρο 17 παράγραφος 3), καθώς και των δικαστικών αρχών και των εμπειρογνωμόνων τους (άρθρο 13) σε περίπτωση που κληθούν να αποτιμήσουν το σχέδιο αναδιάρθρωσης, |
| --- | --- |

—

την κατάλληλη ενημέρωση των επαγγελματιών του τομέα (άρθρο 17 παράγραφος 3), καθώς και των δικαστικών αρχών και των εμπειρογνωμόνων τους (άρθρο 13) σε περίπτωση που κληθούν να αποτιμήσουν το σχέδιο αναδιάρθρωσης,

| — | την ορθότερη αξιολόγηση της εντιμότητας του επιχειρηματία (άρθρο 22 παράγραφος 1), αν από την εξέταση των εγγράφων συνάγονται οι λόγοι για τους οποίους υπερχρεώθηκε ο επιχειρηματίας (καλή ή κακή την πίστει) και αν η διαδικασία κινήθηκε εγκαίρως με τις πρώτες ενδείξεις δυσχέρειας της επιχείρησης. |
| --- | --- |

—

την ορθότερη αξιολόγηση της εντιμότητας του επιχειρηματία (άρθρο 22 παράγραφος 1), αν από την εξέταση των εγγράφων συνάγονται οι λόγοι για τους οποίους υπερχρεώθηκε ο επιχειρηματίας (καλή ή κακή την πίστει) και αν η διαδικασία κινήθηκε εγκαίρως με τις πρώτες ενδείξεις δυσχέρειας της επιχείρησης.

| 4.3.11. | Η αποτίμηση των συνεπειών της αναδιάρθρωσης θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει τα αποτελέσματα για την απασχόληση, καθότι, αν είναι εκ των προτέρων γνωστά, μπορούν να ληφθούν κατάλληλα μέτρα για την προστασία των θέσεων εργασίας, όπως αυτά που αφορούν την επιμόρφωση και την ανάπτυξη των προσόντων των εργαζομένων. |
| --- | --- |

4.3.11.

Η αποτίμηση των συνεπειών της αναδιάρθρωσης θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει τα αποτελέσματα για την απασχόληση, καθότι, αν είναι εκ των προτέρων γνωστά, μπορούν να ληφθούν κατάλληλα μέτρα για την προστασία των θέσεων εργασίας, όπως αυτά που αφορούν την επιμόρφωση και την ανάπτυξη των προσόντων των εργαζομένων.

| 4.3.12. | Όσον αφορά το άρθρο 18 του κεφαλαίου 5: δεν θα πρέπει να επιτρέπεται στους διευθυντές η μείωση των περιουσιακών στοιχείων της επιχείρησης κάτω από το αναγκαίο επίπεδο για την ικανοποίηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τους εργαζομένους. |
| --- | --- |

4.3.12.

Όσον αφορά το άρθρο 18 του κεφαλαίου 5: δεν θα πρέπει να επιτρέπεται στους διευθυντές η μείωση των περιουσιακών στοιχείων της επιχείρησης κάτω από το αναγκαίο επίπεδο για την ικανοποίηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τους εργαζομένους.

4.4.   
  Τίτλος IV. Πρόσβαση σε απαλλαγή (Δεύτερη ευκαιρία)

| 4.4.1. | Στη γνωμοδότησή της του 2013 με θέμα τις διαδικασίες αφερεγγυότητας, οι οποίες ισχύουν και για την παρούσα γνωμοδότηση, η ΕΟΚΕ υπογράμμιζε, μεταξύ άλλων τα εξής:






  — | η «δεύτερη ευκαιρία» στην οποία αναφέρεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να δίνεται στους επιχειρηματίες που έχουν διδαχθεί από την προηγούμενη αποτυχία τους και είναι σε θέση να ανακάμψουν βάσει αναθεωρημένου επιχειρηματικού σχεδίου, |
| --- | --- | --- |

4.4.1.

Στη γνωμοδότησή της του 2013 με θέμα τις διαδικασίες αφερεγγυότητας, οι οποίες ισχύουν και για την παρούσα γνωμοδότηση, η ΕΟΚΕ υπογράμμιζε, μεταξύ άλλων τα εξής:

—

η «δεύτερη ευκαιρία» στην οποία αναφέρεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να δίνεται στους επιχειρηματίες που έχουν διδαχθεί από την προηγούμενη αποτυχία τους και είναι σε θέση να ανακάμψουν βάσει αναθεωρημένου επιχειρηματικού σχεδίου,

| — | είναι σκόπιμη η καλύτερη προστασία των εργαζομένων και η αναγνώρισή τους ως προνομιούχων πιστωτών σε όλα τα κράτη μέλη, |
| --- | --- |

—

είναι σκόπιμη η καλύτερη προστασία των εργαζομένων και η αναγνώρισή τους ως προνομιούχων πιστωτών σε όλα τα κράτη μέλη,

| — | η συστηματική προσφυγή ενώπιον των δικαστηρίων δεν συνιστά την καλύτερη λύση, και καλούσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει την πιθανότητα δημιουργίας νέων οργάνων, |
| --- | --- |

—

η συστηματική προσφυγή ενώπιον των δικαστηρίων δεν συνιστά την καλύτερη λύση, και καλούσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει την πιθανότητα δημιουργίας νέων οργάνων,

| — | είναι θετική η υποχρέωση που επιβάλλεται στα κράτη μέλη να βελτιώσουν τους κανόνες δημοσιότητας, δημιουργώντας ηλεκτρονικό μητρώο των σχετικών δικαστικών αποφάσεων. |
| --- | --- |

—

είναι θετική η υποχρέωση που επιβάλλεται στα κράτη μέλη να βελτιώσουν τους κανόνες δημοσιότητας, δημιουργώντας ηλεκτρονικό μητρώο των σχετικών δικαστικών αποφάσεων.

| 4.4.2. | Οι κανόνες για τη δεύτερη ευκαιρία που παρέχεται σε επιχειρηματίες μετά την πρώτη αποτυχία πρέπει να είναι σαφείς και κοινοί στις χώρες της ΕΕ, όπως προβλέπεται στο άρθρο 114 για την ενιαία αγορά, καθώς και αποδεκτοί από τους εργαζομένους που δεν υπέστησαν ζημία ή δεν εξαπατήθηκαν από την πρώτη αποτυχία του επιχειρηματία. |
| --- | --- |

4.4.2.

Οι κανόνες για τη δεύτερη ευκαιρία που παρέχεται σε επιχειρηματίες μετά την πρώτη αποτυχία πρέπει να είναι σαφείς και κοινοί στις χώρες της ΕΕ, όπως προβλέπεται στο άρθρο 114 για την ενιαία αγορά, καθώς και αποδεκτοί από τους εργαζομένους που δεν υπέστησαν ζημία ή δεν εξαπατήθηκαν από την πρώτη αποτυχία του επιχειρηματία.

| 4.4.3. | Πολύ συχνά, η αυστηρότητα των διαδικασιών σε πολλά κράτη μέλη ευνόησε σε ορισμένες περιπτώσεις δραστικές παρεμβάσεις εκ μέρους των συνδίκων πτώχευσης. |
| --- | --- |

4.4.3.

Πολύ συχνά, η αυστηρότητα των διαδικασιών σε πολλά κράτη μέλη ευνόησε σε ορισμένες περιπτώσεις δραστικές παρεμβάσεις εκ μέρους των συνδίκων πτώχευσης.

| 4.4.4. | Οι πρωτοβουλίες που πρέπει να αναληφθούν με ομοιογενή και ανοιχτό τρόπο σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, πρέπει να μετατρέπουν τον προηγούμενο ρόλο των συνδίκων πτώχευσης σε ένα νέο ρόλο «διαχειριστών ανάπτυξης της απασχόλησης», μέσω μιας ευρείας και εις βάθος μορφωτικής και τεχνικής εκπαίδευσης, με τη βοήθεια και των πληροφοριακών διαδικασιών που παρέχει η διαδικτυακή πύλη της ευρωπαϊκής ηλεκτρονικής δικαιοσύνης, και οι οποίες εφαρμόζονται δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2015/848. |
| --- | --- |

4.4.4.

Οι πρωτοβουλίες που πρέπει να αναληφθούν με ομοιογενή και ανοιχτό τρόπο σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, πρέπει να μετατρέπουν τον προηγούμενο ρόλο των συνδίκων πτώχευσης σε ένα νέο ρόλο «διαχειριστών ανάπτυξης της απασχόλησης», μέσω μιας ευρείας και εις βάθος μορφωτικής και τεχνικής εκπαίδευσης, με τη βοήθεια και των πληροφοριακών διαδικασιών που παρέχει η διαδικτυακή πύλη της ευρωπαϊκής ηλεκτρονικής δικαιοσύνης, και οι οποίες εφαρμόζονται δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2015/848.

| 4.4.5. | Θετική κρίνεται η προτεινόμενη απλοποίηση για την υπαγωγή στο καθεστώς δεύτερης ευκαιρίας. Εν προκειμένω είναι σημαντικό να μπορεί ο υπερχρεωμένος επιχειρηματίας να απαλλάσσεται από τις οφειλές του μετά τη λήξη της προβλεπόμενης προθεσμίας, χωρίς την ανάγκη νέας προσφυγής στη δικαστική ή διοικητική αρχή (άρθρο 20 παράγραφος 2). |
| --- | --- |

4.4.5.

Θετική κρίνεται η προτεινόμενη απλοποίηση για την υπαγωγή στο καθεστώς δεύτερης ευκαιρίας. Εν προκειμένω είναι σημαντικό να μπορεί ο υπερχρεωμένος επιχειρηματίας να απαλλάσσεται από τις οφειλές του μετά τη λήξη της προβλεπόμενης προθεσμίας, χωρίς την ανάγκη νέας προσφυγής στη δικαστική ή διοικητική αρχή (άρθρο 20 παράγραφος 2).

4.5.   
  Τίτλος V. Μέτρα για την αύξηση της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών.

| 4.5.1. | Θα ήταν σκόπιμο η αρχική και η συνεχιζόμενη επιμόρφωση των δικαστικών και του προσωπικού των διοικητικών αρχών που χειρίζονται υποθέσεις αναδιάρθρωσης, αφερεγγυότητας και δεύτερης ευκαιρίας να οργανώνεται απευθείας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ακόμη και μέσω οργανισμών). |
| --- | --- |

4.5.1.

Θα ήταν σκόπιμο η αρχική και η συνεχιζόμενη επιμόρφωση των δικαστικών και του προσωπικού των διοικητικών αρχών που χειρίζονται υποθέσεις αναδιάρθρωσης, αφερεγγυότητας και δεύτερης ευκαιρίας να οργανώνεται απευθείας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ακόμη και μέσω οργανισμών).

| 4.5.2. | Απαιτείται η εναρμόνιση των απαιτούμενων προσόντων για τους επαγγελματίες του κλάδου που δραστηριοποιούνται στο εσωτερικό της ΕΕ: πρέπει να προβλέπονται ελάχιστα προσόντα για το προσωπικό αυτό, όπως η επαγγελματική κατάρτιση και εξειδίκευση, η καταχώρισή τους, οι ευθύνες και ο κώδικας επαγγελματικής δεοντολογίας. |
| --- | --- |

4.5.2.

Απαιτείται η εναρμόνιση των απαιτούμενων προσόντων για τους επαγγελματίες του κλάδου που δραστηριοποιούνται στο εσωτερικό της ΕΕ: πρέπει να προβλέπονται ελάχιστα προσόντα για το προσωπικό αυτό, όπως η επαγγελματική κατάρτιση και εξειδίκευση, η καταχώρισή τους, οι ευθύνες και ο κώδικας επαγγελματικής δεοντολογίας.

| 4.5.3. | Για την εφαρμογή και την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών είναι αναγκαία η ύπαρξη μέσων όπως η εσωτερική εποπτεία, τα συστήματα λογιστικής, αναφοράς και ελέγχου. |
| --- | --- |

4.5.3.

Για την εφαρμογή και την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών είναι αναγκαία η ύπαρξη μέσων όπως η εσωτερική εποπτεία, τα συστήματα λογιστικής, αναφοράς και ελέγχου.

4.6.   
  Τίτλος VI. Παρακολούθηση των διαδικασιών.

| 4.6.1. | Όπως επισημαίνεται στο σημείο 4.3.10.1, μόνο η έγκαιρη και πλήρης πρόσβαση στα έγγραφα της επιχείρησης μπορεί να διασφαλίσει τη γνησιότητα και την πληρότητα των συλλεγόμενων στοιχείων, έτσι ώστε να καθίσταται αποτελεσματική η παρακολούθηση των διαδικασιών (άρθρο 29). |
| --- | --- |

4.6.1.

Όπως επισημαίνεται στο σημείο 4.3.10.1, μόνο η έγκαιρη και πλήρης πρόσβαση στα έγγραφα της επιχείρησης μπορεί να διασφαλίσει τη γνησιότητα και την πληρότητα των συλλεγόμενων στοιχείων, έτσι ώστε να καθίσταται αποτελεσματική η παρακολούθηση των διαδικασιών (άρθρο 29).

| 4.6.2. | Η σαφήνεια και η πληρότητα των εγγράφων πρέπει να επιβεβαιώνεται από την εκτελεστική πράξη που εκδίδεται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011. |
| --- | --- |

4.6.2.

Η σαφήνεια και η πληρότητα των εγγράφων πρέπει να επιβεβαιώνεται από την εκτελεστική πράξη που εκδίδεται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011.

Βρυξέλλες, 29 Μαρτίου 2017.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Γιώργος ΝΤΆΣΗΣ

---

(1)  Παγκόσμια Τράπεζα, δείκτης «Doing Business» 2016.

1

(2)  Βλέπε SWD(2016) 0357 final.

2

(3)  https://webcast.ec.europa.eu/insolvency-conference· http://ec.europa.eu/justice/civil/files/insolvency/impact_assessment_en.pdf

3

COM(2015) 468 final, 30.9.2015 (Insolvency σ. 28-29)· SWD(2015) 183 final, 30.9.2015 (Insolvency σ. 73-78) και άλλα.

(4)  Σύμφωνα με το Έκτακτο Ευρωβαρόμετρο 354 (2012), το οποίο έδειξε επίσης ότι το 43 % των Ευρωπαίων δεν θα ξεκινούσαν επιχείρηση λόγω του φόβου αποτυχίας.

4

(5)  Η πρόταση αυτή είχε ήδη διατυπωθεί το 1764 στο δοκίμιο Περί αδικημάτων και ποινών του Cesare Beccaria.

5

Περί αδικημάτων και ποινών

(6)  Σύμφωνα με έρευνες που διεξήγαγε η Ακαδημία της Αβινιόν, οι καθυστερήσεις στις πληρωμές προκαλούν τουλάχιστον το 30 % της χρεοκοπίας των επιχειρήσεων.

6

(7)  Συγκροτούνται από τεχνικούς της περιφερειακής αρχής, εκπροσώπους των πιστωτών και των κοινωνικών εταίρων.

7

(8)  Βλέπε π.χ. τον «Οργανισμό εποπτείας και υποστήριξης των επιχειρήσεων που αντιμετωπίζουν δυσχέρειες» (Organismo di vigilanza e di sostegno delle aziende in difficoltà) που σύστησε η Αυτόνομη περιφέρεια Σικελίας τον Μάρτιο του 2016 (Αυτόνομη περιφέρεια της Σικελίας, Διεύθυνση Παραγωγικών Δραστηριοτήτων).

8

---

| 30.6.2017 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 209/28 |
| --- | --- | --- | --- |

30.6.2017

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 209/28

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με πλαίσιο για την ανάκαμψη και την εξυγίανση των κεντρικών αντισυμβαλλομένων, και για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1095/2010, (ΕΕ) αριθ. 648/2012 και (ΕΕ) 2015/2365»

[COM(2016) 856 final — 2016/0365 (COD)]

(2017/C 209/05)

| Εισηγητής: ο κ. | Antonio GARCÍA DEL RIEGO |
| --- | --- |

Εισηγητής: ο κ.

Antonio GARCÍA DEL RIEGO

| Αίτηση γνωμοδότησης | Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 7.2.2017
  Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 13.2/2017 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρα 114 και 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Αρμόδιο τμήμα | Οικονομική και νομισματική ένωση, οικονομική και κοινωνική συνοχή |
| Υιοθετήθηκε από το τμήμα | 8.3.2017 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 29.3.2017 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 524 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 226/2/2 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 7.2.2017

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 13.2/2017

Νομική βάση

Άρθρα 114 και 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο τμήμα

Οικονομική και νομισματική ένωση, οικονομική και κοινωνική συνοχή

Υιοθετήθηκε από το τμήμα

8.3.2017

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

29.3.2017

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

524

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

226/2/2

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) επικροτεί την προτεινόμενη «θέσπιση πλαισίου για την ανάκαμψη και την εξυγίανση των κεντρικών αντισυμβαλλομένων» (CCP/central counterparties) (1), η οποία αποσκοπεί στη μετάβαση προς τη θέσπιση οριστικής και εναρμονισμένης διαδικασίας ανάκαμψης και εξυγίανσης για τους CCP που προβαίνουν σε συμψηφισμό εντός της ΕΕ, και εγκρίνει τόσο τους στόχους της όσο και την προσέγγιση. |
| --- | --- |

1.1.

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) επικροτεί την προτεινόμενη «θέσπιση πλαισίου για την ανάκαμψη και την εξυγίανση των κεντρικών αντισυμβαλλομένων» (CCP/central counterparties) (1), η οποία αποσκοπεί στη μετάβαση προς τη θέσπιση οριστικής και εναρμονισμένης διαδικασίας ανάκαμψης και εξυγίανσης για τους CCP που προβαίνουν σε συμψηφισμό εντός της ΕΕ, και εγκρίνει τόσο τους στόχους της όσο και την προσέγγιση.

| 1.2. | Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι είναι καθοριστικής σημασίας η εφαρμογή της υφιστάμενης απόφασης της Ομάδας των 20 (G20) για την παγκόσμια διακυβέρνηση των CCP, καθώς και των ειδικών συστάσεων της μόνιμης επιτροπής εποπτικής και κανονιστικής συνεργασίας του Συμβουλίου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΕΚΣ ΣΧΣ), της Συντονιστικής ομάδας εξυγίανσης του ΣΧΣ (ΣΟΕ ΣΧΣ), της Επιτροπής Πληρωμών και Υποδομών των Αγορών (CPMI), της Διεθνούς Οργάνωσης Επιτροπών Εποπτείας Χρηματιστηρίων (IOSCO) και της Επιτροπής Τραπεζικής Εποπτείας της Βασιλείας (BCBS) σε μια εναρμονισμένη, δεσμευτική νομοθεσία που θα εξασφαλίζει ένα υγιές και ασφαλές παγκόσμιο πεδίο ισότιμου ανταγωνισμού. |
| --- | --- |

1.2.

Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι είναι καθοριστικής σημασίας η εφαρμογή της υφιστάμενης απόφασης της Ομάδας των 20 (G20) για την παγκόσμια διακυβέρνηση των CCP, καθώς και των ειδικών συστάσεων της μόνιμης επιτροπής εποπτικής και κανονιστικής συνεργασίας του Συμβουλίου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΕΚΣ ΣΧΣ), της Συντονιστικής ομάδας εξυγίανσης του ΣΧΣ (ΣΟΕ ΣΧΣ), της Επιτροπής Πληρωμών και Υποδομών των Αγορών (CPMI), της Διεθνούς Οργάνωσης Επιτροπών Εποπτείας Χρηματιστηρίων (IOSCO) και της Επιτροπής Τραπεζικής Εποπτείας της Βασιλείας (BCBS) σε μια εναρμονισμένη, δεσμευτική νομοθεσία που θα εξασφαλίζει ένα υγιές και ασφαλές παγκόσμιο πεδίο ισότιμου ανταγωνισμού.

| 1.3. | Για τον λόγο αυτό, η EOKE επιδοκιμάζει την παροχή ευελιξίας όσον αφορά την προσαρμογή του προτεινόμενου κανονισμού στη μελλοντική εξέλιξη της διεθνούς συναίνεσης όσον αφορά την κανονιστική ρύθμιση των CCP, δηλαδή στις συστάσεις του Συμβουλίου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΣΧΣ) (2). |
| --- | --- |

1.3.

Για τον λόγο αυτό, η EOKE επιδοκιμάζει την παροχή ευελιξίας όσον αφορά την προσαρμογή του προτεινόμενου κανονισμού στη μελλοντική εξέλιξη της διεθνούς συναίνεσης όσον αφορά την κανονιστική ρύθμιση των CCP, δηλαδή στις συστάσεις του Συμβουλίου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΣΧΣ) (2).

| 1.4. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί πρωταρχικής σημασίας τη μετατροπή του ισχύοντος συστήματος μεμονωμένων λύσεων για τους CCP, βάσει διεθνών συστάσεων και εθνικών εποπτικών αρχών, σε έναν οριστικό κανονισμό για την ανάκαμψη και την εξυγίανση, ο οποίος θα είναι σαφής, συνεκτικός, εύρωστος και ολοκληρωμένος, ενώ θα είναι επίσης αναλογικού και διαχρονικού χαρακτήρα στο πλαίσιο άλλων νομοθετικών πράξεων, όπως η οδηγία για την ανάκαμψη και την εξυγίανση των τραπεζών (οδηγία BRRD). |
| --- | --- |

1.4.

Η ΕΟΚΕ θεωρεί πρωταρχικής σημασίας τη μετατροπή του ισχύοντος συστήματος μεμονωμένων λύσεων για τους CCP, βάσει διεθνών συστάσεων και εθνικών εποπτικών αρχών, σε έναν οριστικό κανονισμό για την ανάκαμψη και την εξυγίανση, ο οποίος θα είναι σαφής, συνεκτικός, εύρωστος και ολοκληρωμένος, ενώ θα είναι επίσης αναλογικού και διαχρονικού χαρακτήρα στο πλαίσιο άλλων νομοθετικών πράξεων, όπως η οδηγία για την ανάκαμψη και την εξυγίανση των τραπεζών (οδηγία BRRD).

| 1.4.1. | Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΟΚΕ είναι της άποψης ότι με τη συγκρότηση ενιαίας αρχής εποπτείας και ενιαίας αρχής εξυγίανσης των CCP, οι εποπτικές αρχές θα βρίσκονται σε καταλληλότερη θέση για τη συγκέντρωση εμπειρογνωμοσύνης και στοιχείων, καθώς και για τη διασφάλιση της εφαρμογής του νέου κανονισμού από τους CCP με τυποποιημένο τρόπο σε ολόκληρη την Ευρώπη, καταργώντας συνεπώς το υφιστάμενο ετερογενές σύστημα των διαφόρων εποπτικών αρχών με ελαφρώς διαφοροποιημένα κριτήρια και εργαλεία εποπτείας. |
| --- | --- |

1.4.1.

Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΟΚΕ είναι της άποψης ότι με τη συγκρότηση ενιαίας αρχής εποπτείας και ενιαίας αρχής εξυγίανσης των CCP, οι εποπτικές αρχές θα βρίσκονται σε καταλληλότερη θέση για τη συγκέντρωση εμπειρογνωμοσύνης και στοιχείων, καθώς και για τη διασφάλιση της εφαρμογής του νέου κανονισμού από τους CCP με τυποποιημένο τρόπο σε ολόκληρη την Ευρώπη, καταργώντας συνεπώς το υφιστάμενο ετερογενές σύστημα των διαφόρων εποπτικών αρχών με ελαφρώς διαφοροποιημένα κριτήρια και εργαλεία εποπτείας.

| 1.5. | Λαμβάνοντας υπόψη τον κεντρικό ρόλο που διαδραματίζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) στο πλαίσιο του ενιαίου εποπτικού μηχανισμού (ΕΕΜ), την υφιστάμενη εντολή της όσον αφορά την εξασφάλιση αποτελεσματικών και υγιών συστημάτων συμψηφισμού, πληρωμών και διακανονισμού (3), καθώς και τον ρόλο της στην παροχή στους CCP πρόσβασης σε πόρους της κεντρικής τράπεζας, η ΕΟΚΕ συνιστά με έμφαση να εξεταστεί το ενδεχόμενο χρήσης ή επέκτασης της εντολής της ΕΚΤ, ούτως ώστε η κεντρική ευρωπαϊκή αρχή εποπτείας των CCP να τελεί υπό την αιγίδα του ΕΕΜ και η κεντρική αρχή εξυγίανσης υπό την αιγίδα της ΕΚΤ/Ευρωσυστήματος. |
| --- | --- |

1.5.

Λαμβάνοντας υπόψη τον κεντρικό ρόλο που διαδραματίζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) στο πλαίσιο του ενιαίου εποπτικού μηχανισμού (ΕΕΜ), την υφιστάμενη εντολή της όσον αφορά την εξασφάλιση αποτελεσματικών και υγιών συστημάτων συμψηφισμού, πληρωμών και διακανονισμού (3), καθώς και τον ρόλο της στην παροχή στους CCP πρόσβασης σε πόρους της κεντρικής τράπεζας, η ΕΟΚΕ συνιστά με έμφαση να εξεταστεί το ενδεχόμενο χρήσης ή επέκτασης της εντολής της ΕΚΤ, ούτως ώστε η κεντρική ευρωπαϊκή αρχή εποπτείας των CCP να τελεί υπό την αιγίδα του ΕΕΜ και η κεντρική αρχή εξυγίανσης υπό την αιγίδα της ΕΚΤ/Ευρωσυστήματος.

| 1.6. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι θα πρέπει να επιβληθεί στις εποπτικές αρχές του συγκεκριμένου τομέα η χρήση πρόσθετων εργαλείων παρακολούθησης, ούτως ώστε να παρέχεται η δυνατότητα διαμόρφωσης ολοκληρωμένης εικόνας όσον αφορά τη θέση κινδύνου στην οποία περιέρχονται επιμέρους εκκαθαριστικά μέλη πολλαπλών CCP (μεταξύ των οποίων και οι CCP τρίτων χωρών), καθώς και CCP σε διάφορες αγορές, με εξομοίωση δυνητικών αλυσιδωτών αποτελεσμάτων σε θέσεις όλων των CCP. Οι εποπτικές αρχές ή, κατά προτίμηση, μία κεντρική εποπτική αρχή πρέπει να έχουν την αρμοδιότητα να διεξάγουν τις δικές τους, ολιστικές δοκιμές αντοχής και να κατανοούν τις θέσεις κινδύνου και μετριασμού κινδύνου των αντίστοιχων CCP σε τριμηνιαία, μηνιαία ή καθημερινή βάση, όπως απαιτεί η κατάσταση, και αυτά επιπλέον της ετήσιας δοκιμής αντοχής των CCP που διεξάγει η ΕΑΚΑΑ (Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών — ESMA/European Securities and Markets Authority) στο πλαίσιο του κανονισμού για τις υποδομές των ευρωπαϊκών αγορών (EMIR/European Market Infrastructure Regulation). |
| --- | --- |

1.6.

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι θα πρέπει να επιβληθεί στις εποπτικές αρχές του συγκεκριμένου τομέα η χρήση πρόσθετων εργαλείων παρακολούθησης, ούτως ώστε να παρέχεται η δυνατότητα διαμόρφωσης ολοκληρωμένης εικόνας όσον αφορά τη θέση κινδύνου στην οποία περιέρχονται επιμέρους εκκαθαριστικά μέλη πολλαπλών CCP (μεταξύ των οποίων και οι CCP τρίτων χωρών), καθώς και CCP σε διάφορες αγορές, με εξομοίωση δυνητικών αλυσιδωτών αποτελεσμάτων σε θέσεις όλων των CCP. Οι εποπτικές αρχές ή, κατά προτίμηση, μία κεντρική εποπτική αρχή πρέπει να έχουν την αρμοδιότητα να διεξάγουν τις δικές τους, ολιστικές δοκιμές αντοχής και να κατανοούν τις θέσεις κινδύνου και μετριασμού κινδύνου των αντίστοιχων CCP σε τριμηνιαία, μηνιαία ή καθημερινή βάση, όπως απαιτεί η κατάσταση, και αυτά επιπλέον της ετήσιας δοκιμής αντοχής των CCP που διεξάγει η ΕΑΚΑΑ (Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών — ESMA/European Securities and Markets Authority) στο πλαίσιο του κανονισμού για τις υποδομές των ευρωπαϊκών αγορών (EMIR/European Market Infrastructure Regulation).

| 1.7. | Παρότι η ΕΟΚΕ υποθέτει ότι θα υπάρχει μια φυσική συνέχεια, ξεκινώντας από την εξυγίανση ενός ή περισσοτέρων επιμέρους εκκαθαριστικών μελών στο πλαίσιο της BRRD και συνεχίζοντας —αν αυτό απαιτείται— με την ανάκαμψη και την εξυγίανση ενός ή περισσοτέρων CCP, πρέπει να διευκρινιστεί ότι υφίστανται περιπτώσεις όπου πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην ανάκαμψη ενός ή περισσοτέρων CCP έναντι της ανάκαμψης μίας ή περισσοτέρων τραπεζών, οι οποίες αποτελούν τα κύρια εκκαθαριστικά μέρη αυτών των CCP. |
| --- | --- |

1.7.

Παρότι η ΕΟΚΕ υποθέτει ότι θα υπάρχει μια φυσική συνέχεια, ξεκινώντας από την εξυγίανση ενός ή περισσοτέρων επιμέρους εκκαθαριστικών μελών στο πλαίσιο της BRRD και συνεχίζοντας —αν αυτό απαιτείται— με την ανάκαμψη και την εξυγίανση ενός ή περισσοτέρων CCP, πρέπει να διευκρινιστεί ότι υφίστανται περιπτώσεις όπου πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην ανάκαμψη ενός ή περισσοτέρων CCP έναντι της ανάκαμψης μίας ή περισσοτέρων τραπεζών, οι οποίες αποτελούν τα κύρια εκκαθαριστικά μέρη αυτών των CCP.

| 1.8. | Η ΕΟΚΕ ζητεί τα σχέδια ανάκαμψης των CCP να ορίζουν τα εργαλεία και τα μέτρα που θα εξεταστούν για την εξισορρόπηση των βιβλίων των CCP, δεδομένου ότι η πρόταση δεν ορίζει ούτε ποιες επιλογές πρέπει να περιέχονται ούτε ποιες αποκλείονται από τα σχέδια ανάκαμψης. |
| --- | --- |

1.8.

Η ΕΟΚΕ ζητεί τα σχέδια ανάκαμψης των CCP να ορίζουν τα εργαλεία και τα μέτρα που θα εξεταστούν για την εξισορρόπηση των βιβλίων των CCP, δεδομένου ότι η πρόταση δεν ορίζει ούτε ποιες επιλογές πρέπει να περιέχονται ούτε ποιες αποκλείονται από τα σχέδια ανάκαμψης.

| 1.9. | Κατά την άποψη της επιτροπής, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στον τρόπο με τον οποίο ενδέχεται να επηρεαστούν οι μη χρηματοοικονομικοί αντισυμβαλλόμενοι (ΜΧΑ) και τα διαχωρισμένα περιουσιακά στοιχεία πελατών των συμμετεχόντων έμμεσης εκκαθάρισης, σε περίπτωση χρήσης των εργαλείων κατανομής θέσεων και ζημιών, δηλαδή σε περίπτωση καταγγελίας συμβάσεων και μείωσης της αξίας τυχόν αποδοτέων κερδών από τους CCP σε μη υπερήμερα εκκαθαριστικά μέλη. Στο ίδιο πνεύμα, η επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η υφιστάμενη πρόταση δεν περιλαμβάνει «περικοπές αρχικών περιθωρίων», καθώς δεν αποτελούν κατάλληλο εργαλείο ανάκαμψης και εξυγίανσης, ούτε «περικοπές περιθωρίων διαφορών αποτίμησης», διότι πρέπει να αναμένονται αντισταθμισμένες θέσεις. |
| --- | --- |

1.9.

Κατά την άποψη της επιτροπής, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στον τρόπο με τον οποίο ενδέχεται να επηρεαστούν οι μη χρηματοοικονομικοί αντισυμβαλλόμενοι (ΜΧΑ) και τα διαχωρισμένα περιουσιακά στοιχεία πελατών των συμμετεχόντων έμμεσης εκκαθάρισης, σε περίπτωση χρήσης των εργαλείων κατανομής θέσεων και ζημιών, δηλαδή σε περίπτωση καταγγελίας συμβάσεων και μείωσης της αξίας τυχόν αποδοτέων κερδών από τους CCP σε μη υπερήμερα εκκαθαριστικά μέλη. Στο ίδιο πνεύμα, η επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η υφιστάμενη πρόταση δεν περιλαμβάνει «περικοπές αρχικών περιθωρίων», καθώς δεν αποτελούν κατάλληλο εργαλείο ανάκαμψης και εξυγίανσης, ούτε «περικοπές περιθωρίων διαφορών αποτίμησης», διότι πρέπει να αναμένονται αντισταθμισμένες θέσεις.

| 1.10. | Η ΕΟΚΕ είναι της άποψης ότι πρέπει να αφαιρεθεί από την προτεινόμενη νομοθεσία κάθε ρητή αναφορά σε λήψη μέτρων διάσωσης των CCP με χρήματα των φορολογουμένων, και να αποκλειστεί ειδικά για CCP τρίτων χωρών. Η επιλογή της έκτακτης δημόσιας στήριξης πρέπει να προτείνεται από τις αρμόδιες αρχές όπου κρίνεται σκόπιμη και έτσι να παραμείνει έκτακτη εξ ορισμού. Η επιλογή που περιλαμβάνεται επί του παρόντος στην πρόταση όσον αφορά την παροχή έκτακτης δημόσιας στήριξης υπό ορισμένες προϋποθέσεις ενδέχεται να δημιουργεί μια ηθικά επικίνδυνη κατάσταση. Αυτό θα καθιστούσε επίσης την υλοποίηση μιας Ενιαίας εποπτικής αρχής και μιας Ενιαίας αρχής εξυγίανσης πιο αποδεκτή πολιτικά, από εθνική σκοπιά. |
| --- | --- |

1.10.

Η ΕΟΚΕ είναι της άποψης ότι πρέπει να αφαιρεθεί από την προτεινόμενη νομοθεσία κάθε ρητή αναφορά σε λήψη μέτρων διάσωσης των CCP με χρήματα των φορολογουμένων, και να αποκλειστεί ειδικά για CCP τρίτων χωρών. Η επιλογή της έκτακτης δημόσιας στήριξης πρέπει να προτείνεται από τις αρμόδιες αρχές όπου κρίνεται σκόπιμη και έτσι να παραμείνει έκτακτη εξ ορισμού. Η επιλογή που περιλαμβάνεται επί του παρόντος στην πρόταση όσον αφορά την παροχή έκτακτης δημόσιας στήριξης υπό ορισμένες προϋποθέσεις ενδέχεται να δημιουργεί μια ηθικά επικίνδυνη κατάσταση. Αυτό θα καθιστούσε επίσης την υλοποίηση μιας Ενιαίας εποπτικής αρχής και μιας Ενιαίας αρχής εξυγίανσης πιο αποδεκτή πολιτικά, από εθνική σκοπιά.

| 1.10.1. | Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι απαιτείται επίσης η προώθηση των ίδιων ή παρόμοιων δεσμευτικών προτύπων και για τους ΚΑ που έχουν λάβει άδεια λειτουργίας δυνάμει του κανονισμού για τις υποδομές των ευρωπαϊκών αγορών (κανονισμός EMIR) (4) στο πλαίσιο απόφασης «ισοδυναμίας» ως οργανισμοί εκκαθάρισης παραγώγων τρίτων χωρών (CCP τρίτων χωρών). |
| --- | --- |

1.10.1.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι απαιτείται επίσης η προώθηση των ίδιων ή παρόμοιων δεσμευτικών προτύπων και για τους ΚΑ που έχουν λάβει άδεια λειτουργίας δυνάμει του κανονισμού για τις υποδομές των ευρωπαϊκών αγορών (κανονισμός EMIR) (4) στο πλαίσιο απόφασης «ισοδυναμίας» ως οργανισμοί εκκαθάρισης παραγώγων τρίτων χωρών (CCP τρίτων χωρών).

| 1.11. | Η ΕΟΚΕ προτείνει να γίνεται εξαιρετικά περιορισμένη χρήση της αρμοδιότητας της αρχής εξυγίανσης όσον αφορά την καταγγελία ορισμένων ή όλων των συμβάσεων παροχής υπηρεσιών εκκαθάρισης από CCP σε περίπτωση που ο τελευταίος στηρίζει αγορές άμεσης παράδοσης και προβαίνει σε εκκαθάριση προϊόντων διαθεσίμων. |
| --- | --- |

1.11.

Η ΕΟΚΕ προτείνει να γίνεται εξαιρετικά περιορισμένη χρήση της αρμοδιότητας της αρχής εξυγίανσης όσον αφορά την καταγγελία ορισμένων ή όλων των συμβάσεων παροχής υπηρεσιών εκκαθάρισης από CCP σε περίπτωση που ο τελευταίος στηρίζει αγορές άμεσης παράδοσης και προβαίνει σε εκκαθάριση προϊόντων διαθεσίμων.

| 1.12. | Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι η αναστολή της υποχρέωσης εκκαθάρισης κατά την εξυγίανση ενός επιμέρους CCP πρέπει να εφαρμόζεται λαμβανομένων υπόψη των δυνητικών επιπτώσεων σε άλλους CCP που είναι εξουσιοδοτημένοι να παρέχουν υπηρεσίες εκκαθάρισης στην ίδια κατηγορία στοιχείων. |
| --- | --- |

1.12.

Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι η αναστολή της υποχρέωσης εκκαθάρισης κατά την εξυγίανση ενός επιμέρους CCP πρέπει να εφαρμόζεται λαμβανομένων υπόψη των δυνητικών επιπτώσεων σε άλλους CCP που είναι εξουσιοδοτημένοι να παρέχουν υπηρεσίες εκκαθάρισης στην ίδια κατηγορία στοιχείων.

2.   Ιστορικό

| 2.1. | Τόσο η οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ανάκαμψη και την εξυγίανση των τραπεζών (οδηγία BRRD) όσο και ο νόμος Dodd-Frank των Ηνωμένων Πολιτειών επιβάλλουν στις συστημικής σημασίας τράπεζες την υποχρέωση πρόβλεψης «διατάξεων τελευταίας βούλησης», ούτως ώστε να είναι σε θέση να προβαίνουν σε συντεταγμένη εκκαθάριση σε περίπτωση εκδήλωσης κρίσης με περιορισμένα φαινόμενα μετάδοσης στις ευρύτερες χρηματοπιστωτικές αγορές. Με την υποχρεωτική κεντρική εκκαθάριση μετά τη θέσπιση του κανονισμού EMIR και του νόμου Dodd-Frank, οι CCP αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία για τη συνολική ασφάλεια και ευρωστία του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Ως εκ τούτου, επιπλέον της διασφάλισης της ανθεκτικότητας των CCP, απαιτείται άρτιος σχεδιασμός της ανάκαμψης και της εξυγίανσης ώστε να εξασφαλίζεται ότι η μεγαλύτερη ανθεκτικότητα όσον αφορά την κεντρική εκκαθάριση δεν συνεπάγεται τη δημιουργία μιας νέας κατηγορίας οντοτήτων των οποίων «το μέγεθος δεν επιτρέπει την πτώχευση». |
| --- | --- |

2.1.

Τόσο η οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ανάκαμψη και την εξυγίανση των τραπεζών (οδηγία BRRD) όσο και ο νόμος Dodd-Frank των Ηνωμένων Πολιτειών επιβάλλουν στις συστημικής σημασίας τράπεζες την υποχρέωση πρόβλεψης «διατάξεων τελευταίας βούλησης», ούτως ώστε να είναι σε θέση να προβαίνουν σε συντεταγμένη εκκαθάριση σε περίπτωση εκδήλωσης κρίσης με περιορισμένα φαινόμενα μετάδοσης στις ευρύτερες χρηματοπιστωτικές αγορές. Με την υποχρεωτική κεντρική εκκαθάριση μετά τη θέσπιση του κανονισμού EMIR και του νόμου Dodd-Frank, οι CCP αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία για τη συνολική ασφάλεια και ευρωστία του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Ως εκ τούτου, επιπλέον της διασφάλισης της ανθεκτικότητας των CCP, απαιτείται άρτιος σχεδιασμός της ανάκαμψης και της εξυγίανσης ώστε να εξασφαλίζεται ότι η μεγαλύτερη ανθεκτικότητα όσον αφορά την κεντρική εκκαθάριση δεν συνεπάγεται τη δημιουργία μιας νέας κατηγορίας οντοτήτων των οποίων «το μέγεθος δεν επιτρέπει την πτώχευση».

| 2.1.1. | Παρότι η πτώχευση ενός CCP είναι στατιστικά απίθανη χάρη στο συγκεκριμένο επιχειρηματικό του μοντέλο και την εστίαση στη διαχείριση κινδύνων, θα μπορούσε, λόγω του κεντρικού ρόλου που διαδραματίζει στην αγορά ως συστημικής σημασίας χρηματοπιστωτικό ίδρυμα, να προκαλέσει εκτεταμένα φαινόμενα μετάδοσης εντός του χρηματοπιστωτικού συστήματος, δημιουργώντας πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα στα εκκαθαριστικά μέλη και την αγορά που στηρίζει. Πρόκειται για γεγονός υψηλού αντικτύπου με περιορισμένες πιθανότητες εκδήλωσης. |
| --- | --- |

2.1.1.

Παρότι η πτώχευση ενός CCP είναι στατιστικά απίθανη χάρη στο συγκεκριμένο επιχειρηματικό του μοντέλο και την εστίαση στη διαχείριση κινδύνων, θα μπορούσε, λόγω του κεντρικού ρόλου που διαδραματίζει στην αγορά ως συστημικής σημασίας χρηματοπιστωτικό ίδρυμα, να προκαλέσει εκτεταμένα φαινόμενα μετάδοσης εντός του χρηματοπιστωτικού συστήματος, δημιουργώντας πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα στα εκκαθαριστικά μέλη και την αγορά που στηρίζει. Πρόκειται για γεγονός υψηλού αντικτύπου με περιορισμένες πιθανότητες εκδήλωσης.

| 2.2. | Οι CCP διαδραματίζουν καίριο ρόλο στο χρηματοπιστωτικό σύστημα με τη διαχείριση ενός σύνθετου δικτύου σχέσεων κινδύνου του αντισυμβαλλομένου. Αυτό το πράττουν, ουσιαστικά, i) με την παρεμβολή τους μεταξύ αντισυμβαλλομένων σε συμβάσεις που αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε μία ή περισσότερες χρηματοπιστωτικές αγορές (ρυθμιζόμενες ή εξωχρηματιστηριακές) και ii) με την προστασία τους από αθετήσεις υποχρεώσεων εκ μέρους των χρηστών τους μέσω της συγκέντρωσης επαρκών περιθωρίων και ασφαλειών τόσο από τον αγοραστή όσο και από τον πωλητή, καθώς και μέσω της εφαρμογής ρυθμίσεων επιμερισμού των ζημιών (πρόκειται για τις λεγόμενες γραμμές άμυνας σε περίπτωση αθέτησης υποχρέωσης που πρέπει να χρησιμοποιούνται σε ακραίες περιπτώσεις, όταν τα επιμέρους περιθώρια αποδεικνύονται ανεπαρκή) (5). |
| --- | --- |

2.2.

Οι CCP διαδραματίζουν καίριο ρόλο στο χρηματοπιστωτικό σύστημα με τη διαχείριση ενός σύνθετου δικτύου σχέσεων κινδύνου του αντισυμβαλλομένου. Αυτό το πράττουν, ουσιαστικά, i) με την παρεμβολή τους μεταξύ αντισυμβαλλομένων σε συμβάσεις που αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης σε μία ή περισσότερες χρηματοπιστωτικές αγορές (ρυθμιζόμενες ή εξωχρηματιστηριακές) και ii) με την προστασία τους από αθετήσεις υποχρεώσεων εκ μέρους των χρηστών τους μέσω της συγκέντρωσης επαρκών περιθωρίων και ασφαλειών τόσο από τον αγοραστή όσο και από τον πωλητή, καθώς και μέσω της εφαρμογής ρυθμίσεων επιμερισμού των ζημιών (πρόκειται για τις λεγόμενες γραμμές άμυνας σε περίπτωση αθέτησης υποχρέωσης που πρέπει να χρησιμοποιούνται σε ακραίες περιπτώσεις, όταν τα επιμέρους περιθώρια αποδεικνύονται ανεπαρκή) (5).

| 2.3. | Σε σύγκριση με τη διαδικασία διμερούς εκκαθάρισης, ένας συμμετέχων σε CCP απολαύει μειωμένων κινδύνων υπό την έννοια ότι επωφελείται από τις δυνατότητες πολυμερούς συμψηφισμού, επαρκών εξασφαλίσεων και επιμερισμού των ζημιών. Οι CCP συμψηφίζουν τις υποχρεώσεις των συμμετεχόντων (θετικές και αρνητικές θέσεις) για τα επιμέρους προϊόντα, καθορίζοντας ενιαίο πολυμερές ισοζύγιο ανά προϊόν/συμμετέχοντα, ανεξάρτητα από την ταυτότητα του αντισυμβαλλομένου πριν από την ανανέωση. Σε περίπτωση σημαντικού συσχετισμού μεταξύ προϊόντων, οι CCP μπορούν να καθορίσουν τα περιθώρια των συμμετεχόντων μεταξύ των διαφόρων προϊόντων (καθορισμός περιθωρίων βάσει χαρτοφυλακίου), παρέχοντάς τους κατά τον τρόπο αυτό τη δυνατότητα αντιστάθμισης του κινδύνου με τη διατήρηση θέσεων ως προς τα συσχετιζόμενα προϊόντα. |
| --- | --- |

2.3.

Σε σύγκριση με τη διαδικασία διμερούς εκκαθάρισης, ένας συμμετέχων σε CCP απολαύει μειωμένων κινδύνων υπό την έννοια ότι επωφελείται από τις δυνατότητες πολυμερούς συμψηφισμού, επαρκών εξασφαλίσεων και επιμερισμού των ζημιών. Οι CCP συμψηφίζουν τις υποχρεώσεις των συμμετεχόντων (θετικές και αρνητικές θέσεις) για τα επιμέρους προϊόντα, καθορίζοντας ενιαίο πολυμερές ισοζύγιο ανά προϊόν/συμμετέχοντα, ανεξάρτητα από την ταυτότητα του αντισυμβαλλομένου πριν από την ανανέωση. Σε περίπτωση σημαντικού συσχετισμού μεταξύ προϊόντων, οι CCP μπορούν να καθορίσουν τα περιθώρια των συμμετεχόντων μεταξύ των διαφόρων προϊόντων (καθορισμός περιθωρίων βάσει χαρτοφυλακίου), παρέχοντάς τους κατά τον τρόπο αυτό τη δυνατότητα αντιστάθμισης του κινδύνου με τη διατήρηση θέσεων ως προς τα συσχετιζόμενα προϊόντα.

| 2.4. | Προκειμένου οι CCP να είναι σε θέση να αποκομίζουν πλήρως τα οφέλη τους, πρέπει 1) να διαχειρίζονται αποτελεσματικά τους κινδύνους τους και να έχουν επαρκείς διαθέσιμους χρηματοοικονομικούς πόρους και 2) να υπόκεινται σε αυστηρές απαιτήσεις ρυθμιστικής εποπτείας και επιτήρησης. Πρώτον, οι CCP πρέπει να παρουσιάζουν επαρκή ανθεκτικότητα υπό την έννοια ότι οι χρηματοοικονομικοί τους πόροι (συμπεριλαμβανομένων των απαιτήσεων περιθωρίου ασφαλείας, των προχρηματοδοτημένων κεφαλαίων εκκαθάρισης και της ρευστότητας) πρέπει να τους επιτρέπουν να αντιμετωπίζουν αθετήσεις υποχρεώσεων εκκαθαριστικών μελών και άλλα γεγονότα ακραίων καταστάσεων με πολύ υψηλό βαθμό πιθανότητας. Δεύτερον, οι CCP πρέπει να διαθέτουν σχέδια ανάκαμψης που να τους επιτρέπουν να κατανέμουν τις υπερβολικές ζημίες και να δημιουργούν συμπληρωματική ρευστότητα χωρίς να επιβάλλουν υπερβολική επιβάρυνση στα εκκαθαριστικά μέλη και σε άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, πολλά από τα οποία είναι πιθανώς και τα ίδια συστημικής σημασίας ιδρύματα. Τέλος, πρέπει να υπάρχουν αξιόπιστα σχέδια εξυγίανσης CCP. |
| --- | --- |

2.4.

Προκειμένου οι CCP να είναι σε θέση να αποκομίζουν πλήρως τα οφέλη τους, πρέπει 1) να διαχειρίζονται αποτελεσματικά τους κινδύνους τους και να έχουν επαρκείς διαθέσιμους χρηματοοικονομικούς πόρους και 2) να υπόκεινται σε αυστηρές απαιτήσεις ρυθμιστικής εποπτείας και επιτήρησης. Πρώτον, οι CCP πρέπει να παρουσιάζουν επαρκή ανθεκτικότητα υπό την έννοια ότι οι χρηματοοικονομικοί τους πόροι (συμπεριλαμβανομένων των απαιτήσεων περιθωρίου ασφαλείας, των προχρηματοδοτημένων κεφαλαίων εκκαθάρισης και της ρευστότητας) πρέπει να τους επιτρέπουν να αντιμετωπίζουν αθετήσεις υποχρεώσεων εκκαθαριστικών μελών και άλλα γεγονότα ακραίων καταστάσεων με πολύ υψηλό βαθμό πιθανότητας. Δεύτερον, οι CCP πρέπει να διαθέτουν σχέδια ανάκαμψης που να τους επιτρέπουν να κατανέμουν τις υπερβολικές ζημίες και να δημιουργούν συμπληρωματική ρευστότητα χωρίς να επιβάλλουν υπερβολική επιβάρυνση στα εκκαθαριστικά μέλη και σε άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, πολλά από τα οποία είναι πιθανώς και τα ίδια συστημικής σημασίας ιδρύματα. Τέλος, πρέπει να υπάρχουν αξιόπιστα σχέδια εξυγίανσης CCP.

| 2.5. | Το 2009, οι ηγέτες της Ομάδας G20 δεσμεύθηκαν να εξασφαλίσουν την εκκαθάριση όλων των τυποποιημένων εξωχρηματιστηριακών συμβάσεων παραγώγων μέσω CCP. Η αύξηση της χρήσης της κεντρικής εκκαθάρισης των παραγώγων αποσκοπεί στην ενίσχυση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας καθώς:






  — | ενισχύει τον πολυμερή συμψηφισμό, |
| --- | --- | --- |

2.5.

Το 2009, οι ηγέτες της Ομάδας G20 δεσμεύθηκαν να εξασφαλίσουν την εκκαθάριση όλων των τυποποιημένων εξωχρηματιστηριακών συμβάσεων παραγώγων μέσω CCP. Η αύξηση της χρήσης της κεντρικής εκκαθάρισης των παραγώγων αποσκοπεί στην ενίσχυση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας καθώς:

—

ενισχύει τον πολυμερή συμψηφισμό,

| — | απαιτεί από τους συμμετέχοντες στις αγορές παραγώγων να μεταβιβάζουν ικανά ποσά περιθωρίου διαφορών αποτίμησης και αρχικού περιθωρίου, |
| --- | --- |

—

απαιτεί από τους συμμετέχοντες στις αγορές παραγώγων να μεταβιβάζουν ικανά ποσά περιθωρίου διαφορών αποτίμησης και αρχικού περιθωρίου,

| — | συμβάλλει στη διαχείριση της εκκαθάρισης μεγάλων συμμετεχόντων στις αγορές παραγώγων, |
| --- | --- |

—

συμβάλλει στη διαχείριση της εκκαθάρισης μεγάλων συμμετεχόντων στις αγορές παραγώγων,

| — | ενισχύει τη διαφάνεια της αγοράς παραγώγων και συμβάλλει στην απλοποίηση των δικτύων συναλλαγών (6). |
| --- | --- |

—

ενισχύει τη διαφάνεια της αγοράς παραγώγων και συμβάλλει στην απλοποίηση των δικτύων συναλλαγών (6).

| 2.6. | Σε διεθνές επίπεδο, η Επιτροπή Πληρωμών και Υποδομών των Αγορών (CPMI), η Διεθνής Οργάνωση Επιτροπών Εποπτείας Χρηματιστηρίων (IOSCO) και το Συμβούλιο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΣΧΣ) είχαν εκδώσει ήδη από το 2014 οδηγίες σχετικά με την ανάκαμψη και την εξυγίανση των υποδομών χρηματοπιστωτικών αγορών. Επιπλέον, η ανάκαμψη και η εξυγίανση των CCP αποτελούν σημαντικές προτεραιότητες των υπό κατάρτιση διεθνών προγραμμάτων εργασιών που καθορίστηκαν το 2015. |
| --- | --- |

2.6.

Σε διεθνές επίπεδο, η Επιτροπή Πληρωμών και Υποδομών των Αγορών (CPMI), η Διεθνής Οργάνωση Επιτροπών Εποπτείας Χρηματιστηρίων (IOSCO) και το Συμβούλιο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΣΧΣ) είχαν εκδώσει ήδη από το 2014 οδηγίες σχετικά με την ανάκαμψη και την εξυγίανση των υποδομών χρηματοπιστωτικών αγορών. Επιπλέον, η ανάκαμψη και η εξυγίανση των CCP αποτελούν σημαντικές προτεραιότητες των υπό κατάρτιση διεθνών προγραμμάτων εργασιών που καθορίστηκαν το 2015.

| 2.7. | Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εκδώσει πρόταση (7) —βασιζόμενη στις προαναφερόμενες εργασίες που εκτελούνται σε διεθνές επίπεδο— για τη θέσπιση νομοθετικού καθεστώτος σχετικά με την εξυγίανση και την ανάκαμψη των CCP, που αποτελεί και το κεντρικό θέμα της παρούσας γνωμοδότησης. |
| --- | --- |

2.7.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εκδώσει πρόταση (7) —βασιζόμενη στις προαναφερόμενες εργασίες που εκτελούνται σε διεθνές επίπεδο— για τη θέσπιση νομοθετικού καθεστώτος σχετικά με την εξυγίανση και την ανάκαμψη των CCP, που αποτελεί και το κεντρικό θέμα της παρούσας γνωμοδότησης.

3.   Παρατηρήσεις και σχόλια

3.1.   
  Ο προτεινόμενος κανονισμός

| 3.1.1. | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι οι ρυθμιστικές απαιτήσεις για τους CCP είναι αυστηρότερες σήμερα από ό,τι πριν από την κρίση. Οι αρχές της CPMI-IOSCO για τις υποδομές χρηματοπιστωτικών αγορών παρέχουν ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για την ανθεκτικότητα και την ανάκαμψη των CCP. |
| --- | --- |

3.1.1.

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι οι ρυθμιστικές απαιτήσεις για τους CCP είναι αυστηρότερες σήμερα από ό,τι πριν από την κρίση. Οι αρχές της CPMI-IOSCO για τις υποδομές χρηματοπιστωτικών αγορών παρέχουν ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για την ανθεκτικότητα και την ανάκαμψη των CCP.

| 3.1.2. | Η ΕΟΚΕ συγχαίρει τη CPMI και την IOSCO για το σημαντικό έργο που έχουν αναλάβει με στόχο την εξασφάλιση της ανθεκτικότητας και της ανάκαμψης των CCP σε διεθνές επίπεδο. |
| --- | --- |

3.1.2.

Η ΕΟΚΕ συγχαίρει τη CPMI και την IOSCO για το σημαντικό έργο που έχουν αναλάβει με στόχο την εξασφάλιση της ανθεκτικότητας και της ανάκαμψης των CCP σε διεθνές επίπεδο.

| 3.1.3. | Για τον λόγο αυτό, η επιτροπή θα επιθυμούσε να προβλέπεται στον προτεινόμενο κανονισμό η θέσπιση μηχανισμού που θα παρέχει τη δυνατότητα ευέλικτης προσαρμογής στη μελλοντική εξέλιξη της διεθνούς συναίνεσης όσον αφορά την κανονιστική ρύθμιση των CCP, δηλαδή στις συστάσεις του Συμβουλίου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΣΧΣ). |
| --- | --- |

3.1.3.

Για τον λόγο αυτό, η επιτροπή θα επιθυμούσε να προβλέπεται στον προτεινόμενο κανονισμό η θέσπιση μηχανισμού που θα παρέχει τη δυνατότητα ευέλικτης προσαρμογής στη μελλοντική εξέλιξη της διεθνούς συναίνεσης όσον αφορά την κανονιστική ρύθμιση των CCP, δηλαδή στις συστάσεις του Συμβουλίου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΣΧΣ).

| 3.1.4. | Κατά συνέπεια, η επιτροπή τάσσεται υπέρ του προτεινόμενου κανονισμού, στον οποίο τα διεθνή πρότυπα —τα οποία εφαρμόζονται επί του παρόντος από τους CCP με μικρές διαφοροποιήσεις, ανάλογα με το νομοθετικό και ρυθμιστικό περιβάλλον— ενσωματώνονται σε μια τυποποιημένη δέσμη εναρμονισμένων και ετερογενών υποχρεώσεων δυνάμει του δικαίου της ΕΕ. |
| --- | --- |

3.1.4.

Κατά συνέπεια, η επιτροπή τάσσεται υπέρ του προτεινόμενου κανονισμού, στον οποίο τα διεθνή πρότυπα —τα οποία εφαρμόζονται επί του παρόντος από τους CCP με μικρές διαφοροποιήσεις, ανάλογα με το νομοθετικό και ρυθμιστικό περιβάλλον— ενσωματώνονται σε μια τυποποιημένη δέσμη εναρμονισμένων και ετερογενών υποχρεώσεων δυνάμει του δικαίου της ΕΕ.

| 3.1.5. | Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό να υιοθετηθεί ολιστική προσέγγιση ώστε να τροποποιηθούν και άλλες συναφείς νομοθεσίες, π.χ. η οδηγία για την ανάκαμψη και την εξυγίανση των τραπεζών (οδηγία BRRD), και να διασφαλιστεί ότι τα εργαλεία αναστολής της εκροής κεφαλαίων (άρθρα 5 και 10 της οδηγίας BRRD) και άλλοι μηχανισμοί συνεχίζουν να εξαιρούν ορισμένα συστήματα πληρωμών, CCP, κεντρικά αποθετήρια τίτλων και κεντρικές τράπεζες από υποχρεώσεις πληρωμών και παράδοσης προκειμένου να μην διαταράσσεται η ισορροπία των χαρτοφυλακίων και των ασφαλειών που διατηρούνται από τους CCP ή μεταβιβάζονται σε αυτούς. |
| --- | --- |

3.1.5.

Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό να υιοθετηθεί ολιστική προσέγγιση ώστε να τροποποιηθούν και άλλες συναφείς νομοθεσίες, π.χ. η οδηγία για την ανάκαμψη και την εξυγίανση των τραπεζών (οδηγία BRRD), και να διασφαλιστεί ότι τα εργαλεία αναστολής της εκροής κεφαλαίων (άρθρα 5 και 10 της οδηγίας BRRD) και άλλοι μηχανισμοί συνεχίζουν να εξαιρούν ορισμένα συστήματα πληρωμών, CCP, κεντρικά αποθετήρια τίτλων και κεντρικές τράπεζες από υποχρεώσεις πληρωμών και παράδοσης προκειμένου να μην διαταράσσεται η ισορροπία των χαρτοφυλακίων και των ασφαλειών που διατηρούνται από τους CCP ή μεταβιβάζονται σε αυτούς.

| 3.1.6. | Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΟΚΕ υποθέτει ότι θα υπάρχει μια φυσική συνέχεια, ξεκινώντας από την εξυγίανση ενός ή περισσοτέρων επιμέρους εκκαθαριστικών μελών στο πλαίσιο της BRRD και συνεχίζοντας —αν αυτό απαιτείται— με την ανάκαμψη και την εξυγίανση ενός ή περισσοτέρων CCP, των οποίων υπήρξαν μείζονες πελάτες τα εν λόγω εκκαθαριστικά μέλη. Θα μπορούσαν να προβλεφθούν σενάρια βάσει των οποίων θα έπρεπε να δίνεται προτεραιότητα στην ανάκαμψη ενός ή περισσοτέρων CCP έναντι της ανάκαμψης μίας ή περισσοτέρων τραπεζών, οι οποίες είναι τα σημαντικότερα εκκαθαριστικά μέλη των εν λόγω CCP. |
| --- | --- |

3.1.6.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΟΚΕ υποθέτει ότι θα υπάρχει μια φυσική συνέχεια, ξεκινώντας από την εξυγίανση ενός ή περισσοτέρων επιμέρους εκκαθαριστικών μελών στο πλαίσιο της BRRD και συνεχίζοντας —αν αυτό απαιτείται— με την ανάκαμψη και την εξυγίανση ενός ή περισσοτέρων CCP, των οποίων υπήρξαν μείζονες πελάτες τα εν λόγω εκκαθαριστικά μέλη. Θα μπορούσαν να προβλεφθούν σενάρια βάσει των οποίων θα έπρεπε να δίνεται προτεραιότητα στην ανάκαμψη ενός ή περισσοτέρων CCP έναντι της ανάκαμψης μίας ή περισσοτέρων τραπεζών, οι οποίες είναι τα σημαντικότερα εκκαθαριστικά μέλη των εν λόγω CCP.

| 3.1.6.1. | Σύμφωνα με τις αρχές της CPMI και της IOSCO, οι πόροι εκκαθάρισης για συστημικής σημασίας CCP πρέπει, κατ’ ελάχιστο όριο, να έχουν μέγεθος που να τους επιτρέπει να αντέξουν την εκκαθάριση των δύο εκκαθαριστικών μερών που θα προκαλέσουν δυνητικά τη μεγαλύτερη αθροιστική πιστωτική έκθεση στον CCP σε ακραίες πλην ευλογοφανείς συνθήκες (το αποκαλούμενο «Cover 2»). Εάν τα εκκαθαριστικά μέλη που υπερβαίνουν την έκθεση στο πλαίσιο του Cover 2 όσον αφορά έναν ή περισσότερους CCP πτωχεύουν και εκκαθαρίζονται σύμφωνα με τη BRRD, πρέπει οι επιπτώσεις για τους CCP και τα άλλα, μη αθετούντα τις υποχρεώσεις τους εκκαθαριστικά μέλη να συνυπολογίζονται σε κάθε απόφαση σχετικά με τους δοκιμαζόμενους Γενικούς Εκκαθαριστές στο πλαίσιο της BRRD. |
| --- | --- |

3.1.6.1.

Σύμφωνα με τις αρχές της CPMI και της IOSCO, οι πόροι εκκαθάρισης για συστημικής σημασίας CCP πρέπει, κατ’ ελάχιστο όριο, να έχουν μέγεθος που να τους επιτρέπει να αντέξουν την εκκαθάριση των δύο εκκαθαριστικών μερών που θα προκαλέσουν δυνητικά τη μεγαλύτερη αθροιστική πιστωτική έκθεση στον CCP σε ακραίες πλην ευλογοφανείς συνθήκες (το αποκαλούμενο «Cover 2»). Εάν τα εκκαθαριστικά μέλη που υπερβαίνουν την έκθεση στο πλαίσιο του Cover 2 όσον αφορά έναν ή περισσότερους CCP πτωχεύουν και εκκαθαρίζονται σύμφωνα με τη BRRD, πρέπει οι επιπτώσεις για τους CCP και τα άλλα, μη αθετούντα τις υποχρεώσεις τους εκκαθαριστικά μέλη να συνυπολογίζονται σε κάθε απόφαση σχετικά με τους δοκιμαζόμενους Γενικούς Εκκαθαριστές στο πλαίσιο της BRRD.

| 3.1.6.2. | Δυνητικά, οι CCP πρέπει να σταθεροποιηθούν και να υποστηριχθούν από την προτεινόμενη νομοθεσία πριν να εφαρμοστεί η διαδικασία BRRD στα δοκιμαζόμενα εκκαθαριστικά μέλη. Επίσης, ενδέχεται να υπάρξουν περιπτώσεις όπου μη αθετούντα τις υποχρεώσεις τους εκκαθαριστικά μέλη θα τεθούν σε διαδικασία εκκαθάρισης μέσω της εφαρμογής εργαλείων που ορίζονται στην προτεινόμενη νομοθεσία και τότε θα υπόκεινται στις διατάξεις της BRRD. Αν, ωστόσο, αυτό συμβάλλει στη σταθεροποίηση του CCP, προς όφελος πολλών εκκαθαριστικών μελών, η σταθεροποίηση του CCP πρέπει να έχει προτεραιότητα έναντι της σταθεροποίησης του επιμέρους εκκαθαριστικού μέλους. |
| --- | --- |

3.1.6.2.

Δυνητικά, οι CCP πρέπει να σταθεροποιηθούν και να υποστηριχθούν από την προτεινόμενη νομοθεσία πριν να εφαρμοστεί η διαδικασία BRRD στα δοκιμαζόμενα εκκαθαριστικά μέλη. Επίσης, ενδέχεται να υπάρξουν περιπτώσεις όπου μη αθετούντα τις υποχρεώσεις τους εκκαθαριστικά μέλη θα τεθούν σε διαδικασία εκκαθάρισης μέσω της εφαρμογής εργαλείων που ορίζονται στην προτεινόμενη νομοθεσία και τότε θα υπόκεινται στις διατάξεις της BRRD. Αν, ωστόσο, αυτό συμβάλλει στη σταθεροποίηση του CCP, προς όφελος πολλών εκκαθαριστικών μελών, η σταθεροποίηση του CCP πρέπει να έχει προτεραιότητα έναντι της σταθεροποίησης του επιμέρους εκκαθαριστικού μέλους.

