# Il-Ġurnal Uffiċjali C 306/15 t

| | ISSN 1977-0987 |
| --- | --- |
| Il-Ġurnal Uffiċjali
  tal-Unjoni Ewropea | C 306 |
| | |
| Edizzjoni bil-Malti | Informazzjoni u Avviżi | Volum 6015 ta' Settembru 2017 |

ISSN 1977-0987

Il-Ġurnal Uffiċjali

tal-Unjoni Ewropea

C 306

Edizzjoni bil-Malti

Informazzjoni u Avviżi

Volum 6015 ta' Settembru 2017

---

| Avviż Nru | Werrej | Paġna |
| --- | --- | --- |
| | I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet |
| | RIŻOLUZZJONIJIET |
| | Il-Kumitat tar-Regjuni |
| | Il-123 Sessjoni Plenarja tal-11 u t-12 ta’ Mejju 2017 |
| 2017/C 306/01 | Riżoluzzjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar il-White Paper tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-Ġejjieni tal-Ewropa — Riflessjonijiet u xenarji għall-UE27 sal-2025 | 1 |
| 2017/C 306/02 | Riżoluzzjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar l-Abbozz ta’ Baġit Annwali tal-UE għall-2018 | 5 |
| | OPINJONIJIET |
| | Il-Kumitat tar-Regjuni |
| | Il-123 Sessjoni Plenarja tal-11 u t-12 ta’ Mejju 2017 |
| 2017/C 306/03 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar il-futur tal-politika ta’ koeżjoni wara l-2020 — Għal politika ta’ koeżjoni Ewropea b’saħħitha u effettiva wara l-2020 | 8 |
| 2017/C 306/04 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar Ninvestu fiż-żgħażagħ tal-Ewropa u l-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà | 20 |
| 2017/C 306/05 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar It-titjib tal-governanza tas-Semestru Ewropew: Kodiċi ta’ Kondotta għall-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali | 24 |
| 2017/C 306/06 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar L-innovazzjoni soċjali bħala għodda ġdida sabiex jiġu indirizzati l-isfidi soċjetali | 28 |
| 2017/C 306/07 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar Id-dimensjoni lokali u reġjonali tal-bijoekonomija u r-rwol tal-bliet u r-reġjuni | 32 |
| 2017/C 306/08 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar Is-saħħa fil-bliet: ġid komuni | 37 |
| 2017/C 306/09 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar L-Istrateġija ta’ Tkabbir tal-UE 2016-2017 | 43 |
| 2017/C 306/10 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar L-intraprenditorija fil-gżejjer: kontribut għall-koeżjoni territorjali | 51 |
| 2017/C 306/11 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar l-Istadju ġdid għall-politika Ewropea ta’ tkabbir blu | 57 |

Avviż Nru

Werrej

Paġna

I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

RIŻOLUZZJONIJIET

Il-Kumitat tar-Regjuni

Il-123 Sessjoni Plenarja tal-11 u t-12 ta’ Mejju 2017

2017/C 306/01

Riżoluzzjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar il-White Paper tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-Ġejjieni tal-Ewropa — Riflessjonijiet u xenarji għall-UE27 sal-2025

1

2017/C 306/02

Riżoluzzjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar l-Abbozz ta’ Baġit Annwali tal-UE għall-2018

5

OPINJONIJIET

Il-Kumitat tar-Regjuni

Il-123 Sessjoni Plenarja tal-11 u t-12 ta’ Mejju 2017

2017/C 306/03

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar il-futur tal-politika ta’ koeżjoni wara l-2020 — Għal politika ta’ koeżjoni Ewropea b’saħħitha u effettiva wara l-2020

8

2017/C 306/04

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar Ninvestu fiż-żgħażagħ tal-Ewropa u l-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà

20

2017/C 306/05

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar It-titjib tal-governanza tas-Semestru Ewropew: Kodiċi ta’ Kondotta għall-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali

24

2017/C 306/06

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar L-innovazzjoni soċjali bħala għodda ġdida sabiex jiġu indirizzati l-isfidi soċjetali

28

2017/C 306/07

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar Id-dimensjoni lokali u reġjonali tal-bijoekonomija u r-rwol tal-bliet u r-reġjuni

32

2017/C 306/08

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar Is-saħħa fil-bliet: ġid komuni

37

2017/C 306/09

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar L-Istrateġija ta’ Tkabbir tal-UE 2016-2017

43

2017/C 306/10

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar L-intraprenditorija fil-gżejjer: kontribut għall-koeżjoni territorjali

51

2017/C 306/11

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar l-Istadju ġdid għall-politika Ewropea ta’ tkabbir blu

57

---

| | III   Atti preparatorji |
| --- | --- |
| | IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI |
| | Il-123 Sessjoni Plenarja tal-11 u t-12 ta’ Mejju 2017 |
| 2017/C 306/12 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar Ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni | 64 |

III   Atti preparatorji

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Il-123 Sessjoni Plenarja tal-11 u t-12 ta’ Mejju 2017

2017/C 306/12

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar Ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni

64

---

| MT | |
| --- | --- |

MT

---

I Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

RIŻOLUZZJONIJIET

Il-Kumitat tar-Regjuni

Il-123 Sessjoni Plenarja tal-11 u t-12 ta’ Mejju 2017

| 15.9.2017 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 306/1 |
| --- | --- | --- | --- |

15.9.2017

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 306/1

---

Riżoluzzjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar il-White Paper tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-Ġejjieni tal-Ewropa — Riflessjonijiet u xenarji għall-UE27 sal-2025

(2017/C 306/01)

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI (KtR)

| 1. | jieħu nota tal-“White Paper tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-Ġejjieni tal-Ewropa: Riflessjonijiet u xenarji għall-UE27 sal-2025” bħala waħda mill-iktar kontribuzzjonijiet importanti għas-sensiela attwali ta’ dibattiti dwar l-iżvilupp futur tal-Unjoni, li trid twassal għal riżultati tanġibbli qabel l-elezzjonijiet Ewropej ta’ Ġunju 2019 u lil hinn minnhom; |
| --- | --- |

1.

jieħu nota tal-“White Paper tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-Ġejjieni tal-Ewropa: Riflessjonijiet u xenarji għall-UE27 sal-2025” bħala waħda mill-iktar kontribuzzjonijiet importanti għas-sensiela attwali ta’ dibattiti dwar l-iżvilupp futur tal-Unjoni, li trid twassal għal riżultati tanġibbli qabel l-elezzjonijiet Ewropej ta’ Ġunju 2019 u lil hinn minnhom;

| 2. | jilqa’ b’sodisfazzjon id-dikjarazzjoni ta’ Ruma li fiha l-firmatarji jiddikjaraw li “Ser naħdmu flimkien f'livell li jwassal għal differenza reali, kemm jekk ikun fil-livell tal-Unjoni Ewropea, kif ukoll f'dak nazzjonali, reġjonali, u lokali u fi spirtu ta' fiduċja u kooperazzjoni leali, kemm fost l-Istati Membri kif ukoll bejnhom u l-istituzzjonijiet tal-UE, f'konformità mal-prinċipju tas-solidarjetà”; |
| --- | --- |

2.

jilqa’ b’sodisfazzjon id-dikjarazzjoni ta’ Ruma li fiha l-firmatarji jiddikjaraw li “Ser naħdmu flimkien f'livell li jwassal għal differenza reali, kemm jekk ikun fil-livell tal-Unjoni Ewropea, kif ukoll f'dak nazzjonali, reġjonali, u lokali u fi spirtu ta' fiduċja u kooperazzjoni leali, kemm fost l-Istati Membri kif ukoll bejnhom u l-istituzzjonijiet tal-UE, f'konformità mal-prinċipju tas-solidarjetà”;

| 3. | huwa impenjat lejn ir-rispett bla kundizzjonijiet għall-valuri fundamentali tad-dinjità tal-bniedem, il-libertà, id-demokrazija, l-ugwaljanza, l-istat tad-dritt u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem, kif ukoll ir-rispett lejn l-għanijiet tal-UE, inkluż il-volontà li tinħoloq Unjoni dejjem eqreb bejn il-popli tal-Ewropa, kif definit fit-Trattati u fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE; |
| --- | --- |

3.

huwa impenjat lejn ir-rispett bla kundizzjonijiet għall-valuri fundamentali tad-dinjità tal-bniedem, il-libertà, id-demokrazija, l-ugwaljanza, l-istat tad-dritt u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem, kif ukoll ir-rispett lejn l-għanijiet tal-UE, inkluż il-volontà li tinħoloq Unjoni dejjem eqreb bejn il-popli tal-Ewropa, kif definit fit-Trattati u fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE;

| 4. | jenfasizza l-fatt li s-suppost rwol ewlieni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali deċentralizzati previst mit-Trattat ta’ Lisbona għadu ma ġiex implimentat għalkollox f’termini ta’ sussidjarjetà u ta’ parteċipazzjoni fil-proċess leġislattiv Ewropew. B’dan il-mod l-awtoritajiet lokali u reġjonali jkomplu jkunu kważi dejjem fl-aħħar post tal-politiċi Komunitarji minflok jaqdu rwol reali fit-tfassil tagħhom, b’mod partikolari fir-rigward tal-proċess leġislattiv; |
| --- | --- |

4.

jenfasizza l-fatt li s-suppost rwol ewlieni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali deċentralizzati previst mit-Trattat ta’ Lisbona għadu ma ġiex implimentat għalkollox f’termini ta’ sussidjarjetà u ta’ parteċipazzjoni fil-proċess leġislattiv Ewropew. B’dan il-mod l-awtoritajiet lokali u reġjonali jkomplu jkunu kważi dejjem fl-aħħar post tal-politiċi Komunitarji minflok jaqdu rwol reali fit-tfassil tagħhom, b’mod partikolari fir-rigward tal-proċess leġislattiv;

| 5. | ifakkar li l-politiki u l-istituzzjonijiet tal-UE ma nħolqux bħala objettivi fihom infushom, iżda jridu jkunu għas-servizz taċ-ċittadini jekk se jiksbu l-għanijiet u l-valuri globali tal-Unjoni Ewropea; jenfasizza li dawn l-istituzzjonijiet u politiki huma msejsa fuq il-kompromessi meħtieġa sabiex jiġu bilanċjati l-interessi u l-fehmiet differenti u jirriflettu l-eżitu tal-proċessi demokratiċi; għalhekk jispera li fit-tfittxija għall-usa’ kunsens possibbli, minflok ma jitħallew jirbħu l-kompromessi restrittivi, jitfittxew soluzzjonijiet politiċi msejsin fuq is-solidarjetà komuni, il-prinċipju fundamentali tal-Ewropa maqgħuda, approċċ li għandu jservi wkoll sabiex jingħeleb is-sens attwali ta’ xettiċiżmu u b’hekk terġa’ tinkiseb il-fiduċja taċ-ċittadini fil-proġett Ewropew; |
| --- | --- |

5.

ifakkar li l-politiki u l-istituzzjonijiet tal-UE ma nħolqux bħala objettivi fihom infushom, iżda jridu jkunu għas-servizz taċ-ċittadini jekk se jiksbu l-għanijiet u l-valuri globali tal-Unjoni Ewropea; jenfasizza li dawn l-istituzzjonijiet u politiki huma msejsa fuq il-kompromessi meħtieġa sabiex jiġu bilanċjati l-interessi u l-fehmiet differenti u jirriflettu l-eżitu tal-proċessi demokratiċi; għalhekk jispera li fit-tfittxija għall-usa’ kunsens possibbli, minflok ma jitħallew jirbħu l-kompromessi restrittivi, jitfittxew soluzzjonijiet politiċi msejsin fuq is-solidarjetà komuni, il-prinċipju fundamentali tal-Ewropa maqgħuda, approċċ li għandu jservi wkoll sabiex jingħeleb is-sens attwali ta’ xettiċiżmu u b’hekk terġa’ tinkiseb il-fiduċja taċ-ċittadini fil-proġett Ewropew;

| 6. | bħala l-assemblea politika tal-UE ta’ rappreżentanti lokali u reġjonali, jemmen fl-importanza li d-deċiżjonijiet jittieħdu qrib kemm jista’ jkun taċ-ċittadini u b’sovranità kondiviża fil-livell tal-UE bħala mezz biex titjieb il-kapaċità ta’ kull ċittadin tal-UE li jsawwar id-destin tiegħu jew tagħha; |
| --- | --- |

6.

bħala l-assemblea politika tal-UE ta’ rappreżentanti lokali u reġjonali, jemmen fl-importanza li d-deċiżjonijiet jittieħdu qrib kemm jista’ jkun taċ-ċittadini u b’sovranità kondiviża fil-livell tal-UE bħala mezz biex titjieb il-kapaċità ta’ kull ċittadin tal-UE li jsawwar id-destin tiegħu jew tagħha;

| 7. | jenfasizza li l-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali fl-UE huma essenzjali, u jenfasizza li żvilupp ekonomiku u soċjali, effettiv u bbilanċjat huwa kruċjali sabiex jitnaqqsu d-distakki bejn ir-reġjuni tal-UE; f’dan ir-rigward, il-politika ta’ koeżjoni hija l-politika li tippermetti l-iżjed lill-awtoritajiet lokali u reġjonali biex jieħdu sehem fil-proċess ta’ integrazzjoni Ewropea u jibnu s-solidarjetà, kif ukoll li turi l-benefiċċji tas-sħubija fl-UE fil-livell lokali u reġjonali. Il-politika ta’ koeżjoni hija politika tal-UE indispensabbli u li għandha valur miżjud Ewropew partikolari. Għalhekk il-KtR jopponi bil-qawwa kwalunkwe xenarju għall-futur tal-UE u li jkun jillimita l-politika ta’ koeżjoni jew ineħħiha għal kollox, u jesprimi d-diżappunt tiegħu li dokument uffiċjali tal-Kummissjoni jista’ saħansitra jikkunsidra tali ipoteżi; |
| --- | --- |

7.

jenfasizza li l-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali fl-UE huma essenzjali, u jenfasizza li żvilupp ekonomiku u soċjali, effettiv u bbilanċjat huwa kruċjali sabiex jitnaqqsu d-distakki bejn ir-reġjuni tal-UE; f’dan ir-rigward, il-politika ta’ koeżjoni hija l-politika li tippermetti l-iżjed lill-awtoritajiet lokali u reġjonali biex jieħdu sehem fil-proċess ta’ integrazzjoni Ewropea u jibnu s-solidarjetà, kif ukoll li turi l-benefiċċji tas-sħubija fl-UE fil-livell lokali u reġjonali. Il-politika ta’ koeżjoni hija politika tal-UE indispensabbli u li għandha valur miżjud Ewropew partikolari. Għalhekk il-KtR jopponi bil-qawwa kwalunkwe xenarju għall-futur tal-UE u li jkun jillimita l-politika ta’ koeżjoni jew ineħħiha għal kollox, u jesprimi d-diżappunt tiegħu li dokument uffiċjali tal-Kummissjoni jista’ saħansitra jikkunsidra tali ipoteżi;

| 8. | jifhem li x-xenarji ppreżentati fil-White Paper għandhom jiġbdu l-attenzjoni li s-sitwazzjoni trid tinbidel, hekk kif jixħtu dawl fuq ir-riskji u l-opportunitajiet għall-UE, kif ukoll javżaw li l-ebda parti mill-acquis ma jista’ jittieħed bħala assigurat; jenfasizza li d-dibattitu dwar il-ħeffa jew l-intensità tal-integrazzjoni tal-UE m’għandux ineħħi l-attenzjoni mill-fatt li l-isfida hija tabilħaqq dik li tiġi evitata Ewropa multidirezzjonali; huwa konvint li l-enfasi għandha tkun fuq l-unità u fuq ir-rispett għad-diversità u għall-ispeċifiċitajiet lokali meħtieġa sabiex jiġi żgurat ġejjieni sostenibbli għaċ-ċittadini kollha tal-UE; |
| --- | --- |

8.

jifhem li x-xenarji ppreżentati fil-White Paper għandhom jiġbdu l-attenzjoni li s-sitwazzjoni trid tinbidel, hekk kif jixħtu dawl fuq ir-riskji u l-opportunitajiet għall-UE, kif ukoll javżaw li l-ebda parti mill-acquis ma jista’ jittieħed bħala assigurat; jenfasizza li d-dibattitu dwar il-ħeffa jew l-intensità tal-integrazzjoni tal-UE m’għandux ineħħi l-attenzjoni mill-fatt li l-isfida hija tabilħaqq dik li tiġi evitata Ewropa multidirezzjonali; huwa konvint li l-enfasi għandha tkun fuq l-unità u fuq ir-rispett għad-diversità u għall-ispeċifiċitajiet lokali meħtieġa sabiex jiġi żgurat ġejjieni sostenibbli għaċ-ċittadini kollha tal-UE;

| 9. | jenfasizza li wieħed mill-aspetti uniċi tal-Unjoni Ewropea huwa l-istruttura ta’ governanza f’diversi livelli tagħha, u jiddispjaċih li dan l-aspett mhuwiex rikonoxxut fil-White Paper; jinnota b’dispjaċir ukoll li l-White Paper ma tippreżentax l-implikazzjonijiet territorjali tax-xenarji differenti preżentati. Jenfasizza l-fatt li l-bliet u r-reġjuni ġeneralment igawdu aktar mill-fiduċja taċ-ċittadini tagħhom; għaldaqstant, jemmen li ċ-ċittadini u t-tamiet, l-aspettattivi u t-tħassib tagħhom iridu jkun fiċ-ċentru tal-azzjonijiet politiċi kollha, u jenfasizza li kwalunkwe diskussjonijiet dwar il-ġejjieni tal-Unjoni Ewropa u riformi li jirriżultaw minn dawn id-dibattiti jridu jkunu minn isfel għal fuq u jinvolvu l-livelli kollha ta’ governanza; jiġbed l-attenzjoni, madankollu, li l-metodu u l-ispirtu ta’ ħidma “Komunitarji” għandhom jiddominaw fuq dawk “intergovernattivi” fil-fażijiet kollha ta’ teħid ta’ deċiżjoni tal-Unjoni; |
| --- | --- |

9.

jenfasizza li wieħed mill-aspetti uniċi tal-Unjoni Ewropea huwa l-istruttura ta’ governanza f’diversi livelli tagħha, u jiddispjaċih li dan l-aspett mhuwiex rikonoxxut fil-White Paper; jinnota b’dispjaċir ukoll li l-White Paper ma tippreżentax l-implikazzjonijiet territorjali tax-xenarji differenti preżentati. Jenfasizza l-fatt li l-bliet u r-reġjuni ġeneralment igawdu aktar mill-fiduċja taċ-ċittadini tagħhom; għaldaqstant, jemmen li ċ-ċittadini u t-tamiet, l-aspettattivi u t-tħassib tagħhom iridu jkun fiċ-ċentru tal-azzjonijiet politiċi kollha, u jenfasizza li kwalunkwe diskussjonijiet dwar il-ġejjieni tal-Unjoni Ewropa u riformi li jirriżultaw minn dawn id-dibattiti jridu jkunu minn isfel għal fuq u jinvolvu l-livelli kollha ta’ governanza; jiġbed l-attenzjoni, madankollu, li l-metodu u l-ispirtu ta’ ħidma “Komunitarji” għandhom jiddominaw fuq dawk “intergovernattivi” fil-fażijiet kollha ta’ teħid ta’ deċiżjoni tal-Unjoni;

| 10. | jaqbel mal-oqsma ta’ prijorità ewlenin identifikati fil-White Paper u fid-dikjarazzjoni ta’ Ruma, u jemmen bil-qawwa li l-Kummissjoni Ewropea, bħala l-gwardjan sopranazzjonali tat-Trattati tal-UE u l-istituzzjonijiet fdata bir-rwol li tippromovi l-interess ġenerali tal-Unjoni, għandha tressaq proposti dettaljati dwar dawn il-kwistjonijiet; il-KtR huwa lest jipprovdi t-tweġiba politika tiegħu u suġġerimenti minn perspettiva lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

10.

jaqbel mal-oqsma ta’ prijorità ewlenin identifikati fil-White Paper u fid-dikjarazzjoni ta’ Ruma, u jemmen bil-qawwa li l-Kummissjoni Ewropea, bħala l-gwardjan sopranazzjonali tat-Trattati tal-UE u l-istituzzjonijiet fdata bir-rwol li tippromovi l-interess ġenerali tal-Unjoni, għandha tressaq proposti dettaljati dwar dawn il-kwistjonijiet; il-KtR huwa lest jipprovdi t-tweġiba politika tiegħu u suġġerimenti minn perspettiva lokali u reġjonali;

| 11. | jitlob li ssir reviżjoni u semplifikazzjoni tal-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej sabiex tippermetti demokrazija Ewropea rappreżentattiva u parteċipatorja. Jenfasizza l-ħtieġa li jiġi introdott obbligu legali biex il-Kummissjoni Ewropea mhux biss teżamina iżda tiftaħ dibattitu segwit b’votazzjoni fil-Kunsill tal-UE u fil-Parlament Ewropew dwar inizjattiva taċ-ċittadini Ewropej ta’ suċċess li tiġbor miljun firma, u jissuġġerixxi li jiġu mistħarrġa mezzi oħrajn kif jista' jitħaffef l-eżerċizzju ta’ parteċipazzjoni fit-teħid tad-deċiżjonijiet tal-UE (1); |
| --- | --- |

11.

jitlob li ssir reviżjoni u semplifikazzjoni tal-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej sabiex tippermetti demokrazija Ewropea rappreżentattiva u parteċipatorja. Jenfasizza l-ħtieġa li jiġi introdott obbligu legali biex il-Kummissjoni Ewropea mhux biss teżamina iżda tiftaħ dibattitu segwit b’votazzjoni fil-Kunsill tal-UE u fil-Parlament Ewropew dwar inizjattiva taċ-ċittadini Ewropej ta’ suċċess li tiġbor miljun firma, u jissuġġerixxi li jiġu mistħarrġa mezzi oħrajn kif jista' jitħaffef l-eżerċizzju ta’ parteċipazzjoni fit-teħid tad-deċiżjonijiet tal-UE (1);

| 12. | jenfasizza għadd ta’ elementi li huma essenzjali għad-definizzjoni ta’ xenarju kredibbli u ambizzjuż għall-ġejjieni tal-Unjoni Ewropea mil-lat tar-reġjuni u l-bliet: |
| --- | --- |

12.

jenfasizza għadd ta’ elementi li huma essenzjali għad-definizzjoni ta’ xenarju kredibbli u ambizzjuż għall-ġejjieni tal-Unjoni Ewropea mil-lat tar-reġjuni u l-bliet:

| 12.1 | ċittadinanza attiva Ewropea li tħeġġeġ l-iskambji u l-kooperazzjoni ma’ u bejn iċ-ċittadini sabiex trawwem identità Ewropea u sens ta’ appartenenza fil-proġett Ewropew; |
| --- | --- |

12.1

ċittadinanza attiva Ewropea li tħeġġeġ l-iskambji u l-kooperazzjoni ma’ u bejn iċ-ċittadini sabiex trawwem identità Ewropea u sens ta’ appartenenza fil-proġett Ewropew;

| 12.2 | l-applikazzjoni tal-prinċipji tas-sħubija, tal-governanza f’diversi livelli u tas-sussidjarjetà fl-oqsma kollha ta’ politika, kif ukoll li titħeġġeġ il-kollaborazzjoni bejn is-setturi kollha tas-soċjetà, sabiex jinkiseb approċċ aktar demokratiku, effikaċi u riformat tal-UE; |
| --- | --- |

12.2

l-applikazzjoni tal-prinċipji tas-sħubija, tal-governanza f’diversi livelli u tas-sussidjarjetà fl-oqsma kollha ta’ politika, kif ukoll li titħeġġeġ il-kollaborazzjoni bejn is-setturi kollha tas-soċjetà, sabiex jinkiseb approċċ aktar demokratiku, effikaċi u riformat tal-UE;

| 12.3 | it-tisħiħ tad-dimensjoni soċjali tal-UE u tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja; jistenna li proposta leġislattiva għal Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali għandu jippermetti li jiġu indirizzati d-drittijiet tal-ħaddiema u l-mobilità tal-ħaddiema f'suq tax-xogħol li qed jinbidel filwaqt li jiġi rispettat il-prinċipju tas-sussidjarjetà; din il-proposta ma għandhiex tikkonsisti f’liġi mhux vinkolanti (“soft law”) li tikkomplementa l-acquis eżistenti, iżda għandha tinkludi miżuri bl-istess intensità bħal dawk għall-Unjoni Ekonomika u Monetarja, peress li dan jgħin iżżid il-perċezzjoni taċ-ċittadini ta’ UE iżjed soċjali, li kapaċi ssolvi l-problemi tagħhom; |
| --- | --- |

12.3

it-tisħiħ tad-dimensjoni soċjali tal-UE u tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja; jistenna li proposta leġislattiva għal Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali għandu jippermetti li jiġu indirizzati d-drittijiet tal-ħaddiema u l-mobilità tal-ħaddiema f'suq tax-xogħol li qed jinbidel filwaqt li jiġi rispettat il-prinċipju tas-sussidjarjetà; din il-proposta ma għandhiex tikkonsisti f’liġi mhux vinkolanti (“soft law”) li tikkomplementa l-acquis eżistenti, iżda għandha tinkludi miżuri bl-istess intensità bħal dawk għall-Unjoni Ekonomika u Monetarja, peress li dan jgħin iżżid il-perċezzjoni taċ-ċittadini ta’ UE iżjed soċjali, li kapaċi ssolvi l-problemi tagħhom;

| 12.4 | UE kompletament responsabbli u trasparenti, fejn iċ-ċittadini huma kapaċi jagħrfu b’mod ċar min huwa politikament responsabbli u li jagħti kont tad-deċiżjonijiet meħuda fi ħdan l-Unjoni Ewropea, u fejn il-livelli kollha ta’ governanza jerfgħu r-responsabbiltà tagħhom għat-teħid u l-implimentazzjoni tad-deċiżjonijiet; |
| --- | --- |

12.4

UE kompletament responsabbli u trasparenti, fejn iċ-ċittadini huma kapaċi jagħrfu b’mod ċar min huwa politikament responsabbli u li jagħti kont tad-deċiżjonijiet meħuda fi ħdan l-Unjoni Ewropea, u fejn il-livelli kollha ta’ governanza jerfgħu r-responsabbiltà tagħhom għat-teħid u l-implimentazzjoni tad-deċiżjonijiet;

| 12.5 | strateġija komprensiva, iffinanzjata b’mod adegwat, fuq perjodu twil ta’ żmien u kredibbli sabiex jinkisbu u jissaħħu l-pedamenti tal-koeżjoni ekonomika u soċjali u l-konverġenza bejn ir-reġjuni fl-UE, u tiġi żgurata konverġenza soċjali ’l fuq, bis-sigurtà tal-bniedem bħala l-pedament, waqt li l-għanijiet ta’ żvilupp sostenibbli tan-NU jiġu integrati fil-programmi tal-UE fuq perjodu qasir u fit-tul u jiġu implimentati l-miżuri li huma konformi mal-parametri tal-Aġenda 2030; |
| --- | --- |

12.5

strateġija komprensiva, iffinanzjata b’mod adegwat, fuq perjodu twil ta’ żmien u kredibbli sabiex jinkisbu u jissaħħu l-pedamenti tal-koeżjoni ekonomika u soċjali u l-konverġenza bejn ir-reġjuni fl-UE, u tiġi żgurata konverġenza soċjali ’l fuq, bis-sigurtà tal-bniedem bħala l-pedament, waqt li l-għanijiet ta’ żvilupp sostenibbli tan-NU jiġu integrati fil-programmi tal-UE fuq perjodu qasir u fit-tul u jiġu implimentati l-miżuri li huma konformi mal-parametri tal-Aġenda 2030;

| 12.6 | involviment akbar tar-reġjuni fil-proċess Ewropew ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet – il-proċess ta’ tfassil tal-leġislazzjoni u tat-teħid tad-deċiżjonijiet politiċi kif ukoll il-proċess ta’ implimentazzjoni u tixrid — huwa prerekwiżit għal integrazzjoni Ewropea pożittiva u ġenwina u sabiex tiżdied il-fiduċja taċ-ċittadini Ewropej. Għal dan il-għan, ikun opportun li kwalunkwe pjani għal qafas ta’ politika u istituzzjonali Ewropew ġdid jaraw il-possibbiltà li tinħoloq kamra leġislattiva rappreżentattiva tar-reġjuni u taż-żoni awtonomi; |
| --- | --- |

12.6

involviment akbar tar-reġjuni fil-proċess Ewropew ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet – il-proċess ta’ tfassil tal-leġislazzjoni u tat-teħid tad-deċiżjonijiet politiċi kif ukoll il-proċess ta’ implimentazzjoni u tixrid — huwa prerekwiżit għal integrazzjoni Ewropea pożittiva u ġenwina u sabiex tiżdied il-fiduċja taċ-ċittadini Ewropej. Għal dan il-għan, ikun opportun li kwalunkwe pjani għal qafas ta’ politika u istituzzjonali Ewropew ġdid jaraw il-possibbiltà li tinħoloq kamra leġislattiva rappreżentattiva tar-reġjuni u taż-żoni awtonomi;

| 12.7 | UE soċjali li tippromovi l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel, kif ukoll drittijiet u opportunitajiet indaqs għal kulħadd; li tiġġieled kontra l-qgħad, id-diskriminazzjoni, l-esklużjoni soċjali u l-faqar; UE fejn iż-żgħażagħ jirċievu l-aħjar edukazzjoni u t-taħriġ u jistgħu jistudjaw u jsibu xogħol fil-kontinent kollu; UE li tippreserva l-wirt kulturali tagħna u tippromovi d-diversità kulturali; |
| --- | --- |

12.7

UE soċjali li tippromovi l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel, kif ukoll drittijiet u opportunitajiet indaqs għal kulħadd; li tiġġieled kontra l-qgħad, id-diskriminazzjoni, l-esklużjoni soċjali u l-faqar; UE fejn iż-żgħażagħ jirċievu l-aħjar edukazzjoni u t-taħriġ u jistgħu jistudjaw u jsibu xogħol fil-kontinent kollu; UE li tippreserva l-wirt kulturali tagħna u tippromovi d-diversità kulturali;

| 12.8 | Ewropa innovattiva, diġitali u intraprenditorjali fejn il-bliet u r-reġjuni jaġixxu bħala katalizzaturi u faċilitaturi għall-ħolqien ta’ impjiegi ġodda u tkabbir sostenibbli, b’mod partikolari għaż-żgħażagħ; |
| --- | --- |

12.8

Ewropa innovattiva, diġitali u intraprenditorjali fejn il-bliet u r-reġjuni jaġixxu bħala katalizzaturi u faċilitaturi għall-ħolqien ta’ impjiegi ġodda u tkabbir sostenibbli, b’mod partikolari għaż-żgħażagħ;

| 12.9 | baġit tal-UE bbażat fuq riżorsi proprji ġenwini, li huma adegwati għall-ambizzjonijiet tal-UE u li jsaħħaħ ir-rwol tal-investimenti pubbliċi u privati sabiex tingħata spinta lit-tkabbir u l-impjiegi għaċ-ċittadini tal-UE; |
| --- | --- |

12.9

baġit tal-UE bbażat fuq riżorsi proprji ġenwini, li huma adegwati għall-ambizzjonijiet tal-UE u li jsaħħaħ ir-rwol tal-investimenti pubbliċi u privati sabiex tingħata spinta lit-tkabbir u l-impjiegi għaċ-ċittadini tal-UE;

| 12.10 | Unjoni Monetarja Ewropea aktar profonda, aktar ġusta u aktar inklużiva, mogħnija bl-istrumenti ta’ politika meħtieġa biex jiġu evitati skossi asimmetriċi u tiġi promossa l-koeżjoni soċjali, ekonomika u territorjali, inkluża kapaċità fiskali kumplementari għall-baġit tal-UE; |
| --- | --- |

12.10

Unjoni Monetarja Ewropea aktar profonda, aktar ġusta u aktar inklużiva, mogħnija bl-istrumenti ta’ politika meħtieġa biex jiġu evitati skossi asimmetriċi u tiġi promossa l-koeżjoni soċjali, ekonomika u territorjali, inkluża kapaċità fiskali kumplementari għall-baġit tal-UE;

| 12.11 | żona integrata b’mod sħiħ ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja msejsa fuq id-drittijiet fundamentali, il-libertà sħiħa tal-moviment, protezzjoni konġunta tal-fruntieri esterni, u politika komuni dwar il-migrazzjoni u l-asil ibbażata fuq id-drittijiet tal-bniedem, kif ukoll fuq l-impenji kondiviżi b’mod partikolari fl-indirizzar tal-fenomeni migratorji attwali; |
| --- | --- |

12.11

żona integrata b’mod sħiħ ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja msejsa fuq id-drittijiet fundamentali, il-libertà sħiħa tal-moviment, protezzjoni konġunta tal-fruntieri esterni, u politika komuni dwar il-migrazzjoni u l-asil ibbażata fuq id-drittijiet tal-bniedem, kif ukoll fuq l-impenji kondiviżi b’mod partikolari fl-indirizzar tal-fenomeni migratorji attwali;

| 12.12 | żgurar ta’ trasparenza sħiħa u kontroll demokratiku fil-livelli kollha ta’ governanza għat-tfassil ta’ ftehimiet ta’ kummerċ internazzjonali ġusti u bbilanċjati; |
| --- | --- |

12.12

żgurar ta’ trasparenza sħiħa u kontroll demokratiku fil-livelli kollha ta’ governanza għat-tfassil ta’ ftehimiet ta’ kummerċ internazzjonali ġusti u bbilanċjati;

| 12.13 | politika komuni barranija, tal-viċinat u tad-difiża għal stabilità globali u impenn biex jiġu trażmessi l-valuri tal-UE; ftuħ lejn it-tkabbir meta jiġu ssodisfatti l-kundizzjonijiet, filwaqt li tiġi rispettata l-kapaċità ta’ integrazzjoni tal-UE. |
| --- | --- |

12.13

politika komuni barranija, tal-viċinat u tad-difiża għal stabilità globali u impenn biex jiġu trażmessi l-valuri tal-UE; ftuħ lejn it-tkabbir meta jiġu ssodisfatti l-kundizzjonijiet, filwaqt li tiġi rispettata l-kapaċità ta’ integrazzjoni tal-UE.

| 12.14 | UE qrib taċ-ċittadini u li kapaċi tittrażmettilhom l-kisbiet u l-isfidi futuri b’mod ċar u li jinftiehem; |
| --- | --- |

12.14

UE qrib taċ-ċittadini u li kapaċi tittrażmettilhom l-kisbiet u l-isfidi futuri b’mod ċar u li jinftiehem;

| 13. | huwa impenjat li jkun involut fi proċess minn isfel għal fuq maċ-ċittadini u r-rappreżentanti eletti fir-reġjuni, il-bliet u l-irħula tal-UE, kif ukoll partijiet interessati oħra rilevanti, li jidentifika l-ħtiġijiet u l-aspettattivi tagħhom b’rabta mal-UE fix-xhur li ġejjin; jenfasizza li r-riżultat ta’ dan l-eżerċizzju, flimkien ma’ rakkomandazzjonijiet konkreti, se jkunu inklużi fl-opinjoni tal-KtR dwar “Nirriflettu dwar l-Ewropa: il-leħen tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-bini mill-ġdid tal-fiduċja fl-Unjoni Ewropea”; |
| --- | --- |

13.

huwa impenjat li jkun involut fi proċess minn isfel għal fuq maċ-ċittadini u r-rappreżentanti eletti fir-reġjuni, il-bliet u l-irħula tal-UE, kif ukoll partijiet interessati oħra rilevanti, li jidentifika l-ħtiġijiet u l-aspettattivi tagħhom b’rabta mal-UE fix-xhur li ġejjin; jenfasizza li r-riżultat ta’ dan l-eżerċizzju, flimkien ma’ rakkomandazzjonijiet konkreti, se jkunu inklużi fl-opinjoni tal-KtR dwar “Nirriflettu dwar l-Ewropa: il-leħen tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-bini mill-ġdid tal-fiduċja fl-Unjoni Ewropea”;

| 14. | jistieden lill-Parlament Ewropew biex jirrepeti l-proċess Spitzenkandidaten għall-elezzjonijiet Ewropej tal-2019, u joffri li jgħin biex jiżdied l-għarfien tal-proċess u l-importanza tiegħu permezz tan-netwerk tiegħu tal-politiċi lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

14.

jistieden lill-Parlament Ewropew biex jirrepeti l-proċess Spitzenkandidaten għall-elezzjonijiet Ewropej tal-2019, u joffri li jgħin biex jiżdied l-għarfien tal-proċess u l-importanza tiegħu permezz tan-netwerk tiegħu tal-politiċi lokali u reġjonali;

| 15. | huwa determinat li jikkontribwixxi għal proċess trasparenti u demokratiku ta’ riforma istituzzjonali u politika, maċ-ċittadini tal-UE fil-qalba tiegħu u b’kont meħud tal-livelli ta’ governanza tal-UE, nazzjonali, reġjonali u lokali, fil-ħin biex ir-riżultati jiġu ppreżentati liċ-ċittadini tal-Ewropa fl-elezzjonijiet Ewropej tal-2019; |
| --- | --- |

15.

huwa determinat li jikkontribwixxi għal proċess trasparenti u demokratiku ta’ riforma istituzzjonali u politika, maċ-ċittadini tal-UE fil-qalba tiegħu u b’kont meħud tal-livelli ta’ governanza tal-UE, nazzjonali, reġjonali u lokali, fil-ħin biex ir-riżultati jiġu ppreżentati liċ-ċittadini tal-Ewropa fl-elezzjonijiet Ewropej tal-2019;

| 16. | jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali, bħala l-livell l-eqreb taċ-ċittadini u l-fornitur ewlieni tas-servizzi pubbliċi, jeħtieġ li jkollhom rwol aktar prominenti fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-UE sabiex l-UE tkun tista’ tkompli taħdem fuq oqsma ta’ kompetenza tal-gvern lokali u reġjonali. Għalhekk, jitlob li l-leġislazzjoni b’impatt fuq l-awtoritajiet lokali u reġjonali tkun soġġetta għall-kunsens tal-KtR; |
| --- | --- |

16.

jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali, bħala l-livell l-eqreb taċ-ċittadini u l-fornitur ewlieni tas-servizzi pubbliċi, jeħtieġ li jkollhom rwol aktar prominenti fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-UE sabiex l-UE tkun tista’ tkompli taħdem fuq oqsma ta’ kompetenza tal-gvern lokali u reġjonali. Għalhekk, jitlob li l-leġislazzjoni b’impatt fuq l-awtoritajiet lokali u reġjonali tkun soġġetta għall-kunsens tal-KtR;

| 17. | ifakkar li xi wħud mill-bidliet li ċ-ċittadini jistgħu jikkunsidraw prijorità jistgħu jkunu jirrikjedu reviżjoni tat-Trattati u jinsisti li f’dak il-każ, il-metodu tal-Konvenzjoni skont l-Artikolu 48.3 għandu jintuża u l-KtR għandu jkollu rappreżentanza sħiħa f’tali Konvenzjoni. |
| --- | --- |

17.

ifakkar li xi wħud mill-bidliet li ċ-ċittadini jistgħu jikkunsidraw prijorità jistgħu jkunu jirrikjedu reviżjoni tat-Trattati u jinsisti li f’dak il-każ, il-metodu tal-Konvenzjoni skont l-Artikolu 48.3 għandu jintuża u l-KtR għandu jkollu rappreżentanza sħiħa f’tali Konvenzjoni.