3.2.   
  Τα έκτακτα μέτρα υπέρ του δημόσιου συμφέροντος πρέπει να είναι αναλογικά και να αποφεύγεται η προσφυγή σε δημόσιους πόρους

| 3.2.1. | Η επιτροπή επισημαίνει ότι ο προτεινόμενος κανονισμός αφορά ειδικά ακραίες και έκτακτες καταστάσεις της αγοράς· ωστόσο, είναι υψίστης σημασίας να διασφαλιστεί ότι το σύστημα ανάκαμψης και εξυγίανσης θα επιτρέπει τη συνέχιση της παροχής κρίσιμων υπηρεσιών από τους CCP χωρίς προσφυγή σε δημόσιους πόρους, σε οποιαδήποτε μορφή δημόσιας στήριξης της φερεγγυότητάς τους ή σε οποιαδήποτε μορφή κρατικής χρηματοπιστωτικής σταθεροποίησης, δημόσιας κεφαλαιακής στήριξης ή προσωρινής δημόσιας ιδιοκτησίας. Η επιλογή που περιλαμβάνεται επί του παρόντος στην πρόταση όσον αφορά την παροχή έκτακτης δημόσιας χρηματοπιστωτικής στήριξης υπό ορισμένες προϋποθέσεις πρέπει να εξαλειφθεί ώστε να αποφευχθεί το ενδεχόμενο να δημιουργεί μια ηθικά επικίνδυνη κατάσταση, με την παροχή εσφαλμένων κινήτρων σε συμμετέχοντες σε διαδικασίες εκκαθάρισης ώστε να μην συμβάλουν στην ανάκαμψη και εξυγίανση ενός CCP σε πρώιμο στάδιο, αλλά να περιμένουν έως ότου αποσαφηνιστεί αν και σε ποιον βαθμό παρέχεται έκτακτη δημόσια στήριξη, αποδεχόμενοι συνεπώς πρόθυμα ή ακόμη και προκαλώντας οι ίδιοι δευτερογενείς επιπτώσεις στον δημόσιο τομέα. |
| --- | --- |

3.2.1.

Η επιτροπή επισημαίνει ότι ο προτεινόμενος κανονισμός αφορά ειδικά ακραίες και έκτακτες καταστάσεις της αγοράς· ωστόσο, είναι υψίστης σημασίας να διασφαλιστεί ότι το σύστημα ανάκαμψης και εξυγίανσης θα επιτρέπει τη συνέχιση της παροχής κρίσιμων υπηρεσιών από τους CCP χωρίς προσφυγή σε δημόσιους πόρους, σε οποιαδήποτε μορφή δημόσιας στήριξης της φερεγγυότητάς τους ή σε οποιαδήποτε μορφή κρατικής χρηματοπιστωτικής σταθεροποίησης, δημόσιας κεφαλαιακής στήριξης ή προσωρινής δημόσιας ιδιοκτησίας. Η επιλογή που περιλαμβάνεται επί του παρόντος στην πρόταση όσον αφορά την παροχή έκτακτης δημόσιας χρηματοπιστωτικής στήριξης υπό ορισμένες προϋποθέσεις πρέπει να εξαλειφθεί ώστε να αποφευχθεί το ενδεχόμενο να δημιουργεί μια ηθικά επικίνδυνη κατάσταση, με την παροχή εσφαλμένων κινήτρων σε συμμετέχοντες σε διαδικασίες εκκαθάρισης ώστε να μην συμβάλουν στην ανάκαμψη και εξυγίανση ενός CCP σε πρώιμο στάδιο, αλλά να περιμένουν έως ότου αποσαφηνιστεί αν και σε ποιον βαθμό παρέχεται έκτακτη δημόσια στήριξη, αποδεχόμενοι συνεπώς πρόθυμα ή ακόμη και προκαλώντας οι ίδιοι δευτερογενείς επιπτώσεις στον δημόσιο τομέα.

| 3.2.2. | Δεδομένου ότι δεν είναι δυνατόν να προβλεφθούν με ακρίβεια τα συγκεκριμένα σενάρια στο πλαίσιο των οποίων εφαρμόζεται το σύστημα ανάκαμψης και εξυγίανσης, οι CCP θα πρέπει να διατηρούν την ευελιξία τους κατά τον σχεδιασμό και την εφαρμογή εργαλείων εξυγίανσης προκειμένου να είναι σε θέση να διαχειρίζονται διαφορετικές καταστάσεις αθέτησης υποχρεώσεων. Ο υπερβολικά κανονιστικός χαρακτήρας του συστήματος θα μπορούσε να οδηγήσει σε άσκοπη αυστηρότητα. Κατά συνέπεια, ως πρώτο βήμα, θα πρέπει να επιτρέπεται στους CCP να επεξεργάζονται τη διαδικασία διαχείρισης αθέτησης υποχρεώσεων και ενδεχομένως να θέτουν σε εφαρμογή το δικό τους σχέδιο ανάκαμψης πριν από την παρέμβαση των αρχών εξυγίανσης, εκτός εάν υπάρχουν ενδείξεις ότι το σχέδιο ανάκαμψης αναμένεται να αποτύχει ή να θέσει σε κίνδυνο τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. |
| --- | --- |

3.2.2.

Δεδομένου ότι δεν είναι δυνατόν να προβλεφθούν με ακρίβεια τα συγκεκριμένα σενάρια στο πλαίσιο των οποίων εφαρμόζεται το σύστημα ανάκαμψης και εξυγίανσης, οι CCP θα πρέπει να διατηρούν την ευελιξία τους κατά τον σχεδιασμό και την εφαρμογή εργαλείων εξυγίανσης προκειμένου να είναι σε θέση να διαχειρίζονται διαφορετικές καταστάσεις αθέτησης υποχρεώσεων. Ο υπερβολικά κανονιστικός χαρακτήρας του συστήματος θα μπορούσε να οδηγήσει σε άσκοπη αυστηρότητα. Κατά συνέπεια, ως πρώτο βήμα, θα πρέπει να επιτρέπεται στους CCP να επεξεργάζονται τη διαδικασία διαχείρισης αθέτησης υποχρεώσεων και ενδεχομένως να θέτουν σε εφαρμογή το δικό τους σχέδιο ανάκαμψης πριν από την παρέμβαση των αρχών εξυγίανσης, εκτός εάν υπάρχουν ενδείξεις ότι το σχέδιο ανάκαμψης αναμένεται να αποτύχει ή να θέσει σε κίνδυνο τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

3.3.   
  Διαφορετική μεταχείριση των ΜΧΑ και των διαχωρισμένων λογαριασμών πελατών

| 3.3.1. | Ο κανονισμός για τις υποδομές των ευρωπαϊκών αγορών (κανονισμός EMIR) καθορίζει υποχρεώσεις και απαιτήσεις που ισχύουν τόσο για τους χρηματοοικονομικούς αντισυμβαλλόμενους (ΧΑ) όσο και για τους μη χρηματοοικονομικούς αντισυμβαλλομένους (ΜΧΑ) που συνάπτουν συμβάσεις παραγώγων. Οι ΧΑ περιλαμβάνουν τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες, διαχειριστές επενδύσεων, συνταξιοδοτικά ταμεία, οργανισμούς συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες (ΟΣΕΚΑ) και ΟΕΕ, ενώ οι ΜΧΑ περιλαμβάνουν ΜΧΑ+ (οντότητες με κυλιόμενες 30ήμερες θέσεις παραγώγων ακαθάριστης ονομαστικής αξίας τουλάχιστον 1 δισεκατ. ευρώ όσον αφορά πιστωτικά και μετοχικά παράγωγα και/ή 3 δισεκατ. όσον αφορά συμφωνίες ανταλλαγής επιτοκίων, συνάλλαγμα, εμπορεύματα και λοιπά μέσα) και ΜΧΑ-. Επιπλέον, υφίστανται οντότητες τρίτων χωρών (ΟΤΧ) που ενδέχεται να υπόκεινται έμμεσα στις διατάξεις του EMIR όταν συναλλάσσονται με αντισυμβαλλόμενους από την ΕΕ. |
| --- | --- |

3.3.1.

Ο κανονισμός για τις υποδομές των ευρωπαϊκών αγορών (κανονισμός EMIR) καθορίζει υποχρεώσεις και απαιτήσεις που ισχύουν τόσο για τους χρηματοοικονομικούς αντισυμβαλλόμενους (ΧΑ) όσο και για τους μη χρηματοοικονομικούς αντισυμβαλλομένους (ΜΧΑ) που συνάπτουν συμβάσεις παραγώγων. Οι ΧΑ περιλαμβάνουν τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες, διαχειριστές επενδύσεων, συνταξιοδοτικά ταμεία, οργανισμούς συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες (ΟΣΕΚΑ) και ΟΕΕ, ενώ οι ΜΧΑ περιλαμβάνουν ΜΧΑ+ (οντότητες με κυλιόμενες 30ήμερες θέσεις παραγώγων ακαθάριστης ονομαστικής αξίας τουλάχιστον 1 δισεκατ. ευρώ όσον αφορά πιστωτικά και μετοχικά παράγωγα και/ή 3 δισεκατ. όσον αφορά συμφωνίες ανταλλαγής επιτοκίων, συνάλλαγμα, εμπορεύματα και λοιπά μέσα) και ΜΧΑ-. Επιπλέον, υφίστανται οντότητες τρίτων χωρών (ΟΤΧ) που ενδέχεται να υπόκεινται έμμεσα στις διατάξεις του EMIR όταν συναλλάσσονται με αντισυμβαλλόμενους από την ΕΕ.

| 3.3.1.1. | Η υποχρέωση εκκαθάρισης του EMIR θα εφαρμόζεται εφόσον η σύμβαση παραγώγου ΜΧΑ συνάπτεται μεταξύ δύο ΧΑ, ενός ΧΑ και ενός ΜΧΑ+, δύο ΜΧΑ+, ενός ΧΑ/ΜΧΑ+ και μιας ΟΤΧ που θα υπόκειτο στην υποχρέωση εκκαθάρισης εάν έδρευε στην ΕΕ. Οι απαλλαγές από τις απαιτήσεις θα εξαλειφθούν εντός του 2017. |
| --- | --- |

3.3.1.1.

Η υποχρέωση εκκαθάρισης του EMIR θα εφαρμόζεται εφόσον η σύμβαση παραγώγου ΜΧΑ συνάπτεται μεταξύ δύο ΧΑ, ενός ΧΑ και ενός ΜΧΑ+, δύο ΜΧΑ+, ενός ΧΑ/ΜΧΑ+ και μιας ΟΤΧ που θα υπόκειτο στην υποχρέωση εκκαθάρισης εάν έδρευε στην ΕΕ. Οι απαλλαγές από τις απαιτήσεις θα εξαλειφθούν εντός του 2017.

| 3.3.2. | Μετά τη λήξη όλων των προβλεπόμενων απαλλαγών, οι ΜΧΑ ορισμένου μεγέθους ως συμμετέχοντες άμεσης ή έμμεσης εκκαθάρισης ενός CCP θα υπόκεινται στις επιπτώσεις του κανονισμού για την ανάκαμψη και την εξυγίανση λόγω της υποχρέωσης κεντρικής εκκαθάρισης ορισμένων κατηγοριών συμβάσεων εξωχρηματιστηριακών παραγώγων (8). Κατά τον τρόπο αυτό, μπορεί να επιβληθούν σε ΜΧΑ και πελάτες συνταξιοδοτικών ταμείων ανεπιθύμητες υποχρεώσεις λόγω του συνδυασμού του συγκεκριμένου κανονισμού και της υποχρέωσης εκκαθάρισης, με τη δημιουργία ακόμη στενότερης σύνδεσης μεταξύ της πραγματικής οικονομίας/των διαχειριστών περιουσιακών στοιχείων και των συστημικής σημασίας χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. |
| --- | --- |

3.3.2.

Μετά τη λήξη όλων των προβλεπόμενων απαλλαγών, οι ΜΧΑ ορισμένου μεγέθους ως συμμετέχοντες άμεσης ή έμμεσης εκκαθάρισης ενός CCP θα υπόκεινται στις επιπτώσεις του κανονισμού για την ανάκαμψη και την εξυγίανση λόγω της υποχρέωσης κεντρικής εκκαθάρισης ορισμένων κατηγοριών συμβάσεων εξωχρηματιστηριακών παραγώγων (8). Κατά τον τρόπο αυτό, μπορεί να επιβληθούν σε ΜΧΑ και πελάτες συνταξιοδοτικών ταμείων ανεπιθύμητες υποχρεώσεις λόγω του συνδυασμού του συγκεκριμένου κανονισμού και της υποχρέωσης εκκαθάρισης, με τη δημιουργία ακόμη στενότερης σύνδεσης μεταξύ της πραγματικής οικονομίας/των διαχειριστών περιουσιακών στοιχείων και των συστημικής σημασίας χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.

| 3.3.3. | Για τον λόγο αυτό, η ΕΟΚΕ ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει το ενδεχόμενο υιοθέτησης διαφορετικής προσέγγισης για την αντιμετώπιση των ΜΧΑ (ιδίως όσων παράγουν εταιρείες αντιστάθμισης κινδύνων της φυσικής έκθεσης στην πραγματική οικονομία) εντός του προτεινόμενου πλαισίου ανάκαμψης και εξυγίανσης σε περιπτώσεις στις οποίες οι δημόσιες αρχές αναγκάζονται να λάβουν έκτακτα μέτρα υπέρ του δημόσιου συμφέροντος, παρακάμπτοντας ενδεχομένως συνήθη δικαιώματα κυριότητας και κατανέμοντας τις ζημίες σε συγκεκριμένους ενδιαφερόμενους φορείς, με παρακράτηση επίσης των αποδοτέων κερδών από τους CCP στους ΜΧΑ ως μέτρο έσχατης ανάγκης. |
| --- | --- |

3.3.3.

Για τον λόγο αυτό, η ΕΟΚΕ ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει το ενδεχόμενο υιοθέτησης διαφορετικής προσέγγισης για την αντιμετώπιση των ΜΧΑ (ιδίως όσων παράγουν εταιρείες αντιστάθμισης κινδύνων της φυσικής έκθεσης στην πραγματική οικονομία) εντός του προτεινόμενου πλαισίου ανάκαμψης και εξυγίανσης σε περιπτώσεις στις οποίες οι δημόσιες αρχές αναγκάζονται να λάβουν έκτακτα μέτρα υπέρ του δημόσιου συμφέροντος, παρακάμπτοντας ενδεχομένως συνήθη δικαιώματα κυριότητας και κατανέμοντας τις ζημίες σε συγκεκριμένους ενδιαφερόμενους φορείς, με παρακράτηση επίσης των αποδοτέων κερδών από τους CCP στους ΜΧΑ ως μέτρο έσχατης ανάγκης.

| 3.3.4. | Τα (συνταξιοδοτικά) ταμεία και άλλες οντότητες που διαχειρίζονται χρήματα για λογαριασμό μικρών επενδυτών και τα επενδύουν σε κεφαλαιαγορές θα πρέπει να τηρούν θέσεις σε CCP, άμεσα ή έμμεσα, μέσω εκκαθαριστικών μελών. Αυτές οι οντότητες υπόκεινται σε εθνική εποπτεία και σε αυστηρούς περιορισμούς όσον αφορά τις επενδύσεις τους, προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι δεν εκθέτουν τους τελικούς πελάτες σε αναίτιους κινδύνους. Επιπλέον, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές ή οι υποχρεώσεις καταπιστευματοδόχου τις αναγκάζουν να τηρούν θέσεις πελατών έμμεσα σε λογαριασμούς πελατών, οι οποίοι θα πρέπει να διαχωρίζονται. Βάσει του κανονισμού EMIR, η εναλλακτική επιλογή για την ειδική προστασία περιουσιακών στοιχείων συμμετεχόντων έμμεσης εκκαθάρισης δημιουργήθηκε με τη θέσπιση του διαχωρισμού και της δυνατότητας μεταφοράς περιουσιακών στοιχείων των πελατών. |
| --- | --- |

3.3.4.

Τα (συνταξιοδοτικά) ταμεία και άλλες οντότητες που διαχειρίζονται χρήματα για λογαριασμό μικρών επενδυτών και τα επενδύουν σε κεφαλαιαγορές θα πρέπει να τηρούν θέσεις σε CCP, άμεσα ή έμμεσα, μέσω εκκαθαριστικών μελών. Αυτές οι οντότητες υπόκεινται σε εθνική εποπτεία και σε αυστηρούς περιορισμούς όσον αφορά τις επενδύσεις τους, προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι δεν εκθέτουν τους τελικούς πελάτες σε αναίτιους κινδύνους. Επιπλέον, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές ή οι υποχρεώσεις καταπιστευματοδόχου τις αναγκάζουν να τηρούν θέσεις πελατών έμμεσα σε λογαριασμούς πελατών, οι οποίοι θα πρέπει να διαχωρίζονται. Βάσει του κανονισμού EMIR, η εναλλακτική επιλογή για την ειδική προστασία περιουσιακών στοιχείων συμμετεχόντων έμμεσης εκκαθάρισης δημιουργήθηκε με τη θέσπιση του διαχωρισμού και της δυνατότητας μεταφοράς περιουσιακών στοιχείων των πελατών.

| 3.3.5. | Δεδομένου του εκτεταμένου αυτού κανονισμού, δημιουργείται στους επενδυτές σε αυτά τα (συνταξιοδοτικά) ταμεία η εντύπωση ότι απολαύουν ειδικής προστασίας των περιουσιακών τους στοιχείων τόσο μέσω της εθνικής όσο και μέσω της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Η προτεινόμενη νομοθεσία θα επιτρέπει, ωστόσο, την πιθανή παράκαμψη συνήθων δικαιωμάτων κυριότητας και την κατανομή των ζημιών σε συγκεκριμένους ενδιαφερόμενους φορείς, καθώς και την παρακράτηση των καταβλητέων κερδών από τους CCP, στοιχείο που θα έχει επίσης αντίκτυπο στους λογαριασμούς πελατών και στους διαχωρισμένους λογαριασμούς πελατών. Η ΕΟΚΕ ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διασφαλίσει ότι η δυνατότητα παράκαμψης συνήθων δικαιωμάτων κυριότητας (καταγγελία συμβάσεων/κατανομή ζημιών/παρακράτηση κερδών) δεν εφαρμόζεται σε (διαχωρισμένους) λογαριασμούς πελατών. |
| --- | --- |

3.3.5.

Δεδομένου του εκτεταμένου αυτού κανονισμού, δημιουργείται στους επενδυτές σε αυτά τα (συνταξιοδοτικά) ταμεία η εντύπωση ότι απολαύουν ειδικής προστασίας των περιουσιακών τους στοιχείων τόσο μέσω της εθνικής όσο και μέσω της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Η προτεινόμενη νομοθεσία θα επιτρέπει, ωστόσο, την πιθανή παράκαμψη συνήθων δικαιωμάτων κυριότητας και την κατανομή των ζημιών σε συγκεκριμένους ενδιαφερόμενους φορείς, καθώς και την παρακράτηση των καταβλητέων κερδών από τους CCP, στοιχείο που θα έχει επίσης αντίκτυπο στους λογαριασμούς πελατών και στους διαχωρισμένους λογαριασμούς πελατών. Η ΕΟΚΕ ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διασφαλίσει ότι η δυνατότητα παράκαμψης συνήθων δικαιωμάτων κυριότητας (καταγγελία συμβάσεων/κατανομή ζημιών/παρακράτηση κερδών) δεν εφαρμόζεται σε (διαχωρισμένους) λογαριασμούς πελατών.

3.4.   
  Μετάβαση και ισοδυναμία τρίτων χωρών

| 3.4.1. | Η ΕΟΚΕ προτρέπει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διασφαλίσει την ορθή επιτήρηση της μετάβασης σε εναρμονισμένο σύστημα και τον συγχρονισμό της με τις απαιτήσεις για τους CCP τρίτων χωρών, ούτως ώστε να αποφεύγεται η δυνατότητα επιλογής του ευνοϊκότερου ρυθμιστικού καθεστώτος και η δημιουργία ανταγωνιστικού μειονεκτήματος για τους CCP της ΕΕ λόγω της δυνατότητας των CCP τρίτων χωρών να προσφέρουν υπηρεσίες σε λιγότερο ασφαλή βάση και, επομένως, με χαμηλότερο κόστος. |
| --- | --- |

3.4.1.

Η ΕΟΚΕ προτρέπει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διασφαλίσει την ορθή επιτήρηση της μετάβασης σε εναρμονισμένο σύστημα και τον συγχρονισμό της με τις απαιτήσεις για τους CCP τρίτων χωρών, ούτως ώστε να αποφεύγεται η δυνατότητα επιλογής του ευνοϊκότερου ρυθμιστικού καθεστώτος και η δημιουργία ανταγωνιστικού μειονεκτήματος για τους CCP της ΕΕ λόγω της δυνατότητας των CCP τρίτων χωρών να προσφέρουν υπηρεσίες σε λιγότερο ασφαλή βάση και, επομένως, με χαμηλότερο κόστος.

| 3.4.2. | Όσον αφορά το σύνολο των χωρών για τις οποίες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να εκδώσει απόφαση «ισοδυναμίας», η εξασφάλιση σαφών κανόνων και κανονισμών σχετικά με την ανάκαμψη και την εξυγίανση πρέπει να αποτελέσει σημαντικό παράγοντα προς εξέταση. Όσον αφορά το σύνολο των χωρών για τις οποίες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εκδώσει ήδη απόφαση «ισοδυναμίας» (9), η εν λόγω απόφαση πρέπει να επανεξεταστεί υπό το πρίσμα των κανόνων και των κανονισμών για την ανάκαμψη και την εξυγίανση στις τρίτες χώρες, ούτως ώστε να διασφαλίζεται ότι εφαρμόζονται ισοδύναμα συστήματα ανάκαμψης και εξυγίανσης CCP για τους CCP τρίτων χωρών που προσφέρουν υπηρεσίες εντός της ενιαίας αγοράς της ΕΕ και ότι οι αποφάσεις που λαμβάνουν τα ευρωπαϊκά σώματα εξυγίανσης είναι εκτελεστές στο νομικό περιβάλλον της αντίστοιχης τρίτης χώρας. Ως ελάχιστη απαίτηση, θα πρέπει να επιβάλλεται η υποχρέωση σύναψης συμφωνιών ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τους συστημικούς κινδύνους μεταξύ της ρυθμιστικής αρχής του CCP της τρίτης χώρας και της μίας ή των περισσοτέρων αρχών εποπτείας των CCP και της αρχής εξυγίανσης εντός της ΕΕ, καθώς και η υποχρέωση συμμετοχής των εν λόγω ρυθμιστικών αρχών στις λεγόμενες «ομάδες διαχείρισης κρίσεων». |
| --- | --- |

3.4.2.

Όσον αφορά το σύνολο των χωρών για τις οποίες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να εκδώσει απόφαση «ισοδυναμίας», η εξασφάλιση σαφών κανόνων και κανονισμών σχετικά με την ανάκαμψη και την εξυγίανση πρέπει να αποτελέσει σημαντικό παράγοντα προς εξέταση. Όσον αφορά το σύνολο των χωρών για τις οποίες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εκδώσει ήδη απόφαση «ισοδυναμίας» (9), η εν λόγω απόφαση πρέπει να επανεξεταστεί υπό το πρίσμα των κανόνων και των κανονισμών για την ανάκαμψη και την εξυγίανση στις τρίτες χώρες, ούτως ώστε να διασφαλίζεται ότι εφαρμόζονται ισοδύναμα συστήματα ανάκαμψης και εξυγίανσης CCP για τους CCP τρίτων χωρών που προσφέρουν υπηρεσίες εντός της ενιαίας αγοράς της ΕΕ και ότι οι αποφάσεις που λαμβάνουν τα ευρωπαϊκά σώματα εξυγίανσης είναι εκτελεστές στο νομικό περιβάλλον της αντίστοιχης τρίτης χώρας. Ως ελάχιστη απαίτηση, θα πρέπει να επιβάλλεται η υποχρέωση σύναψης συμφωνιών ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με τους συστημικούς κινδύνους μεταξύ της ρυθμιστικής αρχής του CCP της τρίτης χώρας και της μίας ή των περισσοτέρων αρχών εποπτείας των CCP και της αρχής εξυγίανσης εντός της ΕΕ, καθώς και η υποχρέωση συμμετοχής των εν λόγω ρυθμιστικών αρχών στις λεγόμενες «ομάδες διαχείρισης κρίσεων».

| 3.4.3. | Σύμφωνα με τον κανονισμό EMIR, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δύναται να ζητεί από την Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA) την παροχή τεχνικών συμβουλών όσον αφορά την ισοδυναμία ορισμένων δικαιοδοσιών τρίτων χωρών που φιλοξενούν σημαντικές αγορές παραγώγων ή ΚΑ, που έχουν υποβάλει αίτηση αναγνώρισης (10). |
| --- | --- |

3.4.3.

Σύμφωνα με τον κανονισμό EMIR, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δύναται να ζητεί από την Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA) την παροχή τεχνικών συμβουλών όσον αφορά την ισοδυναμία ορισμένων δικαιοδοσιών τρίτων χωρών που φιλοξενούν σημαντικές αγορές παραγώγων ή ΚΑ, που έχουν υποβάλει αίτηση αναγνώρισης (10).

| 3.4.4. | Περαιτέρω, η ΕΟΚΕ ζητεί στα βασικά σημεία που θα αποτελέσουν αντικείμενο αξιολόγησης από την ESMA να συμπεριληφθεί επίσης η νομοθεσία των εν λόγω τρίτων χωρών για την ανάκαμψη και την εξυγίανση, ούτως ώστε να διασφαλίζονται ισότιμοι όροι ανταγωνισμού και να αποφεύγεται η επιλογή του ευνοϊκότερου ρυθμιστικού καθεστώτος που συνεπάγεται περιττούς κινδύνους για τους συμμετέχοντες στην ενιαία αγορά της ΕΕ και, ενδεχομένως, για τους φορολογουμένους της ΕΕ, λόγω των παρεχόμενων υπηρεσιών από CCP τρίτων χωρών. Η διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού και ο περιορισμός της έκθεσης των φορολογουμένων της ΕΕ σε κινδύνους διαχειρίσιμους εντός της ΕΕ είναι καίριας σημασίας. |
| --- | --- |

3.4.4.

Περαιτέρω, η ΕΟΚΕ ζητεί στα βασικά σημεία που θα αποτελέσουν αντικείμενο αξιολόγησης από την ESMA να συμπεριληφθεί επίσης η νομοθεσία των εν λόγω τρίτων χωρών για την ανάκαμψη και την εξυγίανση, ούτως ώστε να διασφαλίζονται ισότιμοι όροι ανταγωνισμού και να αποφεύγεται η επιλογή του ευνοϊκότερου ρυθμιστικού καθεστώτος που συνεπάγεται περιττούς κινδύνους για τους συμμετέχοντες στην ενιαία αγορά της ΕΕ και, ενδεχομένως, για τους φορολογουμένους της ΕΕ, λόγω των παρεχόμενων υπηρεσιών από CCP τρίτων χωρών. Η διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού και ο περιορισμός της έκθεσης των φορολογουμένων της ΕΕ σε κινδύνους διαχειρίσιμους εντός της ΕΕ είναι καίριας σημασίας.

3.5.   
  Ενιαία ευρωπαϊκή αρχή εποπτείας και ενιαία ευρωπαϊκή αρχή εξυγίανσης

| 3.5.1. | Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, η ΕΕ και τα επιμέρους κράτη μέλη πρέπει να ενισχύσουν την ικανότητα των εποπτικών τους οργάνων να κατανοούν τους κινδύνους και τη διαχείριση κινδύνων των CCP σε όλα τα επίπεδα, από πλευράς ανθρωπίνων, χρηματοοικονομικών και τεχνικών πόρων. Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι οι εποπτικές αρχές εξαρτώνται σήμερα σε υπερβολικά μεγάλο βαθμό από την εμπειρογνωμοσύνη που παρέχεται στο πλαίσιο των υπερεθνικών οργανισμών και των ίδιων των CCP. Αυτή η εξάρτηση από την εμπειρογνωμοσύνη μπορεί να αποβεί ιδιαίτερα επισφαλής σε περίπτωση που οι εποπτικές αρχές πρέπει να αναλάβουν τον έλεγχο προβληματικών CCP εντός σύντομης προθεσμίας, π.χ. σε περίπτωση απομάκρυνσης και επακόλουθης αντικατάστασης της ανώτερης διοίκησης ή του διοικητικού συμβουλίου ενός CCP ή σε περίπτωση άσκησης εξουσιών εξυγίανσης. |
| --- | --- |

3.5.1.

Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, η ΕΕ και τα επιμέρους κράτη μέλη πρέπει να ενισχύσουν την ικανότητα των εποπτικών τους οργάνων να κατανοούν τους κινδύνους και τη διαχείριση κινδύνων των CCP σε όλα τα επίπεδα, από πλευράς ανθρωπίνων, χρηματοοικονομικών και τεχνικών πόρων. Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι οι εποπτικές αρχές εξαρτώνται σήμερα σε υπερβολικά μεγάλο βαθμό από την εμπειρογνωμοσύνη που παρέχεται στο πλαίσιο των υπερεθνικών οργανισμών και των ίδιων των CCP. Αυτή η εξάρτηση από την εμπειρογνωμοσύνη μπορεί να αποβεί ιδιαίτερα επισφαλής σε περίπτωση που οι εποπτικές αρχές πρέπει να αναλάβουν τον έλεγχο προβληματικών CCP εντός σύντομης προθεσμίας, π.χ. σε περίπτωση απομάκρυνσης και επακόλουθης αντικατάστασης της ανώτερης διοίκησης ή του διοικητικού συμβουλίου ενός CCP ή σε περίπτωση άσκησης εξουσιών εξυγίανσης.

| 3.5.2. | Η ΕΟΚΕ είναι της άποψης ότι με τη συγκρότηση ενιαίας αρχής εποπτείας και ενιαίας αρχής εξυγίανσης των CCP, οι εποπτικές αρχές θα βρίσκονται σε καταλληλότερη θέση για τη συγκέντρωση εμπειρογνωμοσύνης και στοιχείων, καθώς και για τη διασφάλιση της εφαρμογής του νέου κανονισμού από τους CCP με τυποποιημένο τρόπο σε ολόκληρη την Ευρώπη, ούτως ώστε να είναι δυνατή η αποτροπή του κινδύνου καταστρατήγησης των κανονισμών ή επιλογής του ευνοϊκότερου ρυθμιστικού καθεστώτος. Επιπλέον, κατά τον τρόπο αυτό θα μπορούσε να αντικατασταθεί και το υφιστάμενο ετερογενές σύστημα επιτήρησης των CCP. Επί του παρόντος, το ρυθμιστικό πλαίσιο ακολουθεί την προσέγγιση της εθνικής εποπτείας, όπως προβλέπεται στον κανονισμό EMIR, με τη δημιουργία σωμάτων γύρω από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές για την εποπτεία των CCP. Εντούτοις, η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι στο πλαίσιο ενός σεναρίου ακραίων καταστάσεων, όπου ένας ή πολλαπλοί CCP διατρέχουν κίνδυνο πτώχευσης, η υιοθέτηση μιας προσέγγισης σε κεντρικό επίπεδο θα μπορούσε να εξασφαλίζει μέγιστη αποτελεσματικότητα, διότι οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται κατά τρόπο ολιστικό, λαμβανομένων υπόψη πολλαπλών CCP, εκκαθαριστικών μελών κ.λπ. |
| --- | --- |

3.5.2.

Η ΕΟΚΕ είναι της άποψης ότι με τη συγκρότηση ενιαίας αρχής εποπτείας και ενιαίας αρχής εξυγίανσης των CCP, οι εποπτικές αρχές θα βρίσκονται σε καταλληλότερη θέση για τη συγκέντρωση εμπειρογνωμοσύνης και στοιχείων, καθώς και για τη διασφάλιση της εφαρμογής του νέου κανονισμού από τους CCP με τυποποιημένο τρόπο σε ολόκληρη την Ευρώπη, ούτως ώστε να είναι δυνατή η αποτροπή του κινδύνου καταστρατήγησης των κανονισμών ή επιλογής του ευνοϊκότερου ρυθμιστικού καθεστώτος. Επιπλέον, κατά τον τρόπο αυτό θα μπορούσε να αντικατασταθεί και το υφιστάμενο ετερογενές σύστημα επιτήρησης των CCP. Επί του παρόντος, το ρυθμιστικό πλαίσιο ακολουθεί την προσέγγιση της εθνικής εποπτείας, όπως προβλέπεται στον κανονισμό EMIR, με τη δημιουργία σωμάτων γύρω από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές για την εποπτεία των CCP. Εντούτοις, η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι στο πλαίσιο ενός σεναρίου ακραίων καταστάσεων, όπου ένας ή πολλαπλοί CCP διατρέχουν κίνδυνο πτώχευσης, η υιοθέτηση μιας προσέγγισης σε κεντρικό επίπεδο θα μπορούσε να εξασφαλίζει μέγιστη αποτελεσματικότητα, διότι οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται κατά τρόπο ολιστικό, λαμβανομένων υπόψη πολλαπλών CCP, εκκαθαριστικών μελών κ.λπ.

| 3.5.2.1. | Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι το ρυθμιστικό πλαίσιο για τους ΚΑ που είχε επιλεχθεί το 2012 δυνάμει του κανονισμού EMIR οδήγησε στη διαμόρφωση μιας ετερογενούς λύσης για της εποπτεία των CCP (11), βάσει της οποίας κεντρικές τράπεζες, εθνικές τραπεζικές ρυθμιστικές αρχές ή εποπτικές αρχές χρηματιστηρίων ήταν επιφορτισμένες με καθήκοντα επιτήρησης CCP σε διάφορες χώρες. Η άποψη αυτή επιβεβαιώνεται και στην επανεξέταση από ομολόγους δυνάμει του άρθρου 21 του κανονισμού EMIR που διενήργησε η ESMA, με τίτλο «Supervisory activities on CCPs’ Margin and Collateral requirements» («Εποπτικές δραστηριότητες επί των απαιτήσεων περιθωρίου ασφαλείας και των απαιτήσεων παροχής ασφαλείας των CCP»), και δημοσιεύτηκε στις 22 Δεκεμβρίου 2016, στην οποία η ESMA δηλώνει ρητώς την ανάγκη βελτίωσης της εποπτικής σύγκλισης μεταξύ των εθνικών εποπτικών αρχών. |
| --- | --- |

3.5.2.1.

Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι το ρυθμιστικό πλαίσιο για τους ΚΑ που είχε επιλεχθεί το 2012 δυνάμει του κανονισμού EMIR οδήγησε στη διαμόρφωση μιας ετερογενούς λύσης για της εποπτεία των CCP (11), βάσει της οποίας κεντρικές τράπεζες, εθνικές τραπεζικές ρυθμιστικές αρχές ή εποπτικές αρχές χρηματιστηρίων ήταν επιφορτισμένες με καθήκοντα επιτήρησης CCP σε διάφορες χώρες. Η άποψη αυτή επιβεβαιώνεται και στην επανεξέταση από ομολόγους δυνάμει του άρθρου 21 του κανονισμού EMIR που διενήργησε η ESMA, με τίτλο «Supervisory activities on CCPs’ Margin and Collateral requirements» («Εποπτικές δραστηριότητες επί των απαιτήσεων περιθωρίου ασφαλείας και των απαιτήσεων παροχής ασφαλείας των CCP»), και δημοσιεύτηκε στις 22 Δεκεμβρίου 2016, στην οποία η ESMA δηλώνει ρητώς την ανάγκη βελτίωσης της εποπτικής σύγκλισης μεταξύ των εθνικών εποπτικών αρχών.

| 3.5.2.2. | Παρά το περιορισμένο πεδίο εφαρμογής της, στην έκθεση προσδιορίζονται ήδη διάφοροι τομείς στους οποίους οι προσεγγίσεις όσον αφορά την εποπτεία παρουσιάζουν διαφοροποιήσεις μεταξύ των εθνικών εποπτικών αρχών και περιλαμβάνονται συστάσεις για τη βελτίωση της συνέπειας μεταξύ των εποπτικών πρακτικών. Γύρω από κάθε εθνική εποπτική αρχή έχουν δημιουργηθεί σώματα —με υψηλό βαθμό αλληλεπικάλυψης συμμετεχόντων για τους βασικούς CCP— τα οποία θα πρέπει να εργάζονται παράλληλα σε περίπτωση πιθανής πτώχευσης πολλαπλών CCP. Δεδομένων των εξελίξεων κατά τα τελευταία έτη, το 2017 είναι σκόπιμο να εξεταστεί το ενδεχόμενο υιοθέτησης κεντρικής προσέγγισης, λαμβανομένης επίσης υπόψη της αυξανόμενης συγκέντρωσης των αγορών εισηγμένων και εξωχρηματιστηριακών παραγώγων σε CCP. |
| --- | --- |

3.5.2.2.

Παρά το περιορισμένο πεδίο εφαρμογής της, στην έκθεση προσδιορίζονται ήδη διάφοροι τομείς στους οποίους οι προσεγγίσεις όσον αφορά την εποπτεία παρουσιάζουν διαφοροποιήσεις μεταξύ των εθνικών εποπτικών αρχών και περιλαμβάνονται συστάσεις για τη βελτίωση της συνέπειας μεταξύ των εποπτικών πρακτικών. Γύρω από κάθε εθνική εποπτική αρχή έχουν δημιουργηθεί σώματα —με υψηλό βαθμό αλληλεπικάλυψης συμμετεχόντων για τους βασικούς CCP— τα οποία θα πρέπει να εργάζονται παράλληλα σε περίπτωση πιθανής πτώχευσης πολλαπλών CCP. Δεδομένων των εξελίξεων κατά τα τελευταία έτη, το 2017 είναι σκόπιμο να εξεταστεί το ενδεχόμενο υιοθέτησης κεντρικής προσέγγισης, λαμβανομένης επίσης υπόψη της αυξανόμενης συγκέντρωσης των αγορών εισηγμένων και εξωχρηματιστηριακών παραγώγων σε CCP.

| 3.5.3. | Δεδομένου του κεντρικού ρόλου που διαδραματίζει η ΕΚΤ στο πλαίσιο του ενιαίου εποπτικού μηχανισμού (ΕΕΜ), η ΕΟΚΕ προτείνει να εξεταστεί το ενδεχόμενο επέκτασης της εντολής της, ούτως ώστε να καταστεί επίσης η κεντρική ευρωπαϊκή αρχή εποπτείας των CCP στο πλαίσιο του ΕΕΜ. Προς αποφυγή εσωτερικής σύγκρουσης συμφερόντων, η ίδια η ΕΚΤ/Ευρωσύστημα πρέπει να αναλάβει το ρόλο της κεντρικής αρχής εξυγίανσης. Αυτό θα ήταν εφικτό είτε στο πλαίσιο της υφιστάμενης εντολής της είτε κατόπιν εύλογης επέκτασης. Ένα από τα βασικά καθήκοντα της ΕΚΤ είναι «να προωθεί την ομαλή λειτουργία των συστημάτων πληρωμών» (12). Η πλειονότητα των ευρωπαϊκών ΚΑ είναι εγγεγραμμένοι ως συστήματα πληρωμών προκειμένου να διασφαλίζουν το αμετάκλητο του διακανονισμού (13). Επιπλέον, ορισμένοι σημαντικοί CCP της ζώνης του ευρώ (π.χ. LCH SA και Eurex Clearing) έχουν λάβει άδεια λειτουργίας και υπάγονται σε καθεστώς ρύθμισης ως πιστωτικά ιδρύματα. |
| --- | --- |

3.5.3.

Δεδομένου του κεντρικού ρόλου που διαδραματίζει η ΕΚΤ στο πλαίσιο του ενιαίου εποπτικού μηχανισμού (ΕΕΜ), η ΕΟΚΕ προτείνει να εξεταστεί το ενδεχόμενο επέκτασης της εντολής της, ούτως ώστε να καταστεί επίσης η κεντρική ευρωπαϊκή αρχή εποπτείας των CCP στο πλαίσιο του ΕΕΜ. Προς αποφυγή εσωτερικής σύγκρουσης συμφερόντων, η ίδια η ΕΚΤ/Ευρωσύστημα πρέπει να αναλάβει το ρόλο της κεντρικής αρχής εξυγίανσης. Αυτό θα ήταν εφικτό είτε στο πλαίσιο της υφιστάμενης εντολής της είτε κατόπιν εύλογης επέκτασης. Ένα από τα βασικά καθήκοντα της ΕΚΤ είναι «να προωθεί την ομαλή λειτουργία των συστημάτων πληρωμών» (12). Η πλειονότητα των ευρωπαϊκών ΚΑ είναι εγγεγραμμένοι ως συστήματα πληρωμών προκειμένου να διασφαλίζουν το αμετάκλητο του διακανονισμού (13). Επιπλέον, ορισμένοι σημαντικοί CCP της ζώνης του ευρώ (π.χ. LCH SA και Eurex Clearing) έχουν λάβει άδεια λειτουργίας και υπάγονται σε καθεστώς ρύθμισης ως πιστωτικά ιδρύματα.

| 3.5.4. | Σύμφωνα με το άρθρο 22 του Καταστατικού του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η ΕΚΤ μπορεί να θεσπίζει κανονισμούς με σκοπό την εξασφάλιση αποτελεσματικών και υγιών συστημάτων συμψηφισμού και πληρωμών, εντός της Ένωσης και με άλλες χώρες. Με τη διάταξη αυτή προβλέπεται ήδη ρυθμιστικός ρόλος όσον αφορά την ευρωστία των συστημάτων εκκαθάρισης. Η εναλλακτική επιλογή θα ήταν η δημιουργία νέας κεντρικής ευρωπαϊκής αρχής εποπτείας των CCP, η οποία θεωρείται περισσότερο χρονοβόρα και δαπανηρή. |
| --- | --- |

3.5.4.

Σύμφωνα με το άρθρο 22 του Καταστατικού του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η ΕΚΤ μπορεί να θεσπίζει κανονισμούς με σκοπό την εξασφάλιση αποτελεσματικών και υγιών συστημάτων συμψηφισμού και πληρωμών, εντός της Ένωσης και με άλλες χώρες. Με τη διάταξη αυτή προβλέπεται ήδη ρυθμιστικός ρόλος όσον αφορά την ευρωστία των συστημάτων εκκαθάρισης. Η εναλλακτική επιλογή θα ήταν η δημιουργία νέας κεντρικής ευρωπαϊκής αρχής εποπτείας των CCP, η οποία θεωρείται περισσότερο χρονοβόρα και δαπανηρή.

| 3.5.5. | Με τη δημιουργία κεντρικής εποπτικής αρχής τόσο για τις τράπεζες όσο και για τους CCP στο πλαίσιο του ΕΕΜ, αναγνωρίζεται επίσης το γεγονός ότι οι περισσότερες συστημικής σημασίας τράπεζες είναι μέλη μεγάλου αριθμού CCP (π.χ. η JPMorgan, η οποία είναι μέλος 70 CCP σε ολόκληρο τον κόσμο (14)) και, ως εκ τούτου, η αθέτηση υποχρεώσεων ενός εξ αυτών των μεγάλων μελών θα πυροδοτούσε ταυτόχρονες δημοπρασίες θέσεων υπερήμερου εκκαθαριστικού μέλους στους CCP των οποίων είναι μέλος η υπερήμερη τράπεζα. |
| --- | --- |

3.5.5.

Με τη δημιουργία κεντρικής εποπτικής αρχής τόσο για τις τράπεζες όσο και για τους CCP στο πλαίσιο του ΕΕΜ, αναγνωρίζεται επίσης το γεγονός ότι οι περισσότερες συστημικής σημασίας τράπεζες είναι μέλη μεγάλου αριθμού CCP (π.χ. η JPMorgan, η οποία είναι μέλος 70 CCP σε ολόκληρο τον κόσμο (14)) και, ως εκ τούτου, η αθέτηση υποχρεώσεων ενός εξ αυτών των μεγάλων μελών θα πυροδοτούσε ταυτόχρονες δημοπρασίες θέσεων υπερήμερου εκκαθαριστικού μέλους στους CCP των οποίων είναι μέλος η υπερήμερη τράπεζα.

| 3.5.6. | Μια πολιτική προϋπόθεση για την εφαρμογή ενιαίας εποπτικής αρχής και αρχής εξυγίανσης από εθνική σκοπιά είναι η ήδη αιτηθείσα εξάλειψη οποιωνδήποτε μέτρων διάσωσης CCP με χρήματα των φορολογουμένων και υπό μορφή κατ’ εξαίρεση δημόσιας χρηματοπιστωτικής στήριξης υπό συγκεκριμένους όρους. |
| --- | --- |

3.5.6.

Μια πολιτική προϋπόθεση για την εφαρμογή ενιαίας εποπτικής αρχής και αρχής εξυγίανσης από εθνική σκοπιά είναι η ήδη αιτηθείσα εξάλειψη οποιωνδήποτε μέτρων διάσωσης CCP με χρήματα των φορολογουμένων και υπό μορφή κατ’ εξαίρεση δημόσιας χρηματοπιστωτικής στήριξης υπό συγκεκριμένους όρους.

3.6.   
  Προαιρετική αναστολή της υποχρέωσης εκκαθάρισης κατά την εξυγίανση

| 3.6.1. | Η αρχή εξυγίανσης του CCP ή η αρμόδια αρχή ενός εκκαθαριστικού μέλους του CCP κατά την εξυγίανση δύναται να ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναστείλει προσωρινά την υποχρέωση εκκαθάρισης που προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 του προτεινόμενου κανονισμού για συγκεκριμένες κατηγορίες εξωχρηματιστηριακών παραγώγων σε περίπτωση που πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις. |
| --- | --- |

3.6.1.

Η αρχή εξυγίανσης του CCP ή η αρμόδια αρχή ενός εκκαθαριστικού μέλους του CCP κατά την εξυγίανση δύναται να ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναστείλει προσωρινά την υποχρέωση εκκαθάρισης που προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 του προτεινόμενου κανονισμού για συγκεκριμένες κατηγορίες εξωχρηματιστηριακών παραγώγων σε περίπτωση που πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις.

| 3.6.2. | Ωστόσο, είναι δύσκολο να προβλεφθεί, σε ακραίες καταστάσεις της αγοράς, κατά πόσον τα μικρότερα ιδίως εκκαθαριστικά μέλη θα είναι σε θέση να διαχειριστούν εκ νέου θέσεις στο πλαίσιο διμερούς διαδικασίας εντός σύντομης προθεσμίας. Επιπλέον, η υποχρέωση εκκαθάρισης βασίζεται σε συγκεκριμένες κατηγορίες εξωχρηματιστηριακών παραγώγων όλων των CCP και δεν περιορίζεται σε έναν CCP. Κατά συνέπεια, η αναστολή της υποχρέωσης εκκαθάρισης θα έχει ενδεχομένως αντίκτυπο και σε άλλους CCP, οι οποίοι έχουν λάβει άδεια λειτουργίας για την παροχή υπηρεσιών εκκαθάρισης στα ίδια προϊόντα. Πρέπει να εξασφαλιστεί ότι για τους υπόλοιπους CCP, η αναστολή της υποχρέωσης εκκαθάρισης έχει προαιρετικό χαρακτήρα. Επιπλέον, οι εν λόγω CCP μπορεί να έχουν προβεί σε ρυθμίσεις συνεκτίμησης περιθωρίων ασφάλισης συσχετιζόμενων συμβολαίων τόσο για τις συγκεκριμένες όσο και για άλλες κατηγορίες παραγώγων, με αποτέλεσμα η επαναφορά σε διμερή αγορά να έχει μη επιδιωκόμενες έμμεσες επιπτώσεις. |
| --- | --- |

3.6.2.

Ωστόσο, είναι δύσκολο να προβλεφθεί, σε ακραίες καταστάσεις της αγοράς, κατά πόσον τα μικρότερα ιδίως εκκαθαριστικά μέλη θα είναι σε θέση να διαχειριστούν εκ νέου θέσεις στο πλαίσιο διμερούς διαδικασίας εντός σύντομης προθεσμίας. Επιπλέον, η υποχρέωση εκκαθάρισης βασίζεται σε συγκεκριμένες κατηγορίες εξωχρηματιστηριακών παραγώγων όλων των CCP και δεν περιορίζεται σε έναν CCP. Κατά συνέπεια, η αναστολή της υποχρέωσης εκκαθάρισης θα έχει ενδεχομένως αντίκτυπο και σε άλλους CCP, οι οποίοι έχουν λάβει άδεια λειτουργίας για την παροχή υπηρεσιών εκκαθάρισης στα ίδια προϊόντα. Πρέπει να εξασφαλιστεί ότι για τους υπόλοιπους CCP, η αναστολή της υποχρέωσης εκκαθάρισης έχει προαιρετικό χαρακτήρα. Επιπλέον, οι εν λόγω CCP μπορεί να έχουν προβεί σε ρυθμίσεις συνεκτίμησης περιθωρίων ασφάλισης συσχετιζόμενων συμβολαίων τόσο για τις συγκεκριμένες όσο και για άλλες κατηγορίες παραγώγων, με αποτέλεσμα η επαναφορά σε διμερή αγορά να έχει μη επιδιωκόμενες έμμεσες επιπτώσεις.

| 3.6.3. | Η ΕΟΚΕ φρονεί συνεπώς ότι η αναστολή της υποχρέωσης εκκαθάρισης κατά την εξυγίανση αποτελεί εργαλείο εξυγίανσης που πρέπει να χρησιμοποιείται χωρίς επιπτώσεις σε άλλους CCP που είναι εξουσιοδοτημένοι να παρέχουν υπηρεσίες εκκαθάρισης στην ίδια κατηγορία στοιχείων ενεργητικού. |
| --- | --- |

3.6.3.

Η ΕΟΚΕ φρονεί συνεπώς ότι η αναστολή της υποχρέωσης εκκαθάρισης κατά την εξυγίανση αποτελεί εργαλείο εξυγίανσης που πρέπει να χρησιμοποιείται χωρίς επιπτώσεις σε άλλους CCP που είναι εξουσιοδοτημένοι να παρέχουν υπηρεσίες εκκαθάρισης στην ίδια κατηγορία στοιχείων ενεργητικού.

| 3.6.4. | Τέλος, το αίτημα της εθνικής ρυθμιστικής αρχής ενδέχεται να έχει δυνητικά εκτεταμένες επιπτώσεις σε ευρωπαϊκή κλίμακα, στοιχείο που παρέχει συνεπώς, κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, ένα ακόμη επιχείρημα για την καθιέρωση πανευρωπαϊκής ενιαίας αρχής εποπτείας των CCP και ενιαίας αρχής εξυγίανσης. |
| --- | --- |

3.6.4.

Τέλος, το αίτημα της εθνικής ρυθμιστικής αρχής ενδέχεται να έχει δυνητικά εκτεταμένες επιπτώσεις σε ευρωπαϊκή κλίμακα, στοιχείο που παρέχει συνεπώς, κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, ένα ακόμη επιχείρημα για την καθιέρωση πανευρωπαϊκής ενιαίας αρχής εποπτείας των CCP και ενιαίας αρχής εξυγίανσης.

Βρυξέλλες, 29 Μαρτίου 2017.

O Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Γιώργος ΝΤΑΣΗΣ

---

(1)  COM(2016) 856 final.

1

(2)  Βλέπε επίσης ως σχετικό παράδειγμα «EBA and ESMA call to clarify margin requirements between CRR and EMIR», 18.1.2017. Οι συστάσεις που περιέχονται στην Έκθεση αποσκοπούν στην αποφυγή αλληλεπικαλυπτόμενων απαιτήσεων για τις συναλλαγές παραγώγων και κατά συνέπεια την αποφυγή αυξημένου κανονιστικού κινδύνου και αυξημένου κόστους παρακολούθησης από τις αρμόδιες αρχές.

2

(3)  Ένα από τα βασικά καθήκοντα του Ευρωσυστήματος είναι να προωθεί την ομαλή λειτουργία των συστημάτων πληρωμών (άρθρο 127 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άρθρο 3 παράγραφος 1 του Καταστατικού του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας). Η νομική βάση για την αρμοδιότητα του Ευρωσυστήματος στον τομέα των συστημάτων πληρωμών και διακανονισμού περιέχεται στο άρθρο 127 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με το άρθρο 22 του Καταστατικού του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, «Η ΕΚΤ και οι εθνικές κεντρικές τράπεζες μπορούν να παρέχουν διευκολύνσεις, και η ΕΚΤ μπορεί να θεσπίζει κανονισμούς με σκοπό την εξασφάλιση αποτελεσματικών και υγιών συστημάτων συμψηφισμού και πληρωμών, εντός της Ένωσης και με άλλες χώρες».

3

να προωθεί την ομαλή λειτουργία των συστημάτων πληρωμών

(4)  Κανονισμός (EE) αριθ. 648/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Ιουλίου 2012, για τα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα, τους CCP και τα αρχεία καταγραφής συναλλαγών.

4

(5)  Ευρωπαϊκή επιτροπή συστημικών κινδύνων, «ESRB Report to the European Commission on the systemic risk implications of CCP interoperability arrangements» (Έκθεση της ΕΕΣΚ προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με τις συνέπειες των ρυθμίσεων διαλειτουργικότητας των CCP στους συστημικούς κινδύνους), Ιανουάριος 2016·

5

(6)  Βλέπε «Σχέδιο εργασίας για τους CCP 2015» των προέδρων των ΕΚΣ ΣΧΣ, ΣΟΕ ΣΧΣ, BCBS, CPMI και IOSCO, Απρίλιος 2015.

6

(7)  COM(2016) 856 final.

7

(8)  Σύμφωνα με τα άρθρα 5 και 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Ιουλίου 2012, για τα εξωχρηματιστηριακά παράγωγα, τους CCP και τα αρχεία καταγραφής συναλλαγών.

8

(9)  Για πλήρη και ενημερωμένο κατάλογο, βλέπε: https://www.esma.europa.eu/regulation/post-trading/central-counterparties-ccps.

9

(10)  Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να αξιοποιήσει τις τεχνικές συμβουλές της ESMA για την κατάρτιση πιθανών εκτελεστικών πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 25 παράγραφος 6, το άρθρο 13 παράγραφος 2 και το άρθρο 75 παράγραφος 1 του κανονισμού EMIR σχετικά με την ισοδυναμία μεταξύ του νομικού και εποπτικού πλαισίου των τρίτων χωρών (χώρες εκτός ΕΕ).

10

(11)  Για κατάλογο των ΚΑ και των ρυθμιστικών αρχών, βλέπε: https://www.esma.europa.eu/sites/default/files/library/ccps_authorised_under_emir.pdf.

11

(12)  Βλέπε άρθρο 127 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άρθρο 3 παράγραφος 1 του Καταστατικού του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

12

(13)  Για κατάλογο συστημάτων πληρωμών, βλέπε: https://www.esma.europa.eu/sites/default/files/library/ccps_authorised_under_emir.pdf.

13

(14)  Βλέπε: Financial Times, «JPMorgan tells clearers to build bigger buffers» (Η JPMorgan συνιστά στους εκκαθαριστές να δημιουργήσουν μεγαλύτερα αποθέματα ασφαλείας), της 11ης Σεπτεμβρίου 2014, των Sam Fleming και Philip Stafford.

14

---

| 30.6.2017 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 209/36 |
| --- | --- | --- | --- |

30.6.2017

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 209/36

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέματα «Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 575/2013 όσον αφορά τον δείκτη μόχλευσης, τον δείκτη καθαρής σταθερής χρηματοδότησης, τις απαιτήσεις ιδίων κεφαλαίων και επιλέξιμων υποχρεώσεων, τον πιστωτικό κίνδυνο αντισυμβαλλομένου, τον κίνδυνο αγοράς, τα ανοίγματα έναντι κεντρικών αντισυμβαλλομένων, τα ανοίγματα έναντι οργανισμών συλλογικών επενδύσεων, τα μεγάλα χρηματοδοτικά ανοίγματα, τις υποχρεώσεις υποβολής αναφορών και δημοσιοποίησης, καθώς και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 648/2012»

[COM(2016) 850 final — 2016/0360 (COD)]

και

«Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 806/2014 όσον αφορά την ικανότητα απορρόφησης ζημιών και ανακεφαλαιοποίησης των πιστωτικών ιδρυμάτων και των επιχειρήσεων επενδύσεων»

[COM(2016) 851 final — 2016/0361 (COD)]

και

«Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2014/59/ΕΕ σχετικά με την ικανότητα απορρόφησης των ζημιών και ανακεφαλαιοποίησης των πιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων επενδύσεων και για την τροποποίηση της οδηγίας 98/26/ΕΚ, της οδηγίας 2002/47/ΕΚ, της οδηγίας 2012/30/ΕΕ, της οδηγίας 2011/35/ΕΕ, της οδηγίας 2005/56/ΕΚ, της οδηγίας 2004/25/ΕΚ και της οδηγίας 2007/36/ΕΚ»

[COM(2016) 852 final — 2016/0362 (COD)]

και

«Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου η οποία τροποποιεί την οδηγία 2013/36/ΕΕ όσον αφορά τις εξαιρούμενες οντότητες, τις χρηματοδοτικές εταιρείες συμμετοχών, τις μεικτές χρηματοοικονομικές εταιρείες συμμετοχών, τις αποδοχές, τα μέτρα και τις εξουσίες εποπτείας και τα μέτρα διατήρησης κεφαλαίου»

[COM(2016) 854 final — 2016/0364 (COD)]

(2017/C 209/06)

| Εισηγητής: | ο κ. Daniel MAREELS |
| --- | --- |

Εισηγητής:

ο κ. Daniel MAREELS

| Αίτηση γνωμοδότησης | Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 1.2.2017
  Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2.2.2017 και 20.2.2017
  Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 17.2.2017 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρα 114 και 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Αρμόδιο τμήμα | Οικονομική και νομισματική ένωση, οικονομική και κοινωνική συνοχή |
| Υιοθετήθηκε από το τμήμα | 8.3.2017 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 30.3.2017 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 524 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 177/0/1 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 1.2.2017

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 2.2.2017 και 20.2.2017

Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 17.2.2017

Νομική βάση

Άρθρα 114 και 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο τμήμα

Οικονομική και νομισματική ένωση, οικονομική και κοινωνική συνοχή

Υιοθετήθηκε από το τμήμα

8.3.2017

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

30.3.2017

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

524

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

177/0/1

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει θερμά το σύνολο των προτάσεων της Επιτροπής και ευελπιστεί ότι θα προσφέρουν εποικοδομητική συμβολή στην ολοκλήρωση των εργασιών για τη μεταρρύθμιση του χρηματοπιστωτικού τομέα που ξεκίνησαν μετά την κρίση. |
| --- | --- |

1.1.

Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει θερμά το σύνολο των προτάσεων της Επιτροπής και ευελπιστεί ότι θα προσφέρουν εποικοδομητική συμβολή στην ολοκλήρωση των εργασιών για τη μεταρρύθμιση του χρηματοπιστωτικού τομέα που ξεκίνησαν μετά την κρίση.

| 1.2. | Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με τη σφαιρική και ολοκληρωμένη θεώρηση που διέπει τις προτάσεις αυτές, χάρη στην οποία επιτυγχάνεται συνδυασμός και συμβιβασμός μεταξύ ορισμένων σημαντικών στόχων σε αποκλίνοντα πεδία, χωρίς ωστόσο παρέκκλιση από τις αρχές. Αυτό παρέχει δυνατότητες προόδου σε πολλούς βασικούς τομείς, στην πορεία προς ένα πιο βιώσιμο κοινό ευρωπαϊκό μέλλον και προς την ολοκλήρωση της οικονομικής και νομισματικής ένωσης (ΟΝΕ). |
| --- | --- |

1.2.

Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με τη σφαιρική και ολοκληρωμένη θεώρηση που διέπει τις προτάσεις αυτές, χάρη στην οποία επιτυγχάνεται συνδυασμός και συμβιβασμός μεταξύ ορισμένων σημαντικών στόχων σε αποκλίνοντα πεδία, χωρίς ωστόσο παρέκκλιση από τις αρχές. Αυτό παρέχει δυνατότητες προόδου σε πολλούς βασικούς τομείς, στην πορεία προς ένα πιο βιώσιμο κοινό ευρωπαϊκό μέλλον και προς την ολοκλήρωση της οικονομικής και νομισματικής ένωσης (ΟΝΕ).

| 1.3. | Η προσέγγιση αυτή εφαρμόζεται κατά πρώτο λόγο στους
  στόχους που αφορούν το τραπεζικό και χρηματοπιστωτικό περιβάλλον. Σύμφωνα με την ΕΟΚΕ, τα διάφορα προτεινόμενα μέτρα συμβάλλουν αδιαμφισβήτητα στην
  ενίσχυση
  του ευρωπαϊκού
  πλαισίου προληπτικής εποπτείας και εξυγίανσης
  για τις τράπεζες. Αυτό είναι κρίσιμο για την επιδιωκόμενη
  μείωση του κινδύνου στον χρηματοπιστωτικό τομέα
  και τη
  βελτίωση της ανθεκτικότητας των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.
  Η χρηματοπιστωτική σταθερότητα και ένα υγιές χρηματοπιστωτικό σύστημα που να συμβάλλει σε μια σταθερή και βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη είναι ουσιώδους σημασίας. Εξάλλου, πρέπει να ρυθμιστεί ο σκιώδης τραπεζικός τομέας· δεν μπορεί πλέον να αγνοείται. |
| --- | --- |

1.3.

Η προσέγγιση αυτή εφαρμόζεται κατά πρώτο λόγο στους
  στόχους που αφορούν το τραπεζικό και χρηματοπιστωτικό περιβάλλον. Σύμφωνα με την ΕΟΚΕ, τα διάφορα προτεινόμενα μέτρα συμβάλλουν αδιαμφισβήτητα στην
  ενίσχυση
  του ευρωπαϊκού
  πλαισίου προληπτικής εποπτείας και εξυγίανσης
  για τις τράπεζες. Αυτό είναι κρίσιμο για την επιδιωκόμενη
  μείωση του κινδύνου στον χρηματοπιστωτικό τομέα
  και τη
  βελτίωση της ανθεκτικότητας των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.
  Η χρηματοπιστωτική σταθερότητα και ένα υγιές χρηματοπιστωτικό σύστημα που να συμβάλλει σε μια σταθερή και βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη είναι ουσιώδους σημασίας. Εξάλλου, πρέπει να ρυθμιστεί ο σκιώδης τραπεζικός τομέας· δεν μπορεί πλέον να αγνοείται.

| 1.4. | Σύμφωνα με την ΕΟΚΕ, η μείωση των κινδύνων που επιτυγχάνεται με τις προτάσεις αυτές συνιστά το κύριο στοιχείο που συντελεί στην
  πρόοδο,
  όχι μόνο προς την ολοκλήρωση της
  τραπεζικής ένωσης,
  αλλά και προς την οργάνωση του τρίτου πυλώνα της, ήτοι του
  ευρωπαϊκού συστήματος ασφάλισης των καταθέσεων.
  Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, πόσο μάλλον που μια πλήρως ανεπτυγμένη τραπεζική ένωση συνιστά ένα από τα θεμέλια της ολοκλήρωσης της ΟΝΕ, η υλοποίηση της οποίας πρέπει να προωθηθεί το ταχύτερο. Θα ήταν, λοιπόν, χρήσιμες ορισμένες ειδικές προσαρμογές στις προτάσεις, με την προοπτική μιας
  ένωσης κεφαλαιαγορών. |
| --- | --- |

1.4.

Σύμφωνα με την ΕΟΚΕ, η μείωση των κινδύνων που επιτυγχάνεται με τις προτάσεις αυτές συνιστά το κύριο στοιχείο που συντελεί στην
  πρόοδο,
  όχι μόνο προς την ολοκλήρωση της
  τραπεζικής ένωσης,
  αλλά και προς την οργάνωση του τρίτου πυλώνα της, ήτοι του
  ευρωπαϊκού συστήματος ασφάλισης των καταθέσεων.
  Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, πόσο μάλλον που μια πλήρως ανεπτυγμένη τραπεζική ένωση συνιστά ένα από τα θεμέλια της ολοκλήρωσης της ΟΝΕ, η υλοποίηση της οποίας πρέπει να προωθηθεί το ταχύτερο. Θα ήταν, λοιπόν, χρήσιμες ορισμένες ειδικές προσαρμογές στις προτάσεις, με την προοπτική μιας
  ένωσης κεφαλαιαγορών.

| 1.5. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί επίσης σημαντική τη θετική συμβολή στην περαιτέρω
  αποκατάσταση της εμπιστοσύνης πελατών και καταναλωτών
  προς τον χρηματοπιστωτικό τομέα. Διαπιστώνει συνεπώς με ικανοποίηση ότι δίνεται ιδιαίτερη προσοχή τόσο στην προσέγγιση του προβλήματος των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που θεωρούνται «υπερβολικά μεγάλα για να καταρρεύσουν» (too big to fail) —μέσα από τα μέτρα συνολικής ικανότητας απορρόφησης ζημιών (TLAC)—, όσο και στην αύξηση της αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας των κανόνων «διάσωσης με ίδια μέσα» (bail-in). Σε κάθε περίπτωση, παραμένει υψίστης σημασίας, σε περίπτωση κρίσης, οι τράπεζες να μην προσφεύγουν ούτε σε δημόσιους πόρους ούτε στα κεφάλαια των φορολογούμενων. |
| --- | --- |

1.5.