Brussell, it-12 ta’ Mejju 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Markku MARKKULA

---

(1)  Riżoluzzjoni dwar Intejbu l-funzjonament tal-Unjoni Ewropea: it-Trattat ta' Lisbona u lil hinn minnu (RESOL-VI/005)

1

---

| 15.9.2017 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 306/5 |
| --- | --- | --- | --- |

15.9.2017

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 306/5

---

Riżoluzzjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar l-Abbozz ta’ Baġit Annwali tal-UE għall-2018

(2017/C 306/02)

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI (KtR)

| — | wara li kkunsidra l-Opinjoni tiegħu dwar ir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu tal-Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP); |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Opinjoni tiegħu dwar ir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu tal-Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP);

| — | wara li kkunsidra r-Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Marzu 2017 dwar il-linji gwida ġenerali għat-tħejjija tal-baġit 2018, Taqsima III – Kummissjoni (2016/2323(BUD)); |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-15 ta' Marzu 2017 dwar il-linji gwida ġenerali għat-tħejjija tal-baġit 2018, Taqsima III – Kummissjoni (2016/2323(BUD));

| 1. | jilqa’ b’sodisfazzjon il-fatt li l-Baġit Annwali tal-UE adottat għall-2017 jinkludi r-rakkomandazzjoni tal-KtR għal żieda fl-investiment fir-riċerka, l-innovazzjoni u l-infrastruttura; biżżejjed impenn u approprjazzjonijiet ta' pagament għall-Inizjattiva favur l-Impjieg taż-Żgħażagħ u aktar fondi biex jiġu indirizzati l-konnessjonijiet neqsin fit-trasport fir-reġjuni tal-fruntiera (1); jirrimarka wkoll li għad hemm ħafna oqsma fejn it-talbiet tal-KtR ma ġewx indirizzati, prinċipalment minħabba d-daqs limitat tal-baġit tal-UE, għad li se jkun meħtieġ għalihom sforz ulterjuri; |
| --- | --- |

1.

jilqa’ b’sodisfazzjon il-fatt li l-Baġit Annwali tal-UE adottat għall-2017 jinkludi r-rakkomandazzjoni tal-KtR għal żieda fl-investiment fir-riċerka, l-innovazzjoni u l-infrastruttura; biżżejjed impenn u approprjazzjonijiet ta' pagament għall-Inizjattiva favur l-Impjieg taż-Żgħażagħ u aktar fondi biex jiġu indirizzati l-konnessjonijiet neqsin fit-trasport fir-reġjuni tal-fruntiera (1); jirrimarka wkoll li għad hemm ħafna oqsma fejn it-talbiet tal-KtR ma ġewx indirizzati, prinċipalment minħabba d-daqs limitat tal-baġit tal-UE, għad li se jkun meħtieġ għalihom sforz ulterjuri;

| 2. | jenfasizza l-ħtieġa li l-baġit tal-UE għall-2018 jipprovdi lill-Unjoni Ewropea bil-mezzi meħtieġa biex tindirizza b’mod urġenti l-isfidi komuni Ewropej, b’mod partikolari f’dak li għandu x’jaqsam mal-migrazzjoni, is-sigurtà, it-tibdil fil-klima u l-irkupru ekonomiku u soċjali u b’hekk toħloq valur miżjud Ewropew ġenwin għaċ-ċittadini Ewropej; |
| --- | --- |

2.

jenfasizza l-ħtieġa li l-baġit tal-UE għall-2018 jipprovdi lill-Unjoni Ewropea bil-mezzi meħtieġa biex tindirizza b’mod urġenti l-isfidi komuni Ewropej, b’mod partikolari f’dak li għandu x’jaqsam mal-migrazzjoni, is-sigurtà, it-tibdil fil-klima u l-irkupru ekonomiku u soċjali u b’hekk toħloq valur miżjud Ewropew ġenwin għaċ-ċittadini Ewropej;

| 3. | itenni li l-Baġit tal-UE għad jonqsu ċertu livell ta’ flessibbiltà biex ikun jista’ jindirizza diversi avvenimenti mhux mistennija simultanjament, u li l-proposta għal rieżami ta’ nofs it-terminu tal-QFP kienet imfassla biex tindirizza dan; |
| --- | --- |

3.

itenni li l-Baġit tal-UE għad jonqsu ċertu livell ta’ flessibbiltà biex ikun jista’ jindirizza diversi avvenimenti mhux mistennija simultanjament, u li l-proposta għal rieżami ta’ nofs it-terminu tal-QFP kienet imfassla biex tindirizza dan;

| 4. | jiddispjaċih li l-Kunsill ħa wisq żmien biex jikkonkludi l-pożizzjoni tiegħu dwar il-proposta tal-Kummissjoni għar-rieżami ta’ nofs it-terminu, u li minħabba f’hekk l-awtorità baġitarja ma setgħetx tisfrutta l-miżuri kollha mressqa mill-Kummissjoni fil-proċedura baġitarja tal-2017; jilqa’, madankollu, il-ftehim li sa fl-aħħar intlaħaq fil-5 ta’ April 2017 mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill li jirriżulta f’EUR 6 009 miljuni supplimentari (15 % riallokazzjonijiet, 85 % riżorsi mhux allokati), li jinkludu EUR 3,9 biljuni għal miżuri relatati mal-migrazzjoni fi ħdan l-UE (EUR 2,55 biljuni) u biex jiġu indirizzati l-kawżi ewlenin tal-migrazzjoni barra mill-UE (EUR 1,39 biljun) kif ukoll EUR 2,1 biljuni għall-impjiegi u t-tkabbir, li minnhom EUR 1,2 biljun għall-Inizjattiva favur l-Impjieg taż-Żgħażagħ; |
| --- | --- |

4.

jiddispjaċih li l-Kunsill ħa wisq żmien biex jikkonkludi l-pożizzjoni tiegħu dwar il-proposta tal-Kummissjoni għar-rieżami ta’ nofs it-terminu, u li minħabba f’hekk l-awtorità baġitarja ma setgħetx tisfrutta l-miżuri kollha mressqa mill-Kummissjoni fil-proċedura baġitarja tal-2017; jilqa’, madankollu, il-ftehim li sa fl-aħħar intlaħaq fil-5 ta’ April 2017 mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill li jirriżulta f’EUR 6 009 miljuni supplimentari (15 % riallokazzjonijiet, 85 % riżorsi mhux allokati), li jinkludu EUR 3,9 biljuni għal miżuri relatati mal-migrazzjoni fi ħdan l-UE (EUR 2,55 biljuni) u biex jiġu indirizzati l-kawżi ewlenin tal-migrazzjoni barra mill-UE (EUR 1,39 biljun) kif ukoll EUR 2,1 biljuni għall-impjiegi u t-tkabbir, li minnhom EUR 1,2 biljun għall-Inizjattiva favur l-Impjieg taż-Żgħażagħ;

| 5. | jilqa’ bi pjaċir iż-żieda fil-finanzjament biex tiġi indirizzata l-kriżi tal-migrazzjoni u tar-refuġjati fl-2017; jitlob li jkun hemm żieda akbar fil-fondi biex jippermettu approċċ sistematiku u sostenibbli għall-ġestjoni tal-migrazzjoni u għall-kontrolli tal-fruntiera, bħalma huma l-Fond għall-Asil, il-Migrazzjoni u l-Integrazzjoni (AMIF), il-Fond għas-Sigurtà Interna (ISF), il-Fond Soċjali Ewropew (FSE) u l-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR); itenni t-talba tiegħu biex jiġi ffaċilitat l-aċċess dirett akbar tal-awtoritajiet lokali u reġjonali għall-finanzjament disponibbli għall-ġestjoni tal-migrazzjoni u l-integrazzjoni; jissuġġerixxi wkoll li jingħata finanzjament adatt għat-twettiq ta’ ritorni volontarji, kif ukoll biex jgħin lill-pajjiżi ta’ oriġini fir-riintegrazzjoni ta’ ċittadini riammessi; jikkunsidra li għal dan l-iskop huma importanti wkoll linji gwida għal sinerġiji possibbli bejn il-fondi eżistenti; |
| --- | --- |

5.

jilqa’ bi pjaċir iż-żieda fil-finanzjament biex tiġi indirizzata l-kriżi tal-migrazzjoni u tar-refuġjati fl-2017; jitlob li jkun hemm żieda akbar fil-fondi biex jippermettu approċċ sistematiku u sostenibbli għall-ġestjoni tal-migrazzjoni u għall-kontrolli tal-fruntiera, bħalma huma l-Fond għall-Asil, il-Migrazzjoni u l-Integrazzjoni (AMIF), il-Fond għas-Sigurtà Interna (ISF), il-Fond Soċjali Ewropew (FSE) u l-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR); itenni t-talba tiegħu biex jiġi ffaċilitat l-aċċess dirett akbar tal-awtoritajiet lokali u reġjonali għall-finanzjament disponibbli għall-ġestjoni tal-migrazzjoni u l-integrazzjoni; jissuġġerixxi wkoll li jingħata finanzjament adatt għat-twettiq ta’ ritorni volontarji, kif ukoll biex jgħin lill-pajjiżi ta’ oriġini fir-riintegrazzjoni ta’ ċittadini riammessi; jikkunsidra li għal dan l-iskop huma importanti wkoll linji gwida għal sinerġiji possibbli bejn il-fondi eżistenti;

| 6. | jinnota bi tħassib li l-Baġit Annwali tal-UE għall-2017 qatt ma esperjenza tnaqqis daqshekk qawwi fl-approprjazzjonijiet ta’ pagament għall-programmi taħt il-Politika ta’ Koeżjoni, u li kien biss il-Baġit ta’ Emenda għall-2016 Nru 4 li ma ħalliex isir tnaqqis aktar qawwi minn hekk; jenfasizza li huwa kruċjali li l-atturi rilevanti kollha jagħmlu l-ikbar sforzi biex iħaffu l-pass tal-implimentazzjoni u li huwa ta’ importanza vitali li jiġu żgurati biżżejjed approprjazzjonijiet ta’ pagament fl-2018, sabiex jiġi evitat li jerġa’ jkun hemm pagamenti b’lura; f’dan ir-rigward, jilqa’ b’sodisfazzjoni t-tbassir tal-pagamenti sal-2020 li l-Kummissjoni ressqet fil-proposta għal rieżami ta’ nofs it-terminu tal-QFP; ser jagħmel ħiltu biex jidentifika l-aħjar prattiki s’issa sabiex titħaffef ir-rata ta’ assorbiment tal-programmi tal-Politika ta’ Koeżjoni u biex jinforma lill-awtorità baġitarja dwar dawn il-prattiki; |
| --- | --- |

6.

jinnota bi tħassib li l-Baġit Annwali tal-UE għall-2017 qatt ma esperjenza tnaqqis daqshekk qawwi fl-approprjazzjonijiet ta’ pagament għall-programmi taħt il-Politika ta’ Koeżjoni, u li kien biss il-Baġit ta’ Emenda għall-2016 Nru 4 li ma ħalliex isir tnaqqis aktar qawwi minn hekk; jenfasizza li huwa kruċjali li l-atturi rilevanti kollha jagħmlu l-ikbar sforzi biex iħaffu l-pass tal-implimentazzjoni u li huwa ta’ importanza vitali li jiġu żgurati biżżejjed approprjazzjonijiet ta’ pagament fl-2018, sabiex jiġi evitat li jerġa’ jkun hemm pagamenti b’lura; f’dan ir-rigward, jilqa’ b’sodisfazzjoni t-tbassir tal-pagamenti sal-2020 li l-Kummissjoni ressqet fil-proposta għal rieżami ta’ nofs it-terminu tal-QFP; ser jagħmel ħiltu biex jidentifika l-aħjar prattiki s’issa sabiex titħaffef ir-rata ta’ assorbiment tal-programmi tal-Politika ta’ Koeżjoni u biex jinforma lill-awtorità baġitarja dwar dawn il-prattiki;

| 7. | itenni l-ħtieġa li tiżdied l-għajnuna finanzjarja tal-UE għall-iżvilupp rurali minħabba l-importanza taż-żoni rurali fl-Ewropa, u jappella għal riżorsi finanzjarji li huma direttament aċċessibbli għal bdiewa Ewropej milqutin minn diżastri u kriżijiet varji (2); B’mod partikolari, jenfasizza l-importanza li jissaħħu l-miżuri mfasslin biex tiġi żgurata s-sigurtà tal-ikel, u jingħata appoġġ lill-bdiewa milqutin minn kriżi prinċipalment fis-settur tal-prodotti tal-ħalib, iżda wkoll fis-setturi tal-laħam, il-frott u l-ħxejjex; |
| --- | --- |

7.

itenni l-ħtieġa li tiżdied l-għajnuna finanzjarja tal-UE għall-iżvilupp rurali minħabba l-importanza taż-żoni rurali fl-Ewropa, u jappella għal riżorsi finanzjarji li huma direttament aċċessibbli għal bdiewa Ewropej milqutin minn diżastri u kriżijiet varji (2); B’mod partikolari, jenfasizza l-importanza li jissaħħu l-miżuri mfasslin biex tiġi żgurata s-sigurtà tal-ikel, u jingħata appoġġ lill-bdiewa milqutin minn kriżi prinċipalment fis-settur tal-prodotti tal-ħalib, iżda wkoll fis-setturi tal-laħam, il-frott u l-ħxejjex;

| 8. | jitlob li jiġu allokati biżżejjed fondi biex jissaħħu l-politiki tal-kooperazzjoni territorjali, bil-għan li jiġi żgurat li jikkontribwixxu għall-ksib ta’ żvilupp ekonomiku, soċjali u territorjali armonjuż fl-Unjoni Ewropea kollha; |
| --- | --- |

8.

jitlob li jiġu allokati biżżejjed fondi biex jissaħħu l-politiki tal-kooperazzjoni territorjali, bil-għan li jiġi żgurat li jikkontribwixxu għall-ksib ta’ żvilupp ekonomiku, soċjali u territorjali armonjuż fl-Unjoni Ewropea kollha;

| 9. | jilqa’ bi pjaċir il-proposta tal-Kummissjoni biex testendi l-FEIS sal-2020 iżda jisħaq li s-sinerġiji mal-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej (Fondi SIE) għandhom jiġu ċċarati aktar u mtejba; ifakkar li l-FEIS 2.0 mhuwiex imfassal biex jissostitwixxi l-fondi tal-UE eżistenti, jitlob li tiġi ċċarata d-definizzjoni tal-prinċipju tal-addizzjonalità, u li jitħeġġeġ il-bilanċ ġeografiku permezz tat-tisħiħ fl-iżvilupp tal-istrateġiji tal-investiment reġjonali u permezz tal-pjattaformi ta’ investiment; itenni li jopponi bil-qawwa l-iffinanzjar tal-estensjoni tal-FEIS mill-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa; |
| --- | --- |

9.

jilqa’ bi pjaċir il-proposta tal-Kummissjoni biex testendi l-FEIS sal-2020 iżda jisħaq li s-sinerġiji mal-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej (Fondi SIE) għandhom jiġu ċċarati aktar u mtejba; ifakkar li l-FEIS 2.0 mhuwiex imfassal biex jissostitwixxi l-fondi tal-UE eżistenti, jitlob li tiġi ċċarata d-definizzjoni tal-prinċipju tal-addizzjonalità, u li jitħeġġeġ il-bilanċ ġeografiku permezz tat-tisħiħ fl-iżvilupp tal-istrateġiji tal-investiment reġjonali u permezz tal-pjattaformi ta’ investiment; itenni li jopponi bil-qawwa l-iffinanzjar tal-estensjoni tal-FEIS mill-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa;

| 10. | kif diġà ddikjarat fil-punt 25 tal-Opinjoni tal-KtR dwar ir-reazzjoni tal-UE għall-isfida demografika (SEDEC-VI/008), fil-fehma tal-Kumitat, l-UE għandha tfittex li tintegra l-kunsiderazzjonijiet demografiċi fl-oqsma ta’ politika kollha waqt li fil-baġit tagħha tinkludi intestaturi li jkollhom l-għan li jippermettu l-iżvilupp ta’ dawn il-politiki u azzjonijiet. L-UE għandha wkoll tistabbilixxi mekkaniżmi ta’ prijorità għal dawk ir-reġjuni li huma affettwati b’mod partikolari mill-konsegwenzi tat-tibdil demografiku; |
| --- | --- |

10.

kif diġà ddikjarat fil-punt 25 tal-Opinjoni tal-KtR dwar ir-reazzjoni tal-UE għall-isfida demografika (SEDEC-VI/008), fil-fehma tal-Kumitat, l-UE għandha tfittex li tintegra l-kunsiderazzjonijiet demografiċi fl-oqsma ta’ politika kollha waqt li fil-baġit tagħha tinkludi intestaturi li jkollhom l-għan li jippermettu l-iżvilupp ta’ dawn il-politiki u azzjonijiet. L-UE għandha wkoll tistabbilixxi mekkaniżmi ta’ prijorità għal dawk ir-reġjuni li huma affettwati b’mod partikolari mill-konsegwenzi tat-tibdil demografiku;

| 11. | jitlob li jiġi żgurat livell adatt ta’ approprjazzjonijiet ta’ impenn għall-Orizzont 2020 fl-2018; iżda jinnota li bosta partijiet interessati, inklużi l-SMEs, qed jiġu skoraġġuti milli jressqu proposti għal proġetti taħt l-Orizzont 2020 minħabba n-nuqqas ta’ riżorsi disponibbli; |
| --- | --- |

11.

jitlob li jiġi żgurat livell adatt ta’ approprjazzjonijiet ta’ impenn għall-Orizzont 2020 fl-2018; iżda jinnota li bosta partijiet interessati, inklużi l-SMEs, qed jiġu skoraġġuti milli jressqu proposti għal proġetti taħt l-Orizzont 2020 minħabba n-nuqqas ta’ riżorsi disponibbli;

| 12. | jenfasizza l-ħtieġa li jiżdiedu l-approprjazzjonijiet għall-COSME sabiex jiġi żgurat li l-SMEs ikollhom aċċess adatt għall-finanzi u biex jiġi stimolat il-ħolqien tal-impjiegi fi ħdan l-Unjoni; |
| --- | --- |

12.

jenfasizza l-ħtieġa li jiżdiedu l-approprjazzjonijiet għall-COSME sabiex jiġi żgurat li l-SMEs ikollhom aċċess adatt għall-finanzi u biex jiġi stimolat il-ħolqien tal-impjiegi fi ħdan l-Unjoni;

| 13. | jilqa’ b’sodisfazzjon l-intenzjoni tal-Kummissjoni li żżid l-approprjazzjonijiet ta’ impenn għall-Inizjattiva favur l-Impjieg taż-Żgħażagħ b’EUR 500 miljun; jenfasizza l-importanza tal-iżvilupp kontinwu tal-Garanzija għaż-Żgħażagħ peress li r-riżultati miksuba taħt il-programm għad ma jistax jitqies li huma għal kollox sodisfaċenti; |
| --- | --- |

13.

jilqa’ b’sodisfazzjon l-intenzjoni tal-Kummissjoni li żżid l-approprjazzjonijiet ta’ impenn għall-Inizjattiva favur l-Impjieg taż-Żgħażagħ b’EUR 500 miljun; jenfasizza l-importanza tal-iżvilupp kontinwu tal-Garanzija għaż-Żgħażagħ peress li r-riżultati miksuba taħt il-programm għad ma jistax jitqies li huma għal kollox sodisfaċenti;

| 14. | ifakkar li fl-2018 ser isir rieżami ta’ nofs it-terminu tal-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa u tal-Orizzont 2020, u ser isiru proposti għall-Programm Qafas li jmiss (FP9); dan il-proċess kollu huwa marbut man-negozjati dwar il-QFP li jmiss, jisħaq li ser ikollhom jiġu indirizzati bosta kwistjonijiet kritiċi matul id-diskussjonijiet dwar il-ħruġ tar-Renju Unit ’il barra mill-UE; |
| --- | --- |

14.

ifakkar li fl-2018 ser isir rieżami ta’ nofs it-terminu tal-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa u tal-Orizzont 2020, u ser isiru proposti għall-Programm Qafas li jmiss (FP9); dan il-proċess kollu huwa marbut man-negozjati dwar il-QFP li jmiss, jisħaq li ser ikollhom jiġu indirizzati bosta kwistjonijiet kritiċi matul id-diskussjonijiet dwar il-ħruġ tar-Renju Unit ’il barra mill-UE;

| 15. | jenfasizza s-suċċess kbir tal-programm ERASMUS biex jindirizza d-diffikultajiet taż-żgħażagħ biex jiksbu aċċess għal edukazzjoni u taħriġ adatti jew għal opportunitajiet ta’ impjieg; jitlob li jiġu allokati fondi adatti għall-Korp Ewropew ta' Solidarjetà; L-għajnuna liż-żgħażagħ biex jiksbu ħiliet addizzjonali permezz tax-xogħol u l-volontarjat tkun ta’ benefiċċju għas-setturi pubbliċi u privati. Għalhekk, jenfasizza l-importanza ta’ ħidma mas-settur privat biex jitlaqqgħu fondi pubbliċi u privati għal inizjattivi bħall-Korp Ewropew ta' Solidarjetà (3); |
| --- | --- |

15.

jenfasizza s-suċċess kbir tal-programm ERASMUS biex jindirizza d-diffikultajiet taż-żgħażagħ biex jiksbu aċċess għal edukazzjoni u taħriġ adatti jew għal opportunitajiet ta’ impjieg; jitlob li jiġu allokati fondi adatti għall-Korp Ewropew ta' Solidarjetà; L-għajnuna liż-żgħażagħ biex jiksbu ħiliet addizzjonali permezz tax-xogħol u l-volontarjat tkun ta’ benefiċċju għas-setturi pubbliċi u privati. Għalhekk, jenfasizza l-importanza ta’ ħidma mas-settur privat biex jitlaqqgħu fondi pubbliċi u privati għal inizjattivi bħall-Korp Ewropew ta' Solidarjetà (3);

| 16. | jenfasizza li l-UE għandha timpenja ruħha b’mod estensiv biex taqdi l-impenji ambjentali tagħha permezz tal-implimentazzjoni ta’ politiki klimatiċi konkreti u kredibbli, ibbażati fuq qafas regolatorju koerenti u b’riżorsi finanzjarji solidi; għalhekk, jistieden lill-Kummissjoni biex tipprovdi biżżejjed approprjazzjonijiet fl-abbozz tal-baġit tagħha għall-2018 u biex tressaq valutazzjoni interim tal-progress li sar biex tintlaħaq il-mira ta’ nfiq ta’ 20 % għall-klima bħala parti mill-QFP tal-2014-2020; |
| --- | --- |

16.

jenfasizza li l-UE għandha timpenja ruħha b’mod estensiv biex taqdi l-impenji ambjentali tagħha permezz tal-implimentazzjoni ta’ politiki klimatiċi konkreti u kredibbli, ibbażati fuq qafas regolatorju koerenti u b’riżorsi finanzjarji solidi; għalhekk, jistieden lill-Kummissjoni biex tipprovdi biżżejjed approprjazzjonijiet fl-abbozz tal-baġit tagħha għall-2018 u biex tressaq valutazzjoni interim tal-progress li sar biex tintlaħaq il-mira ta’ nfiq ta’ 20 % għall-klima bħala parti mill-QFP tal-2014-2020;

| 17. | jinnota bi tħassib li, mingħajr sforzi addizzjonali sostanzjali, mhux se jintlaħqu l-miri tal-bijodiversità tal-UE għall-2020; jenfasizza, għalhekk, l-importanza tal-integrazzjoni tal-protezzjoni tal-bijodiversità fil-baġit kollu tal-UE, iż-żieda tal-finanzjament skont l-Artikolu 9(4) tar-Regolament LIFE fil-programm LIFE attwali għan-netwerk Natura 2000, u li jingħataw fondi addizzjonali għal miżuri ġodda taħt il-Pjan ta’ Azzjoni li huwa mistenni dalwaqt għal implimentazzjoni aħjar tad-Direttivi dwar in-Natura sal-2020; f’dan il-kuntest jenfasizza li t-tnedija tal-għodda tal-Kummissjoni Ewropea għal użu bejn il-pari fir-Rieżami tal-Implimentazzjoni Ambjentali (EIR) ser tkun teħtieġ allokazzjoni baġitarja adatta fl-2018, minbarra r-riżorsi baġitarji eżistenti biex jappoġġjaw l-implimentazzjoni effettiva tal-leġislazzjoni ambjentali tal-UE, f’konformità mal-aġenda għal regolamentazzjoni aħjar; |
| --- | --- |

17.

jinnota bi tħassib li, mingħajr sforzi addizzjonali sostanzjali, mhux se jintlaħqu l-miri tal-bijodiversità tal-UE għall-2020; jenfasizza, għalhekk, l-importanza tal-integrazzjoni tal-protezzjoni tal-bijodiversità fil-baġit kollu tal-UE, iż-żieda tal-finanzjament skont l-Artikolu 9(4) tar-Regolament LIFE fil-programm LIFE attwali għan-netwerk Natura 2000, u li jingħataw fondi addizzjonali għal miżuri ġodda taħt il-Pjan ta’ Azzjoni li huwa mistenni dalwaqt għal implimentazzjoni aħjar tad-Direttivi dwar in-Natura sal-2020; f’dan il-kuntest jenfasizza li t-tnedija tal-għodda tal-Kummissjoni Ewropea għal użu bejn il-pari fir-Rieżami tal-Implimentazzjoni Ambjentali (EIR) ser tkun teħtieġ allokazzjoni baġitarja adatta fl-2018, minbarra r-riżorsi baġitarji eżistenti biex jappoġġjaw l-implimentazzjoni effettiva tal-leġislazzjoni ambjentali tal-UE, f’konformità mal-aġenda għal regolamentazzjoni aħjar;

| 18. | jappoġġja l-proposta tal-Kummissjoni Ewropea biex ir-rata ta’ finanzjament għal appoġġ, fi ħdan il-qafas tal-prijoritajiet tal-investiment tal-FEŻR, tiżdied sa 90 % għal miżuri ta’ previżjoni, prevenzjoni u rkupru minn diżastri naturali maġġuri; |
| --- | --- |

18.

jappoġġja l-proposta tal-Kummissjoni Ewropea biex ir-rata ta’ finanzjament għal appoġġ, fi ħdan il-qafas tal-prijoritajiet tal-investiment tal-FEŻR, tiżdied sa 90 % għal miżuri ta’ previżjoni, prevenzjoni u rkupru minn diżastri naturali maġġuri;

| 19. | jantiċipa t-tnedija tal-għodda tal-Kummissjoni Ewropea fl-2017 għal użu bejn il-pari fir-Rieżami tal-Implimentazzjoni Ambjentali (EIR), u jistenna li jiġu allokati biżżejjed approprjazzjonijiet fl-2018 għal din l-għodda, mingħajr preġudizzju għal linji baġitarji oħrajn li jappoġġjaw l-implimentazzjoni tal-leġislazzjoni ambjentali tal-UE; |
| --- | --- |

19.

jantiċipa t-tnedija tal-għodda tal-Kummissjoni Ewropea fl-2017 għal użu bejn il-pari fir-Rieżami tal-Implimentazzjoni Ambjentali (EIR), u jistenna li jiġu allokati biżżejjed approprjazzjonijiet fl-2018 għal din l-għodda, mingħajr preġudizzju għal linji baġitarji oħrajn li jappoġġjaw l-implimentazzjoni tal-leġislazzjoni ambjentali tal-UE;

| 20. | jitlob li r-riżorsi finanzjarji tal-Politika Ewropea tal-Viċinat (PEV) dwar il-kooperazzjoni jiġu kkonċentrati bil-mod il-mod fuq l-iffinanzjar tal-proġetti fil-livell sottonazzjonali, sabiex ir-riżorsi finanzjarji tal-UE jiġu adattati għall-ħtiġijiet tal-partijiet interessati lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

20.

jitlob li r-riżorsi finanzjarji tal-Politika Ewropea tal-Viċinat (PEV) dwar il-kooperazzjoni jiġu kkonċentrati bil-mod il-mod fuq l-iffinanzjar tal-proġetti fil-livell sottonazzjonali, sabiex ir-riżorsi finanzjarji tal-UE jiġu adattati għall-ħtiġijiet tal-partijiet interessati lokali u reġjonali;

| 21. | jenfasizza l-importanza ta’ sfruttar tas-sinerġiji bejn il-fondi eżistenti bħalma huma: il-Faċilità għar-Refuġjati fit-Turkija (EUR 3 biljuni), il-Fond Fiduċjarju ta' Emerġenza tal-UE għall-Afrika (EUR 1,8 biljun), il-Fond Fiduċjarju Reġjonali tal-UE b’reazzjoni għall-kriżi Sirjana (EUR 1 biljun) kif ukoll strumenti oħra finanzjarji li potenzjalment jistgħu jipprovdu sa EUR 8 biljuni għall-perjodu 2016-2020 għall-implimentazzjoni tal-patti; għandhom jiġu analizzati sinerġiji oħrajn mal-fondi FSIE. |
| --- | --- |

21.

jenfasizza l-importanza ta’ sfruttar tas-sinerġiji bejn il-fondi eżistenti bħalma huma: il-Faċilità għar-Refuġjati fit-Turkija (EUR 3 biljuni), il-Fond Fiduċjarju ta' Emerġenza tal-UE għall-Afrika (EUR 1,8 biljun), il-Fond Fiduċjarju Reġjonali tal-UE b’reazzjoni għall-kriżi Sirjana (EUR 1 biljun) kif ukoll strumenti oħra finanzjarji li potenzjalment jistgħu jipprovdu sa EUR 8 biljuni għall-perjodu 2016-2020 għall-implimentazzjoni tal-patti; għandhom jiġu analizzati sinerġiji oħrajn mal-fondi FSIE.

| 22. | jitlob li l-Kummissjoni tikkunsidra l-possibbiltà li tintroduċi mill-ġdid il-Faċilità tal-Amministrazzjoni Lokali (LAF) li tintuża mill-pajjiżi ta’ adeżjoni u b’hekk jitwessa’ l-ambitu li fih tintuża għall-pajjiżi tal-PEV b’regoli aktar stretti tar-rimborż, li jitolbu proġetti iżjed konkreti u sostenibbli; |
| --- | --- |

22.

jitlob li l-Kummissjoni tikkunsidra l-possibbiltà li tintroduċi mill-ġdid il-Faċilità tal-Amministrazzjoni Lokali (LAF) li tintuża mill-pajjiżi ta’ adeżjoni u b’hekk jitwessa’ l-ambitu li fih tintuża għall-pajjiżi tal-PEV b’regoli aktar stretti tar-rimborż, li jitolbu proġetti iżjed konkreti u sostenibbli;

| 23. | jitlob li tiġi stabbilita faċilità ta’ stabbilizzazzjoni tal-Komunità sabiex – permezz ta’ programmi ta’ bini ta’ kapaċità – tippermetti lill-awtoritajiet lokali Libjani jtejbu l-kapaċità tagħhom li jipprovdu servizzi liċ-ċittadini u joħolqu żvilupp territorjali u impjiegi. F’dan il-kuntest, jista’ jiġi kkunsidrat Fond Fiduċjarju biex jiġi ġestit fi sħubija ma’ bliet u reġjuni Ewropej bħala strument siewi, b’mod partikolari bl-użu ta’ strumenti legali; |
| --- | --- |

23.

jitlob li tiġi stabbilita faċilità ta’ stabbilizzazzjoni tal-Komunità sabiex – permezz ta’ programmi ta’ bini ta’ kapaċità – tippermetti lill-awtoritajiet lokali Libjani jtejbu l-kapaċità tagħhom li jipprovdu servizzi liċ-ċittadini u joħolqu żvilupp territorjali u impjiegi. F’dan il-kuntest, jista’ jiġi kkunsidrat Fond Fiduċjarju biex jiġi ġestit fi sħubija ma’ bliet u reġjuni Ewropej bħala strument siewi, b’mod partikolari bl-użu ta’ strumenti legali;

| 24. | jappella għal finanzjament għal “Programm tal-Erasmus għar-rappreżentanti eletti lokali u reġjonali” bl-għan li jżid il-kapaċità tagħhom li jiskambjaw ideat u prattiki tajbin mal-pari tagħhom sabiex jippromovu l-iżvilupp sostenibbli lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

24.

jappella għal finanzjament għal “Programm tal-Erasmus għar-rappreżentanti eletti lokali u reġjonali” bl-għan li jżid il-kapaċità tagħhom li jiskambjaw ideat u prattiki tajbin mal-pari tagħhom sabiex jippromovu l-iżvilupp sostenibbli lokali u reġjonali;

| 25. | ifakkar fir-rekwiżiti ta’ opportunitajiet indaqs fil-każ tal-ibbaġitjar, u jitlob li dan il-prinċipju jiġi integrat fil-baġit tal-2018; |
| --- | --- |

25.

ifakkar fir-rekwiżiti ta’ opportunitajiet indaqs fil-każ tal-ibbaġitjar, u jitlob li dan il-prinċipju jiġi integrat fil-baġit tal-2018;

| 26. | jenfasizza l-bżonn li l-approċċ ibbażat fuq il-ġeneru jkun realtà ċara fil-baġit tal-UE għall-2018, skont il-prinċipji ta’ bażi għall-mudell soċjali Ewropew fil-kuntest tal-ugwaljanza bejn is-sessi; |
| --- | --- |

26.

jenfasizza l-bżonn li l-approċċ ibbażat fuq il-ġeneru jkun realtà ċara fil-baġit tal-UE għall-2018, skont il-prinċipji ta’ bażi għall-mudell soċjali Ewropew fil-kuntest tal-ugwaljanza bejn is-sessi;

| 27. | jagħti struzzjonijiet lill-President sabiex iressaq din ir-Riżoluzzjoni quddiem il-Kummissjoni, il-Parlament Ewropew, il-Kunsill, il-Qorti Ewropea tal-Awdituri u l-President tal-Kunsill Ewropew. |
| --- | --- |

27.

jagħti struzzjonijiet lill-President sabiex iressaq din ir-Riżoluzzjoni quddiem il-Kummissjoni, il-Parlament Ewropew, il-Kunsill, il-Qorti Ewropea tal-Awdituri u l-President tal-Kunsill Ewropew.

Brussell, it-12 ta' Mejju 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Markku MARKKULA

---

(1)  L-approprjazzjonijiet ta’ impenn għall-partita 06 02 01 01 “It-tneħħija tar-restrinġiment, it-tisħiħ tal-interoperabbiltà ferrovjarja, l-għaqda fejn hemm il-lakuni u t-titjib tat-taqsimiet transkonfinali” ġew miżjuda b’EUR 82,28 miljun addizzjonali meta mqabbel mal-2016.

1

(2)  Riżoluzzjoni tal-KtR dwar l-Abbozz ta’ Baġit Annwali tal-UE għall-2017.

2

(3)  L-Opinjoni tal-KtR COR-2017-00851

3

---

OPINJONIJIET

Il-Kumitat tar-Regjuni

Il-123 Sessjoni Plenarja tal-11 u t-12 ta’ Mejju 2017

| 15.9.2017 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 306/8 |
| --- | --- | --- | --- |

15.9.2017

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 306/8

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar il-futur tal-politika ta’ koeżjoni wara l-2020 — “Għal politika ta’ koeżjoni Ewropea b’saħħitha u effettiva wara l-2020”

(2017/C 306/03)

| Relatur: | Michael Schneider (DE/PPE), Segretarju tal-Istat, Rappreżentant tal-Land ta’ Sachsen-Anhalt fi ħdan l-Istat Federali tal-Ġermanja |
| --- | --- |

Relatur:

Michael Schneider (DE/PPE), Segretarju tal-Istat, Rappreżentant tal-Land ta’ Sachsen-Anhalt fi ħdan l-Istat Federali tal-Ġermanja

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI (KtR)

Pilastru tal-integrazzjoni Ewropea

| 1. | jirrimarka li l-politika sabiex tissaħħaħ il-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali hija waħda mill-politiki tal-UE l-iktar importanti u komprensiva, billi hija mmirata lejn kull min jgħix fl-UE u l-aspetti importanti tal-ħajja ta’ kuljum tagħhom. Din il-politika hija wkoll komponent essenzjali tat-Trattati u pilastru fil-proċess tal-integrazzjoni Ewropea u tat-tkabbir ekonomiku Ewropew — bl-istess mod kif inhuma s-suq intern u l-Unjoni Ekonomika u Monetarja. Il-politika ta’ koeżjoni, bħala kontroparti essenzjali għar-regoli tas-suq intern, toħloq kundizzjonijiet ġusti ta’ kompetizzjoni u tikkontribwixxi biex ikunu salvagwardati l-impjiegi u jinħolqu impjiegi ġodda permezz ta’ investimenti strateġiċi fl-ekonomija reali, b’mod partikolari meta s-suq tradizzjonali qed ifalli. Hija tiżgura wkoll li għall-ewwel darba l-Istati Membri, ir-reġjuni u l-awtoritajiet lokali l-aktar dgħajfa jkunu jistgħu jibbenefikaw mill-vantaġġi offruti mill-integrazzjoni tal-UE. Għalhekk, il-politika ta’ koeżjoni tagħti kontribut ta’ solidarjetà sinifikanti għat-tisħiħ tal-UE kollha kemm hi u ssaħħaħ b’mod konsiderevoli l-valur miżjud Ewropew li kull ċittadin tal-UE jista’ jipperċepixxi b’mod konkret; |
| --- | --- |

1.

jirrimarka li l-politika sabiex tissaħħaħ il-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali hija waħda mill-politiki tal-UE l-iktar importanti u komprensiva, billi hija mmirata lejn kull min jgħix fl-UE u l-aspetti importanti tal-ħajja ta’ kuljum tagħhom. Din il-politika hija wkoll komponent essenzjali tat-Trattati u pilastru fil-proċess tal-integrazzjoni Ewropea u tat-tkabbir ekonomiku Ewropew — bl-istess mod kif inhuma s-suq intern u l-Unjoni Ekonomika u Monetarja. Il-politika ta’ koeżjoni, bħala kontroparti essenzjali għar-regoli tas-suq intern, toħloq kundizzjonijiet ġusti ta’ kompetizzjoni u tikkontribwixxi biex ikunu salvagwardati l-impjiegi u jinħolqu impjiegi ġodda permezz ta’ investimenti strateġiċi fl-ekonomija reali, b’mod partikolari meta s-suq tradizzjonali qed ifalli. Hija tiżgura wkoll li għall-ewwel darba l-Istati Membri, ir-reġjuni u l-awtoritajiet lokali l-aktar dgħajfa jkunu jistgħu jibbenefikaw mill-vantaġġi offruti mill-integrazzjoni tal-UE. Għalhekk, il-politika ta’ koeżjoni tagħti kontribut ta’ solidarjetà sinifikanti għat-tisħiħ tal-UE kollha kemm hi u ssaħħaħ b’mod konsiderevoli l-valur miżjud Ewropew li kull ċittadin tal-UE jista’ jipperċepixxi b’mod konkret;

| 2. | minn mindu faqqgħet il-kriżi ekonomika fl-2007 d-disparitajiet fost ir-reġjuni żdiedu għal darb’ oħra b’mod ħafna aktar sproporzjonat mid-disparitajiet fost il-pajjiżi. Din it-tendenza ġiet analizzata fis-Sitt Rapport dwar il-Koeżjoni u ġiet ikkonfermata aktar mill-aħħar ċifri provduti mill-OECD; għaldaqstant il-politika ta’ koeżjoni bit-tliet aspetti kollha tagħha – ekonomiku, soċjali u territorjali – tibqa’ aktar topika minn qatt qabel; Fl-istess ħin, il-politika ta’ koeżjoni għandha wkoll bżonn ta’ impetu ġdid biex ikunu jistgħu jiġu indirizzati b’mod aktar effettiv l-isfidi speċifiċi ta’ kull reġjun fi ħdan approċċ territorjali; |
| --- | --- |

2.

minn mindu faqqgħet il-kriżi ekonomika fl-2007 d-disparitajiet fost ir-reġjuni żdiedu għal darb’ oħra b’mod ħafna aktar sproporzjonat mid-disparitajiet fost il-pajjiżi. Din it-tendenza ġiet analizzata fis-Sitt Rapport dwar il-Koeżjoni u ġiet ikkonfermata aktar mill-aħħar ċifri provduti mill-OECD; għaldaqstant il-politika ta’ koeżjoni bit-tliet aspetti kollha tagħha – ekonomiku, soċjali u territorjali – tibqa’ aktar topika minn qatt qabel; Fl-istess ħin, il-politika ta’ koeżjoni għandha wkoll bżonn ta’ impetu ġdid biex ikunu jistgħu jiġu indirizzati b’mod aktar effettiv l-isfidi speċifiċi ta’ kull reġjun fi ħdan approċċ territorjali;

| 3. | jemmen ukoll li l-futur tal-politika ta’ koeżjoni għandu jkun parti minn eżerċizzju msaħħaħ ta’ solidarjetà għall-benefiċċju taċ-ċittadini sabiex terġa’ tintlaħaq il-leġittimità mdgħajfa tal-UE. In-nuqqas ta’ fiduċja, l-intolleranza u s-sentiment antikomunitarju jdgħajfu lis-soċjetajiet tagħna u għandhom jiġu miġġielda permezz ta’ tnaqqis tal-inugwaljanzi kollha li l-Ewropej iġarrbu ta’ kuljum fil-prattika. Madankollu, il-ġlieda kontra l-inugwaljanzi, il-preservazzjoni tal-kundizzjonijiet ta’ għajxien deċenti, u l-ħarsien tad-drittijiet jirrikjedu azzjoni koordinata f’diversi livelli li l-politika ta’ koeżjoni tkopri b’mod konsistenti. Il-politika ta’ koeżjoni m’għandhiex isservi biss biex jinħatfu l-opportunitajiet marbuta mat-tibdil teknoloġiku jew fil-klima, din għandha tippermetti wkoll lill-awtoritajiet lokali u reġjonali joħolqu opportunitajiet għall-popolazzjonijiet tagħhom; |
| --- | --- |

3.

jemmen ukoll li l-futur tal-politika ta’ koeżjoni għandu jkun parti minn eżerċizzju msaħħaħ ta’ solidarjetà għall-benefiċċju taċ-ċittadini sabiex terġa’ tintlaħaq il-leġittimità mdgħajfa tal-UE. In-nuqqas ta’ fiduċja, l-intolleranza u s-sentiment antikomunitarju jdgħajfu lis-soċjetajiet tagħna u għandhom jiġu miġġielda permezz ta’ tnaqqis tal-inugwaljanzi kollha li l-Ewropej iġarrbu ta’ kuljum fil-prattika. Madankollu, il-ġlieda kontra l-inugwaljanzi, il-preservazzjoni tal-kundizzjonijiet ta’ għajxien deċenti, u l-ħarsien tad-drittijiet jirrikjedu azzjoni koordinata f’diversi livelli li l-politika ta’ koeżjoni tkopri b’mod konsistenti. Il-politika ta’ koeżjoni m’għandhiex isservi biss biex jinħatfu l-opportunitajiet marbuta mat-tibdil teknoloġiku jew fil-klima, din għandha tippermetti wkoll lill-awtoritajiet lokali u reġjonali joħolqu opportunitajiet għall-popolazzjonijiet tagħhom;

| 4. | jinnota li l-implimentazzjoni strateġika tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (FSIE), permezz ta’ approċċ deċentralizzat minn isfel għal fuq, f’ħafna reġjuni tal-UE ikkontribwixxiet b’mod kruċjali għal żvilupp ekonomiku, soċjali u territorjali pożittiv. Diversi stħarriġiet juru l-valur miżjud u r-rwol li għandhom il-FSIE għall-ħolqien tal-impjiegi, it-tkabbir sostenibbli u l-infrastruttura moderna, biex jingħelbu l-ostakli strutturali, isaħħu l-kapital uman u titjieb il-kwalità tal-ħajja. Permezz tal-iżvilupp pożittiv tagħhom u l-kisba tal-għanijiet strateġiċi miftiehma fil-programmi tal-FSIE rispettivi tagħhom, l-awtoritajiet lokali u reġjonali eliġibbli għall-politika ta’ koeżjoni jgħinu wkoll biex jinkisbu l-għanijiet ta’ tkabbir pan-Ewropej u biex juru l-effett pożittiv tal-integrazzjoni Ewropea; |
| --- | --- |

4.

jinnota li l-implimentazzjoni strateġika tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (FSIE), permezz ta’ approċċ deċentralizzat minn isfel għal fuq, f’ħafna reġjuni tal-UE ikkontribwixxiet b’mod kruċjali għal żvilupp ekonomiku, soċjali u territorjali pożittiv. Diversi stħarriġiet juru l-valur miżjud u r-rwol li għandhom il-FSIE għall-ħolqien tal-impjiegi, it-tkabbir sostenibbli u l-infrastruttura moderna, biex jingħelbu l-ostakli strutturali, isaħħu l-kapital uman u titjieb il-kwalità tal-ħajja. Permezz tal-iżvilupp pożittiv tagħhom u l-kisba tal-għanijiet strateġiċi miftiehma fil-programmi tal-FSIE rispettivi tagħhom, l-awtoritajiet lokali u reġjonali eliġibbli għall-politika ta’ koeżjoni jgħinu wkoll biex jinkisbu l-għanijiet ta’ tkabbir pan-Ewropej u biex juru l-effett pożittiv tal-integrazzjoni Ewropea;

| 5. | huwa konvint li r-riżultati tal-implimentazzjoni tal-FSIE jikkonfermaw li l-politika ta’ koeżjoni hija f’pożizzjoni li tirrispondi b’mod flessibbli għall-objettivi tal-Ewropa 2020, jew għal sfidi ġodda, bħal dawk li bħalissa qed joħorġu fid-dieher f’oqsma bħas-sigurtà tal-enerġija, id-demografija, il-migrazzjoni u l-fruntieri esterni jew bħala riżultat tal-akkoljenza tar-refuġjati. Politika ta’ koeżjoni b’saħħitha u effettiva hi bl-istess mod prerekwiżit biex jingħeleb il-proċess ta’ kriżi; Sabiex din is-sitwazzjoni tkompli, strateġija ta’ żvilupp ġdida trid isservi bħala qafas għall-perjodu ta’ pprogrammar li jmiss. Barra minn hekk, fil-futur irid jiġi żgurat li l-politika ta’ koeżjoni tkompli tipprovdi ċertezza għal programmazzjoni fit-tul għar-reġjuni u l-awtoritajiet lokali u reġjonali sabiex tinżamm il-funzjoni strateġika tagħha bħala qafas ta’ investiment stabbli, filwaqt li tipprovdi wkoll il-possibilità ta’ modifika tal-programmi operattivi li huma adattati aħjar għall-iżviluppi ekonomiċi, soċjali u ambjentali. Huwa wkoll importanti li l-politika ta’ koeżjoni jkollha disponibbli allokazzjonijiet finanzjarji adegwati. Jiġifieri, ikollha l-istess sehem perċentwali tal-baġit fil-qafas finanzjarju pluriennali li jmiss, anke wara l-ħruġ tar-Renju Unit mill-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

5.

huwa konvint li r-riżultati tal-implimentazzjoni tal-FSIE jikkonfermaw li l-politika ta’ koeżjoni hija f’pożizzjoni li tirrispondi b’mod flessibbli għall-objettivi tal-Ewropa 2020, jew għal sfidi ġodda, bħal dawk li bħalissa qed joħorġu fid-dieher f’oqsma bħas-sigurtà tal-enerġija, id-demografija, il-migrazzjoni u l-fruntieri esterni jew bħala riżultat tal-akkoljenza tar-refuġjati. Politika ta’ koeżjoni b’saħħitha u effettiva hi bl-istess mod prerekwiżit biex jingħeleb il-proċess ta’ kriżi; Sabiex din is-sitwazzjoni tkompli, strateġija ta’ żvilupp ġdida trid isservi bħala qafas għall-perjodu ta’ pprogrammar li jmiss. Barra minn hekk, fil-futur irid jiġi żgurat li l-politika ta’ koeżjoni tkompli tipprovdi ċertezza għal programmazzjoni fit-tul għar-reġjuni u l-awtoritajiet lokali u reġjonali sabiex tinżamm il-funzjoni strateġika tagħha bħala qafas ta’ investiment stabbli, filwaqt li tipprovdi wkoll il-possibilità ta’ modifika tal-programmi operattivi li huma adattati aħjar għall-iżviluppi ekonomiċi, soċjali u ambjentali. Huwa wkoll importanti li l-politika ta’ koeżjoni jkollha disponibbli allokazzjonijiet finanzjarji adegwati. Jiġifieri, ikollha l-istess sehem perċentwali tal-baġit fil-qafas finanzjarju pluriennali li jmiss, anke wara l-ħruġ tar-Renju Unit mill-Unjoni Ewropea;

| 6. | jenfasizza li, sabiex tissaħħaħ iċ-ċertezza fl-ippjanar tal-politika ta’ koeżjoni wara l-2020, huwa importanti wkoll li jkun hemm approċċ strateġiku bħala punt ta’ referenza għall-progress sostenibbli li jsir lejn il-kisba tal-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali, u wkoll, jekk dan jidher neċessarju, li jitqies il-kuntest internazzjonali (bħal, pereżempju, l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti u l-ftehim Habitat III tan-NU) u l-ħtiġijiet tal-awtoritajiet lokali u reġjonali sabiex jiġi żgurat approċċ territorjali; |
| --- | --- |

6.

jenfasizza li, sabiex tissaħħaħ iċ-ċertezza fl-ippjanar tal-politika ta’ koeżjoni wara l-2020, huwa importanti wkoll li jkun hemm approċċ strateġiku bħala punt ta’ referenza għall-progress sostenibbli li jsir lejn il-kisba tal-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali, u wkoll, jekk dan jidher neċessarju, li jitqies il-kuntest internazzjonali (bħal, pereżempju, l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti u l-ftehim Habitat III tan-NU) u l-ħtiġijiet tal-awtoritajiet lokali u reġjonali sabiex jiġi żgurat approċċ territorjali;

| 7. | huwa konvint li l-futur tal-politika ta’ koeżjoni huwa inevitabbilment marbut mal-futur tal-UE kollha kemm hi. Unjoni Ewropea b’saħħitha u effettiva teħtieġ, b’mod essenzjali, politika ta’ koeżjoni b’saħħitha u effettiva u komunikazzjoni effettiva tar-riżultati tagħha liċ-ċitadini tal-UE. Il-politika ta’ koeżjoni għandha impatt konkret u tanġibbli fuq il-kwalità tal-ħajja taċ-ċittadini kif muri permezz ta’ mijiet ta’ eluf ta’ proġetti implimentati b’suċċess mill-Fond SIE madwar l-Ewropa kollha, fost affarijiet oħra billi tikkunsidra l-bżonnijiet tar-reġjuni u l-muniċipalitajiet u tikkontribwixxi biex jittaffa l-impatt tal-kriżi. Għalhekk, il-Kumitat huwa ferm favur li jiżgura rwol importanti għall-politika ta’ koeżjoni fl-UE wara l-2020, u jinkoraġixxi l-iżvilupp ta’ alleanza b’saħħitha tal-atturi rilevanti kollha fil-livell tal-UE, nazzjonali, reġjonali u lokali sabiex jintlaħaq dan l-objettiv; |
| --- | --- |

7.

huwa konvint li l-futur tal-politika ta’ koeżjoni huwa inevitabbilment marbut mal-futur tal-UE kollha kemm hi. Unjoni Ewropea b’saħħitha u effettiva teħtieġ, b’mod essenzjali, politika ta’ koeżjoni b’saħħitha u effettiva u komunikazzjoni effettiva tar-riżultati tagħha liċ-ċitadini tal-UE. Il-politika ta’ koeżjoni għandha impatt konkret u tanġibbli fuq il-kwalità tal-ħajja taċ-ċittadini kif muri permezz ta’ mijiet ta’ eluf ta’ proġetti implimentati b’suċċess mill-Fond SIE madwar l-Ewropa kollha, fost affarijiet oħra billi tikkunsidra l-bżonnijiet tar-reġjuni u l-muniċipalitajiet u tikkontribwixxi biex jittaffa l-impatt tal-kriżi. Għalhekk, il-Kumitat huwa ferm favur li jiżgura rwol importanti għall-politika ta’ koeżjoni fl-UE wara l-2020, u jinkoraġixxi l-iżvilupp ta’ alleanza b’saħħitha tal-atturi rilevanti kollha fil-livell tal-UE, nazzjonali, reġjonali u lokali sabiex jintlaħaq dan l-objettiv;

| 8. | jemmen li huwa essenzjali li fir-riforma futura tal-politika ta’ koeżjoni jinstab bilanċ bejn il-kontinwità u l-ħtieġa tat-tiġdid. Abbażi tal-esperjenza tal-perjodi ta’ programmazzjoni preċedenti, għandhom jinstabu l-punti ta’ forza u l-punti ta’ dgħufija tal-politika ta’ koeżjoni attwali u modi biex tiżdied l-effikaċja tagħha; Għalhekk, kemm l-eżekuzzjoni tal-obbligi tat-Trattat kif ukoll l-enfasi fuq l-għanijiet strateġiċi fit-tul ta’ tkabbir intelliġenti, inklużiv u sostenibbli huma ta’ importanza kbira. L-implimentazzjoni flessibbli tal-politika ta’ koeżjoni mill-awtoritajiet lokali u reġjonali għandha ssaħħaħ l-effettività tagħha u tqarribha lejn iċ-ċittadin u tgħolli l-profil tal-UE fil-livell lokali. Huwa permezz ta’ implimentazzjoni flessibbli tal-awtoritajiet lokali u reġjonali li l-politika ta’ koeżjoni għandha tkompli bir-rwol tagħha bħala waħda mill-aktar politiki viżibbli tal-UE. Jibqa’ validu r-rapport ta’ Fabrizio Barca dwar “Aġenda għal Politika ta’ Koeżjoni Riformata” dwar l-approċċ territorjali; |
| --- | --- |

8.

jemmen li huwa essenzjali li fir-riforma futura tal-politika ta’ koeżjoni jinstab bilanċ bejn il-kontinwità u l-ħtieġa tat-tiġdid. Abbażi tal-esperjenza tal-perjodi ta’ programmazzjoni preċedenti, għandhom jinstabu l-punti ta’ forza u l-punti ta’ dgħufija tal-politika ta’ koeżjoni attwali u modi biex tiżdied l-effikaċja tagħha; Għalhekk, kemm l-eżekuzzjoni tal-obbligi tat-Trattat kif ukoll l-enfasi fuq l-għanijiet strateġiċi fit-tul ta’ tkabbir intelliġenti, inklużiv u sostenibbli huma ta’ importanza kbira. L-implimentazzjoni flessibbli tal-politika ta’ koeżjoni mill-awtoritajiet lokali u reġjonali għandha ssaħħaħ l-effettività tagħha u tqarribha lejn iċ-ċittadin u tgħolli l-profil tal-UE fil-livell lokali. Huwa permezz ta’ implimentazzjoni flessibbli tal-awtoritajiet lokali u reġjonali li l-politika ta’ koeżjoni għandha tkompli bir-rwol tagħha bħala waħda mill-aktar politiki viżibbli tal-UE. Jibqa’ validu r-rapport ta’ Fabrizio Barca dwar “Aġenda għal Politika ta’ Koeżjoni Riformata” dwar l-approċċ territorjali;

| 9. | jirrikonoxxi l-importanza speċjali tal-politika ta’ koeżjoni li torbot flimkien il-miri strateġiċi tagħha biex tindirizza l-isfidi fuq livelli Ewropej u globali ma’ strateġiji ta’ żvilupp fit-tul fil-livell reġjonali u lokali fi ħdan l-Istati Membri u l-implimentazzjoni tagħhom fil-prattika. B’differenza mill-politiki strutturali nazzjonali, il-politika ta’ koeżjoni hija espressjoni ta’ solidarjetà Ewropea ġenwina u tipprovdi għall-iżvilupp territorjali armonjuż tal-Unjoni kollha kemm hi; |
| --- | --- |

9.

jirrikonoxxi l-importanza speċjali tal-politika ta’ koeżjoni li torbot flimkien il-miri strateġiċi tagħha biex tindirizza l-isfidi fuq livelli Ewropej u globali ma’ strateġiji ta’ żvilupp fit-tul fil-livell reġjonali u lokali fi ħdan l-Istati Membri u l-implimentazzjoni tagħhom fil-prattika. B’differenza mill-politiki strutturali nazzjonali, il-politika ta’ koeżjoni hija espressjoni ta’ solidarjetà Ewropea ġenwina u tipprovdi għall-iżvilupp territorjali armonjuż tal-Unjoni kollha kemm hi;

| 10. | huwa tal-fehma li r-rwoli essenzjali u l-objettivi fundamentali tal-politika ta’ koeżjoni stabbiliti fit-Trattati Ewropej u d-deskrizzjoni mogħtija fihom tal-fondi strutturali u ta’ investiment Ewropej għadhom rilevanti, jippermettu t-tkomplija tat-twettiq tal-kompiti relatati mal-politika ta’ koeżjoni fil-futur u jiżguraw konsistenza legali mtejba u l-koordinazzjoni tas-sustanza sabiex jinkisbu sinerġiji, jiġu evitati lakuni, duplikazzjoni u inkonsistenzi kif ukoll l-iżvilupp armonjuż taż-żoni urbani u rurali kollha; il-funzjoni integrattiva tar-regolament qafas komuni għandha tittejjeb f’dan ir-rigward (ara punt 71); |
| --- | --- |

10.

huwa tal-fehma li r-rwoli essenzjali u l-objettivi fundamentali tal-politika ta’ koeżjoni stabbiliti fit-Trattati Ewropej u d-deskrizzjoni mogħtija fihom tal-fondi strutturali u ta’ investiment Ewropej għadhom rilevanti, jippermettu t-tkomplija tat-twettiq tal-kompiti relatati mal-politika ta’ koeżjoni fil-futur u jiżguraw konsistenza legali mtejba u l-koordinazzjoni tas-sustanza sabiex jinkisbu sinerġiji, jiġu evitati lakuni, duplikazzjoni u inkonsistenzi kif ukoll l-iżvilupp armonjuż taż-żoni urbani u rurali kollha; il-funzjoni integrattiva tar-regolament qafas komuni għandha tittejjeb f’dan ir-rigward (ara punt 71);

| 11. | huwa tal-fehma li l-iżvilupp rurali fil-qafas tal-PAK għandu jkun allinjat aħjar tal-FSIE, sabiex ikun żgurat trattament ibbilanċjat tad-dimensjonijiet territorjali għall-benefiċċju taċ-ċittadini, filwaqt li jitqiesu l-interazzjonijiet bejn iż-żoni differenti; |
| --- | --- |

11.

huwa tal-fehma li l-iżvilupp rurali fil-qafas tal-PAK għandu jkun allinjat aħjar tal-FSIE, sabiex ikun żgurat trattament ibbilanċjat tad-dimensjonijiet territorjali għall-benefiċċju taċ-ċittadini, filwaqt li jitqiesu l-interazzjonijiet bejn iż-żoni differenti;

Ċertezza fl-ippjanar permezz ta’ gwida strateġika fit-tul

| 12. | hu tal-fehma li l-politika ta’ koeżjoni m’għandhiex tkun biss biex jitnaqqsu d-differenzi reġjonali u n-nuqqasijiet fl-iżvilupp, għalkemm dan huwa kompitu prijoritarju skont l-Artikolu 174 tat-TFUE (it-tnaqqis tad-diverġenzi bejn il-livelli ta’ żvilupp tar-reġjuni varji u r-ritard ta’ dawk ir-reġjuni li huma anqas favoriti). Minflok, hija wkoll strateġija għall-promozzjoni tal-innovazzjoni, il-kompetittività u t-tkabbir sostenibbli fir-reġjuni l-inqas żviluppati, reġjuni fi transizzjoni u fir-reġjuni iktar b’saħħithom tal-Ewropa. Permezz ta’ investiment komprensiv fil-ġejjieni ekonomiku u soċjali tal-livell lokali u reġjonali, hija fil-futur għandha wkoll tikkontribwixxi għall-impjiegi, il-produttività, is-sostenibbiltà u l-koeżjoni soċjali madwar l-UE. Il-prijoritajiet tal-Istrateġija Ewropa 2020 appoġġjati fil-perjodu ta’ programmazzjoni attwali jikkontribwixxu għall-konċentrazzjoni tematika u t-tisħiħ tal-orjentazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni lejn ir-riżultati. Huwa importanti li jkun hemm qafas Ewropew. L-użu effettiv tal-FSIE fil-futur se jkompli jirrikjedi approċċ strateġiku li jiżgura ċertezza fl-ippjanar tal-politika ta’ koeżjoni u jservi ta’ qafas għall-ipprogrammar tal-FSIE għall-benefiċċju tal-awtoritajiet lokali u reġjonali. Għalhekk, il-perjodu ta’ programmazzjoni tal-Politika ta’ Koeżjoni għandu jibqa’ seba’ snin jekk dan jikkorrispondi mal-perjodu tal-Qafas Finanzjarju Pluriennali li jmiss; |
| --- | --- |

12.

hu tal-fehma li l-politika ta’ koeżjoni m’għandhiex tkun biss biex jitnaqqsu d-differenzi reġjonali u n-nuqqasijiet fl-iżvilupp, għalkemm dan huwa kompitu prijoritarju skont l-Artikolu 174 tat-TFUE (it-tnaqqis tad-diverġenzi bejn il-livelli ta’ żvilupp tar-reġjuni varji u r-ritard ta’ dawk ir-reġjuni li huma anqas favoriti). Minflok, hija wkoll strateġija għall-promozzjoni tal-innovazzjoni, il-kompetittività u t-tkabbir sostenibbli fir-reġjuni l-inqas żviluppati, reġjuni fi transizzjoni u fir-reġjuni iktar b’saħħithom tal-Ewropa. Permezz ta’ investiment komprensiv fil-ġejjieni ekonomiku u soċjali tal-livell lokali u reġjonali, hija fil-futur għandha wkoll tikkontribwixxi għall-impjiegi, il-produttività, is-sostenibbiltà u l-koeżjoni soċjali madwar l-UE. Il-prijoritajiet tal-Istrateġija Ewropa 2020 appoġġjati fil-perjodu ta’ programmazzjoni attwali jikkontribwixxu għall-konċentrazzjoni tematika u t-tisħiħ tal-orjentazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni lejn ir-riżultati. Huwa importanti li jkun hemm qafas Ewropew. L-użu effettiv tal-FSIE fil-futur se jkompli jirrikjedi approċċ strateġiku li jiżgura ċertezza fl-ippjanar tal-politika ta’ koeżjoni u jservi ta’ qafas għall-ipprogrammar tal-FSIE għall-benefiċċju tal-awtoritajiet lokali u reġjonali. Għalhekk, il-perjodu ta’ programmazzjoni tal-Politika ta’ Koeżjoni għandu jibqa’ seba’ snin jekk dan jikkorrispondi mal-perjodu tal-Qafas Finanzjarju Pluriennali li jmiss;

| 13. | jirrimarka, madankollu, li l-approċċ strateġiku fil-livell tal-UE m’għandux ikun riġidu wisq jew iwassal għal fokus fuq naħa waħda biss fuq il-miri tal-UE li ma jindirizzawx l-isfidi reali fil-prattika f’kull wieħed mit-territorji. Minflok, il-politika ta’ koeżjoni, anke fil-futur, għandha tibqa’ tkun kapaċi toffri soluzzjonijiet integrati, flessibbli u divrenzjati fil-prattika fuq livell reġjonali u lokali li jkopru bosta oqsma ta’ politika u temi individwali, anke wkoll biex tkun tista’ tirreaġixxi għal sfidi ġodda. Bħall-politiki kollha tal-UE, il-politika ta’ koeżjoni għandha tikkontribwixxi għal għanijiet tal-UE ewlenin kif mitlub mit-Trattati. Min-naħa l-oħra, politiki oħrajn tal-UE wkoll għandhom jikkontribwixxu biex jintlaħqu l-objettivi tal-politika ta’ koeżjoni.” Għal dan l-għan, għandu jsir djalogu ta’ kooperazzjoni dwar kif l-approċċi ppjanati jistgħu jiġu kkombinati bejn l-awtoritajiet responsabbli għall-implimentazzjoni tal-politika reġjonali u l-politiki settorjali (speċjalment is-sinerġiji mal-programmi settorjali Ewropej bħalma huma l-Orizzont 2020 u COSME), fi żmien xieraq qabel il-bidu ta’ perjodu ta’ finanzjament ġdid sabiex jissaħħaħ l-approċċ territorjali f’konformità mal-governanza f’diversi livelli; |
| --- | --- |

13.

jirrimarka, madankollu, li l-approċċ strateġiku fil-livell tal-UE m’għandux ikun riġidu wisq jew iwassal għal fokus fuq naħa waħda biss fuq il-miri tal-UE li ma jindirizzawx l-isfidi reali fil-prattika f’kull wieħed mit-territorji. Minflok, il-politika ta’ koeżjoni, anke fil-futur, għandha tibqa’ tkun kapaċi toffri soluzzjonijiet integrati, flessibbli u divrenzjati fil-prattika fuq livell reġjonali u lokali li jkopru bosta oqsma ta’ politika u temi individwali, anke wkoll biex tkun tista’ tirreaġixxi għal sfidi ġodda. Bħall-politiki kollha tal-UE, il-politika ta’ koeżjoni għandha tikkontribwixxi għal għanijiet tal-UE ewlenin kif mitlub mit-Trattati. Min-naħa l-oħra, politiki oħrajn tal-UE wkoll għandhom jikkontribwixxu biex jintlaħqu l-objettivi tal-politika ta’ koeżjoni.” Għal dan l-għan, għandu jsir djalogu ta’ kooperazzjoni dwar kif l-approċċi ppjanati jistgħu jiġu kkombinati bejn l-awtoritajiet responsabbli għall-implimentazzjoni tal-politika reġjonali u l-politiki settorjali (speċjalment is-sinerġiji mal-programmi settorjali Ewropej bħalma huma l-Orizzont 2020 u COSME), fi żmien xieraq qabel il-bidu ta’ perjodu ta’ finanzjament ġdid sabiex jissaħħaħ l-approċċ territorjali f’konformità mal-governanza f’diversi livelli;

| 14. | jitlob li jiġi żviluppat qafas strateġiku komuni li jkopri l-politiki u l-fondi kollha tal-UE b’dimensjoni territorjali. Dan jikkonċerna l-aktar il-Fondi SIE iżda wkoll is-suċċessuri tal-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa, il-programmi LIFE u Orizzont 2020, kif ukoll strumenti ta’ self, b’mod partikolari l-FEIS u l-politiki tal-għoti ta’ self tal-BEI. Dan il-qafas għandu jiżgura konsistenza strateġika tal-għanijiet u l-investimenti sabiex jiġu evitati d-duplikazzjoni u n-nuqqas ta’ koordinazzjoni ta’ dawn l-interventi kemm fil-livell tal-UE kif ukoll fil-livell nazzjonali; |
| --- | --- |

14.

jitlob li jiġi żviluppat qafas strateġiku komuni li jkopri l-politiki u l-fondi kollha tal-UE b’dimensjoni territorjali. Dan jikkonċerna l-aktar il-Fondi SIE iżda wkoll is-suċċessuri tal-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa, il-programmi LIFE u Orizzont 2020, kif ukoll strumenti ta’ self, b’mod partikolari l-FEIS u l-politiki tal-għoti ta’ self tal-BEI. Dan il-qafas għandu jiżgura konsistenza strateġika tal-għanijiet u l-investimenti sabiex jiġu evitati d-duplikazzjoni u n-nuqqas ta’ koordinazzjoni ta’ dawn l-interventi kemm fil-livell tal-UE kif ukoll fil-livell nazzjonali;

| 15. | huwa tal-fehma li għal bilanċ ġust bejn l-għanijiet, il-miri u l-istrumenti differenti tal-politika ta’ koeżjoni, fl-aħħar mill-aħħar, il-Kummissjoni, l-Istati Membri, ir-reġjuni u l-awtoritajiet lokali għandhom jingħaqdu fi sħubija ġenwina bejn tliet partijiet fit-tiftix għall-aħjar soluzzjonijiet abbażi ta’ ġestjoni kondiviża. Għandu jintuża bl-aħjar mod l-ispazju ta’ manuvra għall-awtoritajiet lokali u reġjonali hekk kif stipulat fir-regolamenti u ma għandux jiġi limitat fil-proċess ta’ approvazzjoni. Barra minn hekk, ir-relazzjoni bejn l-awtoritajiet tal-ġestjoni u l-Kummissjoni għandha tkun imfassla b’tali mod li toħloq patt ta’ fiduċja ġenwin bejn iż-żewġ partijiet. Il-KtR jappella lill-Kummissjoni biex ikollha rwol aktar attiv fil-ġestjoni kondiviża; din għandha ssir msieħeb sħiħ fl-implimentazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni u ma tillimitax ruħha biss għal rwol ta’ superviżjoni tal-awtoritajiet ta’ ġestjoni. |
| --- | --- |

15.

huwa tal-fehma li għal bilanċ ġust bejn l-għanijiet, il-miri u l-istrumenti differenti tal-politika ta’ koeżjoni, fl-aħħar mill-aħħar, il-Kummissjoni, l-Istati Membri, ir-reġjuni u l-awtoritajiet lokali għandhom jingħaqdu fi sħubija ġenwina bejn tliet partijiet fit-tiftix għall-aħjar soluzzjonijiet abbażi ta’ ġestjoni kondiviża. Għandu jintuża bl-aħjar mod l-ispazju ta’ manuvra għall-awtoritajiet lokali u reġjonali hekk kif stipulat fir-regolamenti u ma għandux jiġi limitat fil-proċess ta’ approvazzjoni. Barra minn hekk, ir-relazzjoni bejn l-awtoritajiet tal-ġestjoni u l-Kummissjoni għandha tkun imfassla b’tali mod li toħloq patt ta’ fiduċja ġenwin bejn iż-żewġ partijiet. Il-KtR jappella lill-Kummissjoni biex ikollha rwol aktar attiv fil-ġestjoni kondiviża; din għandha ssir msieħeb sħiħ fl-implimentazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni u ma tillimitax ruħha biss għal rwol ta’ superviżjoni tal-awtoritajiet ta’ ġestjoni.

| 16. | jitlob għal proċess ta’ programmazzjoni fi sħubija bejn il-Kummissjoni, l-Istati Membri u l-awtoritajiet reġjonali u lokali, li huma responsabbli għall-ġestjoni ta-programmi operazzjonali, f’konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà. Dan jeħtieġ dritt għal vuċi għal-livelli kopmpetenti tal-amministrazzjoni pubblika fin-negozjati dwar l-objettivi u l-prijoritajiet ta’ finanzjament. L-elementi li jinsabu fil-Kodiċi ta’ Kondotta dwar is-Sħubija għalhekk għandhom jagħmlu parti legalment vinkolanti tar-regolamenti futuri, u għandhom jiġu inklużi f’dawk ir-regolamenti aktar milli jkunu “kodiċi ta’ kondotta” separat li jwassal għal mistoqsijiet dwar l-istatus legali tiegħu; |
| --- | --- |

16.

jitlob għal proċess ta’ programmazzjoni fi sħubija bejn il-Kummissjoni, l-Istati Membri u l-awtoritajiet reġjonali u lokali, li huma responsabbli għall-ġestjoni ta-programmi operazzjonali, f’konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà. Dan jeħtieġ dritt għal vuċi għal-livelli kopmpetenti tal-amministrazzjoni pubblika fin-negozjati dwar l-objettivi u l-prijoritajiet ta’ finanzjament. L-elementi li jinsabu fil-Kodiċi ta’ Kondotta dwar is-Sħubija għalhekk għandhom jagħmlu parti legalment vinkolanti tar-regolamenti futuri, u għandhom jiġu inklużi f’dawk ir-regolamenti aktar milli jkunu “kodiċi ta’ kondotta” separat li jwassal għal mistoqsijiet dwar l-istatus legali tiegħu;

Kontribut għal koordinazzjoni tal-politika ekonomika

| 17. | jirrikonoxxi li l-effetti stabbilizzanti tal-politika ta’ koeżjoni huma ta’ importanza strateġika kbira, b’mod partikolari għall-appoġġ tal-isforzi ewlenin għall-investiment fit-tkabbir sostenibbli, l-impjiegi u l-innovazzjoni tal-Istati Membri kkonċernati; |
| --- | --- |

17.

jirrikonoxxi li l-effetti stabbilizzanti tal-politika ta’ koeżjoni huma ta’ importanza strateġika kbira, b’mod partikolari għall-appoġġ tal-isforzi ewlenin għall-investiment fit-tkabbir sostenibbli, l-impjiegi u l-innovazzjoni tal-Istati Membri kkonċernati;

| 18. | jemmen, għalhekk, bħala kwistjoni ta’ prinċipju, li l-fondi tal-UE, barra milli jittrattaw sfidi konsiderevoli pan-Ewropej, bħall-migrazzjoni, għandhom ikunu mmirati lejn l-implimentazzjoni tal-għanijiet tal-istrateġiji politiki fit-tul kif maqbula fi sħubija mal-Istati Membri, ir-reġjuni u l-gvernijiet lokali, sabiex tissaħħaħ l-effettività strutturali. Madankollu, il-KtR itenni li l-proċess annwali tal-ħruġ ta’ rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi lill-Istati Membri fil-kuntest tas-Semestru Ewropew ma kienx skont l-approċċ ta’ programmar għal perjodu ta’ żmien medju u fit-tul mitlub mill-FSIE. Barra minn hekk, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi spiss ma jkunux oġġettivament marbutin ma’ programmi taħt il-FSIE; |
| --- | --- |

18.

jemmen, għalhekk, bħala kwistjoni ta’ prinċipju, li l-fondi tal-UE, barra milli jittrattaw sfidi konsiderevoli pan-Ewropej, bħall-migrazzjoni, għandhom ikunu mmirati lejn l-implimentazzjoni tal-għanijiet tal-istrateġiji politiki fit-tul kif maqbula fi sħubija mal-Istati Membri, ir-reġjuni u l-gvernijiet lokali, sabiex tissaħħaħ l-effettività strutturali. Madankollu, il-KtR itenni li l-proċess annwali tal-ħruġ ta’ rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi lill-Istati Membri fil-kuntest tas-Semestru Ewropew ma kienx skont l-approċċ ta’ programmar għal perjodu ta’ żmien medju u fit-tul mitlub mill-FSIE. Barra minn hekk, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi spiss ma jkunux oġġettivament marbutin ma’ programmi taħt il-FSIE;

| 19. | jinsab għalhekk konvint, li l-inklużjoni tal-politika ta’ koeżjoni fil-programmi ta’ riforma nazzjonali għandha titfassal mill-ġdid, għall-ewwel fil-livell tal-UE, b’tali mod li jinżammu d-dimensjoni territorjali u l-approċċ deċentralizzat ibbażat fuq sħubija. Bħala punt inizjali wieħed jista’ joħloq “djalogu strutturali dwar l-istat tal-koeżjoni fl-Ewropa” biex jiġi integrat fis-Semestru Ewropew. L-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u tal-imsieħba soċjali għandu jiġi żgurat, kif ukoll il-flessibilità għall-applikazzjoni tal-FSIE fuq il-post. Dan japplika wkoll għall-iskadenzi, il-proċeduri ta’ votazzjoni magħżula u ċ-ċertezza legali għall-pjani u l-programmi approvati. Il-KtR itenni l-oppożizzjoni qawwija tiegħu għall-idea negattiva tal-kundizzjonalità makroekonomika li b’riżultat tar-rabta bejn il-FSIE u l-governanza ekonomika tinvolvi li l-bliet u r-reġjuni jispiċċaw ostaġġi minħabba l-fallimenti tal-gvernijiet nazzjonali. Il-politika ta’ koeżjoni m’għandhiex tkun soġġetta għal kondizzjonalitajiet li ma jistgħux jiġu influwenzati mill-awtoritajiet lokali u reġjonali u benefiċjarji oħra; |
| --- | --- |

19.

jinsab għalhekk konvint, li l-inklużjoni tal-politika ta’ koeżjoni fil-programmi ta’ riforma nazzjonali għandha titfassal mill-ġdid, għall-ewwel fil-livell tal-UE, b’tali mod li jinżammu d-dimensjoni territorjali u l-approċċ deċentralizzat ibbażat fuq sħubija. Bħala punt inizjali wieħed jista’ joħloq “djalogu strutturali dwar l-istat tal-koeżjoni fl-Ewropa” biex jiġi integrat fis-Semestru Ewropew. L-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u tal-imsieħba soċjali għandu jiġi żgurat, kif ukoll il-flessibilità għall-applikazzjoni tal-FSIE fuq il-post. Dan japplika wkoll għall-iskadenzi, il-proċeduri ta’ votazzjoni magħżula u ċ-ċertezza legali għall-pjani u l-programmi approvati. Il-KtR itenni l-oppożizzjoni qawwija tiegħu għall-idea negattiva tal-kundizzjonalità makroekonomika li b’riżultat tar-rabta bejn il-FSIE u l-governanza ekonomika tinvolvi li l-bliet u r-reġjuni jispiċċaw ostaġġi minħabba l-fallimenti tal-gvernijiet nazzjonali. Il-politika ta’ koeżjoni m’għandhiex tkun soġġetta għal kondizzjonalitajiet li ma jistgħux jiġu influwenzati mill-awtoritajiet lokali u reġjonali u benefiċjarji oħra;

| 20. | jistieden lill-Kummissjoni tirrapporta dwar l-integrazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni fil-governanza ekonomika, peress li huwa konxju li attwalment għad mhix disponibbli biżżejjed data biex iġi stabbilit jekk u sa liema punt irnexxielna nikkordinaw il-programmi operazzjonali mal-programmi ta’ riforma nazzjonali; |
| --- | --- |

20.

jistieden lill-Kummissjoni tirrapporta dwar l-integrazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni fil-governanza ekonomika, peress li huwa konxju li attwalment għad mhix disponibbli biżżejjed data biex iġi stabbilit jekk u sa liema punt irnexxielna nikkordinaw il-programmi operazzjonali mal-programmi ta’ riforma nazzjonali;

Flessibbiltà għal sfidi futuri

| 21. | jinsab konvint li d-deċiżjonijiet dwar il-futur tal-UE, l-approfondiment tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja, il-governanza ekonomika, il-finanzjament tal-UE u kwistjonijiet oħra se jaffettwaw il-ġejjieni tal-politika ta’ koeżjoni u se jinfluwenzaw ukoll id-diskussjonijiet li għaddejjin dwar kwistjonijiet bħas-sussidjarjetà, ir-regolamentazzjoni aħjar, il-valur għall-flus u valutazzjoni tal-impatt. Hemm ukoll sfidi rigward ir-rispons għall-indirizzar tal-kriżi, il-globalizzazzjoni, l-iżviluppi demografiċi, u l-bidliet fl-ekonomija, fl-impjieg u l-edukazzjoni, pereżempju minħabba l-progress fid-diġitalizzazzjoni; |
| --- | --- |

21.

jinsab konvint li d-deċiżjonijiet dwar il-futur tal-UE, l-approfondiment tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja, il-governanza ekonomika, il-finanzjament tal-UE u kwistjonijiet oħra se jaffettwaw il-ġejjieni tal-politika ta’ koeżjoni u se jinfluwenzaw ukoll id-diskussjonijiet li għaddejjin dwar kwistjonijiet bħas-sussidjarjetà, ir-regolamentazzjoni aħjar, il-valur għall-flus u valutazzjoni tal-impatt. Hemm ukoll sfidi rigward ir-rispons għall-indirizzar tal-kriżi, il-globalizzazzjoni, l-iżviluppi demografiċi, u l-bidliet fl-ekonomija, fl-impjieg u l-edukazzjoni, pereżempju minħabba l-progress fid-diġitalizzazzjoni;

| 22. | jappella, għalhekk, għal żieda fil-flessibilità tal-politika ta’ koeżjoni fil-perjodu ta’ programmazzjoni li jmiss mingħajr ma jkunu ostakolati l-gwida strateġika u ċ-ċertezza fl-ippjanar tal-programmi pluriennali tal-awtoritajiet reġjonali u lokali. Anke r-rispons flessibbli tal-awtoritajiet ta’ ġestjoni li jkunu jixtiequ jindirizzaw kriżijiet u avvenimenti mhux previsti fuq perjodu qasir, għandu jkun possibbli mingħajr ma titwarrab il-gwida strateġika; |
| --- | --- |

22.

jappella, għalhekk, għal żieda fil-flessibilità tal-politika ta’ koeżjoni fil-perjodu ta’ programmazzjoni li jmiss mingħajr ma jkunu ostakolati l-gwida strateġika u ċ-ċertezza fl-ippjanar tal-programmi pluriennali tal-awtoritajiet reġjonali u lokali. Anke r-rispons flessibbli tal-awtoritajiet ta’ ġestjoni li jkunu jixtiequ jindirizzaw kriżijiet u avvenimenti mhux previsti fuq perjodu qasir, għandu jkun possibbli mingħajr ma titwarrab il-gwida strateġika;

| 23. | jenfasizza li aktar flessibbiltà fil-qafas finanzjarju pluriennali tal-UE għalhekk, m’għandhiex twassal għal riallokazzjoni jew inizjattivi ġodda ffinanzjati minn programmi diġà approvati. Il-Kumitat jopponi l-użu tal-fondi ta’ koeżjoni biex ikopru l-ħtiġijiet finanzjarji għal żmien qasir barra mill-politika ta’ koeżjoni, speċjalment fil-qasam tas-sigurtà, il-ġlieda kontra t-terroriżmu, il-ġestjoni tal-flussi migratorji, il-kontroll tal-fruntieri, eċċ; |
| --- | --- |

23.

jenfasizza li aktar flessibbiltà fil-qafas finanzjarju pluriennali tal-UE għalhekk, m’għandhiex twassal għal riallokazzjoni jew inizjattivi ġodda ffinanzjati minn programmi diġà approvati. Il-Kumitat jopponi l-użu tal-fondi ta’ koeżjoni biex ikopru l-ħtiġijiet finanzjarji għal żmien qasir barra mill-politika ta’ koeżjoni, speċjalment fil-qasam tas-sigurtà, il-ġlieda kontra t-terroriżmu, il-ġestjoni tal-flussi migratorji, il-kontroll tal-fruntieri, eċċ;

| 24. | huwa tal-fehma li biex tiżdied il-flessibbiltà u l-kapaċità ta’ reazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni huwa vitali li jkun hemm pass effettiv ‘il quddiem bil-għan li b’mod effettiv jiġu ssemplifikati l-proċeduri ta’ ġestjoni, monitoraġġ, valutazzjoni, verifika u kontroll tal-Fondi Strutturali, filwaqt li tiġi evitata r-regolazzjoni eċċessiva imposta fuqhom. Dan jeħtieġ proċedura semplifikata biex jiġu emendati l-programmi operazzjonali, l-iskemi (ITI, eċċ.) u l-istrumenti. Dan jirrikjedi sħubija u fiduċja bejn dawk responsabbli għal programmi, skemi jew strumenti fil-livelli differenti. Pjani u programmi futuri għandhom jinkludu wkoll fond ta’ riżerva dedikat għal miżuri pilota jew sperimentali u kompiti mhux previsti, u l-applikazzjoni tagħhom tkun deċiża matul il-perjodu ta’ finanzjament, bil-kundizzjoni li jissodisfaw ħtiġijiet marbutin mal-politika ta’ koeżjoni; |
| --- | --- |

24.

huwa tal-fehma li biex tiżdied il-flessibbiltà u l-kapaċità ta’ reazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni huwa vitali li jkun hemm pass effettiv ‘il quddiem bil-għan li b’mod effettiv jiġu ssemplifikati l-proċeduri ta’ ġestjoni, monitoraġġ, valutazzjoni, verifika u kontroll tal-Fondi Strutturali, filwaqt li tiġi evitata r-regolazzjoni eċċessiva imposta fuqhom. Dan jeħtieġ proċedura semplifikata biex jiġu emendati l-programmi operazzjonali, l-iskemi (ITI, eċċ.) u l-istrumenti. Dan jirrikjedi sħubija u fiduċja bejn dawk responsabbli għal programmi, skemi jew strumenti fil-livelli differenti. Pjani u programmi futuri għandhom jinkludu wkoll fond ta’ riżerva dedikat għal miżuri pilota jew sperimentali u kompiti mhux previsti, u l-applikazzjoni tagħhom tkun deċiża matul il-perjodu ta’ finanzjament, bil-kundizzjoni li jissodisfaw ħtiġijiet marbutin mal-politika ta’ koeżjoni;

| 25. | jistieden lill-Kummissjoni biex, għall-perjodu ta’ pprogrammar li jmiss, tissuġġerixxi proċedura ta’ reviżjoni semplifikata għall-pjani u l-programmi, biex tkun tista’ tirreaġixxi għal kriżijiet jew żviluppi mhux previsti b’mod faċilitat, flessibbli u mmirat, inkluż il-koordinazzjoni ffaċilitata u aċċellerata fi ħdan il-Kummissjoni; |
| --- | --- |

25.

jistieden lill-Kummissjoni biex, għall-perjodu ta’ pprogrammar li jmiss, tissuġġerixxi proċedura ta’ reviżjoni semplifikata għall-pjani u l-programmi, biex tkun tista’ tirreaġixxi għal kriżijiet jew żviluppi mhux previsti b’mod faċilitat, flessibbli u mmirat, inkluż il-koordinazzjoni ffaċilitata u aċċellerata fi ħdan il-Kummissjoni;

| 26. | iqis li huwa essenzjali, li jkunu assigurati governanza f’diversi livelli u approċċ minn isfel għal fuq, li jaħdmu fil-forma ta’ gestjoni kondiviża, anke għal sfidi ġodda u żviluppi mhux previsti, u filwaqt li jiġi rispettat bis-sħiħ il-prinċipju tas-sussidjarjetà, u sabiex ikun hemm reazzjoni kontra t-tendenza lejn iċ-ċentralizzazzjoni, sabiex ikunu jistgħu jiġu żviluppati soluzzjonijiet lokali adatti; |
| --- | --- |

26.

iqis li huwa essenzjali, li jkunu assigurati governanza f’diversi livelli u approċċ minn isfel għal fuq, li jaħdmu fil-forma ta’ gestjoni kondiviża, anke għal sfidi ġodda u żviluppi mhux previsti, u filwaqt li jiġi rispettat bis-sħiħ il-prinċipju tas-sussidjarjetà, u sabiex ikun hemm reazzjoni kontra t-tendenza lejn iċ-ċentralizzazzjoni, sabiex ikunu jistgħu jiġu żviluppati soluzzjonijiet lokali adatti;

L-effettività u l-effiċjenza ta’ implimentazzjoni orjentata lejn ir-riżultati

| 27. | jindika li l-politika ta’ koeżjoni ilha għal żmien twil waħda mill-politiki tal-UE li l-aktar tiġi mkejla mill-viċin u analizzata bl-aktar mod preċiż. Ir-rapporti regolari tal-Kummissjoni jistipulaw b’mod ċar ħafna l-kisbiet tal-politika ta’ koeżjoni. Il-Kumitat jinnota ħafna reġjuni, li permezz tal-finanzjamenti FSIE għelbu n-nuqqas speċifiku tagħhom fl-iżvilupp u kienu kapaċi jlaħħqu mal-medja Ewropea, u minħabba l-iżvilupp pożittiv tagħhom tneħħew mill-ogħla kategorija ta’ finanzjament. Il-fatt li l-politika ta’ koeżjoni qed jirnexxilha tilħaq l-objettivi tagħha ġie kkonfermat ukoll mill-valutazzjoni ex-post tal-FEŻR u l-Fond ta’ Koeżjoni fil-perjodu 2007-2013; |
| --- | --- |

27.

jindika li l-politika ta’ koeżjoni ilha għal żmien twil waħda mill-politiki tal-UE li l-aktar tiġi mkejla mill-viċin u analizzata bl-aktar mod preċiż. Ir-rapporti regolari tal-Kummissjoni jistipulaw b’mod ċar ħafna l-kisbiet tal-politika ta’ koeżjoni. Il-Kumitat jinnota ħafna reġjuni, li permezz tal-finanzjamenti FSIE għelbu n-nuqqas speċifiku tagħhom fl-iżvilupp u kienu kapaċi jlaħħqu mal-medja Ewropea, u minħabba l-iżvilupp pożittiv tagħhom tneħħew mill-ogħla kategorija ta’ finanzjament. Il-fatt li l-politika ta’ koeżjoni qed jirnexxilha tilħaq l-objettivi tagħha ġie kkonfermat ukoll mill-valutazzjoni ex-post tal-FEŻR u l-Fond ta’ Koeżjoni fil-perjodu 2007-2013;

| 28. | huwa tal-fehma li l-istruttura bażika tal-politika ta’ koeżjoni b’dawn it-tliet kategoriji (ir-reġjuni l-aktar żviluppati, ir-reġjuni ta’ tranżizzjoni u r-reġjuni anqas żviluppati) taħdem u għalhekk għandha tinżamm. Hija konkreta u fl-istess ħin flessibbli biżżejjed biex tkun rilevanti għal sfidi, prijoritajiet, strumenti u indikaturi ġodda. Il-klassifikazzjoni tal-kategoriji tar-reġjuni, taqbel mal-missjoni tal-politika ta’ koeżjoni, biex tagħti appoġġ lil dawk ir-reġjuni anqas żviluppati u b’diffikultajiet, flimkien ma’ offerta għar-reġjuni kollha, sabiex jintlaħaq żvilupp armonjuż tal-UE kollha kemm hi; |
| --- | --- |

28.

huwa tal-fehma li l-istruttura bażika tal-politika ta’ koeżjoni b’dawn it-tliet kategoriji (ir-reġjuni l-aktar żviluppati, ir-reġjuni ta’ tranżizzjoni u r-reġjuni anqas żviluppati) taħdem u għalhekk għandha tinżamm. Hija konkreta u fl-istess ħin flessibbli biżżejjed biex tkun rilevanti għal sfidi, prijoritajiet, strumenti u indikaturi ġodda. Il-klassifikazzjoni tal-kategoriji tar-reġjuni, taqbel mal-missjoni tal-politika ta’ koeżjoni, biex tagħti appoġġ lil dawk ir-reġjuni anqas żviluppati u b’diffikultajiet, flimkien ma’ offerta għar-reġjuni kollha, sabiex jintlaħaq żvilupp armonjuż tal-UE kollha kemm hi;

| 29. | itenni, għalhekk, l-opinjoni tiegħu li r-reġjuni inqas żviluppati u dawk l-iktar żvantaġġati u r-reġjuni ultraperiferiċi jkomplu jeħtieġu livelli ogħla ta’ appoġġ għal żmien medju u fit-tul biex jiġu eliminati n-nuqqasijiet ta’ żviluppstrutturali u ekonomiku tagħhom. Se jibqa’ jkun hemm enfasi fuq l-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej anke fil-futur. Fl-istess ħin, hemm bżonn li r-reġjuni li m’għadhomx eliġibbli għall-finanzjament massimu fil-kategorija ta’ tranżizzjoni ikollhom arranġamenti xierqa, sabiex ma jipperikolawx il-kisbiet tagħhom. Għandha tinstab soluzzjoni li tevita bidla drammatika fl-iskala tal-interventi tal-politika ta’ koeżjoni għar-reġjuni li kemm kemm jaqbżu l-limitu tal-kategorija ta’ tranżizzjoni. Ir-reġjuni aktar żviluppati, fir-rwol tagħhom bħala xpruni tat-tkabbir ekonomiku u l-iżvilupp reġjonali, għandhom jissaħħu u jiġu promossi aktar, sabiex jibqgħu jisfruttaw l-opportunitajiet disponibbli u jikkompetu globalment. Il-mudell ġenerali għalhekk għandu jappoġġja relazzjoni bilanċjata bbażata fuq il-koeżjoni, il-konverġenza u l-kompetittività; |
| --- | --- |

29.