Η ΕΟΚΕ θεωρεί επίσης σημαντική τη θετική συμβολή στην περαιτέρω
  αποκατάσταση της εμπιστοσύνης πελατών και καταναλωτών
  προς τον χρηματοπιστωτικό τομέα. Διαπιστώνει συνεπώς με ικανοποίηση ότι δίνεται ιδιαίτερη προσοχή τόσο στην προσέγγιση του προβλήματος των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που θεωρούνται «υπερβολικά μεγάλα για να καταρρεύσουν» (too big to fail) —μέσα από τα μέτρα συνολικής ικανότητας απορρόφησης ζημιών (TLAC)—, όσο και στην αύξηση της αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας των κανόνων «διάσωσης με ίδια μέσα» (bail-in). Σε κάθε περίπτωση, παραμένει υψίστης σημασίας, σε περίπτωση κρίσης, οι τράπεζες να μην προσφεύγουν ούτε σε δημόσιους πόρους ούτε στα κεφάλαια των φορολογούμενων.

| 1.6. | Επιπλέον, η ΕΟΚΕ είναι ικανοποιημένη από την προσοχή που δίνεται στη
  χρηματοδότηση της οικονομίας. Στο σημερινό αβέβαιο και μεταβαλλόμενο περιβάλλον, σε μια περίοδο μάλιστα όπου οι επενδύσεις παραμένουν στάσιμες σε πολύ χαμηλά επίπεδα, δεν πρέπει να μένει ανεκμετάλλευτη καμία ευκαιρία για τη δημιουργία
  νέων συμπληρωματικών δυνατοτήτων
  για μια
  σταθερή και βιώσιμη ανάκαμψη της πραγματικής οικονομίας,
  που συνεπάγεται
  οικονομική ανάπτυξη, αύξηση των επενδύσεων και δημιουργία απασχόλησης. |
| --- | --- |

1.6.

Επιπλέον, η ΕΟΚΕ είναι ικανοποιημένη από την προσοχή που δίνεται στη
  χρηματοδότηση της οικονομίας. Στο σημερινό αβέβαιο και μεταβαλλόμενο περιβάλλον, σε μια περίοδο μάλιστα όπου οι επενδύσεις παραμένουν στάσιμες σε πολύ χαμηλά επίπεδα, δεν πρέπει να μένει ανεκμετάλλευτη καμία ευκαιρία για τη δημιουργία
  νέων συμπληρωματικών δυνατοτήτων
  για μια
  σταθερή και βιώσιμη ανάκαμψη της πραγματικής οικονομίας,
  που συνεπάγεται
  οικονομική ανάπτυξη, αύξηση των επενδύσεων και δημιουργία απασχόλησης.

| 1.7. | Οι τράπεζες καλούνται να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο ως μεσολαβητές στις κεφαλαιαγορές. Επιπλέον, τα τραπεζικά δάνεια θα εξακολουθήσουν και στο μέλλον να συνιστούν την κύρια πηγή χρηματοδότησης των νοικοκυριών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ). Παρότι οι υπό εξέταση προτάσεις συνιστούν ένα θετικό βήμα προς τη δημιουργία των κατάλληλων προϋποθέσεων που θα επιτρέπουν στις τράπεζες να επιτελούν την αποστολή αυτή, τίθεται ωστόσο το ερώτημα μήπως θα μπορούσε να προβλεφθεί περεταίρω ενίσχυση και εντατικοποίηση των προσπαθειών υπέρ των ΜΜΕ, καθώς συνιστούν τη ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής οικονομίας. Ειδικότερα, η ΕΟΚΕ ζητά να εδραιωθεί και να αναπτυχθεί ακόμη περισσότερο ο «συντελεστής υποστήριξης των ΜΜΕ» (1), χάρη στον οποίο οι τράπεζες μπορούν να προβλέπουν λιγότερα διαθέσιμα για τα δάνεια που χορηγούν στις ΜΜΕ. Εξάλλου, η ΕΟΚΕ συνιστά να υιοθετηθεί ανάλογη προσέγγιση και υπέρ των επιχειρήσεων της κοινωνικής οικονομίας. |
| --- | --- |

1.7.

Οι τράπεζες καλούνται να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο ως μεσολαβητές στις κεφαλαιαγορές. Επιπλέον, τα τραπεζικά δάνεια θα εξακολουθήσουν και στο μέλλον να συνιστούν την κύρια πηγή χρηματοδότησης των νοικοκυριών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ). Παρότι οι υπό εξέταση προτάσεις συνιστούν ένα θετικό βήμα προς τη δημιουργία των κατάλληλων προϋποθέσεων που θα επιτρέπουν στις τράπεζες να επιτελούν την αποστολή αυτή, τίθεται ωστόσο το ερώτημα μήπως θα μπορούσε να προβλεφθεί περεταίρω ενίσχυση και εντατικοποίηση των προσπαθειών υπέρ των ΜΜΕ, καθώς συνιστούν τη ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής οικονομίας. Ειδικότερα, η ΕΟΚΕ ζητά να εδραιωθεί και να αναπτυχθεί ακόμη περισσότερο ο «συντελεστής υποστήριξης των ΜΜΕ» (1), χάρη στον οποίο οι τράπεζες μπορούν να προβλέπουν λιγότερα διαθέσιμα για τα δάνεια που χορηγούν στις ΜΜΕ. Εξάλλου, η ΕΟΚΕ συνιστά να υιοθετηθεί ανάλογη προσέγγιση και υπέρ των επιχειρήσεων της κοινωνικής οικονομίας.

| 1.8. | Ακόμη, η ΕΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι λαμβάνονται υπόψη ορισμένες
  ιδιαιτερότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης
  (ΕΕ), μεταξύ άλλων με βάση τη διαδικασία συγκέντρωσης αποδεικτικών στοιχείων. Αυτό ισχύει μεταξύ άλλων για τις προσαρμογές με στόχο τη συμμόρφωση προς τις διεθνείς συμφωνίες, οι οποίες περιλαμβάνονται στις υπό εξέταση προτάσεις, στο πλαίσιο της συνολικής μεταρρύθμισης του χρηματοπιστωτικού τομέα. Οι προσαρμογές αυτές θα είναι επωφελείς για τη χρηματοδότηση της οικονομίας. |
| --- | --- |

1.8.

Ακόμη, η ΕΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι λαμβάνονται υπόψη ορισμένες
  ιδιαιτερότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης
  (ΕΕ), μεταξύ άλλων με βάση τη διαδικασία συγκέντρωσης αποδεικτικών στοιχείων. Αυτό ισχύει μεταξύ άλλων για τις προσαρμογές με στόχο τη συμμόρφωση προς τις διεθνείς συμφωνίες, οι οποίες περιλαμβάνονται στις υπό εξέταση προτάσεις, στο πλαίσιο της συνολικής μεταρρύθμισης του χρηματοπιστωτικού τομέα. Οι προσαρμογές αυτές θα είναι επωφελείς για τη χρηματοδότηση της οικονομίας.

| 1.9. | Οι υπό εξέταση προτάσεις συνιστούν ένα νέο βήμα —αν και όχι το τελευταίο— προς την υλοποίηση της
  μεταρρύθμισης του χρηματοπιστωτικού τομέα,
  η οποία τέθηκε ως στόχος
  σε παγκόσμιο επίπεδο
  μετά την κρίση. Κατά την ΕΟΚΕ, παραμένει σημαντικό να συνεχίσει
  η Ευρώπη
  να διαδραματίζει
  καίριο ρόλο
  στις σημερινές και τις μελλοντικές διεθνείς δράσεις. Πρέπει να οριστούν ελάχιστοι κανόνες σε διεθνές επίπεδο, ενώ πρέπει να διαφυλαχθούν οι αξίες και τα συμφέροντα της Ευρώπης. Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να απορριφθεί οποιαδήποτε στρέβλωση ενδέχεται να ζημιώσει τα ευρωπαϊκά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. |
| --- | --- |

1.9.

Οι υπό εξέταση προτάσεις συνιστούν ένα νέο βήμα —αν και όχι το τελευταίο— προς την υλοποίηση της
  μεταρρύθμισης του χρηματοπιστωτικού τομέα,
  η οποία τέθηκε ως στόχος
  σε παγκόσμιο επίπεδο
  μετά την κρίση. Κατά την ΕΟΚΕ, παραμένει σημαντικό να συνεχίσει
  η Ευρώπη
  να διαδραματίζει
  καίριο ρόλο
  στις σημερινές και τις μελλοντικές διεθνείς δράσεις. Πρέπει να οριστούν ελάχιστοι κανόνες σε διεθνές επίπεδο, ενώ πρέπει να διαφυλαχθούν οι αξίες και τα συμφέροντα της Ευρώπης. Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να απορριφθεί οποιαδήποτε στρέβλωση ενδέχεται να ζημιώσει τα ευρωπαϊκά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

| 1.10. | Απεναντίας, όσον αφορά τον αντίκτυπο της απαραίτητης ποικιλομορφίας του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού τομέα στο κανονιστικό πλαίσιο, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι δεν έχει ληφθεί επαρκώς υπόψη η κατάσταση των μικρών και λιγότερο πολύπλοκων τραπεζών. Οι υποβληθείσες προτάσεις εξακολουθούν να μη λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τις ιδιαιτερότητες και δυνατότητες αυτού του είδους ιδρυμάτων. Αυτό ισχύει όλως ιδιαιτέρως για την
  αρχή της αναλογικότητας. Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι η επικρατούσα προσέγγιση είναι κατακερματισμένη και περιορισμένη και ότι χρειάζεται μια πιο δομημένη και λεπτομερής προσέγγιση, προς όφελος περισσότερων ιδρυμάτων και πεδίων. Στα ιδρύματα αυτά δεν θα πρέπει να επιβάλλονται υπερβολικά επαχθείς υποχρεώσεις ή επιβαρύνσεις. |
| --- | --- |

1.10.

Απεναντίας, όσον αφορά τον αντίκτυπο της απαραίτητης ποικιλομορφίας του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού τομέα στο κανονιστικό πλαίσιο, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι δεν έχει ληφθεί επαρκώς υπόψη η κατάσταση των μικρών και λιγότερο πολύπλοκων τραπεζών. Οι υποβληθείσες προτάσεις εξακολουθούν να μη λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τις ιδιαιτερότητες και δυνατότητες αυτού του είδους ιδρυμάτων. Αυτό ισχύει όλως ιδιαιτέρως για την
  αρχή της αναλογικότητας. Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι η επικρατούσα προσέγγιση είναι κατακερματισμένη και περιορισμένη και ότι χρειάζεται μια πιο δομημένη και λεπτομερής προσέγγιση, προς όφελος περισσότερων ιδρυμάτων και πεδίων. Στα ιδρύματα αυτά δεν θα πρέπει να επιβάλλονται υπερβολικά επαχθείς υποχρεώσεις ή επιβαρύνσεις.

| 1.11. | Ακόμη, είναι προς το συμφέρον όλων των ενδιαφερόμενων μερών και φορέων, τόσο των ρυθμιστικών και εποπτικών αρχών όσο και των ιδρυμάτων, να επιδιώκεται μεγαλύτερη διαφάνεια και ασφάλεια δικαίου κατά τη διαμόρφωση των νέων κανόνων, για την εφαρμογή των οποίων θα πρέπει επίσης να προβλεφθεί επαρκής προθεσμία. Προκειμένου να αποτραπούν ενδεχόμενες δυσμενείς επιπτώσεις για τη χρηματοδότηση της οικονομίας, θα ήταν επιθυμητή η ταχεία επεξεργασία των μεταβατικών νομοθετικών μέτρων σχετικά με το νέο πρότυπο ΔΠΧΑ (2) 9. Επιπλέον, ο κλάδος καλείται να αντιμετωπίσει πολλές προκλήσεις, μεταξύ άλλων όσον αφορά τις τεχνολογικές και ψηφιακές εξελίξεις, τα χαμηλά επιτόκια και ορισμένα άλλα προβλήματα στον απόηχο της κρίσης. |
| --- | --- |

1.11.

Ακόμη, είναι προς το συμφέρον όλων των ενδιαφερόμενων μερών και φορέων, τόσο των ρυθμιστικών και εποπτικών αρχών όσο και των ιδρυμάτων, να επιδιώκεται μεγαλύτερη διαφάνεια και ασφάλεια δικαίου κατά τη διαμόρφωση των νέων κανόνων, για την εφαρμογή των οποίων θα πρέπει επίσης να προβλεφθεί επαρκής προθεσμία. Προκειμένου να αποτραπούν ενδεχόμενες δυσμενείς επιπτώσεις για τη χρηματοδότηση της οικονομίας, θα ήταν επιθυμητή η ταχεία επεξεργασία των μεταβατικών νομοθετικών μέτρων σχετικά με το νέο πρότυπο ΔΠΧΑ (2) 9. Επιπλέον, ο κλάδος καλείται να αντιμετωπίσει πολλές προκλήσεις, μεταξύ άλλων όσον αφορά τις τεχνολογικές και ψηφιακές εξελίξεις, τα χαμηλά επιτόκια και ορισμένα άλλα προβλήματα στον απόηχο της κρίσης.

Συμπληρωματικά συμπεράσματα

| 1.12. | Όσον αφορά την ενίσχυση του πλαισίου προληπτικής εποπτείας, η ΕΟΚΕ επικροτεί την αυξημένη προσοχή που δίνεται στον ρόλο των ρυθμιστικών και εποπτικών αρχών και τις δυνατότητες που τους έχουν παρασχεθεί. Οι κανόνες και η εποπτεία είναι δύο στοιχεία αλληλεξαρτώμενα και πρέπει το καθένα να μπορεί να επιτελεί τον ρόλο του, μεταξύ άλλων, για την επίτευξη καλύτερης εναρμόνισης των κανόνων και πρακτικών. Αλλά και για να είναι δυνατή η ανάληψη αποτελεσματικής δράσης σε περίπτωση ανάγκης. |
| --- | --- |

1.12.

Όσον αφορά την ενίσχυση του πλαισίου προληπτικής εποπτείας, η ΕΟΚΕ επικροτεί την αυξημένη προσοχή που δίνεται στον ρόλο των ρυθμιστικών και εποπτικών αρχών και τις δυνατότητες που τους έχουν παρασχεθεί. Οι κανόνες και η εποπτεία είναι δύο στοιχεία αλληλεξαρτώμενα και πρέπει το καθένα να μπορεί να επιτελεί τον ρόλο του, μεταξύ άλλων, για την επίτευξη καλύτερης εναρμόνισης των κανόνων και πρακτικών. Αλλά και για να είναι δυνατή η ανάληψη αποτελεσματικής δράσης σε περίπτωση ανάγκης.

| 1.13. | Όσον αφορά το πλαίσιο εξυγίανσης, ως θετικά στοιχεία μπορούν να θεωρηθούν η ενσωμάτωση της απαίτησης συνολικής ικανότητας απορρόφησης ζημιών στο σύστημα ελάχιστων απαιτήσεων ιδίων κεφαλαίων και αποδεκτών υποχρεώσεων (MREL) της Ένωσης και η εναρμόνιση μεταξύ κρατών μελών της κατάταξης χρεωστικών τίτλων μειωμένης εξασφάλισης για τις διαδικασίες αφερεγγυότητας. Με αυτόν τον τρόπο εναρμονίζονται οι κανόνες και βελτιώνεται η λειτουργική εφαρμοσιμότητα του συστήματος απορρόφησης ζημιών. |
| --- | --- |

1.13.

Όσον αφορά το πλαίσιο εξυγίανσης, ως θετικά στοιχεία μπορούν να θεωρηθούν η ενσωμάτωση της απαίτησης συνολικής ικανότητας απορρόφησης ζημιών στο σύστημα ελάχιστων απαιτήσεων ιδίων κεφαλαίων και αποδεκτών υποχρεώσεων (MREL) της Ένωσης και η εναρμόνιση μεταξύ κρατών μελών της κατάταξης χρεωστικών τίτλων μειωμένης εξασφάλισης για τις διαδικασίες αφερεγγυότητας. Με αυτόν τον τρόπο εναρμονίζονται οι κανόνες και βελτιώνεται η λειτουργική εφαρμοσιμότητα του συστήματος απορρόφησης ζημιών.

2.   Ιστορικό
   (3)

| 2.1. | Στις 23 Νοεμβρίου 2016, η Επιτροπή δημοσίευσε δέσμη προτάσεων που εντάσσονται στα πλαίσια της μεταρρύθμισης της νομοθεσίας που διέπει τον τραπεζικό τομέα. Στόχος της δέσμης είναι η μεταφορά στην ενωσιακή νομοθεσία των κειμένων που προέκυψαν από τις εργασίες της Επιτροπής της Βασιλείας για την Τραπεζική Εποπτεία και του Συμβουλίου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, με συνυπολογισμό των αποτελεσμάτων της διαδικασίας συγκέντρωσης αποδεικτικών στοιχείων που διοργάνωσε η Επιτροπή για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας της υφιστάμενης τραπεζικής νομοθεσίας. |
| --- | --- |

2.1.

Στις 23 Νοεμβρίου 2016, η Επιτροπή δημοσίευσε δέσμη προτάσεων που εντάσσονται στα πλαίσια της μεταρρύθμισης της νομοθεσίας που διέπει τον τραπεζικό τομέα. Στόχος της δέσμης είναι η μεταφορά στην ενωσιακή νομοθεσία των κειμένων που προέκυψαν από τις εργασίες της Επιτροπής της Βασιλείας για την Τραπεζική Εποπτεία και του Συμβουλίου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, με συνυπολογισμό των αποτελεσμάτων της διαδικασίας συγκέντρωσης αποδεικτικών στοιχείων που διοργάνωσε η Επιτροπή για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας της υφιστάμενης τραπεζικής νομοθεσίας.

| 2.2. | Με τις νομοθετικές προτάσεις (4) επιδιώκεται να τροποποιηθεί η υφιστάμενη τραπεζική νομοθεσία, ειδικότερα δε οι εξής πράξεις: |
| --- | --- |

2.2.

Με τις νομοθετικές προτάσεις (4) επιδιώκεται να τροποποιηθεί η υφιστάμενη τραπεζική νομοθεσία, ειδικότερα δε οι εξής πράξεις:

| 2.2.1. | ο κανονισμός για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις (ΚΚΑ) και η οδηγία για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις (ΟΚΑ), του 2013, όπου περιλαμβάνονται απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας για τα πιστωτικά ιδρύματα (τράπεζες) και τις επιχειρήσεις επενδύσεων, καθώς και κανόνες για τη διακυβέρνηση και την εποπτεία· |
| --- | --- |

2.2.1.

ο κανονισμός για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις (ΚΚΑ) και η οδηγία για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις (ΟΚΑ), του 2013, όπου περιλαμβάνονται απαιτήσεις προληπτικής εποπτείας για τα πιστωτικά ιδρύματα (τράπεζες) και τις επιχειρήσεις επενδύσεων, καθώς και κανόνες για τη διακυβέρνηση και την εποπτεία·

| 2.2.2. | η οδηγία για την ανάκαμψη και την εξυγίανση των τραπεζών (οδηγία BRRD) και ο κανονισμός για τον ενιαίο μηχανισμό εξυγίανσης (κανονισμός ΕΜΕ), του 2014, όπου διασαφηνίζονται οι κανόνες για την ανάκαμψη και την εξυγίανση προβληματικών ιδρυμάτων και θεσπίζεται ενιαίος μηχανισμός εξυγίανσης. |
| --- | --- |

2.2.2.

η οδηγία για την ανάκαμψη και την εξυγίανση των τραπεζών (οδηγία BRRD) και ο κανονισμός για τον ενιαίο μηχανισμό εξυγίανσης (κανονισμός ΕΜΕ), του 2014, όπου διασαφηνίζονται οι κανόνες για την ανάκαμψη και την εξυγίανση προβληματικών ιδρυμάτων και θεσπίζεται ενιαίος μηχανισμός εξυγίανσης.

| 2.3. | Οι νέες προτάσεις αποσκοπούν σε πολλούς στόχους, εκ των οποίων επισημαίνονται οι εξής: |
| --- | --- |

2.3.

Οι νέες προτάσεις αποσκοπούν σε πολλούς στόχους, εκ των οποίων επισημαίνονται οι εξής:

| 2.3.1. | αύξηση της ανθεκτικότητας των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων της ΕΕ και προώθηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας· |
| --- | --- |

2.3.1.

αύξηση της ανθεκτικότητας των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων της ΕΕ και προώθηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας·

| 2.3.2. | βελτίωση της δανειοδοτικής ικανότητας των τραπεζών για την υποστήριξη της οικονομίας της ΕΕ· |
| --- | --- |

2.3.2.

βελτίωση της δανειοδοτικής ικανότητας των τραπεζών για την υποστήριξη της οικονομίας της ΕΕ·

| 2.3.3. | προώθηση του ρόλου των τραπεζών στην οργάνωση στην ΕΕ βαθύτερων κεφαλαιαγορών με μεγαλύτερη ρευστότητα, με σκοπό τη στήριξη της δημιουργίας Ένωσης Κεφαλαιαγορών. |
| --- | --- |

2.3.3.

προώθηση του ρόλου των τραπεζών στην οργάνωση στην ΕΕ βαθύτερων κεφαλαιαγορών με μεγαλύτερη ρευστότητα, με σκοπό τη στήριξη της δημιουργίας Ένωσης Κεφαλαιαγορών.

| 2.3.4. | Εξάλλου, μπορεί να αναφερθεί σε αυτό το σημείο ότι επιτελείται έργο για μια πιο εξελιγμένη και εκτεταμένη εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας, προς όφελος των μικρών και/ή λιγότερο πολύπλοκων τραπεζών. |
| --- | --- |

2.3.4.

Εξάλλου, μπορεί να αναφερθεί σε αυτό το σημείο ότι επιτελείται έργο για μια πιο εξελιγμένη και εκτεταμένη εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας, προς όφελος των μικρών και/ή λιγότερο πολύπλοκων τραπεζών.

2.4.   
  Κύρια στοιχεία των προτάσεων (5)

| 2.4.1. | Όσον αφορά τους στόχους του σημείου 2.3.1: |
| --- | --- |

2.4.1.

Όσον αφορά τους στόχους του σημείου 2.3.1:

| 2.4.1.1. | επιβολή κεφαλαιακών απαιτήσεων μεγαλύτερης ευαισθησίας ως προς τον κίνδυνο, ιδίως όσον αφορά τον κίνδυνο αγοράς, τον πιστωτικό κίνδυνο αντισυμβαλλομένου και τα ανοίγματα έναντι κεντρικών αντισυμβαλλομένων· |
| --- | --- |

2.4.1.1.

επιβολή κεφαλαιακών απαιτήσεων μεγαλύτερης ευαισθησίας ως προς τον κίνδυνο, ιδίως όσον αφορά τον κίνδυνο αγοράς, τον πιστωτικό κίνδυνο αντισυμβαλλομένου και τα ανοίγματα έναντι κεντρικών αντισυμβαλλομένων·

| 2.4.1.2. | χάραξη μεθόδων βάσει των οποίων να εντοπίζονται με μεγαλύτερη ακρίβεια οι πραγματικοί κίνδυνοι στους οποίους είναι εκτεθειμένες οι τράπεζες· |
| --- | --- |

2.4.1.2.

χάραξη μεθόδων βάσει των οποίων να εντοπίζονται με μεγαλύτερη ακρίβεια οι πραγματικοί κίνδυνοι στους οποίους είναι εκτεθειμένες οι τράπεζες·

| 2.4.1.3. | εισαγωγή ενός υποχρεωτικού δείκτη μόχλευσης (LR (6)) τουλάχιστον 3 %, για την αποτροπή της υπερβολικής συσσώρευσης μόχλευσης από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα· |
| --- | --- |

2.4.1.3.

εισαγωγή ενός υποχρεωτικού δείκτη μόχλευσης (LR (6)) τουλάχιστον 3 %, για την αποτροπή της υπερβολικής συσσώρευσης μόχλευσης από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα·

| 2.4.1.4. | επιβολή υποχρεωτικού δείκτη καθαρής σταθερής χρηματοδότησης (NSFR (7)), για την αντιμετώπιση της υπερβολικής εξάρτησης από τη βραχυπρόθεσμη χρηματοδότηση χονδρικής και τη μείωση των κινδύνων της μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης· |
| --- | --- |

2.4.1.4.

επιβολή υποχρεωτικού δείκτη καθαρής σταθερής χρηματοδότησης (NSFR (7)), για την αντιμετώπιση της υπερβολικής εξάρτησης από τη βραχυπρόθεσμη χρηματοδότηση χονδρικής και τη μείωση των κινδύνων της μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης·

| 2.4.1.5. | απαίτηση για τα συστημικώς σημαντικά ιδρύματα σε παγκόσμιο επίπεδο (8) (G-SII (9)) να τηρούν ελάχιστα επίπεδα ιδίων κεφαλαίων και άλλων μέσων που θα καλύψουν τις ζημίες σε περίπτωση εξυγίανσης. Αυτή η απαίτηση, γνωστή ως «συνολική ικανότητα απορρόφησης ζημιών» (TLAC (10)), ενσωματώνεται στο υφιστάμενο σύστημα «ελάχιστων απαιτήσεων ιδίων κεφαλαίων και αποδεκτών υποχρεώσεων» (MREL (11)), το οποίο ισχύει για όλες τις τράπεζες. Αυτό θα ενισχύσει την ικανότητα της ΕΕ να εξυγιαίνει προβληματικά ιδρύματα παγκόσμιας συστημικής σημασίας, διαφυλάσσοντας παράλληλα τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και περιορίζοντας στο ελάχιστο τους κινδύνους για τους φορολογουμένους. Επιπλέον προβλέπεται εναρμόνιση της κατάταξης των πιστωτών, ώστε να εξασφαλίζονται ισότιμοι όροι ανταγωνισμού σε περίπτωση διάσωσης με ίδια μέσα κατά την εξυγίανση τράπεζας. |
| --- | --- |

2.4.1.5.

απαίτηση για τα συστημικώς σημαντικά ιδρύματα σε παγκόσμιο επίπεδο (8) (G-SII (9)) να τηρούν ελάχιστα επίπεδα ιδίων κεφαλαίων και άλλων μέσων που θα καλύψουν τις ζημίες σε περίπτωση εξυγίανσης. Αυτή η απαίτηση, γνωστή ως «συνολική ικανότητα απορρόφησης ζημιών» (TLAC (10)), ενσωματώνεται στο υφιστάμενο σύστημα «ελάχιστων απαιτήσεων ιδίων κεφαλαίων και αποδεκτών υποχρεώσεων» (MREL (11)), το οποίο ισχύει για όλες τις τράπεζες. Αυτό θα ενισχύσει την ικανότητα της ΕΕ να εξυγιαίνει προβληματικά ιδρύματα παγκόσμιας συστημικής σημασίας, διαφυλάσσοντας παράλληλα τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και περιορίζοντας στο ελάχιστο τους κινδύνους για τους φορολογουμένους. Επιπλέον προβλέπεται εναρμόνιση της κατάταξης των πιστωτών, ώστε να εξασφαλίζονται ισότιμοι όροι ανταγωνισμού σε περίπτωση διάσωσης με ίδια μέσα κατά την εξυγίανση τράπεζας.

| 2.4.2. | Όσον αφορά τους στόχους του σημείου 2.3.2 (και, ως έναν ορισμένο βαθμό, επίσης του σημείου 2.3.4): |
| --- | --- |

2.4.2.

Όσον αφορά τους στόχους του σημείου 2.3.2 (και, ως έναν ορισμένο βαθμό, επίσης του σημείου 2.3.4):

| 2.4.2.1. | ενίσχυση της ικανότητας των τραπεζών να χορηγούν δάνεια σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) και να χρηματοδοτούν έργα υποδομών· |
| --- | --- |

2.4.2.1.

ενίσχυση της ικανότητας των τραπεζών να χορηγούν δάνεια σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) και να χρηματοδοτούν έργα υποδομών·

| 2.4.2.2. | μείωση του διοικητικού φόρτου για τις μικρές και λιγότερο πολύπλοκες τράπεζες, όσον αφορά ορισμένους κανόνες στον τομέα της απόδοσης, ιδίως δε τους κανόνες ως προς την αναβολή και την πληρωμή σε μέσα όπως οι μετοχές· |
| --- | --- |

2.4.2.2.

μείωση του διοικητικού φόρτου για τις μικρές και λιγότερο πολύπλοκες τράπεζες, όσον αφορά ορισμένους κανόνες στον τομέα της απόδοσης, ιδίως δε τους κανόνες ως προς την αναβολή και την πληρωμή σε μέσα όπως οι μετοχές·

| 2.4.2.3. | τροποποίηση των κανόνων του κανονισμού ΚΚΑ και της οδηγίας ΟΚΑ, ώστε να γίνουν αναλογικότεροι και λιγότερο επαχθείς για τα μικρά και λιγότερο πολύπλοκα ιδρύματα, διότι ορισμένες από τις ισχύουσες υποχρεώσεις πληροφόρησης και λογοδοσίας και ορισμένες περίπλοκες απαιτήσεις για το χαρτοφυλάκιο συναλλαγών δεν φαίνεται να δικαιολογούνται από λόγους προληπτικής εποπτείας. |
| --- | --- |

2.4.2.3.

τροποποίηση των κανόνων του κανονισμού ΚΚΑ και της οδηγίας ΟΚΑ, ώστε να γίνουν αναλογικότεροι και λιγότερο επαχθείς για τα μικρά και λιγότερο πολύπλοκα ιδρύματα, διότι ορισμένες από τις ισχύουσες υποχρεώσεις πληροφόρησης και λογοδοσίας και ορισμένες περίπλοκες απαιτήσεις για το χαρτοφυλάκιο συναλλαγών δεν φαίνεται να δικαιολογούνται από λόγους προληπτικής εποπτείας.

| 2.4.3. | Όσον αφορά τους στόχους του σημείου 2.3.3: |
| --- | --- |

2.4.3.

Όσον αφορά τους στόχους του σημείου 2.3.3:

| 2.4.3.1. | αποφυγή δυσανάλογων κεφαλαιακών απαιτήσεων για τις θέσεις στο χαρτοφυλάκιο συναλλαγών, συμπεριλαμβανομένων όσων σχετίζονται με δραστηριότητες ειδικής διαπραγμάτευσης· |
| --- | --- |

2.4.3.1.

αποφυγή δυσανάλογων κεφαλαιακών απαιτήσεων για τις θέσεις στο χαρτοφυλάκιο συναλλαγών, συμπεριλαμβανομένων όσων σχετίζονται με δραστηριότητες ειδικής διαπραγμάτευσης·

| 2.4.3.2. | μείωση του κόστους έκδοσης ή κατοχής ορισμένων χρηματοπιστωτικών μέσων (καλυμμένα ομόλογα, μέσα τιτλοποίησης υψηλής ποιότητας, κρατικοί χρεωστικοί τίτλοι, παράγωγα για σκοπούς αντιστάθμισης κινδύνων)· |
| --- | --- |

2.4.3.2.

μείωση του κόστους έκδοσης ή κατοχής ορισμένων χρηματοπιστωτικών μέσων (καλυμμένα ομόλογα, μέσα τιτλοποίησης υψηλής ποιότητας, κρατικοί χρεωστικοί τίτλοι, παράγωγα για σκοπούς αντιστάθμισης κινδύνων)·

| 2.4.3.3. | αποφυγή πιθανών αντικινήτρων για τα ιδρύματα που ενεργούν ως διαμεσολαβητές για πελάτες σε σχέση με συναλλαγές που εκκαθαρίζονται από κεντρικούς αντισυμβαλλομένους. |
| --- | --- |

2.4.3.3.

αποφυγή πιθανών αντικινήτρων για τα ιδρύματα που ενεργούν ως διαμεσολαβητές για πελάτες σε σχέση με συναλλαγές που εκκαθαρίζονται από κεντρικούς αντισυμβαλλομένους.

3.   Παρατηρήσεις και σχόλια

3.1.   
  Γενικές παρατηρήσεις

| 3.1.1. | Οι υπό εξέταση προτάσεις αναμένεται ασφαλώς να γίνουν δεκτές με ικανοποίηση. Σημαίνουν περαιτέρω συμπλήρωση και εξέλιξη του σημαντικού έργου που επιτελείται μετά την κρίση για τη μεταρρύθμιση του χρηματοπιστωτικού τομέα. Λαμβάνουν επίσης υπόψη το γεγονός ότι οι τράπεζες στην Ευρώπη θα διαδραματίζουν και στο μέλλον σημαντικό ρόλο στην κοινωνία, ειδικότερα δε στη χρηματοδότηση της οικονομίας. Οι τράπεζες καλούνται να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο ως διαμεσολαβητές στις αγορές κεφαλαίων, ενώ τα τραπεζικά δάνεια θα παραμείνουν η κύρια πηγή χρηματοδότησης στην Ευρώπη για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, ιδίως τις ΜΜΕ. Αυτό δεν πρέπει να τεθεί σε κίνδυνο. |
| --- | --- |

3.1.1.

Οι υπό εξέταση προτάσεις αναμένεται ασφαλώς να γίνουν δεκτές με ικανοποίηση. Σημαίνουν περαιτέρω συμπλήρωση και εξέλιξη του σημαντικού έργου που επιτελείται μετά την κρίση για τη μεταρρύθμιση του χρηματοπιστωτικού τομέα. Λαμβάνουν επίσης υπόψη το γεγονός ότι οι τράπεζες στην Ευρώπη θα διαδραματίζουν και στο μέλλον σημαντικό ρόλο στην κοινωνία, ειδικότερα δε στη χρηματοδότηση της οικονομίας. Οι τράπεζες καλούνται να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο ως διαμεσολαβητές στις αγορές κεφαλαίων, ενώ τα τραπεζικά δάνεια θα παραμείνουν η κύρια πηγή χρηματοδότησης στην Ευρώπη για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, ιδίως τις ΜΜΕ. Αυτό δεν πρέπει να τεθεί σε κίνδυνο.

| 3.1.2. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί κατά κύριο λόγο τη σφαιρική και ολοκληρωμένη θεώρηση που επικράτησε κατά την εκπόνηση αυτών των προτάσεων, κατά την οποία ελήφθησαν επίσης υπόψη διάφοροι μείζονες κοινωνικοί στόχοι και επιθυμητές εξελίξεις. Ένα από τα μεγάλα πλεονεκτήματα είναι ότι κατά την επεξεργασία των προτάσεων υιοθετήθηκε μια προσέγγιση πρακτική, αλλά χωρίς παρέκκλιση από τις αρχές. Όντως, το ένα δεν πρέπει να λειτουργεί σε βάρος του άλλου. |
| --- | --- |

3.1.2.

Η ΕΟΚΕ επικροτεί κατά κύριο λόγο τη σφαιρική και ολοκληρωμένη θεώρηση που επικράτησε κατά την εκπόνηση αυτών των προτάσεων, κατά την οποία ελήφθησαν επίσης υπόψη διάφοροι μείζονες κοινωνικοί στόχοι και επιθυμητές εξελίξεις. Ένα από τα μεγάλα πλεονεκτήματα είναι ότι κατά την επεξεργασία των προτάσεων υιοθετήθηκε μια προσέγγιση πρακτική, αλλά χωρίς παρέκκλιση από τις αρχές. Όντως, το ένα δεν πρέπει να λειτουργεί σε βάρος του άλλου.

| 3.1.3. | Σε ένα δύσκολο και περίπλοκο πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον και ενόψει πληθώρας σημαντικών προκλήσεων, ο συμβιβασμός και η συνένωση ορισμένων σημαντικών στόχων σε διαφορετικά πεδία δημιουργεί σημαντικό δυναμικό για την πρόοδο σε διάφορους τομείς, στην πορεία προς ένα πιο βιώσιμο κοινό ευρωπαϊκό μέλλον. Αυτή η ισορροπημένη προσέγγιση συμβάλλει επίσης στην περαιτέρω αποκατάσταση της εμπιστοσύνης. |
| --- | --- |

3.1.3.

Σε ένα δύσκολο και περίπλοκο πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον και ενόψει πληθώρας σημαντικών προκλήσεων, ο συμβιβασμός και η συνένωση ορισμένων σημαντικών στόχων σε διαφορετικά πεδία δημιουργεί σημαντικό δυναμικό για την πρόοδο σε διάφορους τομείς, στην πορεία προς ένα πιο βιώσιμο κοινό ευρωπαϊκό μέλλον. Αυτή η ισορροπημένη προσέγγιση συμβάλλει επίσης στην περαιτέρω αποκατάσταση της εμπιστοσύνης.

| 3.1.4. | Η ΕΟΚΕ είναι ικανοποιημένη από το γεγονός ότι ελήφθησαν υπόψη τα αποτελέσματα της διαδικασίας συγκέντρωσης αποδεικτικών στοιχείων (12), αφού αυτό επέτρεψε, αφενός, μια πιο αρμονική προσέγγιση και τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων μερών και, αφετέρου, μια πιο εξελιγμένη και διαφοροποιημένη προσέγγιση, στο πλαίσιο των επιδιωκόμενων στόχων. |
| --- | --- |

3.1.4.

Η ΕΟΚΕ είναι ικανοποιημένη από το γεγονός ότι ελήφθησαν υπόψη τα αποτελέσματα της διαδικασίας συγκέντρωσης αποδεικτικών στοιχείων (12), αφού αυτό επέτρεψε, αφενός, μια πιο αρμονική προσέγγιση και τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων μερών και, αφετέρου, μια πιο εξελιγμένη και διαφοροποιημένη προσέγγιση, στο πλαίσιο των επιδιωκόμενων στόχων.

| 3.1.5. | Για την ΕΟΚΕ παραμένει σημαντικό το τραπεζικό σύστημα να είναι ανθεκτικό και να διαθέτει επαρκή κεφάλαια ως προϋπόθεση και βάση για τη διαφύλαξη της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. |
| --- | --- |

3.1.5.

Για την ΕΟΚΕ παραμένει σημαντικό το τραπεζικό σύστημα να είναι ανθεκτικό και να διαθέτει επαρκή κεφάλαια ως προϋπόθεση και βάση για τη διαφύλαξη της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.

| 3.1.6. | Εξίσου σημαντικά είναι τα μέτρα για τη στήριξη της οικονομίας και της αποτελεσματικής χρηματοδότησής της, ούτως ώστε να μπορέσει να υποστηριχθεί στον μέγιστο βαθμό η οικονομική ανάπτυξη και η δημιουργία απασχόλησης. |
| --- | --- |

3.1.6.

Εξίσου σημαντικά είναι τα μέτρα για τη στήριξη της οικονομίας και της αποτελεσματικής χρηματοδότησής της, ούτως ώστε να μπορέσει να υποστηριχθεί στον μέγιστο βαθμό η οικονομική ανάπτυξη και η δημιουργία απασχόλησης.

| 3.1.7. | Επίσης οι υπό εξέταση προτάσεις, καθώς ευνοούν τη μείωση του κινδύνου, μπορούν να συμβάλουν στην ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης (13) ενώ, κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, αποτελούν βασικό στοιχείο για την πρόοδο ως προς την υλοποίηση του τρίτου πυλώνα της, του ευρωπαϊκού συστήματος ασφάλισης των καταθέσεων. Η τραπεζική ένωση, με τη σειρά της, είναι ένας από τους βασικούς πυλώνες της ΟΝΕ και θα ήταν σκόπιμο να καταβληθούν προσπάθειες για την υλοποίησή της το ταχύτερο δυνατό. Οι προτάσεις ευνοούν επίσης την οικοδόμηση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών (14), γεγονός το οποίο αποτελεί άλλη μία προστιθέμενη αξία τους. |
| --- | --- |

3.1.7.

Επίσης οι υπό εξέταση προτάσεις, καθώς ευνοούν τη μείωση του κινδύνου, μπορούν να συμβάλουν στην ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης (13) ενώ, κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, αποτελούν βασικό στοιχείο για την πρόοδο ως προς την υλοποίηση του τρίτου πυλώνα της, του ευρωπαϊκού συστήματος ασφάλισης των καταθέσεων. Η τραπεζική ένωση, με τη σειρά της, είναι ένας από τους βασικούς πυλώνες της ΟΝΕ και θα ήταν σκόπιμο να καταβληθούν προσπάθειες για την υλοποίησή της το ταχύτερο δυνατό. Οι προτάσεις ευνοούν επίσης την οικοδόμηση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών (14), γεγονός το οποίο αποτελεί άλλη μία προστιθέμενη αξία τους.

| 3.1.8. | Οι προτάσεις συνιστούν ένα νέο βήμα —αν και όχι το τελευταίο— στην προσπάθεια αποκατάστασης της εμπιστοσύνης προς τον χρηματοπιστωτικό τομέα και τις τράπεζες. Η ΕΟΚΕ ευελπιστεί ότι το έργο που θα επιτελεστεί στο πλαίσιο μελλοντικών βημάτων θα κινηθεί στο ίδιο πνεύμα. Αυτό ισχύει ιδίως για τα ζητήματα που βρίσκονται ακόμα υπό εξέταση (15) —μεταξύ άλλων σε συνδυασμό με την τελική διαμόρφωση του πλαισίου «Βασιλεία III» (16)— και τα αποτελέσματα των οποίων αναμένεται να ανακοινωθούν σύντομα. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να μειωθεί περαιτέρω ο κίνδυνος στον τομέα, χωρίς να θιγεί δυσανάλογα ο ευρωπαϊκός τραπεζικός τομέας. |
| --- | --- |

3.1.8.

Οι προτάσεις συνιστούν ένα νέο βήμα —αν και όχι το τελευταίο— στην προσπάθεια αποκατάστασης της εμπιστοσύνης προς τον χρηματοπιστωτικό τομέα και τις τράπεζες. Η ΕΟΚΕ ευελπιστεί ότι το έργο που θα επιτελεστεί στο πλαίσιο μελλοντικών βημάτων θα κινηθεί στο ίδιο πνεύμα. Αυτό ισχύει ιδίως για τα ζητήματα που βρίσκονται ακόμα υπό εξέταση (15) —μεταξύ άλλων σε συνδυασμό με την τελική διαμόρφωση του πλαισίου «Βασιλεία III» (16)— και τα αποτελέσματα των οποίων αναμένεται να ανακοινωθούν σύντομα. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να μειωθεί περαιτέρω ο κίνδυνος στον τομέα, χωρίς να θιγεί δυσανάλογα ο ευρωπαϊκός τραπεζικός τομέας.

| 3.1.9. | Επιπλέον, φαίνεται σημαντική η παρακολούθηση του διεθνούς περιβάλλοντος, ιδίως επειδή πλέον είναι εμφανές ότι ορισμένες συμφωνίες σχετικά με την παγκόσμια μεταρρύθμιση του χρηματοπιστωτικού τομέα ερμηνεύονται διαφορετικά και/ή λιγότερο αυστηρά από μη Ευρωπαίους εταίρους. Το συνολικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων που συμφωνήθηκε σε επίπεδο Ομάδας των 20 (G-20) μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση δεν πρέπει να απειληθεί ούτε και να οδηγήσει, σε παγκόσμια κλίμακα, σε υπερβολικές διαφορές ή κατακερματισμό εις βάρος των εγκατεστημένων στην ΕΕ ιδρυμάτων. |
| --- | --- |

3.1.9.

Επιπλέον, φαίνεται σημαντική η παρακολούθηση του διεθνούς περιβάλλοντος, ιδίως επειδή πλέον είναι εμφανές ότι ορισμένες συμφωνίες σχετικά με την παγκόσμια μεταρρύθμιση του χρηματοπιστωτικού τομέα ερμηνεύονται διαφορετικά και/ή λιγότερο αυστηρά από μη Ευρωπαίους εταίρους. Το συνολικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων που συμφωνήθηκε σε επίπεδο Ομάδας των 20 (G-20) μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση δεν πρέπει να απειληθεί ούτε και να οδηγήσει, σε παγκόσμια κλίμακα, σε υπερβολικές διαφορές ή κατακερματισμό εις βάρος των εγκατεστημένων στην ΕΕ ιδρυμάτων.

| 3.1.10. | Είναι σημαντικό αυτές οι προτάσεις να εξασφαλίσουν επαρκή σαφήνεια και ασφάλεια στον χρηματοπιστωτικό τομέα και τους παράγοντές του. Ένας τομέας όπου θα επικρατεί σωστή απόδοση, επαρκής διαφοροποίηση, και ο οποίος θα λειτουργεί σε έναν ενιαίο ευρωπαϊκό χώρο θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα αντιμετώπισης και άλλων προκλήσεων, όπως αυτές που αφορούν τις τεχνολογικές και ψηφιακές εξελίξεις, τα χαμηλά επιτόκια και πολλά άλλα προβλήματα οφειλόμενα στην κρίση, όπως τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια (17) σε ορισμένες χώρες. |
| --- | --- |

3.1.10.

Είναι σημαντικό αυτές οι προτάσεις να εξασφαλίσουν επαρκή σαφήνεια και ασφάλεια στον χρηματοπιστωτικό τομέα και τους παράγοντές του. Ένας τομέας όπου θα επικρατεί σωστή απόδοση, επαρκής διαφοροποίηση, και ο οποίος θα λειτουργεί σε έναν ενιαίο ευρωπαϊκό χώρο θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα αντιμετώπισης και άλλων προκλήσεων, όπως αυτές που αφορούν τις τεχνολογικές και ψηφιακές εξελίξεις, τα χαμηλά επιτόκια και πολλά άλλα προβλήματα οφειλόμενα στην κρίση, όπως τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια (17) σε ορισμένες χώρες.

| 3.1.11. | Τέλος, η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει σε αυτό το σημείο τη θέση που έχει ήδη εκφράσει, σύμφωνα με την οποία το σκιώδες τραπεζικό σύστημα δεν μπορεί πλέον να παραμελείται και πρέπει να ρυθμιστεί. Οι ενδεχόμενοι κίνδυνοι που ελλοχεύουν, εν προκειμένω, θα πρέπει επίσης να τεθούν υπό έλεγχο και εποπτεία, με σκοπό την ενίσχυση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Παράλληλα, θα πρέπει να εξασφαλιστούν ισότιμοι όροι για όλους όσοι δραστηριοποιούνται στο χρηματοπιστωτικό περιβάλλον. |
| --- | --- |

3.1.11.

Τέλος, η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει σε αυτό το σημείο τη θέση που έχει ήδη εκφράσει, σύμφωνα με την οποία το σκιώδες τραπεζικό σύστημα δεν μπορεί πλέον να παραμελείται και πρέπει να ρυθμιστεί. Οι ενδεχόμενοι κίνδυνοι που ελλοχεύουν, εν προκειμένω, θα πρέπει επίσης να τεθούν υπό έλεγχο και εποπτεία, με σκοπό την ενίσχυση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Παράλληλα, θα πρέπει να εξασφαλιστούν ισότιμοι όροι για όλους όσοι δραστηριοποιούνται στο χρηματοπιστωτικό περιβάλλον.

3.2.   
  Πλαίσιο προληπτικής εποπτείας και σχετικά προτεινόμενα μέτρα

| 3.2.1. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί θετική την έμφαση που δίνεται στο πλαίσιο προληπτικής εποπτείας και την περαιτέρω συμπλήρωση και ενίσχυσή του μέσω των διάφορων δεικτών και άλλων μέτρων που προβλέπονται στις υπό εξέταση προτάσεις. Αυτά αναμένεται να τύχουν θερμής υποδοχής, ιδίως διότι πλέον εφαρμόζονται με την αναγκαία διαφοροποίηση και λαμβάνεται μέριμνα προκειμένου, μεταξύ άλλων, να μην παρεμποδίζεται άσκοπα η χρηματοδότηση της οικονομίας. |
| --- | --- |

3.2.1.

Η ΕΟΚΕ θεωρεί θετική την έμφαση που δίνεται στο πλαίσιο προληπτικής εποπτείας και την περαιτέρω συμπλήρωση και ενίσχυσή του μέσω των διάφορων δεικτών και άλλων μέτρων που προβλέπονται στις υπό εξέταση προτάσεις. Αυτά αναμένεται να τύχουν θερμής υποδοχής, ιδίως διότι πλέον εφαρμόζονται με την αναγκαία διαφοροποίηση και λαμβάνεται μέριμνα προκειμένου, μεταξύ άλλων, να μην παρεμποδίζεται άσκοπα η χρηματοδότηση της οικονομίας.

| 3.2.2. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί την αυξημένη προσοχή που δίνεται στον ρόλο των ρυθμιστικών και εποπτικών αρχών σε αυτόν τον τομέα και τη βούληση να τους χορηγηθούν επιπρόσθετες δυνατότητες και να επιτευχθεί μεγαλύτερη και καλύτερη εναρμόνιση των κανόνων και πρακτικών. Αυτό είναι σημαντικό όχι μόνο για την αποφυγή υπερβολικά μεγάλων διαφορών στη μεταχείριση των τραπεζών, αλλά και από την άποψη της ευρύτερης εφαρμογής της αρχής της αναλογικότητας. |
| --- | --- |

3.2.2.

Η ΕΟΚΕ επικροτεί την αυξημένη προσοχή που δίνεται στον ρόλο των ρυθμιστικών και εποπτικών αρχών σε αυτόν τον τομέα και τη βούληση να τους χορηγηθούν επιπρόσθετες δυνατότητες και να επιτευχθεί μεγαλύτερη και καλύτερη εναρμόνιση των κανόνων και πρακτικών. Αυτό είναι σημαντικό όχι μόνο για την αποφυγή υπερβολικά μεγάλων διαφορών στη μεταχείριση των τραπεζών, αλλά και από την άποψη της ευρύτερης εφαρμογής της αρχής της αναλογικότητας.

3.3.   
  Πλαίσιο εξυγίανσης

| 3.3.1. | Η ΕΟΚΕ, σύμφωνα και με τις προηγούμενες γνωμοδοτήσεις της, επικροτεί το γεγονός ότι στις νέες προτάσεις εξετάζεται το πρόβλημα των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που θεωρούνται «υπερβολικά μεγάλα για να καταρρεύσουν». Η θέσπιση της απαίτησης συνολικής ικανότητας απορρόφησης ζημιών (TLAC) για τα ιδρύματα της ΕΕ που είναι συστημικώς σημαντικά σε παγκόσμια κλίμακα (G-SII), στο πλαίσιο του συστήματος ελάχιστων απαιτήσεων ιδίων κεφαλαίων και αποδεκτών υποχρεώσεων (MREL) —με μία πτυχή γενικής εφαρμογής (18) και μία πτυχή εξατομικευμένης εφαρμογής (19)— επιτρέπει μια προσέγγιση εναρμονισμένη αλλά διαφοροποιούμενη κατά περίπτωση. |
| --- | --- |

3.3.1.

Η ΕΟΚΕ, σύμφωνα και με τις προηγούμενες γνωμοδοτήσεις της, επικροτεί το γεγονός ότι στις νέες προτάσεις εξετάζεται το πρόβλημα των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που θεωρούνται «υπερβολικά μεγάλα για να καταρρεύσουν». Η θέσπιση της απαίτησης συνολικής ικανότητας απορρόφησης ζημιών (TLAC) για τα ιδρύματα της ΕΕ που είναι συστημικώς σημαντικά σε παγκόσμια κλίμακα (G-SII), στο πλαίσιο του συστήματος ελάχιστων απαιτήσεων ιδίων κεφαλαίων και αποδεκτών υποχρεώσεων (MREL) —με μία πτυχή γενικής εφαρμογής (18) και μία πτυχή εξατομικευμένης εφαρμογής (19)— επιτρέπει μια προσέγγιση εναρμονισμένη αλλά διαφοροποιούμενη κατά περίπτωση.

| 3.3.2. | Εντούτοις, αυτό δεν αρκεί. Όπως έχει ήδη επισημάνει η ΕΟΚΕ (20), το πρόγραμμα δράσης των επόμενων ετών θα πρέπει επίσης να επικεντρωθεί (να συνεχίσει να επικεντρώνεται) στην πλήρη εφαρμογή του πλαισίου «Βασιλεία ΙΙΙ», στο Συμβούλιο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και στην εξεύρεση μιας λύσης για τις τράπεζες που θεωρούνται «υπερβολικά μεγάλες για να καταρρεύσουν», όπως προβλέπεται από τις διεθνείς συμφωνίες (G-20). Στόχος θα πρέπει να παραμείνει η ενίσχυση της σταθερότητας και ανθεκτικότητας του χρηματοπιστωτικού τομέα, ενώ ταυτόχρονα θα πρέπει να αποτραπεί στο μέλλον η ανάγκη προσφυγής σε δημόσιους πόρους για τη διάσωση τραπεζών. Εξάλλου, για τη διευκόλυνση της εφαρμογής του μηχανισμού εξυγίανσης, θα πρέπει να διερευνηθούν περαιτέρω οι δυνατότητες μείωσης των υψηλών επιπέδων κρατικών χρεωστικών τίτλων που κατέχουν οι τράπεζες (21). Αυτό θα μπορούσε επίσης να συντελέσει στην πλήρη υλοποίηση της τραπεζικής ένωσης (22). |
| --- | --- |

3.3.2.

Εντούτοις, αυτό δεν αρκεί. Όπως έχει ήδη επισημάνει η ΕΟΚΕ (20), το πρόγραμμα δράσης των επόμενων ετών θα πρέπει επίσης να επικεντρωθεί (να συνεχίσει να επικεντρώνεται) στην πλήρη εφαρμογή του πλαισίου «Βασιλεία ΙΙΙ», στο Συμβούλιο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και στην εξεύρεση μιας λύσης για τις τράπεζες που θεωρούνται «υπερβολικά μεγάλες για να καταρρεύσουν», όπως προβλέπεται από τις διεθνείς συμφωνίες (G-20). Στόχος θα πρέπει να παραμείνει η ενίσχυση της σταθερότητας και ανθεκτικότητας του χρηματοπιστωτικού τομέα, ενώ ταυτόχρονα θα πρέπει να αποτραπεί στο μέλλον η ανάγκη προσφυγής σε δημόσιους πόρους για τη διάσωση τραπεζών. Εξάλλου, για τη διευκόλυνση της εφαρμογής του μηχανισμού εξυγίανσης, θα πρέπει να διερευνηθούν περαιτέρω οι δυνατότητες μείωσης των υψηλών επιπέδων κρατικών χρεωστικών τίτλων που κατέχουν οι τράπεζες (21). Αυτό θα μπορούσε επίσης να συντελέσει στην πλήρη υλοποίηση της τραπεζικής ένωσης (22).

| 3.3.3. | Η ΕΟΚΕ είναι επίσης ιδιαιτέρως ικανοποιημένη από την πρόταση της Επιτροπής για την εφαρμογή μεγαλύτερης εναρμόνισης στην κατάταξη των πιστωτών κατά την εφαρμογή του καθεστώτος διάσωσης με ίδια μέσα, μέσω της δημιουργίας μιας νέας κατηγορίας στοιχείων του ενεργητικού, με σκοπό την παροχή ισότιμων όρων ανταγωνισμού μεταξύ των διάφορων κρατών μελών (23). |
| --- | --- |

3.3.3.

Η ΕΟΚΕ είναι επίσης ιδιαιτέρως ικανοποιημένη από την πρόταση της Επιτροπής για την εφαρμογή μεγαλύτερης εναρμόνισης στην κατάταξη των πιστωτών κατά την εφαρμογή του καθεστώτος διάσωσης με ίδια μέσα, μέσω της δημιουργίας μιας νέας κατηγορίας στοιχείων του ενεργητικού, με σκοπό την παροχή ισότιμων όρων ανταγωνισμού μεταξύ των διάφορων κρατών μελών (23).

3.4.   
  Μέτρα για την καλύτερη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας και ιδίως των ΜΜΕ

| 3.4.1. | Βεβαίως, είναι εξαιρετικά θετικό το ότι τα διάφορα προτεινόμενα μέτρα εξετάστηκαν υπό το πρίσμα του αντίκτυπού τους στη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας, καθώς και το ότι πραγματοποιήθηκαν τα αναγκαία βήματα για τη βελτίωση της δανειοδοτικής ικανότητας των τραπεζών. |
| --- | --- |

3.4.1.

Βεβαίως, είναι εξαιρετικά θετικό το ότι τα διάφορα προτεινόμενα μέτρα εξετάστηκαν υπό το πρίσμα του αντίκτυπού τους στη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας, καθώς και το ότι πραγματοποιήθηκαν τα αναγκαία βήματα για τη βελτίωση της δανειοδοτικής ικανότητας των τραπεζών.

| 3.4.2. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί θερμά την έμφαση που δίνεται στον δανεισμό προς τις ΜΜΕ, που είναι και θα παραμείνουν η ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής οικονομίας, δεδομένου ότι εξασφαλίζουν επενδύσεις και δημιουργούν απασχόληση. |
| --- | --- |

3.4.2.

Η ΕΟΚΕ επικροτεί θερμά την έμφαση που δίνεται στον δανεισμό προς τις ΜΜΕ, που είναι και θα παραμείνουν η ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής οικονομίας, δεδομένου ότι εξασφαλίζουν επενδύσεις και δημιουργούν απασχόληση.

| 3.4.3. | Αυτό ισχύει ιδίως για την εδραίωση και περαιτέρω επέκταση του «συντελεστή υποστήριξης των ΜΜΕ». Η ΕΟΚΕ επιμένει ότι θα πρέπει να διερευνηθεί ενδελεχώς κατά πόσον είναι δυνατή η συνέχιση της εφαρμογής του εν λόγω συντελεστή προς όφελος όσο το δυνατόν περισσότερων δανείων και ΜΜΕ. Στο ίδιο πνεύμα, η ΕΟΚΕ ζητά από την Επιτροπή να καταβάλει περισσότερες προσπάθειες για την ενίσχυση της οικονομίας των κρατών μελών που έχουν περισσότερο πληγεί από την οικονομική κρίση. |
| --- | --- |

3.4.3.

Αυτό ισχύει ιδίως για την εδραίωση και περαιτέρω επέκταση του «συντελεστή υποστήριξης των ΜΜΕ». Η ΕΟΚΕ επιμένει ότι θα πρέπει να διερευνηθεί ενδελεχώς κατά πόσον είναι δυνατή η συνέχιση της εφαρμογής του εν λόγω συντελεστή προς όφελος όσο το δυνατόν περισσότερων δανείων και ΜΜΕ. Στο ίδιο πνεύμα, η ΕΟΚΕ ζητά από την Επιτροπή να καταβάλει περισσότερες προσπάθειες για την ενίσχυση της οικονομίας των κρατών μελών που έχουν περισσότερο πληγεί από την οικονομική κρίση.

| 3.4.4. | Η ΕΟΚΕ εκτιμά, επίσης, ότι πρέπει να καταβληθούν ανάλογες προσπάθειες υπέρ της κοινωνικής οικονομίας και των φορέων που δραστηριοποιούνται στον χώρο αυτόν. Θα μπορούσε, ειδικότερα, να θεσπιστεί «συντελεστής υποστήριξης των επιχειρήσεων της κοινωνικής οικονομίας». |
| --- | --- |

3.4.4.

Η ΕΟΚΕ εκτιμά, επίσης, ότι πρέπει να καταβληθούν ανάλογες προσπάθειες υπέρ της κοινωνικής οικονομίας και των φορέων που δραστηριοποιούνται στον χώρο αυτόν. Θα μπορούσε, ειδικότερα, να θεσπιστεί «συντελεστής υποστήριξης των επιχειρήσεων της κοινωνικής οικονομίας».

3.5.   
  Περαιτέρω προώθηση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών

| 3.5.1. | Μολονότι δεν αποτελεί το σημαντικότερο ζήτημα των υπό εξέταση προτάσεων, η ΕΟΚΕ επισημαίνει την προσοχή που δίνεται στην περαιτέρω προώθηση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών. |
| --- | --- |

3.5.1.

Μολονότι δεν αποτελεί το σημαντικότερο ζήτημα των υπό εξέταση προτάσεων, η ΕΟΚΕ επισημαίνει την προσοχή που δίνεται στην περαιτέρω προώθηση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών.

| 3.5.2. | Όπως έχει ήδη δηλώσει στις προηγούμενες σχετικές γνωμοδοτήσεις της (24), η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι το κανονιστικό και εποπτικό πλαίσιο θα πρέπει να παράσχει κάθε ευκαιρία για την πλήρη ανάπτυξη των ισχυρών πτυχών των κεφαλαιαγορών και για τον έλεγχο των αδύναμων πτυχών τους, όπως είναι η ανάληψη υπερβολικών ή δυσανάλογων κινδύνων. Το νέο σύστημα θα πρέπει να είναι ανθεκτικό έναντι των δυσμενών επιπτώσεων ενδεχόμενων νέων κρίσεων. Αυτό συνεπάγεται επίσης μεγαλύτερη σύγκλιση και συνεργασία σε θέματα μικροπροληπτικής και μακροπροληπτικής εποπτείας, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο. |
| --- | --- |

3.5.2.

Όπως έχει ήδη δηλώσει στις προηγούμενες σχετικές γνωμοδοτήσεις της (24), η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι το κανονιστικό και εποπτικό πλαίσιο θα πρέπει να παράσχει κάθε ευκαιρία για την πλήρη ανάπτυξη των ισχυρών πτυχών των κεφαλαιαγορών και για τον έλεγχο των αδύναμων πτυχών τους, όπως είναι η ανάληψη υπερβολικών ή δυσανάλογων κινδύνων. Το νέο σύστημα θα πρέπει να είναι ανθεκτικό έναντι των δυσμενών επιπτώσεων ενδεχόμενων νέων κρίσεων. Αυτό συνεπάγεται επίσης μεγαλύτερη σύγκλιση και συνεργασία σε θέματα μικροπροληπτικής και μακροπροληπτικής εποπτείας, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο.

3.6.   
  Αναλογικότητα και περιορισμός των διοικητικών βαρών

| 3.6.1. | Κατ’ αρχάς, η ΕΟΚΕ τονίζει για μία ακόμη φορά τη θεμελιώδη σημασία της ανάγκης ενός ποικιλόμορφου τραπεζικού περιβάλλοντος (25). Αυτό δεν ευνοεί μόνο τη σταθερότητα, αλλά επιτρέπει επίσης την καλύτερη δυνατή ικανοποίηση των αναγκών όλων, είτε πρόκειται για αποταμιευτές είτε για επενδυτές, καταναλωτές ή επιχειρηματίες. |
| --- | --- |

3.6.1.

Κατ’ αρχάς, η ΕΟΚΕ τονίζει για μία ακόμη φορά τη θεμελιώδη σημασία της ανάγκης ενός ποικιλόμορφου τραπεζικού περιβάλλοντος (25). Αυτό δεν ευνοεί μόνο τη σταθερότητα, αλλά επιτρέπει επίσης την καλύτερη δυνατή ικανοποίηση των αναγκών όλων, είτε πρόκειται για αποταμιευτές είτε για επενδυτές, καταναλωτές ή επιχειρηματίες.

| 3.6.2. | Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη βαθύτατη ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η αρχή της αναλογικότητας, την οποία η ίδια είχε επισημάνει στο παρελθόν ως το κυριότερο πρόβλημα για τις μικρές και λιγότερο πολύπλοκες τράπεζες (26), αποτελεί αντικείμενο αρκετών διατάξεων που προβλέπονται στις υπό εξέταση νομοθετικές προτάσεις. |
| --- | --- |

3.6.2.

Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη βαθύτατη ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η αρχή της αναλογικότητας, την οποία η ίδια είχε επισημάνει στο παρελθόν ως το κυριότερο πρόβλημα για τις μικρές και λιγότερο πολύπλοκες τράπεζες (26), αποτελεί αντικείμενο αρκετών διατάξεων που προβλέπονται στις υπό εξέταση νομοθετικές προτάσεις.

| 3.6.3. | Εντούτοις, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι δεν δίνεται αρκετή προσοχή στην κατάσταση αυτών των τραπεζών. Οι υπό εξέταση προτάσεις δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τις ιδιαιτερότητες και τις δυνατότητες αυτού του είδους των ιδρυμάτων. |
| --- | --- |

3.6.3.

Εντούτοις, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι δεν δίνεται αρκετή προσοχή στην κατάσταση αυτών των τραπεζών. Οι υπό εξέταση προτάσεις δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τις ιδιαιτερότητες και τις δυνατότητες αυτού του είδους των ιδρυμάτων.

| 3.6.4. | Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι η επικρατούσα προσέγγιση είναι κατακερματισμένη και περιορισμένη και ότι πρέπει να αντικατασταθεί από μια δομημένη και σφαιρική προσέγγιση της αρχής της αναλογικότητας. |
| --- | --- |

3.6.4.

Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι η επικρατούσα προσέγγιση είναι κατακερματισμένη και περιορισμένη και ότι πρέπει να αντικατασταθεί από μια δομημένη και σφαιρική προσέγγιση της αρχής της αναλογικότητας.

| 3.6.5. | Ειδικότερα, η αρχή της αναλογικότητας δεν θα έπρεπε να στηρίζεται μόνο στο μέγεθος των ενδιαφερόμενων ιδρυμάτων, αλλά να λαμβάνει επίσης υπόψη: i) τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των διαφόρων επιχειρηματικών μοντέλων, ii) τις διαφορετικές θεσμικές μορφές των εν λόγω τραπεζών και iii) τους ειδικούς στόχους που επιδιώκουν τα διάφορα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που δραστηριοποιούνται στην αγορά. |
| --- | --- |

3.6.5.

Ειδικότερα, η αρχή της αναλογικότητας δεν θα έπρεπε να στηρίζεται μόνο στο μέγεθος των ενδιαφερόμενων ιδρυμάτων, αλλά να λαμβάνει επίσης υπόψη: i) τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των διαφόρων επιχειρηματικών μοντέλων, ii) τις διαφορετικές θεσμικές μορφές των εν λόγω τραπεζών και iii) τους ειδικούς στόχους που επιδιώκουν τα διάφορα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που δραστηριοποιούνται στην αγορά.

| 3.6.6. | Στα ιδρύματα αυτά δεν θα πρέπει να επιβάλλονται υπερβολικά επαχθείς υποχρεώσεις ή επιβαρύνσεις. Αντιθέτως, απαιτείται μεγαλύτερη ευελιξία όσον αφορά ορισμένες ιδιαίτερες πτυχές, όπως π.χ. οι υποχρεώσεις υποβολής δήλωσης. Πρόσθετες διατάξεις για τη μείωση των διοικητικών βαρών τους θα πρέπει να μελετηθούν προσεκτικά. |
| --- | --- |

3.6.6.

Στα ιδρύματα αυτά δεν θα πρέπει να επιβάλλονται υπερβολικά επαχθείς υποχρεώσεις ή επιβαρύνσεις. Αντιθέτως, απαιτείται μεγαλύτερη ευελιξία όσον αφορά ορισμένες ιδιαίτερες πτυχές, όπως π.χ. οι υποχρεώσεις υποβολής δήλωσης. Πρόσθετες διατάξεις για τη μείωση των διοικητικών βαρών τους θα πρέπει να μελετηθούν προσεκτικά.

| 3.6.7. | Θα πρέπει επίσης να εξασφαλιστούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού για όλα τα ιδρύματα αυτού του είδους, ανεξάρτητα από τη νομική μορφή τους. |
| --- | --- |

3.6.7.

Θα πρέπει επίσης να εξασφαλιστούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού για όλα τα ιδρύματα αυτού του είδους, ανεξάρτητα από τη νομική μορφή τους.

| 3.6.8. | Σε γενικές γραμμές μπορεί να λεχθεί ότι —στο πλαίσιο των καθορισμένων αρχών και υπό τον όρο ότι οι ρυθμιστικές και εποπτικές αρχές έχουν τη δυνατότητα να αντιδράσουν γρήγορα και επαρκώς, εφόσον απαιτείται— η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την ευρύτερη δυνατή εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας, τόσο από άποψη αριθμού ιδρυμάτων όσο και από άποψη πεδίων και θεμάτων επί των οποίων εφαρμόζεται. |
| --- | --- |

3.6.8.

Σε γενικές γραμμές μπορεί να λεχθεί ότι —στο πλαίσιο των καθορισμένων αρχών και υπό τον όρο ότι οι ρυθμιστικές και εποπτικές αρχές έχουν τη δυνατότητα να αντιδράσουν γρήγορα και επαρκώς, εφόσον απαιτείται— η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την ευρύτερη δυνατή εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας, τόσο από άποψη αριθμού ιδρυμάτων όσο και από άποψη πεδίων και θεμάτων επί των οποίων εφαρμόζεται.

4.   Ειδικές παρατηρήσεις

| 4.1. | Λαμβανομένης υπόψη της σημασίας που έχει η ικανοποιητική εφαρμογή στην πράξη των προτεινόμενων μέτρων, είναι αναγκαίο να δοθεί στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα επαρκής προθεσμία για την εφαρμογή των νέων κανόνων. Αυτό απαιτεί την ταχεία ανάπτυξη των τεχνικών και εκτελεστικών προτύπων από την Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών ή τον ορισμό προθεσμίας εφαρμογής, η οποία θα αρχίσει να υπολογίζεται από τη στιγμή που η εν λόγω Αρχή θα έχει ολοκληρώσει όλες τις σχετικές με τους κανόνες αυτούς λεπτομέρειες. |
| --- | --- |

4.1.

Λαμβανομένης υπόψη της σημασίας που έχει η ικανοποιητική εφαρμογή στην πράξη των προτεινόμενων μέτρων, είναι αναγκαίο να δοθεί στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα επαρκής προθεσμία για την εφαρμογή των νέων κανόνων. Αυτό απαιτεί την ταχεία ανάπτυξη των τεχνικών και εκτελεστικών προτύπων από την Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών ή τον ορισμό προθεσμίας εφαρμογής, η οποία θα αρχίσει να υπολογίζεται από τη στιγμή που η εν λόγω Αρχή θα έχει ολοκληρώσει όλες τις σχετικές με τους κανόνες αυτούς λεπτομέρειες.

| 4.2. | Προκειμένου να αποτραπούν και να εξουδετερωθούν ενδεχόμενες δυσμενείς επιπτώσεις για τη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας, που θα μπορούσαν να προκύψουν από την έναρξη της ισχύος του νέου προτύπου ΔΠΧΑ 9 (27), η ΕΟΚΕ συνιστά την ταχεία επεξεργασία των μεταβατικών νομοθετικών μέτρων που προβλέπονται για το νέο αυτό λογιστικό πρότυπο. |
| --- | --- |

4.2.

Προκειμένου να αποτραπούν και να εξουδετερωθούν ενδεχόμενες δυσμενείς επιπτώσεις για τη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας, που θα μπορούσαν να προκύψουν από την έναρξη της ισχύος του νέου προτύπου ΔΠΧΑ 9 (27), η ΕΟΚΕ συνιστά την ταχεία επεξεργασία των μεταβατικών νομοθετικών μέτρων που προβλέπονται για το νέο αυτό λογιστικό πρότυπο.

Βρυξέλλες, 30 Μαρτίου 2017.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Γιώργος ΝΤΆΣΗΣ

---

(1)  Στα αγγλικά, «SME supporting factor».

1

(2)  ΔΠΧΑ: Διεθνές Πρότυπο Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (IFRS: International Financial Reporting Standards).

2

(3)  Το παρόν έγγραφο βασίζεται, μεταξύ άλλων, σε πληροφορίες που έχει δώσει η Επιτροπή σχετικά με τις προτάσεις (π.χ. σε δελτία Τύπου και συνεδρίες ερωτήσεων και απαντήσεων).

3

(4)  Βλέπε Διαδικασία 2016/0360/COD, Διαδικασία 2016/0361/COD, Διαδικασία 2016/0362/COD και Διαδικασία 2016/0364/COD.

4

(5)  Δεν πρόκειται κατά κανέναν τρόπο για εξαντλητική παρουσίαση του συνόλου των μέτρων.

5

(6)  Από το αγγλικό «Leverage Ratio».

6

(7)  Από το αγγλικό «Net Stable Funding Ratio».

7

(8)  Υπολογίζεται ότι το μέτρο αυτό αφορά σήμερα 13 ευρωπαϊκούς τραπεζικούς ομίλους.

8

(9)  Από το αγγλικό «Global Systemically Important Institution» (G-SII) — όρος που χρησιμοποιείται στον ΚΚΑ για τις «Global Systemically Important Banks» (G-SIB).

9

(10)  Από το αγγλικό «Total Loss Absorption Capacity».

10

(11)  Συντομογραφία της έννοιας «Minimum Requirement for Own Funds and Eligible Liabilities» στην αγγλική γλώσσα. Στα ελληνικά αποδίδεται ως «ελάχιστες απαιτήσεις ιδίων κεφαλαίων και αποδεκτών υποχρεώσεων».

11

(12)  COM(2016) 855 final.

12

(13)  ΕΕ C 177 της 18.5.2016 , σ. 21.

13

(14)  ΕΕ C 133 της 14.4.2016 , σ. 17.

14

(15)  Πρόκειται, μεταξύ άλλων, για εργασίες σχετικά με τον λειτουργικό και τον πιστωτικό κίνδυνο, καθώς και με τα εσωτερικά μοντέλα των τραπεζών. Ένα άλλο ανοικτό θέμα που σχετίζεται με τη συμφωνία της Βασιλείας είναι η θέσπιση κανόνων για τον κίνδυνο αφερεγγυότητας του Δημοσίου. Πρόκειται για άλλο ένα ζήτημα στο οποίο θα πρέπει να δοθεί προσοχή σε διεθνές και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

15

(16)  Γνωστό και ως «Βασιλεία IV».

16

(17)  ΕΕ C 133 της 14.4.2016 , σ. 17.

17

(18)  «Pillar 1 MREL requirement».

18

(19)  «Pillar 2 MREL add-on requirement».

19

(20)  ΕΕ C 451 της 16.12.2014 , σ. 10.

20

(21)  Βλέπε κυρίως: https://ec.europa.eu/epsc/publications/five-presidents-report-series/further-risk-reduction-banking-union_en.

21

(22)  ΕΕ C 271 της 19.9.2013 , σ. 8.

22

(23)  Βλέπε γνωμοδότηση ECO/429 «Η μεταρρύθμιση του τραπεζικού τομέα — πτωχευτική ιεραρχία» (δεν έχει δημοσιευθεί ακόμα στην Επίσημη Εφημερίδα).

23

(24)  ΕΕ C 133 της 14.4.2016 , σ. 17.

24

(25)  ΕΕ C 251 της 31.7.2015 , σ. 7.

25

(26)  ΕΕ C 251 της 31.7.2015 , σ. 7.

26

(27)  Κανονισμός (ΕΕ) 2016/2067 της Επιτροπής, της 22ας Νοεμβρίου 2016, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1126/2008 για την υιοθέτηση ορισμένων διεθνών λογιστικών προτύπων σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1606/2002 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά το Διεθνές Πρότυπο Χρηματοοικονομικής Αναφοράς 9 (ΕΕ L 323 της 29.11.2016 , σ. 1).

27

---

| 30.6.2017 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 209/43 |
| --- | --- | --- | --- |

30.6.2017

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 209/43

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Διαδικασία συγκέντρωσης αποδεικτικών στοιχείων — Κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες»

[COM(2016) 855 final]

(2017/C 209/07)

| Εισηγήτρια: | η κ. Milena ANGELOVA |
| --- | --- |

Εισηγήτρια:

η κ. Milena ANGELOVA

| Αίτηση γνωμοδότησης | Επιτροπή, 23.11.2016 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Αρμόδιο τμήμα | Οικονομική και νομισματική ένωση, οικονομική και κοινωνική συνοχή |
| Υιοθετήθηκε από το τμήμα | 8.3.2017 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 29.3.2017 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 524 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 226/4/5 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Επιτροπή, 23.11.2016

Νομική βάση

Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο τμήμα

Οικονομική και νομισματική ένωση, οικονομική και κοινωνική συνοχή

Υιοθετήθηκε από το τμήμα

8.3.2017

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

29.3.2017

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

524

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

226/4/5

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) επικροτεί την πρώτη εφαρμογή της διαδικασίας συγκέντρωσης αποδεικτικών στοιχείων ως καινοτόμο, ενημερωτικό και χρήσιμο εργαλείο για την αξιολόγηση του αντίκτυπου νομοθετικών πρωτοβουλιών σε επίπεδο ΕΕ και ευελπιστεί ότι θα καταστεί κοινή πρακτική στο μέλλον. |
| --- | --- |

1.1.

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) επικροτεί την πρώτη εφαρμογή της διαδικασίας συγκέντρωσης αποδεικτικών στοιχείων ως καινοτόμο, ενημερωτικό και χρήσιμο εργαλείο για την αξιολόγηση του αντίκτυπου νομοθετικών πρωτοβουλιών σε επίπεδο ΕΕ και ευελπιστεί ότι θα καταστεί κοινή πρακτική στο μέλλον.

| 1.2. | Η ΕΟΚΕ στηρίζει το συμπέρασμα της διαδικασίας συγκέντρωσης αποδεικτικών στοιχείων, στο οποίο τονίζεται ότι δεν μπορούν να αμφισβητηθούν συνολικά οι θεμελιώδεις αρχές των πρόσφατων χρηματοπιστωτικών μεταρρυθμίσεων και ότι οι νέοι κανόνες ενίσχυσαν τη σταθερότητα και την ανθεκτικότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι το κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες είναι σημαντικό για την επιτάχυνση της ολοκλήρωσης της Ένωσης Κεφαλαιαγορών (CMU). |
| --- | --- |

1.2.

Η ΕΟΚΕ στηρίζει το συμπέρασμα της διαδικασίας συγκέντρωσης αποδεικτικών στοιχείων, στο οποίο τονίζεται ότι δεν μπορούν να αμφισβητηθούν συνολικά οι θεμελιώδεις αρχές των πρόσφατων χρηματοπιστωτικών μεταρρυθμίσεων και ότι οι νέοι κανόνες ενίσχυσαν τη σταθερότητα και την ανθεκτικότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι το κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες είναι σημαντικό για την επιτάχυνση της ολοκλήρωσης της Ένωσης Κεφαλαιαγορών (CMU).

| 1.3. | Από την άποψη της αναλογικότητας, η ΕΟΚΕ επικροτεί την προσέγγιση της ένταξης της μεταρρύθμισης στο πλαίσιο του ευρύτερου στόχου της επίτευξης καλύτερης ισορροπίας μεταξύ χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και αναπτυξιακών στόχων. Καλεί μετ’ επιτάσεως τα κράτη μέλη να μην επιβάλλουν ανώφελες επιβαρύνσεις και περιορισμούς κατά τη μεταφορά των κανόνων της ΕΕ στις εθνικές νομοθεσίες. Υπενθυμίζει τόσο στους νομοθέτες της ΕΕ όσο και στους εθνικούς νομοθέτες ότι θα πρέπει να σχεδιαστούν εύλογοι όροι για τη θέση σε ισχύ και σε εφαρμογή της νέας νομοθεσίας ώστε να παρέχεται σε όλους τους ενδιαφερόμενους η δυνατότητα να προσαρμόζονται. |
| --- | --- |

1.3.

Από την άποψη της αναλογικότητας, η ΕΟΚΕ επικροτεί την προσέγγιση της ένταξης της μεταρρύθμισης στο πλαίσιο του ευρύτερου στόχου της επίτευξης καλύτερης ισορροπίας μεταξύ χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και αναπτυξιακών στόχων. Καλεί μετ’ επιτάσεως τα κράτη μέλη να μην επιβάλλουν ανώφελες επιβαρύνσεις και περιορισμούς κατά τη μεταφορά των κανόνων της ΕΕ στις εθνικές νομοθεσίες. Υπενθυμίζει τόσο στους νομοθέτες της ΕΕ όσο και στους εθνικούς νομοθέτες ότι θα πρέπει να σχεδιαστούν εύλογοι όροι για τη θέση σε ισχύ και σε εφαρμογή της νέας νομοθεσίας ώστε να παρέχεται σε όλους τους ενδιαφερόμενους η δυνατότητα να προσαρμόζονται.

| 1.4. | Όσον αφορά συγκεκριμένα το κανονιστικό πλαίσιο για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, η ΕΟΚΕ συνιστά να παρακολουθούνται αυστηρά οι πτυχές της μεταφοράς της ενωσιακής νομοθεσίας στα εθνικά δίκαια που εμπίπτουν στη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών και να θεσπιστούν μηχανισμοί ελέγχου της εφαρμογής της νομοθεσίας, ώστε να διασφαλιστούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού και να προαχθεί η περαιτέρω ανάπτυξη της Ένωσης Κεφαλαιαγορών. |
| --- | --- |

1.4.

Όσον αφορά συγκεκριμένα το κανονιστικό πλαίσιο για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, η ΕΟΚΕ συνιστά να παρακολουθούνται αυστηρά οι πτυχές της μεταφοράς της ενωσιακής νομοθεσίας στα εθνικά δίκαια που εμπίπτουν στη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών και να θεσπιστούν μηχανισμοί ελέγχου της εφαρμογής της νομοθεσίας, ώστε να διασφαλιστούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού και να προαχθεί η περαιτέρω ανάπτυξη της Ένωσης Κεφαλαιαγορών.

| 1.5. | Η ΕΟΚΕ συμφωνεί ότι πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις τράπεζες, καθώς παρέχουν σημαντικές υπηρεσίες γενικού συμφέροντος στο ευρύ κοινό και είναι η βασική πηγή χρηματοδότησης των ΜΜΕ. Στο χρηματοπιστωτικό σύστημα της ΕΕ κυριαρχούν οι τράπεζες γενικών εργασιών, γεγονός που δυσχεραίνει σημαντικά το καθήκον των νομοθετών, καθώς η επιχειρηματική ελευθερία και η ανάληψη κινδύνων στον συγκεκριμένο τομέα πρέπει να εξισορροπούνται πάντοτε πολύ προσεκτικά σε σχέση με την ανάγκη για σταθερότητα. |
| --- | --- |

1.5.

Η ΕΟΚΕ συμφωνεί ότι πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις τράπεζες, καθώς παρέχουν σημαντικές υπηρεσίες γενικού συμφέροντος στο ευρύ κοινό και είναι η βασική πηγή χρηματοδότησης των ΜΜΕ. Στο χρηματοπιστωτικό σύστημα της ΕΕ κυριαρχούν οι τράπεζες γενικών εργασιών, γεγονός που δυσχεραίνει σημαντικά το καθήκον των νομοθετών, καθώς η επιχειρηματική ελευθερία και η ανάληψη κινδύνων στον συγκεκριμένο τομέα πρέπει να εξισορροπούνται πάντοτε πολύ προσεκτικά σε σχέση με την ανάγκη για σταθερότητα.

| 1.6. | Η ΕΟΚΕ καλεί επομένως τους ευρωπαϊκούς φορείς λήψης αποφάσεων να επιταχύνουν τη διαρθρωτική μεταρρύθμιση του τραπεζικού τομέα της ΕΕ, μεταξύ άλλων, αποφασίζοντας επί της συγκεκριμένης πτυχής της νομοθετικής πρότασης της Επιτροπής (1), η οποία επί του παρόντος βρίσκεται σε αδιέξοδο στο πλαίσιο της διαδικασίας συναπόφασης. Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει ότι η νομοθεσία δεν αποτελεί πάντα το πλέον ενδεδειγμένο μέσο άσκησης πολιτικής και καλεί την Επιτροπή να προτιμά, όπου είναι δυνατό, μη νομοθετικές και βασιζόμενες στην αγορά λύσεις. |
| --- | --- |

1.6.

Η ΕΟΚΕ καλεί επομένως τους ευρωπαϊκούς φορείς λήψης αποφάσεων να επιταχύνουν τη διαρθρωτική μεταρρύθμιση του τραπεζικού τομέα της ΕΕ, μεταξύ άλλων, αποφασίζοντας επί της συγκεκριμένης πτυχής της νομοθετικής πρότασης της Επιτροπής (1), η οποία επί του παρόντος βρίσκεται σε αδιέξοδο στο πλαίσιο της διαδικασίας συναπόφασης. Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει ότι η νομοθεσία δεν αποτελεί πάντα το πλέον ενδεδειγμένο μέσο άσκησης πολιτικής και καλεί την Επιτροπή να προτιμά, όπου είναι δυνατό, μη νομοθετικές και βασιζόμενες στην αγορά λύσεις.

2.   Γενικές παρατηρήσεις

| 2.1. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να συγκεντρώσει αποδεικτικά στοιχεία προτού θεσπίσει κανονιστικές προτάσεις στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και συνιστά η τακτική αυτή να καταστεί κοινή πρακτική στη νομοθετική διαδικασία. Η συγκεκριμένη προσέγγιση υιοθετείται για πρώτη φορά και η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι θα πρέπει να θεωρηθεί ως ορθή πρακτική και να εφαρμόζεται πάντοτε στο μέλλον. Η ΕΟΚΕ εκτιμά επιπλέον το γεγονός ότι η συγκεκριμένη προσέγγιση υποστηρίζεται επίσης σθεναρά από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (2). |
| --- | --- |

2.1.

Η ΕΟΚΕ επικροτεί τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να συγκεντρώσει αποδεικτικά στοιχεία προτού θεσπίσει κανονιστικές προτάσεις στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και συνιστά η τακτική αυτή να καταστεί κοινή πρακτική στη νομοθετική διαδικασία. Η συγκεκριμένη προσέγγιση υιοθετείται για πρώτη φορά και η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι θα πρέπει να θεωρηθεί ως ορθή πρακτική και να εφαρμόζεται πάντοτε στο μέλλον. Η ΕΟΚΕ εκτιμά επιπλέον το γεγονός ότι η συγκεκριμένη προσέγγιση υποστηρίζεται επίσης σθεναρά από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (2).

| 2.2. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι, με τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων, η Επιτροπή βελτιώνει σημαντικά τη μεθοδολογία της στον τομέα της κανονιστικής ρύθμισης καθώς πλέον εξετάζει το σύνολο των κανονιστικών ρυθμίσεων για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και αξιολογεί τον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούν μεταξύ τους οι επιμέρους νομοθετικές πράξεις. Καλεί την Επιτροπή να εξετάσει το ενδεχόμενο ευρύτερης χρήσης της συγκεκριμένης προσέγγισης στις μελλοντικές νομοθετικές πρωτοβουλίες της. Η εν λόγω προσέγγιση συνάδει με το πρόγραμμα REFIT (3) και με το θεματολόγιο για τη βελτίωση της νομοθεσίας (4). |
| --- | --- |

2.2.

Η ΕΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι, με τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων, η Επιτροπή βελτιώνει σημαντικά τη μεθοδολογία της στον τομέα της κανονιστικής ρύθμισης καθώς πλέον εξετάζει το σύνολο των κανονιστικών ρυθμίσεων για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και αξιολογεί τον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούν μεταξύ τους οι επιμέρους νομοθετικές πράξεις. Καλεί την Επιτροπή να εξετάσει το ενδεχόμενο ευρύτερης χρήσης της συγκεκριμένης προσέγγισης στις μελλοντικές νομοθετικές πρωτοβουλίες της. Η εν λόγω προσέγγιση συνάδει με το πρόγραμμα REFIT (3) και με το θεματολόγιο για τη βελτίωση της νομοθεσίας (4).

| 2.3. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί τις προσπάθειες της Επιτροπής σχετικά με τον ρόλο των νομοθετών στη διαμόρφωση κατάλληλης νομικής βάσης για την ανάπτυξη του τραπεζικού τομέα (και, γενικότερα, του χρηματοπιστωτικού τομέα) ώστε να μπορεί ο τελευταίος να επιτελεί τις σημαντικές και αναντικατάστατες λειτουργίες του όσον αφορά τη στήριξη της βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. |
| --- | --- |

2.3.

Η ΕΟΚΕ επικροτεί τις προσπάθειες της Επιτροπής σχετικά με τον ρόλο των νομοθετών στη διαμόρφωση κατάλληλης νομικής βάσης για την ανάπτυξη του τραπεζικού τομέα (και, γενικότερα, του χρηματοπιστωτικού τομέα) ώστε να μπορεί ο τελευταίος να επιτελεί τις σημαντικές και αναντικατάστατες λειτουργίες του όσον αφορά τη στήριξη της βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

| 2.4. | Για να βασιστεί αποτελεσματικά στα ήδη υπάρχοντα επιτεύγματα και να μην απολέσει το ευνοϊκό κλίμα, η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει την Επιτροπή να αναλύσει περαιτέρω και σε βάθος τα συλλεχθέντα παραδείγματα ανακολουθιών, επικαλύψεων και μη ηθελημένων αλληλεπιδράσεων μεταξύ των διαφόρων νομοθετικών πράξεων. |
| --- | --- |

2.4.

Για να βασιστεί αποτελεσματικά στα ήδη υπάρχοντα επιτεύγματα και να μην απολέσει το ευνοϊκό κλίμα, η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει την Επιτροπή να αναλύσει περαιτέρω και σε βάθος τα συλλεχθέντα παραδείγματα ανακολουθιών, επικαλύψεων και μη ηθελημένων αλληλεπιδράσεων μεταξύ των διαφόρων νομοθετικών πράξεων.

| 2.5. | Δεδομένης της πιεστικής ανάγκης για αποκατάσταση και προώθηση της ανάπτυξης στην ΕΕ, η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει κινήσεις προς την κατεύθυνση της επίτευξης των στόχων προληπτικής εποπτείας με πιο φιλοαναπτυξιακό τρόπο. Καθώς η τραπεζική πίστη εξακολουθεί να είναι η κύρια πηγή χρηματοδότησης για τη συντριπτική πλειοψηφία των επιχειρήσεων της ΕΕ και ιδίως για τις ΜΜΕ, η βασική προτεραιότητα κατά τον σχεδιασμό των νέων κανόνων θα πρέπει να είναι η αποφυγή της παρεμπόδισης των χρηματοδοτικών ροών προς την οικονομία. |
| --- | --- |

2.5.

Δεδομένης της πιεστικής ανάγκης για αποκατάσταση και προώθηση της ανάπτυξης στην ΕΕ, η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει κινήσεις προς την κατεύθυνση της επίτευξης των στόχων προληπτικής εποπτείας με πιο φιλοαναπτυξιακό τρόπο. Καθώς η τραπεζική πίστη εξακολουθεί να είναι η κύρια πηγή χρηματοδότησης για τη συντριπτική πλειοψηφία των επιχειρήσεων της ΕΕ και ιδίως για τις ΜΜΕ, η βασική προτεραιότητα κατά τον σχεδιασμό των νέων κανόνων θα πρέπει να είναι η αποφυγή της παρεμπόδισης των χρηματοδοτικών ροών προς την οικονομία.

| 2.6. | Από την άποψη της αναλογικότητας, η ΕΟΚΕ επικροτεί την προσέγγιση της ένταξης της μεταρρύθμισης στο πλαίσιο του ευρύτερου στόχου της επίτευξης καλύτερης ισορροπίας μεταξύ χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και αναπτυξιακών στόχων. Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι θα πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η εν λόγω αρχή εφαρμόζεται και σε επίπεδο κρατών μελών, και ότι τα κράτη μέλη δεν επιβάλλουν ανώφελες επιβαρύνσεις και περιορισμούς κατά τη μεταφορά των κανόνων της ΕΕ στα εθνικά δίκαια. Το εγχείρημα αυτό συνάδει με τις προσπάθειες άρσης των επιβαρύνσεων που απορρέουν από την επικάλυψη και τις ανακολουθίες μεταξύ των διαφόρων επιμέρους απαιτήσεων. Η ανάγκη εναρμόνισης θα πρέπει να εξισορροπείται με την ανάγκη αναγνώρισης της πολυμορφίας, διασφάλισης αναλογικών κανονιστικών ρυθμίσεων και ενθάρρυνσης της προσήκουσας χρήσης της διακριτικής ευχέρειας. |
| --- | --- |

2.6.

Από την άποψη της αναλογικότητας, η ΕΟΚΕ επικροτεί την προσέγγιση της ένταξης της μεταρρύθμισης στο πλαίσιο του ευρύτερου στόχου της επίτευξης καλύτερης ισορροπίας μεταξύ χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και αναπτυξιακών στόχων. Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι θα πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η εν λόγω αρχή εφαρμόζεται και σε επίπεδο κρατών μελών, και ότι τα κράτη μέλη δεν επιβάλλουν ανώφελες επιβαρύνσεις και περιορισμούς κατά τη μεταφορά των κανόνων της ΕΕ στα εθνικά δίκαια. Το εγχείρημα αυτό συνάδει με τις προσπάθειες άρσης των επιβαρύνσεων που απορρέουν από την επικάλυψη και τις ανακολουθίες μεταξύ των διαφόρων επιμέρους απαιτήσεων. Η ανάγκη εναρμόνισης θα πρέπει να εξισορροπείται με την ανάγκη αναγνώρισης της πολυμορφίας, διασφάλισης αναλογικών κανονιστικών ρυθμίσεων και ενθάρρυνσης της προσήκουσας χρήσης της διακριτικής ευχέρειας.

| 2.7. | Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή, κατά την εκπόνηση προτάσεων οδηγιών, να λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι τα κράτη μέλη μεταφέρουν τις οδηγίες στα εθνικά τους δίκαια με διαφορετικό τρόπο. Ορισμένες χώρες μεταφέρουν τις οδηγίες στα εθνικά τους δίκαια με πολύ αυστηρό τρόπο και κατά γράμμα, με αποτέλεσμα να στερούν από την εκάστοτε οδηγία την επιδιωκόμενη ευελιξία της και να επιβάλλουν συχνά από μόνες τους πολύ αυστηρότερες προϋποθέσεις στον εγχώριο κλάδο σε σχέση με άλλες χώρες. Άλλες χώρες, αντιθέτως, κάνουν χρήση της διακριτικής τους ευχέρειας και νομοθετούν τα απολύτως αναγκαία στο πνεύμα της συναφούς νομοθεσίας. Έτσι, διαμορφώνονται άνισοι όροι ανταγωνισμού και ακυρώνεται ένας από τους πρωταρχικούς σκοπούς της νομοθεσίας. Για τον λόγο αυτό, η ΕΟΚΕ προτείνει να παρακολουθείται πολύ στενά η πολυμορφία όσον αφορά τη μεταφορά της ενωσιακής νομοθεσίας στα εθνικά δίκαια, και να θεσπιστούν κατάλληλοι μηχανισμοί ελέγχου του τρόπου εφαρμογής της νομοθεσίας. |
| --- | --- |

2.7.

Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή, κατά την εκπόνηση προτάσεων οδηγιών, να λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι τα κράτη μέλη μεταφέρουν τις οδηγίες στα εθνικά τους δίκαια με διαφορετικό τρόπο. Ορισμένες χώρες μεταφέρουν τις οδηγίες στα εθνικά τους δίκαια με πολύ αυστηρό τρόπο και κατά γράμμα, με αποτέλεσμα να στερούν από την εκάστοτε οδηγία την επιδιωκόμενη ευελιξία της και να επιβάλλουν συχνά από μόνες τους πολύ αυστηρότερες προϋποθέσεις στον εγχώριο κλάδο σε σχέση με άλλες χώρες. Άλλες χώρες, αντιθέτως, κάνουν χρήση της διακριτικής τους ευχέρειας και νομοθετούν τα απολύτως αναγκαία στο πνεύμα της συναφούς νομοθεσίας. Έτσι, διαμορφώνονται άνισοι όροι ανταγωνισμού και ακυρώνεται ένας από τους πρωταρχικούς σκοπούς της νομοθεσίας. Για τον λόγο αυτό, η ΕΟΚΕ προτείνει να παρακολουθείται πολύ στενά η πολυμορφία όσον αφορά τη μεταφορά της ενωσιακής νομοθεσίας στα εθνικά δίκαια, και να θεσπιστούν κατάλληλοι μηχανισμοί ελέγχου του τρόπου εφαρμογής της νομοθεσίας.

| 2.8. | Η ΕΟΚΕ στηρίζει καταρχήν τα επακόλουθα μέτρα που προτείνει η Επιτροπή στην ανακοίνωσή (5) της και καλεί την Επιτροπή να υποβάλει τις αντίστοιχες νομοθετικές πράξεις, μόλις ετοιμαστούν, σε ευρεία διαβούλευση με τους ενδιαφερόμενους των οικείων τομέων. |
| --- | --- |

2.8.

Η ΕΟΚΕ στηρίζει καταρχήν τα επακόλουθα μέτρα που προτείνει η Επιτροπή στην ανακοίνωσή (5) της και καλεί την Επιτροπή να υποβάλει τις αντίστοιχες νομοθετικές πράξεις, μόλις ετοιμαστούν, σε ευρεία διαβούλευση με τους ενδιαφερόμενους των οικείων τομέων.

| 2.9. | Η Επιτροπή θα πρέπει να λάβει υπόψη, στο πλαίσιο της πρόσθετης παρακολούθησης του συγκεκριμένου θέματος, το γεγονός ότι σε πολλές περιπτώσεις οι προθεσμίες μεταφοράς στα εθνικά δίκαια της ενωσιακής νομοθεσίας για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες καθορίζονται σε συνάρτηση με την υιοθέτηση της νομοθετικής πράξης-πλαισίου (επίπεδο 1). Για την ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας, ωστόσο, απαιτούνται επιπλέον οι ειδικές πληροφορίες που περιέχονται στα λεπτομερή μέτρα εκτέλεσης (επίπεδο 2). Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι προθεσμίες μεταφοράς που καθορίζονται σε συνάρτηση με το νομοθετικό έργο του επιπέδου 1 να είναι συχνά εξαιρετικά σύντομες. Επιβάλλεται επομένως οι προθεσμίες μεταφοράς να καθορίζονται σε συνάρτηση με την υιοθέτηση των τελικών λεπτομερών μέτρων εκτέλεσης (επίπεδο 2). Η ΕΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι η Επιτροπή εργάζεται από κοινού με τα κράτη μέλη για την εκπόνηση οδικού χάρτη για τη μεταφορά της ενωσιακής νομοθεσίας στα εθνικά δίκαια, και εκφράζει την επιθυμία της να παρακολουθήσει από κοντά τις εξελίξεις. |
| --- | --- |

2.9.

Η Επιτροπή θα πρέπει να λάβει υπόψη, στο πλαίσιο της πρόσθετης παρακολούθησης του συγκεκριμένου θέματος, το γεγονός ότι σε πολλές περιπτώσεις οι προθεσμίες μεταφοράς στα εθνικά δίκαια της ενωσιακής νομοθεσίας για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες καθορίζονται σε συνάρτηση με την υιοθέτηση της νομοθετικής πράξης-πλαισίου (επίπεδο 1). Για την ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας, ωστόσο, απαιτούνται επιπλέον οι ειδικές πληροφορίες που περιέχονται στα λεπτομερή μέτρα εκτέλεσης (επίπεδο 2). Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι προθεσμίες μεταφοράς που καθορίζονται σε συνάρτηση με το νομοθετικό έργο του επιπέδου 1 να είναι συχνά εξαιρετικά σύντομες. Επιβάλλεται επομένως οι προθεσμίες μεταφοράς να καθορίζονται σε συνάρτηση με την υιοθέτηση των τελικών λεπτομερών μέτρων εκτέλεσης (επίπεδο 2). Η ΕΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι η Επιτροπή εργάζεται από κοινού με τα κράτη μέλη για την εκπόνηση οδικού χάρτη για τη μεταφορά της ενωσιακής νομοθεσίας στα εθνικά δίκαια, και εκφράζει την επιθυμία της να παρακολουθήσει από κοντά τις εξελίξεις.

3.   Γενικές παρατηρήσεις σχετικά με τις επακόλουθες ενέργειες

3.1.   
  Μείωση των ανώφελων κανονιστικών περιορισμών στη χρηματοδότηση της οικονομίας

| 3.1.1. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί τις προτεινόμενες προσαρμογές σε βασικούς τομείς του κανονισμού για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις (δέσμη CRR2) με στόχο να διασφαλιστεί η ικανότητα των τραπεζών να χρηματοδοτούν την οικονομία (6). |
| --- | --- |

3.1.1.

Η ΕΟΚΕ επικροτεί τις προτεινόμενες προσαρμογές σε βασικούς τομείς του κανονισμού για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις (δέσμη CRR2) με στόχο να διασφαλιστεί η ικανότητα των τραπεζών να χρηματοδοτούν την οικονομία (6).

| 3.1.1.1. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ιδιαιτέρως συναφή την ιδέα της αναπροσαρμογής του δείκτη μόχλευσης, ώστε να αντανακλά την πολυμορφία του χρηματοπιστωτικού τομέα στην ΕΕ και να διασφαλίζει την πρόσβαση σε υπηρεσίες εκκαθάρισης και τη χρηματοδότηση δημόσιων έργων. |
| --- | --- |

3.1.1.1.

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ιδιαιτέρως συναφή την ιδέα της αναπροσαρμογής του δείκτη μόχλευσης, ώστε να αντανακλά την πολυμορφία του χρηματοπιστωτικού τομέα στην ΕΕ και να διασφαλίζει την πρόσβαση σε υπηρεσίες εκκαθάρισης και τη χρηματοδότηση δημόσιων έργων.

| 3.1.1.2. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρόταση περί σταδιακής εφαρμογής και κατάλληλης προσαρμογής του δείκτη καθαρής σταθερής χρηματοδότησης, προκειμένου να διασφαλιστεί η ορθή λειτουργία των δραστηριοτήτων χρηματοδότησης του εμπορίου, των αγορών παραγώγων και των αγορών συμφωνιών επαναγοράς στην ΕΕ. |
| --- | --- |

3.1.1.2.

Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρόταση περί σταδιακής εφαρμογής και κατάλληλης προσαρμογής του δείκτη καθαρής σταθερής χρηματοδότησης, προκειμένου να διασφαλιστεί η ορθή λειτουργία των δραστηριοτήτων χρηματοδότησης του εμπορίου, των αγορών παραγώγων και των αγορών συμφωνιών επαναγοράς στην ΕΕ.

| 3.1.2. | Οι ΜΜΕ σε όλη την Ευρώπη εξακολουθούν να θεωρούν την τραπεζική πίστη ως την πρωταρχική πηγή χρηματοδότησής τους (7). Η ΕΟΚΕ εκτιμά την πρόθεση της Επιτροπής να επεκτείνει την εφαρμογή του συντελεστή υποστήριξης των ΜΜΕ σε δάνεια που υπερβαίνουν το 1,5 εκατ. EUR (8). Ταυτόχρονα, καλεί την Επιτροπή να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στην αξιολόγηση της επάρκειας της τραπεζικής χρηματοδότησης και να λάβει μέτρα για την αποτελεσματικότερη στόχευση της τραπεζικής χρηματοδότησης ώστε να καλύπτονται οι ιδιαίτερες ανάγκες των ΜΜΕ, ανάλογα με τα διαφορετικά προφίλ κινδύνου τους, τα διαφορετικά στάδια ανάπτυξής τους, τη διαφορετική τοποθεσία εγκατάστασης κ.λπ. Η ΕΟΚΕ προτείνει επίσης στην Επιτροπή να εξετάσει το ενδεχόμενο εφαρμογής του συντελεστή υποστήριξης των ΜΜΕ σε πιθανές αυξήσεις των απαιτήσεων ιδίων κεφαλαίων σε περιπτώσεις αντικυκλικών ή συστημικών κινδύνων, καθώς σε αντίθετη περίπτωση είναι πιθανό να μειωθεί η δανειοδότηση των ΜΜΕ. |
| --- | --- |

3.1.2.

Οι ΜΜΕ σε όλη την Ευρώπη εξακολουθούν να θεωρούν την τραπεζική πίστη ως την πρωταρχική πηγή χρηματοδότησής τους (7). Η ΕΟΚΕ εκτιμά την πρόθεση της Επιτροπής να επεκτείνει την εφαρμογή του συντελεστή υποστήριξης των ΜΜΕ σε δάνεια που υπερβαίνουν το 1,5 εκατ. EUR (8). Ταυτόχρονα, καλεί την Επιτροπή να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στην αξιολόγηση της επάρκειας της τραπεζικής χρηματοδότησης και να λάβει μέτρα για την αποτελεσματικότερη στόχευση της τραπεζικής χρηματοδότησης ώστε να καλύπτονται οι ιδιαίτερες ανάγκες των ΜΜΕ, ανάλογα με τα διαφορετικά προφίλ κινδύνου τους, τα διαφορετικά στάδια ανάπτυξής τους, τη διαφορετική τοποθεσία εγκατάστασης κ.λπ. Η ΕΟΚΕ προτείνει επίσης στην Επιτροπή να εξετάσει το ενδεχόμενο εφαρμογής του συντελεστή υποστήριξης των ΜΜΕ σε πιθανές αυξήσεις των απαιτήσεων ιδίων κεφαλαίων σε περιπτώσεις αντικυκλικών ή συστημικών κινδύνων, καθώς σε αντίθετη περίπτωση είναι πιθανό να μειωθεί η δανειοδότηση των ΜΜΕ.

| 3.1.3. | Η ΕΟΚΕ θα επικροτούσε τη σημαντική μείωση της μεροληπτικής μεταχείρισης των χρεωστικών τίτλων, ούτως ώστε να ενισχυθεί η οικονομική ανθεκτικότητα και η κατανομή κεφαλαίων, κίνηση που θα καταστήσει ελκυστικότερο το μετοχικό κεφάλαιο σε εκδότες και επενδυτές. |
| --- | --- |

3.1.3.

Η ΕΟΚΕ θα επικροτούσε τη σημαντική μείωση της μεροληπτικής μεταχείρισης των χρεωστικών τίτλων, ούτως ώστε να ενισχυθεί η οικονομική ανθεκτικότητα και η κατανομή κεφαλαίων, κίνηση που θα καταστήσει ελκυστικότερο το μετοχικό κεφάλαιο σε εκδότες και επενδυτές.

| 3.1.4. | Με γνώμονα τη δημιουργία Ένωσης Κεφαλαιαγορών (9), η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι οι εταιρείες θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε διάφορους τύπους αγοράς ανά την ΕΕ ανάλογα με το μέγεθός τους, το πεδίο δραστηριοτήτων τους και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους. |
| --- | --- |

3.1.4.

Με γνώμονα τη δημιουργία Ένωσης Κεφαλαιαγορών (9), η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι οι εταιρείες θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε διάφορους τύπους αγοράς ανά την ΕΕ ανάλογα με το μέγεθός τους, το πεδίο δραστηριοτήτων τους και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους.

| 3.1.5. | Το κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες προσφέρει μια ιδιαίτερα σημαντική ευκαιρία για την καλύτερη αντιμετώπιση της ανάγκης επενδυτών και καταναλωτών να έχουν ποικιλία επιλογών και για τη διαμόρφωση ενός περιβάλλοντος που θα προάγει την καινοτομία στο τομέα των χρηματοπιστωτικών προϊόντων. |
| --- | --- |

3.1.5.

Το κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες προσφέρει μια ιδιαίτερα σημαντική ευκαιρία για την καλύτερη αντιμετώπιση της ανάγκης επενδυτών και καταναλωτών να έχουν ποικιλία επιλογών και για τη διαμόρφωση ενός περιβάλλοντος που θα προάγει την καινοτομία στο τομέα των χρηματοπιστωτικών προϊόντων.

3.2.   
  Ενίσχυση της αναλογικότητας των κανόνων χωρίς υπονόμευση των στόχων προληπτικής εποπτείας

| 3.2.1. | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει την ανάγκη προώθησης της προοδευτικής ολοκλήρωσης της τραπεζικής ένωσης και ότι απαιτείται στο πλαίσιο αυτό η πλήρης και έγκαιρη εφαρμογή της νομοθεσίας. |
| --- | --- |

3.2.1.

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει την ανάγκη προώθησης της προοδευτικής ολοκλήρωσης της τραπεζικής ένωσης και ότι απαιτείται στο πλαίσιο αυτό η πλήρης και έγκαιρη εφαρμογή της νομοθεσίας.

| 3.2.2. | Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει τις προσπάθειές της για την ολοκλήρωση του κανονισμού σχετικά με τη διαρθρωτική μεταρρύθμιση των τραπεζών. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει την ανάγκη εξορθολογισμού του περιεχομένου και της συχνότητας των απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων, καθώς και την ανάγκη να εξεταστεί ποια δεδομένα είναι όντως απαραίτητα, να ευθυγραμμιστούν τα πρότυπα και να παρασχεθούν απλοποιήσεις, και να χορηγηθούν εξαιρέσεις στις ΜΜΕ, όπου είναι δυνατό. |
| --- | --- |

3.2.2.

Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει τις προσπάθειές της για την ολοκλήρωση του κανονισμού σχετικά με τη διαρθρωτική μεταρρύθμιση των τραπεζών. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει την ανάγκη εξορθολογισμού του περιεχομένου και της συχνότητας των απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων, καθώς και την ανάγκη να εξεταστεί ποια δεδομένα είναι όντως απαραίτητα, να ευθυγραμμιστούν τα πρότυπα και να παρασχεθούν απλοποιήσεις, και να χορηγηθούν εξαιρέσεις στις ΜΜΕ, όπου είναι δυνατό.

| 3.2.3. | Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή, κατά την επανεξέταση του EMIR (κανονισμός για τις υποδομές των ευρωπαϊκών αγορών), να εξετάσει τον αντίκτυπο που θα μπορούσε να έχει η μείωση της ποιότητας των ασφαλειών που γίνονται αποδεκτές από τους κεντρικούς αντισυμβαλλόμενους στην ανθεκτικότητα των τελευταίων και να εξετάσει κατά πόσο ορισμένοι συμμετέχοντες στις αγορές, όπως τα συνταξιοδοτικά ταμεία, θα μπορούσαν να εξαιρούνται μονίμως από την κεντρική εκκαθάριση, εάν η συμμετοχή τους μειώνει τη σταθερότητα του συνολικού χρηματοπιστωτικού συστήματος λόγω αποδοχής εναλλακτικών ασφαλειών που δεν συνίστανται σε μετρητά. |
| --- | --- |

3.2.3.

Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή, κατά την επανεξέταση του EMIR (κανονισμός για τις υποδομές των ευρωπαϊκών αγορών), να εξετάσει τον αντίκτυπο που θα μπορούσε να έχει η μείωση της ποιότητας των ασφαλειών που γίνονται αποδεκτές από τους κεντρικούς αντισυμβαλλόμενους στην ανθεκτικότητα των τελευταίων και να εξετάσει κατά πόσο ορισμένοι συμμετέχοντες στις αγορές, όπως τα συνταξιοδοτικά ταμεία, θα μπορούσαν να εξαιρούνται μονίμως από την κεντρική εκκαθάριση, εάν η συμμετοχή τους μειώνει τη σταθερότητα του συνολικού χρηματοπιστωτικού συστήματος λόγω αποδοχής εναλλακτικών ασφαλειών που δεν συνίστανται σε μετρητά.

| 3.2.4. | Σε συμφωνία με την αρχή της αναλογικότητας, η ΕΟΚΕ προτείνει τα ακόλουθα:






  — | αντί να μειωθεί απλώς η συχνότητα υποβολής των απαιτούμενων εκθέσεων, οι μικρές τράπεζες και άλλα μικρά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ως ένα ορισμένο ανώτατο όριο δεν θα πρέπει γενικά να υπόκεινται σε ορισμένες απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων. Σε αντίθετη περίπτωση, το κανονιστικό κόστος που θα βαρύνει τα μικρά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα μπορεί να προκαλέσει στρεβλώσεις στην αγορά ευνοώντας ορισμένες μόνο μορφές οργάνωσης και τις μεγάλες επιχειρήσεις, |
| --- | --- | --- |

3.2.4.

Σε συμφωνία με την αρχή της αναλογικότητας, η ΕΟΚΕ προτείνει τα ακόλουθα:

—

αντί να μειωθεί απλώς η συχνότητα υποβολής των απαιτούμενων εκθέσεων, οι μικρές τράπεζες και άλλα μικρά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ως ένα ορισμένο ανώτατο όριο δεν θα πρέπει γενικά να υπόκεινται σε ορισμένες απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων. Σε αντίθετη περίπτωση, το κανονιστικό κόστος που θα βαρύνει τα μικρά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα μπορεί να προκαλέσει στρεβλώσεις στην αγορά ευνοώντας ορισμένες μόνο μορφές οργάνωσης και τις μεγάλες επιχειρήσεις,

| — | οι μικρές τράπεζες και, γενικότερα, τα μικρά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα δεν θα πρέπει να επιβαρύνονται υπερβολικά με διοικητικές απαιτήσεις από τη στιγμή που τηρούν ορισμένα πρότυπα. Τα πρότυπα αυτά θα πρέπει να υπόκεινται σε αυστηρή εποπτεία ειδάλλως θα σημειωθεί απώλεια εμπιστοσύνης. |
| --- | --- |

—

οι μικρές τράπεζες και, γενικότερα, τα μικρά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα δεν θα πρέπει να επιβαρύνονται υπερβολικά με διοικητικές απαιτήσεις από τη στιγμή που τηρούν ορισμένα πρότυπα. Τα πρότυπα αυτά θα πρέπει να υπόκεινται σε αυστηρή εποπτεία ειδάλλως θα σημειωθεί απώλεια εμπιστοσύνης.

3.3.   
  Μείωση των αδικαιολόγητων κανονιστικών επιβαρύνσεων

| 3.3.1. | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ακράδαντα ότι η επιτυχής ολοκλήρωση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών θα πρέπει να παρέχει τη δυνατότητα στις εταιρείες της ΕΕ, ανεξαρτήτως μεγέθους, κλάδου και σταδίου του κύκλου ζωής τους, να έχουν πρόσβαση στην κεφαλαιαγορά της ΕΕ με τρόπο φιλικό, απλό και οικονομικά προσιτό. Η ΕΟΚΕ ευελπιστεί σε μια αποδοτική νομοθετική πράξη επιπέδου 2 που θα συνοδεύει την οδηγία για τα ενημερωτικά δελτία, η οποία θα πρέπει να προωθεί την εισαγωγή στο χρηματιστήριο, ιδίως των ΜΜΕ, και θα δημιουργήσει ευνοϊκότερο καθεστώς για τη συγκέντρωση πόρων. |
| --- | --- |

3.3.1.

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ακράδαντα ότι η επιτυχής ολοκλήρωση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών θα πρέπει να παρέχει τη δυνατότητα στις εταιρείες της ΕΕ, ανεξαρτήτως μεγέθους, κλάδου και σταδίου του κύκλου ζωής τους, να έχουν πρόσβαση στην κεφαλαιαγορά της ΕΕ με τρόπο φιλικό, απλό και οικονομικά προσιτό. Η ΕΟΚΕ ευελπιστεί σε μια αποδοτική νομοθετική πράξη επιπέδου 2 που θα συνοδεύει την οδηγία για τα ενημερωτικά δελτία, η οποία θα πρέπει να προωθεί την εισαγωγή στο χρηματιστήριο, ιδίως των ΜΜΕ, και θα δημιουργήσει ευνοϊκότερο καθεστώς για τη συγκέντρωση πόρων.

| 3.3.2. | Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει μεν ότι οι εθνικές εποπτικές αρχές είναι καλύτερα ενημερωμένες για τα χαρακτηριστικά της τοπικής αγοράς, ωστόσο προειδοποιεί ότι αυτό δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να αποτελεί δικαιολογία για υπέρμετρες κανονιστικές ρυθμίσεις και ότι οι απαιτήσεις σε εθνικό επίπεδο δεν θα πρέπει να είναι αυστηρότερες από τις ενωσιακές νομοθετικές διατάξεις. |
| --- | --- |

3.3.2.

Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει μεν ότι οι εθνικές εποπτικές αρχές είναι καλύτερα ενημερωμένες για τα χαρακτηριστικά της τοπικής αγοράς, ωστόσο προειδοποιεί ότι αυτό δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να αποτελεί δικαιολογία για υπέρμετρες κανονιστικές ρυθμίσεις και ότι οι απαιτήσεις σε εθνικό επίπεδο δεν θα πρέπει να είναι αυστηρότερες από τις ενωσιακές νομοθετικές διατάξεις.

| 3.3.3. | Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της για την αυξανόμενη πολυπλοκότητα της νομοθεσίας, που αντικατοπτρίζεται στον μεγαλύτερο όγκο, τον αναλυτικότερο χαρακτήρα και τον αριθμό των επιπέδων ρύθμισης και εποπτείας σε όλα τα επίπεδα — διεθνές, ενωσιακό και εθνικό. Αναγνωρίζει, ασφαλώς, ότι οι χρηματοπιστωτικές αγορές είναι ιδιαίτερα περίπλοκες, και ότι απαιτούνται επομένως περίπλοκες ρυθμίσεις, προειδοποιεί όμως ότι αυτό μπορεί να επηρεάσει δυσμενώς τις επενδύσεις. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η νομοθεσία δεν αποτελεί πάντα το πλέον ενδεδειγμένο μέσο άσκησης πολιτικής και καλεί την Επιτροπή να προτιμά, όπου είναι δυνατό, μη νομοθετικές και βασιζόμενες στην αγορά λύσεις. |
| --- | --- |

3.3.3.

Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της για την αυξανόμενη πολυπλοκότητα της νομοθεσίας, που αντικατοπτρίζεται στον μεγαλύτερο όγκο, τον αναλυτικότερο χαρακτήρα και τον αριθμό των επιπέδων ρύθμισης και εποπτείας σε όλα τα επίπεδα — διεθνές, ενωσιακό και εθνικό. Αναγνωρίζει, ασφαλώς, ότι οι χρηματοπιστωτικές αγορές είναι ιδιαίτερα περίπλοκες, και ότι απαιτούνται επομένως περίπλοκες ρυθμίσεις, προειδοποιεί όμως ότι αυτό μπορεί να επηρεάσει δυσμενώς τις επενδύσεις. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η νομοθεσία δεν αποτελεί πάντα το πλέον ενδεδειγμένο μέσο άσκησης πολιτικής και καλεί την Επιτροπή να προτιμά, όπου είναι δυνατό, μη νομοθετικές και βασιζόμενες στην αγορά λύσεις.

3.4.   
  Ενίσχυση της συνεκτικότητας και του μακρόπνοου χαρακτήρα του κανονιστικού πλαισίου

| 3.4.1. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί την υιοθέτηση προσέγγισης που θα βασίζεται στον κίνδυνο, με τους ίδιους κανόνες να ισχύουν για τους ίδιους κινδύνους. Επισημαίνει στο πλαίσιο αυτό τα οφέλη της διαφοροποίησης των στοιχείων ενεργητικού — τόσο σε επίπεδο κατηγορίας όσο και σε επίπεδο προέλευσης των στοιχείων ενεργητικού — ως ένα μέσο για την καλύτερη διαφοροποίηση του κινδύνου και την κάλυψη των αναγκών των επενδυτών. |
| --- | --- |

3.4.1.

Η ΕΟΚΕ επικροτεί την υιοθέτηση προσέγγισης που θα βασίζεται στον κίνδυνο, με τους ίδιους κανόνες να ισχύουν για τους ίδιους κινδύνους. Επισημαίνει στο πλαίσιο αυτό τα οφέλη της διαφοροποίησης των στοιχείων ενεργητικού — τόσο σε επίπεδο κατηγορίας όσο και σε επίπεδο προέλευσης των στοιχείων ενεργητικού — ως ένα μέσο για την καλύτερη διαφοροποίηση του κινδύνου και την κάλυψη των αναγκών των επενδυτών.

| 3.4.2. | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει την ανάγκη για ταχεία εφαρμογή, σε επίπεδο ΕΕ, πρωτοβουλιών για περισσότερη και καλύτερη εκπαίδευση στον χρηματοοικονομικό τομέα (10), η οποία θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ειδικές ανάγκες κάθε κράτους μέλους. Επιβάλλεται να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στις ΜΜΕ και, μεταξύ άλλων, στους τρόπους καλύτερης αξιοποίησης των ευκαιριών που προσφέρουν οι κεφαλαιαγορές. |
| --- | --- |

3.4.2.

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει την ανάγκη για ταχεία εφαρμογή, σε επίπεδο ΕΕ, πρωτοβουλιών για περισσότερη και καλύτερη εκπαίδευση στον χρηματοοικονομικό τομέα (10), η οποία θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ειδικές ανάγκες κάθε κράτους μέλους. Επιβάλλεται να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στις ΜΜΕ και, μεταξύ άλλων, στους τρόπους καλύτερης αξιοποίησης των ευκαιριών που προσφέρουν οι κεφαλαιαγορές.

| 3.4.3. | Οι διαμεσολαβητές, ιδίως δε ενώσεις επιχειρήσεων, καλούνται να διαδραματίσουν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στη διοχέτευση κονδυλίων προς την πραγματική οικονομία, καθώς και προς καλά αναπτυγμένα τοπικά οικοσυστήματα. |
| --- | --- |

3.4.3.

Οι διαμεσολαβητές, ιδίως δε ενώσεις επιχειρήσεων, καλούνται να διαδραματίσουν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στη διοχέτευση κονδυλίων προς την πραγματική οικονομία, καθώς και προς καλά αναπτυγμένα τοπικά οικοσυστήματα.

| 3.4.4. | Σε συμφωνία με τα συμπεράσματα προηγούμενης γνωμοδότησης (11), η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η διαβούλευση για τις λιανικές χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες ήταν υπερβολικά ευρεία και προτείνει μια πιο εστιασμένη προσέγγιση όσον αφορά το επικείμενο σχέδιο δράσης για τις λιανικές χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες ώστε να επιτευχθούν πιο απτά αποτελέσματα. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ακόμη ότι το εν λόγω σχέδιο δράσης θα πρέπει να καταρτιστεί με ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία των καταναλωτών. |
| --- | --- |

3.4.4.

Σε συμφωνία με τα συμπεράσματα προηγούμενης γνωμοδότησης (11), η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η διαβούλευση για τις λιανικές χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες ήταν υπερβολικά ευρεία και προτείνει μια πιο εστιασμένη προσέγγιση όσον αφορά το επικείμενο σχέδιο δράσης για τις λιανικές χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες ώστε να επιτευχθούν πιο απτά αποτελέσματα. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ακόμη ότι το εν λόγω σχέδιο δράσης θα πρέπει να καταρτιστεί με ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία των καταναλωτών.

| 3.4.5. | Η ΕΟΚΕ στηρίζει πλήρως την προτεραιότητα που δίδεται, κατά τη χάραξη των μελλοντικών κανόνων, στη λήψη υπόψη των τεχνολογικών εξελίξεων. Καλεί, ωστόσο, μετ’ επιτάσεως την Επιτροπή να δώσει ιδιαίτερη προσοχή, στο πλαίσιο αυτού του εγχειρήματος, στις απειλές κατά της ασφάλειας στον κυβερνοχώρο. Υπογραμμίζει ότι μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για την επιτυχή δημιουργία της Ένωσης Κεφαλαιαγορών θα πρέπει να εστιάζει στην ανάπτυξη της ψηφιακής ενιαίας αγοράς και στις τρέχουσες μεταρρυθμίσεις στον τομέα του εταιρικού δικαίου και της εταιρικής διακυβέρνησης. |
| --- | --- |

3.4.5.

Η ΕΟΚΕ στηρίζει πλήρως την προτεραιότητα που δίδεται, κατά τη χάραξη των μελλοντικών κανόνων, στη λήψη υπόψη των τεχνολογικών εξελίξεων. Καλεί, ωστόσο, μετ’ επιτάσεως την Επιτροπή να δώσει ιδιαίτερη προσοχή, στο πλαίσιο αυτού του εγχειρήματος, στις απειλές κατά της ασφάλειας στον κυβερνοχώρο. Υπογραμμίζει ότι μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για την επιτυχή δημιουργία της Ένωσης Κεφαλαιαγορών θα πρέπει να εστιάζει στην ανάπτυξη της ψηφιακής ενιαίας αγοράς και στις τρέχουσες μεταρρυθμίσεις στον τομέα του εταιρικού δικαίου και της εταιρικής διακυβέρνησης.

| 3.4.6. | Η ΕΟΚΕ προτείνει να συμπεριληφθεί, στο πλαίσιο των επακόλουθων μέτρων, η περαιτέρω αναθεώρηση της οδηγίας για τη διαφάνεια, με έμφαση στην κοινοποίηση των σημαντικών συμμετοχών. Οι εν λόγω κοινοποιήσεις διαφέρουν από το ένα κράτος μέλος στο άλλο και ενίοτε μάλιστα από τη μία εισηγμένη εταιρεία στην άλλη, γεγονός που συνιστά ανώφελη επιβάρυνση για τους επενδυτές και θα πρέπει να αποτραπεί μέσω της πλήρους εναρμόνισης, καθώς παρακωλύει την ανάπτυξη της Ένωσης Κεφαλαιαγορών. |
| --- | --- |

3.4.6.

Η ΕΟΚΕ προτείνει να συμπεριληφθεί, στο πλαίσιο των επακόλουθων μέτρων, η περαιτέρω αναθεώρηση της οδηγίας για τη διαφάνεια, με έμφαση στην κοινοποίηση των σημαντικών συμμετοχών. Οι εν λόγω κοινοποιήσεις διαφέρουν από το ένα κράτος μέλος στο άλλο και ενίοτε μάλιστα από τη μία εισηγμένη εταιρεία στην άλλη, γεγονός που συνιστά ανώφελη επιβάρυνση για τους επενδυτές και θα πρέπει να αποτραπεί μέσω της πλήρους εναρμόνισης, καθώς παρακωλύει την ανάπτυξη της Ένωσης Κεφαλαιαγορών.

| 3.4.7. | Γενικότερα, οι διασυνοριακές επενδύσεις παρεμποδίζονται από το γεγονός ότι οι επενδυτές πρέπει να λάβουν υπόψη 28 διαφορετικά κανονιστικά καθεστώτα όταν επενδύουν σε εισηγμένες εταιρείες που έχουν την καταστατική τους έδρα σε ένα από τα 28 κράτη μέλη. Η έγκριση λεπτομερών κανονισμών –αντί οδηγιών– δύναται να αποτελέσει σημαντικό βήμα προς τη δημιουργία της Ένωσης Κεφαλαιαγορών. Οι κανονισμοί θα πρέπει να συμπληρώνονται με ευρωπαϊκούς μηχανισμούς εποπτείας και επιβολής. |
| --- | --- |

3.4.7.

Γενικότερα, οι διασυνοριακές επενδύσεις παρεμποδίζονται από το γεγονός ότι οι επενδυτές πρέπει να λάβουν υπόψη 28 διαφορετικά κανονιστικά καθεστώτα όταν επενδύουν σε εισηγμένες εταιρείες που έχουν την καταστατική τους έδρα σε ένα από τα 28 κράτη μέλη. Η έγκριση λεπτομερών κανονισμών –αντί οδηγιών– δύναται να αποτελέσει σημαντικό βήμα προς τη δημιουργία της Ένωσης Κεφαλαιαγορών. Οι κανονισμοί θα πρέπει να συμπληρώνονται με ευρωπαϊκούς μηχανισμούς εποπτείας και επιβολής.

4.   Επόμενα βήματα

| 4.1. | Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει την πλήρη ένταξη κρατών μελών εκτός της ζώνης του ευρώ στην τραπεζική ένωση. |
| --- | --- |

4.1.

Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει την πλήρη ένταξη κρατών μελών εκτός της ζώνης του ευρώ στην τραπεζική ένωση.

| 4.2. | Σε συμφωνία με τα συμπεράσματα πρόσφατης γνωμοδότησής της (12), η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η επανεξέταση της οδηγίας για τα ενημερωτικά δελτία θα πρέπει να προσανατολιστεί στη μείωση των εξόδων και την απλοποίηση των διαδικασιών για τις ΜΜΕ, επιτυγχάνοντας ταυτόχρονα σωστή εξισορρόπηση όσον αφορά την προστασία των επενδυτών. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι οι εκτιμήσεις αντικτύπου και οι αναλύσεις κόστους-οφέλους θα πρέπει να περιλαμβάνουν ενδελεχείς αξιολογήσεις του αντικτύπου των μέτρων επιπέδου 2, που αποτελούν σημαντικό μέρος του κανονιστικού πλαισίου της ΕΕ για τα χρηματοπιστωτικά ζητήματα. |
| --- | --- |

4.2.

Σε συμφωνία με τα συμπεράσματα πρόσφατης γνωμοδότησής της (12), η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η επανεξέταση της οδηγίας για τα ενημερωτικά δελτία θα πρέπει να προσανατολιστεί στη μείωση των εξόδων και την απλοποίηση των διαδικασιών για τις ΜΜΕ, επιτυγχάνοντας ταυτόχρονα σωστή εξισορρόπηση όσον αφορά την προστασία των επενδυτών. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι οι εκτιμήσεις αντικτύπου και οι αναλύσεις κόστους-οφέλους θα πρέπει να περιλαμβάνουν ενδελεχείς αξιολογήσεις του αντικτύπου των μέτρων επιπέδου 2, που αποτελούν σημαντικό μέρος του κανονιστικού πλαισίου της ΕΕ για τα χρηματοπιστωτικά ζητήματα.

| 4.3. | Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή και τις αρμόδιες εποπτικές αρχές να εξετάσουν την αλληλεπίδραση μεταξύ των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς και των απαιτήσεων προληπτικής εποπτείας, και να επανεξετάσουν τον αντίκτυπο της φορολογικής λογιστικής στα ίδια κεφάλαια. |
| --- | --- |

4.3.

Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή και τις αρμόδιες εποπτικές αρχές να εξετάσουν την αλληλεπίδραση μεταξύ των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς και των απαιτήσεων προληπτικής εποπτείας, και να επανεξετάσουν τον αντίκτυπο της φορολογικής λογιστικής στα ίδια κεφάλαια.

| 4.4. | Ταυτόχρονα, η ΕΟΚΕ επιθυμεί να επιστήσει την προσοχή της Επιτροπής στο γεγονός ότι ενίοτε οι κανονιστικές ρυθμίσεις μεταβάλλονται πολύ συχνά με συνέπεια να προκαλείται σύγχυση και να καθίσταται ως εκ τούτου δύσκολη ή και αδύνατη η συμμόρφωση των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και των φυσικών προσώπων με τη νομοθεσία. Χρειάζεται αρκετός χρόνος για την προσαρμογή διαδικασιών και εντύπων και, ως εκ τούτου, η Επιτροπή θα πρέπει να προβαίνει σε νέες αλλαγές μόνο ύστερα από την παρέλευση ικανού χρόνου. |
| --- | --- |

4.4.

Ταυτόχρονα, η ΕΟΚΕ επιθυμεί να επιστήσει την προσοχή της Επιτροπής στο γεγονός ότι ενίοτε οι κανονιστικές ρυθμίσεις μεταβάλλονται πολύ συχνά με συνέπεια να προκαλείται σύγχυση και να καθίσταται ως εκ τούτου δύσκολη ή και αδύνατη η συμμόρφωση των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και των φυσικών προσώπων με τη νομοθεσία. Χρειάζεται αρκετός χρόνος για την προσαρμογή διαδικασιών και εντύπων και, ως εκ τούτου, η Επιτροπή θα πρέπει να προβαίνει σε νέες αλλαγές μόνο ύστερα από την παρέλευση ικανού χρόνου.

| 4.5. | Η Επιτροπή πρέπει να φροντίζει να υπάρχει άνεση χρόνου για την προσήκουσα εφαρμογή της νομοθεσίας σε εθνικό επίπεδο, ακόμη και σε περίπτωση διαβούλευσης με την Ευρωπαϊκή Εποπτική Αρχής κατά την κατάρτιση νομοθεσίας επιπέδου 2. Ειδάλλως, οι προθεσμίες εφαρμογής πρέπει να παρατείνονται (όπως στην περίπτωση των συσκευασμένων επενδυτικών προϊόντων για ιδιώτες επενδυτές και επενδυτικών προϊόντων βασιζόμενων σε ασφάλιση -PRIIP) αλλιώς, στη χειρότερη περίπτωση, οι επιχειρήσεις και οι υπάλληλοί τους θα έχουν ελάχιστο χρόνο στη διάθεσή τους για να εξοικειωθούν με τη νέα νομοθεσία προτού κληθούν να συμμορφωθούν με αυτήν και να την εφαρμόσουν. |
| --- | --- |

4.5.