itenni, għalhekk, l-opinjoni tiegħu li r-reġjuni inqas żviluppati u dawk l-iktar żvantaġġati u r-reġjuni ultraperiferiċi jkomplu jeħtieġu livelli ogħla ta’ appoġġ għal żmien medju u fit-tul biex jiġu eliminati n-nuqqasijiet ta’ żviluppstrutturali u ekonomiku tagħhom. Se jibqa’ jkun hemm enfasi fuq l-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej anke fil-futur. Fl-istess ħin, hemm bżonn li r-reġjuni li m’għadhomx eliġibbli għall-finanzjament massimu fil-kategorija ta’ tranżizzjoni ikollhom arranġamenti xierqa, sabiex ma jipperikolawx il-kisbiet tagħhom. Għandha tinstab soluzzjoni li tevita bidla drammatika fl-iskala tal-interventi tal-politika ta’ koeżjoni għar-reġjuni li kemm kemm jaqbżu l-limitu tal-kategorija ta’ tranżizzjoni. Ir-reġjuni aktar żviluppati, fir-rwol tagħhom bħala xpruni tat-tkabbir ekonomiku u l-iżvilupp reġjonali, għandhom jissaħħu u jiġu promossi aktar, sabiex jibqgħu jisfruttaw l-opportunitajiet disponibbli u jikkompetu globalment. Il-mudell ġenerali għalhekk għandu jappoġġja relazzjoni bilanċjata bbażata fuq il-koeżjoni, il-konverġenza u l-kompetittività;

| 30. | jirreferi, b’referenza għall-opinjonijiet fuq inizjattiva proprja tiegħu u l-ħidma tal-Kummissjoni dwar is-suġġett “il-PDG u lil hinn”, għall-ħtieġa li l-politika ta’ koeżjoni tkun ippjanata u mwettqa abbażi ta’ statistika affidabbli, komparabbli u robusta. Il-prodott domestiku gross reġjonali meta mkejjel skont il-parità tal-kapaċità tal-akkwist mqabbel mal-medja tal-UE, wera l-valur tiegħu bħala indikatur għall-klassifikazzjoni tar-reġjuni u għandu jinżamm. Għaldaqstant, il-KtR enfasizza l-ħtieġa li jiġu inklużi miżuri li jikkomplemetaw il-PDG fl-istabbiliment ta’ ġenerazzjoni ġdida ta’ Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej fil-perjodu finanzjarju pluriennali li jmiss. Hawnhekk, abbażi ta’ kriterji armonizzati u konsistenti addizzjonali, għandhom jitqiesu aktar fi ħdan il-politika ta’ koeżjoni lil hinn mill-2020 l-isfidi demografiċi fil-livell reġjonali u lokali u sfidi speċjali oħrajn (pereżempju soċjali, ambjentali, ġeografiċi, naturali) kif stipulat fit-Trattat dwar il-Funzjonament tal-UE; |
| --- | --- |

30.

jirreferi, b’referenza għall-opinjonijiet fuq inizjattiva proprja tiegħu u l-ħidma tal-Kummissjoni dwar is-suġġett “il-PDG u lil hinn”, għall-ħtieġa li l-politika ta’ koeżjoni tkun ippjanata u mwettqa abbażi ta’ statistika affidabbli, komparabbli u robusta. Il-prodott domestiku gross reġjonali meta mkejjel skont il-parità tal-kapaċità tal-akkwist mqabbel mal-medja tal-UE, wera l-valur tiegħu bħala indikatur għall-klassifikazzjoni tar-reġjuni u għandu jinżamm. Għaldaqstant, il-KtR enfasizza l-ħtieġa li jiġu inklużi miżuri li jikkomplemetaw il-PDG fl-istabbiliment ta’ ġenerazzjoni ġdida ta’ Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej fil-perjodu finanzjarju pluriennali li jmiss. Hawnhekk, abbażi ta’ kriterji armonizzati u konsistenti addizzjonali, għandhom jitqiesu aktar fi ħdan il-politika ta’ koeżjoni lil hinn mill-2020 l-isfidi demografiċi fil-livell reġjonali u lokali u sfidi speċjali oħrajn (pereżempju soċjali, ambjentali, ġeografiċi, naturali) kif stipulat fit-Trattat dwar il-Funzjonament tal-UE;

| 31. | jinnota li effetti purament statistiċi, bħal dawk li jistgħu jseħħu fl-eventwalità li r-Renju Unit jitlaq mill-UE, m’għandhomx iwasslu biex reġjun tal-UE 27 jitlef il-klassifikazzjoni tiegħu bħala reġjun inqas żviluppat jew fi tranżizzjoni, għax is-sitwazzjoni soċjoekonomika tar-reġjuni affettwati tibqa’ l-istess fir-realtà; il-Kummissjoni Ewropea għalhekk għandha tinkludi proposti għal effett statistiku robust jew “xibka ta’ sikurezza” fir-regolamenti tagħha li jirregolaw il-FSIE wara l-2020; |
| --- | --- |

31.

jinnota li effetti purament statistiċi, bħal dawk li jistgħu jseħħu fl-eventwalità li r-Renju Unit jitlaq mill-UE, m’għandhomx iwasslu biex reġjun tal-UE 27 jitlef il-klassifikazzjoni tiegħu bħala reġjun inqas żviluppat jew fi tranżizzjoni, għax is-sitwazzjoni soċjoekonomika tar-reġjuni affettwati tibqa’ l-istess fir-realtà; il-Kummissjoni Ewropea għalhekk għandha tinkludi proposti għal effett statistiku robust jew “xibka ta’ sikurezza” fir-regolamenti tagħha li jirregolaw il-FSIE wara l-2020;

| 32. | jiġbed l-attenzjoni li ħafna drabi l-eliġibbiltà reġjonali fil-livell tan-NUTS II f’ċerti pajjiżi jaħbu inugwaljanzi soċjoterritorjali, intrareġjonali u saħansitra suprareġjonali. Huwa meħtieġ li l-mapep tal-UE ikollhom skala xierqa li tirrifletti l-problemi fil-prattika sabiex jgħinu jimmiraw l-appoġġ għal dawn l-oqsma; |
| --- | --- |

32.

jiġbed l-attenzjoni li ħafna drabi l-eliġibbiltà reġjonali fil-livell tan-NUTS II f’ċerti pajjiżi jaħbu inugwaljanzi soċjoterritorjali, intrareġjonali u saħansitra suprareġjonali. Huwa meħtieġ li l-mapep tal-UE ikollhom skala xierqa li tirrifletti l-problemi fil-prattika sabiex jgħinu jimmiraw l-appoġġ għal dawn l-oqsma;

| 33. | jitlob lir-Renju Unit u l-UE jaqblu li r-reġjuni u l-awtoritajiet lokali tar-Renju Unit ikunu jistgħu jkomplu jipparteċipaw fil-Kooperazzjoni Territorjali Ewropea u fi programmi oħra fl-UE kollha b’mod simili għal Stati Membri mhux fl-UE bħan-Norveġja jew l-Iżlanda; |
| --- | --- |

33.

jitlob lir-Renju Unit u l-UE jaqblu li r-reġjuni u l-awtoritajiet lokali tar-Renju Unit ikunu jistgħu jkomplu jipparteċipaw fil-Kooperazzjoni Territorjali Ewropea u fi programmi oħra fl-UE kollha b’mod simili għal Stati Membri mhux fl-UE bħan-Norveġja jew l-Iżlanda;

| 34. | jinsisti fuq il-ħtieġa ta’ konċentrazzjoni tematika sabiex jiġi żgurat il-valur miżjud Ewropew u l-impatt reali fuq il-post. Madankollu, l-għażla speċifika ta’ objettivi tematiċi m’għandhiex tkun uniformi madwar l-UE biex jiġi żgurat li jkunu rilevanti u jindirizzaw l-isfidi reali fuq il-post f’kull territorju u l-ħtiġijiet tal-kooperazzjoni transkonfinali; |
| --- | --- |

34.

jinsisti fuq il-ħtieġa ta’ konċentrazzjoni tematika sabiex jiġi żgurat il-valur miżjud Ewropew u l-impatt reali fuq il-post. Madankollu, l-għażla speċifika ta’ objettivi tematiċi m’għandhiex tkun uniformi madwar l-UE biex jiġi żgurat li jkunu rilevanti u jindirizzaw l-isfidi reali fuq il-post f’kull territorju u l-ħtiġijiet tal-kooperazzjoni transkonfinali;

| 35. | jinsisti fuq approċċ “ibbażat fuq il-post” bħala l-bażi tal-Fondi SIE. Il-politika u l-interventi tal-UE għandhom jiffokaw fuq il-problemi fil-prattika irrispettivament minn jekk żona hijiex urbana, rurali jew għandha xi karatteristika ġeografika oħra, jew hija reġjun, bħal dawk ultraperiferiċi, li s-sitwazzjoni strutturali, soċjali u ekonomika tagħhom tiġġustifika l-adozzjoni ta’ miżuri speċifiċi, b’konformità mat-TFUE; |
| --- | --- |

35.

jinsisti fuq approċċ “ibbażat fuq il-post” bħala l-bażi tal-Fondi SIE. Il-politika u l-interventi tal-UE għandhom jiffokaw fuq il-problemi fil-prattika irrispettivament minn jekk żona hijiex urbana, rurali jew għandha xi karatteristika ġeografika oħra, jew hija reġjun, bħal dawk ultraperiferiċi, li s-sitwazzjoni strutturali, soċjali u ekonomika tagħhom tiġġustifika l-adozzjoni ta’ miżuri speċifiċi, b’konformità mat-TFUE;

| 36. | ifakkar li ostaklu ewlieni għas-suċċess tal-programmi SIE f’ħafna awtoritajiet lokali u reġjonali huwa n-nuqqas ta’ kapaċità suffiċjenti u governanza robusta. Għal din ir-raġuni, il-KtR jappella għal approċċ ġdid lejn il-bini tal-kapaċità għall-fondi SIE kollha li jkn disponibbli għal kull awtorità individwali li ser tiġi fdata bl-amministrazzjoni jew l-implimentazzjoni tal-Fondi SIE. Dan jiżgura li jkun hemm ġestjoni finanzjarja tajba, li l-akkwist pubbliku, ir-regoli tal-għajnuna mill-Istat jiġu applikati sewwa u jiffaċilita wkoll it-trasferiment tal-għarfien bejn il-korpi ta’ ġestjoni u l-korpi ta’ implimentazzjoni; |
| --- | --- |

36.

ifakkar li ostaklu ewlieni għas-suċċess tal-programmi SIE f’ħafna awtoritajiet lokali u reġjonali huwa n-nuqqas ta’ kapaċità suffiċjenti u governanza robusta. Għal din ir-raġuni, il-KtR jappella għal approċċ ġdid lejn il-bini tal-kapaċità għall-fondi SIE kollha li jkn disponibbli għal kull awtorità individwali li ser tiġi fdata bl-amministrazzjoni jew l-implimentazzjoni tal-Fondi SIE. Dan jiżgura li jkun hemm ġestjoni finanzjarja tajba, li l-akkwist pubbliku, ir-regoli tal-għajnuna mill-Istat jiġu applikati sewwa u jiffaċilita wkoll it-trasferiment tal-għarfien bejn il-korpi ta’ ġestjoni u l-korpi ta’ implimentazzjoni;

| 37. | jirrikonoxxi li l-effettività u l-effiċjenza tal-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej għandhom jiżdiedu fil-futur. Il-KtR huwa favur iż-żamma tal-konċentrazzjoni tematika. L-għanijiet tematiċi tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020 ma għandhomx iwasslu biex ma jingħatax appoġġ finanzjarju għall-infrastrutturi rilevanti tal-oqsma ta’ prijorità tematiċi fejn ikun meħtieġ u għandhom jirriflettu l-flessibbiltà meħtieġa, speċjalment sfidi ġodda, it-tisħiħ tad-dimensjoni territorjali tal-koeżjoni u l-governanza f’diversi livelli fit-tfassil tal-programmi. Dan għandu jgħin biex jiġi żgurat li d-deċiżjonijiet dwar l-eliġibbiltà ta’ proġetti jinftehmu miċ-ċittadini; |
| --- | --- |

37.

jirrikonoxxi li l-effettività u l-effiċjenza tal-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej għandhom jiżdiedu fil-futur. Il-KtR huwa favur iż-żamma tal-konċentrazzjoni tematika. L-għanijiet tematiċi tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020 ma għandhomx iwasslu biex ma jingħatax appoġġ finanzjarju għall-infrastrutturi rilevanti tal-oqsma ta’ prijorità tematiċi fejn ikun meħtieġ u għandhom jirriflettu l-flessibbiltà meħtieġa, speċjalment sfidi ġodda, it-tisħiħ tad-dimensjoni territorjali tal-koeżjoni u l-governanza f’diversi livelli fit-tfassil tal-programmi. Dan għandu jgħin biex jiġi żgurat li d-deċiżjonijiet dwar l-eliġibbiltà ta’ proġetti jinftehmu miċ-ċittadini;

| 38. | jitlob li l-effikaċja tal-FSIE titkejjel skont il-kriterji maqbula fir-regolamenti dwar il-fondi applikabbli madwar l-Unjoni. Għall-preparazzjoni u l-implimentazzjoni ta’ pjani u programmi għandhom ikunu żviluppati sett ta’ indikaturi ekonomiċi, soċjali u ambjentali, u kundizzjonalitajiet ex-ante magħżula, fil-ħin sew qabel jibda l-perjodu l-ġdid ta’ programmazzjoni flimkien ma’ dawk responsabbli mill-użu tal-FSIE. Għandhom juru b’mod xieraq il-progress fil-politika ta’ koeżjoni u r-riżultati miksuba fl-implimentazzjoni tal-programmi sabiex jiggwidaw l-għażliet ta’ programmar ġodda abbażi tat-tagħlimiet miksuba fiċ-ċiklu preċedenti. Mhux biss fil-livell nazzjonali, iżda wkoll id-diversi kuntesti lokali u reġjonali għandhom jiġu kkunsidrati f’dan il-proċess; f’dan ir-rigward il-Kumitat jiġbed l-attenzjoni għar-rapport attwali tal-Kummissjoni (SWD(2017) 127 final) li skontu 86 % tal-kundizzjonalitajiet ex-ante ġew issodisfati u ġabu valur miżjud konsiderevoli għall-implimentazzjoni ta’ riformi meħtieġa tejbu l-użu tal-fondi; |
| --- | --- |

38.

jitlob li l-effikaċja tal-FSIE titkejjel skont il-kriterji maqbula fir-regolamenti dwar il-fondi applikabbli madwar l-Unjoni. Għall-preparazzjoni u l-implimentazzjoni ta’ pjani u programmi għandhom ikunu żviluppati sett ta’ indikaturi ekonomiċi, soċjali u ambjentali, u kundizzjonalitajiet ex-ante magħżula, fil-ħin sew qabel jibda l-perjodu l-ġdid ta’ programmazzjoni flimkien ma’ dawk responsabbli mill-użu tal-FSIE. Għandhom juru b’mod xieraq il-progress fil-politika ta’ koeżjoni u r-riżultati miksuba fl-implimentazzjoni tal-programmi sabiex jiggwidaw l-għażliet ta’ programmar ġodda abbażi tat-tagħlimiet miksuba fiċ-ċiklu preċedenti. Mhux biss fil-livell nazzjonali, iżda wkoll id-diversi kuntesti lokali u reġjonali għandhom jiġu kkunsidrati f’dan il-proċess; f’dan ir-rigward il-Kumitat jiġbed l-attenzjoni għar-rapport attwali tal-Kummissjoni (SWD(2017) 127 final) li skontu 86 % tal-kundizzjonalitajiet ex-ante ġew issodisfati u ġabu valur miżjud konsiderevoli għall-implimentazzjoni ta’ riformi meħtieġa tejbu l-użu tal-fondi;

| 39. | jirrakkomanda l-iżvilupp ta’ programmi operazzjonali fuq il-bażi ta’ indikaturi u skont l-eżitu tal-proċess ta’ negozjati. Hija prijorità li, fin-natura tagħhom, dawn ikunu simili għad-dokumenti strateġiċi. Il-Kummissjoni, fil-futur, għandha tappoġġja l-implimentazzjoni ta’ dawn il-programmi permezz ta’ djalogu strateġiku bbażat fuq is-sħubija mal-awtoritajiet lokali u reġjonali, bit-twaqqif ta’ miri vinkolanti u “indikaturi tar-riżultati” relatati, u għandha tħalli lill-awtoritajiet lokali u reġjonali jagħżlu l-aktar miżuri ta’ implimentazzjoni adegwati, fl-ispirtu tal-governanza f’diversi livelli; |
| --- | --- |

39.

jirrakkomanda l-iżvilupp ta’ programmi operazzjonali fuq il-bażi ta’ indikaturi u skont l-eżitu tal-proċess ta’ negozjati. Hija prijorità li, fin-natura tagħhom, dawn ikunu simili għad-dokumenti strateġiċi. Il-Kummissjoni, fil-futur, għandha tappoġġja l-implimentazzjoni ta’ dawn il-programmi permezz ta’ djalogu strateġiku bbażat fuq is-sħubija mal-awtoritajiet lokali u reġjonali, bit-twaqqif ta’ miri vinkolanti u “indikaturi tar-riżultati” relatati, u għandha tħalli lill-awtoritajiet lokali u reġjonali jagħżlu l-aktar miżuri ta’ implimentazzjoni adegwati, fl-ispirtu tal-governanza f’diversi livelli;

| 40. | jilqa’ l-inizjattiva tar-“reġjuni li għadhom lura” imnedija mill-Kummissjoni Ewropea li timmira biex dawn ir-reġjuni jkunu jistgħu jlaħħqu ma’ oħrajn billi tipprovdi l-assistenza biex jingħelbu l-ostakli u jinfetaħ il-potenzjal ta’ tkabbir tagħhom; jinkoraġġixxi li tali inizjattivi jitqiesu fil-perjodu ta’ programmar ġdid; |
| --- | --- |

40.

jilqa’ l-inizjattiva tar-“reġjuni li għadhom lura” imnedija mill-Kummissjoni Ewropea li timmira biex dawn ir-reġjuni jkunu jistgħu jlaħħqu ma’ oħrajn billi tipprovdi l-assistenza biex jingħelbu l-ostakli u jinfetaħ il-potenzjal ta’ tkabbir tagħhom; jinkoraġġixxi li tali inizjattivi jitqiesu fil-perjodu ta’ programmar ġdid;

Valur miżjud Ewropew bħala kriterju għall-użu tal-fondi tal-UE

| 41. | jirrikonoxxi li l-valur miżjud Ewropew huwa bla dubju wieħed mill-kriterji ewlenin għall-użu b’suċċess tal-fondi tal-UE, u b’hekk għas-suċċess tal-politika ta’ koeżjoni. Madankollu, ma hemm l-ebda definizzjoni konsistenti għal dan. Għalhekk, ikun ta’ benefiċċju jekk il-kriterji speċifiċi, li fid-dawl tagħhom għandu jitkejjel il-valur miżjud Ewropew tal-politika ta’ koeżjoni, fil-futur jiġu diskussi u jsir qbil dwarhom flimkien mar-regolamenti tal-Fondi; |
| --- | --- |

41.

jirrikonoxxi li l-valur miżjud Ewropew huwa bla dubju wieħed mill-kriterji ewlenin għall-użu b’suċċess tal-fondi tal-UE, u b’hekk għas-suċċess tal-politika ta’ koeżjoni. Madankollu, ma hemm l-ebda definizzjoni konsistenti għal dan. Għalhekk, ikun ta’ benefiċċju jekk il-kriterji speċifiċi, li fid-dawl tagħhom għandu jitkejjel il-valur miżjud Ewropew tal-politika ta’ koeżjoni, fil-futur jiġu diskussi u jsir qbil dwarhom flimkien mar-regolamenti tal-Fondi;

| 42. | sabiex titnaqqas il-burokrazija, il-KtR jistieden lill-Kummissjoni teħles lill-awtoritajiet ta’ ġestjoni mill-verifika tal-kundizzjonalitajiet ex-ante u tagħti aktar sussidjarjetà u proporzjonalità kif ukoll tiżviluppa approċċ li jiffoka aktar fuq ir-riżultati; |
| --- | --- |

42.

sabiex titnaqqas il-burokrazija, il-KtR jistieden lill-Kummissjoni teħles lill-awtoritajiet ta’ ġestjoni mill-verifika tal-kundizzjonalitajiet ex-ante u tagħti aktar sussidjarjetà u proporzjonalità kif ukoll tiżviluppa approċċ li jiffoka aktar fuq ir-riżultati;

| 43. | jargumenta, għalhekk, għall-iżvilupp ta’ approċċ koordinat għall-kejl tal-valur miżjud Ewropew tal-politika ta’ koeżjoni u jirreferi għall-istudju tiegħu “The EU Added Value Test to Justify EU Spending: What Impact for Regions and Local Authorities?” (1). Il-kriterji bażiċi jistgħu jkunu l-istimoli li jinkisbu bl-użu ta’ fondi tal-UE għat-twettiq tal-għanijiet ta’ koeżjoni kif stipulati fit-Trattati, għat-tkabbir sostenibbli, l-impjieg u l-koeżjoni soċjali, kif ukoll il-kontribut tagħhom biex jiġu indirizzati sfidi komuni. Barra minn hekk għandu jiġi kkunsidrat li approċċ territorjali huwa aktar effettiv f’żoni definiti ġeografikament u jipprovdi valur miżjud permezz tal-approċċ deċentralizzat, meta mqabbel ma’ appoġġ uniku/settorjali u strumenti finanzjarji; |
| --- | --- |

43.

jargumenta, għalhekk, għall-iżvilupp ta’ approċċ koordinat għall-kejl tal-valur miżjud Ewropew tal-politika ta’ koeżjoni u jirreferi għall-istudju tiegħu “The EU Added Value Test to Justify EU Spending: What Impact for Regions and Local Authorities?” (1). Il-kriterji bażiċi jistgħu jkunu l-istimoli li jinkisbu bl-użu ta’ fondi tal-UE għat-twettiq tal-għanijiet ta’ koeżjoni kif stipulati fit-Trattati, għat-tkabbir sostenibbli, l-impjieg u l-koeżjoni soċjali, kif ukoll il-kontribut tagħhom biex jiġu indirizzati sfidi komuni. Barra minn hekk għandu jiġi kkunsidrat li approċċ territorjali huwa aktar effettiv f’żoni definiti ġeografikament u jipprovdi valur miżjud permezz tal-approċċ deċentralizzat, meta mqabbel ma’ appoġġ uniku/settorjali u strumenti finanzjarji;

| 44. | jissuġġerixxi, f’dan il-kuntest, li dan il-kunċett jieħu t-tisħiħ tal-politika ta’ koeżjoni bħala l-punt tat-tluq. Il-KtR jifhem li dawn jinkludu t-tneħħija tad-disparitajiet soċjoekonomiċi, l-effett antiċikliku għall-istabilità u l-istimulazzjoni tat-tkabbir u l-ġestjoni tal-kriżijiet permezz tal-investiment pubbliku, ir-rwol importanti fil-kisba ta’ għanijiet komuni tal-UE, inċentivi u mekkaniżmi orjentati lejn ir-riżultati, l-impatt pożittiv fuq il-kwalità tal-kapaċità amministrattiva tal-lokalità, id-dimensjoni Ewropea u transkonfinali, u l-implimentazzjoni tagħha fil-qafas tal-governanza f’diversi livelli u l-approċċ minn isfel għal fuq; |
| --- | --- |

44.

jissuġġerixxi, f’dan il-kuntest, li dan il-kunċett jieħu t-tisħiħ tal-politika ta’ koeżjoni bħala l-punt tat-tluq. Il-KtR jifhem li dawn jinkludu t-tneħħija tad-disparitajiet soċjoekonomiċi, l-effett antiċikliku għall-istabilità u l-istimulazzjoni tat-tkabbir u l-ġestjoni tal-kriżijiet permezz tal-investiment pubbliku, ir-rwol importanti fil-kisba ta’ għanijiet komuni tal-UE, inċentivi u mekkaniżmi orjentati lejn ir-riżultati, l-impatt pożittiv fuq il-kwalità tal-kapaċità amministrattiva tal-lokalità, id-dimensjoni Ewropea u transkonfinali, u l-implimentazzjoni tagħha fil-qafas tal-governanza f’diversi livelli u l-approċċ minn isfel għal fuq;

| 45. | jenfasizza li d-dimensjoni territorjali tal-politika ta’ koeżjoni tiffaċilita l-implimentazzjoni ta’ inizjattivi li, f’konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà, l-Istati Membri, u r-reġjuni u l-awtoritajiet lokali ma jistgħux jiksbu waħedhom, bħalma huma l-kooperazzjoni transkonfinali, transnazzjonali u interreġjonali; |
| --- | --- |

45.

jenfasizza li d-dimensjoni territorjali tal-politika ta’ koeżjoni tiffaċilita l-implimentazzjoni ta’ inizjattivi li, f’konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà, l-Istati Membri, u r-reġjuni u l-awtoritajiet lokali ma jistgħux jiksbu waħedhom, bħalma huma l-kooperazzjoni transkonfinali, transnazzjonali u interreġjonali;

| 46. | il-kumplessità tar-rekwiżiti regolatorji għandha impatt qawwi fuq l-atturi inklużi l-promoturi tal-proġetti. Il-KtR jirrakkomanda li tingħata preferenza biex il-politika ta’ koeżjoni titmexxa skont il-prestazzjoni filwaqt li jiġu sfruttati r-riżultati. Barra minn hekk, il-KtR jesprimi dubji dwar ir-rilevanza tar-riżerva għall-prestazzjoni peress li l-arranġamenti għall-implimentazzjoni tagħha ma jqisux ir-riżultati u l-impatti fit-tul; |
| --- | --- |

46.

il-kumplessità tar-rekwiżiti regolatorji għandha impatt qawwi fuq l-atturi inklużi l-promoturi tal-proġetti. Il-KtR jirrakkomanda li tingħata preferenza biex il-politika ta’ koeżjoni titmexxa skont il-prestazzjoni filwaqt li jiġu sfruttati r-riżultati. Barra minn hekk, il-KtR jesprimi dubji dwar ir-rilevanza tar-riżerva għall-prestazzjoni peress li l-arranġamenti għall-implimentazzjoni tagħha ma jqisux ir-riżultati u l-impatti fit-tul;

| 47. | itenni, f’dan il-kuntest, il-fehma tiegħu li bl-użu tal-istrumenti tal-politika ta’ koeżjoni, Stati Membri u reġjuni inqas żviluppati jistgħu jużaw il-valur miżjud Ewropew tal-integrazzjoni, u fl-istess waqt iż-żoni l-iżjed b’saħħithom ikunu jistgħu jiffaċċjaw bl-aħjar mod l-isfidi globali. Permezz tal-politika ta’ koeżjoni, il-muniċipalitajiet u r-reġjuni jintrabtu mal-proġett Ewropew, u l-politika ta’ koeżjoni tagħti l-leġittimità tal-UE fil-livell lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

47.

itenni, f’dan il-kuntest, il-fehma tiegħu li bl-użu tal-istrumenti tal-politika ta’ koeżjoni, Stati Membri u reġjuni inqas żviluppati jistgħu jużaw il-valur miżjud Ewropew tal-integrazzjoni, u fl-istess waqt iż-żoni l-iżjed b’saħħithom ikunu jistgħu jiffaċċjaw bl-aħjar mod l-isfidi globali. Permezz tal-politika ta’ koeżjoni, il-muniċipalitajiet u r-reġjuni jintrabtu mal-proġett Ewropew, u l-politika ta’ koeżjoni tagħti l-leġittimità tal-UE fil-livell lokali u reġjonali;

| 48. | jitlob, għalhekk, li l-viżibbiltà tal-interventi tal-politika ta’ koeżjoni tiżdied b’mod sinifikanti permezz ta’ azzjonijiet ta’ komunikazzjoni adatti, billi din hija waħda mill-vantaġġi distinti tal-integrazzjoni fl-UE għaċ-ċittadini fil-livell lokali. Ir-reġjuni u l-bliet jistgħu jagħtu kontribut kbir għal dan. Il-kisbiet ekonomiċi, soċjali, territorjali, ambjentali, kulturali u politiċi tal-politika ta’ koeżjoni għandhom jiġu enfasizzati u l-potenzjal tagħha biex tingħeleb il-kriżi ta’ identità tal-UE għandu jintuża peress li hemm evidenza qawwija dwar ir-riżultati fit-tul u l-valur miżjud ta’ din il-politika; |
| --- | --- |

48.

jitlob, għalhekk, li l-viżibbiltà tal-interventi tal-politika ta’ koeżjoni tiżdied b’mod sinifikanti permezz ta’ azzjonijiet ta’ komunikazzjoni adatti, billi din hija waħda mill-vantaġġi distinti tal-integrazzjoni fl-UE għaċ-ċittadini fil-livell lokali. Ir-reġjuni u l-bliet jistgħu jagħtu kontribut kbir għal dan. Il-kisbiet ekonomiċi, soċjali, territorjali, ambjentali, kulturali u politiċi tal-politika ta’ koeżjoni għandhom jiġu enfasizzati u l-potenzjal tagħha biex tingħeleb il-kriżi ta’ identità tal-UE għandu jintuża peress li hemm evidenza qawwija dwar ir-riżultati fit-tul u l-valur miżjud ta’ din il-politika;

Id-dimensjoni territorjali u l-governanza f’diversi livelli għat-tisħiħ tar-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali

| 49. | jirrimarka li l-politika Ewropea ta’ koeżjoni, bl-approċċ territorjali tagħha, tappoġġja r-reġjuni u l-muniċipalitajiet Ewropej permezz ta’ investimenti orjentati lejn il-futur sabiex issaħħaħ il-kompetittività, l-impjieg u t-tagħlim tul il-ħajja, kif ukoll permezz tan-netwerking, il-kooperazzjoni interreġjonali u l-iskambju tal-esperjenza madwar l-Ewropa. Din hija l-unika politika tal-UE b’enfasi reġjonali abbażi tal-governanza f’diversi livelli. F’dan il-kuntest, id-dimensjoni territorjali tal-politika ta’ koeżjoni u r-rwol tal-awtoritajiet reġjonali fil-ġesjoni tagħha għandhom jissaħħu iktar; |
| --- | --- |

49.

jirrimarka li l-politika Ewropea ta’ koeżjoni, bl-approċċ territorjali tagħha, tappoġġja r-reġjuni u l-muniċipalitajiet Ewropej permezz ta’ investimenti orjentati lejn il-futur sabiex issaħħaħ il-kompetittività, l-impjieg u t-tagħlim tul il-ħajja, kif ukoll permezz tan-netwerking, il-kooperazzjoni interreġjonali u l-iskambju tal-esperjenza madwar l-Ewropa. Din hija l-unika politika tal-UE b’enfasi reġjonali abbażi tal-governanza f’diversi livelli. F’dan il-kuntest, id-dimensjoni territorjali tal-politika ta’ koeżjoni u r-rwol tal-awtoritajiet reġjonali fil-ġesjoni tagħha għandhom jissaħħu iktar;

| 50. | huwa tal-fehma li sabiex tissaħħaħ il-koeżjoni fil-livell reġjonali u lokali — anke bejn il-fruntieri — hemm bżonn ta’ aktar għażliet għall-iżvilupp ta’ soluzzjonijiet xierqa fuq il-post. Il-politika ta’ koeżjoni għandha tinkludi firxa ta’ għażliet flessibbli minn fejn id-destinatarji jistgħu jagħżlu s-soluzzjonijiet l-aktar effettivi għar-reġjun jew il-muniċipalità taħt regoli Ewropej; |
| --- | --- |

50.

huwa tal-fehma li sabiex tissaħħaħ il-koeżjoni fil-livell reġjonali u lokali — anke bejn il-fruntieri — hemm bżonn ta’ aktar għażliet għall-iżvilupp ta’ soluzzjonijiet xierqa fuq il-post. Il-politika ta’ koeżjoni għandha tinkludi firxa ta’ għażliet flessibbli minn fejn id-destinatarji jistgħu jagħżlu s-soluzzjonijiet l-aktar effettivi għar-reġjun jew il-muniċipalità taħt regoli Ewropej;

| 51. | jinsisti fuq it-tkomplija u s-semplifikazzjoni tal-promozzjoni tal-kooperazzjoni transkonfinali, transnazzjonali u interreġjonali taħt l-għan tal-kooperazzjoni territorjali Ewropea, inkluża l-promozzjoni tal-istrateġiji, eżitenti u futuri, makroreġjonali u marittimi, tal-gżejjer, taż-żoni fil-frutnieri tal-baħar kif ukoll taż-żonifir-reġjuni ultraperiferiċi. Il-valur miżjud Ewropew huwa partikolarment viżibbli hawnhekk. Huwa jirriżulta mill-kisba diretta ta’ għanijiet ta’ integrazzjoni u l-promozzjoni ta’ koeżistenza tajba mal-ġirien. Il-koperazzjoni bejn l-imsieħba minn Stati Membri differenti, il-possibbiltà tal-iskambju ta’ għarfien madwar l-UE, u l-iżvilupp konġunt ta’ soluzzjonijiet ġodda biex itejbu l-amministrazzjoni pubblika u l-iżvilupp tas-settur privat, huma elementi importanti fil-proċess ta’ integrazzjoni tal-UE. Fid-dawl tal-valur miżjud Ewropew viżibbli tiegħu, l-appoġġ tal-kooperazzjoni territorjali għandu jissaħħaħ fil-baġit adegwat; |
| --- | --- |

51.

jinsisti fuq it-tkomplija u s-semplifikazzjoni tal-promozzjoni tal-kooperazzjoni transkonfinali, transnazzjonali u interreġjonali taħt l-għan tal-kooperazzjoni territorjali Ewropea, inkluża l-promozzjoni tal-istrateġiji, eżitenti u futuri, makroreġjonali u marittimi, tal-gżejjer, taż-żoni fil-frutnieri tal-baħar kif ukoll taż-żonifir-reġjuni ultraperiferiċi. Il-valur miżjud Ewropew huwa partikolarment viżibbli hawnhekk. Huwa jirriżulta mill-kisba diretta ta’ għanijiet ta’ integrazzjoni u l-promozzjoni ta’ koeżistenza tajba mal-ġirien. Il-koperazzjoni bejn l-imsieħba minn Stati Membri differenti, il-possibbiltà tal-iskambju ta’ għarfien madwar l-UE, u l-iżvilupp konġunt ta’ soluzzjonijiet ġodda biex itejbu l-amministrazzjoni pubblika u l-iżvilupp tas-settur privat, huma elementi importanti fil-proċess ta’ integrazzjoni tal-UE. Fid-dawl tal-valur miżjud Ewropew viżibbli tiegħu, l-appoġġ tal-kooperazzjoni territorjali għandu jissaħħaħ fil-baġit adegwat;

| 52. | jinnota r-rwol importanti tal-ispeċjalizzazzjoni intelliġenti fit-tisħiħ tas-sistemi ta’ innovazzjoni reġjonali, għall-iskambju tal-għarfien bejn ir-reġjuni u għall-ixprunar tas-sinerġiji, b’mod partikolari mal-fondi ta’ riċerka Ewropea, u jirreferi wkoll għall-Opinjoni tiegħu dwar “Strateġiji ta’ Riċerka u Innovazzjoni għall-Ispeċjalizzazzjoni Intelliġenti (RIS3): l-impatt għar-reġjuni u l-kooperazzjoni interreġjonali” (SEDEC-VI/021); |
| --- | --- |

52.

jinnota r-rwol importanti tal-ispeċjalizzazzjoni intelliġenti fit-tisħiħ tas-sistemi ta’ innovazzjoni reġjonali, għall-iskambju tal-għarfien bejn ir-reġjuni u għall-ixprunar tas-sinerġiji, b’mod partikolari mal-fondi ta’ riċerka Ewropea, u jirreferi wkoll għall-Opinjoni tiegħu dwar “Strateġiji ta’ Riċerka u Innovazzjoni għall-Ispeċjalizzazzjoni Intelliġenti (RIS3): l-impatt għar-reġjuni u l-kooperazzjoni interreġjonali” (SEDEC-VI/021);

| 53. | jinnota li l-kooperazzjoni fil-fruntieri esterni tal-UE għandha tiġi promossa aktar fi ħdan interazzjoni bejn id-dimensjoni territorjali tal-politika ta’ koeżjoni u l-Politika Ewropea tal-Viċinat. Għaldaqstant għandha tiġi promossa l-kooperazzjoni tul il-fruntieri esterni tal-UE fir-rigward tal-politika tal-viċinat u f’konformità mar-regoli tal-politika ta’ koeżjoni; |
| --- | --- |

53.

jinnota li l-kooperazzjoni fil-fruntieri esterni tal-UE għandha tiġi promossa aktar fi ħdan interazzjoni bejn id-dimensjoni territorjali tal-politika ta’ koeżjoni u l-Politika Ewropea tal-Viċinat. Għaldaqstant għandha tiġi promossa l-kooperazzjoni tul il-fruntieri esterni tal-UE fir-rigward tal-politika tal-viċinat u f’konformità mar-regoli tal-politika ta’ koeżjoni;

| 54. | jemmen, f’dan ir-rigward, li l-istrateġiji makroreġjonali u marittimi għar-reġjuni parteċipanti u ċ-ċittadini tagħhom jippreżentaw valur miżjud importanti sakemm l-iskemi ta’ finanzjament eżistenti u futuri huma disponibbli għal strateġiji b’mod koordinat, u b’hekk jistieden lill-istituzzjonijiet Ewropej biex jiżguraw li l-objettivi tal-istrateġiji makroreġjonali jkunu kkoordinati mal-istrumenti finanzjarji futuri tal-Politika ta’ Koeżjoni iżda wkoll strumenti oħra ta’ finanzjament tal-UE (il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa, il-programm Orizzont 2020, il-FEIS); |
| --- | --- |

54.

jemmen, f’dan ir-rigward, li l-istrateġiji makroreġjonali u marittimi għar-reġjuni parteċipanti u ċ-ċittadini tagħhom jippreżentaw valur miżjud importanti sakemm l-iskemi ta’ finanzjament eżistenti u futuri huma disponibbli għal strateġiji b’mod koordinat, u b’hekk jistieden lill-istituzzjonijiet Ewropej biex jiżguraw li l-objettivi tal-istrateġiji makroreġjonali jkunu kkoordinati mal-istrumenti finanzjarji futuri tal-Politika ta’ Koeżjoni iżda wkoll strumenti oħra ta’ finanzjament tal-UE (il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa, il-programm Orizzont 2020, il-FEIS);

| 55. | jirrakkomanda li l-isfidi sinifikanti għall-awtoritajiet lokali (eżempju l-protezzjoni ambjentali, l-inklużjoni soċjali, il-migrazzjoni, it-trasformazzjoni diġitali, it-trasport sostenibbli, it-tibdil fil-klima u r-riġernazzjoni) jibqgħu jiġu indirizzati b’mod partikolari fil-politika ta’ koeżjoni u li l-politika ta’ koeżjoni tibqa’ l-istrument Ewropew ewlieni sabiex tistimula l-kooperazzjoni għat-tkabbir, ambjent li tista’ tgħix fih u innovazzjoni fil-muniċipalitajiet Ewropej, toħloq il-kundizzjonijiet neċessarji bħal fis-settur tal-infrastruttura tal-broadband jew tal-ekonomija ċirkolari, u jsir l-aħjar użu tal-potenzjal tat-tkabbir tat-territorji. Għandu jkun hemm id-disponibbiltà tal-aktar firxa wiesgħa ta’ għażliet ta’ finanzjament possibbli għall-iżvilupp lokali sostenibbli biex ikun jista’ jiġi żviluppat l-aħjar pakkett fuq il-post. Dawn l-isfidi jaffettwaw mhux biss il-bliet iżda wkoll l-awtoritajiet lokali kollha b’modi differenti. Għalhekk billi għandhom approċċ integrat, (pereżempju CLLD, ITI) għandhom ikunu jistgħu jintużaw għall-iżvilupp ta’ soluzzjonijiet xierqa, anke fil-futur. Għaldaqstant, dawn għandu jingħatalhom biżżejjed spazju fil-proċess ta’ programmazzjoni sabiex jiġu rregolati fihom infushom u b’mod flessibbli; |
| --- | --- |

55.

jirrakkomanda li l-isfidi sinifikanti għall-awtoritajiet lokali (eżempju l-protezzjoni ambjentali, l-inklużjoni soċjali, il-migrazzjoni, it-trasformazzjoni diġitali, it-trasport sostenibbli, it-tibdil fil-klima u r-riġernazzjoni) jibqgħu jiġu indirizzati b’mod partikolari fil-politika ta’ koeżjoni u li l-politika ta’ koeżjoni tibqa’ l-istrument Ewropew ewlieni sabiex tistimula l-kooperazzjoni għat-tkabbir, ambjent li tista’ tgħix fih u innovazzjoni fil-muniċipalitajiet Ewropej, toħloq il-kundizzjonijiet neċessarji bħal fis-settur tal-infrastruttura tal-broadband jew tal-ekonomija ċirkolari, u jsir l-aħjar użu tal-potenzjal tat-tkabbir tat-territorji. Għandu jkun hemm id-disponibbiltà tal-aktar firxa wiesgħa ta’ għażliet ta’ finanzjament possibbli għall-iżvilupp lokali sostenibbli biex ikun jista’ jiġi żviluppat l-aħjar pakkett fuq il-post. Dawn l-isfidi jaffettwaw mhux biss il-bliet iżda wkoll l-awtoritajiet lokali kollha b’modi differenti. Għalhekk billi għandhom approċċ integrat, (pereżempju CLLD, ITI) għandhom ikunu jistgħu jintużaw għall-iżvilupp ta’ soluzzjonijiet xierqa, anke fil-futur. Għaldaqstant, dawn għandu jingħatalhom biżżejjed spazju fil-proċess ta’ programmazzjoni sabiex jiġu rregolati fihom infushom u b’mod flessibbli;

| 56. | fil-kuntest ta’ żvilupp territorjali armonjuż, jitlob li r-rwol tar-reġjuni u l-bliet metropolitani jissaħħaħ, billi jħabbtu wiċċhom ma’ bosta problemi konkreti, pereżempju fl-oqsma tal-kwalità tal-ambjent, l-iżvilupp urban bla rażan, l-esklużjoni soċjali, it-trasport u l-akkomodazzjoni. Sabiex tingħata għajnuna biex jitjiebu l-konnessjonijiet urbani-rurali, għandu jkun possibbli wkoll li jiġu inklużi bliet iżgħar u muniċipalitajiet rurali. Barra minn hekk, ir-regoli rilevanti għandhom jiġu ssemplifikati radikalment. Kif stqarr fl-Opinjoni tiegħu dwar l-Aġenda Urbana tal-UE (COTER-VI/010), il-KtR jenfasizza li l-politiki tal-UE m’għandhomx iħeġġu relazzjoni ta’ kompetizzjoni bejn id-dimensjonijiet urbani, kostali u rurali. Huwa importanti li ssir enfasi fuq viżjoni olistika territorjali taż-żoni urbani u rurali bħala spazji funzjonali komplementari. B’rabta mal-iżvilupp lokali mmexxi mill-komunità iffinanzjat permezz ta’ diversi fondi Ewropej, jeħtieġ li jkun hemm integrazzjoni aħjar bejn dawn il-fondi differenti; |
| --- | --- |

56.

fil-kuntest ta’ żvilupp territorjali armonjuż, jitlob li r-rwol tar-reġjuni u l-bliet metropolitani jissaħħaħ, billi jħabbtu wiċċhom ma’ bosta problemi konkreti, pereżempju fl-oqsma tal-kwalità tal-ambjent, l-iżvilupp urban bla rażan, l-esklużjoni soċjali, it-trasport u l-akkomodazzjoni. Sabiex tingħata għajnuna biex jitjiebu l-konnessjonijiet urbani-rurali, għandu jkun possibbli wkoll li jiġu inklużi bliet iżgħar u muniċipalitajiet rurali. Barra minn hekk, ir-regoli rilevanti għandhom jiġu ssemplifikati radikalment. Kif stqarr fl-Opinjoni tiegħu dwar l-Aġenda Urbana tal-UE (COTER-VI/010), il-KtR jenfasizza li l-politiki tal-UE m’għandhomx iħeġġu relazzjoni ta’ kompetizzjoni bejn id-dimensjonijiet urbani, kostali u rurali. Huwa importanti li ssir enfasi fuq viżjoni olistika territorjali taż-żoni urbani u rurali bħala spazji funzjonali komplementari. B’rabta mal-iżvilupp lokali mmexxi mill-komunità iffinanzjat permezz ta’ diversi fondi Ewropej, jeħtieġ li jkun hemm integrazzjoni aħjar bejn dawn il-fondi differenti;

| 57. | jitlob biex jiġu msaħħa u semplifikati l-istrumenti l-ġodda għat-tisħiħ tal-approċċ minn isfel għal fuq u l-governanza f’diversi livelli, bħalma huma l-Iżvilupp Lokali mmexxi mill-Komunità (CLLD) u l-Investiment Territorjali Integrat (ITI), bl-għan ta’ integrazzjoni saħansitra aktar b’saħħitha fil-livell lokali u reġjonali f’termini tal-iżgurar ta’ approċċ integrat u olistiku lejn l-iżvilupp reġjonali. Il-ksib ta’ dan l-objettiv jeħtieġ bidla korrispondenti ta’ awtorità ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet kif ukoll l-involviment wiesa’ tal-atturi rilevanti kollha f’dan il-qasam; |
| --- | --- |