Η Επιτροπή πρέπει να φροντίζει να υπάρχει άνεση χρόνου για την προσήκουσα εφαρμογή της νομοθεσίας σε εθνικό επίπεδο, ακόμη και σε περίπτωση διαβούλευσης με την Ευρωπαϊκή Εποπτική Αρχής κατά την κατάρτιση νομοθεσίας επιπέδου 2. Ειδάλλως, οι προθεσμίες εφαρμογής πρέπει να παρατείνονται (όπως στην περίπτωση των συσκευασμένων επενδυτικών προϊόντων για ιδιώτες επενδυτές και επενδυτικών προϊόντων βασιζόμενων σε ασφάλιση -PRIIP) αλλιώς, στη χειρότερη περίπτωση, οι επιχειρήσεις και οι υπάλληλοί τους θα έχουν ελάχιστο χρόνο στη διάθεσή τους για να εξοικειωθούν με τη νέα νομοθεσία προτού κληθούν να συμμορφωθούν με αυτήν και να την εφαρμόσουν.

| 4.6. | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ακράδαντα ότι, παράλληλα με τις προσπάθειες που καταβάλλονται σε επίπεδο κανονιστικών ρυθμίσεων, απαιτείται αλλαγή στον χρηματοπιστωτικό τομέα σε επίπεδο νοοτροπίας και συμπεριφοράς και για τον σκοπό αυτό καλεί όλους τους ενδιαφερόμενους να καταβάλλουν άοκνες προσπάθειες για την επίτευξη καλύτερης συμμόρφωσης, περισσότερο αποτελεσματικών και διαφανών μεθόδων διοίκησης, και περισσότερο μακροπρόθεσμου προσανατολισμού όλων των συμμετεχόντων στην αγορά. |
| --- | --- |

4.6.

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ακράδαντα ότι, παράλληλα με τις προσπάθειες που καταβάλλονται σε επίπεδο κανονιστικών ρυθμίσεων, απαιτείται αλλαγή στον χρηματοπιστωτικό τομέα σε επίπεδο νοοτροπίας και συμπεριφοράς και για τον σκοπό αυτό καλεί όλους τους ενδιαφερόμενους να καταβάλλουν άοκνες προσπάθειες για την επίτευξη καλύτερης συμμόρφωσης, περισσότερο αποτελεσματικών και διαφανών μεθόδων διοίκησης, και περισσότερο μακροπρόθεσμου προσανατολισμού όλων των συμμετεχόντων στην αγορά.

| 4.7. | Με σκοπό την ενίσχυση του ανταγωνισμού σε μια αγορά με υψηλή συγκέντρωση, η ΕΟΚΕ επιθυμεί να δει την προώθηση πρόσθετων φορέων παροχής αξιολόγησης. Τούτο θα πρέπει επίσης να συμβάλει στη μείωση των υψηλών εξόδων που βαρύνουν τις ΜΜΕ όταν λαμβάνουν εξωτερική αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας. Η ΕΟΚΕ καλεί επιπλέον την Επιτροπή να διερευνήσει περαιτέρω το ζήτημα της αξιολόγησης των ΜΜΕ κατά τρόπο συγκρίσιμο και οικονομικά προσιτό. |
| --- | --- |

4.7.

Με σκοπό την ενίσχυση του ανταγωνισμού σε μια αγορά με υψηλή συγκέντρωση, η ΕΟΚΕ επιθυμεί να δει την προώθηση πρόσθετων φορέων παροχής αξιολόγησης. Τούτο θα πρέπει επίσης να συμβάλει στη μείωση των υψηλών εξόδων που βαρύνουν τις ΜΜΕ όταν λαμβάνουν εξωτερική αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας. Η ΕΟΚΕ καλεί επιπλέον την Επιτροπή να διερευνήσει περαιτέρω το ζήτημα της αξιολόγησης των ΜΜΕ κατά τρόπο συγκρίσιμο και οικονομικά προσιτό.

| 4.8. | Για να διασφαλιστεί η ταχεία και αποδοτική εφαρμογή της νομοθεσίας, και σε συμφωνία με τις προτεραιότητες του προγράμματος εργασίας της Επιτροπής για το 2017 (13), η ΕΟΚΕ συνιστά να ληφθούν μέτρα που θα διασφαλίζουν την πλήρη δέσμευση των κρατών μελών στην τήρηση των προθεσμιών μεταφοράς των οδηγιών στα εθνικά δίκαια και στην εξασφάλιση της πλήρους εφαρμογής τους. |
| --- | --- |

4.8.

Για να διασφαλιστεί η ταχεία και αποδοτική εφαρμογή της νομοθεσίας, και σε συμφωνία με τις προτεραιότητες του προγράμματος εργασίας της Επιτροπής για το 2017 (13), η ΕΟΚΕ συνιστά να ληφθούν μέτρα που θα διασφαλίζουν την πλήρη δέσμευση των κρατών μελών στην τήρηση των προθεσμιών μεταφοράς των οδηγιών στα εθνικά δίκαια και στην εξασφάλιση της πλήρους εφαρμογής τους.

| 4.9. | Σε συμφωνία με την πρωτοβουλία για τη βελτίωση της νομοθεσίας, η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να διευκολύνει την έγκαιρη συμμετοχή όλων των σχετικών ενδιαφερομένων, περιλαμβανομένων των ομάδων εμπειρογνωμόνων και των συμβουλευτικών οργάνων, ώστε να διασφαλιστεί ισορροπημένη συμμετοχή στις διαβουλεύσεις που θα αντικατοπτρίζει την πολυμορφία των ενδιαφερομένων. |
| --- | --- |

4.9.

Σε συμφωνία με την πρωτοβουλία για τη βελτίωση της νομοθεσίας, η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να διευκολύνει την έγκαιρη συμμετοχή όλων των σχετικών ενδιαφερομένων, περιλαμβανομένων των ομάδων εμπειρογνωμόνων και των συμβουλευτικών οργάνων, ώστε να διασφαλιστεί ισορροπημένη συμμετοχή στις διαβουλεύσεις που θα αντικατοπτρίζει την πολυμορφία των ενδιαφερομένων.

Βρυξέλλες, 29 Μαρτίου 2017.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Γιώργος ΝΤΆΣΗΣ

---

(1)  Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με διαρθρωτικά μέτρα για τη βελτίωση της ανθεκτικότητας των πιστωτικών ιδρυμάτων της ΕΕ [COM(2014) 43 final].

1

(2)  http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?type=TA&reference=P8-TA-2016-0006&language=EL.

2

(3)  http://ec.europa.eu/info/law/law-making-process/overview-law-making-process/evaluating-and-improving-existing-laws/reducing-burdens-and-simplifying-law/refit-making-eu-law-simpler-and-less-costly_el.

3

(4)  Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Βελτίωση της νομοθεσίας για καλύτερα αποτελέσματα — ένα θεματολόγιο της ΕΕ [COM(2015) 215 final].

4

Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Βελτίωση της νομοθεσίας για καλύτερα αποτελέσματα — ένα θεματολόγιο της ΕΕ

(5)  Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Διαδικασία συγκέντρωσης αποδεικτικών στοιχείων — Κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες [COM(2016) 855 final].

5

Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Διαδικασία συγκέντρωσης αποδεικτικών στοιχείων — Κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες

(6)  COM(2016) 850 final.

6

(7)  Ενημερωτική έκθεση της ΕΟΚΕ με θέμα «Η πρόσβαση των ΜΜΕ και των επιχειρήσεων μεσαίας κεφαλαιοποίησης στη χρηματοδότηση κατά την περίοδο 2014-2020: ευκαιρίες και προκλήσεις».

7

(8)  Κανονισμός για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις (CCR), άρθρο 501 (ΕΕ L 176, της 27.6.2013, σ. 1).

8

(9)  ΕΕ C 383 της 17.11.2015, σ. 64.

9

(10)  ΕΕ C 318 της 29.10.2011, σ. 24.

10

(11)  ΕΕ C 264, 20.7.2016, σ. 35.

11

(12)  ΕΕ C 177, 18.5.2016, σ. 9.

12

(13)  COM(2016) 710 final.

13

---

| 30.6.2017 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 209/49 |
| --- | --- | --- | --- |

30.6.2017

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 209/49

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέματα

«Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας (Eurofound) και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1365/75 του Συμβουλίου»

[COM(2016) 531 final — 2016/0256(COD)]

και

«Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ίδρυση Ευρωπαϊκού Κέντρου για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης (Cedefop) και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 337/75 του Συμβουλίου»

[COM(2016) 532 final — 2016/0257(COD)]

και

«Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA) και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2062/94 του Συμβουλίου»

[COM(2016) 528 final — 2016/0254(COD)]

(2017/C 209/08)

| Εισηγήτρια: η κ . | Christa SCHWENG (AT/I) |
| --- | --- |
| Συνεισηγήτρια: η κ. | Giulia BARBUCCI (IT-II) |

Εισηγήτρια: η κ .

Christa SCHWENG (AT/I)

Συνεισηγήτρια: η κ.

Giulia BARBUCCI (IT-II)

| Αίτηση γνωμοδότησης | Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 8.9.2016 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρο 173 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Αρμόδιο τμήμα | Απασχόληση, κοινωνικές υποθέσεις, δικαιώματα του πολίτη |
| Υιοθετήθηκε από το τμήμα | 7.3.2017 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 30.3.2017 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 524 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 168/0/0 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 8.9.2016

Νομική βάση

Άρθρο 173 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο τμήμα

Απασχόληση, κοινωνικές υποθέσεις, δικαιώματα του πολίτη

Υιοθετήθηκε από το τμήμα

7.3.2017

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

30.3.2017

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

524

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

168/0/0

1.   Συμπεράσματα

| 1.1. | Η ΕΟΚΕ λαμβάνει υπόψη της την πρόταση αναθεώρησης των ιδρυτικών κανονισμών των τριών οργανισμών: Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης (Cedefop), Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας (Eurofound) και Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA). Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει ιδιαίτερα το γεγονός ότι διατηρείται η ισορροπημένη, τριμερής δομή του διοικητικού συμβουλίου —σε αντίθεση με τις προτάσεις στην κοινή προσέγγιση. Η τριμερής συμμετοχή είναι η έκφραση μιας χωρίς αποκλεισμούς προσέγγισης, που σέβεται τη σημασία των κοινωνικών εταίρων στην αναζήτηση κοινών λύσεων. |
| --- | --- |

1.1.

Η ΕΟΚΕ λαμβάνει υπόψη της την πρόταση αναθεώρησης των ιδρυτικών κανονισμών των τριών οργανισμών: Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης (Cedefop), Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας (Eurofound) και Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA). Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει ιδιαίτερα το γεγονός ότι διατηρείται η ισορροπημένη, τριμερής δομή του διοικητικού συμβουλίου —σε αντίθεση με τις προτάσεις στην κοινή προσέγγιση. Η τριμερής συμμετοχή είναι η έκφραση μιας χωρίς αποκλεισμούς προσέγγισης, που σέβεται τη σημασία των κοινωνικών εταίρων στην αναζήτηση κοινών λύσεων.

| 1.2. | Οι γενικοί στόχοι των τριών οργανισμών θα πρέπει να τεθούν ομοιόμορφα και πιο ολοκληρωμένα έτσι ώστε να «στηρίζουν τις ανάγκες όλων των θεσμικών οργάνων και οργανισμών της ΕΕ, των κρατών μελών και των κοινωνικών εταίρων». |
| --- | --- |

1.2.

Οι γενικοί στόχοι των τριών οργανισμών θα πρέπει να τεθούν ομοιόμορφα και πιο ολοκληρωμένα έτσι ώστε να «στηρίζουν τις ανάγκες όλων των θεσμικών οργάνων και οργανισμών της ΕΕ, των κρατών μελών και των κοινωνικών εταίρων».

| 1.3. | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει ότι οι αρμοδιότητες διορισμού προσωπικού και τροποποίησης των εσωτερικών δομών του αντίστοιχου οργανισμού θα πρέπει να παραμείνουν στον διευθυντή. Μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όταν ο διευθυντής δεν είναι σε θέση να εκτελέσει τα καθήκοντα της αρμόδιας για τους διορισμούς αρχής, το συμβούλιο θα πρέπει να αποφασίζει τη μετάθεση αυτής της αρμοδιότητας σε άλλο ανώτερο μέλος του προσωπικού. |
| --- | --- |

1.3.

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει ότι οι αρμοδιότητες διορισμού προσωπικού και τροποποίησης των εσωτερικών δομών του αντίστοιχου οργανισμού θα πρέπει να παραμείνουν στον διευθυντή. Μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όταν ο διευθυντής δεν είναι σε θέση να εκτελέσει τα καθήκοντα της αρμόδιας για τους διορισμούς αρχής, το συμβούλιο θα πρέπει να αποφασίζει τη μετάθεση αυτής της αρμοδιότητας σε άλλο ανώτερο μέλος του προσωπικού.

| 1.4. | Η ΕΟΚΕ τάσσεται κατά της μείωσης του αριθμού των μελών του εκτελεστικού συμβουλίου, καθώς αυτό θα φέρει σε μειονεκτική θέση την ομάδα συμφερόντων που κατέχει επί του παρόντος τη θέση του προέδρου, αφού δεν θα έχει άλλον εκπρόσωπο στο εκτελεστικό συμβούλιο. Επιπροσθέτως, η ευρύτερη εκπροσώπηση στο εκτελεστικό συμβούλιο θα διευκολύνει τη διεξαγωγή πιο τεκμηριωμένων συζητήσεων. |
| --- | --- |

1.4.

Η ΕΟΚΕ τάσσεται κατά της μείωσης του αριθμού των μελών του εκτελεστικού συμβουλίου, καθώς αυτό θα φέρει σε μειονεκτική θέση την ομάδα συμφερόντων που κατέχει επί του παρόντος τη θέση του προέδρου, αφού δεν θα έχει άλλον εκπρόσωπο στο εκτελεστικό συμβούλιο. Επιπροσθέτως, η ευρύτερη εκπροσώπηση στο εκτελεστικό συμβούλιο θα διευκολύνει τη διεξαγωγή πιο τεκμηριωμένων συζητήσεων.

| 1.5. | Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει την τυποποιημένη προσέγγιση για τον διορισμό του εκτελεστικού διευθυντή, που συνάδει με τις αρχές που ισχύουν για τον EU-OSHA. |
| --- | --- |

1.5.

Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει την τυποποιημένη προσέγγιση για τον διορισμό του εκτελεστικού διευθυντή, που συνάδει με τις αρχές που ισχύουν για τον EU-OSHA.

| 1.6. | Η ΕΟΚΕ είναι πεπεισμένη ότι η θέση του αναπληρωτή διευθυντή έχει αποδειχθεί χρήσιμη και ότι πρέπει να διατηρηθεί όπου υπάρχει. Δεδομένου ότι οι διαφορετικές υφιστάμενες πρακτικές έχουν καλά αποτελέσματα, η ΕΟΚΕ ζητά να υπάρχει μια κάποια ευελιξία για τους τρεις οργανισμούς. Η τελική απόφαση για τη θέση του αναπληρωτή διευθυντή πρέπει να επαφίεται στο διοικητικό συμβούλιο. |
| --- | --- |

1.6.

Η ΕΟΚΕ είναι πεπεισμένη ότι η θέση του αναπληρωτή διευθυντή έχει αποδειχθεί χρήσιμη και ότι πρέπει να διατηρηθεί όπου υπάρχει. Δεδομένου ότι οι διαφορετικές υφιστάμενες πρακτικές έχουν καλά αποτελέσματα, η ΕΟΚΕ ζητά να υπάρχει μια κάποια ευελιξία για τους τρεις οργανισμούς. Η τελική απόφαση για τη θέση του αναπληρωτή διευθυντή πρέπει να επαφίεται στο διοικητικό συμβούλιο.

| 1.7. | Η ΕΟΚΕ είναι της άποψης ότι η δημιουργία επαφών και η συνεργασία με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς θα πρέπει να απαιτεί την έγκριση μόνο του διοικητικού συμβουλίου, στο οποίο εκπροσωπείται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. |
| --- | --- |

1.7.

Η ΕΟΚΕ είναι της άποψης ότι η δημιουργία επαφών και η συνεργασία με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς θα πρέπει να απαιτεί την έγκριση μόνο του διοικητικού συμβουλίου, στο οποίο εκπροσωπείται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

2.   Ιστορικό πλαίσιο

| 2.1. | Οι ιδρυτικοί κανονισμοί των τριών οργανισμών (Eurofound, Cedefop και EU-OSHA) θα ευθυγραμμιστούν, μέσω των προτεινόμενων κανονισμών, με την κοινή προσέγγιση για τους αποκεντρωμένους οργανισμούς. Η προσέγγιση αυτή προκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2012 και θα λειτουργήσει ως βάση για μια κάποια τυποποίηση όσον αφορά τη συνέπεια, την αποδοτικότητα, τη λογοδοσία και τη διαφάνεια των ευρωπαϊκών οργανισμών. Σύμφωνα με την κοινή προσέγγιση, οι οργανισμοί «συμβάλλουν στην υλοποίηση σημαντικών πολιτικών της Ένωσης, επιτρέποντας έτσι σε όλα τα θεσμικά όργανα, ιδίως στην Επιτροπή, να επικεντρωθούν στα σημαντικά καθήκοντα χάραξης πολιτικής. Οι οργανισμοί παίζουν επίσης ρόλο στη στήριξη της διαδικασίας λήψης αποφάσεων συγκεντρώνοντας την τεχνική και άλλη εμπειρογνωμοσύνη που είναι διαθέσιμη σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο και με τον τρόπο αυτό ενισχύουν τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και της ΕΕ σε σημαντικούς τομείς πολιτικής». Σε αντίθεση με άλλους ενωσιακούς οργανισμούς, αυτοί οι τρεις μοιράζονται μια παράδοση τριμερούς διοίκησης, βάσει της οποίας εκπρόσωποι κυβερνήσεων, εργαζομένων και εργοδοτών από κάθε κράτος μέλος περιλαμβάνονται θεσμικά στη διοίκηση των οργανισμών. Συνδέοντας το έργο των οργανισμών τόσο στενά με τις πραγματικές συνθήκες που επικρατούν στα κράτη μέλη, διασφαλίζεται η τοπική και πολιτική συνάφεια του έργου τους. Η τρέχουσα εργασία της ευθυγράμμισης των ιδρυτικών κανονισμών των τριών οργανισμών δίνει τη δυνατότητα να προσδιοριστούν και να υπογραμμιστούν οι συγκεκριμένοι μηχανισμοί τριμερούς διοίκησης που έχουν εξελιχθεί με την πάροδο του χρόνου σε κάθε οργανισμό, καθώς και τη δυνατότητα να διασφαλιστεί η συνέχιση των καθιερωμένων ορθών πρακτικών. |
| --- | --- |

2.1.

Οι ιδρυτικοί κανονισμοί των τριών οργανισμών (Eurofound, Cedefop και EU-OSHA) θα ευθυγραμμιστούν, μέσω των προτεινόμενων κανονισμών, με την κοινή προσέγγιση για τους αποκεντρωμένους οργανισμούς. Η προσέγγιση αυτή προκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2012 και θα λειτουργήσει ως βάση για μια κάποια τυποποίηση όσον αφορά τη συνέπεια, την αποδοτικότητα, τη λογοδοσία και τη διαφάνεια των ευρωπαϊκών οργανισμών. Σύμφωνα με την κοινή προσέγγιση, οι οργανισμοί «συμβάλλουν στην υλοποίηση σημαντικών πολιτικών της Ένωσης, επιτρέποντας έτσι σε όλα τα θεσμικά όργανα, ιδίως στην Επιτροπή, να επικεντρωθούν στα σημαντικά καθήκοντα χάραξης πολιτικής. Οι οργανισμοί παίζουν επίσης ρόλο στη στήριξη της διαδικασίας λήψης αποφάσεων συγκεντρώνοντας την τεχνική και άλλη εμπειρογνωμοσύνη που είναι διαθέσιμη σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο και με τον τρόπο αυτό ενισχύουν τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και της ΕΕ σε σημαντικούς τομείς πολιτικής». Σε αντίθεση με άλλους ενωσιακούς οργανισμούς, αυτοί οι τρεις μοιράζονται μια παράδοση τριμερούς διοίκησης, βάσει της οποίας εκπρόσωποι κυβερνήσεων, εργαζομένων και εργοδοτών από κάθε κράτος μέλος περιλαμβάνονται θεσμικά στη διοίκηση των οργανισμών. Συνδέοντας το έργο των οργανισμών τόσο στενά με τις πραγματικές συνθήκες που επικρατούν στα κράτη μέλη, διασφαλίζεται η τοπική και πολιτική συνάφεια του έργου τους. Η τρέχουσα εργασία της ευθυγράμμισης των ιδρυτικών κανονισμών των τριών οργανισμών δίνει τη δυνατότητα να προσδιοριστούν και να υπογραμμιστούν οι συγκεκριμένοι μηχανισμοί τριμερούς διοίκησης που έχουν εξελιχθεί με την πάροδο του χρόνου σε κάθε οργανισμό, καθώς και τη δυνατότητα να διασφαλιστεί η συνέχιση των καθιερωμένων ορθών πρακτικών.

| 2.2. | Πριν από τη δημοσίευση της εν λόγω κοινής προσέγγισης προηγήθηκε αξιολόγηση όλων των ευρωπαϊκών οργανισμών. |
| --- | --- |

2.2.

Πριν από τη δημοσίευση της εν λόγω κοινής προσέγγισης προηγήθηκε αξιολόγηση όλων των ευρωπαϊκών οργανισμών.

3.   Τα σχέδια προτάσεων συνοπτικά

| 3.1. | Το άρθρο 235 της ΣΕΕ (πλέον άρθρο 352 της ΣΛΕΕ) αποτέλεσε τη νομική βάση και για τους τρεις οργανισμούς, και χρειάστηκε η επικαιροποίησή του λόγω μιας απόφασης του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το Eurofound και ο EU-OSHA βασίστηκαν στο άρθρο 153 παράγραφος 2 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ και το Cedefop στο άρθρο 166 παράγραφος 4, στο άρθρο 165 παράγραφος 4 και στο άρθρο 149 της ΣΛΕΕ. |
| --- | --- |

3.1.

Το άρθρο 235 της ΣΕΕ (πλέον άρθρο 352 της ΣΛΕΕ) αποτέλεσε τη νομική βάση και για τους τρεις οργανισμούς, και χρειάστηκε η επικαιροποίησή του λόγω μιας απόφασης του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το Eurofound και ο EU-OSHA βασίστηκαν στο άρθρο 153 παράγραφος 2 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ και το Cedefop στο άρθρο 166 παράγραφος 4, στο άρθρο 165 παράγραφος 4 και στο άρθρο 149 της ΣΛΕΕ.

| 3.2. | Σε κανένα από τους τρεις οργανισμούς δεν ανατέθηκαν νέα καθήκοντα με την τροποποίηση των κανονισμών, προσαρμόστηκαν όμως τα καθήκοντα και των τριών στις τρέχουσες συνθήκες και ορισμένες ξεπερασμένες έννοιες επικαιροποιήθηκαν. |
| --- | --- |

3.2.

Σε κανένα από τους τρεις οργανισμούς δεν ανατέθηκαν νέα καθήκοντα με την τροποποίηση των κανονισμών, προσαρμόστηκαν όμως τα καθήκοντα και των τριών στις τρέχουσες συνθήκες και ορισμένες ξεπερασμένες έννοιες επικαιροποιήθηκαν.

3.3.   
  Οριζόντιες διατάξεις

| 3.3.1. | Κοινό και για τους τρεις οργανισμούς είναι το γεγονός ότι το διοικητικό συμβούλιο δεν περιλαμβάνει απλώς εκπροσώπους όλων των κρατών μελών και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αλλά και 28 εκπροσώπους εθνικών οργανώσεων εργοδοτών και εργαζομένων. Η τριμερής συμμετοχή είναι η έκφραση μιας χωρίς αποκλεισμούς προσέγγισης, που σέβεται τη σημασία των κοινωνικών εταίρων στην αναζήτηση κοινών λύσεων. Η κοινή προσέγγιση όριζε ότι πρέπει να μειωθεί ριζικά ο αριθμός των εκπροσώπων των οργανώσεων εργοδοτών και εργαζομένων. Το γεγονός αυτό είχε οδηγήσει σε επιφυλάξεις εκ μέρους των ενωσιακών και εθνικών οργανώσεων των κοινωνικών εταίρων και τελικά διατηρήθηκε η αρχική δομή. |
| --- | --- |

3.3.1.

Κοινό και για τους τρεις οργανισμούς είναι το γεγονός ότι το διοικητικό συμβούλιο δεν περιλαμβάνει απλώς εκπροσώπους όλων των κρατών μελών και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αλλά και 28 εκπροσώπους εθνικών οργανώσεων εργοδοτών και εργαζομένων. Η τριμερής συμμετοχή είναι η έκφραση μιας χωρίς αποκλεισμούς προσέγγισης, που σέβεται τη σημασία των κοινωνικών εταίρων στην αναζήτηση κοινών λύσεων. Η κοινή προσέγγιση όριζε ότι πρέπει να μειωθεί ριζικά ο αριθμός των εκπροσώπων των οργανώσεων εργοδοτών και εργαζομένων. Το γεγονός αυτό είχε οδηγήσει σε επιφυλάξεις εκ μέρους των ενωσιακών και εθνικών οργανώσεων των κοινωνικών εταίρων και τελικά διατηρήθηκε η αρχική δομή.

| 3.3.2. | Τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου διορίζονται από το Συμβούλιο για τέσσερα έτη. Παράλληλα με την εμπειρία στα αντίστοιχα πεδία εργασίας του οργανισμού, τα μέλη πρέπει επίσης να έχουν συναφείς ικανότητες στα θέματα της διοίκησης, της διαχείρισης και του προϋπολογισμού. Οι εκπρόσωποι των εργοδοτών και των εργαζομένων διορίζονται από το Συμβούλιο βάσει προτάσεων των κορυφαίων ευρωπαϊκών οργανώσεων εργοδοτών και εργαζομένων. Ένα πρόσθετο κριτήριο για τον EU-OSHA ήταν, μέχρι τώρα, να είναι μέλη ή εκπρόσωποι της «Συμβουλευτικής επιτροπής για την ασφάλεια και την υγεία στον χώρο εργασίας». |
| --- | --- |

3.3.2.

Τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου διορίζονται από το Συμβούλιο για τέσσερα έτη. Παράλληλα με την εμπειρία στα αντίστοιχα πεδία εργασίας του οργανισμού, τα μέλη πρέπει επίσης να έχουν συναφείς ικανότητες στα θέματα της διοίκησης, της διαχείρισης και του προϋπολογισμού. Οι εκπρόσωποι των εργοδοτών και των εργαζομένων διορίζονται από το Συμβούλιο βάσει προτάσεων των κορυφαίων ευρωπαϊκών οργανώσεων εργοδοτών και εργαζομένων. Ένα πρόσθετο κριτήριο για τον EU-OSHA ήταν, μέχρι τώρα, να είναι μέλη ή εκπρόσωποι της «Συμβουλευτικής επιτροπής για την ασφάλεια και την υγεία στον χώρο εργασίας».

| 3.3.3. | Τα καθήκοντα του διοικητικού συμβουλίου περιλαμβάνουν τα εξής: την έγκριση του εγγράφου προγραμματισμού, τον προϋπολογισμό, την ετήσια έκθεση πεπραγμένων, τους δημοσιονομικούς κανόνες, τη στρατηγική για την καταπολέμηση της απάτης, τους κανόνες για την πρόληψη και τη διαχείριση συγκρούσεων συμφερόντων, τα του εσωτερικού κανονισμού, τα των σχεδίων επικοινωνίας και διάδοσης πληροφοριών, αρμοδιότητες συναφείς με τις προσλήψεις, τον διορισμό εκτελεστικού διευθυντή και του υπολόγου, τη μέριμνα για τη συνέχεια των εκθέσεων και αξιολογήσεων του OLAF, τη λήψη αποφάσεων σχετικών με την εσωτερική δομή του οργανισμού και τα των συμφωνιών συνεργασίας με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς. |
| --- | --- |

3.3.3.

Τα καθήκοντα του διοικητικού συμβουλίου περιλαμβάνουν τα εξής: την έγκριση του εγγράφου προγραμματισμού, τον προϋπολογισμό, την ετήσια έκθεση πεπραγμένων, τους δημοσιονομικούς κανόνες, τη στρατηγική για την καταπολέμηση της απάτης, τους κανόνες για την πρόληψη και τη διαχείριση συγκρούσεων συμφερόντων, τα του εσωτερικού κανονισμού, τα των σχεδίων επικοινωνίας και διάδοσης πληροφοριών, αρμοδιότητες συναφείς με τις προσλήψεις, τον διορισμό εκτελεστικού διευθυντή και του υπολόγου, τη μέριμνα για τη συνέχεια των εκθέσεων και αξιολογήσεων του OLAF, τη λήψη αποφάσεων σχετικών με την εσωτερική δομή του οργανισμού και τα των συμφωνιών συνεργασίας με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς.

| 3.3.4. | Εναρμονίζονται οι χρονικές περίοδοι για την έγκριση και τη διαβίβαση των ετήσιων και πολυετών εγγράφων προγραμματισμού. |
| --- | --- |

3.3.4.

Εναρμονίζονται οι χρονικές περίοδοι για την έγκριση και τη διαβίβαση των ετήσιων και πολυετών εγγράφων προγραμματισμού.

| 3.3.5. | Ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου και οι τρεις αντιπρόεδροι διορίζονται μεταξύ των εκπροσώπων της κυβέρνησης, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς και των ομάδων συμφερόντων των εργοδοτών και των εργαζομένων· εκλέγονται με πλειοψηφία των δύο τρίτων για μια περίοδο 2 ετών (μέχρι τώρα ενός έτους στον EU-OSHA). Το διοικητικό συμβούλιο συνεδριάζει μία φορά ετησίως και λαμβάνει αποφάσεις με απλή πλειοψηφία. |
| --- | --- |

3.3.5.

Ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου και οι τρεις αντιπρόεδροι διορίζονται μεταξύ των εκπροσώπων της κυβέρνησης, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς και των ομάδων συμφερόντων των εργοδοτών και των εργαζομένων· εκλέγονται με πλειοψηφία των δύο τρίτων για μια περίοδο 2 ετών (μέχρι τώρα ενός έτους στον EU-OSHA). Το διοικητικό συμβούλιο συνεδριάζει μία φορά ετησίως και λαμβάνει αποφάσεις με απλή πλειοψηφία.

| 3.3.6. | Το εκτελεστικό συμβούλιο (προηγουμένως το προεδρείο) αποτελείται από τον πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου, τους τρεις αντιπροέδρους, τους συντονιστές των ομάδων και έναν εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Για το Eurofound και τον EU-OSHA, αυτό σημαίνει μείωση μεγέθους· έως τώρα, το συμβούλιο μπορούσε να απαρτίζεται από 11 άτομα. |
| --- | --- |

3.3.6.

Το εκτελεστικό συμβούλιο (προηγουμένως το προεδρείο) αποτελείται από τον πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου, τους τρεις αντιπροέδρους, τους συντονιστές των ομάδων και έναν εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Για το Eurofound και τον EU-OSHA, αυτό σημαίνει μείωση μεγέθους· έως τώρα, το συμβούλιο μπορούσε να απαρτίζεται από 11 άτομα.

| 3.3.7. | Μέχρι σήμερα, το εκτελεστικό συμβούλιο ήταν επιφορτισμένο με την εποπτεία της εφαρμογής των αποφάσεων του διοικητικού συμβουλίου, αλλά με τον νέο κανονισμό αναλαμβάνει τις εξής ευρύτερες αρμοδιότητες: την κατάρτιση αποφάσεων προς έγκριση από το διοικητικό συμβούλιο και την εποπτεία —μαζί με το διοικητικό συμβούλιο— της συνέχειας που δίνεται στις έρευνες του OLAF, καθώς και τη συμβουλευτική και λοιπή υποστήριξη προς στον διευθυντή κατά την εφαρμογή των αποφάσεων του διοικητικού συμβουλίου. Σε επείγουσες καταστάσεις, τα εκτελεστικά συμβούλια των τριών οργανισμών δύνανται να λαμβάνουν προσωρινές αποφάσεις εξ ονόματος του διοικητικού συμβουλίου σε θέματα διοίκησης, συμπεριλαμβανομένων θεμάτων της αρμόδιας για τους διορισμούς αρχής και δημοσιονομικών θεμάτων. |
| --- | --- |

3.3.7.

Μέχρι σήμερα, το εκτελεστικό συμβούλιο ήταν επιφορτισμένο με την εποπτεία της εφαρμογής των αποφάσεων του διοικητικού συμβουλίου, αλλά με τον νέο κανονισμό αναλαμβάνει τις εξής ευρύτερες αρμοδιότητες: την κατάρτιση αποφάσεων προς έγκριση από το διοικητικό συμβούλιο και την εποπτεία —μαζί με το διοικητικό συμβούλιο— της συνέχειας που δίνεται στις έρευνες του OLAF, καθώς και τη συμβουλευτική και λοιπή υποστήριξη προς στον διευθυντή κατά την εφαρμογή των αποφάσεων του διοικητικού συμβουλίου. Σε επείγουσες καταστάσεις, τα εκτελεστικά συμβούλια των τριών οργανισμών δύνανται να λαμβάνουν προσωρινές αποφάσεις εξ ονόματος του διοικητικού συμβουλίου σε θέματα διοίκησης, συμπεριλαμβανομένων θεμάτων της αρμόδιας για τους διορισμούς αρχής και δημοσιονομικών θεμάτων.

| 3.3.8. | Τα καθήκοντα των διευθυντών περιγράφονται με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια στον προτεινόμενο κανονισμό απ’ ό,τι στους προηγούμενους κανονισμούς. Νέα είναι επίσης η απόφαση για τη θέσπιση ή μη ενός ή περισσότερων τοπικών γραφείων σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη προκειμένου να διασφαλίζεται η αποδοτικότερη εκτέλεση των καθηκόντων του οργανισμού. Τούτο προϋποθέτει την εκ των προτέρων συγκατάθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του διοικητικού συμβουλίου και του οικείου κράτους μέλους. |
| --- | --- |

3.3.8.

Τα καθήκοντα των διευθυντών περιγράφονται με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια στον προτεινόμενο κανονισμό απ’ ό,τι στους προηγούμενους κανονισμούς. Νέα είναι επίσης η απόφαση για τη θέσπιση ή μη ενός ή περισσότερων τοπικών γραφείων σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη προκειμένου να διασφαλίζεται η αποδοτικότερη εκτέλεση των καθηκόντων του οργανισμού. Τούτο προϋποθέτει την εκ των προτέρων συγκατάθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του διοικητικού συμβουλίου και του οικείου κράτους μέλους.

| 3.3.9. | Ο διευθυντής διορίζεται για 5 έτη από το διοικητικό συμβούλιο, από μια λίστα υποψηφίων που προτείνονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με πλειοψηφία δύο τρίτων. Η θητεία του διευθυντή μπορεί να ανανεωθεί μία φορά, κατόπιν αξιολόγησης των επιδόσεών του/της. Η εν λόγω διαδικασία διορισμού είναι σύμφωνη με τη διαδικασία που ισχύει για τον EU-OSHA. Το Cedefop και το Eurofound έχουν αναπληρωτές διευθυντές. |
| --- | --- |

3.3.9.

Ο διευθυντής διορίζεται για 5 έτη από το διοικητικό συμβούλιο, από μια λίστα υποψηφίων που προτείνονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με πλειοψηφία δύο τρίτων. Η θητεία του διευθυντή μπορεί να ανανεωθεί μία φορά, κατόπιν αξιολόγησης των επιδόσεών του/της. Η εν λόγω διαδικασία διορισμού είναι σύμφωνη με τη διαδικασία που ισχύει για τον EU-OSHA. Το Cedefop και το Eurofound έχουν αναπληρωτές διευθυντές.

| 3.3.10. | Με τους προτεινόμενους κανονισμούς ευθυγραμμίζονται επίσης οι οικονομικές διατάξεις, οι διατάξεις προγραμματισμού και οι υφιστάμενες διατάξεις όσον αφορά την υποβολή εκθέσεων του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού της Επιτροπής (ΕΕ) αριθ. 1271/2013 για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού-πλαισίου για τους οργανισμούς. |
| --- | --- |

3.3.10.

Με τους προτεινόμενους κανονισμούς ευθυγραμμίζονται επίσης οι οικονομικές διατάξεις, οι διατάξεις προγραμματισμού και οι υφιστάμενες διατάξεις όσον αφορά την υποβολή εκθέσεων του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού της Επιτροπής (ΕΕ) αριθ. 1271/2013 για τη θέσπιση του δημοσιονομικού κανονισμού-πλαισίου για τους οργανισμούς.

| 3.3.11. | Κάθε πρόταση κανονισμού περιλαμβάνει επίσης νέες τυποποιημένες διατάξεις σχετικές με το νομικό καθεστώς, μια συμφωνία για την έδρα, το γλωσσικό καθεστώς, τη διαφάνεια, την καταπολέμηση της απάτης, τους κανόνες ασφαλείας για τις διαβαθμισμένες πληροφορίες, την ευθύνη, την αξιολόγηση και τη συνεργασία με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς. |
| --- | --- |

3.3.11.

Κάθε πρόταση κανονισμού περιλαμβάνει επίσης νέες τυποποιημένες διατάξεις σχετικές με το νομικό καθεστώς, μια συμφωνία για την έδρα, το γλωσσικό καθεστώς, τη διαφάνεια, την καταπολέμηση της απάτης, τους κανόνες ασφαλείας για τις διαβαθμισμένες πληροφορίες, την ευθύνη, την αξιολόγηση και τη συνεργασία με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς.

4.   Γενικές παρατηρήσεις

| 4.1. | Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) υποστηρίζει ότι τα κοινά πρότυπα και για τους τρεις τριμερείς οργανισμούς θα επιτευχθούν με τη συνεκτίμηση των υφιστάμενων βέλτιστων πρακτικών, όπως αυτές έχουν εξελιχθεί. Μολονότι οι κανόνες και τα χαρακτηριστικά διοίκησής τους πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο παρεμφερή, πρέπει να γίνεται σεβαστός ο ιδιαίτερος χαρακτήρας του κάθε οργανισμού. Τα βασικά στοιχεία της δομής της τριμερούς διοίκησης θα πρέπει να είναι τα ίδια και για τους τρεις οργανισμούς, ενώ οι λεπτομέρειες εφαρμογής της θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν παρόμοιες. Ζητήματα όπως οι συγκεκριμένοι στόχοι, τα συγκεκριμένα καθήκοντα και οι υποστηρικτικές/συμβουλευτικές δομές θα πρέπει να ορίζονται συγκεκριμένα για κάθε οργανισμό. |
| --- | --- |

4.1.

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) υποστηρίζει ότι τα κοινά πρότυπα και για τους τρεις τριμερείς οργανισμούς θα επιτευχθούν με τη συνεκτίμηση των υφιστάμενων βέλτιστων πρακτικών, όπως αυτές έχουν εξελιχθεί. Μολονότι οι κανόνες και τα χαρακτηριστικά διοίκησής τους πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο παρεμφερή, πρέπει να γίνεται σεβαστός ο ιδιαίτερος χαρακτήρας του κάθε οργανισμού. Τα βασικά στοιχεία της δομής της τριμερούς διοίκησης θα πρέπει να είναι τα ίδια και για τους τρεις οργανισμούς, ενώ οι λεπτομέρειες εφαρμογής της θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν παρόμοιες. Ζητήματα όπως οι συγκεκριμένοι στόχοι, τα συγκεκριμένα καθήκοντα και οι υποστηρικτικές/συμβουλευτικές δομές θα πρέπει να ορίζονται συγκεκριμένα για κάθε οργανισμό.

| 4.2. | Οι γενικοί στόχοι των τριών οργανισμών θα πρέπει να οριστούν ομοιόμορφα και πιο ολοκληρωμένα ώστε να «στηρίζουν τις ανάγκες όλων των θεσμικών οργάνων και οργανισμών της ΕΕ, των κρατών μελών και των κοινωνικών εταίρων». |
| --- | --- |

4.2.

Οι γενικοί στόχοι των τριών οργανισμών θα πρέπει να οριστούν ομοιόμορφα και πιο ολοκληρωμένα ώστε να «στηρίζουν τις ανάγκες όλων των θεσμικών οργάνων και οργανισμών της ΕΕ, των κρατών μελών και των κοινωνικών εταίρων».

| 4.3. | Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει ιδιαιτέρως το γεγονός ότι διατηρείται η ισορροπημένη, τριμερής δομή του διοικητικού συμβουλίου —σε αντίθεση με τις προτάσεις στις αρχικές προτάσεις για την κοινή προσέγγιση. Και οι τρεις οργανισμοί έχουν τις αρμοδιότητές τους σε πεδία που συνδέονται στενά με τον κόσμο της εργασίας. Για τον λόγο αυτό, η εμπειρία των εκπροσώπων των εργοδοτών και των εργαζομένων είναι απαραίτητη, προκειμένου μεταξύ άλλων να διασφαλιστεί ότι το έργο των οργανισμών αντικατοπτρίζει επαρκώς τις πραγματικές συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι εργοδότες και οι εργαζόμενοι, καθώς και το μεγάλο φάσμα εμπειρίας στα κράτη μέλη της ΕΕ. Η άμεση συμμετοχή των ομάδων αυτών στο διοικητικό συμβούλιο κατοχυρώνει την καλύτερη συνεργασία και την αίσθηση της οικείωσης. Επίσης, κατ’ αυτόν τον τρόπο λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες των εργοδοτών και των εργαζομένων στον ετήσιο και πολυετή προγραμματισμό και οι οργανισμοί λαμβάνουν όλα αυτά υπόψη όταν εκτελούν τα καθήκοντά τους. |
| --- | --- |

4.3.

Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει ιδιαιτέρως το γεγονός ότι διατηρείται η ισορροπημένη, τριμερής δομή του διοικητικού συμβουλίου —σε αντίθεση με τις προτάσεις στις αρχικές προτάσεις για την κοινή προσέγγιση. Και οι τρεις οργανισμοί έχουν τις αρμοδιότητές τους σε πεδία που συνδέονται στενά με τον κόσμο της εργασίας. Για τον λόγο αυτό, η εμπειρία των εκπροσώπων των εργοδοτών και των εργαζομένων είναι απαραίτητη, προκειμένου μεταξύ άλλων να διασφαλιστεί ότι το έργο των οργανισμών αντικατοπτρίζει επαρκώς τις πραγματικές συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι εργοδότες και οι εργαζόμενοι, καθώς και το μεγάλο φάσμα εμπειρίας στα κράτη μέλη της ΕΕ. Η άμεση συμμετοχή των ομάδων αυτών στο διοικητικό συμβούλιο κατοχυρώνει την καλύτερη συνεργασία και την αίσθηση της οικείωσης. Επίσης, κατ’ αυτόν τον τρόπο λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες των εργοδοτών και των εργαζομένων στον ετήσιο και πολυετή προγραμματισμό και οι οργανισμοί λαμβάνουν όλα αυτά υπόψη όταν εκτελούν τα καθήκοντά τους.

| 4.4. | Παράλληλα με την εμπειρία στους αντίστοιχους τομείς εργασίας του οργανισμού, ο διορισμός των μελών του διοικητικού συμβουλίου πρέπει επίσης να γίνεται με κριτήριο τις συναφείς ικανότητες σε θέματα διοίκησης, διαχείρισης και προϋπολογισμού. Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, βασικό κριτήριο για τον διορισμό των μελών του διοικητικού συμβουλίου θα πρέπει να εξακολουθήσει να είναι η συνάφεια των γνώσεων στο συγκεκριμένο πεδίο δραστηριοτήτων του οργανισμού. Ακόμη και αν οι βασικές γνώσεις στα της διοίκησης, της διαχείρισης και του προϋπολογισμού έχουν απόλυτο νόημα, η αυστηρή ερμηνεία αυτής της προϋπόθεσης δεν θα πρέπει να σημαίνει ότι δεν επιτρέπεται να συμμετέχουν στο έργο του διοικητικού συμβουλίου ειδικοί του κλάδου που καλύπτει ο οργανισμός. |
| --- | --- |

4.4.

Παράλληλα με την εμπειρία στους αντίστοιχους τομείς εργασίας του οργανισμού, ο διορισμός των μελών του διοικητικού συμβουλίου πρέπει επίσης να γίνεται με κριτήριο τις συναφείς ικανότητες σε θέματα διοίκησης, διαχείρισης και προϋπολογισμού. Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, βασικό κριτήριο για τον διορισμό των μελών του διοικητικού συμβουλίου θα πρέπει να εξακολουθήσει να είναι η συνάφεια των γνώσεων στο συγκεκριμένο πεδίο δραστηριοτήτων του οργανισμού. Ακόμη και αν οι βασικές γνώσεις στα της διοίκησης, της διαχείρισης και του προϋπολογισμού έχουν απόλυτο νόημα, η αυστηρή ερμηνεία αυτής της προϋπόθεσης δεν θα πρέπει να σημαίνει ότι δεν επιτρέπεται να συμμετέχουν στο έργο του διοικητικού συμβουλίου ειδικοί του κλάδου που καλύπτει ο οργανισμός.

| 4.5. | Στον νέο κανονισμό, τα καθήκοντα του διοικητικού συμβουλίου θα πρέπει να υπερβούν τις παραδοσιακές εποπτικές λειτουργίες που σχετίζονται με τον προϋπολογισμό και τον σχεδιασμό, υπό την έννοια ότι το συμβούλιο θα είναι επίσης σε θέση να ασκεί εξουσίες σχετικές με τον διορισμό προσωπικού και την τροποποίηση των εσωτερικών δομών του οικείου οργανισμού. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι αυτό αποτελεί παραδοσιακά καθήκον του διευθυντή, και δεν συνάδει με την εποπτική λειτουργία. Προτείνει, συνεπώς, να αφαιρεθούν αυτές οι εξουσίες. Εντούτοις, η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι εάν, λόγω εξαιρετικών περιστάσεων, ο διευθυντής δεν είναι σε θέση να εκτελέσει τα καθήκοντα της αρμόδιας για τους διορισμούς αρχής, η αρμοδιότητα αυτή πρέπει να μετατίθεται σε άλλο ανώτερο μέλος του προσωπικού. Η απόφαση αυτή θα πρέπει να λαμβάνεται από το συμβούλιο με πλειοψηφία δύο τρίτων επί των ψηφισάντων. |
| --- | --- |

4.5.

Στον νέο κανονισμό, τα καθήκοντα του διοικητικού συμβουλίου θα πρέπει να υπερβούν τις παραδοσιακές εποπτικές λειτουργίες που σχετίζονται με τον προϋπολογισμό και τον σχεδιασμό, υπό την έννοια ότι το συμβούλιο θα είναι επίσης σε θέση να ασκεί εξουσίες σχετικές με τον διορισμό προσωπικού και την τροποποίηση των εσωτερικών δομών του οικείου οργανισμού. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι αυτό αποτελεί παραδοσιακά καθήκον του διευθυντή, και δεν συνάδει με την εποπτική λειτουργία. Προτείνει, συνεπώς, να αφαιρεθούν αυτές οι εξουσίες. Εντούτοις, η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι εάν, λόγω εξαιρετικών περιστάσεων, ο διευθυντής δεν είναι σε θέση να εκτελέσει τα καθήκοντα της αρμόδιας για τους διορισμούς αρχής, η αρμοδιότητα αυτή πρέπει να μετατίθεται σε άλλο ανώτερο μέλος του προσωπικού. Η απόφαση αυτή θα πρέπει να λαμβάνεται από το συμβούλιο με πλειοψηφία δύο τρίτων επί των ψηφισάντων.

| 4.6. | Η προεδρία του διοικητικού συμβουλίου του οργανισμού του Μπιλμπάο παρατάθηκε για δύο έτη. Αυτό ισχύει ήδη για τους άλλους δύο οργανισμούς. Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, θα πρέπει να γίνεται μνεία στην εναλλαγή της προεδρίας μεταξύ των διαφόρων ομάδων συμφερόντων πράγμα που εφαρμόζεται σε όλους τους οργανισμούς. Θα πρέπει να προβλέπεται η δυνατότητα άσκησης της προεδρίας πολλές φορές από το ίδιο πρόσωπο. Η ΕΟΚΕ προειδοποιεί ότι, με προεδρία δύο ετών, δεν θα δίνεται το ίδιο βάρος σε όλες τις ομάδες συμφερόντων σε μία θητεία, και επομένως προτείνει η διάρκεια της προεδρίας του διοικητικού συμβουλίου να παραμείνει ως έχει, γεγονός που αντικατοπτρίζει την υφιστάμενη πρακτική στους διάφορους οργανισμούς. |
| --- | --- |

4.6.

Η προεδρία του διοικητικού συμβουλίου του οργανισμού του Μπιλμπάο παρατάθηκε για δύο έτη. Αυτό ισχύει ήδη για τους άλλους δύο οργανισμούς. Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, θα πρέπει να γίνεται μνεία στην εναλλαγή της προεδρίας μεταξύ των διαφόρων ομάδων συμφερόντων πράγμα που εφαρμόζεται σε όλους τους οργανισμούς. Θα πρέπει να προβλέπεται η δυνατότητα άσκησης της προεδρίας πολλές φορές από το ίδιο πρόσωπο. Η ΕΟΚΕ προειδοποιεί ότι, με προεδρία δύο ετών, δεν θα δίνεται το ίδιο βάρος σε όλες τις ομάδες συμφερόντων σε μία θητεία, και επομένως προτείνει η διάρκεια της προεδρίας του διοικητικού συμβουλίου να παραμείνει ως έχει, γεγονός που αντικατοπτρίζει την υφιστάμενη πρακτική στους διάφορους οργανισμούς.

| 4.7. | Προτείνεται να μειωθεί ο αριθμός των μελών του εκτελεστικού συμβουλίου, αλλά να τους δοθούν επιπλέον καθήκοντα —παρέχεται εξαντλητικός κατάλογός τους. Για πρακτικούς λόγους, και πρωτίστως επειδή το εκτελεστικό συμβούλιο λειτουργεί μεταξύ των συνεδριάσεων του διοικητικού συμβουλίου, η ΕΟΚΕ προτείνει να εισαχθεί ο όρος «παραδείγματος χάρη» πριν από τον κατάλογο καθηκόντων του, για να επισημανθεί ότι ο κατάλογος είναι ενδεικτικός. Όπως και με το διοικητικό συμβούλιο, στο εκτελεστικό συμβούλιο δεν πρέπει να ανατεθούν εξουσίες διορισμού προσωπικού. Η ΕΟΚΕ αντιμετωπίζει με κάποιο σκεπτικισμό τη μείωση του μεγέθους των εκτελεστικών συμβουλίων του Eurofound και του EU-OSHA. Πιο συγκεκριμένα, η ομάδα συμφερόντων που κατέχει επί του παρόντος τη θέση του προέδρου θα βρεθεί σε μειονεκτική θέση καθότι δεν θα έχει πλέον εκπρόσωπο στο εκτελεστικό συμβούλιο. Η ΕΟΚΕ προτείνει να διατηρηθεί η σύνθεση των 3 μελών ανά ομάδα συμφερόντων. |
| --- | --- |

4.7.

Προτείνεται να μειωθεί ο αριθμός των μελών του εκτελεστικού συμβουλίου, αλλά να τους δοθούν επιπλέον καθήκοντα —παρέχεται εξαντλητικός κατάλογός τους. Για πρακτικούς λόγους, και πρωτίστως επειδή το εκτελεστικό συμβούλιο λειτουργεί μεταξύ των συνεδριάσεων του διοικητικού συμβουλίου, η ΕΟΚΕ προτείνει να εισαχθεί ο όρος «παραδείγματος χάρη» πριν από τον κατάλογο καθηκόντων του, για να επισημανθεί ότι ο κατάλογος είναι ενδεικτικός. Όπως και με το διοικητικό συμβούλιο, στο εκτελεστικό συμβούλιο δεν πρέπει να ανατεθούν εξουσίες διορισμού προσωπικού. Η ΕΟΚΕ αντιμετωπίζει με κάποιο σκεπτικισμό τη μείωση του μεγέθους των εκτελεστικών συμβουλίων του Eurofound και του EU-OSHA. Πιο συγκεκριμένα, η ομάδα συμφερόντων που κατέχει επί του παρόντος τη θέση του προέδρου θα βρεθεί σε μειονεκτική θέση καθότι δεν θα έχει πλέον εκπρόσωπο στο εκτελεστικό συμβούλιο. Η ΕΟΚΕ προτείνει να διατηρηθεί η σύνθεση των 3 μελών ανά ομάδα συμφερόντων.

| 4.8. | Η διατύπωση της παραγράφου σχετικά με τη χρονική συγκυρία του εγγράφου προγραμματισμού είναι παραπλανητική. Η ΕΟΚΕ ζητεί να αποσαφηνιστεί ότι το σχέδιο εγγράφου προγραμματισμού, που απαρτίζεται από ένα πολυετές μέρος, ένα ετήσιο πρόγραμμα εργασίας και προϋπολογισμό, συμπεριλαμβανομένου του προσωπικού, εγκρίνεται από το διοικητικό συμβούλιο και διαβιβάζεται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης το αργότερο έως την 31η Ιανουαρίου. Μέχρι τις 30 Νοεμβρίου, το διοικητικό συμβούλιο εγκρίνει το τελικό έγγραφο προγραμματισμού. |
| --- | --- |

4.8.

Η διατύπωση της παραγράφου σχετικά με τη χρονική συγκυρία του εγγράφου προγραμματισμού είναι παραπλανητική. Η ΕΟΚΕ ζητεί να αποσαφηνιστεί ότι το σχέδιο εγγράφου προγραμματισμού, που απαρτίζεται από ένα πολυετές μέρος, ένα ετήσιο πρόγραμμα εργασίας και προϋπολογισμό, συμπεριλαμβανομένου του προσωπικού, εγκρίνεται από το διοικητικό συμβούλιο και διαβιβάζεται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης το αργότερο έως την 31η Ιανουαρίου. Μέχρι τις 30 Νοεμβρίου, το διοικητικό συμβούλιο εγκρίνει το τελικό έγγραφο προγραμματισμού.

| 4.9. | Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει την τυποποιημένη προσέγγιση για τον διορισμό του εκτελεστικού διευθυντή, που συνάδει με τις αρχές που ισχύουν για τον EU-OSHA. Προτείνει, ωστόσο, όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταρτίζει τον κατάλογο της προεπιλογής, να είναι παρόντες οι εκπρόσωποι όλων των ομάδων συμφερόντων. |
| --- | --- |

4.9.

Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει την τυποποιημένη προσέγγιση για τον διορισμό του εκτελεστικού διευθυντή, που συνάδει με τις αρχές που ισχύουν για τον EU-OSHA. Προτείνει, ωστόσο, όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταρτίζει τον κατάλογο της προεπιλογής, να είναι παρόντες οι εκπρόσωποι όλων των ομάδων συμφερόντων.

| 4.10. | Και οι τρεις οργανισμοί διατηρούν γραφεία σύνδεσης στις Βρυξέλλες. Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, ο τρόπος με τον οποίο εργάζονται οι οργανισμοί δεν απαιτεί περαιτέρω γραφεία στα κράτη μέλη. Συνεπώς, οι κανονισμοί θα πρέπει να κάνουν λόγο για τα υφιστάμενα γραφεία στις Βρυξέλλες, αλλά να αφαιρεθεί η αναφορά στη δυνατότητα συγκρότησης άλλων τοπικών γραφείων. |
| --- | --- |

4.10.

Και οι τρεις οργανισμοί διατηρούν γραφεία σύνδεσης στις Βρυξέλλες. Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, ο τρόπος με τον οποίο εργάζονται οι οργανισμοί δεν απαιτεί περαιτέρω γραφεία στα κράτη μέλη. Συνεπώς, οι κανονισμοί θα πρέπει να κάνουν λόγο για τα υφιστάμενα γραφεία στις Βρυξέλλες, αλλά να αφαιρεθεί η αναφορά στη δυνατότητα συγκρότησης άλλων τοπικών γραφείων.

| 4.11. | Σύμφωνα με την κοινή προσέγγιση, καταργείται η θέση του αναπληρωτή διευθυντή στο Eurofound. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει το γεγονός ότι και το Cedefop έχει αναπληρωτή διευθυντή, παρότι δεν προβλέπεται στον κανονισμό. Η ΕΟΚΕ είναι πεπεισμένη ότι η θέση του αναπληρωτή διευθυντή έχει αποδειχθεί χρήσιμη. Πιο συγκεκριμένα, καθιστά δυνατή την ισορροπία μεταξύ των συμφερόντων των εργοδοτών και των εργαζομένων στη διεύθυνση των οικείων οργανισμών, γεγονός που στηρίζει τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στο πλαίσιο της τριμερούς συμμετοχής. Δεδομένου ότι οι διαφορετικές υφιστάμενες πρακτικές έχουν καλά αποτελέσματα, η ΕΟΚΕ ζητά να υπάρχει μια κάποια ευελιξία για τους τρεις οργανισμούς. Η απόφαση σχετικά με το κατά πόσον η θέση του αναπληρωτή διευθυντή είναι απαραίτητη θα πρέπει να ληφθεί από το διοικητικό συμβούλιο. |
| --- | --- |

4.11.

Σύμφωνα με την κοινή προσέγγιση, καταργείται η θέση του αναπληρωτή διευθυντή στο Eurofound. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει το γεγονός ότι και το Cedefop έχει αναπληρωτή διευθυντή, παρότι δεν προβλέπεται στον κανονισμό. Η ΕΟΚΕ είναι πεπεισμένη ότι η θέση του αναπληρωτή διευθυντή έχει αποδειχθεί χρήσιμη. Πιο συγκεκριμένα, καθιστά δυνατή την ισορροπία μεταξύ των συμφερόντων των εργοδοτών και των εργαζομένων στη διεύθυνση των οικείων οργανισμών, γεγονός που στηρίζει τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στο πλαίσιο της τριμερούς συμμετοχής. Δεδομένου ότι οι διαφορετικές υφιστάμενες πρακτικές έχουν καλά αποτελέσματα, η ΕΟΚΕ ζητά να υπάρχει μια κάποια ευελιξία για τους τρεις οργανισμούς. Η απόφαση σχετικά με το κατά πόσον η θέση του αναπληρωτή διευθυντή είναι απαραίτητη θα πρέπει να ληφθεί από το διοικητικό συμβούλιο.

| 4.12. | Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει ιδιαιτέρως το γεγονός ότι οι συμφωνίες για την έδρα θα συναφθούν με τις χώρες όπου διατηρούν την έδρα τους οι αντίστοιχοι οργανισμοί. Και οι τρεις οργανισμοί έχουν υπογράψει ήδη τις εν λόγω συμφωνίες για την έδρα. Η διάταξη αυτή, συνεπώς, θα αντικατοπτρίζει όσα ισχύουν ήδη. |
| --- | --- |

4.12.

Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει ιδιαιτέρως το γεγονός ότι οι συμφωνίες για την έδρα θα συναφθούν με τις χώρες όπου διατηρούν την έδρα τους οι αντίστοιχοι οργανισμοί. Και οι τρεις οργανισμοί έχουν υπογράψει ήδη τις εν λόγω συμφωνίες για την έδρα. Η διάταξη αυτή, συνεπώς, θα αντικατοπτρίζει όσα ισχύουν ήδη.

| 4.13. | Σύμφωνα με τα σχέδια κανονισμών, η Επιτροπή θα διενεργεί αξιολογήσεις, οι οποίες θα πρέπει να πραγματοποιούνται ανά πενταετία. Η ΕΟΚΕ είναι πεπεισμένη ότι η συμμετοχή των εκπροσώπων του διοικητικού συμβουλίου θα βοηθήσει στην καλύτερη αντιμετώπιση των όποιων πιθανών αλλαγών έπειτα από μια αξιολόγηση. |
| --- | --- |

4.13.

Σύμφωνα με τα σχέδια κανονισμών, η Επιτροπή θα διενεργεί αξιολογήσεις, οι οποίες θα πρέπει να πραγματοποιούνται ανά πενταετία. Η ΕΟΚΕ είναι πεπεισμένη ότι η συμμετοχή των εκπροσώπων του διοικητικού συμβουλίου θα βοηθήσει στην καλύτερη αντιμετώπιση των όποιων πιθανών αλλαγών έπειτα από μια αξιολόγηση.

| 4.14. | Όταν οι οργανισμοί δημιουργούν επαφές και συνεργάζονται με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς, αυτό απαιτεί προηγούμενη έγκριση της Επιτροπής και περιλαμβάνεται, συνεπώς, στο έγγραφο προγραμματισμού. Η ΕΟΚΕ είναι της άποψης ότι η έγκριση του διοικητικού συμβουλίου, στο οποίο εκπροσωπείται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αρκεί και δεν χρειάζεται διπλή έγκριση. |
| --- | --- |

4.14.

Όταν οι οργανισμοί δημιουργούν επαφές και συνεργάζονται με τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς, αυτό απαιτεί προηγούμενη έγκριση της Επιτροπής και περιλαμβάνεται, συνεπώς, στο έγγραφο προγραμματισμού. Η ΕΟΚΕ είναι της άποψης ότι η έγκριση του διοικητικού συμβουλίου, στο οποίο εκπροσωπείται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αρκεί και δεν χρειάζεται διπλή έγκριση.

5.   Ειδικές παρατηρήσεις

5.1.   
  Ευρωπαϊκό ‘Ίδρυμα για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας (Eurofound)

| 5.1.1. | Σε σύγκριση με τον τρέχοντα κανονισμό, η αναφορά στη μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη έρευνα έχει διαγραφεί, γεγονός που θα μπορούσε να ερμηνευτεί ως κατάργηση των ευρωπαϊκών δημοσκοπήσεων. Παρότι είναι ιδιαιτέρως δαπανηρές, αποτελούν εμβληματικά στοιχεία του Eurofound και παρέχουν όχι μόνο στα θεσμικά όργανα της ΕΕ, στα κράτη μέλη και στους κοινωνικούς εταίρους, αλλά και σε πλήθος πανεπιστημιακών και ερευνητών πολιτικής μοναδικά πανευρωπαϊκά συγκρίσιμα δεδομένα σχετικά με ένα εξαιρετικά πλούσιο και ευρύ φάσμα συνθηκών διαβίωσης και εργασίας. Η ΕΟΚΕ εκτιμά και στηρίζει τις ευρωπαϊκές έρευνες καθότι συμβάλλουν άμεσα στην περαιτέρω ανάπτυξη ολόκληρου του ευρωπαϊκού εγχειρήματος. |
| --- | --- |

5.1.1.

Σε σύγκριση με τον τρέχοντα κανονισμό, η αναφορά στη μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη έρευνα έχει διαγραφεί, γεγονός που θα μπορούσε να ερμηνευτεί ως κατάργηση των ευρωπαϊκών δημοσκοπήσεων. Παρότι είναι ιδιαιτέρως δαπανηρές, αποτελούν εμβληματικά στοιχεία του Eurofound και παρέχουν όχι μόνο στα θεσμικά όργανα της ΕΕ, στα κράτη μέλη και στους κοινωνικούς εταίρους, αλλά και σε πλήθος πανεπιστημιακών και ερευνητών πολιτικής μοναδικά πανευρωπαϊκά συγκρίσιμα δεδομένα σχετικά με ένα εξαιρετικά πλούσιο και ευρύ φάσμα συνθηκών διαβίωσης και εργασίας. Η ΕΟΚΕ εκτιμά και στηρίζει τις ευρωπαϊκές έρευνες καθότι συμβάλλουν άμεσα στην περαιτέρω ανάπτυξη ολόκληρου του ευρωπαϊκού εγχειρήματος.

| 5.1.2. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι τα καθήκοντα των συμβουλευτικών επιτροπών, οι οποίες μπορούν να συγκροτηθούν και να διαλυθούν από το διοικητικό συμβούλιο, περιγράφονται με περισσότερη ακρίβεια. |
| --- | --- |

5.1.2.

Η ΕΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι τα καθήκοντα των συμβουλευτικών επιτροπών, οι οποίες μπορούν να συγκροτηθούν και να διαλυθούν από το διοικητικό συμβούλιο, περιγράφονται με περισσότερη ακρίβεια.

5.2.   
  Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης (Cedefop)

| 5.2.1. | Η ΕΟΚΕ δεν συμφωνεί με τον στόχο που τίθεται για το Cedefop, ο οποίος αναφέρει ότι πρέπει να συνεπικουρεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στη διαμόρφωση και εφαρμογή των πολιτικών επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, δεξιοτήτων και επαγγελματικών προσόντων. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι ο στόχος του Cedefop θα πρέπει να ευθυγραμμίζεται με τους στόχους των άλλων δύο οργανισμών. Ως εκ τούτου, ο κανονισμός θα πρέπει να καθιστά σαφές ότι στόχος του Cedefop είναι να υποστηρίζει, σε συνδυασμό με τα θεσμικά όργανα και τους οργανισμούς της ΕΕ, τα κράτη μέλη και τους κοινωνικούς εταίρους στη χάραξη και εφαρμογή πολιτικής, παρέχοντας πληροφορίες και αναλύσεις σε θέματα επαγγελματικής κατάρτισης, δεξιοτήτων και επαγγελματικών προσόντων. |
| --- | --- |

5.2.1.

Η ΕΟΚΕ δεν συμφωνεί με τον στόχο που τίθεται για το Cedefop, ο οποίος αναφέρει ότι πρέπει να συνεπικουρεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στη διαμόρφωση και εφαρμογή των πολιτικών επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, δεξιοτήτων και επαγγελματικών προσόντων. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι ο στόχος του Cedefop θα πρέπει να ευθυγραμμίζεται με τους στόχους των άλλων δύο οργανισμών. Ως εκ τούτου, ο κανονισμός θα πρέπει να καθιστά σαφές ότι στόχος του Cedefop είναι να υποστηρίζει, σε συνδυασμό με τα θεσμικά όργανα και τους οργανισμούς της ΕΕ, τα κράτη μέλη και τους κοινωνικούς εταίρους στη χάραξη και εφαρμογή πολιτικής, παρέχοντας πληροφορίες και αναλύσεις σε θέματα επαγγελματικής κατάρτισης, δεξιοτήτων και επαγγελματικών προσόντων.

| 5.2.2. | Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει το γεγονός ότι η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αντικατοπτρίζει το γεγονός ότι το Cedefop ανέλαβε νέα καθήκοντα στο παρελθόν. Οι υφιστάμενες δραστηριότητες του Cedefop υπερβαίνουν την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση και περιλαμβάνουν εργασίες σχετικά με τα επαγγελματικά προσόντα, ιδίως όσον αφορά το ευρωπαϊκό πλαίσιο επαγγελματικών προσόντων, την ανάλυση και πρόβλεψη δεξιοτήτων, και την πιστοποίηση της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης. Η ΕΟΚΕ, ωστόσο, υπογραμμίζει το γεγονός ότι το επίκεντρο των δραστηριοτήτων του Cedefop θα πρέπει να παραμείνει το πεδίο της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, συμπεριλαμβανομένης της μαθητείας και της μάθησης στην εργασία, για όλους (νέους και ενήλικες) προκειμένου να βελτιωθεί η απασχολησιμότητά τους. |
| --- | --- |

5.2.2.

Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει το γεγονός ότι η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αντικατοπτρίζει το γεγονός ότι το Cedefop ανέλαβε νέα καθήκοντα στο παρελθόν. Οι υφιστάμενες δραστηριότητες του Cedefop υπερβαίνουν την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση και περιλαμβάνουν εργασίες σχετικά με τα επαγγελματικά προσόντα, ιδίως όσον αφορά το ευρωπαϊκό πλαίσιο επαγγελματικών προσόντων, την ανάλυση και πρόβλεψη δεξιοτήτων, και την πιστοποίηση της μη τυπικής και της άτυπης μάθησης. Η ΕΟΚΕ, ωστόσο, υπογραμμίζει το γεγονός ότι το επίκεντρο των δραστηριοτήτων του Cedefop θα πρέπει να παραμείνει το πεδίο της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, συμπεριλαμβανομένης της μαθητείας και της μάθησης στην εργασία, για όλους (νέους και ενήλικες) προκειμένου να βελτιωθεί η απασχολησιμότητά τους.

5.3.   
  Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA)

| 5.3.1. | Σύμφωνα με την πρόταση, στόχος του EU-OSHA είναι, μεταξύ άλλων, να παρέχει νομικές πληροφορίες σχετικές με την ασφάλεια και την υγεία στον χώρο εργασίας. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η διάταξη αυτή διεισδύει στη σφαίρα αρμοδιοτήτων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και, συνεπώς, την απορρίπτει. |
| --- | --- |

5.3.1.

Σύμφωνα με την πρόταση, στόχος του EU-OSHA είναι, μεταξύ άλλων, να παρέχει νομικές πληροφορίες σχετικές με την ασφάλεια και την υγεία στον χώρο εργασίας. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η διάταξη αυτή διεισδύει στη σφαίρα αρμοδιοτήτων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και, συνεπώς, την απορρίπτει.

| 5.3.2. | Επικροτεί θερμά το γεγονός ότι υπάρχει ρητή αναφορά στον κανονισμό του EU-OSHA για τη μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση των αρμοδίων και τα μέτρα επικοινωνίας, καθώς και για εκστρατείες προστασίας της εργασίας. Από το έτος 2000, ο οργανισμός διενεργεί διετείς εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης σε διάφορα θέματα προστασίας των εργαζομένων, αγγίζοντας έτσι ένα ευρύ κοινό, διαφημίζοντας ορθές, πρακτικές λύσεις. |
| --- | --- |

5.3.2.

Επικροτεί θερμά το γεγονός ότι υπάρχει ρητή αναφορά στον κανονισμό του EU-OSHA για τη μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση των αρμοδίων και τα μέτρα επικοινωνίας, καθώς και για εκστρατείες προστασίας της εργασίας. Από το έτος 2000, ο οργανισμός διενεργεί διετείς εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης σε διάφορα θέματα προστασίας των εργαζομένων, αγγίζοντας έτσι ένα ευρύ κοινό, διαφημίζοντας ορθές, πρακτικές λύσεις.

| 5.3.3. | Το δίκτυο πληροφόρησης του οργανισμού συγκροτήθηκε κατά την ίδια περίοδο με την ίδρυση του οργανισμού και αποτελεί βασικό στοιχείο για την εξασφάλιση ότι οι πληροφορίες που διατίθενται είναι σωστές και πραγματικά συναφείς με το τι συμβαίνει στην πράξη. Επίσης, τα δίκτυα αυτά επεκτείνουν στην πραγματικότητα τη χωρίς αποκλεισμούς ευρωπαϊκή τριμερή προσέγγιση στο εθνικό επίπεδο, συγκεντρώνοντας εκπροσώπους κυβερνήσεων και των κοινωνικών εταίρων κατά τρόπους που έχουν αποδειχθεί πολύ εποικοδομητικοί και χρήσιμοι. Η συμμετοχή εθνικών κοινωνικών εταίρων σε αυτό το δίκτυο είναι, επομένως, ζωτικής σημασίας και θα πρέπει να εξασφαλίζεται από τα κράτη μέλη. Η ΕΟΚΕ δεν πιστεύει, ωστόσο, ότι είναι ρεαλιστικό να επιφέρει ο οργανισμός αλλαγές σε ένα εθνικό δίκτυο επιλεγμένο από τα κράτη μέλη σύμφωνα με ειδικά κριτήρια. Θα πρέπει, εντούτοις, να επιτρέπεται στο διοικητικό συμβούλιο να υποβάλλει συστάσεις ως προς την προσχώρηση μελών. |
| --- | --- |

5.3.3.

Το δίκτυο πληροφόρησης του οργανισμού συγκροτήθηκε κατά την ίδια περίοδο με την ίδρυση του οργανισμού και αποτελεί βασικό στοιχείο για την εξασφάλιση ότι οι πληροφορίες που διατίθενται είναι σωστές και πραγματικά συναφείς με το τι συμβαίνει στην πράξη. Επίσης, τα δίκτυα αυτά επεκτείνουν στην πραγματικότητα τη χωρίς αποκλεισμούς ευρωπαϊκή τριμερή προσέγγιση στο εθνικό επίπεδο, συγκεντρώνοντας εκπροσώπους κυβερνήσεων και των κοινωνικών εταίρων κατά τρόπους που έχουν αποδειχθεί πολύ εποικοδομητικοί και χρήσιμοι. Η συμμετοχή εθνικών κοινωνικών εταίρων σε αυτό το δίκτυο είναι, επομένως, ζωτικής σημασίας και θα πρέπει να εξασφαλίζεται από τα κράτη μέλη. Η ΕΟΚΕ δεν πιστεύει, ωστόσο, ότι είναι ρεαλιστικό να επιφέρει ο οργανισμός αλλαγές σε ένα εθνικό δίκτυο επιλεγμένο από τα κράτη μέλη σύμφωνα με ειδικά κριτήρια. Θα πρέπει, εντούτοις, να επιτρέπεται στο διοικητικό συμβούλιο να υποβάλλει συστάσεις ως προς την προσχώρηση μελών.

Βρυξέλλες, 30 Μαρτίου 2017.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Γιώργος ΝΤΑΣΗΣ

---

| 30.6.2017 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 209/54 |
| --- | --- | --- | --- |

30.6.2017

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 209/54

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τον ορισμό, την παρουσίαση και την επισήμανση των αλκοολούχων ποτών, τη χρήση των ονομασιών των αλκοολούχων ποτών στην παρουσίαση και επισήμανση άλλων τροφίμων, καθώς και την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων για τα αλκοολούχα ποτά»

[COM(2016) 750 final — 2016/0392 (COD)]

(2017/C 209/09)

| Εισηγητής: ο κ. | Peter SCHMIDT |
| --- | --- |

Εισηγητής: ο κ.

Peter SCHMIDT

| Αίτηση γνωμοδότησης | Συμβούλιο, 9.12.2016
  Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 12.12.2016 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρο 43 παράγραφος 2, άρθρο 114 παράγραφος 1 και άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Αρμόδιο τμήμα | Γεωργία, αγροτική ανάπτυξη και περιβάλλον |
| Υιοθετήθηκε από το τμήμα | 14.3.2017 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 29.3.2017 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 524 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 211/0/4 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Συμβούλιο, 9.12.2016

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 12.12.2016

Νομική βάση

Άρθρο 43 παράγραφος 2, άρθρο 114 παράγραφος 1 και άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο τμήμα

Γεωργία, αγροτική ανάπτυξη και περιβάλλον

Υιοθετήθηκε από το τμήμα

14.3.2017

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

29.3.2017

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

524

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

211/0/4

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρωτοβουλία της Επιτροπής να ευθυγραμμίσει το ισχύον νομικό πλαίσιο για τα αλκοολούχα ποτά με τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) έτσι ώστε να καταστεί η νομοθεσία σύμφωνη με τις νέες νομικές πράξεις της ΕΕ και, συγκεκριμένα, με εκείνες που διέπουν την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές και τα συστήματα ποιότητας των γεωργικών προϊόντων και τροφίμων. |
| --- | --- |

1.1.

Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρωτοβουλία της Επιτροπής να ευθυγραμμίσει το ισχύον νομικό πλαίσιο για τα αλκοολούχα ποτά με τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) έτσι ώστε να καταστεί η νομοθεσία σύμφωνη με τις νέες νομικές πράξεις της ΕΕ και, συγκεκριμένα, με εκείνες που διέπουν την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές και τα συστήματα ποιότητας των γεωργικών προϊόντων και τροφίμων.

| 1.2. | Συγκεκριμένα, η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την ανάπτυξη στενότερης σχέσης με τον γεωργικό τομέα. Η σχέση αυτή είναι καθοριστική για την ποιότητα και τη φήμη των αλκοολούχων ποτών που παράγονται στην Ένωση. |
| --- | --- |

1.2.

Συγκεκριμένα, η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την ανάπτυξη στενότερης σχέσης με τον γεωργικό τομέα. Η σχέση αυτή είναι καθοριστική για την ποιότητα και τη φήμη των αλκοολούχων ποτών που παράγονται στην Ένωση.

| 1.3. | Παρότι η ΕΟΚΕ υποστηρίζει κατά κανόνα τις προσαρμογές που γίνονται για να διασφαλιστεί η ευθυγράμμιση με τη ΣΛΕΕ και να διευκολυνθεί η νομοθετική διαδικασία, είναι μάλλον προτιμότερο να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στις εκτελεστικές παρά στις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις. Σε ορισμένους τομείς, θα πρέπει να αποκλείεται παντελώς η δυνατότητα παρέκκλισης. |
| --- | --- |

1.3.

Παρότι η ΕΟΚΕ υποστηρίζει κατά κανόνα τις προσαρμογές που γίνονται για να διασφαλιστεί η ευθυγράμμιση με τη ΣΛΕΕ και να διευκολυνθεί η νομοθετική διαδικασία, είναι μάλλον προτιμότερο να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στις εκτελεστικές παρά στις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις. Σε ορισμένους τομείς, θα πρέπει να αποκλείεται παντελώς η δυνατότητα παρέκκλισης.

| 1.4. | Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει την περιπλοκότητα του εγχειρήματος της επανευθυγράμμισης, και επικροτεί την αποσαφήνιση και τις βελτιώσεις σε τομείς όπως οι κανόνες που διέπουν την επισήμανση των σύνθετων όρων, μνειών και μειγμάτων αλκοολούχων ποτών, καθώς και την προαιρετική επισήμανση για την προέλευση των πρώτων υλών. Στην πρόταση έχουν επέλθει, ωστόσο, και κάποιες άλλες τροποποιήσεις οι οποίες θα πρέπει να επανεξεταστούν, όπως αναφέρεται αναλυτικά στη συνέχεια της παρούσας γνωμοδότησης. |
| --- | --- |

1.4.

Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει την περιπλοκότητα του εγχειρήματος της επανευθυγράμμισης, και επικροτεί την αποσαφήνιση και τις βελτιώσεις σε τομείς όπως οι κανόνες που διέπουν την επισήμανση των σύνθετων όρων, μνειών και μειγμάτων αλκοολούχων ποτών, καθώς και την προαιρετική επισήμανση για την προέλευση των πρώτων υλών. Στην πρόταση έχουν επέλθει, ωστόσο, και κάποιες άλλες τροποποιήσεις οι οποίες θα πρέπει να επανεξεταστούν, όπως αναφέρεται αναλυτικά στη συνέχεια της παρούσας γνωμοδότησης.

| 1.5. | Όσον αφορά τις γεωγραφικές ενδείξεις, η ΕΟΚΕ επικροτεί την αποσαφήνιση των κανόνων και των διαδικασιών που διέπουν τις γεωγραφικές ενδείξεις, καθώς και την αξία που δίδεται στον παραδοσιακό χαρακτήρα και στην τοπική/εδαφική παραγωγή. |
| --- | --- |

1.5.

Όσον αφορά τις γεωγραφικές ενδείξεις, η ΕΟΚΕ επικροτεί την αποσαφήνιση των κανόνων και των διαδικασιών που διέπουν τις γεωγραφικές ενδείξεις, καθώς και την αξία που δίδεται στον παραδοσιακό χαρακτήρα και στην τοπική/εδαφική παραγωγή.

| 1.6. | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι είναι σημαντικό να διατηρηθεί το ισχύον επίπεδο προστασίας στον τομέα των οινοπνευματωδών ποτών, κατά τρόπο ώστε να διασφαλίζεται η προστιθέμενη αξία και να παραμείνουν οι θέσεις εργασίας στην Ευρώπη. Αυτό που έχει σημασία είναι ο τόπος στον οποίο αποστάζεται και παρασκευάζεται το προϊόν και η εισαγόμενη αλλαγή της ορολογίας δεν αναμένεται να φέρει σημαντικές αλλαγές στον τομέα. |
| --- | --- |

1.6.

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι είναι σημαντικό να διατηρηθεί το ισχύον επίπεδο προστασίας στον τομέα των οινοπνευματωδών ποτών, κατά τρόπο ώστε να διασφαλίζεται η προστιθέμενη αξία και να παραμείνουν οι θέσεις εργασίας στην Ευρώπη. Αυτό που έχει σημασία είναι ο τόπος στον οποίο αποστάζεται και παρασκευάζεται το προϊόν και η εισαγόμενη αλλαγή της ορολογίας δεν αναμένεται να φέρει σημαντικές αλλαγές στον τομέα.

| 1.7. | Όσον αφορά την παρουσίαση και την επισήμανση, η ΕΟΚΕ προτείνει ορισμένες βελτιώσεις στην υπό εξέταση πρόταση, συγκεκριμένα όσον αφορά τη σημασία της αποφυγής οποιασδήποτε παρερμηνείας ή παρανόησης σε σχέση με τις «απομιμήσεις αρωμάτων/γεύσεων» οι οποίες μπορούν να παραπλανήσουν τους καταναλωτές. |
| --- | --- |

1.7.

Όσον αφορά την παρουσίαση και την επισήμανση, η ΕΟΚΕ προτείνει ορισμένες βελτιώσεις στην υπό εξέταση πρόταση, συγκεκριμένα όσον αφορά τη σημασία της αποφυγής οποιασδήποτε παρερμηνείας ή παρανόησης σε σχέση με τις «απομιμήσεις αρωμάτων/γεύσεων» οι οποίες μπορούν να παραπλανήσουν τους καταναλωτές.

| 1.8. | Αν και δεν εμπίπτουν στο συγκεκριμένο πεδίο εφαρμογής της πρότασης της Επιτροπής, η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει τις παλαιότερες συστάσεις της σχετικά με την ανάγκη υιοθέτησης συνεκτικής και ολοκληρωμένης πολιτικής προσέγγισης που βασίζεται στην αποτροπή της επιβλαβούς κατανάλωσης οινοπνεύματος, καθώς και στην προώθηση της υπεύθυνης κατανάλωσης προς αποφυγή των κινδύνων που ελλοχεύουν για την υγεία, και της κατανάλωσης οινοπνεύματος από ανηλίκους, όχι μόνο όσον αφορά τα οινοπνευματώδη ποτά αλλά και γενικότερα. Η ενημέρωση, η εκπαίδευση και η ευαισθητοποίηση είναι καθοριστικής σημασίας ως προς το συγκεκριμένο θέμα, και η ΕΟΚΕ επικροτεί τις πολυάριθμες πρωτοβουλίες δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στο πλαίσιο αυτό. |
| --- | --- |

1.8.

Αν και δεν εμπίπτουν στο συγκεκριμένο πεδίο εφαρμογής της πρότασης της Επιτροπής, η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει τις παλαιότερες συστάσεις της σχετικά με την ανάγκη υιοθέτησης συνεκτικής και ολοκληρωμένης πολιτικής προσέγγισης που βασίζεται στην αποτροπή της επιβλαβούς κατανάλωσης οινοπνεύματος, καθώς και στην προώθηση της υπεύθυνης κατανάλωσης προς αποφυγή των κινδύνων που ελλοχεύουν για την υγεία, και της κατανάλωσης οινοπνεύματος από ανηλίκους, όχι μόνο όσον αφορά τα οινοπνευματώδη ποτά αλλά και γενικότερα. Η ενημέρωση, η εκπαίδευση και η ευαισθητοποίηση είναι καθοριστικής σημασίας ως προς το συγκεκριμένο θέμα, και η ΕΟΚΕ επικροτεί τις πολυάριθμες πρωτοβουλίες δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στο πλαίσιο αυτό.

2.   Εισαγωγή

| 2.1. | Στόχος της πρότασης κανονισμού της Επιτροπής είναι η ευθυγράμμιση του ισχύοντος κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 110/2008 (1) για τα αλκοολούχα ποτά με τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Κυρίως, διακρίνει τις διατάξεις που εγκρίνονται από την Επιτροπή δυνάμει αυτού του τελευταίου κανονισμού σε κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις και σε εκτελεστικές πράξεις, και εισάγει νομική βάση σχετική με τη γεωργία (2) προκειμένου να υπογραμμίσει τη στενότερη σχέση με τον γεωργικό τομέα. |
| --- | --- |

2.1.

Στόχος της πρότασης κανονισμού της Επιτροπής είναι η ευθυγράμμιση του ισχύοντος κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 110/2008 (1) για τα αλκοολούχα ποτά με τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Κυρίως, διακρίνει τις διατάξεις που εγκρίνονται από την Επιτροπή δυνάμει αυτού του τελευταίου κανονισμού σε κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις και σε εκτελεστικές πράξεις, και εισάγει νομική βάση σχετική με τη γεωργία (2) προκειμένου να υπογραμμίσει τη στενότερη σχέση με τον γεωργικό τομέα.

| 2.2. | Εκτός από την ευθυγράμμιση με τις διατάξεις της ΣΛΕΕ, η πρόταση εισάγει μόνο ορισμένες ήσσονος σημασίας τεχνικές τροποποιήσεις, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι αδυναμίες όσον αφορά την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 110/2008 και να καταστεί η νομοθεσία σύμφωνη με τις νέες νομικές πράξεις της ΕΕ και, συγκεκριμένα, με εκείνες που διέπουν την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές (κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 (3)) και τα συστήματα ποιότητας των γεωργικών προϊόντων και τροφίμων (κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1151/2012 (4)). |
| --- | --- |

2.2.

Εκτός από την ευθυγράμμιση με τις διατάξεις της ΣΛΕΕ, η πρόταση εισάγει μόνο ορισμένες ήσσονος σημασίας τεχνικές τροποποιήσεις, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι αδυναμίες όσον αφορά την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 110/2008 και να καταστεί η νομοθεσία σύμφωνη με τις νέες νομικές πράξεις της ΕΕ και, συγκεκριμένα, με εκείνες που διέπουν την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές (κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 (3)) και τα συστήματα ποιότητας των γεωργικών προϊόντων και τροφίμων (κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1151/2012 (4)).

| 2.3. | Συγκεκριμένα, η πρόταση αποσαφηνίζει ορισμένους κανόνες σχετικά με την επισήμανση σύνθετων όρων, μνειών και μειγμάτων αλκοολούχων ποτών με σκοπό την αποτροπή προβλημάτων στην εσωτερική αγορά. Περιλαμβάνει επίσης ένα νέο άρθρο για την ένδειξη καταγωγής και θεσπίζει σαφέστερες διαδικασίες για την καταχώριση γεωγραφικών ενδείξεων με βάση τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1151/2012. |
| --- | --- |

2.3.

Συγκεκριμένα, η πρόταση αποσαφηνίζει ορισμένους κανόνες σχετικά με την επισήμανση σύνθετων όρων, μνειών και μειγμάτων αλκοολούχων ποτών με σκοπό την αποτροπή προβλημάτων στην εσωτερική αγορά. Περιλαμβάνει επίσης ένα νέο άρθρο για την ένδειξη καταγωγής και θεσπίζει σαφέστερες διαδικασίες για την καταχώριση γεωγραφικών ενδείξεων με βάση τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1151/2012.

3.   Γενικές παρατηρήσεις

| 3.1. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρόταση της Επιτροπής να διασφαλίσει τη νομική ευθυγράμμιση του ισχύοντος κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 110/2008 για τα αλκοολούχα ποτά με τη ΣΛΕΕ και να καταστεί η νομοθεσία σύμφωνη με τις νέες νομικές πράξεις της ΕΕ. Το προτεινόμενο πλαίσιο προσδίδει, σε γενικές γραμμές, σαφήνεια και συνοχή στους κανόνες που διέπουν τον κλάδο των αλκοολούχων ποτών. |
| --- | --- |

3.1.

Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρόταση της Επιτροπής να διασφαλίσει τη νομική ευθυγράμμιση του ισχύοντος κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 110/2008 για τα αλκοολούχα ποτά με τη ΣΛΕΕ και να καταστεί η νομοθεσία σύμφωνη με τις νέες νομικές πράξεις της ΕΕ. Το προτεινόμενο πλαίσιο προσδίδει, σε γενικές γραμμές, σαφήνεια και συνοχή στους κανόνες που διέπουν τον κλάδο των αλκοολούχων ποτών.

| 3.2. | Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι η Επιτροπή προέβη σε διαβουλεύσεις με τις ενώσεις παραγωγών αλκοολούχων ποτών. Ο κλάδος των αλκοολούχων ποτών της ΕΕ, του οποίου οι πωλήσεις προς το εξωτερικό υπερέβησαν σε αξία τα 10 δισεκατ. EUR το 2015, είναι μέρος του κλάδου γεωργικών προϊόντων διατροφής, του μεγαλύτερου εξαγωγικού κλάδου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο εν λόγω κλάδος αντιπροσωπεύει ένα εκατομμύριο θέσεις εργασίας στην παραγωγή και τις πωλήσεις ανά την Ευρώπη και διατηρεί στενή οικονομική και κοινωνική σχέση με τον κλάδο της γεωργίας. Τα έσοδα από τον ειδικό φόρο κατανάλωσης και τον ΦΠΑ που επιβάλλονται στα αλκοολούχα ποτά ανέρχονται σε περίπου 23 δισεκατ. EUR ετησίως. Εντούτοις, η κατανάλωση αλκοολούχων ποτών σημείωσε πτώση της τάξης του 32 % κατά την περίοδο 1980-2014, κάτι που αποτυπώνεται σε δύο διακριτές τάσεις περί «αναβάθμισης του κύρους» των αλκοολούχων ποτών και «λιγότερης αλλά καλύτερης» κατανάλωσης. Κατά την περίοδο 2000-2015, για παράδειγμα, οι πωλήσεις αλκοολούχων ποτών για επιτόπια κατανάλωση (σε ξενοδοχεία, εστιατόρια, καφετέριες) σημείωσαν μεν πτώση της τάξης του 8 % φτάνοντας τα 23,5 εκατ. εκατόλιτρα, η αξία τους όμως αυξήθηκε κατά 30 %. |
| --- | --- |

3.2.

Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι η Επιτροπή προέβη σε διαβουλεύσεις με τις ενώσεις παραγωγών αλκοολούχων ποτών. Ο κλάδος των αλκοολούχων ποτών της ΕΕ, του οποίου οι πωλήσεις προς το εξωτερικό υπερέβησαν σε αξία τα 10 δισεκατ. EUR το 2015, είναι μέρος του κλάδου γεωργικών προϊόντων διατροφής, του μεγαλύτερου εξαγωγικού κλάδου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο εν λόγω κλάδος αντιπροσωπεύει ένα εκατομμύριο θέσεις εργασίας στην παραγωγή και τις πωλήσεις ανά την Ευρώπη και διατηρεί στενή οικονομική και κοινωνική σχέση με τον κλάδο της γεωργίας. Τα έσοδα από τον ειδικό φόρο κατανάλωσης και τον ΦΠΑ που επιβάλλονται στα αλκοολούχα ποτά ανέρχονται σε περίπου 23 δισεκατ. EUR ετησίως. Εντούτοις, η κατανάλωση αλκοολούχων ποτών σημείωσε πτώση της τάξης του 32 % κατά την περίοδο 1980-2014, κάτι που αποτυπώνεται σε δύο διακριτές τάσεις περί «αναβάθμισης του κύρους» των αλκοολούχων ποτών και «λιγότερης αλλά καλύτερης» κατανάλωσης. Κατά την περίοδο 2000-2015, για παράδειγμα, οι πωλήσεις αλκοολούχων ποτών για επιτόπια κατανάλωση (σε ξενοδοχεία, εστιατόρια, καφετέριες) σημείωσαν μεν πτώση της τάξης του 8 % φτάνοντας τα 23,5 εκατ. εκατόλιτρα, η αξία τους όμως αυξήθηκε κατά 30 %.

| 3.3. | Παρότι η πρόταση της Επιτροπής επιδιώκει κατά κύριο λόγο να διασφαλίσει τη νομική ευθυγράμμιση με τη ΣΛΕΕ, αποτελεί επίσης μια καλή ευκαιρία για να διατηρήσει ο κλάδος των οινοπνευματωδών ποτών την ποιότητα και τις παραδοσιακές πρακτικές του, και για να προστατεύσει τη φήμη του σε παγκόσμιο επίπεδο. Συγκεκριμένα, η πρόταση προσδίδει σαφήνεια όσον αφορά τον τρόπο παρασκευής κάθε ποτού: πρώτες ύλες, ελάχιστος αλκοολικός τίτλος εμπορίας, μέγιστος αλκοολικός τίτλος απόσταξης, περίοδοι ωρίμανσης, απαιτήσεις σε γλυκαντικές ύλες κ.λπ. Η διαφοροποίηση μεταξύ των κατηγοριών αλκοολούχων ποτών συμβάλλει στην προστασία των διαφόρων παραδόσεων. |
| --- | --- |

3.3.

Παρότι η πρόταση της Επιτροπής επιδιώκει κατά κύριο λόγο να διασφαλίσει τη νομική ευθυγράμμιση με τη ΣΛΕΕ, αποτελεί επίσης μια καλή ευκαιρία για να διατηρήσει ο κλάδος των οινοπνευματωδών ποτών την ποιότητα και τις παραδοσιακές πρακτικές του, και για να προστατεύσει τη φήμη του σε παγκόσμιο επίπεδο. Συγκεκριμένα, η πρόταση προσδίδει σαφήνεια όσον αφορά τον τρόπο παρασκευής κάθε ποτού: πρώτες ύλες, ελάχιστος αλκοολικός τίτλος εμπορίας, μέγιστος αλκοολικός τίτλος απόσταξης, περίοδοι ωρίμανσης, απαιτήσεις σε γλυκαντικές ύλες κ.λπ. Η διαφοροποίηση μεταξύ των κατηγοριών αλκοολούχων ποτών συμβάλλει στην προστασία των διαφόρων παραδόσεων.

| 3.4. | Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει τη σημασία της ενίσχυσης της σχέσης με τον γεωργικό τομέα. Για την παραγωγή αλκοολούχων ποτών θα πρέπει να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά πρώτες ύλες γεωργικής προέλευσης, γεγονός που διασφαλίζει επιπλέον μια διέξοδο για βασικά γεωργικά προϊόντα. |
| --- | --- |

3.4.

Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει τη σημασία της ενίσχυσης της σχέσης με τον γεωργικό τομέα. Για την παραγωγή αλκοολούχων ποτών θα πρέπει να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά πρώτες ύλες γεωργικής προέλευσης, γεγονός που διασφαλίζει επιπλέον μια διέξοδο για βασικά γεωργικά προϊόντα.

| 3.5. | Οι προσαρμογές που πραγματοποιήθηκαν για να διασφαλιστεί η ευθυγράμμιση με τη ΣΛΕΕ και να διευκολυνθεί η νομοθετική διαδικασία είναι σε γενικές γραμμές θετικές. Είναι προτιμότερο να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στις εκτελεστικές αντί στις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις. Σε ορισμένους τομείς, θα πρέπει να αποτρέπεται τελείως η δυνατότητα παρέκκλισης, ιδίως εάν τούτο συνεπάγεται σημαντικές αλλαγές. Για παράδειγμα, η Επιτροπή ζητεί να της ανατεθούν εξουσίες (άρθρο 16 παράγραφος 3) έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων με τις οποίες θα επιτρέπεται η απόδοση της ονομασίας καταχωρισμένης γεωγραφικής ένδειξης στη γλώσσα εξαγωγικής αγοράς όπου οι πληροφορίες αυτές είναι υποχρεωτικές, ήτοι όπου τα αλκοολούχα ποτά δεν μπορούν να εισέλθουν στην αγορά χωρίς τις συγκεκριμένες πληροφορίες. Ο ισχύων κανονισμός της ΕΕ, εντούτοις, επιτρέπει ήδη στους παραγωγούς να ενεργούν τοιουτοτρόπως, δυνατότητα η οποία έχει ωστόσο αφαιρεθεί από το κείμενο ευθυγράμμισης. Η δυνατότητα που παρέχει ο ισχύων κανονισμός θα πρέπει να αποκατασταθεί και έτσι δεν θα υφίσταται ανάγκη εξουσιοδότησης. |
| --- | --- |

3.5.

Οι προσαρμογές που πραγματοποιήθηκαν για να διασφαλιστεί η ευθυγράμμιση με τη ΣΛΕΕ και να διευκολυνθεί η νομοθετική διαδικασία είναι σε γενικές γραμμές θετικές. Είναι προτιμότερο να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στις εκτελεστικές αντί στις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις. Σε ορισμένους τομείς, θα πρέπει να αποτρέπεται τελείως η δυνατότητα παρέκκλισης, ιδίως εάν τούτο συνεπάγεται σημαντικές αλλαγές. Για παράδειγμα, η Επιτροπή ζητεί να της ανατεθούν εξουσίες (άρθρο 16 παράγραφος 3) έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων με τις οποίες θα επιτρέπεται η απόδοση της ονομασίας καταχωρισμένης γεωγραφικής ένδειξης στη γλώσσα εξαγωγικής αγοράς όπου οι πληροφορίες αυτές είναι υποχρεωτικές, ήτοι όπου τα αλκοολούχα ποτά δεν μπορούν να εισέλθουν στην αγορά χωρίς τις συγκεκριμένες πληροφορίες. Ο ισχύων κανονισμός της ΕΕ, εντούτοις, επιτρέπει ήδη στους παραγωγούς να ενεργούν τοιουτοτρόπως, δυνατότητα η οποία έχει ωστόσο αφαιρεθεί από το κείμενο ευθυγράμμισης. Η δυνατότητα που παρέχει ο ισχύων κανονισμός θα πρέπει να αποκατασταθεί και έτσι δεν θα υφίσταται ανάγκη εξουσιοδότησης.

| 3.6. | Ένα από τα βασικά μελήματα των παραγωγών αλκοολούχων ποτών είναι η διατήρηση του παραδοσιακού χαρακτήρα και του συστήματος γεωγραφικών ενδείξεων για τα αλκοολούχα ποτά. Η ΕΟΚΕ επικροτεί κατά κανόνα την αποσαφήνιση των κανόνων που διέπουν τις γεωγραφικές ενδείξεις, όπως εφαρμόζονται στα αλκοολούχα ποτά. |
| --- | --- |

3.6.

Ένα από τα βασικά μελήματα των παραγωγών αλκοολούχων ποτών είναι η διατήρηση του παραδοσιακού χαρακτήρα και του συστήματος γεωγραφικών ενδείξεων για τα αλκοολούχα ποτά. Η ΕΟΚΕ επικροτεί κατά κανόνα την αποσαφήνιση των κανόνων που διέπουν τις γεωγραφικές ενδείξεις, όπως εφαρμόζονται στα αλκοολούχα ποτά.

| 3.7. | Αν και δεν εμπίπτουν στο συγκεκριμένο πεδίο εφαρμογής της πρότασης της Επιτροπής, η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει τις παλαιότερες συστάσεις της σχετικά με την ανάγκη υιοθέτησης συνεκτικής και ολοκληρωμένης πολιτικής προσέγγισης (5) που να βασίζεται στην αποτροπή της επιβλαβούς κατανάλωσης οινοπνεύματος, καθώς και στην προώθηση της υπεύθυνης κατανάλωσης προς αποφυγή των κινδύνων που ελλοχεύουν για την υγεία και της κατανάλωσης οινοπνεύματος από ανηλίκους, όχι μόνο όσον αφορά τα οινοπνευματώδη ποτά αλλά και γενικότερα. Η ενημέρωση, η εκπαίδευση και η ευαισθητοποίηση είναι καθοριστικές για το συγκεκριμένο θέμα. Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι ο ιδιωτικός τομέας συμμετέχει σε πολλές πρωτοβουλίες και κοινωνικά προγράμματα ανά την ΕΕ, καταδεικνύοντας ότι είναι δυνατός ο περιορισμός της κατάχρησης οινοπνεύματος, ιδίως μεταξύ των νέων (6). |
| --- | --- |

3.7.

Αν και δεν εμπίπτουν στο συγκεκριμένο πεδίο εφαρμογής της πρότασης της Επιτροπής, η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει τις παλαιότερες συστάσεις της σχετικά με την ανάγκη υιοθέτησης συνεκτικής και ολοκληρωμένης πολιτικής προσέγγισης (5) που να βασίζεται στην αποτροπή της επιβλαβούς κατανάλωσης οινοπνεύματος, καθώς και στην προώθηση της υπεύθυνης κατανάλωσης προς αποφυγή των κινδύνων που ελλοχεύουν για την υγεία και της κατανάλωσης οινοπνεύματος από ανηλίκους, όχι μόνο όσον αφορά τα οινοπνευματώδη ποτά αλλά και γενικότερα. Η ενημέρωση, η εκπαίδευση και η ευαισθητοποίηση είναι καθοριστικές για το συγκεκριμένο θέμα. Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι ο ιδιωτικός τομέας συμμετέχει σε πολλές πρωτοβουλίες και κοινωνικά προγράμματα ανά την ΕΕ, καταδεικνύοντας ότι είναι δυνατός ο περιορισμός της κατάχρησης οινοπνεύματος, ιδίως μεταξύ των νέων (6).

| 3.8. | Το ζήτημα της αναγραφής των συστατικών και των διατροφικών πληροφοριών στις ετικέτες των αλκοολούχων ποτών δεν περιλαμβάνεται στην υπό εξέταση πρόταση της Επιτροπής. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει ότι οι καταναλωτές έχουν δικαίωμα σε ειλικρινή και αντικειμενική ενημέρωση για τα αλκοολούχα ποτά, έτσι ώστε να είναι σε θέση να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις ως προς την κατανάλωσή τους (7). Οι μικροί και πολύ μικροί παραγωγοί θα χρειαστούν στήριξη για την εφαρμογή των κανόνων. Η ΕΟΚΕ επιθυμεί να συμβάλει στην εξελισσόμενη συζήτηση που άνοιξε με την πρόσφατη έκθεση (8) της Επιτροπής για το θέμα αυτό. |
| --- | --- |

3.8.

Το ζήτημα της αναγραφής των συστατικών και των διατροφικών πληροφοριών στις ετικέτες των αλκοολούχων ποτών δεν περιλαμβάνεται στην υπό εξέταση πρόταση της Επιτροπής. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει ότι οι καταναλωτές έχουν δικαίωμα σε ειλικρινή και αντικειμενική ενημέρωση για τα αλκοολούχα ποτά, έτσι ώστε να είναι σε θέση να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις ως προς την κατανάλωσή τους (7). Οι μικροί και πολύ μικροί παραγωγοί θα χρειαστούν στήριξη για την εφαρμογή των κανόνων. Η ΕΟΚΕ επιθυμεί να συμβάλει στην εξελισσόμενη συζήτηση που άνοιξε με την πρόσφατη έκθεση (8) της Επιτροπής για το θέμα αυτό.

4.   Ειδικές παρατηρήσεις

| 4.1. | Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει την περιπλοκότητα του εγχειρήματος της επανευθυγράμμισης, και επικροτεί την αποσαφήνιση και τις βελτιώσεις σε τομείς όπως οι κανόνες που διέπουν την επισήμανση των σύνθετων όρων, μνειών και μειγμάτων αλκοολούχων ποτών, καθώς και την προαιρετική επισήμανση για την προέλευση των πρώτων υλών. Στην πρόταση έχουν επέλθει, ωστόσο, και κάποιες άλλες τροποποιήσεις οι οποίες θα πρέπει να επανεξεταστούν, όπως π.χ.:






  — | η αντικατάσταση της φράσης «και/ή» με διαφορετικές διατυπώσεις, η οποία δεν πρέπει να προκαλέσει παρερμηνεία και σύγχυση. Συνεπώς, η ΕΟΚΕ προτείνει να χρησιμοποιηθεί μια αιτιολογική σκέψη με την οποία να υπογραμμίζεται ότι όλες οι φράσεις «και/ή» αντικαταστάθηκαν από παρόμοια διατύπωση και ότι η Επιτροπή δεν είχε την πρόθεση να τροποποιήσει την έννοια των διατάξεων του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 110/2008, |
| --- | --- | --- |

4.1.

Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει την περιπλοκότητα του εγχειρήματος της επανευθυγράμμισης, και επικροτεί την αποσαφήνιση και τις βελτιώσεις σε τομείς όπως οι κανόνες που διέπουν την επισήμανση των σύνθετων όρων, μνειών και μειγμάτων αλκοολούχων ποτών, καθώς και την προαιρετική επισήμανση για την προέλευση των πρώτων υλών. Στην πρόταση έχουν επέλθει, ωστόσο, και κάποιες άλλες τροποποιήσεις οι οποίες θα πρέπει να επανεξεταστούν, όπως π.χ.:

—

η αντικατάσταση της φράσης «και/ή» με διαφορετικές διατυπώσεις, η οποία δεν πρέπει να προκαλέσει παρερμηνεία και σύγχυση. Συνεπώς, η ΕΟΚΕ προτείνει να χρησιμοποιηθεί μια αιτιολογική σκέψη με την οποία να υπογραμμίζεται ότι όλες οι φράσεις «και/ή» αντικαταστάθηκαν από παρόμοια διατύπωση και ότι η Επιτροπή δεν είχε την πρόθεση να τροποποιήσει την έννοια των διατάξεων του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 110/2008,

| — | οι ορισμοί της πρακτικής παραγωγής και του αρωματισμού χρήζουν αποσαφήνισης, |
| --- | --- |

—

οι ορισμοί της πρακτικής παραγωγής και του αρωματισμού χρήζουν αποσαφήνισης,

| — | ο όρος «τεχνικός φάκελος» αντικαταστάθηκε από τον όρο «προδιαγραφές προϊόντος», προκειμένου να εναρμονιστούν οι κανόνες στους τέσσερις τομείς της ΓΕ (τρόφιμα, οίνος, οινοπνευματώδη ποτά και αρωματισμένοι οίνοι). Ωστόσο, για να αποφεύγεται κάθε είδους παρερμηνεία, πρέπει να προστεθεί μια αιτιολογική σκέψη που να διευκρινίζει την ισοδυναμία των δύο όρων. |
| --- | --- |

—

ο όρος «τεχνικός φάκελος» αντικαταστάθηκε από τον όρο «προδιαγραφές προϊόντος», προκειμένου να εναρμονιστούν οι κανόνες στους τέσσερις τομείς της ΓΕ (τρόφιμα, οίνος, οινοπνευματώδη ποτά και αρωματισμένοι οίνοι). Ωστόσο, για να αποφεύγεται κάθε είδους παρερμηνεία, πρέπει να προστεθεί μια αιτιολογική σκέψη που να διευκρινίζει την ισοδυναμία των δύο όρων.

| 4.2. | Το άρθρο 8 παράγραφος 5 της πρότασης της Επιτροπής ορίζει ότι οι επωνυμίες πώλησης που συμπληρώνονται με τον όρο «άρωμα/γεύση» (ή κάθε άλλο παρόμοιο όρο) μπορούν να χρησιμοποιούνται για να αναφέρονται είτε σε αρωματικές ύλες που προσομοιάζουν σε αλκοολούχο ποτό, είτε στη χρήση τους κατά την παραγωγή ενός τροφίμου το οποίο δεν είναι ποτό. Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι η διάταξη αυτή μπορεί ενδεχομένως να είναι παραπλανητική για τους καταναλωτές. |
| --- | --- |

4.2.

Το άρθρο 8 παράγραφος 5 της πρότασης της Επιτροπής ορίζει ότι οι επωνυμίες πώλησης που συμπληρώνονται με τον όρο «άρωμα/γεύση» (ή κάθε άλλο παρόμοιο όρο) μπορούν να χρησιμοποιούνται για να αναφέρονται είτε σε αρωματικές ύλες που προσομοιάζουν σε αλκοολούχο ποτό, είτε στη χρήση τους κατά την παραγωγή ενός τροφίμου το οποίο δεν είναι ποτό. Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι η διάταξη αυτή μπορεί ενδεχομένως να είναι παραπλανητική για τους καταναλωτές.

| 4.3. | Τόσο για να διατηρηθεί η προστιθέμενη αξία για τους παραγωγούς όσο και για να προστατευθούν τα συμφέροντα των καταναλωτών, η ΕΟΚΕ τονίζει ότι είναι σημαντικό να διατηρηθεί το υφιστάμενο επίπεδο προστασίας στον τομέα των αλκοολούχων ποτών, όταν γίνεται αναφορά στον «τόπο παραγωγής» αντί του «τόπου προέλευσης». Η νέα διατύπωση δεν αναμένεται να επιφέρει σημαντικές αλλαγές στον τομέα των αλκοολούχων ποτών, διότι το κρίσιμο θέμα είναι η χώρα στην οποία το προϊόν αποστάζεται και παρασκευάζεται. |
| --- | --- |

4.3.

Τόσο για να διατηρηθεί η προστιθέμενη αξία για τους παραγωγούς όσο και για να προστατευθούν τα συμφέροντα των καταναλωτών, η ΕΟΚΕ τονίζει ότι είναι σημαντικό να διατηρηθεί το υφιστάμενο επίπεδο προστασίας στον τομέα των αλκοολούχων ποτών, όταν γίνεται αναφορά στον «τόπο παραγωγής» αντί του «τόπου προέλευσης». Η νέα διατύπωση δεν αναμένεται να επιφέρει σημαντικές αλλαγές στον τομέα των αλκοολούχων ποτών, διότι το κρίσιμο θέμα είναι η χώρα στην οποία το προϊόν αποστάζεται και παρασκευάζεται.

| 4.4. | Τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για την παρακολούθηση της αθέμιτης χρήσης των προστατευόμενων γεωγραφικών ενδείξεων και η Επιτροπή θα πρέπει να ενημερώνεται για την εφαρμογή των κανόνων στα κράτη μέλη, έτσι ώστε να παρέχει κατάλληλο πλαίσιο για την απομάκρυνση από την αγορά των μη γνήσιων αλκοολούχων ποτών. |
| --- | --- |

4.4.

Τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για την παρακολούθηση της αθέμιτης χρήσης των προστατευόμενων γεωγραφικών ενδείξεων και η Επιτροπή θα πρέπει να ενημερώνεται για την εφαρμογή των κανόνων στα κράτη μέλη, έτσι ώστε να παρέχει κατάλληλο πλαίσιο για την απομάκρυνση από την αγορά των μη γνήσιων αλκοολούχων ποτών.

| 4.5. | Η διαδικασία ένστασης που επιτρέπει στα ενδιαφερόμενα μέρη να καταλήξουν σε συμφωνία είναι ευπρόσδεκτη, καθώς είναι λιγότερο επαχθής και ταυτόχρονα δεν επηρεάζει τα αποτελέσματα. |
| --- | --- |

4.5.

Η διαδικασία ένστασης που επιτρέπει στα ενδιαφερόμενα μέρη να καταλήξουν σε συμφωνία είναι ευπρόσδεκτη, καθώς είναι λιγότερο επαχθής και ταυτόχρονα δεν επηρεάζει τα αποτελέσματα.

| 4.6. | Το μητρώο των γεωγραφικών ενδείξεων των αλκοολούχων ποτών που αντικαθιστά το παράρτημα III θα πρέπει να εκληφθεί ως τρόπος εκσυγχρονισμού του μοντέλου, χωρίς να θίγονται τα δικαιώματα, οι υποχρεώσεις ή η διαφάνεια του συστήματος. |
| --- | --- |

4.6.

Το μητρώο των γεωγραφικών ενδείξεων των αλκοολούχων ποτών που αντικαθιστά το παράρτημα III θα πρέπει να εκληφθεί ως τρόπος εκσυγχρονισμού του μοντέλου, χωρίς να θίγονται τα δικαιώματα, οι υποχρεώσεις ή η διαφάνεια του συστήματος.

Βρυξέλλες, 29 Μαρτίου 2017.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Γιώργος ΝΤΑΣΗΣ

---

(1)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 110/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Ιανουαρίου 2008, σχετικά με τον ορισμό, την περιγραφή, την παρουσίαση, την επισήμανση και την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων των αλκοολούχων ποτών και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1576/89 του Συμβουλίου (ΕΕ L 39 της 13.2.2008, σ. 16).

1

(2)  Άρθρο 43 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ.

2

(3)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2011, σχετικά με την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές, την τροποποίηση των κανονισμών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 1924/2006 και (ΕΚ) αριθ. 1925/2006 και την κατάργηση της οδηγίας 87/250/ΕΟΚ της Επιτροπής, της οδηγίας 90/496/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της οδηγίας 1999/10/ΕΚ της Επιτροπής, της οδηγίας 2000/13/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, των οδηγιών της Επιτροπής 2002/67/ΕΚ και 2008/5/ΕΚ και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 608/2004 της Επιτροπής (ΕΕ L 304 της 22.11.2011, σ. 18).

3

(4)  Κανονισμός (EE) αριθ. 1151/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Νοεμβρίου 2012, για τα συστήματα ποιότητας των γεωργικών προϊόντων και τροφίμων (ΕΕ L 343 της 14.12.2012, σ. 1).

4

(5)  ΕΕ C 318 της 23.12.2009, σ. 10.

5

(6)  Βλέπε ενδεικτικά: HBSC (Συμπεριφορά των παιδιών σχολικής ηλικίας σε θέματα υγείας, ηλικίες 11-13-15 ετών) — περίληψη βασικών πορισμάτων της τελευταίας μελέτης HBSC που δημοσιεύθηκε το 2016: http://spirits.eu/files/98/cp.as-095-2016-hbsc-survey-2016-key-messages-final.pdf· ESPAD (Ευρωπαϊκό πρόγραμμα ερευνών στον μαθητικό πληθυσμό σχετικά με την κατανάλωση οινοπνεύματος και άλλων ναρκωτικών, ηλικίες 15-16 ετών). Από τη μελέτη ESPAD προκύπτει ότι το 86 % των Ευρωπαίων μαθητών δηλώνουν πλέον ότι «δεν μέθυσαν» τον τελευταίο μήνα, ποσοστό που αντιστοιχεί σε μείωση των ποσοστών μέθης της τάξης του 23 % (από το 2003). Η συχνότητα της περιστασιακής υπέρμετρης κατανάλωσης σημείωσε μείωση της τάξης του 28 % σε σχέση με τις μέγιστες τιμές που καταγράφηκαν το 2007 (ήτοι από 18 % το 2007 σε 13 % το 2015). Οι θετικές αυτές τάσεις παρατηρούνται τόσο στα αγόρια όσο και στα κορίτσια.

6

(7)  ΕΕ C 332 της 8.10.2015, σ. 28.

7

(8)  Έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την υποχρεωτική επισήμανση των αλκοολούχων ποτών με κατάλογο συστατικών και διατροφική δήλωση [COM(2017) 58 final, της 13.3.2017].

8

---

| 30.6.2017 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 209/58 |
| --- | --- | --- | --- |

30.6.2017

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 209/58

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1101/89 του Συμβουλίου και των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 2888/2000 και (ΕΚ) αριθ. 685/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου»

[COM(2016) 745 final — 2016/0368 (COD)]

(2017/C 209/10)

| Εισηγητής: ο κ. | Jan SIMONS |
| --- | --- |

Εισηγητής: ο κ.

Jan SIMONS

| Αίτηση γνωμοδότησης | Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 12.12.2016
  Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 19.12.2016 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρα 91 και 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Αρμόδιο τμήμα | Μεταφορές, ενέργεια, υποδομές, κοινωνία των πληροφοριών |
| Υιοθετήθηκε από το τμήμα | 15.3.2017 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 29.3.2017 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 524 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 228/3/0 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, 12.12.2016

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 19.12.2016

Νομική βάση

Άρθρα 91 και 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο τμήμα

Μεταφορές, ενέργεια, υποδομές, κοινωνία των πληροφοριών

Υιοθετήθηκε από το τμήμα

15.3.2017

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

29.3.2017

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

524

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

228/3/0

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Μετά από διαβούλευση με τις ενδιαφερόμενες αντιπροσωπευτικές οργανώσεις, η ΕΟΚΕ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι είναι σκόπιμο να υποστηριχθεί η πρόταση κανονισμού που υπέβαλε η Επιτροπή για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1101/89 (προσωρινό καθεστώς διάλυσης πλοίων της εσωτερικής ναυσιπλοΐας) και των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 2888/2000 (κατανομή των αδειών μεταφοράς εμπορευμάτων στην Ελβετία) και (ΕΚ) αριθ. 685/2001 (άδειες μεταφοράς εμπορευμάτων στη Βουλγαρία και στη Ρουμανία πριν από την προσχώρησή τους στην ΕΕ). |
| --- | --- |

1.1.

Μετά από διαβούλευση με τις ενδιαφερόμενες αντιπροσωπευτικές οργανώσεις, η ΕΟΚΕ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι είναι σκόπιμο να υποστηριχθεί η πρόταση κανονισμού που υπέβαλε η Επιτροπή για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1101/89 (προσωρινό καθεστώς διάλυσης πλοίων της εσωτερικής ναυσιπλοΐας) και των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 2888/2000 (κατανομή των αδειών μεταφοράς εμπορευμάτων στην Ελβετία) και (ΕΚ) αριθ. 685/2001 (άδειες μεταφοράς εμπορευμάτων στη Βουλγαρία και στη Ρουμανία πριν από την προσχώρησή τους στην ΕΕ).

2.   Ιστορικό

| 2.1. | Βάσει του προγράμματος βελτίωσης της καταλληλότητας και της αποδοτικότητας του κανονιστικού πλαισίου (πρόγραμμα REFIT) και της δέσμευσης για βελτίωση της νομοθεσίας, με στόχο τη διαμόρφωση ενός νομοθετικού πλαισίου υψηλής ποιότητας, που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες, όπως αναφέρεται στη διοργανική συμφωνία για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου που έχει συναφθεί μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Επιτροπή προτείνει την κατάργηση τριών κανονισμών που είναι πλέον παρωχημένοι. |
| --- | --- |

2.1.

Βάσει του προγράμματος βελτίωσης της καταλληλότητας και της αποδοτικότητας του κανονιστικού πλαισίου (πρόγραμμα REFIT) και της δέσμευσης για βελτίωση της νομοθεσίας, με στόχο τη διαμόρφωση ενός νομοθετικού πλαισίου υψηλής ποιότητας, που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες, όπως αναφέρεται στη διοργανική συμφωνία για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου που έχει συναφθεί μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Επιτροπή προτείνει την κατάργηση τριών κανονισμών που είναι πλέον παρωχημένοι.

| 2.1.1. | Πρόκειται, καταρχάς, για τον κανονισμό του 1989 σχετικά με προσωρινό καθεστώς διάλυσης πλοίων της εσωτερικής ναυσιπλοΐας. Τα μέσα που θέσπιζε ο κανονισμός αυτός για τον έλεγχο της μεταφορικής ικανότητας εξασφαλίστηκαν δέκα χρόνια αργότερα στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 718/1999, χωρίς όμως να καταργηθεί ο κανονισμός του 1989. |
| --- | --- |

2.1.1.

Πρόκειται, καταρχάς, για τον κανονισμό του 1989 σχετικά με προσωρινό καθεστώς διάλυσης πλοίων της εσωτερικής ναυσιπλοΐας. Τα μέσα που θέσπιζε ο κανονισμός αυτός για τον έλεγχο της μεταφορικής ικανότητας εξασφαλίστηκαν δέκα χρόνια αργότερα στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 718/1999, χωρίς όμως να καταργηθεί ο κανονισμός του 1989.

| 2.1.2. | Πρόκειται, επίσης, για δύο κανονισμούς σχετικά με τις οδικές μεταφορές. |
| --- | --- |

2.1.2.

Πρόκειται, επίσης, για δύο κανονισμούς σχετικά με τις οδικές μεταφορές.

| 2.1.2.1. | Ο πρώτος, που υιοθετήθηκε το 2000, αφορά την κατανομή μεταξύ κρατών μελών μιας ποσόστωσης ελβετικών αδειών για βαρέα οχήματα. Μια συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας απαλλάσσει, από την 1η Ιανουαρίου 2005, τις εν λόγω μεταφορές με βαρέα οχήματα από οποιοδήποτε καθεστώς ποσοστώσεων ή αδειών. |
| --- | --- |

2.1.2.1.

Ο πρώτος, που υιοθετήθηκε το 2000, αφορά την κατανομή μεταξύ κρατών μελών μιας ποσόστωσης ελβετικών αδειών για βαρέα οχήματα. Μια συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας απαλλάσσει, από την 1η Ιανουαρίου 2005, τις εν λόγω μεταφορές με βαρέα οχήματα από οποιοδήποτε καθεστώς ποσοστώσεων ή αδειών.

| 2.1.2.2. | Ο δεύτερος αφορά την κατανομή, μεταξύ των τότε κρατών μελών, των αδειών που παρείχαν πρόσβαση στην αγορά μεταφοράς εμπορευμάτων της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας, πριν από την ένταξή τους στην ΕΕ το 2007. Με την προσχώρηση των δύο αυτών χωρών στην ΕΕ, το 2007, οι άδειες αυτές είναι πλέον άνευ αντικειμένου. |
| --- | --- |

2.1.2.2.

Ο δεύτερος αφορά την κατανομή, μεταξύ των τότε κρατών μελών, των αδειών που παρείχαν πρόσβαση στην αγορά μεταφοράς εμπορευμάτων της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας, πριν από την ένταξή τους στην ΕΕ το 2007. Με την προσχώρηση των δύο αυτών χωρών στην ΕΕ, το 2007, οι άδειες αυτές είναι πλέον άνευ αντικειμένου.

3.   Γενικές παρατηρήσεις

| 3.1. | Η ΕΟΚΕ ανέκαθεν υποστηρίζει ότι το νομοθετικό πλαίσιο πρέπει να είναι υψηλής ποιότητας και να προσαρμόζεται στις ανάγκες, ενώ πρέπει παράλληλα να παραμένει διαφανές, σαφές και εύχρηστο για τα κράτη μέλη και τα ενδιαφερόμενα μέρη, επί του προκειμένου στους κλάδους της εσωτερικής ναυσιπλοΐας και των οδικών εμπορευματικών μεταφορών. |
| --- | --- |

3.1.

Η ΕΟΚΕ ανέκαθεν υποστηρίζει ότι το νομοθετικό πλαίσιο πρέπει να είναι υψηλής ποιότητας και να προσαρμόζεται στις ανάγκες, ενώ πρέπει παράλληλα να παραμένει διαφανές, σαφές και εύχρηστο για τα κράτη μέλη και τα ενδιαφερόμενα μέρη, επί του προκειμένου στους κλάδους της εσωτερικής ναυσιπλοΐας και των οδικών εμπορευματικών μεταφορών.

| 3.2. | Δεδομένων των ποικίλων λόγων που δικαιολογούν την κατάργηση των τριών αυτών παλαιών κανονισμών, η ΕΟΚΕ κρίνει το διάβημα απλούστατα εύλογο. |
| --- | --- |

3.2.

Δεδομένων των ποικίλων λόγων που δικαιολογούν την κατάργηση των τριών αυτών παλαιών κανονισμών, η ΕΟΚΕ κρίνει το διάβημα απλούστατα εύλογο.

| 3.3. | Αντιθέτως, δεν διέφυγε της ΕΟΚΕ ότι η Επιτροπή χαρακτήρισε ως «άνευ αντικειμένου» τη διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη και τις εκτιμήσεις αντικτύπου. Το διάβημα αυτό, όμως, δεν παύει να έχει συνέπειες, και μάλιστα θετικές, ήτοι τα στοιχεία που εκτίθενται παραπάνω, στο σημείο 3.1. Εξάλλου, η οργάνωση διαβούλευσης, έστω και μόνο για λόγους συνείδησης, ποτέ δεν βλάπτει. |
| --- | --- |

3.3.

Αντιθέτως, δεν διέφυγε της ΕΟΚΕ ότι η Επιτροπή χαρακτήρισε ως «άνευ αντικειμένου» τη διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη και τις εκτιμήσεις αντικτύπου. Το διάβημα αυτό, όμως, δεν παύει να έχει συνέπειες, και μάλιστα θετικές, ήτοι τα στοιχεία που εκτίθενται παραπάνω, στο σημείο 3.1. Εξάλλου, η οργάνωση διαβούλευσης, έστω και μόνο για λόγους συνείδησης, ποτέ δεν βλάπτει.

| 3.4. | Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ συμβουλεύτηκε τους εκπροσώπους των ενδιαφερομένων διεπαγγελματικών οργανώσεων. Από τη διαβούλευση αυτή προέκυψε επίσης ότι όσον αφορά την πρόταση της Επιτροπής να καταργηθούν οι τρεις κανονισμοί δεν εγείρεται καμία αντίρρηση. |
| --- | --- |

3.4.

Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ συμβουλεύτηκε τους εκπροσώπους των ενδιαφερομένων διεπαγγελματικών οργανώσεων. Από τη διαβούλευση αυτή προέκυψε επίσης ότι όσον αφορά την πρόταση της Επιτροπής να καταργηθούν οι τρεις κανονισμοί δεν εγείρεται καμία αντίρρηση.

Βρυξέλλες, 29 Μαρτίου 2017.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Γιώργος ΝΤΆΣΗΣ

---

| 30.6.2017 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 209/60 |
| --- | --- | --- | --- |

30.6.2017

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 209/60

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Κοινή ανακοίνωση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Διεθνής διακυβέρνηση των ωκεανών: ένα θεματολόγιο για το μέλλον των ωκεανών μας»

[JOIN(2016) 49 final]

(2017/C 209/11)

| Εισηγητής: | ο κ. Jan SIMONS |
| --- | --- |

Εισηγητής:

ο κ. Jan SIMONS

| Αίτηση γνωμοδότησης | Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 27.1.2017 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| | |
| Αρμόδιο τμήμα | REX |
| Υιοθετήθηκε από το τμήμα | 6.3.2017 |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 29.3.2017 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 524 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 201/2/2 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 27.1.2017

Νομική βάση

Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο τμήμα

REX

Υιοθετήθηκε από το τμήμα

6.3.2017

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

29.3.2017

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

524

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

201/2/2

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) σημειώνει ότι οι δράσεις που προτείνονται στην κοινή ανακοίνωση αφορούν τη διακυβέρνηση τόσο των ωκεανών όσο και των θαλασσών. Η ΕΟΚΕ συνιστά ο τίτλος της κοινής ανακοίνωσης να τροποποιηθεί σε «ένα θεματολόγιο για το μέλλον των ωκεανών και των θαλασσών μας». |
| --- | --- |

1.1.

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) σημειώνει ότι οι δράσεις που προτείνονται στην κοινή ανακοίνωση αφορούν τη διακυβέρνηση τόσο των ωκεανών όσο και των θαλασσών. Η ΕΟΚΕ συνιστά ο τίτλος της κοινής ανακοίνωσης να τροποποιηθεί σε «ένα θεματολόγιο για το μέλλον των ωκεανών και των θαλασσών μας».

| 1.2. | Η ΕΟΚΕ συμμερίζεται την αυξανόμενη ανησυχία σχετικά με την ανάγκη καλύτερης διακυβέρνησης και προστασίας των ωκεανών όσο αυξάνονται οι πιέσεις. Επί αιώνες, οι ωκεανοί θεωρούνταν απλώς αχανείς και ανεπηρέαστοι από το οτιδήποτε, η αυξημένη ανθρώπινη δραστηριότητα, όμως, θέτει σε κίνδυνο τους ωκεανούς μας. Οι ωκεανοί μας βρίσκονται αντιμέτωποι με τη μη βιώσιμη αλιεία, την ανεπαρκή προστασία, τον τουρισμό, την αυξημένη κυκλοφορία, τη ρύπανση και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, όπως η άνοδος της στάθμης της θάλασσας και η μεταβαλλόμενη κατανομή των ειδών. Το ισχύον πλαίσιο διεθνούς διακυβέρνησης των ωκεανών δεν μπορεί να διασφαλίσει τη βιώσιμη διαχείριση των ωκεανών και των πόρων τους. Είναι επιτακτική ανάγκη η ανάληψη επείγουσας δράσης. |
| --- | --- |

1.2.

Η ΕΟΚΕ συμμερίζεται την αυξανόμενη ανησυχία σχετικά με την ανάγκη καλύτερης διακυβέρνησης και προστασίας των ωκεανών όσο αυξάνονται οι πιέσεις. Επί αιώνες, οι ωκεανοί θεωρούνταν απλώς αχανείς και ανεπηρέαστοι από το οτιδήποτε, η αυξημένη ανθρώπινη δραστηριότητα, όμως, θέτει σε κίνδυνο τους ωκεανούς μας. Οι ωκεανοί μας βρίσκονται αντιμέτωποι με τη μη βιώσιμη αλιεία, την ανεπαρκή προστασία, τον τουρισμό, την αυξημένη κυκλοφορία, τη ρύπανση και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, όπως η άνοδος της στάθμης της θάλασσας και η μεταβαλλόμενη κατανομή των ειδών. Το ισχύον πλαίσιο διεθνούς διακυβέρνησης των ωκεανών δεν μπορεί να διασφαλίσει τη βιώσιμη διαχείριση των ωκεανών και των πόρων τους. Είναι επιτακτική ανάγκη η ανάληψη επείγουσας δράσης.

| 1.3. | Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει την κοινή ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (εφεξής η «Επιτροπή») και της Ύπατης Εκπροσώπου της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας (εφεξής η «Ύπατη Εκπρόσωπος») σχετικά με τη βελτίωση της διακυβέρνησης των ωκεανών. Η κοινή ανακοίνωση καθορίζει ένα θεματολόγιο «για το μέλλον των ωκεανών μας», ένα μέλλον το οποίο βρίσκεται σε κίνδυνο. Ωστόσο, η Επιτροπή και η Ύπατη Εκπρόσωπος χρειάζεται ακόμη να ιεραρχήσουν τις απειλές που αντιμετωπίζουν επί του παρόντος οι ωκεανοί μας προκειμένου να αντικατοπτριστεί η επείγουσα ανάγκη για ανάληψη δράσης. |
| --- | --- |

1.3.

Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει την κοινή ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (εφεξής η «Επιτροπή») και της Ύπατης Εκπροσώπου της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας (εφεξής η «Ύπατη Εκπρόσωπος») σχετικά με τη βελτίωση της διακυβέρνησης των ωκεανών. Η κοινή ανακοίνωση καθορίζει ένα θεματολόγιο «για το μέλλον των ωκεανών μας», ένα μέλλον το οποίο βρίσκεται σε κίνδυνο. Ωστόσο, η Επιτροπή και η Ύπατη Εκπρόσωπος χρειάζεται ακόμη να ιεραρχήσουν τις απειλές που αντιμετωπίζουν επί του παρόντος οι ωκεανοί μας προκειμένου να αντικατοπτριστεί η επείγουσα ανάγκη για ανάληψη δράσης.

| 1.4. | Μία από τις αιτίες της αναποτελεσματικής διεθνούς διακυβέρνησης των ωκεανών είναι η ύπαρξη κενών στο ισχύον διεθνές πλαίσιο διακυβέρνησης των ωκεανών. Η ΕΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή και στην Ύπατη Εκπρόσωπο να αντιμετωπίσουν αυτά τα κενά και τις ασυνέπειες, αλλά και να αυξήσουν τη συμμόρφωση με τους υφιστάμενους κανόνες, για παράδειγμα, με τη βελτίωση της εφαρμογής της οδηγίας-πλαισίου για τη θαλάσσια στρατηγική. Η ΕΕ δεν θα πρέπει να προτείνει νέα νομοθεσία, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες θα ήταν αποδοτικότερη η καλύτερη και πιο συντονισμένη εφαρμογή των υφιστάμενων κανόνων και κανονισμών. |
| --- | --- |

1.4.