57.

jitlob biex jiġu msaħħa u semplifikati l-istrumenti l-ġodda għat-tisħiħ tal-approċċ minn isfel għal fuq u l-governanza f’diversi livelli, bħalma huma l-Iżvilupp Lokali mmexxi mill-Komunità (CLLD) u l-Investiment Territorjali Integrat (ITI), bl-għan ta’ integrazzjoni saħansitra aktar b’saħħitha fil-livell lokali u reġjonali f’termini tal-iżgurar ta’ approċċ integrat u olistiku lejn l-iżvilupp reġjonali. Il-ksib ta’ dan l-objettiv jeħtieġ bidla korrispondenti ta’ awtorità ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet kif ukoll l-involviment wiesa’ tal-atturi rilevanti kollha f’dan il-qasam;

| 58. | jirrakkomanda li jiġi appoġġjat l-iżvilupp taż-żoni rurali u jiġu promossi strateġiji komprensivi sabiex tingħata spinta lil dawn iż-żoni permezz ta’ titjib fil-konnettività kem ta’ trasport kif ukoll tal-broadband diġitali, f’bilanċ mal-ħarsien tal-ambjent naturali, kif rifless fid-Dikjarazzjoni ta’ Cork 2.0. Itenni wkoll it-talba tiegħu, kif iddikjarat fl-Opinjoni tiegħu dwar “L-innovazzjoni u l-modernizzazzjoni tal-ekonomija rurali” (NAT-VI/004), li titfassal White Paper dwar ir-Ruralità, li tindirizza l-isfidi li jħabbtu wiċċhom magħhom iż-żoni rurali u li tippromovi l-potenzjal tagħhom, bil-għan li jitħares il-wirt kulturali, arkitettoniku, naturali, soċjali, gastronomiku u ekonomiku rikk li r-residenti jippreżervaw sabiex jitgawda mis-soċjetà Ewropea kollha; |
| --- | --- |

58.

jirrakkomanda li jiġi appoġġjat l-iżvilupp taż-żoni rurali u jiġu promossi strateġiji komprensivi sabiex tingħata spinta lil dawn iż-żoni permezz ta’ titjib fil-konnettività kem ta’ trasport kif ukoll tal-broadband diġitali, f’bilanċ mal-ħarsien tal-ambjent naturali, kif rifless fid-Dikjarazzjoni ta’ Cork 2.0. Itenni wkoll it-talba tiegħu, kif iddikjarat fl-Opinjoni tiegħu dwar “L-innovazzjoni u l-modernizzazzjoni tal-ekonomija rurali” (NAT-VI/004), li titfassal White Paper dwar ir-Ruralità, li tindirizza l-isfidi li jħabbtu wiċċhom magħhom iż-żoni rurali u li tippromovi l-potenzjal tagħhom, bil-għan li jitħares il-wirt kulturali, arkitettoniku, naturali, soċjali, gastronomiku u ekonomiku rikk li r-residenti jippreżervaw sabiex jitgawda mis-soċjetà Ewropea kollha;

| 59. | jitlob li jiġi kkunsidrat trattament speċifiku għar-reġjuni ultraperiferiċi bħala parti mill-politika ta’ koeżjoni wara l-2020, filwaqt li jitqiesu r-restrizzjonijiet partikolari u uniċi tagħhom fl-Ewropa. Jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li t-TFUE jirrikonoxxi dawn ir-restrizzjonijiet fl-Artikolu 349 u jipprevedi b’mod espliċitu l-adozzjoni ta’ miżuri speċifiċi favur dawn ir-reġjuni, b’mod partikolari rigward il-kundizjonijiet ta’ aċċess għall-fondi strutturali; |
| --- | --- |

59.

jitlob li jiġi kkunsidrat trattament speċifiku għar-reġjuni ultraperiferiċi bħala parti mill-politika ta’ koeżjoni wara l-2020, filwaqt li jitqiesu r-restrizzjonijiet partikolari u uniċi tagħhom fl-Ewropa. Jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li t-TFUE jirrikonoxxi dawn ir-restrizzjonijiet fl-Artikolu 349 u jipprevedi b’mod espliċitu l-adozzjoni ta’ miżuri speċifiċi favur dawn ir-reġjuni, b’mod partikolari rigward il-kundizjonijiet ta’ aċċess għall-fondi strutturali;

| 60. | jirrikonoxxi wkoll li l-iżvilupp territorjali bbilanċjat għandu jipprovdi appoġġ adegwat għal żoni rurali u periurbani fl-intern tal-pajjiż, kif ukoll żoni żvantaġġjati (pereżempju, żoni muntanjużi, żoni mal-fruntiera u żoni oħra bi żvantaġġi naturali jew demografiċi), sabiex jiġu żgurati l-investimenti meħtieġa fit-tkabbir, l-impjiegi, l-inklużjoni soċjali u s-sostenibbiltà ambjentali. Ir-reġjuni affettwati għandhom jaqdu rwol ewlieni fit-tfassil ta’ strumenti territorjali, li huwa wieħed mill-prerekwiżiti għal impenji multisettorjali effiċjenti li jwasslu għal integrazzjoni aktar b’saħħitha ta’ żoni funzjonali urbani u rurali fl-ekonomiji reġjonali; |
| --- | --- |

60.

jirrikonoxxi wkoll li l-iżvilupp territorjali bbilanċjat għandu jipprovdi appoġġ adegwat għal żoni rurali u periurbani fl-intern tal-pajjiż, kif ukoll żoni żvantaġġjati (pereżempju, żoni muntanjużi, żoni mal-fruntiera u żoni oħra bi żvantaġġi naturali jew demografiċi), sabiex jiġu żgurati l-investimenti meħtieġa fit-tkabbir, l-impjiegi, l-inklużjoni soċjali u s-sostenibbiltà ambjentali. Ir-reġjuni affettwati għandhom jaqdu rwol ewlieni fit-tfassil ta’ strumenti territorjali, li huwa wieħed mill-prerekwiżiti għal impenji multisettorjali effiċjenti li jwasslu għal integrazzjoni aktar b’saħħitha ta’ żoni funzjonali urbani u rurali fl-ekonomiji reġjonali;

| 61. | fid-dawl tal-ħtiġijiet u t-talbiet taż-żoni b’popolazzjoni baxxa għal aktar viżibilità, għandu jinħoloq, fil-livell Ewropew, Forum li jista’ jiltaqa’ darba fis-sena, bil-għan li dawn mhux biss ikunu jistgħu jsegwu l-implimentazzjoni tal-politki speċifiċi f’dawn iż-żoni, iżda wkoll li jressqu proposti u jiskambjaw l-aħjar prattika bejniethom. Dan ikun ta’ benefiċċju mhux biss biex jingħataw aktar viżibilità iżda wkoll għandu jikser l-iżolament li jesperjenzaw u jiġi żgurat li leħinhom jinstema’ direttament fl-istituzzjonijiet Ewropej. Dan il-Forum għandu jirrispetta l-karatteristiċi speċifiċi ta’ kull reġjun u jiżgura rappreżentanza ġusta; |
| --- | --- |

61.

fid-dawl tal-ħtiġijiet u t-talbiet taż-żoni b’popolazzjoni baxxa għal aktar viżibilità, għandu jinħoloq, fil-livell Ewropew, Forum li jista’ jiltaqa’ darba fis-sena, bil-għan li dawn mhux biss ikunu jistgħu jsegwu l-implimentazzjoni tal-politki speċifiċi f’dawn iż-żoni, iżda wkoll li jressqu proposti u jiskambjaw l-aħjar prattika bejniethom. Dan ikun ta’ benefiċċju mhux biss biex jingħataw aktar viżibilità iżda wkoll għandu jikser l-iżolament li jesperjenzaw u jiġi żgurat li leħinhom jinstema’ direttament fl-istituzzjonijiet Ewropej. Dan il-Forum għandu jirrispetta l-karatteristiċi speċifiċi ta’ kull reġjun u jiżgura rappreżentanza ġusta;

| 62. | jemmen li l-politika ta’ koeżjoni tal-futur trid tikkostitwixxi wkoll l-għodda prinċipali biex jiġi żgurat l-iżvilupp sostenibbli ta’ żoni li jbatu minn żvantaġġi naturali jew demografiċi gravi u permanenti, bħar-reġjuni tat-Tramuntana mbiegħda b’densità ta’ popolazzjoni baxxa ħafna, kif ukoll reġjuni insulari, transkonfinali u muntanjużi, bil-previżjoni ta’ miżuri speċifiċi f’approċċ territorjali integrat, sabiex jiġu kkumpensati d-differenzi fl-ispejjeż marbuta mal-kundizzjonijiet diffiċli għall-istabbiliment ta’ popolazzjonijiet u intrapriżi. Sabiex tiġi miġġielda x-xejra lejn id-depopolazzjoni, għandha tiġi żgurata d-disponibilità tas-servizzi essenzjali u l-kwalità għolja tal-infrastruttura. Għandha tingħata attenzjoni partikolari għat-tisħiħ tal-agrikoltura, attività li hija ċentrali għas-sostenibilità ta’ attivitajiet ekonomiċi oħra f’territorji muntanjużi u għas-salvagwardja tat-territorji minn riskji idroġeoloġiċi, anke fiż-żoni tal-pjanura; |
| --- | --- |

62.

jemmen li l-politika ta’ koeżjoni tal-futur trid tikkostitwixxi wkoll l-għodda prinċipali biex jiġi żgurat l-iżvilupp sostenibbli ta’ żoni li jbatu minn żvantaġġi naturali jew demografiċi gravi u permanenti, bħar-reġjuni tat-Tramuntana mbiegħda b’densità ta’ popolazzjoni baxxa ħafna, kif ukoll reġjuni insulari, transkonfinali u muntanjużi, bil-previżjoni ta’ miżuri speċifiċi f’approċċ territorjali integrat, sabiex jiġu kkumpensati d-differenzi fl-ispejjeż marbuta mal-kundizzjonijiet diffiċli għall-istabbiliment ta’ popolazzjonijiet u intrapriżi. Sabiex tiġi miġġielda x-xejra lejn id-depopolazzjoni, għandha tiġi żgurata d-disponibilità tas-servizzi essenzjali u l-kwalità għolja tal-infrastruttura. Għandha tingħata attenzjoni partikolari għat-tisħiħ tal-agrikoltura, attività li hija ċentrali għas-sostenibilità ta’ attivitajiet ekonomiċi oħra f’territorji muntanjużi u għas-salvagwardja tat-territorji minn riskji idroġeoloġiċi, anke fiż-żoni tal-pjanura;

| 63. | jappella għal miżuri aktar preċiżi biex jissaħħu r-responsabbiltà lokali u reġjonali u l-viżibilità tal-fondi SIE fil-post, inkluż l-iżgurar ta’ skrutinju demokratiku, fil-livell applikabbli, ta’ programmi SIE reġjonali jew nazzjonali; |
| --- | --- |

63.

jappella għal miżuri aktar preċiżi biex jissaħħu r-responsabbiltà lokali u reġjonali u l-viżibilità tal-fondi SIE fil-post, inkluż l-iżgurar ta’ skrutinju demokratiku, fil-livell applikabbli, ta’ programmi SIE reġjonali jew nazzjonali;

Finanzjament suffiċjenti għal politiki effettivi

| 64. | jirrikonoxxi li fil-livell tal-UE fuq perjodu fit-tul, hemm ħtieġa ikbar għal fondi tal-UE biex tingħata spinta lill-investiment. Fil-futur, il-finanzi disponibbli għal dan il-għan ser jinqabdu fit-tensjonijiet bejn il-konsolidazzjoni tal-baġits nazzjonali u r-rieda tal-Istati Membri li jiffinanzjaw kompiti tal-UE. Ser tkun importanti għall-politika ta’ koeżjoni li tissodisfa l-għan tat-tisħiħ tal-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali b’tali mod li tagħti kontribut konvinċenti għat-tisħiħ tar-reġjuni Ewropej u tal-UE kollha kemm hi, u li l-fondi jintużaw b’mod effettiv. Għal dan il-għan hija kruċjali politika ta’ koeżjoni adegwatament finanzjata u li jkun hemm distribuzzjoni ta’ dawn il-mezzi ta’ finanzjament skont it-talbiet konkreti tar-reġjuni u l-muniċipalitajiet. Barra minn hekk, il-KtR jiġbed l-attenzjoni għall-konsegwenzi negattivi tal-Brexit fuq il-baġit tal-UE. Sabiex jiġi salvagwardjat bl-aħjar mod il-baġit tal-UE, u b’mod partikolari dak tal-politika ta’ koeżjoni, il-Kumitat itenni t-talba tiegħu li r-Renju Unit jirrispetta l-obbligi legali kollha għall-qafas finanzjarju fil-perjodu medju attwali. F’dan il-kuntest, il-Kumitat ifakkar fir-Riżoluzzjoni tiegħu tat-22 ta’ Marzu 2017 (RESOL VI/022) u jistieden lill-Kummissjoni tikkonkretizza l-proposti tal-Grupp ta’ Livell Għoli dwar ir-Riżorsi Proprji fir-rapport dwar il-futur tal-finanjament tal-UE; |
| --- | --- |

64.

jirrikonoxxi li fil-livell tal-UE fuq perjodu fit-tul, hemm ħtieġa ikbar għal fondi tal-UE biex tingħata spinta lill-investiment. Fil-futur, il-finanzi disponibbli għal dan il-għan ser jinqabdu fit-tensjonijiet bejn il-konsolidazzjoni tal-baġits nazzjonali u r-rieda tal-Istati Membri li jiffinanzjaw kompiti tal-UE. Ser tkun importanti għall-politika ta’ koeżjoni li tissodisfa l-għan tat-tisħiħ tal-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali b’tali mod li tagħti kontribut konvinċenti għat-tisħiħ tar-reġjuni Ewropej u tal-UE kollha kemm hi, u li l-fondi jintużaw b’mod effettiv. Għal dan il-għan hija kruċjali politika ta’ koeżjoni adegwatament finanzjata u li jkun hemm distribuzzjoni ta’ dawn il-mezzi ta’ finanzjament skont it-talbiet konkreti tar-reġjuni u l-muniċipalitajiet. Barra minn hekk, il-KtR jiġbed l-attenzjoni għall-konsegwenzi negattivi tal-Brexit fuq il-baġit tal-UE. Sabiex jiġi salvagwardjat bl-aħjar mod il-baġit tal-UE, u b’mod partikolari dak tal-politika ta’ koeżjoni, il-Kumitat itenni t-talba tiegħu li r-Renju Unit jirrispetta l-obbligi legali kollha għall-qafas finanzjarju fil-perjodu medju attwali. F’dan il-kuntest, il-Kumitat ifakkar fir-Riżoluzzjoni tiegħu tat-22 ta’ Marzu 2017 (RESOL VI/022) u jistieden lill-Kummissjoni tikkonkretizza l-proposti tal-Grupp ta’ Livell Għoli dwar ir-Riżorsi Proprji fir-rapport dwar il-futur tal-finanjament tal-UE;

| 65. | jirrimarka li l-FSIE mhux komparabbli ma’ inizjattivi li huma ġestiti b’mod ċentrali bħall-FEIS. Filwaqt li l-FEIS jiġġenera investimenti fil-forma ta’ proġetti individwali, mingħajr l-ebda aspett territorjali, fil-livell Ewropew u nazzjonali, l-użu tal-FSIE flimkien mal-istrateġiji ta’ Innovazzjoni reġjonali jipprovdi għat-tisħiħ sostenibbli tal-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali fi ħdan l-awtoritajiet reġjonali u lokali, u jiżgura żvilupp bilanċjat u armonjuż fl-Unjoni kollha kemm hi. Dawn l-ispeċifiċitajiet tal-FSIE għandhom jissaħħu iktar permezz ta’ approċċ strateġiku li jżid is-sinerġiji, li joħloq inċentivi ċari għall-effiċjenza u l-impatt permezz ta’ monitoraġġ xieraq u sistema ta’ evalwazzjoni u metodi ta’ għażla mmirati. Iż-żewġ strumenti — l-FSIE u l-FEIS — huma komplementari u mhux f’kunflitt ma’ xulxin, u lanqas ma jista’ t-tieni wieħed jissostitwixxi l-ewwel wieħed; |
| --- | --- |

65.

jirrimarka li l-FSIE mhux komparabbli ma’ inizjattivi li huma ġestiti b’mod ċentrali bħall-FEIS. Filwaqt li l-FEIS jiġġenera investimenti fil-forma ta’ proġetti individwali, mingħajr l-ebda aspett territorjali, fil-livell Ewropew u nazzjonali, l-użu tal-FSIE flimkien mal-istrateġiji ta’ Innovazzjoni reġjonali jipprovdi għat-tisħiħ sostenibbli tal-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali fi ħdan l-awtoritajiet reġjonali u lokali, u jiżgura żvilupp bilanċjat u armonjuż fl-Unjoni kollha kemm hi. Dawn l-ispeċifiċitajiet tal-FSIE għandhom jissaħħu iktar permezz ta’ approċċ strateġiku li jżid is-sinerġiji, li joħloq inċentivi ċari għall-effiċjenza u l-impatt permezz ta’ monitoraġġ xieraq u sistema ta’ evalwazzjoni u metodi ta’ għażla mmirati. Iż-żewġ strumenti — l-FSIE u l-FEIS — huma komplementari u mhux f’kunflitt ma’ xulxin, u lanqas ma jista’ t-tieni wieħed jissostitwixxi l-ewwel wieħed;

| 66. | jirreferi wkoll, f’dan ir-rigward, għall-Opinjoni tiegħu dwar il-“FEIS 2.0” tas-7/8 ta’ Diċembru 2016 (COTER-VI/019); |
| --- | --- |

66.

jirreferi wkoll, f’dan ir-rigward, għall-Opinjoni tiegħu dwar il-“FEIS 2.0” tas-7/8 ta’ Diċembru 2016 (COTER-VI/019);

| 67. | huwa tal-fehma li l-istrumenti finanzjarji huma utli u jistgħu jikkostitwixxu alternattiva jew ikunu komplementari għall-għotjiet u jistgħu jgħinu jżidu l-effettività tal-politika ta’ koeżjoni minħabba l-effett ta’ lieva tagħhom. Iżda m’għandhomx iwasslu għal tneħħija gradwali tal-iffinanzjar b’għotjiet tal-FSIE favur is-self. Minħabba spejjeż amministrattivi għolja l-istrumenti finanzjarji għandhom jintużaw biss fejn jitqiesu utli fuq il-post. Għall-entitajiet pubbliċi, u b’mod partikolari r-reġjuni, il-bliet u l-muniċipalitajiet, użu ikbar ta’ strumenti finanzjarji m’għandux jipperikola l-istabbiltà finanzjarja tagħhom. Il-KtR għaldaqstant jiċħad kwalunkwe obbligu biex jiżdied is-sehem ta’ strumenti finanzjarji fil-perjodu ta’ programmazzjoni li jmiss. Id-dispożizzjonijiet marbutin mal-implimentazzjoni tal-FSIE fl-istrumenti finanzjarji huma onerużi, kumplessi u juru li hemm diffikultajiet fl-implimentazzjoni tal-istrumenti finanzjarji. Għalhekk, ir-regoli ta’ implimentazzjoni relevanti meta mqabbla ma’ dawk tal-perjodu tal-ipprogrammar 2014-2020 għandhom jiġu semplifikati. Il-KtR jemmen ukoll li s-sinerġiji bejn l-għotjiet u l-istrumenti finanzjarji għandhom isiru aktar attraenti u l-kundizzjonijiet tal-użu tal-istrumenti finanzjarji għandhom ikunu mmirati kemm jista’ jkun lejn il-prinċipji tal-ekonomija tas-suq; |
| --- | --- |

67.

huwa tal-fehma li l-istrumenti finanzjarji huma utli u jistgħu jikkostitwixxu alternattiva jew ikunu komplementari għall-għotjiet u jistgħu jgħinu jżidu l-effettività tal-politika ta’ koeżjoni minħabba l-effett ta’ lieva tagħhom. Iżda m’għandhomx iwasslu għal tneħħija gradwali tal-iffinanzjar b’għotjiet tal-FSIE favur is-self. Minħabba spejjeż amministrattivi għolja l-istrumenti finanzjarji għandhom jintużaw biss fejn jitqiesu utli fuq il-post. Għall-entitajiet pubbliċi, u b’mod partikolari r-reġjuni, il-bliet u l-muniċipalitajiet, użu ikbar ta’ strumenti finanzjarji m’għandux jipperikola l-istabbiltà finanzjarja tagħhom. Il-KtR għaldaqstant jiċħad kwalunkwe obbligu biex jiżdied is-sehem ta’ strumenti finanzjarji fil-perjodu ta’ programmazzjoni li jmiss. Id-dispożizzjonijiet marbutin mal-implimentazzjoni tal-FSIE fl-istrumenti finanzjarji huma onerużi, kumplessi u juru li hemm diffikultajiet fl-implimentazzjoni tal-istrumenti finanzjarji. Għalhekk, ir-regoli ta’ implimentazzjoni relevanti meta mqabbla ma’ dawk tal-perjodu tal-ipprogrammar 2014-2020 għandhom jiġu semplifikati. Il-KtR jemmen ukoll li s-sinerġiji bejn l-għotjiet u l-istrumenti finanzjarji għandhom isiru aktar attraenti u l-kundizzjonijiet tal-użu tal-istrumenti finanzjarji għandhom ikunu mmirati kemm jista’ jkun lejn il-prinċipji tal-ekonomija tas-suq;

| 68. | jippromovi sinerġiji reċiproċi bejn il-politika ta’ koeżjoni u strumenti u programmi finanzjarji oħra permezz ta’ objettivi strateġiċi komuni u kriterji ta’ valutazzjoni. Mingħajr ma jiddgħajfu l-għanijiet differenti tal-istrumenti, ikun possibbli li l-proċeduri u l-kundizzjonijiet meħtieġa għas-sistemi ta’ ġestjoni u ta’ kontroll ikunu kkoordinati aħjar, għall-ottimizzazzjoni tat-trasparenza u l-aċċess għal forom differenti ta’ appoġġ. Dan għandu jitqies ukoll matul ir-reviżjoni tar-Regolament Finanzjarju, biex b’hekk, pereżempju, ikun permess li fl-evalwazzjoni ta’ proġetti ta’ riċerka fil-qafas tal-Orizzont 2020 jingħataw aktar punti lil dawk li jipprevedu sħubija Ewropea li tinkludi anke riżorsi li joriġinaw mill-fondi strutturali sabiex tiġi żgurata integrazzjoni aħjar bejn id-diversi programmi Ewropej; |
| --- | --- |

68.

jippromovi sinerġiji reċiproċi bejn il-politika ta’ koeżjoni u strumenti u programmi finanzjarji oħra permezz ta’ objettivi strateġiċi komuni u kriterji ta’ valutazzjoni. Mingħajr ma jiddgħajfu l-għanijiet differenti tal-istrumenti, ikun possibbli li l-proċeduri u l-kundizzjonijiet meħtieġa għas-sistemi ta’ ġestjoni u ta’ kontroll ikunu kkoordinati aħjar, għall-ottimizzazzjoni tat-trasparenza u l-aċċess għal forom differenti ta’ appoġġ. Dan għandu jitqies ukoll matul ir-reviżjoni tar-Regolament Finanzjarju, biex b’hekk, pereżempju, ikun permess li fl-evalwazzjoni ta’ proġetti ta’ riċerka fil-qafas tal-Orizzont 2020 jingħataw aktar punti lil dawk li jipprevedu sħubija Ewropea li tinkludi anke riżorsi li joriġinaw mill-fondi strutturali sabiex tiġi żgurata integrazzjoni aħjar bejn id-diversi programmi Ewropej;

| 69. | jirreferi, f’dan ir-rigward, għall-proposti għal reviżjoni tar-Regolament Finanzjarju tal-UE, kif ukoll għall-Opinjoni tiegħu dwar “Ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni” tal-11/12 ta’ Mejju 2017 (COTER VI/20); |
| --- | --- |

69.

jirreferi, f’dan ir-rigward, għall-proposti għal reviżjoni tar-Regolament Finanzjarju tal-UE, kif ukoll għall-Opinjoni tiegħu dwar “Ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni” tal-11/12 ta’ Mejju 2017 (COTER VI/20);

Sussidjarjetà u proporzjonalità għas-semplifikazzjoni amministrattiva u t-tnaqqis tal-burokrazija

| 70. | jinsab imħasseb peress li l-politika ta’ koeżjoni qed tipperikola l-kisba tal-għanijiet tagħha stess minħabba l-kumplessità tas-sistema ta’ ġestjoni u kontroll li mhix proporzjonata mal-benefiċċji previsti. Għalhekk jista’ jirriżulta li, l-politika ta’ koeżjoni, f’għajnejn iċ-ċittadini ma tibqax meqjusa bħala fattur ta’ suċċess iżda bħala simbolu ieħor tal-aljenazzjoni tal-UE kif tinħass miċ-ċittadini tagħha. Huwa fl-interess ta’ kulħadd li dan jiġi evitat. Il-piżijiet amministrattivi/burokratiċi mhux meħtieġa marbuta mal-programmazzjoni, il-ġestjoni, il-kontroll u l-implementazzjoni għandhom jitnaqqsu b’mod radikali, kemm għall-awtoritajiet reġjonali u lokali kif ukoll fost il-benefiċjarji aħħarija; |
| --- | --- |

70.

jinsab imħasseb peress li l-politika ta’ koeżjoni qed tipperikola l-kisba tal-għanijiet tagħha stess minħabba l-kumplessità tas-sistema ta’ ġestjoni u kontroll li mhix proporzjonata mal-benefiċċji previsti. Għalhekk jista’ jirriżulta li, l-politika ta’ koeżjoni, f’għajnejn iċ-ċittadini ma tibqax meqjusa bħala fattur ta’ suċċess iżda bħala simbolu ieħor tal-aljenazzjoni tal-UE kif tinħass miċ-ċittadini tagħha. Huwa fl-interess ta’ kulħadd li dan jiġi evitat. Il-piżijiet amministrattivi/burokratiċi mhux meħtieġa marbuta mal-programmazzjoni, il-ġestjoni, il-kontroll u l-implementazzjoni għandhom jitnaqqsu b’mod radikali, kemm għall-awtoritajiet reġjonali u lokali kif ukoll fost il-benefiċjarji aħħarija;

| 71. | jaqbel li kwalunkwe proċess ta’ reviżjoni fil-ġejjieni jiffoka fuq it-tneħħija tal-ostakli amministrattivi kemm fit-tfassil tal-linji gwida ġenerali tal-politika ta’ koeżjoni kif ukoll għall-implimentazzjoni u t-twettiq ta’ programmi u proġetti individwali. B’mod partikolari għandu jiġi mfakkar li d-diversi direttorati ġenerali u servizzi tal-Kummissjoni involuti għandhom jipparteċipaw għas-semplifikazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni. F’dan il-proċess, il-prinċipju tas-sussidjarjetà għandu jiġi applikat b’mod aktar konsistenti milli sar s’issa. Aspetti importanti f’dan ir-rigward huma l-preżentazzjoni f’waqtha tal-qafas legali l-ġdid qabel il-bidu tal-perjodu ta’ programmazzjoni l-ġdid, sa mhux aktar tard minn nofs l-2019, in-nuqqas ta’ applikazzjoni retroattiva ta’ standards ġodda, l-iżvilupp ta’ prattiki legali stabbli u ta’ kapaċità, enfasi fuq regoli essenzjali, preċiżi u ta’ min joqgħod fuqhom, filwaqt li fl-istess ħin isir użu mill-istandards nazzjonali, kull fejn possibbli. B’dan il-mod jiġu indirizzati d-diffikultajiet li l-awtoritajiet ta’ ġestjoni jiltaqgħu magħhom fil-bidu ta’ kull perjodu ta’ programmazzjoni, fl-interess ta’ koerenza u kontinwità akbar kif ukoll biex tiġi evitata inadempjenza fil-ħlas. Biex tiżdied it-trasparenza u biex tonqos il-kumplessità tal-leġislazzjoni għad-diversi fondi tal-UE, għandhom japplikaw l-istess regoli u sa fejn possibbli regoli komuni għal sitwazzjonijiet simili. L-għadd kbir ta’ atti implimentattivi u linji gwida għandu jitnaqqas. Fl-interess taċ-ċertezza legali, l-approvazzjonijiet għandhom jibqgħu validi għall-perjodu kollu; |
| --- | --- |

71.

jaqbel li kwalunkwe proċess ta’ reviżjoni fil-ġejjieni jiffoka fuq it-tneħħija tal-ostakli amministrattivi kemm fit-tfassil tal-linji gwida ġenerali tal-politika ta’ koeżjoni kif ukoll għall-implimentazzjoni u t-twettiq ta’ programmi u proġetti individwali. B’mod partikolari għandu jiġi mfakkar li d-diversi direttorati ġenerali u servizzi tal-Kummissjoni involuti għandhom jipparteċipaw għas-semplifikazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni. F’dan il-proċess, il-prinċipju tas-sussidjarjetà għandu jiġi applikat b’mod aktar konsistenti milli sar s’issa. Aspetti importanti f’dan ir-rigward huma l-preżentazzjoni f’waqtha tal-qafas legali l-ġdid qabel il-bidu tal-perjodu ta’ programmazzjoni l-ġdid, sa mhux aktar tard minn nofs l-2019, in-nuqqas ta’ applikazzjoni retroattiva ta’ standards ġodda, l-iżvilupp ta’ prattiki legali stabbli u ta’ kapaċità, enfasi fuq regoli essenzjali, preċiżi u ta’ min joqgħod fuqhom, filwaqt li fl-istess ħin isir użu mill-istandards nazzjonali, kull fejn possibbli. B’dan il-mod jiġu indirizzati d-diffikultajiet li l-awtoritajiet ta’ ġestjoni jiltaqgħu magħhom fil-bidu ta’ kull perjodu ta’ programmazzjoni, fl-interess ta’ koerenza u kontinwità akbar kif ukoll biex tiġi evitata inadempjenza fil-ħlas. Biex tiżdied it-trasparenza u biex tonqos il-kumplessità tal-leġislazzjoni għad-diversi fondi tal-UE, għandhom japplikaw l-istess regoli u sa fejn possibbli regoli komuni għal sitwazzjonijiet simili. L-għadd kbir ta’ atti implimentattivi u linji gwida għandu jitnaqqas. Fl-interess taċ-ċertezza legali, l-approvazzjonijiet għandhom jibqgħu validi għall-perjodu kollu;

| 72. | jindika li rekwiżiti amministrattivi għall-programmi ta’ kooperazzjoni b’rabta mal-għan tal-kooperazzjoni territorjali Ewropea għandhom jitnaqqsu b’mod sinifikanti sabiex jinkoraġġixxu l-kooperazzjoni u mhux jiskoraġġuha. Dan ser jirrikjedi Regolament separat, anke fil-futur. Madankollu, jenħtieġ li jissejjes ħafna aktar fuq il-kooperazzjoni fi spirtu ta’ fiduċja u sħubija bejn il-Kummissjoni u r-reġjuni, minflok fuq il-monitoraġġ u l-prevenzjoni tal-iżbalji. Barra minn hekk, in-natura multilaterali tal-Kooperazzjoni Territorjali Ewropea tfisser li għandhom jiġu evitati kondizzjonalitajiet ex ante. Huwa rrakkomandat li meta jiġu żviluppati kriterji speċifiċi għall-kejl tal-valur miżjud Ewropew tal-politika ta’ koeżjoni, wieħed għandu jżomm f’moħħu li pemezz tal-kooperazzjoni mill-qrib li din diġà tinvolvi, il-Kooperazzjoni Territorjali Ewropea diġà tikkontribwixxi fiha nnifisha għall-koeżjoni bejn l-Istati Membri tal-UE, u bejn l-Istati Membri u r-reġjuni barra mill-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

72.

jindika li rekwiżiti amministrattivi għall-programmi ta’ kooperazzjoni b’rabta mal-għan tal-kooperazzjoni territorjali Ewropea għandhom jitnaqqsu b’mod sinifikanti sabiex jinkoraġġixxu l-kooperazzjoni u mhux jiskoraġġuha. Dan ser jirrikjedi Regolament separat, anke fil-futur. Madankollu, jenħtieġ li jissejjes ħafna aktar fuq il-kooperazzjoni fi spirtu ta’ fiduċja u sħubija bejn il-Kummissjoni u r-reġjuni, minflok fuq il-monitoraġġ u l-prevenzjoni tal-iżbalji. Barra minn hekk, in-natura multilaterali tal-Kooperazzjoni Territorjali Ewropea tfisser li għandhom jiġu evitati kondizzjonalitajiet ex ante. Huwa rrakkomandat li meta jiġu żviluppati kriterji speċifiċi għall-kejl tal-valur miżjud Ewropew tal-politika ta’ koeżjoni, wieħed għandu jżomm f’moħħu li pemezz tal-kooperazzjoni mill-qrib li din diġà tinvolvi, il-Kooperazzjoni Territorjali Ewropea diġà tikkontribwixxi fiha nnifisha għall-koeżjoni bejn l-Istati Membri tal-UE, u bejn l-Istati Membri u r-reġjuni barra mill-Unjoni Ewropea;

| 73. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea biex tipproponi valutazzjoni tal-impatt territorjali komprensiva għall-proposti futuri għat-tfassil tal-politika ta’ koeżjoni, li għandha tinkludi l-kejl tal-piżijiet amministrattivi u joffri l-kooperazzjoni tiegħu f’dan il-qasam fuq il-bażi tal-punt 23 tal-Protokoll ta’ Kooperazzjoni bejn il-Kummissjoni Ewropea u l-KtR; |
| --- | --- |

73.

jistieden lill-Kummissjoni Ewropea biex tipproponi valutazzjoni tal-impatt territorjali komprensiva għall-proposti futuri għat-tfassil tal-politika ta’ koeżjoni, li għandha tinkludi l-kejl tal-piżijiet amministrattivi u joffri l-kooperazzjoni tiegħu f’dan il-qasam fuq il-bażi tal-punt 23 tal-Protokoll ta’ Kooperazzjoni bejn il-Kummissjoni Ewropea u l-KtR;

| 74. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-implimentazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni hija tant kumplessa minħabba l-interazzjoni bejn sistemi legali nazzjonali u Ewropej, u li diġà nqabeż il-limitu ta’ x’jista jitqies bħala kontroll raġonevoli u piż amministrattiv għall-implimentazzjoni tal-programmi operazzjonali. Bħala riżultat, qed ikun hemm dejjem inqas bilanċ bejn l-effetti pożittivi tal-FSIE u min-naħa l-oħra l-ispejjeż tal-implimentazjoni; |
| --- | --- |

74.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-implimentazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni hija tant kumplessa minħabba l-interazzjoni bejn sistemi legali nazzjonali u Ewropej, u li diġà nqabeż il-limitu ta’ x’jista jitqies bħala kontroll raġonevoli u piż amministrattiv għall-implimentazzjoni tal-programmi operazzjonali. Bħala riżultat, qed ikun hemm dejjem inqas bilanċ bejn l-effetti pożittivi tal-FSIE u min-naħa l-oħra l-ispejjeż tal-implimentazjoni;

| 75. | għalhekk iqis li reviżjoni komprensiva tar-rekwiżiti għas-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll tal-FSIE hija assolutament neċessarja. Hemm ukoll il-ħtieġa għal aktar ċertezza u ċarezza legali u l-evitar tar-regolamentazzjoni żejda fl-implimentazzjoni tal-FSIE. F’dan il-kuntest, il-KtR jilqa’ kull inizjattiva għas-semplifikazzjoni tal-iffinanzjar, u jilqa wkoll il-Grupp ta’ Livell Għoli ta’ esperti indipendenti dwar is-semplifikazzjoni li tlaqqa’ f’dan il-kuntest. Il-KtR jipproponi, pereżempju, ħelsien mir-rekwiżit ta’ monitoraġġ, rappurtar u evalwazzjoni. Tajjeb ukoll li tiġi żviluppata relazzjoni ta’ fiduċja bejn il-Kummissjoni u l-awtoritajiet ta’ ġestjoni sabiex talloka aħjar il-kontrolli, u tiżgura lill-awtoritajiet ta’ ġestjoni u lill-promoturi tal-proġett. Għalhekk huma indispensabbli l-introduzzjoni tal-prinċipju tad-divrenzjar fil-ġestjoni kondiviża, id-distinzjoni bejn frodi u żbalji mhux intenzjonati, u l-modifika fir-rata ta’ żball aċċettabbli biex tiżdied għal 5 %. |
| --- | --- |

75.

għalhekk iqis li reviżjoni komprensiva tar-rekwiżiti għas-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll tal-FSIE hija assolutament neċessarja. Hemm ukoll il-ħtieġa għal aktar ċertezza u ċarezza legali u l-evitar tar-regolamentazzjoni żejda fl-implimentazzjoni tal-FSIE. F’dan il-kuntest, il-KtR jilqa’ kull inizjattiva għas-semplifikazzjoni tal-iffinanzjar, u jilqa wkoll il-Grupp ta’ Livell Għoli ta’ esperti indipendenti dwar is-semplifikazzjoni li tlaqqa’ f’dan il-kuntest. Il-KtR jipproponi, pereżempju, ħelsien mir-rekwiżit ta’ monitoraġġ, rappurtar u evalwazzjoni. Tajjeb ukoll li tiġi żviluppata relazzjoni ta’ fiduċja bejn il-Kummissjoni u l-awtoritajiet ta’ ġestjoni sabiex talloka aħjar il-kontrolli, u tiżgura lill-awtoritajiet ta’ ġestjoni u lill-promoturi tal-proġett. Għalhekk huma indispensabbli l-introduzzjoni tal-prinċipju tad-divrenzjar fil-ġestjoni kondiviża, id-distinzjoni bejn frodi u żbalji mhux intenzjonati, u l-modifika fir-rata ta’ żball aċċettabbli biex tiżdied għal 5 %.

| 76. | josserva li l-applikazzjoni koerenti tal-prinċipju ta’ sussidjarjetà teħtieġ mhux biss li jitnaqqas il-piż amministrattiv u l-kumplessità tal-leġislazzjoni, iżda l-appoġġ għall-awtoritajiet lokali u reġjonali bl-għan li tissaħħaħ il-kapaċità amministrattiva u ta’ ġestjoni tal-programmazzjoni kif ukoll għat-twettiq tal-interventi u l-proġetti rilevanti; |
| --- | --- |

76.

josserva li l-applikazzjoni koerenti tal-prinċipju ta’ sussidjarjetà teħtieġ mhux biss li jitnaqqas il-piż amministrattiv u l-kumplessità tal-leġislazzjoni, iżda l-appoġġ għall-awtoritajiet lokali u reġjonali bl-għan li tissaħħaħ il-kapaċità amministrattiva u ta’ ġestjoni tal-programmazzjoni kif ukoll għat-twettiq tal-interventi u l-proġetti rilevanti;

| 77. | ifakkar ukoll madankollu, li l-isforzi preċedenti biex jiġu indirizzati l-kawżi tal-kumplessità u l-ispejjeż amministrattivi u ta’ kontroll eċċessiv, xi drabi ġabu kumplikazzjonijiet addizzjonali għall-amministrazzjoni u l-benefiċjarji. Spiss it-talba għal aktar ċertezza legali wasslet għall-adozzjoni ta’ dispożizzjonijiet ta’ implimentazzjoni, regoli implimentattivi u linji gwida addizzjonali mill-Kummissjoni u l-Istati Membri u għalhekk, fl-aħħar mill-aħħar, il-kumplessità għat-twettiq tal-programm kompliet tiżdied. Min-naħa l-oħra l-probabbiltà ta’ żbalji u r-rati tal-iżbalji żdiedu wkoll; |
| --- | --- |

77.

ifakkar ukoll madankollu, li l-isforzi preċedenti biex jiġu indirizzati l-kawżi tal-kumplessità u l-ispejjeż amministrattivi u ta’ kontroll eċċessiv, xi drabi ġabu kumplikazzjonijiet addizzjonali għall-amministrazzjoni u l-benefiċjarji. Spiss it-talba għal aktar ċertezza legali wasslet għall-adozzjoni ta’ dispożizzjonijiet ta’ implimentazzjoni, regoli implimentattivi u linji gwida addizzjonali mill-Kummissjoni u l-Istati Membri u għalhekk, fl-aħħar mill-aħħar, il-kumplessità għat-twettiq tal-programm kompliet tiżdied. Min-naħa l-oħra l-probabbiltà ta’ żbalji u r-rati tal-iżbalji żdiedu wkoll;

| 78. | għalhekk jissuġġerixxi li jiġi mistħarreġ jekk l-ipprogrammar u l-implimentazzjoni jistgħux jiġu allinjati mill-ġdid.- Fil-futur, l-Istati Membri u l-awtoritajiet ta’ ġestjoni għandu jkollhom l-għażla li jwettqu l-implimentazzjoni amministrattiva tal-programmi tagħhom abbażi purament tal-liġi Ewropea jew nazzjonali. Tali arranġamenti għandhom jiġu inklużi fir-Regolament Finanzjarju tal-UE. Dan għandu jelimina t-taħlit ta’ regolamenti nazzjonali u Ewropej; |
| --- | --- |

78.

għalhekk jissuġġerixxi li jiġi mistħarreġ jekk l-ipprogrammar u l-implimentazzjoni jistgħux jiġu allinjati mill-ġdid.- Fil-futur, l-Istati Membri u l-awtoritajiet ta’ ġestjoni għandu jkollhom l-għażla li jwettqu l-implimentazzjoni amministrattiva tal-programmi tagħhom abbażi purament tal-liġi Ewropea jew nazzjonali. Tali arranġamenti għandhom jiġu inklużi fir-Regolament Finanzjarju tal-UE. Dan għandu jelimina t-taħlit ta’ regolamenti nazzjonali u Ewropej;

| 79. | jitlob, barra minn hekk, li fil-futur jiġi adottat approċċ konsistenti sabiex jiġu kkoordinati l-proċeduri ta’ kontroll u ta’ awditjar sabiex jiġu evitati verifiki multipli u li jsiru kontrolli doppji li jitolbu l-istess informazzjoni aktar minn darba mingħand il-benefiċjarji u l-kontradizzjonijiet bejn l-awtoritajiet tal-infurzar u biex jitnaqqsu l-ispejjeż. Il-verifiki mill-istituzzjonijiet tal-UE għandhom ikunu limitati għall-kisba tal-għanijiet u għall-ġlieda kontra l-frodi u l-korruzzjoni; |
| --- | --- |

79.

jitlob, barra minn hekk, li fil-futur jiġi adottat approċċ konsistenti sabiex jiġu kkoordinati l-proċeduri ta’ kontroll u ta’ awditjar sabiex jiġu evitati verifiki multipli u li jsiru kontrolli doppji li jitolbu l-istess informazzjoni aktar minn darba mingħand il-benefiċjarji u l-kontradizzjonijiet bejn l-awtoritajiet tal-infurzar u biex jitnaqqsu l-ispejjeż. Il-verifiki mill-istituzzjonijiet tal-UE għandhom ikunu limitati għall-kisba tal-għanijiet u għall-ġlieda kontra l-frodi u l-korruzzjoni;

| 80. | huwa favur li jkun iddikjarat li l-FSIE huwa definittivament konformi mar-regoli dwar l-għanjuna mill-Istat, minħabba l-iskema ta’ għajnuna mill-Istat futura, li tiġi estiża għall-Fondi kollha l-inapplikabbiltà tal-Artikolu 107 et seq. tat-Trattat li huwa rikonoxxut fil-FAEŻR u l-FEMS jew, fin-nuqqas ta’ dan, li jiġu ssemplifikati, pereżempju permezz tal-introduzzjoni tal-kompatibbiltà tal-għajnuna mill-Istat flimkien ma’ kriterji sempliċi ta’ finanzjament tal-FSIE (eż. konformità ma’ programmi operazzjonali approvati). It-trattament inugwali tal-fondi tal-UE ġestiti b’mod dirett, bħall-programm Orizzont 2020, il-Faċilità Nikkollegaw l- Ewropa u l-EFSI, u l-FSIE fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat mhux ġustifikat, iżid il-piż amministrattiv u ma jippermettix li jkun hemm sinerġiji bejn dawn l-istrumenti, kif ukoll iwassal għall-inċertezza tad-dritt minħabba n-nuqqas ta’ kriterju uniformi b’rabta mat-temi ewlenin bħall-effett ta’ inċentiv; |
| --- | --- |

80.

huwa favur li jkun iddikjarat li l-FSIE huwa definittivament konformi mar-regoli dwar l-għanjuna mill-Istat, minħabba l-iskema ta’ għajnuna mill-Istat futura, li tiġi estiża għall-Fondi kollha l-inapplikabbiltà tal-Artikolu 107 et seq. tat-Trattat li huwa rikonoxxut fil-FAEŻR u l-FEMS jew, fin-nuqqas ta’ dan, li jiġu ssemplifikati, pereżempju permezz tal-introduzzjoni tal-kompatibbiltà tal-għajnuna mill-Istat flimkien ma’ kriterji sempliċi ta’ finanzjament tal-FSIE (eż. konformità ma’ programmi operazzjonali approvati). It-trattament inugwali tal-fondi tal-UE ġestiti b’mod dirett, bħall-programm Orizzont 2020, il-Faċilità Nikkollegaw l- Ewropa u l-EFSI, u l-FSIE fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat mhux ġustifikat, iżid il-piż amministrattiv u ma jippermettix li jkun hemm sinerġiji bejn dawn l-istrumenti, kif ukoll iwassal għall-inċertezza tad-dritt minħabba n-nuqqas ta’ kriterju uniformi b’rabta mat-temi ewlenin bħall-effett ta’ inċentiv;

| 81. | huwa tal-fehma li l-inkoraġġiment leġislattiv u inċentivi għal programmar konġunt li jinvolvi aktar minn awtorità amministrattiva waħda huma meħtieġa sabiex jiġu faċilitati inizjattivi makroreġjonali u trans-Ewropej, inklużi ż-żoni makroreġjonali marittimi; |
| --- | --- |

81.

huwa tal-fehma li l-inkoraġġiment leġislattiv u inċentivi għal programmar konġunt li jinvolvi aktar minn awtorità amministrattiva waħda huma meħtieġa sabiex jiġu faċilitati inizjattivi makroreġjonali u trans-Ewropej, inklużi ż-żoni makroreġjonali marittimi;

| 82. | barra minn hekk, jitlob li l-Kummissjoni tipprevedi semplifikazzjoni tal-akkwisti pubbliċi b’finanzjament mill-baġit tal-UE. Miżura bħal din tiffaċilita l-aċċess tal-benefiċjarji finali għall-akkwist pubbliku, u tissemplifika l-proċess tal-akkwist u l-ġurisprudenza; |
| --- | --- |

82.

barra minn hekk, jitlob li l-Kummissjoni tipprevedi semplifikazzjoni tal-akkwisti pubbliċi b’finanzjament mill-baġit tal-UE. Miżura bħal din tiffaċilita l-aċċess tal-benefiċjarji finali għall-akkwist pubbliku, u tissemplifika l-proċess tal-akkwist u l-ġurisprudenza;

| 83. | jitlob, fir-rigward tar-rekwiżiti tal-ipprogrammar, biex l-implimentazzjoni u l-kontroll tal-FSIE jitwettqu fil-futur skont il-prinċipju ta’ divrenzjar peress li kundizzjonijiet fundamentalment differenti jirrikjedu wkoll strutturi differenti fil-proċess tal-implimentazzjoni. B’mod partikolari, il-volum tal-programm, il-profil tar-riskju, il-kwalità tal-prestazzjoni amministrattiva, is-sehem tal-infiq pubbliku u l-livell ta’ kofinanzjament jistgħu jkunu kriterji essenzjali fir-rieżami tal-proporzjonalità u d-differenzjazzjoni tas-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll għal wara l-2020. Dan huwa partikolarment il-każ għall-kooperazzjoni territorjali; |
| --- | --- |

83.

jitlob, fir-rigward tar-rekwiżiti tal-ipprogrammar, biex l-implimentazzjoni u l-kontroll tal-FSIE jitwettqu fil-futur skont il-prinċipju ta’ divrenzjar peress li kundizzjonijiet fundamentalment differenti jirrikjedu wkoll strutturi differenti fil-proċess tal-implimentazzjoni. B’mod partikolari, il-volum tal-programm, il-profil tar-riskju, il-kwalità tal-prestazzjoni amministrattiva, is-sehem tal-infiq pubbliku u l-livell ta’ kofinanzjament jistgħu jkunu kriterji essenzjali fir-rieżami tal-proporzjonalità u d-differenzjazzjoni tas-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll għal wara l-2020. Dan huwa partikolarment il-każ għall-kooperazzjoni territorjali;

| 84. | dwar is-semplifikazzjoni tal-proċeduri amministrattivi u tal-implimentazzjoni, jirreferi wkoll għall-Opinjoni tiegħu dwar “Semplifikazzjoni tal-FSIE mill-perspettiva tal-Awtoritajiet Lokali u Reġjonali” tal-10-12 ta’ Ottubru 2016 (COTER VI/012). |
| --- | --- |

84.

dwar is-semplifikazzjoni tal-proċeduri amministrattivi u tal-implimentazzjoni, jirreferi wkoll għall-Opinjoni tiegħu dwar “Semplifikazzjoni tal-FSIE mill-perspettiva tal-Awtoritajiet Lokali u Reġjonali” tal-10-12 ta’ Ottubru 2016 (COTER VI/012).

Brussell, il-11 ta’ Mejju 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Markku MARKKULA

---

(1)  http://cor.europa.eu/en/documentation/studies/Documents/eu-added-value-test-to-justify-eu-spending.pdf.

1

---

| 15.9.2017 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 306/20 |
| --- | --- | --- | --- |

15.9.2017

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 306/20

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar “Ninvestu fiż-żgħażagħ tal-Ewropa u l-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà”

(2017/C 306/04)

| Relatur: | Paweł Grzybowski (PL/ECR), Sindku tal-Belt ta’ Rypin |
| --- | --- |
| Dokument ta’ referenza | Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni — Ninvestu fiż-żgħażagħ tal-Ewropa
  COM(2016) 940 final
  Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni – Korp Ewropew ta’ Solidarjetà
  COM(2016) 942 final |

Relatur:

Paweł Grzybowski (PL/ECR), Sindku tal-Belt ta’ Rypin

Dokument ta’ referenza

Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni — Ninvestu fiż-żgħażagħ tal-Ewropa

COM(2016) 940 final

Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni – Korp Ewropew ta’ Solidarjetà

COM(2016) 942 final

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI (KtR)

| 1. | jenfasizza li, minkejja l-isforzi biex jitnaqqas il-qgħad fost iż-żgħażagħ, din il-problema tibqa’ mhux biss sfida soċjoekonomika kbira iżda ddgħajjef il-ġustizzja, l-ugwaljanza u s-solidarjetà, li huma l-bażi tal-proġett Ewropew; |
| --- | --- |

1.

jenfasizza li, minkejja l-isforzi biex jitnaqqas il-qgħad fost iż-żgħażagħ, din il-problema tibqa’ mhux biss sfida soċjoekonomika kbira iżda ddgħajjef il-ġustizzja, l-ugwaljanza u s-solidarjetà, li huma l-bażi tal-proġett Ewropew;

| 2. | jilqa’ b’sodisfazzjon l-inizjattiva tal-Kummissjoni Ewropea, li tiġbed l-attenzjoni lejn it-tħassib tal-President tal-Kummissjoni Ewropea dwar is-sitwazzjoni diffiċli attwali ta’ għadd sinifikanti ta’ żgħażagħ milqutin mill-kriżi u li wasslet għal żewġ inizjattivi — “Ninvestu fiż-żgħażagħ tal-Ewropa” u “Korp Ewropew ta’ Solidarjetà”; |
| --- | --- |

2.

jilqa’ b’sodisfazzjon l-inizjattiva tal-Kummissjoni Ewropea, li tiġbed l-attenzjoni lejn it-tħassib tal-President tal-Kummissjoni Ewropea dwar is-sitwazzjoni diffiċli attwali ta’ għadd sinifikanti ta’ żgħażagħ milqutin mill-kriżi u li wasslet għal żewġ inizjattivi — “Ninvestu fiż-żgħażagħ tal-Ewropa” u “Korp Ewropew ta’ Solidarjetà”;

| 3. | jenfasizza l-importanza tal-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, kif ukoll ta’ atturi oħra, inklużi dawk mis-settur privat u l-korpi tat-tielet settur, għat-tressiq ta’ miżuri biex tiġi żgurata l-integrazzjoni taż-żgħażagħ fis-suq tax-xogħol; |
| --- | --- |

3.

jenfasizza l-importanza tal-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, kif ukoll ta’ atturi oħra, inklużi dawk mis-settur privat u l-korpi tat-tielet settur, għat-tressiq ta’ miżuri biex tiġi żgurata l-integrazzjoni taż-żgħażagħ fis-suq tax-xogħol;

| 4. | jitlob lill-istituzzjonijiet tal-UE biex jikkooperaw mas-settur privat u l-korpi tat-tielet settur, u jitlob biex il-programmi, li għandhom jiżguraw li t-taħriġ tal-ħaddiema jkun orjentat aktar mill-qrib lejn il-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol, jiġu żviluppati f’kooperazzjoni mas-settur privat u t-tielet settur; |
| --- | --- |

4.

jitlob lill-istituzzjonijiet tal-UE biex jikkooperaw mas-settur privat u l-korpi tat-tielet settur, u jitlob biex il-programmi, li għandhom jiżguraw li t-taħriġ tal-ħaddiema jkun orjentat aktar mill-qrib lejn il-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol, jiġu żviluppati f’kooperazzjoni mas-settur privat u t-tielet settur;

| 5. | jenfasizza li l-qgħad fost iż-żgħażagħ jolqot il-livell lokali, nazzjonali u dak Ewropew, li l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali kif ukoll l-aġenda taż-żgħażagħ huma l-kompetenza tal-Istati Membri u, b’konformità mal-Artikolu 6 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), l-UE trid tappoġġja, tikkoordina u tikkomplementa l-miżuri tal-Istati Membri minħabba li t-tisħiħ tal-impjieg huwa kwistjoni ta’ interess komuni. jinnota li s-suċċess tal-miżuri rilevanti tal-UE, li għandhom ikunu konformi mal-prinċipju tas-sussidjarjetà u l-prinċipju tal-proporzjonalità, jiddependi fuq il-kooperazzjoni mal-awtoritajiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

5.

jenfasizza li l-qgħad fost iż-żgħażagħ jolqot il-livell lokali, nazzjonali u dak Ewropew, li l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali kif ukoll l-aġenda taż-żgħażagħ huma l-kompetenza tal-Istati Membri u, b’konformità mal-Artikolu 6 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), l-UE trid tappoġġja, tikkoordina u tikkomplementa l-miżuri tal-Istati Membri minħabba li t-tisħiħ tal-impjieg huwa kwistjoni ta’ interess komuni. jinnota li s-suċċess tal-miżuri rilevanti tal-UE, li għandhom ikunu konformi mal-prinċipju tas-sussidjarjetà u l-prinċipju tal-proporzjonalità, jiddependi fuq il-kooperazzjoni mal-awtoritajiet lokali u reġjonali;

Ninvestu fiż-Żgħażagħ tal-Ewropa

| 6. | itenni li l-iżgurar ta’ opportunitajiet indaqs, il-promozzjoni tal-inklużjoni soċjali u t-titjib tal-kompetittività taż-żgħażagħ fis-suq tax-xogħol, filwaqt li jitrawmu l-parteċipazzjoni u l-kontribut attiv taż-żgħażagħ fil-perkors edukattiv u okkupazzjonali tagħhom, it-titjib tax-xogħol taż-żgħażagħ, in-nondiskriminazzjoni u l-fehim interkulturali, għandhom jibqgħu l-objettivi ewlenin tal-politika tal-UE dwar iż-żgħażagħ; jirrimarka li f’dan ir-rigward l-aċċess għall-faċilitajiet tat-trasport u l-aċċess għall-informazzjoni huma wkoll fatturi importanti li jippermettu opportunitajiet ugwali u dan il-punt irid jitqies; |
| --- | --- |

6.

itenni li l-iżgurar ta’ opportunitajiet indaqs, il-promozzjoni tal-inklużjoni soċjali u t-titjib tal-kompetittività taż-żgħażagħ fis-suq tax-xogħol, filwaqt li jitrawmu l-parteċipazzjoni u l-kontribut attiv taż-żgħażagħ fil-perkors edukattiv u okkupazzjonali tagħhom, it-titjib tax-xogħol taż-żgħażagħ, in-nondiskriminazzjoni u l-fehim interkulturali, għandhom jibqgħu l-objettivi ewlenin tal-politika tal-UE dwar iż-żgħażagħ; jirrimarka li f’dan ir-rigward l-aċċess għall-faċilitajiet tat-trasport u l-aċċess għall-informazzjoni huma wkoll fatturi importanti li jippermettu opportunitajiet ugwali u dan il-punt irid jitqies;

| 7. | jirrakkomanda inċentiv integrat għal sħubija attiva fil-livelli kollha tal-gvern u tal-amministrazzjoni, li tkun responsabbli għal kooperazzjoni maż-żgħażagħ u l-organizzazzjonijiet tagħhom; |
| --- | --- |

7.

jirrakkomanda inċentiv integrat għal sħubija attiva fil-livelli kollha tal-gvern u tal-amministrazzjoni, li tkun responsabbli għal kooperazzjoni maż-żgħażagħ u l-organizzazzjonijiet tagħhom;

| 8. | huwa konvint ukoll li għandhom jittieħdu miżuri sabiex iż-żgħażagħ jingħataw bidu aħjar fil-ħajja tax-xogħol tagħhom permezz ta’ investiment fl-għarfien tekniku u l-ħiliet komportamentali, u l-interazzjoni, il-ħiliet u l-esperjenza professjonali u soċjali tagħhom, billi jiġu appoġġjati biex jintegraw fid-dinja tax-xogħol billi joħolqu l-attività proprja tagħhom jew billi jiġu rreklutati f’impjieg li jikkorrispondi għall-profil tagħhom, u jsir investiment f’mudell li jiffavorixxi l-opportunitajiet ta’ riċiklaġġ permezz ta’ taħriġ li jista’ jiftħilhom opportunitajiet professjonali ġodda; |
| --- | --- |

8.

huwa konvint ukoll li għandhom jittieħdu miżuri sabiex iż-żgħażagħ jingħataw bidu aħjar fil-ħajja tax-xogħol tagħhom permezz ta’ investiment fl-għarfien tekniku u l-ħiliet komportamentali, u l-interazzjoni, il-ħiliet u l-esperjenza professjonali u soċjali tagħhom, billi jiġu appoġġjati biex jintegraw fid-dinja tax-xogħol billi joħolqu l-attività proprja tagħhom jew billi jiġu rreklutati f’impjieg li jikkorrispondi għall-profil tagħhom, u jsir investiment f’mudell li jiffavorixxi l-opportunitajiet ta’ riċiklaġġ permezz ta’ taħriġ li jista’ jiftħilhom opportunitajiet professjonali ġodda;

| 9. | jipproponi li miżura speċifika waħda għandha tkun li jiġu żviluppati u appoġġjati sessjonijiet ta’ ħidma għaż-żgħażagħ, fejn huma jkunu jistgħu jesperjenzaw tipi differenti ta’ professjonijiet u b’hekk potenzjalment isibu qasam ġdid ta’ xogħol li jkun jinteressahom; |
| --- | --- |

9.

jipproponi li miżura speċifika waħda għandha tkun li jiġu żviluppati u appoġġjati sessjonijiet ta’ ħidma għaż-żgħażagħ, fejn huma jkunu jistgħu jesperjenzaw tipi differenti ta’ professjonijiet u b’hekk potenzjalment isibu qasam ġdid ta’ xogħol li jkun jinteressahom;

| 10. | huwa tal-opinjoni li l-forom differenti ta’ investiment fiż-żgħażagħ – sew fit-tagħlim formali kif ukoll dak mhux formali – huma l-bażi għat-tiswir ta’ soċjetà aktar ġusta, miftuħa, inklużiva, li tiffunzjona tajjeb u demokratika, karatterizzata mill-mobilità soċjali, l-integrazzjoni interkulturali, kif ukoll l-iżvilupp sostenibbli u t-tkabbir sostenibbli; huwa konvint ukoll dwar l-importanza li jinħolqu opportunitajiet għaż-żgħażagħ tagħna li jippermettulhom ikollhom aċċess xieraq għall-beni komuni maħluqa mill-UE kif ukoll li jippermettulhom jikkontribwixxu b’mod aktar attiv għal proġetti ta’ solidarjetà u għat-tiswir tal-ġejjieni tal-Ewropa; |
| --- | --- |

10.

huwa tal-opinjoni li l-forom differenti ta’ investiment fiż-żgħażagħ – sew fit-tagħlim formali kif ukoll dak mhux formali – huma l-bażi għat-tiswir ta’ soċjetà aktar ġusta, miftuħa, inklużiva, li tiffunzjona tajjeb u demokratika, karatterizzata mill-mobilità soċjali, l-integrazzjoni interkulturali, kif ukoll l-iżvilupp sostenibbli u t-tkabbir sostenibbli; huwa konvint ukoll dwar l-importanza li jinħolqu opportunitajiet għaż-żgħażagħ tagħna li jippermettulhom ikollhom aċċess xieraq għall-beni komuni maħluqa mill-UE kif ukoll li jippermettulhom jikkontribwixxu b’mod aktar attiv għal proġetti ta’ solidarjetà u għat-tiswir tal-ġejjieni tal-Ewropa;

| 11. | jinnota li s-sitwazzjoni tas-suq tax-xogħol għaż-żgħażagħ tjiebet b’mod konsiderevoli tul dawn l-aħħar snin f’ħafna Stati Membri, iżda l-4 miljun żgħażugħ bla xogħol huma sors ta’ tħassib kbir, b’diverġenzi notevoli mhux biss fost l-Istati Membri iżda wkoll fi ħdanhom; jinnota li minkejja l-miżuri u l-proġetti li twettqu fil-livell Ewropew u nazzjonali tul dawn l-aħħar snin bil-għan li jiżdiedu l-attivazzjoni professjonali u r-rata ta’ impjieg fost iż-żgħażagħ, hemm bżonn ta’ azzjonijiet kontinwi fl-Istati Membri u fl-UE; |
| --- | --- |

11.

jinnota li s-sitwazzjoni tas-suq tax-xogħol għaż-żgħażagħ tjiebet b’mod konsiderevoli tul dawn l-aħħar snin f’ħafna Stati Membri, iżda l-4 miljun żgħażugħ bla xogħol huma sors ta’ tħassib kbir, b’diverġenzi notevoli mhux biss fost l-Istati Membri iżda wkoll fi ħdanhom; jinnota li minkejja l-miżuri u l-proġetti li twettqu fil-livell Ewropew u nazzjonali tul dawn l-aħħar snin bil-għan li jiżdiedu l-attivazzjoni professjonali u r-rata ta’ impjieg fost iż-żgħażagħ, hemm bżonn ta’ azzjonijiet kontinwi fl-Istati Membri u fl-UE;

| 12. | jinsab partikolarment imħasseb dwar il-fatt li l-edukazzjoni ta’ ħafna żgħażagħ ma tistax tilqa’ l-isfidi tas-suq tax-xogħol modern u li ma jeżistix appoġġ biżżejjed għall-iżvilupp ta’ proġetti intraprenditorjali u għall-innovazzjoni u r-riċerka, peress li t-tibdil li jsir fis-sistemi edukattivi fl-Istati Membri mhux biżżejjed biex ilaħħaq mal-iżviluppi dinamiċi ekonomiċi u soċjali. Ir-riżultat huwa li ħafna żgħażagħ ma jissodisfawx l-aspettattivi soċjali u personali meta jidħlu fis-suq tax-xogħol; |
| --- | --- |

12.

jinsab partikolarment imħasseb dwar il-fatt li l-edukazzjoni ta’ ħafna żgħażagħ ma tistax tilqa’ l-isfidi tas-suq tax-xogħol modern u li ma jeżistix appoġġ biżżejjed għall-iżvilupp ta’ proġetti intraprenditorjali u għall-innovazzjoni u r-riċerka, peress li t-tibdil li jsir fis-sistemi edukattivi fl-Istati Membri mhux biżżejjed biex ilaħħaq mal-iżviluppi dinamiċi ekonomiċi u soċjali. Ir-riżultat huwa li ħafna żgħażagħ ma jissodisfawx l-aspettattivi soċjali u personali meta jidħlu fis-suq tax-xogħol;

| 13. | hu tal-fehma li r-riżultati tar-riċerka, li juru li aktar minn nofs iż-żgħażagħ Ewropej iħossuhom marġinalizzati soċjalment, ekonomikament u politikament, minkejja li fl-istess ħin jesprimu b’mod ċar ir-rieda tagħhom li jipparteċipaw f’dawn l-oqsma f’pajjiżhom, huma sors ewlieni ta’ tħassib; barra dan, il-Kumitat jirrimarka wkoll li ż-żgħażagħ qed juru passività dejjem akbar fir-rigward tal-problemi soċjali, s-sitwazzjoni ekonomika u l-politika; |
| --- | --- |

13.

hu tal-fehma li r-riżultati tar-riċerka, li juru li aktar minn nofs iż-żgħażagħ Ewropej iħossuhom marġinalizzati soċjalment, ekonomikament u politikament, minkejja li fl-istess ħin jesprimu b’mod ċar ir-rieda tagħhom li jipparteċipaw f’dawn l-oqsma f’pajjiżhom, huma sors ewlieni ta’ tħassib; barra dan, il-Kumitat jirrimarka wkoll li ż-żgħażagħ qed juru passività dejjem akbar fir-rigward tal-problemi soċjali, s-sitwazzjoni ekonomika u l-politika;

| 14. | jinnota b’sodisfazzjon li l-Kummissjoni Ewropea rrikonoxxiet il-ħtieġa li l-miżuri f’dawn l-oqsma għandhom jiffokaw primarjament fuq l-Istati Membri; Il-Kumitat jaqbel mal-fehma li huma qabel kollox l-Istati Membri u l-gvernijiet reġjonali u lokali tagħhom li għandhom ifittxu biżżejjed metodi u mezzi biex jiksbu l-objettivi stabbiliti. Il-Kummissjoni għalhekk għandha tipprovdi l-akbar appoġġ possibbli ta’ dawn il-miżuri u għandha tikkoordina b’mod effettiv u effiċjenti l-isforzi magħmula minn kull Stat Membru sabiex jiġi żgurat effett multiplikatur pożittiv madwar l-UE; |
| --- | --- |

14.

jinnota b’sodisfazzjon li l-Kummissjoni Ewropea rrikonoxxiet il-ħtieġa li l-miżuri f’dawn l-oqsma għandhom jiffokaw primarjament fuq l-Istati Membri; Il-Kumitat jaqbel mal-fehma li huma qabel kollox l-Istati Membri u l-gvernijiet reġjonali u lokali tagħhom li għandhom ifittxu biżżejjed metodi u mezzi biex jiksbu l-objettivi stabbiliti. Il-Kummissjoni għalhekk għandha tipprovdi l-akbar appoġġ possibbli ta’ dawn il-miżuri u għandha tikkoordina b’mod effettiv u effiċjenti l-isforzi magħmula minn kull Stat Membru sabiex jiġi żgurat effett multiplikatur pożittiv madwar l-UE;

| 15. | jinnota b’mod partikolari f’dan il-kuntest li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jaqdu rwol fundamentali fl-implimentazzjoni tal-miżuri ppjanati fl-Istati Membri individwali; |
| --- | --- |

15.

jinnota b’mod partikolari f’dan il-kuntest li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jaqdu rwol fundamentali fl-implimentazzjoni tal-miżuri ppjanati fl-Istati Membri individwali;

| 16. | iqis li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma dawk li l-aktar jifhmu ċ-ċirkostanzi speċifiċi tal-livell lokali, supralokali u reġjonali minħabba li huma qrib tal-aktar problemi soċjali urġenti. Fl-istess waqt, dawn diġà għandhom istituzzjonijiet eżistenti, li ġeneralment huma effettivi, u li ilhom is-snin jindirizzaw l-isfidi f’dan il-qasam; huwa tal-opinjoni li l-konċentrazzjoni tal-isforzi u r-riżorsi, bl-għajnuna ta’ dawn l-istituzzjonijiet ittestjati u demokratikament leġittimizzati mill-komunitajiet lokali, hija l-aktar għażla effettiva sabiex il-miżuri ppjanati jiġu implimentati kemm jista’ jkun malajr u bl-aktar mod effettiv; |
| --- | --- |

16.

iqis li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma dawk li l-aktar jifhmu ċ-ċirkostanzi speċifiċi tal-livell lokali, supralokali u reġjonali minħabba li huma qrib tal-aktar problemi soċjali urġenti. Fl-istess waqt, dawn diġà għandhom istituzzjonijiet eżistenti, li ġeneralment huma effettivi, u li ilhom is-snin jindirizzaw l-isfidi f’dan il-qasam; huwa tal-opinjoni li l-konċentrazzjoni tal-isforzi u r-riżorsi, bl-għajnuna ta’ dawn l-istituzzjonijiet ittestjati u demokratikament leġittimizzati mill-komunitajiet lokali, hija l-aktar għażla effettiva sabiex il-miżuri ppjanati jiġu implimentati kemm jista’ jkun malajr u bl-aktar mod effettiv;

| 17. | jilqa’ l-firxa wiesgħa ta’ miżuri implimentati fi ħdan l-Inizjattiva favur l-Impjieg taż-Żgħażagħ, il-Fond Soċjali Ewropew u l-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali; Jistenna li r-reviżjoni tal-QFP li ser issir dalwaqt ser tkompli tagħti attenzjoni xierqa wara l-2020 lill-isfidi soċjali multipli tal-UE, inkluż l-edukazzjoni, l-impjieg taż-żgħażagħ u l-inklużjoni soċjali, u li għandha tingħata attenzjoni partikolari lir-reġjuni inqas favoriti, kif deskritt fl-Artikolu 174 tat-TFUE; |
| --- | --- |

17.

jilqa’ l-firxa wiesgħa ta’ miżuri implimentati fi ħdan l-Inizjattiva favur l-Impjieg taż-Żgħażagħ, il-Fond Soċjali Ewropew u l-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali; Jistenna li r-reviżjoni tal-QFP li ser issir dalwaqt ser tkompli tagħti attenzjoni xierqa wara l-2020 lill-isfidi soċjali multipli tal-UE, inkluż l-edukazzjoni, l-impjieg taż-żgħażagħ u l-inklużjoni soċjali, u li għandha tingħata attenzjoni partikolari lir-reġjuni inqas favoriti, kif deskritt fl-Artikolu 174 tat-TFUE;

| 18. | jikkunsidra li l-miżuri meħuda mill-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI) fir-rigward tal-intraprendituri żgħażagħ għandhom jintlaqgħu bl-istess mod; fl-istess ħin jenfasizza l-importanza tal-aċċess għall-finanzi u jħeġġeġ għall-kontinwazzjoni ta’ miżuri bħal dawn; |
| --- | --- |

18.

jikkunsidra li l-miżuri meħuda mill-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI) fir-rigward tal-intraprendituri żgħażagħ għandhom jintlaqgħu bl-istess mod; fl-istess ħin jenfasizza l-importanza tal-aċċess għall-finanzi u jħeġġeġ għall-kontinwazzjoni ta’ miżuri bħal dawn;

| 19. | itenni l-appoġġ tiegħu għall-iskema tal-“Garanzija għaż-Żgħażagħ”; Fid-dawl ta’ xi wħud mill-isfidi ffaċċjati fil-livell lokali u reġjonali, jappella lill-Kunsill biex jaħdem favur proċeduri ssemplifikati għal remunerazzjoni ta’ apprendistati sabiex jiżgura li l-proċeduri ma jkunux ta’ diżinċentiv; |
| --- | --- |

19.

itenni l-appoġġ tiegħu għall-iskema tal-“Garanzija għaż-Żgħażagħ”; Fid-dawl ta’ xi wħud mill-isfidi ffaċċjati fil-livell lokali u reġjonali, jappella lill-Kunsill biex jaħdem favur proċeduri ssemplifikati għal remunerazzjoni ta’ apprendistati sabiex jiżgura li l-proċeduri ma jkunux ta’ diżinċentiv;

| 20. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tinkludi l-pożizzjoni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fir-reviżjoni tal-Istrateġija Ewropea taż-Żgħażagħ wara l-2018; |
| --- | --- |

20.

jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tinkludi l-pożizzjoni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fir-reviżjoni tal-Istrateġija Ewropea taż-Żgħażagħ wara l-2018;

| 21. | jenfasizza wkoll li l-Kummissjoni Ewropea, fl-isforzi tagħha biex tiżgura edukazzjoni vokazzjonali ta’ kwalità għolja u biex tiżviluppa sistemi ta’ taħriġ vokazzjonali li jiffaċilitaw id-dħul fis-suq tax-xogħol għaż-żgħażagħ, għandha tikkunsidra wkoll il-kisba tal-għarfien u l-ħiliet miż-żgħażagħ, b’mod partikolari l-ħiliet prattiċi li jistgħu jinkisbu f’kuntesti ta’ edukazzjoni mhux formali u informali. Itenni f’dan ir-rigward l-appell tiegħu għal kooperazzjoni żviluppata abbażi ta’ sħubijiet bejn l-awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u lokali, l-intrapriżi, l-impjegati u l-assoċjazzjonijiet tagħhom kif ukoll l-atturi tas-soċjetà ċivili, bl-għan li jitqiesu aktar il-ħiliet u l-kwalifiki miksuba permezz tat-tagħlim mhux formali u informali (1); huwa konvint ukoll mill-importanza li jiġu rikonoxxuti sistemi ta’ validazzjoni uniformi kapaċi jirrikonoxxu u jifformalizzaw il-ħiliet trasversali miksubin mill-edukazzjoni mhux formali, u li ssir ħidma sakemm is-suq tax-xogħol jirrikonoxxi l-valur tagħhom flimkien mal-gradi tal-edukazzjoni formali; |
| --- | --- |

21.

jenfasizza wkoll li l-Kummissjoni Ewropea, fl-isforzi tagħha biex tiżgura edukazzjoni vokazzjonali ta’ kwalità għolja u biex tiżviluppa sistemi ta’ taħriġ vokazzjonali li jiffaċilitaw id-dħul fis-suq tax-xogħol għaż-żgħażagħ, għandha tikkunsidra wkoll il-kisba tal-għarfien u l-ħiliet miż-żgħażagħ, b’mod partikolari l-ħiliet prattiċi li jistgħu jinkisbu f’kuntesti ta’ edukazzjoni mhux formali u informali. Itenni f’dan ir-rigward l-appell tiegħu għal kooperazzjoni żviluppata abbażi ta’ sħubijiet bejn l-awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u lokali, l-intrapriżi, l-impjegati u l-assoċjazzjonijiet tagħhom kif ukoll l-atturi tas-soċjetà ċivili, bl-għan li jitqiesu aktar il-ħiliet u l-kwalifiki miksuba permezz tat-tagħlim mhux formali u informali (1); huwa konvint ukoll mill-importanza li jiġu rikonoxxuti sistemi ta’ validazzjoni uniformi kapaċi jirrikonoxxu u jifformalizzaw il-ħiliet trasversali miksubin mill-edukazzjoni mhux formali, u li ssir ħidma sakemm is-suq tax-xogħol jirrikonoxxi l-valur tagħhom flimkien mal-gradi tal-edukazzjoni formali;

| 22. | jinnota b’sodisfazzjon partikolari li l-Kummissjoni Ewropea tirrikonoxxi l-importanza tal-programm ERASMUS+ bħala wieħed mill-aktar strumenti importanti għat-tisħiħ tal-attivazzjoni professjonali transkonfinali taż-żgħażagħ kif ukoll sabiex jiġu pprovduti bit-taħriġ għall-ħiliet edukattivi u personali, u jissawwar l-għarfien tagħhom tal-Ewropa u s-suq globali; jilqa’ b’sodisfazzjon l-attività internazzjonali tal-partijiet interessati prinċipali kollha involuti fil-promozzjoni ta’ dan l-iskambju, inklużi l-iskejjel u l-istituti tat-taħriġ vokazzjonali; jenfasizza li dan il-programm għandu jissaħħaħ aktar, anke permezz ta’ żieda fl-approprjazzjonijiet disponibbli fil-qafas baġitarju attwali; jinnota, f’dan il-kuntest, li sabiex jissaħħaħ l-impatt tal-mobilità u l-istrumenti tat-taħriġ (formali u informali) fi ħdan il-qafas tal-ERASMUS+, għandu jissaħħaħ ukoll ir-rwol tal-istituzzjonijiet ta’ edukazzjoni għolja, tal-universitajiet u tal-korpi tas-settur terzjarju bħala l-istituzzjonijiet li huma direttament responsabbli għall-implimentazzjoni ta’ dan il-programm; jirrakkomanda soluzzjonijiet li jippermettu lill-istituzzjonijiet ta’ edukazzjoni għolja u lill-NGOs jiżviluppaw strumenti aktar effettivi għall-iżvilupp ta’ strumenti internazzjonali għall-mobilità u t-taħriġ; |
| --- | --- |

22.

jinnota b’sodisfazzjon partikolari li l-Kummissjoni Ewropea tirrikonoxxi l-importanza tal-programm ERASMUS+ bħala wieħed mill-aktar strumenti importanti għat-tisħiħ tal-attivazzjoni professjonali transkonfinali taż-żgħażagħ kif ukoll sabiex jiġu pprovduti bit-taħriġ għall-ħiliet edukattivi u personali, u jissawwar l-għarfien tagħhom tal-Ewropa u s-suq globali; jilqa’ b’sodisfazzjon l-attività internazzjonali tal-partijiet interessati prinċipali kollha involuti fil-promozzjoni ta’ dan l-iskambju, inklużi l-iskejjel u l-istituti tat-taħriġ vokazzjonali; jenfasizza li dan il-programm għandu jissaħħaħ aktar, anke permezz ta’ żieda fl-approprjazzjonijiet disponibbli fil-qafas baġitarju attwali; jinnota, f’dan il-kuntest, li sabiex jissaħħaħ l-impatt tal-mobilità u l-istrumenti tat-taħriġ (formali u informali) fi ħdan il-qafas tal-ERASMUS+, għandu jissaħħaħ ukoll ir-rwol tal-istituzzjonijiet ta’ edukazzjoni għolja, tal-universitajiet u tal-korpi tas-settur terzjarju bħala l-istituzzjonijiet li huma direttament responsabbli għall-implimentazzjoni ta’ dan il-programm; jirrakkomanda soluzzjonijiet li jippermettu lill-istituzzjonijiet ta’ edukazzjoni għolja u lill-NGOs jiżviluppaw strumenti aktar effettivi għall-iżvilupp ta’ strumenti internazzjonali għall-mobilità u t-taħriġ;

Il-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà

| 23. | jilqa’ l-idea li jiġi stabbilit Korp Ewropew ta’ Solidarjetà u jilqa’ b’sodisfazzjon il-fatt li, għar-reġistrazzjoni ta’ persuni interessati fl-attivitajiet tal-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà, intgħażlet il-forma kontemporanja ta’ portal tal-internet li tfassal speċifikament għal dan il-għan. Għandu jkun possibbli li dan il-mezz ta’ reġistrazzjoni jiġi kkomplementat minn għdod oħra li jiżguraw u jiffaċilitaw il-parteċipazzjoni taż-żgħażagħ kollha, speċjalment dawk fis-sitwazzjonijiet l-aktar vulnerabbli. Dan il-metodu għandu jiżgura t-tixrid tal-kunċett tal-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà u b’mod partikolari tal-importanza tas-solidarjetà bħala waħda mir-rabtiet importanti tal-komunità Ewropea. Il-Kumitat jenfasizza wkoll li għandhom jinstabu soluzzjonijiet li jiżguraw li ż-żgħażagħ ikunu jistgħu jipparteċipaw fil-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà irrispettivament mis-sitwazzjoni soċjoekonomika u l-livell ta’ edukazzjoni tagħhom. Jinħtieġ ukoll li jiġi żgurat li anke ż-żgħażagħ li jkollhom aċċess limitat biss għall-internet ikunu jistgħu jipparteċipaw fil-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà; |
| --- | --- |

23.

jilqa’ l-idea li jiġi stabbilit Korp Ewropew ta’ Solidarjetà u jilqa’ b’sodisfazzjon il-fatt li, għar-reġistrazzjoni ta’ persuni interessati fl-attivitajiet tal-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà, intgħażlet il-forma kontemporanja ta’ portal tal-internet li tfassal speċifikament għal dan il-għan. Għandu jkun possibbli li dan il-mezz ta’ reġistrazzjoni jiġi kkomplementat minn għdod oħra li jiżguraw u jiffaċilitaw il-parteċipazzjoni taż-żgħażagħ kollha, speċjalment dawk fis-sitwazzjonijiet l-aktar vulnerabbli. Dan il-metodu għandu jiżgura t-tixrid tal-kunċett tal-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà u b’mod partikolari tal-importanza tas-solidarjetà bħala waħda mir-rabtiet importanti tal-komunità Ewropea. Il-Kumitat jenfasizza wkoll li għandhom jinstabu soluzzjonijiet li jiżguraw li ż-żgħażagħ ikunu jistgħu jipparteċipaw fil-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà irrispettivament mis-sitwazzjoni soċjoekonomika u l-livell ta’ edukazzjoni tagħhom. Jinħtieġ ukoll li jiġi żgurat li anke ż-żgħażagħ li jkollhom aċċess limitat biss għall-internet ikunu jistgħu jipparteċipaw fil-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà;

| 24. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tistabbilixxi malajr il-bażi legali tal-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà, u sabiex tipproponi mezz sostenibbli għall-iffinanzjar tiegħu wara l-2017 li permezz tiegħu jiġi evitat piż żejjed fuq il-programmi ta’ finanzjament eżistenti bħall-Erasmus+ u li jkun jista’ jindirizza l-aspettattivi ta’ għadd li qed jikber malajr ta’ żgħażagħ li japplikaw biex jissieħbu fil-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà; |
| --- | --- |

24.

jistieden lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tistabbilixxi malajr il-bażi legali tal-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà, u sabiex tipproponi mezz sostenibbli għall-iffinanzjar tiegħu wara l-2017 li permezz tiegħu jiġi evitat piż żejjed fuq il-programmi ta’ finanzjament eżistenti bħall-Erasmus+ u li jkun jista’ jindirizza l-aspettattivi ta’ għadd li qed jikber malajr ta’ żgħażagħ li japplikaw biex jissieħbu fil-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà;

| 25. | jirrimarka li din l-inizjattiva ma għandha toħloq l-ebda burokrazija żejda għal żgħażagħ li jkunu jridu jipparteċipaw u għandha tinvolvi l-organizzazzjonijiet eżistenti taż-żgħażagħ fl-Istati Membri, kif ukoll l-istituzzjonijiet eżistenti, b’mod partikolari fil-livell lokali, supralokali u reġjonali, li huma responsabbli għall-politika taż-żgħażagħ u l-appoġġ tal-organizzazzjonijet taż-żgħażagħ; |
| --- | --- |

25.

jirrimarka li din l-inizjattiva ma għandha toħloq l-ebda burokrazija żejda għal żgħażagħ li jkunu jridu jipparteċipaw u għandha tinvolvi l-organizzazzjonijiet eżistenti taż-żgħażagħ fl-Istati Membri, kif ukoll l-istituzzjonijiet eżistenti, b’mod partikolari fil-livell lokali, supralokali u reġjonali, li huma responsabbli għall-politika taż-żgħażagħ u l-appoġġ tal-organizzazzjonijet taż-żgħażagħ;

| 26. | jiġbed l-attenzjoni għall-ħtieġa li, sabiex jiġi promoss il-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà, għandha tiġi stabbilita sistema amministrattiva li tkun tista’ tissemplifika l-parteċipazzjoni fil-volontarjat, kemm għall-parteċipanti kif ukoll għall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili; |
| --- | --- |

26.

jiġbed l-attenzjoni għall-ħtieġa li, sabiex jiġi promoss il-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà, għandha tiġi stabbilita sistema amministrattiva li tkun tista’ tissemplifika l-parteċipazzjoni fil-volontarjat, kemm għall-parteċipanti kif ukoll għall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili;

| 27. | jenfasizza li ż-żewġ pilastri tal-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà (attivitajiet professjonali u ta’ volontarjat) għandhom jikkomplementaw lil xulxin, iżda jkunu separati b’mod ċar minn xulxin biex b’hekk jippermettu l-implimentazzjoni tal-mekkaniżmu neċessarji għall-prevenzjoni ta’ impjieg mhux iddikjarat; fl-istess ħin, il-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà m’għandux jintuża biex il-volontarjat mhux imħallas jieħu post l-impjiegi bi ħlas; |
| --- | --- |

27.

jenfasizza li ż-żewġ pilastri tal-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà (attivitajiet professjonali u ta’ volontarjat) għandhom jikkomplementaw lil xulxin, iżda jkunu separati b’mod ċar minn xulxin biex b’hekk jippermettu l-implimentazzjoni tal-mekkaniżmu neċessarji għall-prevenzjoni ta’ impjieg mhux iddikjarat; fl-istess ħin, il-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà m’għandux jintuża biex il-volontarjat mhux imħallas jieħu post l-impjiegi bi ħlas;

| 28. | jirrimarka li fil-Karta tal-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà għandha tingħata attenzjoni speċjali lill-aspett prattiku tas-solidarjetà Ewropea, jiġifieri l-ħolqien ta’ relazzjonijiet dejjiema bejn il-popli tal-Komunità Ewropea filwaqt li jissaħħaħ is-sens ta’ identità Ewropea; |
| --- | --- |

28.

jirrimarka li fil-Karta tal-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà għandha tingħata attenzjoni speċjali lill-aspett prattiku tas-solidarjetà Ewropea, jiġifieri l-ħolqien ta’ relazzjonijiet dejjiema bejn il-popli tal-Komunità Ewropea filwaqt li jissaħħaħ is-sens ta’ identità Ewropea;

| 29. | jinnota b’sodisfazzjon li ġie enfasizzat il-valur tal-kooperazzjoni interreġjonali u transkonfinali, iżda jinsisti li l-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà għandu jiffoka wkoll fuq attivitajiet volontarji fil-livell lokali. Parti konsiderevoli tal-attività volontarja tiġi provduta fil-post ta’ residenza tal-voluntiera. L-enfasi fuq dan it-tip ta’ attivitajiet volontarji li huma ta’ benefiċċju għall-popolazzjoni lokali, jista’ wkoll jikkontribwixxi għat-tisħiħ tas-suq tax-xogħol, il-prevenzjoni tal-esklużjoni soċjali u l-evitar tad-depopolazzjoni rurali; |
| --- | --- |

29.

jinnota b’sodisfazzjon li ġie enfasizzat il-valur tal-kooperazzjoni interreġjonali u transkonfinali, iżda jinsisti li l-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà għandu jiffoka wkoll fuq attivitajiet volontarji fil-livell lokali. Parti konsiderevoli tal-attività volontarja tiġi provduta fil-post ta’ residenza tal-voluntiera. L-enfasi fuq dan it-tip ta’ attivitajiet volontarji li huma ta’ benefiċċju għall-popolazzjoni lokali, jista’ wkoll jikkontribwixxi għat-tisħiħ tas-suq tax-xogħol, il-prevenzjoni tal-esklużjoni soċjali u l-evitar tad-depopolazzjoni rurali;

| 30. | jappoġġja l-għan tal-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà li jgħin lil dawk fil-bżonn; jikkunsidra li l-ħtiġijiet u l-istennijiet tal-popolazzjoni lokali għandhom ikunu kriterji importanti għall-valutazzjoni tal-kwalità tal-proġetti; |
| --- | --- |

30.