Μία από τις αιτίες της αναποτελεσματικής διεθνούς διακυβέρνησης των ωκεανών είναι η ύπαρξη κενών στο ισχύον διεθνές πλαίσιο διακυβέρνησης των ωκεανών. Η ΕΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή και στην Ύπατη Εκπρόσωπο να αντιμετωπίσουν αυτά τα κενά και τις ασυνέπειες, αλλά και να αυξήσουν τη συμμόρφωση με τους υφιστάμενους κανόνες, για παράδειγμα, με τη βελτίωση της εφαρμογής της οδηγίας-πλαισίου για τη θαλάσσια στρατηγική. Η ΕΕ δεν θα πρέπει να προτείνει νέα νομοθεσία, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες θα ήταν αποδοτικότερη η καλύτερη και πιο συντονισμένη εφαρμογή των υφιστάμενων κανόνων και κανονισμών.

| 1.5. | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τις δράσεις που παρατίθενται στην κοινή ανακοίνωση και αποσκοπούν στην αύξηση των γνώσεών μας για τους ευρωπαϊκούς ωκεανούς. Η ΕΕ θα μπορούσε να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη βελτίωση της διακυβέρνησης των ωκεανών μας, υποστηρίζοντας ιδίως την επιστημονική έρευνα σχετικά με τους ωκεανούς. Πρέπει να αξιοποιηθούν καταλλήλως και με αποτελεσματικό τρόπο τα δεδομένα που είναι διαθέσιμα επί του παρόντος. Υπάρχει πλήθος πληροφοριών για τις θάλασσές μας που είναι σε μεγάλο βαθμό κατακερματισμένες. Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει, συνεπώς, σθεναρά την ΕΕ να αναπτύξει περαιτέρω το Δίκτυο Παρατηρήσεων και Δεδομένων της Θάλασσας σε ένα παγκόσμιο δίκτυο θαλάσσιων δεδομένων. Η ΕΕ θα μπορούσε να καταστεί κέντρο συντονισμού για την έρευνα αυτή. |
| --- | --- |

1.5.

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τις δράσεις που παρατίθενται στην κοινή ανακοίνωση και αποσκοπούν στην αύξηση των γνώσεών μας για τους ευρωπαϊκούς ωκεανούς. Η ΕΕ θα μπορούσε να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη βελτίωση της διακυβέρνησης των ωκεανών μας, υποστηρίζοντας ιδίως την επιστημονική έρευνα σχετικά με τους ωκεανούς. Πρέπει να αξιοποιηθούν καταλλήλως και με αποτελεσματικό τρόπο τα δεδομένα που είναι διαθέσιμα επί του παρόντος. Υπάρχει πλήθος πληροφοριών για τις θάλασσές μας που είναι σε μεγάλο βαθμό κατακερματισμένες. Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει, συνεπώς, σθεναρά την ΕΕ να αναπτύξει περαιτέρω το Δίκτυο Παρατηρήσεων και Δεδομένων της Θάλασσας σε ένα παγκόσμιο δίκτυο θαλάσσιων δεδομένων. Η ΕΕ θα μπορούσε να καταστεί κέντρο συντονισμού για την έρευνα αυτή.

| 1.6. | Η ΕΟΚΕ παροτρύνει την ΕΕ να συνεργαστεί με τις χώρες εταίρους ούτως ώστε να μειώσει τις απειλές και τους κινδύνους για τη θαλάσσια ασφάλεια, όπως η πειρατεία και η εμπορία ανθρώπων, όπλων και ναρκωτικών, αξιοποιώντας παράλληλα τη νεοσυσταθείσα Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή, τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια στη Θάλασσα (EMSA) και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ελέγχου της Αλιείας (EFCA). Η χρήση ενός εύρυθμα λειτουργούντος κοινού περιβάλλοντος ανταλλαγής πληροφοριών (ΚΠΑΠ) θα διασφαλίσει ότι τα δεδομένα συλλέγονται μόνο μία φορά και έπειτα ανταλλάσσονται αποτελεσματικά μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ. |
| --- | --- |

1.6.

Η ΕΟΚΕ παροτρύνει την ΕΕ να συνεργαστεί με τις χώρες εταίρους ούτως ώστε να μειώσει τις απειλές και τους κινδύνους για τη θαλάσσια ασφάλεια, όπως η πειρατεία και η εμπορία ανθρώπων, όπλων και ναρκωτικών, αξιοποιώντας παράλληλα τη νεοσυσταθείσα Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή, τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια στη Θάλασσα (EMSA) και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ελέγχου της Αλιείας (EFCA). Η χρήση ενός εύρυθμα λειτουργούντος κοινού περιβάλλοντος ανταλλαγής πληροφοριών (ΚΠΑΠ) θα διασφαλίσει ότι τα δεδομένα συλλέγονται μόνο μία φορά και έπειτα ανταλλάσσονται αποτελεσματικά μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ.

| 1.7. | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η δημιουργία ικανοτήτων για τη βελτίωση της διακυβέρνησης των ωκεανών είναι καίριας σημασίας για την επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης και για να δοθεί η δυνατότητα στις αναπτυσσόμενες χώρες να χρησιμοποιήσουν τους ωκεανούς και τους πόρους τους σύμφωνα με τη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS/United Nations Convention on the Law of the Sea). Ως εκ τούτου, τα ενωσιακά μέτρα που προσδιορίζονται στην κοινή ανακοίνωση είναι μεν ευπρόσδεκτα, όμως, ακόμη δεν έχουν καθοριστεί από την Επιτροπή και την Ύπατη Εκπρόσωπο οι ειδικές δράσεις και τα ειδικά εργαλεία που χρειάζονται για να επιτευχθεί η ανωτέρω δημιουργία ικανοτήτων. |
| --- | --- |

1.7.

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η δημιουργία ικανοτήτων για τη βελτίωση της διακυβέρνησης των ωκεανών είναι καίριας σημασίας για την επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης και για να δοθεί η δυνατότητα στις αναπτυσσόμενες χώρες να χρησιμοποιήσουν τους ωκεανούς και τους πόρους τους σύμφωνα με τη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS/United Nations Convention on the Law of the Sea). Ως εκ τούτου, τα ενωσιακά μέτρα που προσδιορίζονται στην κοινή ανακοίνωση είναι μεν ευπρόσδεκτα, όμως, ακόμη δεν έχουν καθοριστεί από την Επιτροπή και την Ύπατη Εκπρόσωπο οι ειδικές δράσεις και τα ειδικά εργαλεία που χρειάζονται για να επιτευχθεί η ανωτέρω δημιουργία ικανοτήτων.

| 1.8. | Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει σθεναρά τη δημιουργία ενός φόρουμ ενδιαφερομένων της ΕΕ για τους ωκεανούς και τις θάλασσες παγκοσμίως, ιδίως αφού η διακυβέρνηση των ωκεανών αποτελεί οριζόντιο ζήτημα το οποίο αφορά πλήθος ενδιαφερομένων. Εντούτοις, θα πρέπει να αποφεύγεται στο φόρουμ αυτό η επανάληψη συζητήσεων που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη σε διεθνές επίπεδο. Η ΕΟΚΕ παροτρύνει την Επιτροπή να εμπλέξει όλους τους ενδιαφερόμενους· για να επιτευχθεί μια αποτελεσματική διακυβέρνηση των ωκεανών μας, πρέπει να κινητοποιηθεί η κοινωνία των πολιτών στο σύνολό της. |
| --- | --- |

1.8.

Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει σθεναρά τη δημιουργία ενός φόρουμ ενδιαφερομένων της ΕΕ για τους ωκεανούς και τις θάλασσες παγκοσμίως, ιδίως αφού η διακυβέρνηση των ωκεανών αποτελεί οριζόντιο ζήτημα το οποίο αφορά πλήθος ενδιαφερομένων. Εντούτοις, θα πρέπει να αποφεύγεται στο φόρουμ αυτό η επανάληψη συζητήσεων που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη σε διεθνές επίπεδο. Η ΕΟΚΕ παροτρύνει την Επιτροπή να εμπλέξει όλους τους ενδιαφερόμενους· για να επιτευχθεί μια αποτελεσματική διακυβέρνηση των ωκεανών μας, πρέπει να κινητοποιηθεί η κοινωνία των πολιτών στο σύνολό της.

| 1.9. | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι, προκειμένου να αποφευχθεί η παράνομη, λαθραία και άναρχη αλιεία, θα πρέπει να εφαρμοστούν αποτελεσματικά μέσα ελέγχου και εργαλεία επιβολής από το κράτος σημαίας, συμπεριλαμβανομένων μέτρων παρακολούθησης, ελέγχου και εποπτείας. Θα πρέπει να βελτιωθεί η συλλογή και η κατάλληλη ανταλλαγή των αλιευτικών δεδομένων όλων των κρατών μελών της ΕΕ. Αυτό θα μπορούσε ενδεχομένως να επιτευχθεί με πόρους του Ευρωπαϊκού Ταμείου Θάλασσας και Αλιείας (ΕΤΘΑ). |
| --- | --- |

1.9.

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι, προκειμένου να αποφευχθεί η παράνομη, λαθραία και άναρχη αλιεία, θα πρέπει να εφαρμοστούν αποτελεσματικά μέσα ελέγχου και εργαλεία επιβολής από το κράτος σημαίας, συμπεριλαμβανομένων μέτρων παρακολούθησης, ελέγχου και εποπτείας. Θα πρέπει να βελτιωθεί η συλλογή και η κατάλληλη ανταλλαγή των αλιευτικών δεδομένων όλων των κρατών μελών της ΕΕ. Αυτό θα μπορούσε ενδεχομένως να επιτευχθεί με πόρους του Ευρωπαϊκού Ταμείου Θάλασσας και Αλιείας (ΕΤΘΑ).

| 1.10. | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η διακυβέρνηση των ωκεανών θα πρέπει να εξισορροπεί την κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη και τη διατήρηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Οι τεχνολογίες για την αξιοποίηση των πόρων του θαλάσσιου βυθού θα πρέπει να εφαρμόζονται με προσοχή και προφυλάξεις. Ο καινοτομικός χαρακτήρας τους και ο ρόλος τους στην οικονομική ανάπτυξη δεν θα πρέπει να παραβλέπει πιθανούς κινδύνους για το περιβάλλον στο οποίο αναπτύσσονται αυτές οι δραστηριότητες. Το παράδειγμα των εκτιμήσεων περιβαλλοντικών επιπτώσεων για χερσαίες δραστηριότητες θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ώστε να αναπτυχθούν αντίστοιχες αξιολογήσεις για την εκμετάλλευση των ωκεάνιων πόρων. |
| --- | --- |

1.10.

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η διακυβέρνηση των ωκεανών θα πρέπει να εξισορροπεί την κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη και τη διατήρηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Οι τεχνολογίες για την αξιοποίηση των πόρων του θαλάσσιου βυθού θα πρέπει να εφαρμόζονται με προσοχή και προφυλάξεις. Ο καινοτομικός χαρακτήρας τους και ο ρόλος τους στην οικονομική ανάπτυξη δεν θα πρέπει να παραβλέπει πιθανούς κινδύνους για το περιβάλλον στο οποίο αναπτύσσονται αυτές οι δραστηριότητες. Το παράδειγμα των εκτιμήσεων περιβαλλοντικών επιπτώσεων για χερσαίες δραστηριότητες θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ώστε να αναπτυχθούν αντίστοιχες αξιολογήσεις για την εκμετάλλευση των ωκεάνιων πόρων.

2.   Ιστορικό της κοινής ανακοίνωσης

| 2.1. | Τον Ιούνιο του 2015, τα κράτη μέλη της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών (ΓΣΗΕ) συμφώνησαν επισήμως να αναπτύξουν μια νομικά δεσμευτική πράξη δυνάμει της UNCLOS για τη διατήρηση και τη βιώσιμη χρήση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας σε περιοχές εκτός της εθνικής δικαιοδοσίας (BBNJ/biodiversity in areas beyond national jurisdiction) (1). Δεδομένου ότι τα κράτη στρέφονται ολοένα και περισσότερο στους ωκεανούς προκειμένου να αναπτύξουν τις οικονομίες τους, οι περισσότερες θαλάσσιες περιοχές επηρεάζονται αρνητικά από τις μη βιώσιμες δραστηριότητες που λαμβάνουν χώρα στη θάλασσα ή στην ξηρά, οι οποίες επιτείνονται από τον αντίκτυπο της κλιματικής αλλαγής και τις επιπτώσεις της οξίνισης των ωκεανών. |
| --- | --- |

2.1.

Τον Ιούνιο του 2015, τα κράτη μέλη της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών (ΓΣΗΕ) συμφώνησαν επισήμως να αναπτύξουν μια νομικά δεσμευτική πράξη δυνάμει της UNCLOS για τη διατήρηση και τη βιώσιμη χρήση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας σε περιοχές εκτός της εθνικής δικαιοδοσίας (BBNJ/biodiversity in areas beyond national jurisdiction) (1). Δεδομένου ότι τα κράτη στρέφονται ολοένα και περισσότερο στους ωκεανούς προκειμένου να αναπτύξουν τις οικονομίες τους, οι περισσότερες θαλάσσιες περιοχές επηρεάζονται αρνητικά από τις μη βιώσιμες δραστηριότητες που λαμβάνουν χώρα στη θάλασσα ή στην ξηρά, οι οποίες επιτείνονται από τον αντίκτυπο της κλιματικής αλλαγής και τις επιπτώσεις της οξίνισης των ωκεανών.

| 2.2. | Η Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσίασε ένα θεματολόγιο για την καλύτερη διακυβέρνηση των ωκεανών στη βάση μιας διεθνούς, διατομεακής προσέγγισης, βάσει κανόνων. Η ανακοίνωση αποτελεί επίσης την απάντηση της ΕΕ στο Θεματολόγιο των Ηνωμένων Εθνών για τη βιώσιμη ανάπτυξη με ορίζοντα το 2030, ιδίως όσον αφορά τον στόχο της βιώσιμης ανάπτυξης 14 που αφορά τη «διατήρηση και βιώσιμη χρήση των ωκεανών, των θαλασσών και των θαλάσσιων πόρων» ως μέρος ενός υψηλά διασυνδεδεμένου θεματολογίου. Βασίζεται στην πολιτική εντολή που δόθηκε στον Επίτροπο Vella από τον Πρόεδρο της Επιτροπής Juncker με στόχο «να αναλάβει τη διαμόρφωση της διεθνούς διακυβέρνησης των ωκεανών». |
| --- | --- |

2.2.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσίασε ένα θεματολόγιο για την καλύτερη διακυβέρνηση των ωκεανών στη βάση μιας διεθνούς, διατομεακής προσέγγισης, βάσει κανόνων. Η ανακοίνωση αποτελεί επίσης την απάντηση της ΕΕ στο Θεματολόγιο των Ηνωμένων Εθνών για τη βιώσιμη ανάπτυξη με ορίζοντα το 2030, ιδίως όσον αφορά τον στόχο της βιώσιμης ανάπτυξης 14 που αφορά τη «διατήρηση και βιώσιμη χρήση των ωκεανών, των θαλασσών και των θαλάσσιων πόρων» ως μέρος ενός υψηλά διασυνδεδεμένου θεματολογίου. Βασίζεται στην πολιτική εντολή που δόθηκε στον Επίτροπο Vella από τον Πρόεδρο της Επιτροπής Juncker με στόχο «να αναλάβει τη διαμόρφωση της διεθνούς διακυβέρνησης των ωκεανών».

| 2.3. | Η κοινή ανακοίνωση της Επιτροπής και της Ύπατης Εκπροσώπου προβλέπει 14 δέσμες δράσεων σε τρεις τομείς προτεραιότητας: 1) βελτίωση του πλαισίου της διεθνούς διακυβέρνησης των ωκεανών, 2) μείωση της ανθρώπινης πίεσης που ασκείται στους ωκεανούς και δημιουργία των συνθηκών για βιώσιμη γαλάζια οικονομία και 3) ενίσχυση της διεθνούς έρευνας και των δεδομένων για τους ωκεανούς. |
| --- | --- |

2.3.

Η κοινή ανακοίνωση της Επιτροπής και της Ύπατης Εκπροσώπου προβλέπει 14 δέσμες δράσεων σε τρεις τομείς προτεραιότητας: 1) βελτίωση του πλαισίου της διεθνούς διακυβέρνησης των ωκεανών, 2) μείωση της ανθρώπινης πίεσης που ασκείται στους ωκεανούς και δημιουργία των συνθηκών για βιώσιμη γαλάζια οικονομία και 3) ενίσχυση της διεθνούς έρευνας και των δεδομένων για τους ωκεανούς.

2.3.1.   Βελτίωση του διεθνούς πλαισίου διακυβέρνησης των ωκεανών

| 2.3.1.1. | Η Επιτροπή και η Ύπατη Εκπρόσωπος έχουν αναπτύξει δράσεις για την αντιμετώπιση ζητημάτων όπως η διατήρηση και η βιώσιμη χρήση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας σε περιοχές εκτός της εθνικής δικαιοδοσίας (BBNJ), η επίτευξη του στόχου του 10 % για τις προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές μέχρι το 2020 και η μείωση των απειλών και των κινδύνων για τη θαλάσσια ασφάλεια, όπως η πειρατεία και η εμπορία ανθρώπων, όπλων και ναρκωτικών. |
| --- | --- |

2.3.1.1.

Η Επιτροπή και η Ύπατη Εκπρόσωπος έχουν αναπτύξει δράσεις για την αντιμετώπιση ζητημάτων όπως η διατήρηση και η βιώσιμη χρήση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας σε περιοχές εκτός της εθνικής δικαιοδοσίας (BBNJ), η επίτευξη του στόχου του 10 % για τις προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές μέχρι το 2020 και η μείωση των απειλών και των κινδύνων για τη θαλάσσια ασφάλεια, όπως η πειρατεία και η εμπορία ανθρώπων, όπλων και ναρκωτικών.

2.3.2.   Μείωση της ανθρώπινης πίεσης που ασκείται στους ωκεανούς και δημιουργία των συνθηκών για βιώσιμη γαλάζια οικονομία

| 2.3.2.1. | Η Επιτροπή και η Ύπατη Εκπρόσωπος έχουν προτείνει δράσεις για την εφαρμογή της συμφωνίας του Παρισιού με έμφαση στις δράσεις που συνδέονται με τους ωκεανούς, με στόχο την καταπολέμηση της παράνομης, λαθραίας και άναρχης (ΠΛΑ) αλιείας και των θαλάσσιων απορριμμάτων, καθώς και για τη χάραξη διεθνών κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό. |
| --- | --- |

2.3.2.1.

Η Επιτροπή και η Ύπατη Εκπρόσωπος έχουν προτείνει δράσεις για την εφαρμογή της συμφωνίας του Παρισιού με έμφαση στις δράσεις που συνδέονται με τους ωκεανούς, με στόχο την καταπολέμηση της παράνομης, λαθραίας και άναρχης (ΠΛΑ) αλιείας και των θαλάσσιων απορριμμάτων, καθώς και για τη χάραξη διεθνών κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό.

2.3.3.   Ενίσχυση της διεθνούς έρευνας και των δεδομένων για τους ωκεανούς

| 2.3.3.1. | Η Επιτροπή και η Ύπατη Εκπρόσωπος έχουν αναπτύξει δράσεις για τη βελτίωση της κατανόησής μας και της έγκυρης επιστημονικής γνώσης, με στόχο τη βιώσιμη διαχείριση των ωκεάνιων πόρων και τη μείωση της ανθρώπινης πίεσης. |
| --- | --- |

2.3.3.1.

Η Επιτροπή και η Ύπατη Εκπρόσωπος έχουν αναπτύξει δράσεις για τη βελτίωση της κατανόησής μας και της έγκυρης επιστημονικής γνώσης, με στόχο τη βιώσιμη διαχείριση των ωκεάνιων πόρων και τη μείωση της ανθρώπινης πίεσης.

3.   Γενικές παρατηρήσεις

| 3.1. | Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι οι δράσεις που προτείνονται στην κοινή ανακοίνωση αφορούν τη διακυβέρνηση τόσο των ωκεανών όσο και των θαλασσών. Λόγω του υψηλού βαθμού διασύνδεσης αυτών των υδάτων, η ΕΟΚΕ συνιστά ο τίτλος της κοινής ανακοίνωσης να τροποποιηθεί σε «ένα θεματολόγιο για το μέλλον των ωκεανών και των θαλασσών μας» προκειμένου να εξασφαλιστεί σαφήνεια σχετικά με το πεδίο εφαρμογής της εν λόγω πρωτοβουλίας. |
| --- | --- |

3.1.

Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι οι δράσεις που προτείνονται στην κοινή ανακοίνωση αφορούν τη διακυβέρνηση τόσο των ωκεανών όσο και των θαλασσών. Λόγω του υψηλού βαθμού διασύνδεσης αυτών των υδάτων, η ΕΟΚΕ συνιστά ο τίτλος της κοινής ανακοίνωσης να τροποποιηθεί σε «ένα θεματολόγιο για το μέλλον των ωκεανών και των θαλασσών μας» προκειμένου να εξασφαλιστεί σαφήνεια σχετικά με το πεδίο εφαρμογής της εν λόγω πρωτοβουλίας.

| 3.2. | Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει την εξέχουσα συνεισφορά της UNCLOS για την ενίσχυση της ειρήνης, της ασφάλειας και της συνεργασίας μεταξύ όλων των εθνών και την προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής προαγωγής όλων των λαών του κόσμου, σύμφωνα με τις αρχές των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και για τη βιώσιμη ανάπτυξη των ωκεανών και των θαλασσών. |
| --- | --- |

3.2.

Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει την εξέχουσα συνεισφορά της UNCLOS για την ενίσχυση της ειρήνης, της ασφάλειας και της συνεργασίας μεταξύ όλων των εθνών και την προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής προαγωγής όλων των λαών του κόσμου, σύμφωνα με τις αρχές των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και για τη βιώσιμη ανάπτυξη των ωκεανών και των θαλασσών.

| 3.3. | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών διεξάγει ετήσια αναθεώρηση των εξελίξεων σε θέματα ωκεανών και δικαίου της θάλασσας και εγκρίνει κάθε χρόνο δύο ψηφίσματα στα οποία καθορίζονται κατευθυντήριες γραμμές για μια παγκόσμια ολοκληρωμένη πολιτική: ένα για τους ωκεανούς και το δίκαιο της θάλασσας και ένα για τη βιώσιμη αλιεία. Η ΕΕ θα πρέπει να εντείνει τη συνεργασία της με τους διεθνείς εταίρους, ούτως ώστε να διευκολυνθεί η εφαρμογή των μέτρων που έχει προσδιορίσει ο ΟΗΕ. |
| --- | --- |

3.3.

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών διεξάγει ετήσια αναθεώρηση των εξελίξεων σε θέματα ωκεανών και δικαίου της θάλασσας και εγκρίνει κάθε χρόνο δύο ψηφίσματα στα οποία καθορίζονται κατευθυντήριες γραμμές για μια παγκόσμια ολοκληρωμένη πολιτική: ένα για τους ωκεανούς και το δίκαιο της θάλασσας και ένα για τη βιώσιμη αλιεία. Η ΕΕ θα πρέπει να εντείνει τη συνεργασία της με τους διεθνείς εταίρους, ούτως ώστε να διευκολυνθεί η εφαρμογή των μέτρων που έχει προσδιορίσει ο ΟΗΕ.

| 3.4. | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η διακυβέρνηση των ωκεανών θα πρέπει να εξισορροπεί την κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη και τη διατήρηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Θεμελιώδης στόχος της θα πρέπει να είναι η εξασφάλιση των βιώσιμων πολλαπλών χρήσεων των θαλάσσιων πόρων και περιβαλλόντων και για τις μελλοντικές γενιές. Η εξόρυξη πόρων δεν θα πρέπει να αποβαίνει σε βάρος του οικοσυστήματος. Αντιθέτως, θα πρέπει να είναι μια συμβατή προς το οικοσύστημα δραστηριότητα και θα πρέπει να επιτυγχάνεται υπεύθυνα μέσω των κατάλληλων πολιτικών και δομών διακυβέρνησης. |
| --- | --- |

3.4.

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η διακυβέρνηση των ωκεανών θα πρέπει να εξισορροπεί την κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη και τη διατήρηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Θεμελιώδης στόχος της θα πρέπει να είναι η εξασφάλιση των βιώσιμων πολλαπλών χρήσεων των θαλάσσιων πόρων και περιβαλλόντων και για τις μελλοντικές γενιές. Η εξόρυξη πόρων δεν θα πρέπει να αποβαίνει σε βάρος του οικοσυστήματος. Αντιθέτως, θα πρέπει να είναι μια συμβατή προς το οικοσύστημα δραστηριότητα και θα πρέπει να επιτυγχάνεται υπεύθυνα μέσω των κατάλληλων πολιτικών και δομών διακυβέρνησης.

| 3.4.1. | Οι τεχνολογίες για την αξιοποίηση των πόρων του θαλάσσιου βυθού θα πρέπει να εφαρμόζονται με προσοχή και προφυλάξεις. Ο καινοτομικός χαρακτήρας τους και ο ρόλος τους στην οικονομική ανάπτυξη δεν θα πρέπει να παραβλέπει πιθανούς κινδύνους για το περιβάλλον στο οποίο αναπτύσσονται αυτές οι δραστηριότητες. Το παράδειγμα των εκτιμήσεων περιβαλλοντικών επιπτώσεων για χερσαίες δραστηριότητες θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ώστε να αναπτυχθούν αντίστοιχες αξιολογήσεις για την εκμετάλλευση των ωκεάνιων πόρων. |
| --- | --- |

3.4.1.

Οι τεχνολογίες για την αξιοποίηση των πόρων του θαλάσσιου βυθού θα πρέπει να εφαρμόζονται με προσοχή και προφυλάξεις. Ο καινοτομικός χαρακτήρας τους και ο ρόλος τους στην οικονομική ανάπτυξη δεν θα πρέπει να παραβλέπει πιθανούς κινδύνους για το περιβάλλον στο οποίο αναπτύσσονται αυτές οι δραστηριότητες. Το παράδειγμα των εκτιμήσεων περιβαλλοντικών επιπτώσεων για χερσαίες δραστηριότητες θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ώστε να αναπτυχθούν αντίστοιχες αξιολογήσεις για την εκμετάλλευση των ωκεάνιων πόρων.

| 3.5. | Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει σθεναρά τη δημιουργία ενός φόρουμ ενδιαφερομένων της ΕΕ για τους ωκεανούς και τις θάλασσες παγκοσμίως, υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι σε αυτό θα πρέπει να συμμετέχει και η κοινωνία των πολιτών. Το φόρουμ αυτό θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως πλατφόρμα ανταλλαγής γνώσεων, εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών για τη βελτίωση της διακυβέρνησης των ωκεανών. Θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί επίσης ως εργαλείο βελτίωσης της κατανομής των πόρων της ΕΕ για τη βελτίωση της διακυβέρνησης των ωκεανών και να εντείνει τις προσπάθειες για την αξιολόγηση της οικονομικής αποτελεσματικότητας των δημόσιων επενδύσεων στον τομέα της θαλάσσιας έρευνας και παρατήρησης. |
| --- | --- |

3.5.

Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει σθεναρά τη δημιουργία ενός φόρουμ ενδιαφερομένων της ΕΕ για τους ωκεανούς και τις θάλασσες παγκοσμίως, υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι σε αυτό θα πρέπει να συμμετέχει και η κοινωνία των πολιτών. Το φόρουμ αυτό θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως πλατφόρμα ανταλλαγής γνώσεων, εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών για τη βελτίωση της διακυβέρνησης των ωκεανών. Θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί επίσης ως εργαλείο βελτίωσης της κατανομής των πόρων της ΕΕ για τη βελτίωση της διακυβέρνησης των ωκεανών και να εντείνει τις προσπάθειες για την αξιολόγηση της οικονομικής αποτελεσματικότητας των δημόσιων επενδύσεων στον τομέα της θαλάσσιας έρευνας και παρατήρησης.

| 3.6. | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να αντιμετωπίσει το ζήτημα σφαιρικά κατά την υποβολή νέων προτάσεων για τη βελτίωση της διακυβέρνησης των ωκεανών, ώστε να μην επηρεαστούν δυσμενώς οι τομείς διακυβέρνησης των ωκεανών που είναι ήδη ώριμοι και λειτουργούν ομαλά. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει επίσης να αποφύγει την επανάληψη συζητήσεων που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη σε διεθνές επίπεδο. |
| --- | --- |

3.6.

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να αντιμετωπίσει το ζήτημα σφαιρικά κατά την υποβολή νέων προτάσεων για τη βελτίωση της διακυβέρνησης των ωκεανών, ώστε να μην επηρεαστούν δυσμενώς οι τομείς διακυβέρνησης των ωκεανών που είναι ήδη ώριμοι και λειτουργούν ομαλά. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει επίσης να αποφύγει την επανάληψη συζητήσεων που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη σε διεθνές επίπεδο.

| 3.7. | Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι τυχόν ρυθμιστικά κενά μπορεί να επιτρέπουν τη διεξαγωγή μη ρυθμιζόμενων και αδήλωτων δραστηριοτήτων, την υπερεκμετάλλευση των θαλασσίων πόρων και την καταστροφή των οικοσυστημάτων της Γης. Για να αντιμετωπιστούν τα ζητήματα αυτά, ουσιώδους σημασίας είναι η διεξαγωγή επιστημονικών μελετών, σε συνδυασμό με την καλύτερη κατανόηση της τρέχουσας δομής διακυβέρνησης, με στόχο την κάλυψη αυτών των κενών. Η ΕΟΚΕ είναι της άποψης ότι η ΕΕ θα μπορούσε να αναλάβει ηγετική θέση στην επιστημονική έρευνα σχετικά με τους ωκεανούς και να καταστεί το κέντρο συντονισμού της εν λόγω έρευνας. |
| --- | --- |

3.7.

Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι τυχόν ρυθμιστικά κενά μπορεί να επιτρέπουν τη διεξαγωγή μη ρυθμιζόμενων και αδήλωτων δραστηριοτήτων, την υπερεκμετάλλευση των θαλασσίων πόρων και την καταστροφή των οικοσυστημάτων της Γης. Για να αντιμετωπιστούν τα ζητήματα αυτά, ουσιώδους σημασίας είναι η διεξαγωγή επιστημονικών μελετών, σε συνδυασμό με την καλύτερη κατανόηση της τρέχουσας δομής διακυβέρνησης, με στόχο την κάλυψη αυτών των κενών. Η ΕΟΚΕ είναι της άποψης ότι η ΕΕ θα μπορούσε να αναλάβει ηγετική θέση στην επιστημονική έρευνα σχετικά με τους ωκεανούς και να καταστεί το κέντρο συντονισμού της εν λόγω έρευνας.

| 3.8. | Πέρα από τον εντοπισμό των ρυθμιστικών κενών και των ασυνεπειών, ένας από τους στόχους της Επιτροπής και της Ύπατης Εκπροσώπου θα πρέπει να είναι η εντατικοποίηση της συμμόρφωσης με τους υφιστάμενους κανόνες. Αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί χρησιμοποιώντας τη βαρύτητα της αγοράς της ΕΕ σε ορισμένους τομείς πολιτικής, για παράδειγμα στην αλιεία, με στόχο την προσέλκυση σημαντικών παραγόντων, όπως επισήμανε ο Επίτροπος Vella στις παρατηρήσεις του σχετικά με τη δράση της ΕΕ για την καταπολέμηση της παράνομης αλιείας (2). |
| --- | --- |

3.8.

Πέρα από τον εντοπισμό των ρυθμιστικών κενών και των ασυνεπειών, ένας από τους στόχους της Επιτροπής και της Ύπατης Εκπροσώπου θα πρέπει να είναι η εντατικοποίηση της συμμόρφωσης με τους υφιστάμενους κανόνες. Αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί χρησιμοποιώντας τη βαρύτητα της αγοράς της ΕΕ σε ορισμένους τομείς πολιτικής, για παράδειγμα στην αλιεία, με στόχο την προσέλκυση σημαντικών παραγόντων, όπως επισήμανε ο Επίτροπος Vella στις παρατηρήσεις του σχετικά με τη δράση της ΕΕ για την καταπολέμηση της παράνομης αλιείας (2).

| 3.9. | Η ΕΟΚΕ συμφωνεί ότι όλοι οι κλάδοι πρέπει να εργάζονται αδιαλείπτως για τη δημιουργία ενός μοντέλου βελτιωμένης διακυβέρνησης των ωκεανών όσο αυξάνονται οι πιέσεις που ασκούνται στους ωκεανούς. Η ΕΟΚΕ σημειώνει εν είδει παραδείγματος ότι οργανισμοί όπως οι περιφερειακές οργανώσεις διαχείρισης της αλιείας (RFMOs) και o Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (ΔΝΟ) προσπαθούν να βελτιώσουν τις αρχές διακυβέρνησής τους προκειμένου να ενισχυθεί το υφιστάμενο στρατηγικό πλαίσιο. |
| --- | --- |

3.9.

Η ΕΟΚΕ συμφωνεί ότι όλοι οι κλάδοι πρέπει να εργάζονται αδιαλείπτως για τη δημιουργία ενός μοντέλου βελτιωμένης διακυβέρνησης των ωκεανών όσο αυξάνονται οι πιέσεις που ασκούνται στους ωκεανούς. Η ΕΟΚΕ σημειώνει εν είδει παραδείγματος ότι οργανισμοί όπως οι περιφερειακές οργανώσεις διαχείρισης της αλιείας (RFMOs) και o Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (ΔΝΟ) προσπαθούν να βελτιώσουν τις αρχές διακυβέρνησής τους προκειμένου να ενισχυθεί το υφιστάμενο στρατηγικό πλαίσιο.

| 3.10. | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η Επιτροπή και η Ύπατη Εκπρόσωπος θα πρέπει να αξιολογήσουν τυχόν ανάγκες σε δεξιότητες, ικανότητες και κατάρτιση, προκειμένου να διευκολύνουν την προσδοκώμενη δημιουργία θέσεων εργασίας στις ωκεάνιες βιομηχανίες, ένα ζήτημα που παραβλέπεται στην υπό εξέταση ανακοίνωση. |
| --- | --- |

3.10.

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η Επιτροπή και η Ύπατη Εκπρόσωπος θα πρέπει να αξιολογήσουν τυχόν ανάγκες σε δεξιότητες, ικανότητες και κατάρτιση, προκειμένου να διευκολύνουν την προσδοκώμενη δημιουργία θέσεων εργασίας στις ωκεάνιες βιομηχανίες, ένα ζήτημα που παραβλέπεται στην υπό εξέταση ανακοίνωση.

4.   Ειδικές παρατηρήσεις

4.1.   
  Βελτίωση του διεθνούς πλαισίου διακυβέρνησης των ωκεανών

| 4.1.1. | Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει τη δέσμευση της Επιτροπής και της Ύπατης Εκπροσώπου να συνεργαστούν με τα κράτη μέλη και με διεθνείς εταίρους προκειμένου να διασφαλιστεί η έγκριση, η επικύρωση και η εφαρμογή βασικών υφιστάμενων πράξεων παγκόσμιας διακυβέρνησης των ωκεανών, όπως η σύμβαση της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) σχετικά με την εργασία στον τομέα της αλιείας, καθώς και να αναπτυχθούν τα αναγκαία νέα εργαλεία, όπως η προγραμματισμένη εκτελεστική συμφωνία της UNCLOS για τις BBNJ. Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει επίσης την Επιτροπή και την Ύπατη Εκπρόσωπο να συνεργαστούν με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (ΔΝΟ) προκειμένου να διευκολυνθεί η εφαρμογή και η κατάλληλη επιβολή των μηχανισμών του ΔΝΟ. Η Επιτροπή πρέπει να προσδιορίσει πρακτικές λύσεις και εργαλεία για την επίτευξη του στόχου αυτού. |
| --- | --- |

4.1.1.

Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει τη δέσμευση της Επιτροπής και της Ύπατης Εκπροσώπου να συνεργαστούν με τα κράτη μέλη και με διεθνείς εταίρους προκειμένου να διασφαλιστεί η έγκριση, η επικύρωση και η εφαρμογή βασικών υφιστάμενων πράξεων παγκόσμιας διακυβέρνησης των ωκεανών, όπως η σύμβαση της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) σχετικά με την εργασία στον τομέα της αλιείας, καθώς και να αναπτυχθούν τα αναγκαία νέα εργαλεία, όπως η προγραμματισμένη εκτελεστική συμφωνία της UNCLOS για τις BBNJ. Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει επίσης την Επιτροπή και την Ύπατη Εκπρόσωπο να συνεργαστούν με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (ΔΝΟ) προκειμένου να διευκολυνθεί η εφαρμογή και η κατάλληλη επιβολή των μηχανισμών του ΔΝΟ. Η Επιτροπή πρέπει να προσδιορίσει πρακτικές λύσεις και εργαλεία για την επίτευξη του στόχου αυτού.

| 4.1.2. | Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει τη δέσμευση της Επιτροπής και της Ύπατης Εκπροσώπου για βελτίωση του συντονισμού και της συνεργασίας μεταξύ παγκόσμιων και περιφερειακών οργανισμών καθώς και των εταιρικών σχέσεων με καίριους παράγοντες που δραστηριοποιούνται στον τομέα των ωκεανών. Αυτό καταδεικνύει τις προσπάθειες που καταβάλλει η ΕΕ για την εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης και διατομεακής προσέγγισης σχετικά με τη διαχείριση των ωκεάνιων δραστηριοτήτων, η οποία παραμένει σε μεγάλο βαθμό τομεακή. Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει σθεναρά τη συμμετοχή της Επιτροπή και της Ύπατης Εκπροσώπου στο δίκτυο «UN-Oceans», έναν μηχανισμό που επιδιώκει να ενισχύσει τον συντονισμό, τη συνέπεια και την αποτελεσματικότητα των αρμόδιων οργανισμών στο σύστημα των Ηνωμένων Εθνών. |
| --- | --- |

4.1.2.

Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει τη δέσμευση της Επιτροπής και της Ύπατης Εκπροσώπου για βελτίωση του συντονισμού και της συνεργασίας μεταξύ παγκόσμιων και περιφερειακών οργανισμών καθώς και των εταιρικών σχέσεων με καίριους παράγοντες που δραστηριοποιούνται στον τομέα των ωκεανών. Αυτό καταδεικνύει τις προσπάθειες που καταβάλλει η ΕΕ για την εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης και διατομεακής προσέγγισης σχετικά με τη διαχείριση των ωκεάνιων δραστηριοτήτων, η οποία παραμένει σε μεγάλο βαθμό τομεακή. Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει σθεναρά τη συμμετοχή της Επιτροπή και της Ύπατης Εκπροσώπου στο δίκτυο «UN-Oceans», έναν μηχανισμό που επιδιώκει να ενισχύσει τον συντονισμό, τη συνέπεια και την αποτελεσματικότητα των αρμόδιων οργανισμών στο σύστημα των Ηνωμένων Εθνών.

| 4.1.3. | Η δημιουργία ικανοτήτων είναι καίριας σημασίας για την επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης και για να δοθεί στις αναπτυσσόμενες χώρες η δυνατότηα να χρησιμοποιήσουν με βιώσιμο τρόπο τους ωκεανούς και τους πόρους τους σύμφωνα με την UNCLOS. Εντούτοις, η Επιτροπή και η Ύπατη Εκπρόσωπος δεν έχουν προσδιορίσει ακόμη ειδικά ενωσιακά μέτρα δημιουργίας ικανοτήτων. |
| --- | --- |

4.1.3.

Η δημιουργία ικανοτήτων είναι καίριας σημασίας για την επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης και για να δοθεί στις αναπτυσσόμενες χώρες η δυνατότηα να χρησιμοποιήσουν με βιώσιμο τρόπο τους ωκεανούς και τους πόρους τους σύμφωνα με την UNCLOS. Εντούτοις, η Επιτροπή και η Ύπατη Εκπρόσωπος δεν έχουν προσδιορίσει ακόμη ειδικά ενωσιακά μέτρα δημιουργίας ικανοτήτων.

| 4.1.3.1. | Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι στην κοινή ανακοίνωση γίνεται αναφορά στους πόρους για την ανάπτυξη ικανοτήτων που αποσκοπούν στη βελτίωση της βιώσιμης ανάπτυξης και της γαλάζιας οικονομίας στη Μεσόγειο. Ωστόσο, παρόμοιοι πόροι θα πρέπει να κινητοποιηθούν σε όλες τις ευρωπαϊκές θάλασσες, καθώς και στην περιοχή της Αρκτικής. |
| --- | --- |

4.1.3.1.

Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι στην κοινή ανακοίνωση γίνεται αναφορά στους πόρους για την ανάπτυξη ικανοτήτων που αποσκοπούν στη βελτίωση της βιώσιμης ανάπτυξης και της γαλάζιας οικονομίας στη Μεσόγειο. Ωστόσο, παρόμοιοι πόροι θα πρέπει να κινητοποιηθούν σε όλες τις ευρωπαϊκές θάλασσες, καθώς και στην περιοχή της Αρκτικής.

| 4.1.4. | Η ΕΟΚΕ προτρέπει να ενισχυθεί η προστασία των πόρων της Αρκτικής, οι οποίοι αποτελούν το φυσικό κεφάλαιο των μελλοντικών γενεών, και θεωρεί ότι οι μεταβολές που υφίσταται το περιβάλλον στη συγκεκριμένη περιοχή θα πρέπει να αξιολογηθούν ως δείκτης ευρωπαϊκής και παγκόσμιας προόδου που υλοποιείται στον τομέα της προστασίας του κλίματος. Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι η Επιτροπή θα μπορούσε να ενισχύσει την ευαισθητοποίηση των φορέων εκμετάλλευσης στην περιοχή της Αρκτικής σχετικά με τον ευαίσθητο χαρακτήρα της περιοχής και τη διαρκώς αυξανόμενη ανάγκη να αναπτυχθεί με βιώσιμο τρόπο. Η διαφύλαξη των περιοχών της Αρκτικής και η καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής δεν πρέπει να γίνονται χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι κάτοικοι ή εις βάρος των κατοίκων. Ενώ επιθυμούν να διαφυλάξουν τους πολιτισμούς τους, οι πληθυσμοί που κατοικούν στην Αρκτική επιθυμούν επίσης να μπορούν να επωφεληθούν από τις ευκαιρίες που παρέχει η βιώσιμη οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη. |
| --- | --- |

4.1.4.

Η ΕΟΚΕ προτρέπει να ενισχυθεί η προστασία των πόρων της Αρκτικής, οι οποίοι αποτελούν το φυσικό κεφάλαιο των μελλοντικών γενεών, και θεωρεί ότι οι μεταβολές που υφίσταται το περιβάλλον στη συγκεκριμένη περιοχή θα πρέπει να αξιολογηθούν ως δείκτης ευρωπαϊκής και παγκόσμιας προόδου που υλοποιείται στον τομέα της προστασίας του κλίματος. Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι η Επιτροπή θα μπορούσε να ενισχύσει την ευαισθητοποίηση των φορέων εκμετάλλευσης στην περιοχή της Αρκτικής σχετικά με τον ευαίσθητο χαρακτήρα της περιοχής και τη διαρκώς αυξανόμενη ανάγκη να αναπτυχθεί με βιώσιμο τρόπο. Η διαφύλαξη των περιοχών της Αρκτικής και η καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής δεν πρέπει να γίνονται χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι κάτοικοι ή εις βάρος των κατοίκων. Ενώ επιθυμούν να διαφυλάξουν τους πολιτισμούς τους, οι πληθυσμοί που κατοικούν στην Αρκτική επιθυμούν επίσης να μπορούν να επωφεληθούν από τις ευκαιρίες που παρέχει η βιώσιμη οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη.

| 4.1.4.1. | Η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ ενός ενεργού ρόλου της κοινωνίας πολιτών για την προώθηση των συμφερόντων και των μελημάτων των τοπικών πληθυσμών. Η ΕΕ θα μπορούσε επίσης να διοργανώσει δημόσιες συζητήσεις, στο πλαίσιο των οποίων οι κύριοι παράγοντες θα μπορούσαν να παρουσιάσουν τις συμβολές τους σχετικά με τη βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής, με τη συμμετοχή των αυτόχθονων πληθυσμών. Θα μπορούσε να εξεταστεί η συγκρότηση ενός κέντρου πληροφοριών για την Αρκτική με έδρα στις Βρυξέλλες (3). |
| --- | --- |

4.1.4.1.

Η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ ενός ενεργού ρόλου της κοινωνίας πολιτών για την προώθηση των συμφερόντων και των μελημάτων των τοπικών πληθυσμών. Η ΕΕ θα μπορούσε επίσης να διοργανώσει δημόσιες συζητήσεις, στο πλαίσιο των οποίων οι κύριοι παράγοντες θα μπορούσαν να παρουσιάσουν τις συμβολές τους σχετικά με τη βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής, με τη συμμετοχή των αυτόχθονων πληθυσμών. Θα μπορούσε να εξεταστεί η συγκρότηση ενός κέντρου πληροφοριών για την Αρκτική με έδρα στις Βρυξέλλες (3).

| 4.1.5. | Έχει παρατηρηθεί αύξηση της ανασφαλούς μετανάστευσης διά θαλάσσης, γεγονός το οποίο αναδεικνύει την ανάγκη ανάληψης επείγουσας δράσης για την πρόληψη της απώλειας ανθρώπινων ζωών στη θάλασσα. Συνεπώς, η ΕΟΚΕ επικροτεί την έγκριση του νέου κανονισμού 2016/1624 για την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή, παρότι η ΕΟΚΕ είχε προτείνει σθεναρά να ονομαστεί «Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνοριοφυλακής». Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει επίσης τους τροποποιημένους κανονισμούς για τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια στη Θάλασσα (EMSA) και για την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ελέγχου της Αλιείας (EFCA). |
| --- | --- |

4.1.5.

Έχει παρατηρηθεί αύξηση της ανασφαλούς μετανάστευσης διά θαλάσσης, γεγονός το οποίο αναδεικνύει την ανάγκη ανάληψης επείγουσας δράσης για την πρόληψη της απώλειας ανθρώπινων ζωών στη θάλασσα. Συνεπώς, η ΕΟΚΕ επικροτεί την έγκριση του νέου κανονισμού 2016/1624 για την Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή, παρότι η ΕΟΚΕ είχε προτείνει σθεναρά να ονομαστεί «Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνοριοφυλακής». Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει επίσης τους τροποποιημένους κανονισμούς για τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια στη Θάλασσα (EMSA) και για την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ελέγχου της Αλιείας (EFCA).

| 4.1.5.1. | Στη γνωμοδότησή της για την τροποποίηση του κανονισμού σχετικά με τη σύσταση του EMSA (4), η ΕΟΚΕ δήλωσε ότι αξιολογεί θετικά τη δράση του οργανισμού για τη βελτίωση της ασφάλειας στη θάλασσα στα κράτη μέλη. Δήλωσε επίσης, από τότε, ότι ήταν ιδιαίτερα σημαντικό να διευρυνθούν η αποστολή και οι αρμοδιότητες του EMSA με υπεύθυνο τρόπο. |
| --- | --- |

4.1.5.1.

Στη γνωμοδότησή της για την τροποποίηση του κανονισμού σχετικά με τη σύσταση του EMSA (4), η ΕΟΚΕ δήλωσε ότι αξιολογεί θετικά τη δράση του οργανισμού για τη βελτίωση της ασφάλειας στη θάλασσα στα κράτη μέλη. Δήλωσε επίσης, από τότε, ότι ήταν ιδιαίτερα σημαντικό να διευρυνθούν η αποστολή και οι αρμοδιότητες του EMSA με υπεύθυνο τρόπο.

| 4.1.6. | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει τα μέτρα της ΕΕ για την καταπολέμηση της παράνομης αλιείας και την ενίσχυση της βιώσιμης διαχείρισης των διατροφικών πόρων των ωκεανών. Η κοινή αλιευτική πολιτική θεσπίστηκε στη δεκαετία του 1960 και χρειάζεται να αναθεωρείται συνεχώς. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τη διαδικασία επικαιροποίησης της πολιτικής προκειμένου αυτή να συμβαδίζει με τις τεχνολογικές αλλαγές, με στόχο τη βελτίωση της διατήρησης των αλιευτικών αποθεμάτων και την προστασία τους. |
| --- | --- |

4.1.6.

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει τα μέτρα της ΕΕ για την καταπολέμηση της παράνομης αλιείας και την ενίσχυση της βιώσιμης διαχείρισης των διατροφικών πόρων των ωκεανών. Η κοινή αλιευτική πολιτική θεσπίστηκε στη δεκαετία του 1960 και χρειάζεται να αναθεωρείται συνεχώς. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τη διαδικασία επικαιροποίησης της πολιτικής προκειμένου αυτή να συμβαδίζει με τις τεχνολογικές αλλαγές, με στόχο τη βελτίωση της διατήρησης των αλιευτικών αποθεμάτων και την προστασία τους.

| 4.1.6.1. | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι προκειμένου να αποφευχθεί η παράνομη, λαθραία και άναρχη αλιεία, θα πρέπει να εφαρμοστούν αποτελεσματικά μέσα ελέγχου και εργαλεία επιβολής, συμπεριλαμβανομένων μέτρων παρακολούθησης, ελέγχου και εποπτείας. Η ΕΟΚΕ εφιστά την προσοχή της Επιτροπής και της Ύπατης Εκπροσώπου στο γεγονός ότι τα Ηνωμένα Έθνη εξέφρασαν την ανησυχία τους για το γεγονός ότι η αποτελεσματική διαχείριση των θαλάσσιων αλιευμάτων έχει καταστεί δύσκολη σε ορισμένες περιοχές λόγω αναξιόπιστων πληροφοριών. Όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ θα πρέπει, συνεπώς, να συμβάλλουν στη βελτίωση και ανταλλαγή των γνώσεων σχετικά με τα ιχθυαποθέματα στα ύδατά τους. Αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί, ενδεχομένως, με πόρους του ΕΤΘΑ. |
| --- | --- |

4.1.6.1.

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι προκειμένου να αποφευχθεί η παράνομη, λαθραία και άναρχη αλιεία, θα πρέπει να εφαρμοστούν αποτελεσματικά μέσα ελέγχου και εργαλεία επιβολής, συμπεριλαμβανομένων μέτρων παρακολούθησης, ελέγχου και εποπτείας. Η ΕΟΚΕ εφιστά την προσοχή της Επιτροπής και της Ύπατης Εκπροσώπου στο γεγονός ότι τα Ηνωμένα Έθνη εξέφρασαν την ανησυχία τους για το γεγονός ότι η αποτελεσματική διαχείριση των θαλάσσιων αλιευμάτων έχει καταστεί δύσκολη σε ορισμένες περιοχές λόγω αναξιόπιστων πληροφοριών. Όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ θα πρέπει, συνεπώς, να συμβάλλουν στη βελτίωση και ανταλλαγή των γνώσεων σχετικά με τα ιχθυαποθέματα στα ύδατά τους. Αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί, ενδεχομένως, με πόρους του ΕΤΘΑ.

| 4.1.6.2. | Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει την Επιτροπή να συνεχίσει τις προσπάθειές της για τη βελτίωση των επιδόσεων των περιφερειακών οργανώσεων διαχείρισης της αλιείας (RFMO). Επιπλέον, στο πλαίσιο της ολοκληρωμένης προσέγγισης της θαλάσσιας πολιτικής, η Επιτροπή θα πρέπει να επιδιώξει καλύτερο συντονισμό μεταξύ διαφορετικών φόρουμ, παραδείγματος χάρη, μεταξύ περιβαλλοντικών συμβάσεων για τις θάλασσες και παγκόσμιων οργανισμών. |
| --- | --- |

4.1.6.2.

Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει την Επιτροπή να συνεχίσει τις προσπάθειές της για τη βελτίωση των επιδόσεων των περιφερειακών οργανώσεων διαχείρισης της αλιείας (RFMO). Επιπλέον, στο πλαίσιο της ολοκληρωμένης προσέγγισης της θαλάσσιας πολιτικής, η Επιτροπή θα πρέπει να επιδιώξει καλύτερο συντονισμό μεταξύ διαφορετικών φόρουμ, παραδείγματος χάρη, μεταξύ περιβαλλοντικών συμβάσεων για τις θάλασσες και παγκόσμιων οργανισμών.

4.2.   
  Μείωση της ανθρώπινης πίεσης που ασκείται στους ωκεανούς και δημιουργία των συνθηκών για βιώσιμη γαλάζια οικονομία

| 4.2.1. | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει ένθερμα τα μέτρα της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της ανακοίνωσης σχετικά με την εφαρμογή της Συμφωνίας COP21 και τον μετριασμό των επιβλαβών επιπτώσεων της αύξησης της θερμοκρασίας των ωκεανών, της ανόδου της στάθμης της θάλασσας και της οξίνισης των ωκεανών. Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει επίσης την Επιτροπή και την Ύπατη Εκπρόσωπο να δράσουν προορατικά και να αξιολογήσουν τον αντίκτυπο των επιπτώσεων αυτών στη γαλάζια οικονομία, όχι μόνο για τις εδραιωμένες βιομηχανίες, αλλά και για τις αναδυόμενες βιομηχανίες. |
| --- | --- |

4.2.1.

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει ένθερμα τα μέτρα της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της ανακοίνωσης σχετικά με την εφαρμογή της Συμφωνίας COP21 και τον μετριασμό των επιβλαβών επιπτώσεων της αύξησης της θερμοκρασίας των ωκεανών, της ανόδου της στάθμης της θάλασσας και της οξίνισης των ωκεανών. Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει επίσης την Επιτροπή και την Ύπατη Εκπρόσωπο να δράσουν προορατικά και να αξιολογήσουν τον αντίκτυπο των επιπτώσεων αυτών στη γαλάζια οικονομία, όχι μόνο για τις εδραιωμένες βιομηχανίες, αλλά και για τις αναδυόμενες βιομηχανίες.

| 4.2.2. | Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει τη δράση της Επιτροπής για την προώθηση της εφαρμογής της συμφωνίας σχετικά με τα μέτρα που λαμβάνει το κράτος λιμένα (PSMA), η οποία τέθηκε σε ισχύ τον Ιούνιο του 2016, ως δεσμευτική διεθνής συνθήκη σχεδιασμένη για την καταπολέμηση της παράνομης, λαθραίας και άναρχης (ΠΛΑ) αλιείας. Η ορθή εφαρμογή της PSMA αναμένεται να οδηγήσει σε αύξηση της βιωσιμότητας του κλάδου και σε σημαντικές παράπλευρες επιπτώσεις σε όλο το μήκος της αλυσίδας εφοδιασμού της αλιείας. |
| --- | --- |

4.2.2.

Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει τη δράση της Επιτροπής για την προώθηση της εφαρμογής της συμφωνίας σχετικά με τα μέτρα που λαμβάνει το κράτος λιμένα (PSMA), η οποία τέθηκε σε ισχύ τον Ιούνιο του 2016, ως δεσμευτική διεθνής συνθήκη σχεδιασμένη για την καταπολέμηση της παράνομης, λαθραίας και άναρχης (ΠΛΑ) αλιείας. Η ορθή εφαρμογή της PSMA αναμένεται να οδηγήσει σε αύξηση της βιωσιμότητας του κλάδου και σε σημαντικές παράπλευρες επιπτώσεις σε όλο το μήκος της αλυσίδας εφοδιασμού της αλιείας.

| 4.2.3. | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι θα πρέπει να ισχύουν αυστηρές κυρώσεις σε περίπτωση παραβίασης της νομοθεσίας περί αλιείας. Η εφαρμογή της σύμβασης της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) σχετικά με την εργασία στον τομέα της αλιείας είναι σημαντική προκειμένου να αποφευχθούν παραβιάσεις των εργασιακών δικαιωμάτων επί των αλιευτικών σκαφών και ο αθέμιτος ανταγωνισμός ως συνέπεια των παραβιάσεων των θεμελιωδών αρχών και δικαιωμάτων στην εργασία. Οι συνθήκες διαβίωσης και εργασίας στη θάλασσα πρέπει να τηρούν τα υψηλότερα διεθνή και ενωσιακά πρότυπα. |
| --- | --- |

4.2.3.

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι θα πρέπει να ισχύουν αυστηρές κυρώσεις σε περίπτωση παραβίασης της νομοθεσίας περί αλιείας. Η εφαρμογή της σύμβασης της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) σχετικά με την εργασία στον τομέα της αλιείας είναι σημαντική προκειμένου να αποφευχθούν παραβιάσεις των εργασιακών δικαιωμάτων επί των αλιευτικών σκαφών και ο αθέμιτος ανταγωνισμός ως συνέπεια των παραβιάσεων των θεμελιωδών αρχών και δικαιωμάτων στην εργασία. Οι συνθήκες διαβίωσης και εργασίας στη θάλασσα πρέπει να τηρούν τα υψηλότερα διεθνή και ενωσιακά πρότυπα.

| 4.2.4. | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι οι βλαβερές επιδοτήσεις στον τομέα της αλιείας, είτε για την αύξηση της ικανότητας των στόλων είτε οι επιδοτήσεις που παρέχονται σε αλιείς οι οποίες εμπλέκονται σε ΠΛΑ, αποτελούν μία από τις βασικές αιτίες της υπεραλίευσης και χαιρετίζει, συνεπώς, τη δέσμευση της Επιτροπής να επισπεύσει τις εργασίες για την ολοκλήρωση των εν εξελίξει διαπραγματεύσεων επί του ζητήματος αυτού στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. |
| --- | --- |

4.2.4.

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι οι βλαβερές επιδοτήσεις στον τομέα της αλιείας, είτε για την αύξηση της ικανότητας των στόλων είτε οι επιδοτήσεις που παρέχονται σε αλιείς οι οποίες εμπλέκονται σε ΠΛΑ, αποτελούν μία από τις βασικές αιτίες της υπεραλίευσης και χαιρετίζει, συνεπώς, τη δέσμευση της Επιτροπής να επισπεύσει τις εργασίες για την ολοκλήρωση των εν εξελίξει διαπραγματεύσεων επί του ζητήματος αυτού στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου.

| 4.2.5. | Όσον αφορά τα θαλάσσια απορρίμματα, η ΕΟΚΕ σημειώνει με ανησυχία τις αυξανόμενες αποδείξεις των επιβλαβών τους επιπτώσεων για την άγρια ζωή και τα ενδιαιτήματα, καθώς και για τη θαλάσσια βιοποικιλότητα και το θαλάσσιο περιβάλλον. Η ΕΟΚΕ εκφράζει ιδιαίτερη ανησυχία για το πρόβλημα των μικροπλαστικών τα οποία, είτε εισάγονται άμεσα είτε λόγω της αποδόμησης στοιχείων μακροαπορριμμάτων, φτάνουν ακόμη και στις πλέον απομακρυσμένες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων στην προκειμένη περίπτωση των υδάτων με το μεγαλύτερο βάθος, και εκλύουν επιβλαβείς χημικές ουσίες οι οποίες μπορούν να παρεισφρήσουν στην αλυσίδα τροφίμων. |
| --- | --- |

4.2.5.

Όσον αφορά τα θαλάσσια απορρίμματα, η ΕΟΚΕ σημειώνει με ανησυχία τις αυξανόμενες αποδείξεις των επιβλαβών τους επιπτώσεων για την άγρια ζωή και τα ενδιαιτήματα, καθώς και για τη θαλάσσια βιοποικιλότητα και το θαλάσσιο περιβάλλον. Η ΕΟΚΕ εκφράζει ιδιαίτερη ανησυχία για το πρόβλημα των μικροπλαστικών τα οποία, είτε εισάγονται άμεσα είτε λόγω της αποδόμησης στοιχείων μακροαπορριμμάτων, φτάνουν ακόμη και στις πλέον απομακρυσμένες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων στην προκειμένη περίπτωση των υδάτων με το μεγαλύτερο βάθος, και εκλύουν επιβλαβείς χημικές ουσίες οι οποίες μπορούν να παρεισφρήσουν στην αλυσίδα τροφίμων.

| 4.2.5.1. | Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει τις προσπάθειες που καταβάλλονται στο πλαίσιο κάθε περιφερειακής σύμβασης για τη θάλασσα με στόχο την πρόληψη και τη μείωση των θαλάσσιων απορριμμάτων, όπως η ανάπτυξη ειδικών περιφερειακών σχεδίων δράσης. Η ΕΟΚΕ προτρέπει τα κράτη μέλη της ΕΕ να βελτιώσουν την εφαρμογή της οδηγίας-πλαισίου για τη θαλάσσια στρατηγική προκειμένου να επιτύχουν και να διατηρήσουν μια καλή κατάσταση του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να ενθαρρύνει τις περιφέρειες εκτός της ΕΕ να αναπτύξουν παρόμοια σχέδια δράσης. |
| --- | --- |

4.2.5.1.

Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει τις προσπάθειες που καταβάλλονται στο πλαίσιο κάθε περιφερειακής σύμβασης για τη θάλασσα με στόχο την πρόληψη και τη μείωση των θαλάσσιων απορριμμάτων, όπως η ανάπτυξη ειδικών περιφερειακών σχεδίων δράσης. Η ΕΟΚΕ προτρέπει τα κράτη μέλη της ΕΕ να βελτιώσουν την εφαρμογή της οδηγίας-πλαισίου για τη θαλάσσια στρατηγική προκειμένου να επιτύχουν και να διατηρήσουν μια καλή κατάσταση του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να ενθαρρύνει τις περιφέρειες εκτός της ΕΕ να αναπτύξουν παρόμοια σχέδια δράσης.

| 4.2.5.2. | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τη σημασία των διεθνών μηχανισμών, όπως η Διεθνής σύμβαση για την πρόληψη της ρύπανσης από πλοία (MARPOL), για την καταπολέμηση των πηγών θαλάσσιων απορριμμάτων που προέρχονται από πλοία και παροτρύνει την Επιτροπή να προτείνει αναθεώρηση της οδηγίας σχετικά με τις λιμενικές εγκαταστάσεις παραλαβής εντός του 2017, προκειμένου να επιδιώξει μεγαλύτερη ευθυγράμμιση με το πεδίο εφαρμογής και τους ορισμούς της MARPOL. |
| --- | --- |

4.2.5.2.

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τη σημασία των διεθνών μηχανισμών, όπως η Διεθνής σύμβαση για την πρόληψη της ρύπανσης από πλοία (MARPOL), για την καταπολέμηση των πηγών θαλάσσιων απορριμμάτων που προέρχονται από πλοία και παροτρύνει την Επιτροπή να προτείνει αναθεώρηση της οδηγίας σχετικά με τις λιμενικές εγκαταστάσεις παραλαβής εντός του 2017, προκειμένου να επιδιώξει μεγαλύτερη ευθυγράμμιση με το πεδίο εφαρμογής και τους ορισμούς της MARPOL.

| 4.2.5.3. | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η ΕΕ θα πρέπει να κατανοήσει καλύτερα τα περιφερειακά χαρακτηριστικά καθώς και τις πηγές, τις ποσότητες, τις οδούς, τις τάσεις κατανομής, τη φύση και τις επιπτώσεις των θαλάσσιων απορριμμάτων, συμπεριλαμβανομένων των μικροπλαστικών, και παροτρύνει την Επιτροπή και την Ύπατη Εκπρόσωπο να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα των πηγών θαλάσσιων απορριμμάτων που εντοπίζονται στη θάλασσα, αλλά και στην ξηρά. |
| --- | --- |

4.2.5.3.

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η ΕΕ θα πρέπει να κατανοήσει καλύτερα τα περιφερειακά χαρακτηριστικά καθώς και τις πηγές, τις ποσότητες, τις οδούς, τις τάσεις κατανομής, τη φύση και τις επιπτώσεις των θαλάσσιων απορριμμάτων, συμπεριλαμβανομένων των μικροπλαστικών, και παροτρύνει την Επιτροπή και την Ύπατη Εκπρόσωπο να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα των πηγών θαλάσσιων απορριμμάτων που εντοπίζονται στη θάλασσα, αλλά και στην ξηρά.

| 4.2.6. | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τη δράση της Επιτροπής και της Ύπατης Εκπροσώπου για την επίτευξη και επιτάχυνση επιτυχούς θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού σε παγκόσμιο επίπεδο με τη συμμετοχή όλων των βασικών ενδιαφερόμενων μερών (5). |
| --- | --- |

4.2.6.

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τη δράση της Επιτροπής και της Ύπατης Εκπροσώπου για την επίτευξη και επιτάχυνση επιτυχούς θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού σε παγκόσμιο επίπεδο με τη συμμετοχή όλων των βασικών ενδιαφερόμενων μερών (5).

| 4.2.7. | Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει την Επιτροπή και την Ύπατη Εκπρόσωπο να τονώσουν την περιφερειακή και διεθνή συνεργασία για την ανάπτυξη μακροπρόθεσμων, βιώσιμων μηχανισμών χρηματοδότησης για τις προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές, διασφαλίζοντας ότι τυγχάνουν καλής διαχείρισης και σχηματίζουν ένα συνεκτικό από οικολογική άποψη δίκτυο. |
| --- | --- |

4.2.7.

Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει την Επιτροπή και την Ύπατη Εκπρόσωπο να τονώσουν την περιφερειακή και διεθνή συνεργασία για την ανάπτυξη μακροπρόθεσμων, βιώσιμων μηχανισμών χρηματοδότησης για τις προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές, διασφαλίζοντας ότι τυγχάνουν καλής διαχείρισης και σχηματίζουν ένα συνεκτικό από οικολογική άποψη δίκτυο.

4.3.   
  Ενίσχυση της διεθνούς έρευνας και των δεδομένων για τους ωκεανούς

| 4.3.1. | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τις δράσεις που παρατίθενται στην κοινή ανακοίνωση και αποσκοπούν στην αύξηση των γνώσεων για τους ευρωπαϊκούς ωκεανούς. Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει, συνεπώς, σθεναρά την ΕΕ να αναπτύξει το Δίκτυο Παρατηρήσεων και Δεδομένων της Θάλασσας σε ένα παγκόσμιο δίκτυο θαλάσσιων δεδομένων. Η ΕΕ θα μπορούσε να καταστεί κέντρο συντονισμού για την έρευνα αυτή. Εντούτοις, πριν από τη συλλογή και ανάλυση περισσότερων πληροφοριών, πρέπει να αξιοποιηθούν καταλλήλως και με αποτελεσματικό τρόπο τα δεδομένα που είναι επί του παρόντος διαθέσιμα. Υπάρχει πλήθος πληροφοριών για τις θάλασσές μας που είναι σε μεγάλο βαθμό κατακερματισμένες. |
| --- | --- |

4.3.1.

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τις δράσεις που παρατίθενται στην κοινή ανακοίνωση και αποσκοπούν στην αύξηση των γνώσεων για τους ευρωπαϊκούς ωκεανούς. Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει, συνεπώς, σθεναρά την ΕΕ να αναπτύξει το Δίκτυο Παρατηρήσεων και Δεδομένων της Θάλασσας σε ένα παγκόσμιο δίκτυο θαλάσσιων δεδομένων. Η ΕΕ θα μπορούσε να καταστεί κέντρο συντονισμού για την έρευνα αυτή. Εντούτοις, πριν από τη συλλογή και ανάλυση περισσότερων πληροφοριών, πρέπει να αξιοποιηθούν καταλλήλως και με αποτελεσματικό τρόπο τα δεδομένα που είναι επί του παρόντος διαθέσιμα. Υπάρχει πλήθος πληροφοριών για τις θάλασσές μας που είναι σε μεγάλο βαθμό κατακερματισμένες.

| 4.3.2. | Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει την Επιτροπή να ενισχύσει τη διεθνή συνεργασία στον τομέα της θαλάσσιας επιστήμης και τεχνολογίας, όπως προτείνει ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), ως μέσο τόνωσης της καινοτομίας και ενίσχυσης της βιώσιμης ανάπτυξης της γαλάζιας οικονομίας. |
| --- | --- |

4.3.2.

Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει την Επιτροπή να ενισχύσει τη διεθνή συνεργασία στον τομέα της θαλάσσιας επιστήμης και τεχνολογίας, όπως προτείνει ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), ως μέσο τόνωσης της καινοτομίας και ενίσχυσης της βιώσιμης ανάπτυξης της γαλάζιας οικονομίας.

| 4.3.3. | Τέλος, η ΕΟΚΕ προτείνει η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταβάλλουν προσπάθειες προκειμένου να βελτιώσουν τη βάση των στατιστικών και μεθοδολογικών δεδομένων, σε ευρωπαϊκό και σε διεθνές επίπεδο, αφενός για τον υπολογισμό της κλίμακας και των επιδόσεων των εδραιωμένων και των αναδυόμενων βιομηχανιών που βασίζονται στους ωκεανούς και, αφετέρου, για τη μέτρηση της συμβολής τους στη συνολική οικονομία. |
| --- | --- |

4.3.3.

Τέλος, η ΕΟΚΕ προτείνει η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταβάλλουν προσπάθειες προκειμένου να βελτιώσουν τη βάση των στατιστικών και μεθοδολογικών δεδομένων, σε ευρωπαϊκό και σε διεθνές επίπεδο, αφενός για τον υπολογισμό της κλίμακας και των επιδόσεων των εδραιωμένων και των αναδυόμενων βιομηχανιών που βασίζονται στους ωκεανούς και, αφετέρου, για τη μέτρηση της συμβολής τους στη συνολική οικονομία.

Βρυξέλλες, 29 Μαρτίου 2017.

O Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Γιώργος ΝΤΆΣΗΣ

---

(1)  ARES/69/292.

1

(2)  Ευρωπαϊκή Επιτροπή — δελτίο τύπου με τίτλο «EU acts on illegal fishing: Yellow card issued to Thailand while South Korea & Philippines are cleared», 21 Απριλίου 2015, http://europa.eu/rapid/press-release_IP-15-4806_en.htm

2

(3)  ΕΕ C 75 της 10.3.2017, σ. 144.

3

(4)  ΕΕ C 107 της 6.4.2011, σ. 68.

4

(5)  Παραπομπή στη 2η Διεθνή διάσκεψη για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό (ΘΧΣ), που συνδιοργανώθηκε από τη ΓΔ MARE της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και τη Διακυβερνητική Ωκεανογραφική Επιτροπή της Unesco. Θα πραγματοποιηθεί στις 15-17 Μαρτίου 2017 στα κεντρικά γραφεία της Unesco στο Παρίσι, Γαλλία.

5

---

| 30.6.2017 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 209/66 |
| --- | --- | --- | --- |

30.6.2017

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 209/66

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση κανονισμού για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1036 για την άμυνα κατά των εισαγωγών που αποτελούν αντικείμενο ντάμπινγκ εκ μέρους χωρών μη μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του κανονισμού (ΕΕ) 2016/1037 για την άμυνα κατά των εισαγωγών που αποτελούν αντικείμενο επιδοτήσεων εκ μέρους χωρών μη μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης»

[COM(2016) 721 final]

(2017/C 209/12)

| Εισηγητής: | ο κ. Christian BÄUMLER |
| --- | --- |
| Συνεισηγητής: | ο κ. Andrés BARCELÓ DELGADO |

Εισηγητής:

ο κ. Christian BÄUMLER

Συνεισηγητής:

ο κ. Andrés BARCELÓ DELGADO

| Αίτηση γνωμοδότησης | Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 24.11.2016 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| | |
| Αρμόδιο τμήμα | REX |
| Υιοθετήθηκε από το τμήμα | 6.3.2017 |
| Υιοθετήθηκε από την Ολομέλεια | 29.3.2017 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 524 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 194/0/1 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 24.11.2016

Νομική βάση

Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο τμήμα

REX

Υιοθετήθηκε από το τμήμα

6.3.2017

Υιοθετήθηκε από την Ολομέλεια

29.3.2017

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

524

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

194/0/1

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1. | Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) υποστηρίζει θερμά το ανοικτό και θεμιτό εμπόριο και αναγνωρίζει την αξία του ως κινητήρια δύναμη για την ανάπτυξη και την απασχόληση. |
| --- | --- |

1.1.

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) υποστηρίζει θερμά το ανοικτό και θεμιτό εμπόριο και αναγνωρίζει την αξία του ως κινητήρια δύναμη για την ανάπτυξη και την απασχόληση.

| 1.2. | Η ΕΟΚΕ ζητά ισότιμους όρους ανταγωνισμού μεταξύ των ευρωπαίων και μη ευρωπαίων εξαγωγέων παραγωγών και αποτελεσματικά μέσα εμπορικής άμυνας. |
| --- | --- |

1.2.

Η ΕΟΚΕ ζητά ισότιμους όρους ανταγωνισμού μεταξύ των ευρωπαίων και μη ευρωπαίων εξαγωγέων παραγωγών και αποτελεσματικά μέσα εμπορικής άμυνας.

| 1.3. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι συνολικά η πρόταση της Επιτροπής παρέχει μια ισορροπημένη προσέγγιση μεταξύ, αφενός, του ζητήματος του καθεστώτος οικονομίας της αγοράς της Κίνας και, αφετέρου, του στόχου της δημιουργίας μιας αποτελεσματικής μεθόδου υπολογισμού του ντάμπινγκ. |
| --- | --- |

1.3.

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι συνολικά η πρόταση της Επιτροπής παρέχει μια ισορροπημένη προσέγγιση μεταξύ, αφενός, του ζητήματος του καθεστώτος οικονομίας της αγοράς της Κίνας και, αφετέρου, του στόχου της δημιουργίας μιας αποτελεσματικής μεθόδου υπολογισμού του ντάμπινγκ.

| 1.4. | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την πρόταση της Επιτροπής σύμφωνα με την οποία το περιθώριο ντάμπινγκ δεν θα πρέπει να υπολογίζεται με την τυπική μεθοδολογία, αλλά βάσει δεικτών αναφοράς που λαμβάνουν υπόψη τη σημαντική στρέβλωση της παραγωγής και το κόστος πωλήσεων. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι στη γνωμοδότησή της του 2016 σχετικά με την εξασφάλιση βιώσιμης απασχόλησης και ανάπτυξης στον κλάδο της χαλυβουργίας είχε ήδη ζητήσει να μη χρησιμοποιείται η τυπική μεθοδολογία στους ελέγχους των κινεζικών εισαγωγών για την καταπολέμηση του ντάμπινγκ και των παράνομων επιδοτήσεων, εφόσον η εν λόγω χώρα δεν πληρούσε τα πέντε κριτήρια της ΕΕ για να θεωρείται οικονομία της αγοράς. |
| --- | --- |

1.4.

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την πρόταση της Επιτροπής σύμφωνα με την οποία το περιθώριο ντάμπινγκ δεν θα πρέπει να υπολογίζεται με την τυπική μεθοδολογία, αλλά βάσει δεικτών αναφοράς που λαμβάνουν υπόψη τη σημαντική στρέβλωση της παραγωγής και το κόστος πωλήσεων. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι στη γνωμοδότησή της του 2016 σχετικά με την εξασφάλιση βιώσιμης απασχόλησης και ανάπτυξης στον κλάδο της χαλυβουργίας είχε ήδη ζητήσει να μη χρησιμοποιείται η τυπική μεθοδολογία στους ελέγχους των κινεζικών εισαγωγών για την καταπολέμηση του ντάμπινγκ και των παράνομων επιδοτήσεων, εφόσον η εν λόγω χώρα δεν πληρούσε τα πέντε κριτήρια της ΕΕ για να θεωρείται οικονομία της αγοράς.

| 1.5. | Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει την πρόθεση της Επιτροπής να χρησιμοποιούνται συγκεκριμένα κριτήρια προκειμένου να διαπιστωθεί εάν υπάρχουν σημαντικές στρεβλώσεις στην κατάσταση της αγοράς. Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι η τήρηση των προτύπων της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας και των πολυμερών συμφωνιών για το περιβάλλον, θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη. |
| --- | --- |

1.5.

Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει την πρόθεση της Επιτροπής να χρησιμοποιούνται συγκεκριμένα κριτήρια προκειμένου να διαπιστωθεί εάν υπάρχουν σημαντικές στρεβλώσεις στην κατάσταση της αγοράς. Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι η τήρηση των προτύπων της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας και των πολυμερών συμφωνιών για το περιβάλλον, θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη.

| 1.6. | Η ΕΟΚΕ καλεί το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να δηλώσουν ρητά ότι η Επιτροπή θα εκδώσει ειδικές ανά χώρα εκθέσεις για κάθε χώρα με σημαντικές στρεβλώσεις της αγοράς. Ο στόχος θα περιλαμβάνει όλες τις χώρες που, αθροιστικά, ευθύνονται για το 70 % των ερευνών κατά του ντάμπινγκ που δρομολογήθηκαν την προηγούμενη πενταετή περίοδο. |
| --- | --- |

1.6.

Η ΕΟΚΕ καλεί το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να δηλώσουν ρητά ότι η Επιτροπή θα εκδώσει ειδικές ανά χώρα εκθέσεις για κάθε χώρα με σημαντικές στρεβλώσεις της αγοράς. Ο στόχος θα περιλαμβάνει όλες τις χώρες που, αθροιστικά, ευθύνονται για το 70 % των ερευνών κατά του ντάμπινγκ που δρομολογήθηκαν την προηγούμενη πενταετή περίοδο.

| 1.7. | Εντούτοις, η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο βελτίωσης της πρότασης της Επιτροπής όσον αφορά την τροποποίηση του βασικού κανονισμού αντιντάμπινγκ της ΕΕ σχετικά με την αποτελεσματικότητα και εφαρμοσιμότητα της διαδικασίας ελέγχων κατά του ντάμπινγκ (νομικό καθεστώς, σκοπιμότητα και συνάφεια των προτεινόμενων εκθέσεων) και ιδίως σχετικά με το βάρος της απόδειξης, το οποίο δεν θα πρέπει να μεταφέρεται στην ευρωπαϊκή βιομηχανία. |
| --- | --- |

1.7.

Εντούτοις, η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο βελτίωσης της πρότασης της Επιτροπής όσον αφορά την τροποποίηση του βασικού κανονισμού αντιντάμπινγκ της ΕΕ σχετικά με την αποτελεσματικότητα και εφαρμοσιμότητα της διαδικασίας ελέγχων κατά του ντάμπινγκ (νομικό καθεστώς, σκοπιμότητα και συνάφεια των προτεινόμενων εκθέσεων) και ιδίως σχετικά με το βάρος της απόδειξης, το οποίο δεν θα πρέπει να μεταφέρεται στην ευρωπαϊκή βιομηχανία.

| 1.8. | Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι στη διαδικασία καταγγελιών κατά του ντάμπινγκ και κατά των επιδοτήσεων πρέπει επίσης να έχουν πρόσβαση οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. |
| --- | --- |

1.8.

Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι στη διαδικασία καταγγελιών κατά του ντάμπινγκ και κατά των επιδοτήσεων πρέπει επίσης να έχουν πρόσβαση οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

| 1.9. | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τις μεταβατικές ρυθμίσεις και τις ρυθμίσεις διαβουλεύσεων που προτείνει η Επιτροπή. |
| --- | --- |

1.9.

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τις μεταβατικές ρυθμίσεις και τις ρυθμίσεις διαβουλεύσεων που προτείνει η Επιτροπή.

| 1.10. | Η ΕΟΚΕ παροτρύνει την Επιτροπή να διασφαλίσει στον μέγιστο δυνατό βαθμό τη συμβατότητα της νέας πολιτικής αντιντάμπινγκ της ΕΕ με τη συμφωνία αντιντάμπινγκ του ΠΟΕ ώστε να ενισχυθεί η ασφάλεια δικαίου. |
| --- | --- |

1.10.

Η ΕΟΚΕ παροτρύνει την Επιτροπή να διασφαλίσει στον μέγιστο δυνατό βαθμό τη συμβατότητα της νέας πολιτικής αντιντάμπινγκ της ΕΕ με τη συμφωνία αντιντάμπινγκ του ΠΟΕ ώστε να ενισχυθεί η ασφάλεια δικαίου.

| 1.11. | Η ΕΟΚΕ συνιστά η πολιτική εμπορικής άμυνας έναντι χωρών με σημαντικές στρεβλώσεις της αγοράς θα πρέπει να υιοθετήσει μια διεθνώς συντονισμένη προσέγγιση η οποία δεν θα περιορίζεται στα σύνορα της ΕΕ. Απαιτείται στενός συντονισμός με τους μείζονες εμπορικούς εταίρους. |
| --- | --- |

1.11.

Η ΕΟΚΕ συνιστά η πολιτική εμπορικής άμυνας έναντι χωρών με σημαντικές στρεβλώσεις της αγοράς θα πρέπει να υιοθετήσει μια διεθνώς συντονισμένη προσέγγιση η οποία δεν θα περιορίζεται στα σύνορα της ΕΕ. Απαιτείται στενός συντονισμός με τους μείζονες εμπορικούς εταίρους.

| 1.12. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρόταση της Επιτροπής σχετικά με τις αλλαγές που προτείνονται στον κανονισμό κατά των επιδοτήσεων. |
| --- | --- |

1.12.

Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρόταση της Επιτροπής σχετικά με τις αλλαγές που προτείνονται στον κανονισμό κατά των επιδοτήσεων.

| 1.13. | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η αποδοτικότητα των διαδικασιών που αφορούν τα μέσα εμπορικής άμυνας (ΜΕΑ) συνδέεται επίσης με την πρόταση του 2013 για τον εκσυγχρονισμό των ΜΕΑ, συμπεριλαμβανομένου του κανόνα του χαμηλότερου δασμού. Η ΕΟΚΕ εμμένει στην κρισιμότητα της σημασίας της οριστικοποίησης και έγκρισης της δέσμης για τον εκσυγχρονισμό των ΜΕΑ τους επόμενους μήνες, προκειμένου να δημιουργηθεί ένα στέρεο και αποτελεσματικό σύστημα εμπορικής άμυνας και να εξασφαλιστεί η απασχόληση και η ανάπτυξη στην ΕΕ. |
| --- | --- |

1.13.

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η αποδοτικότητα των διαδικασιών που αφορούν τα μέσα εμπορικής άμυνας (ΜΕΑ) συνδέεται επίσης με την πρόταση του 2013 για τον εκσυγχρονισμό των ΜΕΑ, συμπεριλαμβανομένου του κανόνα του χαμηλότερου δασμού. Η ΕΟΚΕ εμμένει στην κρισιμότητα της σημασίας της οριστικοποίησης και έγκρισης της δέσμης για τον εκσυγχρονισμό των ΜΕΑ τους επόμενους μήνες, προκειμένου να δημιουργηθεί ένα στέρεο και αποτελεσματικό σύστημα εμπορικής άμυνας και να εξασφαλιστεί η απασχόληση και η ανάπτυξη στην ΕΕ.

2.   Πλαίσιο και κύρια σημεία του εγγράφου της Επιτροπής

| 2.1. | Η πρόταση της Επιτροπής (1) τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/1036 για την άμυνα κατά των εισαγωγών που αποτελούν αντικείμενο ντάμπινγκ εκ μέρους χωρών μη μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/1037 για την άμυνα κατά των εισαγωγών που αποτελούν αντικείμενο επιδοτήσεων εκ μέρους χωρών μη μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι αλλαγές σχετίζονται με υπολογισμούς αντιντάμπινγκ, καθώς και με διαδικασίες κατά των επιδοτήσεων. |
| --- | --- |

2.1.

Η πρόταση της Επιτροπής (1) τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/1036 για την άμυνα κατά των εισαγωγών που αποτελούν αντικείμενο ντάμπινγκ εκ μέρους χωρών μη μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/1037 για την άμυνα κατά των εισαγωγών που αποτελούν αντικείμενο επιδοτήσεων εκ μέρους χωρών μη μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι αλλαγές σχετίζονται με υπολογισμούς αντιντάμπινγκ, καθώς και με διαδικασίες κατά των επιδοτήσεων.

| 2.2. | Η νέα πρόταση της Επιτροπής εισάγει αλλαγές στον βασικό κανονισμό αντιντάμπινγκ καταργώντας τη διάκριση μεταξύ χωρών με καθεστώς οικονομίας της αγοράς και χωρών που δεν έχουν οικονομία της αγοράς και είναι μέλη του ΠΟΕ. Η μέθοδος της «ανάλογης χώρας» μπορεί να εξακολουθήσει να ισχύει για χώρες που δεν είναι μέλη του ΠΟΕ και δεν έχουν οικονομία της αγοράς. Η τυπική μεθοδολογία θα ισχύει για όλα τα μέλη του ΠΟΕ, εκτός από την περίπτωση ουσιαστικών στρεβλώσεων της αγοράς. Σε αυτήν την περίπτωση, το νέο άρθρο 2 παράγραφος 6α επιτρέπει η κανονική αξία να ορίζεται με βάση το κόστος παραγωγής και πώλησης, αντικατοπτρίζοντας τις τιμές χωρίς στρεβλώσεις ή βάσει δεικτών αναφοράς. |
| --- | --- |

2.2.

Η νέα πρόταση της Επιτροπής εισάγει αλλαγές στον βασικό κανονισμό αντιντάμπινγκ καταργώντας τη διάκριση μεταξύ χωρών με καθεστώς οικονομίας της αγοράς και χωρών που δεν έχουν οικονομία της αγοράς και είναι μέλη του ΠΟΕ. Η μέθοδος της «ανάλογης χώρας» μπορεί να εξακολουθήσει να ισχύει για χώρες που δεν είναι μέλη του ΠΟΕ και δεν έχουν οικονομία της αγοράς. Η τυπική μεθοδολογία θα ισχύει για όλα τα μέλη του ΠΟΕ, εκτός από την περίπτωση ουσιαστικών στρεβλώσεων της αγοράς. Σε αυτήν την περίπτωση, το νέο άρθρο 2 παράγραφος 6α επιτρέπει η κανονική αξία να ορίζεται με βάση το κόστος παραγωγής και πώλησης, αντικατοπτρίζοντας τις τιμές χωρίς στρεβλώσεις ή βάσει δεικτών αναφοράς.

| 2.3. | Ακόμα και εάν η νέα πρόταση κανονισμού είναι «ουδέτερη όσον αφορά τις χώρες», συνδέεται στενά με τη λήξη ισχύος του άρθρου 15 στοιχείο α σημείο ii του πρωτοκόλλου προσχώρησης της Κίνας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ) της 11ης Δεκεμβρίου 2016. Οι συνέπειες αυτής της λήξης ισχύος επιδέχονται διαφορετικές ερμηνείες (2). |
| --- | --- |

2.3.

Ακόμα και εάν η νέα πρόταση κανονισμού είναι «ουδέτερη όσον αφορά τις χώρες», συνδέεται στενά με τη λήξη ισχύος του άρθρου 15 στοιχείο α σημείο ii του πρωτοκόλλου προσχώρησης της Κίνας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ) της 11ης Δεκεμβρίου 2016. Οι συνέπειες αυτής της λήξης ισχύος επιδέχονται διαφορετικές ερμηνείες (2).

| 2.4. | Βάσει της τυπικής μεθοδολογίας, το ντάμπινγκ πρέπει να υπολογίζεται με τη σύγκριση των τιμών εξαγωγής προς την ΕΕ με τις εγχώριες τιμές ή το κόστος των προϊόντων στη χώρα εξαγωγής. Εντούτοις, για χώρες που δεν έχουν οικονομία αγοράς η ΕΕ χρησιμοποιεί σήμερα την αποκαλούμενη «μέθοδο της ανάλογης χώρας», σύμφωνα με την οποία οι εγχώριες τιμές αντικαθίστανται από τιμές και κόστος άλλης «ανάλογης χώρας» ως βάση υπολογισμού. |
| --- | --- |

2.4.

Βάσει της τυπικής μεθοδολογίας, το ντάμπινγκ πρέπει να υπολογίζεται με τη σύγκριση των τιμών εξαγωγής προς την ΕΕ με τις εγχώριες τιμές ή το κόστος των προϊόντων στη χώρα εξαγωγής. Εντούτοις, για χώρες που δεν έχουν οικονομία αγοράς η ΕΕ χρησιμοποιεί σήμερα την αποκαλούμενη «μέθοδο της ανάλογης χώρας», σύμφωνα με την οποία οι εγχώριες τιμές αντικαθίστανται από τιμές και κόστος άλλης «ανάλογης χώρας» ως βάση υπολογισμού.

| 2.5. | Ο κανονισμός (ΕΕ) 2016/1036 για την άμυνα κατά των εισαγωγών που αποτελούν αντικείμενο ντάμπινγκ κατονομάζει τις χώρες του ΠΟΕ που θεωρούνται χώρες χωρίς οικονομία της αγοράς (3), για τις οποίες πρέπει να ακολουθείται μια μη τυποποιημένη μεθοδολογία αντιντάμπινγκ. |
| --- | --- |

2.5.

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2016/1036 για την άμυνα κατά των εισαγωγών που αποτελούν αντικείμενο ντάμπινγκ κατονομάζει τις χώρες του ΠΟΕ που θεωρούνται χώρες χωρίς οικονομία της αγοράς (3), για τις οποίες πρέπει να ακολουθείται μια μη τυποποιημένη μεθοδολογία αντιντάμπινγκ.

| 2.6. | Εντούτοις, το γεγονός ότι η λήξη ισχύος του άρθρου 15 στοιχείο α σημείο ii του πρωτοκόλλου προσχώρησης της Κίνας ενδέχεται να ερμηνευθεί ως εξαναγκασμός της ΕΕ να χορηγήσει καθεστώς οικονομίας της αγοράς στην Κίνα ανάγκασε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει διαφορετικά σενάρια σχετικά με το πώς θα διατηρήσει ισχυρά μέσα εμπορικής άμυνας (ΜΕΑ), προστατεύοντας παράλληλα την ευρωπαϊκή βιομηχανία από αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και τηρώντας τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τον ΠΟΕ. |
| --- | --- |

2.6.

Εντούτοις, το γεγονός ότι η λήξη ισχύος του άρθρου 15 στοιχείο α σημείο ii του πρωτοκόλλου προσχώρησης της Κίνας ενδέχεται να ερμηνευθεί ως εξαναγκασμός της ΕΕ να χορηγήσει καθεστώς οικονομίας της αγοράς στην Κίνα ανάγκασε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει διαφορετικά σενάρια σχετικά με το πώς θα διατηρήσει ισχυρά μέσα εμπορικής άμυνας (ΜΕΑ), προστατεύοντας παράλληλα την ευρωπαϊκή βιομηχανία από αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και τηρώντας τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τον ΠΟΕ.

| 2.7. | Το 2016 διεξήχθη εντατική συζήτηση μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και των ενδιαφερόμενων φορέων. Η ΕΟΚΕ συμμετείχε σε αυτήν τη συζήτηση και στη γνωμοδότησή της με θέμα «Οι επιπτώσεις σε βασικούς βιομηχανικούς τομείς (και στις θέσεις εργασίας και στην ανάπτυξη) της ενδεχόμενης χορήγησης του καθεστώτος της οικονομίας της αγοράς στην Κίνα (για σκοπούς των μέσων εμπορικής άμυνας) (4)» επέμεινε ότι η ΕΕ δεν θα πρέπει να χάσει τα εργαλεία διασφάλισης ενός ελεύθερου και θεμιτού εμπορίου με την Κίνα, διότι διαφορετικά θα χαθεί ένας απαράδεκτος αριθμός θέσεων εργασίας (που φτάνει τις εκατοντάδες χιλιάδες). Η ΕΟΚΕ επέμεινε ότι αυτές οι απώλειες θα συγκεντρώνονταν σε συγκεκριμένους τομείς και περιφέρειες, που θα επηρεάζονταν σε σοβαρό βαθμό· τομείς όπως το αλουμίνιο, τα ποδήλατα, τα κεραμικά, τα ηλεκτρόδια, τα σιδηροκράματα, το γυαλί, το χαρτί, οι ηλιακοί συλλέκτες, ο χάλυβας και τα ελαστικά επίσωτρα. Η ΕΟΚΕ κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να προωθήσουν τον θεμιτό ανταγωνισμό σε διεθνή κλίμακα, ως τρόπο ενεργού υπεράσπισης των συγκεκριμένων θέσεων εργασίας και των αξιών της ευρωπαϊκής κοινωνίας, και να ενισχύσουν το εισόδημα και τον πλούτο στην Ευρωπαϊκή Ένωση (5). Στις 12 Μαΐου 2016, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με το καθεστώς οικονομίας της αγοράς της Κίνας. |
| --- | --- |

2.7.

Το 2016 διεξήχθη εντατική συζήτηση μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και των ενδιαφερόμενων φορέων. Η ΕΟΚΕ συμμετείχε σε αυτήν τη συζήτηση και στη γνωμοδότησή της με θέμα «Οι επιπτώσεις σε βασικούς βιομηχανικούς τομείς (και στις θέσεις εργασίας και στην ανάπτυξη) της ενδεχόμενης χορήγησης του καθεστώτος της οικονομίας της αγοράς στην Κίνα (για σκοπούς των μέσων εμπορικής άμυνας) (4)» επέμεινε ότι η ΕΕ δεν θα πρέπει να χάσει τα εργαλεία διασφάλισης ενός ελεύθερου και θεμιτού εμπορίου με την Κίνα, διότι διαφορετικά θα χαθεί ένας απαράδεκτος αριθμός θέσεων εργασίας (που φτάνει τις εκατοντάδες χιλιάδες). Η ΕΟΚΕ επέμεινε ότι αυτές οι απώλειες θα συγκεντρώνονταν σε συγκεκριμένους τομείς και περιφέρειες, που θα επηρεάζονταν σε σοβαρό βαθμό· τομείς όπως το αλουμίνιο, τα ποδήλατα, τα κεραμικά, τα ηλεκτρόδια, τα σιδηροκράματα, το γυαλί, το χαρτί, οι ηλιακοί συλλέκτες, ο χάλυβας και τα ελαστικά επίσωτρα. Η ΕΟΚΕ κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να προωθήσουν τον θεμιτό ανταγωνισμό σε διεθνή κλίμακα, ως τρόπο ενεργού υπεράσπισης των συγκεκριμένων θέσεων εργασίας και των αξιών της ευρωπαϊκής κοινωνίας, και να ενισχύσουν το εισόδημα και τον πλούτο στην Ευρωπαϊκή Ένωση (5). Στις 12 Μαΐου 2016, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε ψήφισμα σχετικά με το καθεστώς οικονομίας της αγοράς της Κίνας.

| 2.8. | Οι προτάσεις της Επιτροπής περιλαμβάνουν μη εξαντλητικό κατάλογο κριτηρίων στον οποίο επισημαίνονται σημαντικές στρεβλώσεις της αγοράς που σχετίζονται κυρίως με την κρατική παρέμβαση στον κλάδο. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής δύνανται να εκδίδουν δημόσιες εκθέσεις που θα περιγράφουν τη συγκεκριμένη κατάσταση σχετικά με τις συνθήκες της αγοράς σε κάθε χώρα ή κλάδο. Οι εν λόγω εκθέσεις και τα αποδεικτικά στοιχεία επί των οποίων αυτές θα στηρίζονται θα επισυνάπτονται στον φάκελο της έρευνας που σχετίζεται με την εν λόγω χώρα ή τον κλάδο, έτσι ώστε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να μπορούν να υποβάλλουν τις απόψεις τους και τα σχόλιά τους. |
| --- | --- |

2.8.

Οι προτάσεις της Επιτροπής περιλαμβάνουν μη εξαντλητικό κατάλογο κριτηρίων στον οποίο επισημαίνονται σημαντικές στρεβλώσεις της αγοράς που σχετίζονται κυρίως με την κρατική παρέμβαση στον κλάδο. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής δύνανται να εκδίδουν δημόσιες εκθέσεις που θα περιγράφουν τη συγκεκριμένη κατάσταση σχετικά με τις συνθήκες της αγοράς σε κάθε χώρα ή κλάδο. Οι εν λόγω εκθέσεις και τα αποδεικτικά στοιχεία επί των οποίων αυτές θα στηρίζονται θα επισυνάπτονται στον φάκελο της έρευνας που σχετίζεται με την εν λόγω χώρα ή τον κλάδο, έτσι ώστε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να μπορούν να υποβάλλουν τις απόψεις τους και τα σχόλιά τους.

| 2.9. | Η πρόταση της Επιτροπής, πέραν της νέας μεθοδολογίας υπολογισμού του ντάμπινγκ, ορίζει μεταβατικές ρυθμίσεις για τα υφιστάμενα μέτρα εμπορικής άμυνας και τους συνεχιζόμενους ελέγχους. Η πρόταση της Επιτροπής αναφέρει ότι το νέο σύστημα θα εφαρμόζεται μόνο σε υποθέσεις που ξεκίνησαν μετά την έναρξη ισχύος των νέων διατάξεων. Η εισαγωγή της νέας μεθοδολογίας δεν αποτελεί επαρκή αιτιολογία για την επανεξέταση των υφιστάμενων μέτρων αντιντάμπινγκ. Τα αιτήματα επανεξέτασης της μεθοδολογίας μπορούν να υποβληθούν μόνο μετά την εκκίνηση επανεξέτασης ενόψει της λήξης ισχύος του μέτρου. |
| --- | --- |

2.9.

Η πρόταση της Επιτροπής, πέραν της νέας μεθοδολογίας υπολογισμού του ντάμπινγκ, ορίζει μεταβατικές ρυθμίσεις για τα υφιστάμενα μέτρα εμπορικής άμυνας και τους συνεχιζόμενους ελέγχους. Η πρόταση της Επιτροπής αναφέρει ότι το νέο σύστημα θα εφαρμόζεται μόνο σε υποθέσεις που ξεκίνησαν μετά την έναρξη ισχύος των νέων διατάξεων. Η εισαγωγή της νέας μεθοδολογίας δεν αποτελεί επαρκή αιτιολογία για την επανεξέταση των υφιστάμενων μέτρων αντιντάμπινγκ. Τα αιτήματα επανεξέτασης της μεθοδολογίας μπορούν να υποβληθούν μόνο μετά την εκκίνηση επανεξέτασης ενόψει της λήξης ισχύος του μέτρου.

| 2.10. | Η πρόταση της Επιτροπής περιλαμβάνει επίσης αλλαγές σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η ΕΕ ελέγχει τις επιδοτήσεις που χορηγούνται σε τρίτες χώρες και διευκρινίζει σε τροποποίηση του βασικού κανονισμού κατά των επιδοτήσεων ότι οι συμπληρωματικές επιδοτήσεις που διαπιστώνονται κατά τον έλεγχο για την καταπολέμηση των παράνομων επιδοτήσεων ή της επανεξέτασής του μπορούν να αντικατοπτριστούν στον υπολογισμό των μέτρων κατά των επιδοτήσεων. |
| --- | --- |

2.10.

Η πρόταση της Επιτροπής περιλαμβάνει επίσης αλλαγές σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η ΕΕ ελέγχει τις επιδοτήσεις που χορηγούνται σε τρίτες χώρες και διευκρινίζει σε τροποποίηση του βασικού κανονισμού κατά των επιδοτήσεων ότι οι συμπληρωματικές επιδοτήσεις που διαπιστώνονται κατά τον έλεγχο για την καταπολέμηση των παράνομων επιδοτήσεων ή της επανεξέτασής του μπορούν να αντικατοπτριστούν στον υπολογισμό των μέτρων κατά των επιδοτήσεων.

3.   Γενικές παρατηρήσεις

| 3.1. | Η ΕΟΚΕ στηρίζει την πολιτική της ΕΕ για ανοικτό και θεμιτό εμπόριο. Η ΕΕ (δρώντας εξ ονόματος των κρατών μελών της, δεδομένου ότι η κοινή εμπορική πολιτική αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕ) προωθεί το ανοικτό εμπόριο και αναγνωρίζει την αξία του εμπορίου ως κινητήρια δύναμη της ανάπτυξης και της απασχόλησης. |
| --- | --- |

3.1.

Η ΕΟΚΕ στηρίζει την πολιτική της ΕΕ για ανοικτό και θεμιτό εμπόριο. Η ΕΕ (δρώντας εξ ονόματος των κρατών μελών της, δεδομένου ότι η κοινή εμπορική πολιτική αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕ) προωθεί το ανοικτό εμπόριο και αναγνωρίζει την αξία του εμπορίου ως κινητήρια δύναμη της ανάπτυξης και της απασχόλησης.

| 3.2. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί τα αποτελεσματικά μέσα εμπορικής άμυνας. Στην εμπορική πολιτική της η ΕΕ απαιτεί από τους εγχώριους και ξένους παραγωγούς να δραστηριοποιούνται με ισότιμους όρους ανταγωνισμού. Ως εκ τούτου, αντιτίθεται στις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και εφαρμόζει τη δική της νομοθεσία χρησιμοποιώντας μέσα εμπορικής άμυνας (ΜΕΑ), συμπεριλαμβανομένων μέτρων αντιντάμπινγκ και αντιστάθμισης. |
| --- | --- |

3.2.

Η ΕΟΚΕ επικροτεί τα αποτελεσματικά μέσα εμπορικής άμυνας. Στην εμπορική πολιτική της η ΕΕ απαιτεί από τους εγχώριους και ξένους παραγωγούς να δραστηριοποιούνται με ισότιμους όρους ανταγωνισμού. Ως εκ τούτου, αντιτίθεται στις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και εφαρμόζει τη δική της νομοθεσία χρησιμοποιώντας μέσα εμπορικής άμυνας (ΜΕΑ), συμπεριλαμβανομένων μέτρων αντιντάμπινγκ και αντιστάθμισης.

| 3.3. | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι τα περισσότερα μέτρα αντιντάμπινγκ που ισχύουν για τις κινεζικές εισαγωγές επικεντρώνονται σε συγκεκριμένους τομείς, με κυριότερο τον κλάδο της χαλυβουργίας. Αυτός ο κλάδος εξυπηρετεί εξίσου κατάντη και ανάντη κλάδους. Παρέχοντας περισσότερες από 350 000 άμεσες θέσεις εργασίας και πολλά εκατομμύρια ακόμα θέσεις εργασίας σε συναφείς κλάδους, διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο στην κατασκευαστική βιομηχανία και την ευρωπαϊκή οικονομία γενικότερα. |
| --- | --- |

3.3.

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι τα περισσότερα μέτρα αντιντάμπινγκ που ισχύουν για τις κινεζικές εισαγωγές επικεντρώνονται σε συγκεκριμένους τομείς, με κυριότερο τον κλάδο της χαλυβουργίας. Αυτός ο κλάδος εξυπηρετεί εξίσου κατάντη και ανάντη κλάδους. Παρέχοντας περισσότερες από 350 000 άμεσες θέσεις εργασίας και πολλά εκατομμύρια ακόμα θέσεις εργασίας σε συναφείς κλάδους, διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο στην κατασκευαστική βιομηχανία και την ευρωπαϊκή οικονομία γενικότερα.

| 3.4. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι συνολικά η πρόταση της Επιτροπής παρέχει μια ισορροπημένη προσέγγιση μεταξύ, αφενός, του ζητήματος του καθεστώτος οικονομίας της αγοράς της Κίνας και, αφετέρου, του στόχου της δημιουργίας μιας αποτελεσματικής μεθόδου υπολογισμού ντάμπινγκ ουδέτερης όσον αφορά τις χώρες. |
| --- | --- |

3.4.

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι συνολικά η πρόταση της Επιτροπής παρέχει μια ισορροπημένη προσέγγιση μεταξύ, αφενός, του ζητήματος του καθεστώτος οικονομίας της αγοράς της Κίνας και, αφετέρου, του στόχου της δημιουργίας μιας αποτελεσματικής μεθόδου υπολογισμού ντάμπινγκ ουδέτερης όσον αφορά τις χώρες.

| 3.5. | Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει την τροποποίηση του βασικού κανονισμού κατά των επιδοτήσεων, ο οποίος αποσαφηνίζει τη διαδικασία ελέγχου παράνομων επιδοτήσεων. |
| --- | --- |

3.5.

Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει την τροποποίηση του βασικού κανονισμού κατά των επιδοτήσεων, ο οποίος αποσαφηνίζει τη διαδικασία ελέγχου παράνομων επιδοτήσεων.

| 3.6. | Η ΕΟΚΕ προτείνει οι αιτιολογικές σκέψεις των κανονισμών να καθιστούν σαφές ότι η τροποποίηση του βασικού κανονισμού αντιντάμπινγκ δεν χορηγεί στην Κίνα καθεστώς οικονομίας της αγοράς. |
| --- | --- |

3.6.

Η ΕΟΚΕ προτείνει οι αιτιολογικές σκέψεις των κανονισμών να καθιστούν σαφές ότι η τροποποίηση του βασικού κανονισμού αντιντάμπινγκ δεν χορηγεί στην Κίνα καθεστώς οικονομίας της αγοράς.

| 3.7. | Εντούτοις, η ΕΟΚΕ επεσήμανε ότι στις 13 Δεκεμβρίου 2016 η Κίνα ζήτησε διαβουλεύσεις του ΠΟΕ με τις ΗΠΑ και την ΕΕ, επειδή οι τελευταίες δεν συμμορφώνονται με τη συμφωνία αντιντάμπινγκ του ΠΟΕ, και ότι για την ΕΕ αυτές οι διαβουλεύσεις καλύπτουν τόσο τον ισχύοντα βασικό κανονισμό αντιντάμπινγκ όσο και την προτεινόμενη τροποποίησή του, που εξετάζεται σε αυτήν τη γνωμοδότηση. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει τις παλαιότερες νομικές διαφορές, που αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα των προβλημάτων. Συνεπώς, η ΕΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της για την ασφάλεια δικαίου σχετικά με την προτεινόμενη τροποποίηση του κανονισμού αντιντάμπινγκ και καλεί την Επιτροπή να παράσχει βάσιμη αιτιολόγηση για τη συμβατότητα του νέου συστήματος με τους κανόνες αντιντάμπινγκ του ΠΟΕ. |
| --- | --- |

3.7.

Εντούτοις, η ΕΟΚΕ επεσήμανε ότι στις 13 Δεκεμβρίου 2016 η Κίνα ζήτησε διαβουλεύσεις του ΠΟΕ με τις ΗΠΑ και την ΕΕ, επειδή οι τελευταίες δεν συμμορφώνονται με τη συμφωνία αντιντάμπινγκ του ΠΟΕ, και ότι για την ΕΕ αυτές οι διαβουλεύσεις καλύπτουν τόσο τον ισχύοντα βασικό κανονισμό αντιντάμπινγκ όσο και την προτεινόμενη τροποποίησή του, που εξετάζεται σε αυτήν τη γνωμοδότηση. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει τις παλαιότερες νομικές διαφορές, που αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα των προβλημάτων. Συνεπώς, η ΕΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της για την ασφάλεια δικαίου σχετικά με την προτεινόμενη τροποποίηση του κανονισμού αντιντάμπινγκ και καλεί την Επιτροπή να παράσχει βάσιμη αιτιολόγηση για τη συμβατότητα του νέου συστήματος με τους κανόνες αντιντάμπινγκ του ΠΟΕ.

| 3.8. | Η ΕΟΚΕ αναφέρει ότι κανένας από τους μεγάλους εμπορικούς εταίρους της ΕΕ δεν έχει αλλάξει τις μεθοδολογίες του για το αντιντάμπινγκ, ακόμη και ενόψει της λήξης ισχύος του άρθρου 15 στοιχείο α σημείο ii του πρωτοκόλλου προσχώρησης της Κίνας στον ΠΟΕ. Αυτή η στρατηγική σχετίζεται με την εκκρεμή διαδικασία που έχει εκκινήσει η Κίνα ενώπιον του ΠΟΕ, το αποτέλεσμα της οποίας αναμένεται. |
| --- | --- |

3.8.

Η ΕΟΚΕ αναφέρει ότι κανένας από τους μεγάλους εμπορικούς εταίρους της ΕΕ δεν έχει αλλάξει τις μεθοδολογίες του για το αντιντάμπινγκ, ακόμη και ενόψει της λήξης ισχύος του άρθρου 15 στοιχείο α σημείο ii του πρωτοκόλλου προσχώρησης της Κίνας στον ΠΟΕ. Αυτή η στρατηγική σχετίζεται με την εκκρεμή διαδικασία που έχει εκκινήσει η Κίνα ενώπιον του ΠΟΕ, το αποτέλεσμα της οποίας αναμένεται.

| 3.9. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι θα πρέπει να υπάρξει μια διεθνώς συντονισμένη προσέγγιση για αυτήν την υπόθεση η οποία δεν θα περιορίζεται στα σύνορα της ΕΕ. |
| --- | --- |

3.9.

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι θα πρέπει να υπάρξει μια διεθνώς συντονισμένη προσέγγιση για αυτήν την υπόθεση η οποία δεν θα περιορίζεται στα σύνορα της ΕΕ.

| 3.10. | Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ παροτρύνει την Επιτροπή, το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να παρακολουθούν στενά τις νέες εξελίξεις στις πολιτικές εμπορικής άμυνας των μεγάλων εμπορικών εταίρων και να αναλύουν τον αντίκτυπό τους στο ισοζύγιο των ροών εμπορικών συναλλαγών. |
| --- | --- |

3.10.

Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ παροτρύνει την Επιτροπή, το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να παρακολουθούν στενά τις νέες εξελίξεις στις πολιτικές εμπορικής άμυνας των μεγάλων εμπορικών εταίρων και να αναλύουν τον αντίκτυπό τους στο ισοζύγιο των ροών εμπορικών συναλλαγών.

| 3.11. | Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι η Επιτροπή των Περιφερειών ζήτησε την κατάργηση του κανόνα του χαμηλότερου δασμού (6). Τον Απρίλιο του 2014, το Κοινοβούλιο συνέστησε τον περιορισμό του κανόνα του χαμηλότερου δασμού στην περίπτωση του εργασιακού και περιβαλλοντικού ντάμπινγκ. Η ΕΟΚΕ στη γνωμοδότησή της του 2016 ζήτησε επίσης την κατάργηση του κανόνα του χαμηλότερου δασμού για τις εισαγωγές χάλυβα. |
| --- | --- |

3.11.

Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι η Επιτροπή των Περιφερειών ζήτησε την κατάργηση του κανόνα του χαμηλότερου δασμού (6). Τον Απρίλιο του 2014, το Κοινοβούλιο συνέστησε τον περιορισμό του κανόνα του χαμηλότερου δασμού στην περίπτωση του εργασιακού και περιβαλλοντικού ντάμπινγκ. Η ΕΟΚΕ στη γνωμοδότησή της του 2016 ζήτησε επίσης την κατάργηση του κανόνα του χαμηλότερου δασμού για τις εισαγωγές χάλυβα.

| 3.12. | Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΟΚΕ τονίζει ότι η αποδοτικότητα των διαδικασιών που αφορούν τα μέσα εμπορικής άμυνας (ΜΕΑ) συνδέεται επίσης με την πρόταση του 2013 για τον εκσυγχρονισμό των ΜΕΑ. Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι η δέσμη για τον εκσυγχρονισμό των ΜΕΑ και η νέα μέθοδος υπολογισμού του περιθωρίου ντάμπινγκ καλύπτουν διαφορετικές, τεχνικά και νομικά μη συναφείς πτυχές της πολιτικής αντιντάμπινγκ της ΕΕ και της εφαρμογής της, παρότι συνδέονται στενά. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η πλήρης αξιοποίηση του περιθωρίου ντάμπινγκ θα προάγει περαιτέρω τον στόχο της επίτευξης όρων οικονομίας της αγοράς σε όλες τις χώρες μέλη του ΠΟΕ και σημειώνει την κρισιμότητα της σημασίας της οριστικοποίησης και έγκρισης της δέσμης για τον εκσυγχρονισμό των ΜΕΑ τους επόμενους μήνες, προκειμένου να δημιουργηθεί ένα στέρεο και αποτελεσματικό σύστημα μέσων εμπορικής άμυνας και να εξασφαλιστεί η απασχόληση και η ανάπτυξη στην ΕΕ. |
| --- | --- |

3.12.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΟΚΕ τονίζει ότι η αποδοτικότητα των διαδικασιών που αφορούν τα μέσα εμπορικής άμυνας (ΜΕΑ) συνδέεται επίσης με την πρόταση του 2013 για τον εκσυγχρονισμό των ΜΕΑ. Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι η δέσμη για τον εκσυγχρονισμό των ΜΕΑ και η νέα μέθοδος υπολογισμού του περιθωρίου ντάμπινγκ καλύπτουν διαφορετικές, τεχνικά και νομικά μη συναφείς πτυχές της πολιτικής αντιντάμπινγκ της ΕΕ και της εφαρμογής της, παρότι συνδέονται στενά. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η πλήρης αξιοποίηση του περιθωρίου ντάμπινγκ θα προάγει περαιτέρω τον στόχο της επίτευξης όρων οικονομίας της αγοράς σε όλες τις χώρες μέλη του ΠΟΕ και σημειώνει την κρισιμότητα της σημασίας της οριστικοποίησης και έγκρισης της δέσμης για τον εκσυγχρονισμό των ΜΕΑ τους επόμενους μήνες, προκειμένου να δημιουργηθεί ένα στέρεο και αποτελεσματικό σύστημα μέσων εμπορικής άμυνας και να εξασφαλιστεί η απασχόληση και η ανάπτυξη στην ΕΕ.

4.   Ειδικές παρατηρήσεις

| 4.1. | Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρόταση της Επιτροπής (άρθρο 2 παράγραφος 6 στοιχείο α) για την αλλαγή της μεθοδολογίας υπολογισμού έτσι ώστε σε περίπτωση σημαντικών στρεβλώσεων σε ορισμένες χώρες να μπορεί να χρησιμοποιηθεί μια μη τυπική μεθοδολογία και θεωρεί ότι αυτή η μεθοδολογία θα επιτρέψει στην Επιτροπή να ορίσει και να μετρήσει το πραγματικό μέγεθος του ντάμπινγκ. |
| --- | --- |

4.1.

Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρόταση της Επιτροπής (άρθρο 2 παράγραφος 6 στοιχείο α) για την αλλαγή της μεθοδολογίας υπολογισμού έτσι ώστε σε περίπτωση σημαντικών στρεβλώσεων σε ορισμένες χώρες να μπορεί να χρησιμοποιηθεί μια μη τυπική μεθοδολογία και θεωρεί ότι αυτή η μεθοδολογία θα επιτρέψει στην Επιτροπή να ορίσει και να μετρήσει το πραγματικό μέγεθος του ντάμπινγκ.

| 4.2. | Η ΕΟΚΕ στη γνωμοδότησή της (7) του 2016 σχετικά με την εξασφάλιση βιώσιμης απασχόλησης και ανάπτυξης στον κλάδο της χαλυβουργίας είχε ήδη ζητήσει να μη χρησιμοποιείται η τυπική μεθοδολογία στους ελέγχους των κινεζικών εισαγωγών για την καταπολέμηση του ντάμπινγκ και των παράνομων επιδοτήσεων, εφόσον η εν λόγω χώρα δεν πληρούσε τα πέντε κριτήρια της ΕΕ προκειμένου να θεωρείται οικονομία της αγοράς. Αυτό συνάδει με το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τον Μάιο του 2016. |
| --- | --- |

4.2.

Η ΕΟΚΕ στη γνωμοδότησή της (7) του 2016 σχετικά με την εξασφάλιση βιώσιμης απασχόλησης και ανάπτυξης στον κλάδο της χαλυβουργίας είχε ήδη ζητήσει να μη χρησιμοποιείται η τυπική μεθοδολογία στους ελέγχους των κινεζικών εισαγωγών για την καταπολέμηση του ντάμπινγκ και των παράνομων επιδοτήσεων, εφόσον η εν λόγω χώρα δεν πληρούσε τα πέντε κριτήρια της ΕΕ προκειμένου να θεωρείται οικονομία της αγοράς. Αυτό συνάδει με το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τον Μάιο του 2016.

| 4.3. | Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την εκτίμηση της Επιτροπής ότι οι τιμές και το κόστος σε ορισμένες χώρες είναι τεχνητά χαμηλές λόγω της κρατικής επιρροής, γεγονός που σημαίνει ότι δεν αντικατοπτρίζουν ρεαλιστικά τις δυνάμεις της αγοράς. Οι εγχώριες τιμές και το κόστος υπόκεινται σε σημαντική στρέβλωση λόγω της κρατικής παρέμβασης. Συνεπώς, σε τέτοιες περιπτώσεις οι εγχώριες τιμές δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για τη σύγκριση με τις τιμές εξαγωγών. |
| --- | --- |

4.3.

Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την εκτίμηση της Επιτροπής ότι οι τιμές και το κόστος σε ορισμένες χώρες είναι τεχνητά χαμηλές λόγω της κρατικής επιρροής, γεγονός που σημαίνει ότι δεν αντικατοπτρίζουν ρεαλιστικά τις δυνάμεις της αγοράς. Οι εγχώριες τιμές και το κόστος υπόκεινται σε σημαντική στρέβλωση λόγω της κρατικής παρέμβασης. Συνεπώς, σε τέτοιες περιπτώσεις οι εγχώριες τιμές δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για τη σύγκριση με τις τιμές εξαγωγών.

| 4.4. | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η αφορμή για την ενεργοποίηση του νέου υπολογισμού είναι πλέον η σημαντική στρέβλωση της αγοράς για την οποία ο κανονισμός παρέχει έναν μη εξαντλητικό κατάλογο παραδειγμάτων. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ σημειώνει επίσης ότι η παραβίαση των ελάχιστων εργασιακών και περιβαλλοντικών προτύπων ενδέχεται να συμβάλει στη στρέβλωση του ανταγωνισμού με τις επιχειρήσεις της ΕΕ και θα πρέπει να ληφθεί υπόψη, ιδίως αν αποτελεί μέρος του κρατικού κανονιστικού πλαισίου. Επιπλέον, η συμβατότητα της νέας μεθόδου με τους κανόνες του ΠΟΕ θα πρέπει να αξιολογηθεί προσεκτικά. |
| --- | --- |

4.4.

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η αφορμή για την ενεργοποίηση του νέου υπολογισμού είναι πλέον η σημαντική στρέβλωση της αγοράς για την οποία ο κανονισμός παρέχει έναν μη εξαντλητικό κατάλογο παραδειγμάτων. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ σημειώνει επίσης ότι η παραβίαση των ελάχιστων εργασιακών και περιβαλλοντικών προτύπων ενδέχεται να συμβάλει στη στρέβλωση του ανταγωνισμού με τις επιχειρήσεις της ΕΕ και θα πρέπει να ληφθεί υπόψη, ιδίως αν αποτελεί μέρος του κρατικού κανονιστικού πλαισίου. Επιπλέον, η συμβατότητα της νέας μεθόδου με τους κανόνες του ΠΟΕ θα πρέπει να αξιολογηθεί προσεκτικά.

| 4.5. | Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι η Κίνα ζήτησε τη σύσταση επίσημης ομάδας στο πλαίσιο του ΠΟΕ σχετικά με τη λεγόμενη προσέγγιση της «ανάλογης χώρας» που χρησιμοποιείται από την ΕΕ, και επισημαίνει ότι η ΕΕ ασχολείται επί του παρόντος με την καθιέρωση μιας νέας μεθοδολογίας, σύμφωνης με όλες τις διεθνείς συμφωνίες. Η ΕΟΚΕ είναι της γνώμης ότι, εάν η απόφαση του ΠΟΕ καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η λήξη της ισχύος του άρθρου 15 στοιχείο α) σημείο ii) δεν συνεπάγεται αυτομάτως τη χορήγηση καθεστώτος οικονομίας της αγοράς στην Κίνα και ότι η Κίνα οφείλει να σεβαστεί τις υπόλοιπες δεσμεύσεις που ανέλαβε με το πρωτόκολλο προσχώρησής της, τότε η χρήση της μεθοδολογίας της «ανάλογης χώρας» θα πρέπει να διατηρηθεί. |
| --- | --- |

4.5.

Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι η Κίνα ζήτησε τη σύσταση επίσημης ομάδας στο πλαίσιο του ΠΟΕ σχετικά με τη λεγόμενη προσέγγιση της «ανάλογης χώρας» που χρησιμοποιείται από την ΕΕ, και επισημαίνει ότι η ΕΕ ασχολείται επί του παρόντος με την καθιέρωση μιας νέας μεθοδολογίας, σύμφωνης με όλες τις διεθνείς συμφωνίες. Η ΕΟΚΕ είναι της γνώμης ότι, εάν η απόφαση του ΠΟΕ καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η λήξη της ισχύος του άρθρου 15 στοιχείο α) σημείο ii) δεν συνεπάγεται αυτομάτως τη χορήγηση καθεστώτος οικονομίας της αγοράς στην Κίνα και ότι η Κίνα οφείλει να σεβαστεί τις υπόλοιπες δεσμεύσεις που ανέλαβε με το πρωτόκολλο προσχώρησής της, τότε η χρήση της μεθοδολογίας της «ανάλογης χώρας» θα πρέπει να διατηρηθεί.

| 4.6. | Η ΕΟΚΕ αναφέρει ότι σύμφωνα με την προτεινόμενη νομοθεσία, η Επιτροπή μπορεί να προετοιμάσει και να εκδώσει εκθέσεις στις οποίες θα περιγράφει τις ειδικές συνθήκες της αγοράς σε κάθε χώρα ή κλάδο. Αυτές οι εκθέσεις και τα αποδεικτικά στοιχεία στα οποία θα βασίζονται θα αποτελούν μέρος οποιουδήποτε ελέγχου αντιντάμπινγκ στην εν λόγω χώρα ή τον κλάδο και θα δημοσιεύονται. Η βιομηχανία της ΕΕ θα μπορούσε επίσης να χρησιμοποιήσει αυτές τις εκθέσεις κατά την υποβολή καταγγελίας ή αιτήματος επανεξέτασης. Εντούτοις, η ΕΟΚΕ εκφράζει τις ανησυχίες της για το γεγονός ότι στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν υπάρχει πρόβλεψη για αύξηση του σημερινού αριθμού προσωπικού που χειρίζεται τα μέσα εμπορικής άμυνας. Επίσης σημειώνει ότι το νομικό καθεστώς αυτών των εκθέσεων δεν έχει καθοριστεί και δεν είναι σαφές το πώς θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι εν λόγω εκθέσεις σε περίπτωση νομικής αμφισβήτησης τους από την ενδιαφερόμενη χώρα. Δεν αναφέρεται επίσης το πόσο συχνά θα ενημερώνονται οι εκθέσεις και πώς θα προσαρμόζονται στις ειδικές προκλήσεις του κλάδου. |
| --- | --- |

4.6.

Η ΕΟΚΕ αναφέρει ότι σύμφωνα με την προτεινόμενη νομοθεσία, η Επιτροπή μπορεί να προετοιμάσει και να εκδώσει εκθέσεις στις οποίες θα περιγράφει τις ειδικές συνθήκες της αγοράς σε κάθε χώρα ή κλάδο. Αυτές οι εκθέσεις και τα αποδεικτικά στοιχεία στα οποία θα βασίζονται θα αποτελούν μέρος οποιουδήποτε ελέγχου αντιντάμπινγκ στην εν λόγω χώρα ή τον κλάδο και θα δημοσιεύονται. Η βιομηχανία της ΕΕ θα μπορούσε επίσης να χρησιμοποιήσει αυτές τις εκθέσεις κατά την υποβολή καταγγελίας ή αιτήματος επανεξέτασης. Εντούτοις, η ΕΟΚΕ εκφράζει τις ανησυχίες της για το γεγονός ότι στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν υπάρχει πρόβλεψη για αύξηση του σημερινού αριθμού προσωπικού που χειρίζεται τα μέσα εμπορικής άμυνας. Επίσης σημειώνει ότι το νομικό καθεστώς αυτών των εκθέσεων δεν έχει καθοριστεί και δεν είναι σαφές το πώς θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι εν λόγω εκθέσεις σε περίπτωση νομικής αμφισβήτησης τους από την ενδιαφερόμενη χώρα. Δεν αναφέρεται επίσης το πόσο συχνά θα ενημερώνονται οι εκθέσεις και πώς θα προσαρμόζονται στις ειδικές προκλήσεις του κλάδου.

| 4.7. | Η ΕΟΚΕ ανησυχεί επίσης για το γεγονός ότι αυτές οι εκθέσεις δεν είναι υποχρεωτικές (η πρόταση αναφέρει ότι «οι υπηρεσίες της Επιτροπής μπορούν να εκδίδουν έκθεση») και ζητά τον σαφέστερο ορισμό του βάρους της απόδειξης στην προτεινόμενη νομοθεσία. |
| --- | --- |

4.7.

Η ΕΟΚΕ ανησυχεί επίσης για το γεγονός ότι αυτές οι εκθέσεις δεν είναι υποχρεωτικές (η πρόταση αναφέρει ότι «οι υπηρεσίες της Επιτροπής μπορούν να εκδίδουν έκθεση») και ζητά τον σαφέστερο ορισμό του βάρους της απόδειξης στην προτεινόμενη νομοθεσία.

| 4.8. | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η διαδικασία καταγγελιών αντιντάμπινγκ πρέπει να είναι αποτελεσματική, ρεαλιστική και εφικτή. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ δεν μπορεί να αποδεχθεί την αντιστροφή του βάρους της απόδειξης. Το βάρος της απόδειξης δεν θα πρέπει να επιβαρύνει τις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις της ΕΕ ούτε την Επιτροπή όσον αφορά την απόδειξη της ύπαρξης ντάμπινγκ. Οι σχετικές απαιτήσεις συλλογής δεδομένων θα πρέπει να παραμείνουν βιώσιμες. |
| --- | --- |

4.8.

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η διαδικασία καταγγελιών αντιντάμπινγκ πρέπει να είναι αποτελεσματική, ρεαλιστική και εφικτή. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ δεν μπορεί να αποδεχθεί την αντιστροφή του βάρους της απόδειξης. Το βάρος της απόδειξης δεν θα πρέπει να επιβαρύνει τις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις της ΕΕ ούτε την Επιτροπή όσον αφορά την απόδειξη της ύπαρξης ντάμπινγκ. Οι σχετικές απαιτήσεις συλλογής δεδομένων θα πρέπει να παραμείνουν βιώσιμες.

| 4.9. | Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι η διαδικασία καταγγελιών αντιντάμπινγκ πρέπει επίσης να είναι προσβάσιμη στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή προκειμένου να διασφαλιστεί ότι αυτές οι επιχειρήσεις μπορούν να αναλάβουν το κόστος ελέγχου και των σχετικών απαιτήσεων συλλογής δεδομένων. |
| --- | --- |

4.9.

Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι η διαδικασία καταγγελιών αντιντάμπινγκ πρέπει επίσης να είναι προσβάσιμη στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή προκειμένου να διασφαλιστεί ότι αυτές οι επιχειρήσεις μπορούν να αναλάβουν το κόστος ελέγχου και των σχετικών απαιτήσεων συλλογής δεδομένων.

| 4.10. | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι οι μεταβατικές ρυθμίσεις που προτείνονται από την Επιτροπή είναι προς το συμφέρον της νομικής σαφήνειας και τις υποστηρίζει. |
| --- | --- |

4.10.

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι οι μεταβατικές ρυθμίσεις που προτείνονται από την Επιτροπή είναι προς το συμφέρον της νομικής σαφήνειας και τις υποστηρίζει.

Βρυξέλλες 29 Μαρτίου 2017.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Γιώργος ΝΤΆΣΗΣ

---

(1)  COM(2016) 721 final.

1

(2)  Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, την περίοδο 2012-2016 δρομολογήθηκαν 73 νέες έρευνες για υποθέσεις ντάμπινγκ και παράνομων επιδοτήσεων εκ των οποίων 42 % αφορούσαν την Κίνα, 10 % την Ινδία, 5 % τη Ρωσία, 5 % την Ινδονησία και 5 % την Τουρκία. Το 2016, τα περισσότερα από τα προσωρινά μέτρα επιβλήθηκαν πρωτίστως στην Κίνα, και ορισμένα στη Ρωσία, στη Λευκορωσία και στην Κορέα.

2

(3)  Κανονισμός (ΕΕ) 2016/1036 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 8ης Ιουνίου 2016, για την άμυνα κατά των εισαγωγών που αποτελούν αντικείμενο ντάμπινγκ εκ μέρους χωρών μη μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ L 176 της 30.6.2016, σ. 21).

3

(4)  ΕΕ C 389, 21.10.2016, σ. 13.

4

(5)  ΕΕ C 389, 21.10.2016, σ. 13.

5

(6)  ΕΕ C 17 της 18.1. 2017, σ. 13.

6

(7)  ΕΕ C 389 της 21.10.2016, σ. 50.

7

---

| 30.6.2017 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 209/71 |
| --- | --- | --- | --- |

30.6.2017

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 209/71

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1059/2003 όσον αφορά τις εδαφικές τυπολογίες (Tercet)»

[COM(2016) 788 final — 2016/0393 (COD)]

(2017/C 209/13)

| Αίτηση γνωμοδότησης | Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 25.1.2017 |
| --- | --- |
| Νομική βάση | Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| Αρμόδιο τμήμα | Οικονομική και Νομισματική Ένωση, Οικονομική και Κοινωνική Συνοχή |
| Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια | 29.3.2017 |
| Σύνοδος ολομέλειας αριθ. | 524 |
| Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας
  (υπέρ/κατά/αποχές) | 223/1/4 |

Αίτηση γνωμοδότησης

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 25.1.2017

Νομική βάση

Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Αρμόδιο τμήμα

Οικονομική και Νομισματική Ένωση, Οικονομική και Κοινωνική Συνοχή

Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια

29.3.2017

Σύνοδος ολομέλειας αριθ.

524

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

(υπέρ/κατά/αποχές)

223/1/4

Επειδή η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η πρόταση είναι απολύτως ικανοποιητική, και δεδομένου ότι έχει ήδη εκφέρει γνώμη για το θέμα αυτό στην προηγούμενη γνωμοδότησή με θέμα «Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση μιας κοινής ονοματολογίας των εδαφικών στατιστικών μονάδων (NUTS)», η οποία υιοθετήθηκε στις 11 Ιουλίου 2001 (1), αποφάσισε κατά την 524η σύνοδο ολομέλειάς της στις 29 και 30 Μαρτίου 2017 (συνεδρίαση της 29ης Μαρτίου 2017), με 223 ψήφους υπέρ, 1 κατά και 4 αποχές, να εκδώσει θετική γνωμοδότηση για το προτεινόμενο κείμενο και να παραπέμψει στη θέση που έλαβε στο προαναφερόμενο έγγραφο.

Βρυξέλλες, 29 Μαρτίου 2017.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Γιώργος ΝΤΆΣΗΣ

---

(1)  ΕΕ C 260 της 17.9.2001, σ. 57.

1

---