jappoġġja l-għan tal-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà li jgħin lil dawk fil-bżonn; jikkunsidra li l-ħtiġijiet u l-istennijiet tal-popolazzjoni lokali għandhom ikunu kriterji importanti għall-valutazzjoni tal-kwalità tal-proġetti;

| 31. | jinnota li għandu jinħoloq qafas komuni għall-kooperazzjoni bejn il-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà, il-Korp tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Paċi, il-Korp għall-Paċi tal-Istati Uniti u organizzazzjonijiet oħra simili; |
| --- | --- |

31.

jinnota li għandu jinħoloq qafas komuni għall-kooperazzjoni bejn il-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà, il-Korp tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Paċi, il-Korp għall-Paċi tal-Istati Uniti u organizzazzjonijiet oħra simili;

| 32. | jenfasizza li l-attivitajiet tal-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà għandhom jitfasslu b’tali mod li jagħmlu użu mill-potenzjal eżistenti tal-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ Ewropej u l-attivitajiet volontarji tal-membri ta’ dawn l-organizzazzjonijiet. huwa tal-fehma li l-għan tal-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà ma jistax ikun li jassumi jew jissostitwixxi l-attivitajiet ta’ dawn l-organizzazzjonijiet, iżda li jikkomplementahom; jinnota li biex il-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà ikun ta’ suċċess huwa kruċjali li jinvolvi l-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ attivi fl-Ewropa u b’hekk iħeġġiġhom jaħdmu ma’ dan il-korp. Barra minn hekk jenfasizza li, matul it-tfassil tal-istrateġija tal-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà, jeħtieġ li jiġi rikonoxxut ir-rwol estremament importanti tal-esperjenza akkumulata tul dawn l-għexieren ta’ snin mill-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ Ewropej fl-oqsma tal-ġestjoni tal-volontarjat u l-iżvilupp komunitarju, u li din l-istrateġija tibni fuq din il-bażi ta’ għarfien; |
| --- | --- |

32.

jenfasizza li l-attivitajiet tal-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà għandhom jitfasslu b’tali mod li jagħmlu użu mill-potenzjal eżistenti tal-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ Ewropej u l-attivitajiet volontarji tal-membri ta’ dawn l-organizzazzjonijiet. huwa tal-fehma li l-għan tal-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà ma jistax ikun li jassumi jew jissostitwixxi l-attivitajiet ta’ dawn l-organizzazzjonijiet, iżda li jikkomplementahom; jinnota li biex il-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà ikun ta’ suċċess huwa kruċjali li jinvolvi l-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ attivi fl-Ewropa u b’hekk iħeġġiġhom jaħdmu ma’ dan il-korp. Barra minn hekk jenfasizza li, matul it-tfassil tal-istrateġija tal-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà, jeħtieġ li jiġi rikonoxxut ir-rwol estremament importanti tal-esperjenza akkumulata tul dawn l-għexieren ta’ snin mill-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ Ewropej fl-oqsma tal-ġestjoni tal-volontarjat u l-iżvilupp komunitarju, u li din l-istrateġija tibni fuq din il-bażi ta’ għarfien;

| 33. | jiġbed l-attenzjoni għall-ħtieġa li jiġu stabbiliti għodod għall-monitoraġġ u l-appoġġ taż-żgħażagħ li jipparteċipaw sabiex tiġi żgurata l-kwalità tal-attivitajiet offruti mill-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà, kif ukoll sabiex jiġi żgurat li ż-żgħażagħ jitħarrġu u jitħejjew għall-parteċipazzjoni tagħhom fl-attivitajiet differenti offruti mill-Korp. Barra minn hekk, organizzazzjonijiet ospitanti involuti fil-fergħa professjonali, b’mod speċjali fir-rigward ta’ taħriġ intern (internships) u apprendistati, għandhom isegwu prinċipji u standards bħal dawk deskritti fil-Karta Ewropea tal-Kwalità dwar l-Internships u l-Apprendistati sabiex jiġu garantiti impjiegi ta’ kwalità; |
| --- | --- |

33.

jiġbed l-attenzjoni għall-ħtieġa li jiġu stabbiliti għodod għall-monitoraġġ u l-appoġġ taż-żgħażagħ li jipparteċipaw sabiex tiġi żgurata l-kwalità tal-attivitajiet offruti mill-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà, kif ukoll sabiex jiġi żgurat li ż-żgħażagħ jitħarrġu u jitħejjew għall-parteċipazzjoni tagħhom fl-attivitajiet differenti offruti mill-Korp. Barra minn hekk, organizzazzjonijiet ospitanti involuti fil-fergħa professjonali, b’mod speċjali fir-rigward ta’ taħriġ intern (internships) u apprendistati, għandhom isegwu prinċipji u standards bħal dawk deskritti fil-Karta Ewropea tal-Kwalità dwar l-Internships u l-Apprendistati sabiex jiġu garantiti impjiegi ta’ kwalità;

| 34. | hemm bżonn jiġi kjarifikat kif għandha tissawwar ir-relazzjoni futura bejn il-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà u s-Servizz Volontarju Ewropew biex tiġi evitata d-duplikazzjoni u jiġu żgurati l-kontinwità u l-fluwidità tal-opportunitajiet tal-UE; |
| --- | --- |

34.

hemm bżonn jiġi kjarifikat kif għandha tissawwar ir-relazzjoni futura bejn il-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà u s-Servizz Volontarju Ewropew biex tiġi evitata d-duplikazzjoni u jiġu żgurati l-kontinwità u l-fluwidità tal-opportunitajiet tal-UE;

| 35. | jirrimarka li, minbarra l-istabbiliment ta’ Korp Ewropew ta’ Solidarjetà, għandha tiġi żviluppata wkoll sistema għar-rikonoxximent tal-ħiliet miksuba fil-qafas tal-ħidma volontarja fi ħdan il-Korp, kemm fis-setturi pubbliċi u privati kif ukoll fl-istabbilimenti ta’ edukazzjoni għolja. Dawn jiffurmaw parti minn edukazzjoni mhux formali, li attwalment mhijiex riflessa f’sistema adegwata għal rikonoxximent formali tal-kwalifiki; |
| --- | --- |

35.

jirrimarka li, minbarra l-istabbiliment ta’ Korp Ewropew ta’ Solidarjetà, għandha tiġi żviluppata wkoll sistema għar-rikonoxximent tal-ħiliet miksuba fil-qafas tal-ħidma volontarja fi ħdan il-Korp, kemm fis-setturi pubbliċi u privati kif ukoll fl-istabbilimenti ta’ edukazzjoni għolja. Dawn jiffurmaw parti minn edukazzjoni mhux formali, li attwalment mhijiex riflessa f’sistema adegwata għal rikonoxximent formali tal-kwalifiki;

| 36. | jenfasizza li l-miżuri li jippermettu liż-żgħażagħ jiksbu ħiliet addizzjonali permezz tax-xogħol jew il-volontarjat huma ta’ benefiċċji kemm għas-settur pubbliku kif ukoll dak privat peress li jsaħħu l-impjegabbiltà taż-żgħażagħ, waqt li tinħoloq riserva aktar kompetittiva ta’ talenti minn fejn ikunu jista’ jsir ir-reklutaġġ; għaldaqstant jitlob għal aktar kooperazzjoni mas-settur privat biex jiġi analizzat kif il-ħiliet miksuba jistgħu jikkorrispondu aħjar mal-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol. |
| --- | --- |

36.

jenfasizza li l-miżuri li jippermettu liż-żgħażagħ jiksbu ħiliet addizzjonali permezz tax-xogħol jew il-volontarjat huma ta’ benefiċċji kemm għas-settur pubbliku kif ukoll dak privat peress li jsaħħu l-impjegabbiltà taż-żgħażagħ, waqt li tinħoloq riserva aktar kompetittiva ta’ talenti minn fejn ikunu jista’ jsir ir-reklutaġġ; għaldaqstant jitlob għal aktar kooperazzjoni mas-settur privat biex jiġi analizzat kif il-ħiliet miksuba jistgħu jikkorrispondu aħjar mal-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol.

Brussell, il-11 ta’ Mejju 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Markku MARKKULA

---

(1)  Opinjoni tal-KtR dwar Aġenda Ġdida għall-Ħiliet għall-Ewropa (COR-2016-04094).

1

---

| 15.9.2017 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 306/24 |
| --- | --- | --- | --- |

15.9.2017

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 306/24

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar “It-titjib tal-governanza tas-Semestru Ewropew: Kodiċi ta’ Kondotta għall-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali”

(2017/C 306/05)

| Relatur: | Rob Jonkman (NL/KRE), Membru tal-Kunsill Eżekuttiv ta’ Opsterland |
| --- | --- |

Relatur:

Rob Jonkman (NL/KRE), Membru tal-Kunsill Eżekuttiv ta’ Opsterland

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI (KtR)

I.   Is-Semestru Ewropew u l-limitazzjonijiet tiegħu

| 1. | Jinnota li s-Semestru Ewropew huwa l-għodda prinċipali għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika u fiskali fil-livell tal-UE, li matulu l-Istati Membri jallinjaw il-politiki baġitarji u ekonomiċi tagħhom mar-rakkomandazzjonijiet miftiehma fil-livell tal-UE. Is-Semestru jaffettwa t-tfassil ta’ politika mill-awtoritajiet pubbliċi fil-livelli tal-UE, nazzjonali, lokali u reġjonali matul iċ-ċiklu annwali; jissottolinja wkoll ir-rabta bejn il-Politika tas-Semestru u ta’ Koeżjoni, fejn l-aċċess tal-gvernijiet lokali u reġjonali għall-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej huwa soġġett għar-regoli ta’ governanza ekonomika tal-UE; |
| --- | --- |

1.

Jinnota li s-Semestru Ewropew huwa l-għodda prinċipali għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika u fiskali fil-livell tal-UE, li matulu l-Istati Membri jallinjaw il-politiki baġitarji u ekonomiċi tagħhom mar-rakkomandazzjonijiet miftiehma fil-livell tal-UE. Is-Semestru jaffettwa t-tfassil ta’ politika mill-awtoritajiet pubbliċi fil-livelli tal-UE, nazzjonali, lokali u reġjonali matul iċ-ċiklu annwali; jissottolinja wkoll ir-rabta bejn il-Politika tas-Semestru u ta’ Koeżjoni, fejn l-aċċess tal-gvernijiet lokali u reġjonali għall-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej huwa soġġett għar-regoli ta’ governanza ekonomika tal-UE;

| 2. | Iqis li s-suċċess tas-Semestru Ewropew jiddependi wkoll fuq il-kumplimentarjetà bejn l-UE, l-istrumenti ta’ finanzjament pubbliku nazzjonali u lokali; |
| --- | --- |

2.

Iqis li s-suċċess tas-Semestru Ewropew jiddependi wkoll fuq il-kumplimentarjetà bejn l-UE, l-istrumenti ta’ finanzjament pubbliku nazzjonali u lokali;

| 3. | Jinnota li s-Semestru Ewropew ma jonorax il-wegħdiet tiegħu, kif jidher kemm mill-implimentazzjoni ħażina tar-Rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-Pajjiż kif ukoll mis-sjieda dgħajfa fil-livell tal-pajjiżi; Barra minn hekk, minkejja l-isforzi tal-Kummissjoni biex din tintrabat mal-Istrateġija Ewropa 2020, l-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli, u l-Fondi Ewropej Strutturali u ta’ Investiment, is-Semestru Ewropew qed jiffaċċjaw il-kumplessità u d-diversi oqfsa ta’ referenza; |
| --- | --- |

3.

Jinnota li s-Semestru Ewropew ma jonorax il-wegħdiet tiegħu, kif jidher kemm mill-implimentazzjoni ħażina tar-Rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-Pajjiż kif ukoll mis-sjieda dgħajfa fil-livell tal-pajjiżi; Barra minn hekk, minkejja l-isforzi tal-Kummissjoni biex din tintrabat mal-Istrateġija Ewropa 2020, l-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli, u l-Fondi Ewropej Strutturali u ta’ Investiment, is-Semestru Ewropew qed jiffaċċjaw il-kumplessità u d-diversi oqfsa ta’ referenza;

| 4. | Barra minn hekk, huwa tal-fehma li l-mument ta’ tranżizzjoni lejn qafas strateġiku ġdid Ewropew b’segwitu għall-Istrateġija Ewropa 2020 ser iwassal għal riforma tal-governanza tas-Semestru Ewropew. Kwalunkwe strateġija futura dwar l-żvilupp fit-tul tkun tirrikjedi wkoll koerenza politika u qafas ta’ governanza koerenti. Jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli għadha ma pprovditx tali qafas; |
| --- | --- |

4.

Barra minn hekk, huwa tal-fehma li l-mument ta’ tranżizzjoni lejn qafas strateġiku ġdid Ewropew b’segwitu għall-Istrateġija Ewropa 2020 ser iwassal għal riforma tal-governanza tas-Semestru Ewropew. Kwalunkwe strateġija futura dwar l-żvilupp fit-tul tkun tirrikjedi wkoll koerenza politika u qafas ta’ governanza koerenti. Jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli għadha ma pprovditx tali qafas;

| 5. | Jinnota li l-awtoritajiet lokali u reġjonali, u l-organizzazzjonijiet li jirrappreżentawhom mal-gvernijiet nazzjonali tagħhom, mhumiex partijiet interessati fost oħrajn iżda atturi istituzzjonali kruċjali fil-proċess tat-tfassil ta’ politika fid-dawl tad-diviżjoni attwali tas-setgħa u l-kompetenzi speċifiċi għal kull Stat Membru; jenfasizza li aktar minn 40 fil-mija tar-Rakkomandazzjonijiet Speċifiċi għall-Pajjiż tal-2016 ma setgħux jiġu implimentati b’mod sħiħ mingħajr ir-rwol attiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, li huma responsabbli għal aktar minn 50 fil-mija tal-investiment pubbliku; huma parzjalment responsabbli wkoll għall-implimentazzjoni tal-politiki u l-aġenda dwar l-investiment tal-UE; |
| --- | --- |

5.

Jinnota li l-awtoritajiet lokali u reġjonali, u l-organizzazzjonijiet li jirrappreżentawhom mal-gvernijiet nazzjonali tagħhom, mhumiex partijiet interessati fost oħrajn iżda atturi istituzzjonali kruċjali fil-proċess tat-tfassil ta’ politika fid-dawl tad-diviżjoni attwali tas-setgħa u l-kompetenzi speċifiċi għal kull Stat Membru; jenfasizza li aktar minn 40 fil-mija tar-Rakkomandazzjonijiet Speċifiċi għall-Pajjiż tal-2016 ma setgħux jiġu implimentati b’mod sħiħ mingħajr ir-rwol attiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, li huma responsabbli għal aktar minn 50 fil-mija tal-investiment pubbliku; huma parzjalment responsabbli wkoll għall-implimentazzjoni tal-politiki u l-aġenda dwar l-investiment tal-UE;

| 6. | Jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma l-livell tal-gvern li huwa l-eqreb taċ-ċittadini, u li l-għarfien tagħhom tal-opportunitajiet u l-isfidi territorjali u l-abilità tagħhom li jiddjalogaw maċ-ċittadini, in-negozji, l-imsieħba soċjali u mas-soċjetà ċivilihuma vitali wkoll f’era ta’ xettiċiżmu dejjem jiżdied fir-rigward ta’ istituzzjonijiet pubbliċi u demokrazija rappreżentattiva fil-livell tal-UE u tal-pajjiżi; jinnota li stħarriġ riċenti tal-Ewrobarometru wera li l-politiċi lokali u reġjonali jista’ jkollhom rwol vitali fit-tisħiħ tar-rabtiet bejn l-Ewropa u ċ-ċittadini tagħha (1); |
| --- | --- |

6.

Jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma l-livell tal-gvern li huwa l-eqreb taċ-ċittadini, u li l-għarfien tagħhom tal-opportunitajiet u l-isfidi territorjali u l-abilità tagħhom li jiddjalogaw maċ-ċittadini, in-negozji, l-imsieħba soċjali u mas-soċjetà ċivilihuma vitali wkoll f’era ta’ xettiċiżmu dejjem jiżdied fir-rigward ta’ istituzzjonijiet pubbliċi u demokrazija rappreżentattiva fil-livell tal-UE u tal-pajjiżi; jinnota li stħarriġ riċenti tal-Ewrobarometru wera li l-politiċi lokali u reġjonali jista’ jkollhom rwol vitali fit-tisħiħ tar-rabtiet bejn l-Ewropa u ċ-ċittadini tagħha (1);

| 7. | Jiddispjaċih li l-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fis-Semestru Ewropew, inklużi t-tfassil u l-implimentazzjoni tal-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma, la huwa strutturat u lanqas rikonoxxut b’mod espliċitu madwar l-Istati Membri tal-UE; jinnota li l-prattiki attwali, li jvarjaw b’mod wiesa’ minn pajjiż għall-ieħor, huma bbażati fil-parti l-kbira tagħhom fuq konsultazzjonijiet tal-partijiet ikkonċernati, bl-awtoritajiet lokali u reġjonali fuq l-istess livell ma’ korpi oħra rikonoxxuti bħala partijiet interessati, mingħajr kunsiderazzjoni dovuta għas-setgħat, il-kompetenzi u r-regoli tagħhom bħala livell indispensabbli ta’ gvern; |
| --- | --- |

7.

Jiddispjaċih li l-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fis-Semestru Ewropew, inklużi t-tfassil u l-implimentazzjoni tal-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma, la huwa strutturat u lanqas rikonoxxut b’mod espliċitu madwar l-Istati Membri tal-UE; jinnota li l-prattiki attwali, li jvarjaw b’mod wiesa’ minn pajjiż għall-ieħor, huma bbażati fil-parti l-kbira tagħhom fuq konsultazzjonijiet tal-partijiet ikkonċernati, bl-awtoritajiet lokali u reġjonali fuq l-istess livell ma’ korpi oħra rikonoxxuti bħala partijiet interessati, mingħajr kunsiderazzjoni dovuta għas-setgħat, il-kompetenzi u r-regoli tagħhom bħala livell indispensabbli ta’ gvern;

| 8. | Jiddispjaċih li s-Semestru Ewropew jibni fuq analiżijiet li ma jikkunsidrawx b’mod sistematiku divrenzjar territorjali ta’ sfidi u opportunitajiet fl-Istati Membri, li huma dovuti għall-punti tat-tluq differenti tar-reġjuni u l-ibliet u l-allokazzjonijiet tar-riżorsi, inkluża l-kapaċità istituzzjonali u amministrattiva tal-amministrazzjoni pubblika; |
| --- | --- |

8.

Jiddispjaċih li s-Semestru Ewropew jibni fuq analiżijiet li ma jikkunsidrawx b’mod sistematiku divrenzjar territorjali ta’ sfidi u opportunitajiet fl-Istati Membri, li huma dovuti għall-punti tat-tluq differenti tar-reġjuni u l-ibliet u l-allokazzjonijiet tar-riżorsi, inkluża l-kapaċità istituzzjonali u amministrattiva tal-amministrazzjoni pubblika;

II.   Intejbu l-governanza tas-Semestru Ewropew

| 9. | Jemmen li l-għoti ta’ dimensjoni territorjali lis-Semestru Ewropew – kemm fil-livell analitiku (permezz tal-arrikkiment tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, il-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma u Rakkomandazzjonijiet Speċifiċi għall-Pajjiż b’analiżijiet ta’ xejriet territorjali u l-impatt territorjali tal-politiki tal-UE) kif ukoll fil-livell operattiv (billi jiġi previst involviment aktar b’saħħtu u sistematiku tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, li jibni fuq l-approċċi tas-sħubija u l-governanza f’diversi livelli) – jgħin biex is-Semestru Ewropew isir aktar effettiv u jżid is-sjieda tiegħu fil-prattika. Dan jgħin ukoll fit-tisħiħ tar-rabta bejn il-politika u l-aġenda dwar l-investiment tal-UE; jinnota li l-awtoritajiet lokali u reġjonali diġà jipprovdu data estensiva bħala parti mill-Fondi SIE u informazzjoni rilevanti oħra hija diġà disponibbli faċilment u tista’ tintuża fl-injettar ta’ dimensjoni territorjali fis-Semestru Ewropew; |
| --- | --- |

9.

Jemmen li l-għoti ta’ dimensjoni territorjali lis-Semestru Ewropew – kemm fil-livell analitiku (permezz tal-arrikkiment tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, il-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma u Rakkomandazzjonijiet Speċifiċi għall-Pajjiż b’analiżijiet ta’ xejriet territorjali u l-impatt territorjali tal-politiki tal-UE) kif ukoll fil-livell operattiv (billi jiġi previst involviment aktar b’saħħtu u sistematiku tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, li jibni fuq l-approċċi tas-sħubija u l-governanza f’diversi livelli) – jgħin biex is-Semestru Ewropew isir aktar effettiv u jżid is-sjieda tiegħu fil-prattika. Dan jgħin ukoll fit-tisħiħ tar-rabta bejn il-politika u l-aġenda dwar l-investiment tal-UE; jinnota li l-awtoritajiet lokali u reġjonali diġà jipprovdu data estensiva bħala parti mill-Fondi SIE u informazzjoni rilevanti oħra hija diġà disponibbli faċilment u tista’ tintuża fl-injettar ta’ dimensjoni territorjali fis-Semestru Ewropew;

| 10. | Jemmen li involviment aktar b’saħħtu tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fis-Semestru Ewropew għandu jfisser li jkunu involuti mill-bidu nett, fost oħrajn, billi jfasslu flimkien il-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma permezz ta’ proċess ippjanat imħallat minn fuq għal isfel u minn isfel għal fuq; jemmen li l-implimentazzjoni tal-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma għandha tinvolvi azzjoni koordinata tal-livelli kollha tal-gvern abbażi tal-approċċ ta’ governanza f’diversi livelli (2); jenfasizza li għandhom jiġu żgurati t-trasparenza u l-obbligu ta’ rendikont tul il-proċess kollu, li għandu jkun aktar ibbażat fuq l-evidenza u jagħmel użu aktar wiesa’ mill-valutazzjoni tal-impatt territorjali; |
| --- | --- |

10.

Jemmen li involviment aktar b’saħħtu tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fis-Semestru Ewropew għandu jfisser li jkunu involuti mill-bidu nett, fost oħrajn, billi jfasslu flimkien il-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma permezz ta’ proċess ippjanat imħallat minn fuq għal isfel u minn isfel għal fuq; jemmen li l-implimentazzjoni tal-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma għandha tinvolvi azzjoni koordinata tal-livelli kollha tal-gvern abbażi tal-approċċ ta’ governanza f’diversi livelli (2); jenfasizza li għandhom jiġu żgurati t-trasparenza u l-obbligu ta’ rendikont tul il-proċess kollu, li għandu jkun aktar ibbażat fuq l-evidenza u jagħmel użu aktar wiesa’ mill-valutazzjoni tal-impatt territorjali;

| 11. | Iqis, barra minn hekk, li sabiex jissaħħaħ il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Programmi ta’ Riforma Nazzjonali, u jitneħħew ir-restrizzjonijiet eżistenti, huwa kruċjali li l investimenti reġjonali/nazzjonali, inkluż kofinanzjament għal Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej jiġu sseparati mill-kalkolu tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, u jemmen li dan għandu jippermetti li jkun hemm allinjament konsistenti tal-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma mal-Fondi SIE minħabba l-għanijiet komuni tagħhom; |
| --- | --- |

11.

Iqis, barra minn hekk, li sabiex jissaħħaħ il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Programmi ta’ Riforma Nazzjonali, u jitneħħew ir-restrizzjonijiet eżistenti, huwa kruċjali li l investimenti reġjonali/nazzjonali, inkluż kofinanzjament għal Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej jiġu sseparati mill-kalkolu tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, u jemmen li dan għandu jippermetti li jkun hemm allinjament konsistenti tal-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma mal-Fondi SIE minħabba l-għanijiet komuni tagħhom;

| 12. | Jirrakkomanda li jiġi adottat Kodiċi ta’ Kondotta biex is-Semestru Ewropew jingħata dimensjoni territorjali kemm billi l-analiżijiet territorjali jiġu inkorporati fid-dokumenti ewlenin tiegħu kif ukoll bl-iżgurar ta’ involviment strutturat u kontinwu tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-ippjanar u l-implimentazzjoni tiegħu; |
| --- | --- |

12.

Jirrakkomanda li jiġi adottat Kodiċi ta’ Kondotta biex is-Semestru Ewropew jingħata dimensjoni territorjali kemm billi l-analiżijiet territorjali jiġu inkorporati fid-dokumenti ewlenin tiegħu kif ukoll bl-iżgurar ta’ involviment strutturat u kontinwu tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-ippjanar u l-implimentazzjoni tiegħu;

| 13. | Jipproponi li dan il-Kodiċi ta’ Kondotta għandu jistabbilixxi r-rekwiżiti bażiċi li l-livelli rilevanti kollha tal-gvern se jkollhom jissodisfaw; jinnota li l-Kodiċi ta’ Kondotta għandu jqis l-esperjenza rilevanti tal-kodiċi ta’ kondotta Ewropew dwar is-sħubija fil-qafas tal-Fondi SIE tal-politika ta’ koeżjoni (3), kif ukoll prattiki tajba eżistenti ta’ involviment b’saħħtu ta’ awtoritajiet lokali u reġjonali fis-Semestru, f’xi pajjiżi; |
| --- | --- |

13.

Jipproponi li dan il-Kodiċi ta’ Kondotta għandu jistabbilixxi r-rekwiżiti bażiċi li l-livelli rilevanti kollha tal-gvern se jkollhom jissodisfaw; jinnota li l-Kodiċi ta’ Kondotta għandu jqis l-esperjenza rilevanti tal-kodiċi ta’ kondotta Ewropew dwar is-sħubija fil-qafas tal-Fondi SIE tal-politika ta’ koeżjoni (3), kif ukoll prattiki tajba eżistenti ta’ involviment b’saħħtu ta’ awtoritajiet lokali u reġjonali fis-Semestru, f’xi pajjiżi;

| 14. | Jinnota d-diversità konsiderevoli li teżisti fil-livelli nazzjonali u sottonazzjonali fir-rigward tal-arranġamenti istituzzjonali, is-setgħat, it-tradizzjonijiet u r-riżorsi u jenfasizza li l-Kodiċi ta’ Kondotta għandu jirrispetta d-differenzi eżistenti bejn l-Istati Membri f’termini ta’ preżentazzjoni kostituzzjonali u l-kondiviżjoni ta’ kompetenzi bejn livelli nazzjonali u sottonazzjonali tal-gvern; jemmen għalhekk li l-implimentazzjoni konkreta tad-dispożizzjonijiet fil-livell tal-pajjiżi tal-Kodiċi ta’ Kondotta jenħtieġ li titħalla f’idejn l-Istati Membri |
| --- | --- |

14.

Jinnota d-diversità konsiderevoli li teżisti fil-livelli nazzjonali u sottonazzjonali fir-rigward tal-arranġamenti istituzzjonali, is-setgħat, it-tradizzjonijiet u r-riżorsi u jenfasizza li l-Kodiċi ta’ Kondotta għandu jirrispetta d-differenzi eżistenti bejn l-Istati Membri f’termini ta’ preżentazzjoni kostituzzjonali u l-kondiviżjoni ta’ kompetenzi bejn livelli nazzjonali u sottonazzjonali tal-gvern; jemmen għalhekk li l-implimentazzjoni konkreta tad-dispożizzjonijiet fil-livell tal-pajjiżi tal-Kodiċi ta’ Kondotta jenħtieġ li titħalla f’idejn l-Istati Membri

| 15. | Jitlob li l-Kodiċi ta’ Kondotta jirrispetta b’mod sħiħ il-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità; jemmen li l-Kodiċi ta’ Kondotta għandu jiġi ispirat, u jifforma parti, minn approċċ ta’ governanza aħjar u ta’ sforz globali għal Semestru aktar semplifikat u anqas kumpless, iffokat fuq anqas kwistjonijiet ewlenin u b’kumplessità mnaqqsa. Dan ifisser ir-rispett tal-kompetenzi tal-gvernijiet lokali u reġjonali kif ukoll l-evitar ta’ piżijiet amministrattivi mhux meħtieġa fuq l-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-użu sa fejn ikun possibbli ta’ strutturi u proċessi eżistenti bħal dawk stabbiliti skont ir-Regolamenti tal-politika ta’ koeżjoni; |
| --- | --- |

15.

Jitlob li l-Kodiċi ta’ Kondotta jirrispetta b’mod sħiħ il-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità; jemmen li l-Kodiċi ta’ Kondotta għandu jiġi ispirat, u jifforma parti, minn approċċ ta’ governanza aħjar u ta’ sforz globali għal Semestru aktar semplifikat u anqas kumpless, iffokat fuq anqas kwistjonijiet ewlenin u b’kumplessità mnaqqsa. Dan ifisser ir-rispett tal-kompetenzi tal-gvernijiet lokali u reġjonali kif ukoll l-evitar ta’ piżijiet amministrattivi mhux meħtieġa fuq l-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-użu sa fejn ikun possibbli ta’ strutturi u proċessi eżistenti bħal dawk stabbiliti skont ir-Regolamenti tal-politika ta’ koeżjoni;

| 16. | Jilqa’ l-approvazzjoni tal-proposta tal-KtR għal Kodiċi ta’ Kondotta mill-Parlament Ewropew, fir-Riżoluzzjoni tiegħu dwar l-implimentazzjoni tas-Semestru Ewropew adottata fis-26 ta’ Ottubru 2016 kif ukoll ir-rikonoxximent fir-Riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta’ Frar 2017 dwar l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir 2017 li implimentazzjoni aħjar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tirrikjedi prijoritajiet artikolati b’mod ċar fil-livell Ewropew u dibattitu pubbliku ġenwin fil-livell nazzjonali, reġjonali u dak lokali, kif ukoll involviment strutturat tal-awtoritajiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

16.

Jilqa’ l-approvazzjoni tal-proposta tal-KtR għal Kodiċi ta’ Kondotta mill-Parlament Ewropew, fir-Riżoluzzjoni tiegħu dwar l-implimentazzjoni tas-Semestru Ewropew adottata fis-26 ta’ Ottubru 2016 kif ukoll ir-rikonoxximent fir-Riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta’ Frar 2017 dwar l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir 2017 li implimentazzjoni aħjar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tirrikjedi prijoritajiet artikolati b’mod ċar fil-livell Ewropew u dibattitu pubbliku ġenwin fil-livell nazzjonali, reġjonali u dak lokali, kif ukoll involviment strutturat tal-awtoritajiet lokali u reġjonali;

| 17. | Jilqa’ l-isforzi riċenti biex jittejjeb il-proċess tas-Semestru permezz tal-Uffiċjali tas-Semestru Ewropew tal-Kummissjoni li jinstabu f’kull Stat Membru u jissottolinja l-valur miżjud tal-uffiċjali bħala punt ta’ kuntatt għal-livelli kollha tal-gvern u l-partijiet interessati; jissottolinja l-ħtieġa li dawn l-isforzi jkunu kkomplementati b’involviment aktar b’saħħtu ma’ gvernijiet lokali u reġjonali f’oqsma tas-Semestru relatati mal-kompetenzi tagħhom; |
| --- | --- |

17.

Jilqa’ l-isforzi riċenti biex jittejjeb il-proċess tas-Semestru permezz tal-Uffiċjali tas-Semestru Ewropew tal-Kummissjoni li jinstabu f’kull Stat Membru u jissottolinja l-valur miżjud tal-uffiċjali bħala punt ta’ kuntatt għal-livelli kollha tal-gvern u l-partijiet interessati; jissottolinja l-ħtieġa li dawn l-isforzi jkunu kkomplementati b’involviment aktar b’saħħtu ma’ gvernijiet lokali u reġjonali f’oqsma tas-Semestru relatati mal-kompetenzi tagħhom;

III.   L-istruttura bażika u l-kontenut ewlieni tal-Kodiċi ta’ Kondotta

| 18. | Jirrakkomanda li l-Kodiċi ta’ Kondotta jinkludi ż-żewġ taqsimiet u l-elementi bażiċi li ġejjin, indirizzati lejn l-atturi istituzzjonali rilevanti fil-livelli kollha; jirrakkomanda li l-kontenut attwali tal-Kodiċi ta’ Kondotta jiġi żviluppat fi sħubija bejn l-istituzzjonijiet rilevanti tal-UE, filwaqt li jiġi żgurat li hemm kamp ta’ applikazzjoni sħiħ biex id-dispożizzjonijiet fil-livell tal-pajjiżi tiegħu jiġu adattati għall-kuntesti nazzjonali u sottonazzjonali speċifiċi f’konformità mal-principju tas-sussidjarjetà; |
| --- | --- |

18.

Jirrakkomanda li l-Kodiċi ta’ Kondotta jinkludi ż-żewġ taqsimiet u l-elementi bażiċi li ġejjin, indirizzati lejn l-atturi istituzzjonali rilevanti fil-livelli kollha; jirrakkomanda li l-kontenut attwali tal-Kodiċi ta’ Kondotta jiġi żviluppat fi sħubija bejn l-istituzzjonijiet rilevanti tal-UE, filwaqt li jiġi żgurat li hemm kamp ta’ applikazzjoni sħiħ biex id-dispożizzjonijiet fil-livell tal-pajjiżi tiegħu jiġu adattati għall-kuntesti nazzjonali u sottonazzjonali speċifiċi f’konformità mal-principju tas-sussidjarjetà;

Taqsima 1: Nibnu s-Semestru Ewropew fuq analiżi territorjali soda

| 19. | Jirrakkomanda li, biex tiġi żgurata bażi territorjali soda għas-Semestru Ewropew li tippermetti fokus aktar ċar fuq kwistjonijiet ewlenin għal kull livell tal-gvern, il-Kodiċi ta’ Kondotta jipprevedi li:






  a) | Il-Kummissjoni tikkomplementa l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir b’analiżi fil-livell sottonazzjonali; ir-Rapporti tal-Pajjiżi jkunu jinkludu kapitolu dwar id-disparitajiet reġjonali u jirrikonoxxu r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- | --- |

19.

Jirrakkomanda li, biex tiġi żgurata bażi territorjali soda għas-Semestru Ewropew li tippermetti fokus aktar ċar fuq kwistjonijiet ewlenin għal kull livell tal-gvern, il-Kodiċi ta’ Kondotta jipprevedi li:

a)

Il-Kummissjoni tikkomplementa l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir b’analiżi fil-livell sottonazzjonali; ir-Rapporti tal-Pajjiżi jkunu jinkludu kapitolu dwar id-disparitajiet reġjonali u jirrikonoxxu r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali;

| b) | Il-Kummissjoni Ewropea titlob li l-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-Istati Membri jindirizzaw id-disparitajiet reġjonali u kwistjonijiet territorjali oħra mqajma fir-Rapporti tal-Pajjiżi u jirrevedu l-progress lejn miri tal-Ewropa 2020 anke fil-livell sottonazzjonali; |
| --- | --- |

b)

Il-Kummissjoni Ewropea titlob li l-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-Istati Membri jindirizzaw id-disparitajiet reġjonali u kwistjonijiet territorjali oħra mqajma fir-Rapporti tal-Pajjiżi u jirrevedu l-progress lejn miri tal-Ewropa 2020 anke fil-livell sottonazzjonali;

| c) | Il-Kummissjoni Ewropea tirrikonoxxi u tqis ir-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-Pajjiż; |
| --- | --- |

c)

Il-Kummissjoni Ewropea tirrikonoxxi u tqis ir-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-Pajjiż;

| d) | Il-Kunsill, appoġġjat b’mod partikolari mill-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju, jikkunsidra d-dimensjoni territorjali tas-Semestru Ewropew, qabel ma jappoġġja u jadotta b’mod formali l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir u Rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-Pajjiż; |
| --- | --- |

d)

Il-Kunsill, appoġġjat b’mod partikolari mill-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju, jikkunsidra d-dimensjoni territorjali tas-Semestru Ewropew, qabel ma jappoġġja u jadotta b’mod formali l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir u Rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-Pajjiż;

Taqsima 2: Nimplimentaw il-prinċipju tas-sħubija fil-livelli kollha ta’ gvern fis-Semestru Ewropew

| 20. | Jirrakkomanda li, f’termini ta’ involviment tal-livelli sottonazzjonali tal-gvern, il-Kodiċi ta’ Kondotta jipprevedi li:i sottonazzjonali tal-gvern, il-Kodiċi ta’ Kondotta jipprovdi kif ġej:






  a) | Kull Stat Membru jdaħħal fis-seħħ arranġamenti permanenti għall-parteċipazzjoni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali tul il-proċess kollu tas-Semestru li huma proporzjonati mal-kompetenzi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, filwaqt li jqis id-dispożizzjonijiet kostituzzjonali rilevanti u l-prattiki normali; kull Stat Membru jispeċifika kif dawn l-arranġamenti jaħdmu b’mod prattiku u l-iskedar tagħhom, kif ukoll il-kriterji għall-identifikazzjoni tal-organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw l-awtoritajiet lokali u reġjonali, simili għall-kodiċi ta’ kondotta Ewropew dwar is-sħubija adottat fil-kuntest tal-politika ta’ koeżjoni tal-UE; |
| --- | --- | --- |

20.

Jirrakkomanda li, f’termini ta’ involviment tal-livelli sottonazzjonali tal-gvern, il-Kodiċi ta’ Kondotta jipprevedi li:i sottonazzjonali tal-gvern, il-Kodiċi ta’ Kondotta jipprovdi kif ġej:

a)

Kull Stat Membru jdaħħal fis-seħħ arranġamenti permanenti għall-parteċipazzjoni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali tul il-proċess kollu tas-Semestru li huma proporzjonati mal-kompetenzi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, filwaqt li jqis id-dispożizzjonijiet kostituzzjonali rilevanti u l-prattiki normali; kull Stat Membru jispeċifika kif dawn l-arranġamenti jaħdmu b’mod prattiku u l-iskedar tagħhom, kif ukoll il-kriterji għall-identifikazzjoni tal-organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw l-awtoritajiet lokali u reġjonali, simili għall-kodiċi ta’ kondotta Ewropew dwar is-sħubija adottat fil-kuntest tal-politika ta’ koeżjoni tal-UE;

| b) | L-arranġamenti permanenti msemmija hawn fuq jagħtu, b’mod partikolari, lill-awtoritajiet lokali u reġjonali l-opportunità li: jirrevedu r-Rapport tal-Pajjiżi u jikkondividu l-konklużjonijiet u r-reazzjonijiet ta’ politika tagħhom; jieħdu sehem fit-tħejjija tal-NRP; jirrevedu u jikkummentaw dwar l-abbozz tarakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż; |
| --- | --- |

b)

L-arranġamenti permanenti msemmija hawn fuq jagħtu, b’mod partikolari, lill-awtoritajiet lokali u reġjonali l-opportunità li: jirrevedu r-Rapport tal-Pajjiżi u jikkondividu l-konklużjonijiet u r-reazzjonijiet ta’ politika tagħhom; jieħdu sehem fit-tħejjija tal-NRP; jirrevedu u jikkummentaw dwar l-abbozz tarakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż;

| c) | Dawn l-arranġament jinkludu wkoll dispożizzjonijiet dwar l-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-implimentazzjoni tal-miżuri politiċi rilevanti tal-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma u r-Rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-Pajjiż; |
| --- | --- |

c)

Dawn l-arranġament jinkludu wkoll dispożizzjonijiet dwar l-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-implimentazzjoni tal-miżuri politiċi rilevanti tal-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma u r-Rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-Pajjiż;

| d) | L-organizzazzjonijiet rappreżentattivi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali identifikati bħala interlokuturi għall-implimentazzjoni tal-Kodiċi ta’ Kondotta, jiltaqgħu mal-Kummissjoni Ewropea matul iż-żjarat tal-pajjiżi u l-konsultazzjonijiet tagħha fil-bidu tas-Semestru Ewropew; l-organizzazzjonijiet umbrella tal-UE li jirrappreżentaw l-awtoritajiet lokali u reġjonali jieħdu sehem fi djalogu strutturat mal-Kummissjoni Ewropea, analogu simili għad-“djalogu strutturat” bejn l-Imsieħba tal-FSIE (4). |
| --- | --- |

d)

L-organizzazzjonijiet rappreżentattivi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali identifikati bħala interlokuturi għall-implimentazzjoni tal-Kodiċi ta’ Kondotta, jiltaqgħu mal-Kummissjoni Ewropea matul iż-żjarat tal-pajjiżi u l-konsultazzjonijiet tagħha fil-bidu tas-Semestru Ewropew; l-organizzazzjonijiet umbrella tal-UE li jirrappreżentaw l-awtoritajiet lokali u reġjonali jieħdu sehem fi djalogu strutturat mal-Kummissjoni Ewropea, analogu simili għad-“djalogu strutturat” bejn l-Imsieħba tal-FSIE (4).

| e) | Il-KtR jikkontribwixxi għall-monitoraġġ tad-dimensjoni territorjali tas-Semestru Ewropew billi jipprovdi kemm analiżijiet territorjali tad-dokumenti ewlenin tas-Semestru (l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, ir-Rapporti tal-Pajjiżi, ir-Rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-Pajjiż u l-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma) kif ukoll valutazzjonijiet politiċi fil-bidu u t-tmiem tas-Semestru; |
| --- | --- |

e)

Il-KtR jikkontribwixxi għall-monitoraġġ tad-dimensjoni territorjali tas-Semestru Ewropew billi jipprovdi kemm analiżijiet territorjali tad-dokumenti ewlenin tas-Semestru (l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, ir-Rapporti tal-Pajjiżi, ir-Rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-Pajjiż u l-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma) kif ukoll valutazzjonijiet politiċi fil-bidu u t-tmiem tas-Semestru;

| f) | Il-Parlament Ewropew, fil-valutazzjonijiet politiċi li jipprovdi fil-bidu u t-tmiem tas-Semestru Ewropew, jikkunsidra d-dimensjoni territorjali tas-Semestru; il-Parlament jikkoopera wkoll mal-KtR rigward il-monitoraġġ tas-Semestru Ewropew: għal dan il-għan, il-KtR ikun mistieden ukoll jipparteċipa fil-ħidma interparlamentari fil-bidu tas-sena kif ukoll f’seduta ta’ smigħ qabel ma l-Parlament joħroġ il-valutazzjoni finali tiegħu tas-Semestru Ewropew fil-ħarifa; |
| --- | --- |

f)

Il-Parlament Ewropew, fil-valutazzjonijiet politiċi li jipprovdi fil-bidu u t-tmiem tas-Semestru Ewropew, jikkunsidra d-dimensjoni territorjali tas-Semestru; il-Parlament jikkoopera wkoll mal-KtR rigward il-monitoraġġ tas-Semestru Ewropew: għal dan il-għan, il-KtR ikun mistieden ukoll jipparteċipa fil-ħidma interparlamentari fil-bidu tas-sena kif ukoll f’seduta ta’ smigħ qabel ma l-Parlament joħroġ il-valutazzjoni finali tiegħu tas-Semestru Ewropew fil-ħarifa;

IV.   It-tnedija u l-implimentazzjoni tal-Kodiċi ta’ Kondotta

| 21. | Jipprevedi li l-Kodiċi ta’ Kondotta jiġi implimentat fil-livell tal-UE malli jiġi adottat, u fil-livell tal-pajjiżi fuq perjodu ta’ żmien ta’ sentejn, biex il-livelli nazzjonali u subnazzjonali tal-gvern ikunu jistgħu jintroduċuh, u jadattawh b’mod xieraq għall-kuntesti speċifiċi tagħhom; |
| --- | --- |

21.

Jipprevedi li l-Kodiċi ta’ Kondotta jiġi implimentat fil-livell tal-UE malli jiġi adottat, u fil-livell tal-pajjiżi fuq perjodu ta’ żmien ta’ sentejn, biex il-livelli nazzjonali u subnazzjonali tal-gvern ikunu jistgħu jintroduċuh, u jadattawh b’mod xieraq għall-kuntesti speċifiċi tagħhom;

| 22. | Jipproponi li l-istituzzjonijiet tal-UE, fil-qafas legali attwalment disponibbli, iniedu l-Kodiċi ta’ Kondotta kemm jista’ jkun malajr permezz ta’ ftehim interistituzzjonali, inkluż il-KtR; |
| --- | --- |

22.

Jipproponi li l-istituzzjonijiet tal-UE, fil-qafas legali attwalment disponibbli, iniedu l-Kodiċi ta’ Kondotta kemm jista’ jkun malajr permezz ta’ ftehim interistituzzjonali, inkluż il-KtR;

| 23. | Jirrakkomanda, sadanittant, li l-Kummissjoni tipproponi, a priori abbażi tal-Artikolu 121 TFUE, modifikatal-leġislazzjoni li tiddetrmina s- Semestru Ewropew sabiex jipprovdi b’mod espliċitu bażi legali biex il-Kodiċi ta’ Kondotta jsir legalment vinkolanti fil-futur; |
| --- | --- |

23.

Jirrakkomanda, sadanittant, li l-Kummissjoni tipproponi, a priori abbażi tal-Artikolu 121 TFUE, modifikatal-leġislazzjoni li tiddetrmina s- Semestru Ewropew sabiex jipprovdi b’mod espliċitu bażi legali biex il-Kodiċi ta’ Kondotta jsir legalment vinkolanti fil-futur;

| 24. | Juri li l-implimentazzjoi tal-Kodiċi ta’ Kondotta tkun faċilitata billi jintużaw u jissaħħu l-istrutturi u l-attivitajiet eżistenti, bħal: il-Ġimgħa Ewropea tar-Reġjuni u l-Bliet, l-attivazzjoni mill-ġdid tad-djalogu territorjali bejn il-KtR, ir-rappreżentanti tar-reġjuni u l-bliet u l-istituzzjonijiet Ewropej u l-użu tad-data diġà disponibbli mill-Eurostat jew mill-awtoritajiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

24.

Juri li l-implimentazzjoi tal-Kodiċi ta’ Kondotta tkun faċilitata billi jintużaw u jissaħħu l-istrutturi u l-attivitajiet eżistenti, bħal: il-Ġimgħa Ewropea tar-Reġjuni u l-Bliet, l-attivazzjoni mill-ġdid tad-djalogu territorjali bejn il-KtR, ir-rappreżentanti tar-reġjuni u l-bliet u l-istituzzjonijiet Ewropej u l-użu tad-data diġà disponibbli mill-Eurostat jew mill-awtoritajiet lokali u reġjonali;

| 25. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Istati Membri jindirizzaw l-isfida tal-kapaċità amministrattiva u istituzzjonali fil-livelli kollha tal-gvern, u b’mod speċjali fil-livell sottonazzjonali, li hija ostakolu għall-implimentazzjoni sħiħa tar-Rakkomandazzjonijiet Speċifiċi għall-Pajjiż; għal dan il-għan, itenni t-talba tiegħu lill-Kummissjoni Ewropea biex toħroġ dokument strateġiku uniku li jistabbilixxi linji gwida u prinċipji ta’ koordinazzjoni għall-flussi kollha tal-assistenza teknika għall-bini ta’ kapaċitajiet iffinanzjata mill-UE; |
| --- | --- |

25.

Iħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Istati Membri jindirizzaw l-isfida tal-kapaċità amministrattiva u istituzzjonali fil-livelli kollha tal-gvern, u b’mod speċjali fil-livell sottonazzjonali, li hija ostakolu għall-implimentazzjoni sħiħa tar-Rakkomandazzjonijiet Speċifiċi għall-Pajjiż; għal dan il-għan, itenni t-talba tiegħu lill-Kummissjoni Ewropea biex toħroġ dokument strateġiku uniku li jistabbilixxi linji gwida u prinċipji ta’ koordinazzjoni għall-flussi kollha tal-assistenza teknika għall-bini ta’ kapaċitajiet iffinanzjata mill-UE;

| 26. | Jitlob li jitqiesu miżuri biex l-Istati Membri jiġu mħeġġa jadottaw il-Kodiċi ta’ Kondotta; |
| --- | --- |

26.

Jitlob li jitqiesu miżuri biex l-Istati Membri jiġu mħeġġa jadottaw il-Kodiċi ta’ Kondotta;

| 27. | Jistieden lill-Kummissjoni Ewropea, lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew biex jibdew jaħdmu fuq il-Kodiċi ta’ Kondotta f’konsultazzjoni mal-KtR, filwaqt li jqisu l-istruttura u l-kontenut ewlieni ta’ hawn fuq u jaderixxu mal-principji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità. |
| --- | --- |

27.

Jistieden lill-Kummissjoni Ewropea, lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew biex jibdew jaħdmu fuq il-Kodiċi ta’ Kondotta f’konsultazzjoni mal-KtR, filwaqt li jqisu l-istruttura u l-kontenut ewlieni ta’ hawn fuq u jaderixxu mal-principji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità.

Brussell, il-11 ta’ Mejju 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Markku MARKKULA

---

(1)  Ara l-Flash Eurobarometer 427, maħruġ fit-22 ta’ Ottubru 2015 u bbażat fuq 62 511 persuna li wieġbet.

1

(2)  Karta għall-Governanza f’Diversi Livelli (MLG) fl-Ewropa http://cor.europa.eu/mt/activities/governance/Pages/charter-for-multiLevel-governance.aspx.

2

(3)  Regolament Delegat tal-Kummissjoni dwar il-Kodiċi ta’ Kondotta tal-Unjoni Ewropea dwar sħubija fil-qafas tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (Nru 240/2014).

3

(4)  Abbażi tal-Artikolu 5(6)tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 (ir-Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni).

4

---

| 15.9.2017 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 306/28 |
| --- | --- | --- | --- |

15.9.2017

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 306/28

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar “L-innovazzjoni soċjali bħala għodda ġdida sabiex jiġu indirizzati l-isfidi soċjetali”

(2017/C 306/06)

| Relatur: | Marcelle Hendrickx (NL/ALDE), Membru tal-Kunsill Eżekuttiv ta’ Tilburg |
| --- | --- |

Relatur:

Marcelle Hendrickx (NL/ALDE), Membru tal-Kunsill Eżekuttiv ta’ Tilburg

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI (KtR)

Kummenti ġenerali

| 1. | Il-Kumitat jirrealizza li l-Ewropa qiegħda tiffaċċja sfidi soċjetali kbar: l-Ewropej jinsabu inċerti dwar il-futur tagħhom; ir-rata tal-qgħad għadha ogħla milli kienet qabel il-kriżi finanzjarja u ekonomika, speċjalment fir-rigward tar-rata tal-qgħad taż-żgħażagħ; l-effetti tat-tibdil fil-klima qed jidhru dejjem aktar; il-popolazzjoni qiegħda tixjieħ; u l-wasla tar-refuġjati, ta’ dawk li jfittxu l-asil u tal-migranti ġġib magħha kwistjonijiet ġodda għall-awtoritajiet lokali u reġjonali. |
| --- | --- |

1.

Il-Kumitat jirrealizza li l-Ewropa qiegħda tiffaċċja sfidi soċjetali kbar: l-Ewropej jinsabu inċerti dwar il-futur tagħhom; ir-rata tal-qgħad għadha ogħla milli kienet qabel il-kriżi finanzjarja u ekonomika, speċjalment fir-rigward tar-rata tal-qgħad taż-żgħażagħ; l-effetti tat-tibdil fil-klima qed jidhru dejjem aktar; il-popolazzjoni qiegħda tixjieħ; u l-wasla tar-refuġjati, ta’ dawk li jfittxu l-asil u tal-migranti ġġib magħha kwistjonijiet ġodda għall-awtoritajiet lokali u reġjonali.

| 2. | Il-membri tal-Kumitat qegħdin jaraw is-soċjetà tinbidel. Illum, l-Ewropej huma aktar eżiġenti kif ukoll huma aktar kwalifikati minn qabel. Dan ifisser li qegħdin dejjem aktar imexxu ħajjithom, iridu jtejbu l-livell ta’ għajxien tagħhom u jkunu involuti aktar fl-indirizzar tal-kwistjonijiet soċjali rilevanti. Fl-istess ħin, aħna bħala awtoritajiet lokali u reġjonali ninsabu konxji li l-interessi taċ-ċittadini tagħna jistgħu jvarjaw ħafna; |
| --- | --- |

2.

Il-membri tal-Kumitat qegħdin jaraw is-soċjetà tinbidel. Illum, l-Ewropej huma aktar eżiġenti kif ukoll huma aktar kwalifikati minn qabel. Dan ifisser li qegħdin dejjem aktar imexxu ħajjithom, iridu jtejbu l-livell ta’ għajxien tagħhom u jkunu involuti aktar fl-indirizzar tal-kwistjonijiet soċjali rilevanti. Fl-istess ħin, aħna bħala awtoritajiet lokali u reġjonali ninsabu konxji li l-interessi taċ-ċittadini tagħna jistgħu jvarjaw ħafna;

| 3. | Barra minn hekk qiegħda tiżdied il-kumplessità tal-isfidi soċjetali: dawn l-isfidi ma jistgħux jiġu kklassifikati faċilment f’qasam ta’ politika partikolari, ma jirrispettawx il-fruntieri amministrattivi u jmorru lil hinn mill-perjodi amministrattivi. Dawn jitolbu azzjonijiet immedjati kif ukoll viżjoni u strateġija fit-tul, kif ukoll bidla radikali fir-rigward tad-dimensjoni soċjali tal-politiki tal-UE, inkluża dik tal-UEM, sabiex jintlaħqu ċ-ċittadini kollha u tissaħħaħ is-solidarjetà fost in-nies u l-Istati Membri. |
| --- | --- |

3.

Barra minn hekk qiegħda tiżdied il-kumplessità tal-isfidi soċjetali: dawn l-isfidi ma jistgħux jiġu kklassifikati faċilment f’qasam ta’ politika partikolari, ma jirrispettawx il-fruntieri amministrattivi u jmorru lil hinn mill-perjodi amministrattivi. Dawn jitolbu azzjonijiet immedjati kif ukoll viżjoni u strateġija fit-tul, kif ukoll bidla radikali fir-rigward tad-dimensjoni soċjali tal-politiki tal-UE, inkluża dik tal-UEM, sabiex jintlaħqu ċ-ċittadini kollha u tissaħħaħ is-solidarjetà fost in-nies u l-Istati Membri.

| 4. | Fl-istess ħin, l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom inqas riżorsi finanzjarji biex jindirizzaw dawn l-isfidi ġodda u kumplessi f’soċjetà li qed tinbidel b’rata mgħaġġla, u għalhekk kwalunkwe intervent f’dan il-qasam ser jitlob koordinazzjoni oġġettiva, prammatika u effettiva bejn il-livelli differenti tal-governanza; |
| --- | --- |

4.

Fl-istess ħin, l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom inqas riżorsi finanzjarji biex jindirizzaw dawn l-isfidi ġodda u kumplessi f’soċjetà li qed tinbidel b’rata mgħaġġla, u għalhekk kwalunkwe intervent f’dan il-qasam ser jitlob koordinazzjoni oġġettiva, prammatika u effettiva bejn il-livelli differenti tal-governanza;

| 5. | Il-Kumitat jinnota l-limitazzjonijiet tal-approċċ u l-istrumenti ta’ politika attwali fir-rigward tal-isforzi sabiex jitfasslu soluzzjonijiet għall-isfidi soċjetali tal-lum. Fl-istess ħin, dawn l-iżviluppi joħolqu wkoll opportunitajiet għal Ewropa moderna u innovattiva; |
| --- | --- |

5.

Il-Kumitat jinnota l-limitazzjonijiet tal-approċċ u l-istrumenti ta’ politika attwali fir-rigward tal-isforzi sabiex jitfasslu soluzzjonijiet għall-isfidi soċjetali tal-lum. Fl-istess ħin, dawn l-iżviluppi joħolqu wkoll opportunitajiet għal Ewropa moderna u innovattiva;

| 6. | Fl-innovazzjoni soċjali, il-Kumitat jara strument importanti biex, bl-involviment tas-setturi pubbliċi, privati u t-tielet settur, jiġu indirizzati l-isfidi soċjetali tal-lum u sabiex tittejjeb il-kwalità tal-ħajja tal-Ewropej. Proġetti soċjalment innovattivi għandhom impatt akbar fuq is-soċjetà u fuq l-ekonomija in ġenerali, meta jiġu kkombinati mal-appoġġ teknoloġiku, peress li dawn joffru soluzzjonijiet aħjar għaċ-ċittadini Ewropej. |
| --- | --- |

6.

Fl-innovazzjoni soċjali, il-Kumitat jara strument importanti biex, bl-involviment tas-setturi pubbliċi, privati u t-tielet settur, jiġu indirizzati l-isfidi soċjetali tal-lum u sabiex tittejjeb il-kwalità tal-ħajja tal-Ewropej. Proġetti soċjalment innovattivi għandhom impatt akbar fuq is-soċjetà u fuq l-ekonomija in ġenerali, meta jiġu kkombinati mal-appoġġ teknoloġiku, peress li dawn joffru soluzzjonijiet aħjar għaċ-ċittadini Ewropej.

Il-karatteristiċi tal-innovazzjoni soċjali

| 7. | Il-Kumitat jaqbel mad-definizzjoni tal-innovazzjoni soċjali bħala ideat ġodda (prodotti, servizzi u mudelli) li b’mod simultanju jissodisfaw il-bżonnijiet soċjali (b’mod aktar effettiv mill-alternattivi) u joħolqu relazzjonijiet u kollaborazzjonijiet soċjali ġodda (1). |
| --- | --- |

7.

Il-Kumitat jaqbel mad-definizzjoni tal-innovazzjoni soċjali bħala ideat ġodda (prodotti, servizzi u mudelli) li b’mod simultanju jissodisfaw il-bżonnijiet soċjali (b’mod aktar effettiv mill-alternattivi) u joħolqu relazzjonijiet u kollaborazzjonijiet soċjali ġodda (1).

| 8. | L-innovazzjoni soċjali tista’ tkun strument ewlieni għall-problemi soċjetali kollha. L-eżempji jinkludu l-ġlieda kontra l-qgħad fost iż-żgħażagħ, il-promozzjoni tal-kura u l-awtonomija tal-persuni anzjani u l-integrazzjoni tal-persuni li jesperjenzaw diffikultajiet biex jidħlu fis-suq tax-xogħol u r-riġenerazzjoni tar-reġjuni remoti u tar-reġjuni li qed jiffaċċjaw sfidi demografiċi differenti u żoni urbani f’diffikultajiet. |
| --- | --- |

8.

L-innovazzjoni soċjali tista’ tkun strument ewlieni għall-problemi soċjetali kollha. L-eżempji jinkludu l-ġlieda kontra l-qgħad fost iż-żgħażagħ, il-promozzjoni tal-kura u l-awtonomija tal-persuni anzjani u l-integrazzjoni tal-persuni li jesperjenzaw diffikultajiet biex jidħlu fis-suq tax-xogħol u r-riġenerazzjoni tar-reġjuni remoti u tar-reġjuni li qed jiffaċċjaw sfidi demografiċi differenti u żoni urbani f’diffikultajiet.

| 9. | Għall-Kumitat, il-karatteristiċi tal-innovazzjoni soċjali huma approċċ minn isfel għal fuq, il-ħolqien konġunt qrib in-nies sabiex tinstab soluzzjoni (2), il-forniment ta’ soluzzjonijiet imfassla apposta, rabtiet ġodda u l-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet pubbliċi, l-intrapriżi, l-istituzzjonijiet tal-għarfien, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw l-interessi taċ-ċittadini (3). |
| --- | --- |

9.

Għall-Kumitat, il-karatteristiċi tal-innovazzjoni soċjali huma approċċ minn isfel għal fuq, il-ħolqien konġunt qrib in-nies sabiex tinstab soluzzjoni (2), il-forniment ta’ soluzzjonijiet imfassla apposta, rabtiet ġodda u l-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet pubbliċi, l-intrapriżi, l-istituzzjonijiet tal-għarfien, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw l-interessi taċ-ċittadini (3).

| 10. | Il-Kumitat jixtieq li jiġu individwati l-panels tal-konsumaturi bħala eżempju tajjeb ta’ approċċ minn isfel għal fuq. Il-panels tal-konsumaturi jipprovdu punt ta’ kuntatt mal-konsumaturi li huma familjari ma’ ċerti servizzi. Il-panels tal-konsumaturi huma adattati biex jiġbru l-feedback tal-konsumaturi (eż. l-esperjenzi tal-utenti), jiżviluppaw is-servizzi u l-prodotti u kif ukoll joħolqu u jittestjaw ideat ġodda (fuq bażi minn isfel għal fuq). Il-panels tal-konsumaturi jippromovu l-inklużjoni u jipprovdu lill-konsumaturi b’opportunità reali biex isemmgħu leħinhom. |
| --- | --- |

10.

Il-Kumitat jixtieq li jiġu individwati l-panels tal-konsumaturi bħala eżempju tajjeb ta’ approċċ minn isfel għal fuq. Il-panels tal-konsumaturi jipprovdu punt ta’ kuntatt mal-konsumaturi li huma familjari ma’ ċerti servizzi. Il-panels tal-konsumaturi huma adattati biex jiġbru l-feedback tal-konsumaturi (eż. l-esperjenzi tal-utenti), jiżviluppaw is-servizzi u l-prodotti u kif ukoll joħolqu u jittestjaw ideat ġodda (fuq bażi minn isfel għal fuq). Il-panels tal-konsumaturi jippromovu l-inklużjoni u jipprovdu lill-konsumaturi b’opportunità reali biex isemmgħu leħinhom.

| 11. | L-innovazzjoni soċjali hija mod ieħor ta’ ħidma għall-awtoritajiet pubbliċi. Din titlob li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jkollhom attitudni miftuħa għall-inizjattivi u l-ideat mill-pubbliku, min-negozji, mill-istituzzjonijiet ta’ għarfien u dawk edukattivi, u mill-organizzazzjonijiet soċjali. Għalhekk huwa importanti l-għarfien li s-soluzzjoni għal ħafna mistoqsijiet tal-lum il-ġurnata ma tinstabx biss fis-settur pubbliku. Iżda attitudni miftuħa ma tfissirx attitudni passiva. Il-promozzjoni tal-innovazzjoni soċjali ta’ spiss tirrikjedi rwol ta’ tmexxija kif ukoll ta’ koordinazzjoni min-naħa tal-awtoritajiet lokali sabiex jiġu negozjati s-sħubijiet, jitlaqqgħu flimkien il-partijiet interessati, jinħolqu ekosistemi ta’ innovazzjoni, jiġu promossi inizjattivi tajba mill-pubbliku u l-komunitajiet lokali, jinħolqu oqfsa legali flessibbli, tiġi żgurata l-kondiviżjoni tal-għarfien u jitħeġġeġ id-djalogu. |
| --- | --- |

11.

L-innovazzjoni soċjali hija mod ieħor ta’ ħidma għall-awtoritajiet pubbliċi. Din titlob li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jkollhom attitudni miftuħa għall-inizjattivi u l-ideat mill-pubbliku, min-negozji, mill-istituzzjonijiet ta’ għarfien u dawk edukattivi, u mill-organizzazzjonijiet soċjali. Għalhekk huwa importanti l-għarfien li s-soluzzjoni għal ħafna mistoqsijiet tal-lum il-ġurnata ma tinstabx biss fis-settur pubbliku. Iżda attitudni miftuħa ma tfissirx attitudni passiva. Il-promozzjoni tal-innovazzjoni soċjali ta’ spiss tirrikjedi rwol ta’ tmexxija kif ukoll ta’ koordinazzjoni min-naħa tal-awtoritajiet lokali sabiex jiġu negozjati s-sħubijiet, jitlaqqgħu flimkien il-partijiet interessati, jinħolqu ekosistemi ta’ innovazzjoni, jiġu promossi inizjattivi tajba mill-pubbliku u l-komunitajiet lokali, jinħolqu oqfsa legali flessibbli, tiġi żgurata l-kondiviżjoni tal-għarfien u jitħeġġeġ id-djalogu.

| 12. | B’mod ġust, il-Kummissjoni Ewropea tipproponi li l-UE għandha tikseb riżultati konkreti li jindirizzaw il-ħtiġijiet u t-tħassib taċ-ċittadini tagħna. Jekk l-innovazzjoni soċjali tkun appoġġjata u faċilitata mill-bidu nett fit-tfassil tal-politika u fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet, jinkisbu soluzzjonijiet aħjar, kif ukoll soluzzjonijiet li jiġu appoġġjati aktar. |
| --- | --- |

12.

B’mod ġust, il-Kummissjoni Ewropea tipproponi li l-UE għandha tikseb riżultati konkreti li jindirizzaw il-ħtiġijiet u t-tħassib taċ-ċittadini tagħna. Jekk l-innovazzjoni soċjali tkun appoġġjata u faċilitata mill-bidu nett fit-tfassil tal-politika u fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet, jinkisbu soluzzjonijiet aħjar, kif ukoll soluzzjonijiet li jiġu appoġġjati aktar.

| 13. | L-appoġġ taċ-ċittadini huwa kruċjali fi żmien meta l-fiduċja fl-istituzzjonijiet demokratiċi tagħna tinsab taħt pressjoni. L-innovazzjoni soċjali tibda mill-pubbliku u l-komunitajiet lokali: mill-konsultazzjoni pubblika sabiex jiġu identifikati l-ħtiġijiet soċjetali, sat-tfassil ta’ soluzzjonijiet u l-implimentazzjoni tagħhom permezz ta’ proċess ta’ inklużjoni, kondiviżjoni, koresponsabbiltà, reċiproċità u l-istabbiliment ta’ netwerks bejn diversi partijiet interessati. Din id-dimensjoni għandha tiġi integrata mad-dimensjoni territorjali, li u tkun tikkorrispondi mill-qrib kemm jista’ jkun mal-ħtiġijiet tal-individwi, il-familji u l-komunità. |
| --- | --- |

13.

L-appoġġ taċ-ċittadini huwa kruċjali fi żmien meta l-fiduċja fl-istituzzjonijiet demokratiċi tagħna tinsab taħt pressjoni. L-innovazzjoni soċjali tibda mill-pubbliku u l-komunitajiet lokali: mill-konsultazzjoni pubblika sabiex jiġu identifikati l-ħtiġijiet soċjetali, sat-tfassil ta’ soluzzjonijiet u l-implimentazzjoni tagħhom permezz ta’ proċess ta’ inklużjoni, kondiviżjoni, koresponsabbiltà, reċiproċità u l-istabbiliment ta’ netwerks bejn diversi partijiet interessati. Din id-dimensjoni għandha tiġi integrata mad-dimensjoni territorjali, li u tkun tikkorrispondi mill-qrib kemm jista’ jkun mal-ħtiġijiet tal-individwi, il-familji u l-komunità.

Nisfruttaw il-potenzjal, inneħħu l-ostakli

| 14. | Il-Kumitat jilqa’ bi pjaċir ir-rikonoxximent min-naħa tal-Kummissjoni Ewropea tal-importanza tal-innovazzjoni soċjali, u b’mod partikolari l-potenzjal tal-Portal Komunitarju tal-Innovazzjoni Soċjali u l-Kompetizzjoni annwali tal-Innovazzjoni Soċjali Ewropea. Il-Kumitat jixtieq jenfasizza li l-innovazzjoni soċjali mhijiex biss dwar it-tkabbir ekonomiku u l-ħolqien tal-impjiegi. Huwa importanti li l-innovazzjoni soċjali tiġi magħrufa u rikonoxxuta bħala strument li għandu jintuża f’oqsma ta’ politika differenti, inkluż fil-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni ekonomika, u li jista’ jtejjeb il-kwalità tal-ħajja tan-nies fl-Ewropa. |
| --- | --- |

14.

Il-Kumitat jilqa’ bi pjaċir ir-rikonoxximent min-naħa tal-Kummissjoni Ewropea tal-importanza tal-innovazzjoni soċjali, u b’mod partikolari l-potenzjal tal-Portal Komunitarju tal-Innovazzjoni Soċjali u l-Kompetizzjoni annwali tal-Innovazzjoni Soċjali Ewropea. Il-Kumitat jixtieq jenfasizza li l-innovazzjoni soċjali mhijiex biss dwar it-tkabbir ekonomiku u l-ħolqien tal-impjiegi. Huwa importanti li l-innovazzjoni soċjali tiġi magħrufa u rikonoxxuta bħala strument li għandu jintuża f’oqsma ta’ politika differenti, inkluż fil-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni ekonomika, u li jista’ jtejjeb il-kwalità tal-ħajja tan-nies fl-Ewropa.

| 15. | Fil-fatt, proġetti ta’ innovazzjoni soċjali li rnexxew jiżguraw il-komplementarjetà bejn it-tisħiħ tal-inklużjoni soċjali u tas-solidarjetà u l-ħolqien tat-tkabbir u tal-impjiegi. Għalhekk, il-Kumitat jisħaq dwar il-ħtieġa li l-innovazzjoni soċjali tiġi integrata fl-istrateġiji ta’ żvilupp lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

15.

Fil-fatt, proġetti ta’ innovazzjoni soċjali li rnexxew jiżguraw il-komplementarjetà bejn it-tisħiħ tal-inklużjoni soċjali u tas-solidarjetà u l-ħolqien tat-tkabbir u tal-impjiegi. Għalhekk, il-Kumitat jisħaq dwar il-ħtieġa li l-innovazzjoni soċjali tiġi integrata fl-istrateġiji ta’ żvilupp lokali u reġjonali;

| 16. | Barra minn hekk, l-innovazzjoni soċjali twassal għal innovazzjoni aħjar. L-iżviluppi teknoloġiċi qegħdin dejjem javvanzaw b’mod rapidu u x-xejriet bħad-diġitizzazzjoni u l-awtomazzjoni qegħdin ifasslu mill-ġdid is-suq tax-xogħol u l-ekonomija usa’ b’modi fundamentali fil-bliet u r-reġjuni: minn naħa, qegħdin jintilfu l-impjiegi minħabba l-awtomazzjoni u r-robotizzazzjoni u, min-naħa l-oħra, qegħdin jinħolqu impjiegi ġodda. Il-big data taffettwa l-privatezza taċ-ċittadini tagħna u mhux kulħadd jista’ jsegwi u jipproċessa bl-istess mod il-progress teknoloġiku. L-innovazzjonijiet soċjali jistgħu jgħinu biex tiżdied ir-reżiljenza tas-soċjetajiet tagħna. Il-Kumitat josserva eżempji tajbin ta’ innovazzjoni soċjali li qed jitwettqu mill-awtoritajiet lokali u reġjonali madwar l-UE. (4) |
| --- | --- |

16.

Barra minn hekk, l-innovazzjoni soċjali twassal għal innovazzjoni aħjar. L-iżviluppi teknoloġiċi qegħdin dejjem javvanzaw b’mod rapidu u x-xejriet bħad-diġitizzazzjoni u l-awtomazzjoni qegħdin ifasslu mill-ġdid is-suq tax-xogħol u l-ekonomija usa’ b’modi fundamentali fil-bliet u r-reġjuni: minn naħa, qegħdin jintilfu l-impjiegi minħabba l-awtomazzjoni u r-robotizzazzjoni u, min-naħa l-oħra, qegħdin jinħolqu impjiegi ġodda. Il-big data taffettwa l-privatezza taċ-ċittadini tagħna u mhux kulħadd jista’ jsegwi u jipproċessa bl-istess mod il-progress teknoloġiku. L-innovazzjonijiet soċjali jistgħu jgħinu biex tiżdied ir-reżiljenza tas-soċjetajiet tagħna. Il-Kumitat josserva eżempji tajbin ta’ innovazzjoni soċjali li qed jitwettqu mill-awtoritajiet lokali u reġjonali madwar l-UE. (4)

| 17. | Din tkun opportunità mitlufa jekk l-innovazzjonijiet soċjali li jirnexxu ma jiġux kondiviżi u jibqgħu fil-livell lokali biss. L-innovazzjonijiet ta’ spiss jibdew fil-livell lokali u fuq skala żgħira iżda jistgħu jkunu ta’ valur u applikabbli għaċ-ċittadini kollha tal-Ewropa. Sabiex jiġi sfruttat il-potenzjal sħiħ tal-innovazzjoni soċjali, huwa meħtieġ ambjent li jsaħħaħ dan il-potenzjal u li jagħmel possibbli li jinxtered. |
| --- | --- |

17.

Din tkun opportunità mitlufa jekk l-innovazzjonijiet soċjali li jirnexxu ma jiġux kondiviżi u jibqgħu fil-livell lokali biss. L-innovazzjonijiet ta’ spiss jibdew fil-livell lokali u fuq skala żgħira iżda jistgħu jkunu ta’ valur u applikabbli għaċ-ċittadini kollha tal-Ewropa. Sabiex jiġi sfruttat il-potenzjal sħiħ tal-innovazzjoni soċjali, huwa meħtieġ ambjent li jsaħħaħ dan il-potenzjal u li jagħmel possibbli li jinxtered.

| 18. | Hemm ħafna eżempji ta’ prattiki tajbin ta’ innovazzjoni soċjali li jgħinu kemm lin-nisa kif ukoll lit-tfal f’sitwazzjonijiet ta’ riskju. Dawn il-prattiki għandhom jingħataw importanza sabiex ikunu jistgħu jiġu estiżi madwar l-Ewropa lil persuni f’sitwazzjonijiet bħal dawn, fejn dan ikun meħtieġ billi jiġi ffaċilitat il-finanzjament tagħhom permezz tal-Fondi Strutturali. |
| --- | --- |

18.

Hemm ħafna eżempji ta’ prattiki tajbin ta’ innovazzjoni soċjali li jgħinu kemm lin-nisa kif ukoll lit-tfal f’sitwazzjonijiet ta’ riskju. Dawn il-prattiki għandhom jingħataw importanza sabiex ikunu jistgħu jiġu estiżi madwar l-Ewropa lil persuni f’sitwazzjonijiet bħal dawn, fejn dan ikun meħtieġ billi jiġi ffaċilitat il-finanzjament tagħhom permezz tal-Fondi Strutturali.

| 19. | Sabiex jiġi sfruttat b’mod sħiħ il-potenzjal tal-innovazzjoni soċjali, hemm bżonn li l-piż amministrattiv tal-politika ta’ koeżjoni jiġi ssemplifikat u jitnaqqas. Il-kumplessità attwali u l-ambitu tal-qafas regolatorju jbiegħdu lill-applikanti. F’diversi okkażjonijiet, il-Kumitat appella lill-istituzzjonijiet tal-UE sabiex ġenwinament jissemplifikaw il-pakkett leġislattiv għall-politika ta’ koeżjoni (5). |
| --- | --- |

19.

Sabiex jiġi sfruttat b’mod sħiħ il-potenzjal tal-innovazzjoni soċjali, hemm bżonn li l-piż amministrattiv tal-politika ta’ koeżjoni jiġi ssemplifikat u jitnaqqas. Il-kumplessità attwali u l-ambitu tal-qafas regolatorju jbiegħdu lill-applikanti. F’diversi okkażjonijiet, il-Kumitat appella lill-istituzzjonijiet tal-UE sabiex ġenwinament jissemplifikaw il-pakkett leġislattiv għall-politika ta’ koeżjoni (5).

| 20. | Il-politika ta’ koeżjoni Ewropea tagħmilha diffiċli li l-innovazzjoni soċjali tiġi implimentata bħala strument. Il-proġetti fuq skala żgħira, l-imsieħba żgħar u mhux tradizzjonali u l-fatt li l-innovazzjoni soċjali mhux dejjem tiġi inkluża bħala kriterju meta ssir applikazzjoni għall-fondi Ewropej jimpedixxu li proġetti ta’ innovazzjoni soċjali jiġu ffinanzjati mill-UE. |
| --- | --- |

20.

Il-politika ta’ koeżjoni Ewropea tagħmilha diffiċli li l-innovazzjoni soċjali tiġi implimentata bħala strument. Il-proġetti fuq skala żgħira, l-imsieħba żgħar u mhux tradizzjonali u l-fatt li l-innovazzjoni soċjali mhux dejjem tiġi inkluża bħala kriterju meta ssir applikazzjoni għall-fondi Ewropej jimpedixxu li proġetti ta’ innovazzjoni soċjali jiġu ffinanzjati mill-UE.

| 21. | Għalhekk, mhux il-fondi u l-programmi Ewropej kollha huma adatti għall-innovazzjonijiet soċjali. Bl-istess mod bħal fil-każ tal-innovazzjonijiet teknoloġiċi, l-innovazzjonijiet soċjali jeħtieġu spazju sabiex jesperimentaw u r-rieda sabiex jiġu aċċettati l-innovazzjonijiet li ma jirnexxux. |
| --- | --- |

21.

Għalhekk, mhux il-fondi u l-programmi Ewropej kollha huma adatti għall-innovazzjonijiet soċjali. Bl-istess mod bħal fil-każ tal-innovazzjonijiet teknoloġiċi, l-innovazzjonijiet soċjali jeħtieġu spazju sabiex jesperimentaw u r-rieda sabiex jiġu aċċettati l-innovazzjonijiet li ma jirnexxux.

| 22. | Il-Kumitat jenfasizza li l-innovazzjoni soċjali tista’ tiġi żviluppata aktar, fost affarijiet oħra, permezz tal-ekonomija soċjali. F’dan ir-rigward jirrimarka li, minħabba l-fatt li dawn huma bbażati fuq il-kooperazzjoni u l-impenn ċiviku ta’ individwi fil-komunitajiet, l-inizjattivi tal-ekonomija soċjali jikkontribwixxu biex tiżdied il-koeżjoni soċjali, ekonomika u territorjali u biex iżdied il-livell ta’ fiduċja fl-UE kollha. Għalhekk huwa essenzjali li l-innovazzjoni soċjali tiġi appoġġjata anke bl-isfruttar tal-potenzjal tal-ekonomija soċjali permezz ta’ titjib fl-aċċess għal forom differenti ta’ finanzjament u permezz tal-isfruttar ta’ riżorsi finanzjarji suffiċjenti fil-livell lokali, reġjonali, nazzjonali u f’dak tal-UE (6). |
| --- | --- |

22.

Il-Kumitat jenfasizza li l-innovazzjoni soċjali tista’ tiġi żviluppata aktar, fost affarijiet oħra, permezz tal-ekonomija soċjali. F’dan ir-rigward jirrimarka li, minħabba l-fatt li dawn huma bbażati fuq il-kooperazzjoni u l-impenn ċiviku ta’ individwi fil-komunitajiet, l-inizjattivi tal-ekonomija soċjali jikkontribwixxu biex tiżdied il-koeżjoni soċjali, ekonomika u territorjali u biex iżdied il-livell ta’ fiduċja fl-UE kollha. Għalhekk huwa essenzjali li l-innovazzjoni soċjali tiġi appoġġjata anke bl-isfruttar tal-potenzjal tal-ekonomija soċjali permezz ta’ titjib fl-aċċess għal forom differenti ta’ finanzjament u permezz tal-isfruttar ta’ riżorsi finanzjarji suffiċjenti fil-livell lokali, reġjonali, nazzjonali u f’dak tal-UE (6).

L-innovazzjoni mqabbla mal-innovazzjoni soċjali

| 23. | Jagħraf l-importanza kbira tal-innovazzjoni għall-Unjoni Ewropea sabiex iċ-ċittadini tagħna jkunu jistgħu jiksbu l-aħjar edukazzjoni, ikun hemm biżżejjed xogħol, ikunu jistgħu jiffaċċjaw l-isfidi soċjetali attwali u l-prosperità u l-kwalità tal-ħajja jibqgħu għoljin. F’dan il-kuntest, il-Kumitat jenfasizza l-importanza tal-inizjattiva tal-Unjoni tal-Innovazzjoni biex l-UE ssir aktar favur l-innovazzjoni, fejn l-ideat it-tajba jistgħu jiġu ttrasformati aktar malajr fi prodotti u servizzi. |
| --- | --- |

23.

Jagħraf l-importanza kbira tal-innovazzjoni għall-Unjoni Ewropea sabiex iċ-ċittadini tagħna jkunu jistgħu jiksbu l-aħjar edukazzjoni, ikun hemm biżżejjed xogħol, ikunu jistgħu jiffaċċjaw l-isfidi soċjetali attwali u l-prosperità u l-kwalità tal-ħajja jibqgħu għoljin. F’dan il-kuntest, il-Kumitat jenfasizza l-importanza tal-inizjattiva tal-Unjoni tal-Innovazzjoni biex l-UE ssir aktar favur l-innovazzjoni, fejn l-ideat it-tajba jistgħu jiġu ttrasformati aktar malajr fi prodotti u servizzi.

| 24. | Jilqa’ bi pjaċir id-diversi sforzi li saru mill-Kummissjoni Ewropea biex tippromovi l-innovazzjoni soċjali, fl-oqsma tal-Programm tal-UE għall-Impjiegi u l-Innovazzjoni Soċjali (EaSI), il-mudelli ta’ ekonomija kollaborattiva, l-Orizzont 2020, il-pjattaformi tal-għarfien kulturali, u l-programmi tal-Istrument għall-SMEs. |
| --- | --- |

24.

Jilqa’ bi pjaċir id-diversi sforzi li saru mill-Kummissjoni Ewropea biex tippromovi l-innovazzjoni soċjali, fl-oqsma tal-Programm tal-UE għall-Impjiegi u l-Innovazzjoni Soċjali (EaSI), il-mudelli ta’ ekonomija kollaborattiva, l-Orizzont 2020, il-pjattaformi tal-għarfien kulturali, u l-programmi tal-Istrument għall-SMEs.

| 25. | Madankollu, il-Kumitat jikkunsidra li, għalkemm il-programm għall-Impjiegi u l-Innovazzjoni Soċjali (EaSI) jistabbilixxi, fost affarijiet oħra, li jiġġieled kontra l-qgħad fit-tul u kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali, għad m’hemmx mekkaniżmi fuq livell Ewropew sabiex jiġu ttrattati dawn il-problemi komuni b’mod effettiv. |
| --- | --- |

25.

Madankollu, il-Kumitat jikkunsidra li, għalkemm il-programm għall-Impjiegi u l-Innovazzjoni Soċjali (EaSI) jistabbilixxi, fost affarijiet oħra, li jiġġieled kontra l-qgħad fit-tul u kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali, għad m’hemmx mekkaniżmi fuq livell Ewropew sabiex jiġu ttrattati dawn il-problemi komuni b’mod effettiv.

| 26. | Minkejja dawn l-isforzi, il-Kumitat iqis li l-Istrateġija Ewropa 2020 tiffoka aktar b’mod unilaterali fuq l-aspetti tad-dimensjoni teknoloġika tal-innovazzjoni u l-aspett soċjali mhuwiex żviluppat biżżejjed. Il-Kumitat jenfasizza li l-innovazzjoni soċjali u l-innovazzjoni teknoloġika jikkomplementaw lil xulxin u huwa billi titħeġġeġ il-komplementarjetà tagħhom li jkunu jistgħu jinkisbu riżultati li jkollhom effett fuq is-soċjetà. |
| --- | --- |

26.

Minkejja dawn l-isforzi, il-Kumitat iqis li l-Istrateġija Ewropa 2020 tiffoka aktar b’mod unilaterali fuq l-aspetti tad-dimensjoni teknoloġika tal-innovazzjoni u l-aspett soċjali mhuwiex żviluppat biżżejjed. Il-Kumitat jenfasizza li l-innovazzjoni soċjali u l-innovazzjoni teknoloġika jikkomplementaw lil xulxin u huwa billi titħeġġeġ il-komplementarjetà tagħhom li jkunu jistgħu jinkisbu riżultati li jkollhom effett fuq is-soċjetà.

Ir-rwol tal-Unjoni Ewropea u rakkomandazzjonijiet

| 27. | L-isfidi soċjetali attwali huma transkonfinali u ħafna drabi jolqtu lill-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-Ewropa. L-innovazzjoni soċjali tista’ taqdi rwol importanti biex tinħoloq koeżjoni soċjali, ekonomika u territorjali. F’dan il-qasam, huwa mixtieq li l-UE taqdi ta’ xprun, ta’ faċilitatur u ta’ koordinatur. |
| --- | --- |

27.

L-isfidi soċjetali attwali huma transkonfinali u ħafna drabi jolqtu lill-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-Ewropa. L-innovazzjoni soċjali tista’ taqdi rwol importanti biex tinħoloq koeżjoni soċjali, ekonomika u territorjali. F’dan il-qasam, huwa mixtieq li l-UE taqdi ta’ xprun, ta’ faċilitatur u ta’ koordinatur.

| 28. | Il-Kumitat jitlob lill-Kummissjoni Ewropea biex tiżgura li fit-tfassil tal-politika tagħha, titqies b’mod sħiħ il-fattibilità fil-livell lokali u reġjonali. Dan huwa konformi mal-implimentazzjoni tal-Aġenda Urbana tal-UE, fejn il-Kummissjoni, l-Istati Membri u l-bliet jidentifikaw il-fattibbiltà tal-politiki u l-leġislazzjoni tal-UE fil-livell lokali. Dan huwa aktar u aktar rilevanti għal proġetti ta’ innovazzjoni soċjali, li spiss huma appoġġjati mill-awtoritajiet lokali u reġjonali matul il-proċess kollu ta’ innovazzjoni (it-tnedija, l-esperimentazzjoni, it-tixrid u l-evalwazzjoni). |
| --- | --- |

28.

Il-Kumitat jitlob lill-Kummissjoni Ewropea biex tiżgura li fit-tfassil tal-politika tagħha, titqies b’mod sħiħ il-fattibilità fil-livell lokali u reġjonali. Dan huwa konformi mal-implimentazzjoni tal-Aġenda Urbana tal-UE, fejn il-Kummissjoni, l-Istati Membri u l-bliet jidentifikaw il-fattibbiltà tal-politiki u l-leġislazzjoni tal-UE fil-livell lokali. Dan huwa aktar u aktar rilevanti għal proġetti ta’ innovazzjoni soċjali, li spiss huma appoġġjati mill-awtoritajiet lokali u reġjonali matul il-proċess kollu ta’ innovazzjoni (it-tnedija, l-esperimentazzjoni, it-tixrid u l-evalwazzjoni).

| 29. | Il-Kumitat jitlob lill-Kummissjoni Ewropea biex tirrikonoxxi l-innovazzjoni soċjali bħala strument sabiex jiġu indirizzati diversi sfidi soċjetali u sabiex tittejjeb il-kwalità tal-ħajja tar-residenti. |
| --- | --- |

29.

Il-Kumitat jitlob lill-Kummissjoni Ewropea biex tirrikonoxxi l-innovazzjoni soċjali bħala strument sabiex jiġu indirizzati diversi sfidi soċjetali u sabiex tittejjeb il-kwalità tal-ħajja tar-residenti.

| 30. | Il-Kummissjoni Ewropea għandha tassumi rwol ta’ mexxejja fl-iżvilupp tal-innovazzjoni soċjali, il-kondiviżjoni tal-għarfien u t-tixrid ta’prattiki tajba f’dan il-qasam, pereżempju, min-naħa tal-korpi tal-ekonomija soċjali għandha tiżgura li jiġu adottati politiki li jwasslu għall-innovazzjoni soċjali u li tinħoloq komunità Ewropea ġenwina ta’ innovazzjoni soċjali, bejn id-diversi livelli ta’ governanza, inklużi miżuri integrati fil-qasam tal-kura tas-saħħa, l-akkomodazzjoni u t-tiftix attiv għal impjieg. |
| --- | --- |

30.

Il-Kummissjoni Ewropea għandha tassumi rwol ta’ mexxejja fl-iżvilupp tal-innovazzjoni soċjali, il-kondiviżjoni tal-għarfien u t-tixrid ta’prattiki tajba f’dan il-qasam, pereżempju, min-naħa tal-korpi tal-ekonomija soċjali għandha tiżgura li jiġu adottati politiki li jwasslu għall-innovazzjoni soċjali u li tinħoloq komunità Ewropea ġenwina ta’ innovazzjoni soċjali, bejn id-diversi livelli ta’ governanza, inklużi miżuri integrati fil-qasam tal-kura tas-saħħa, l-akkomodazzjoni u t-tiftix attiv għal impjieg.

| 31. | Il-Kumitat jappella lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tneħħi l-ostakli msemmija u tinkludi l-innovazzjoni soċjali fost il-kriterji li jitqiesu meta ssir applikazzjoni għall-fondi tal-UE, u sabiex tiftaħ il-fondi u l-programmi għal istituzzjonijiet jew gruppi mhux tradizzjonali, u tagħmel possibbli spazji għall-esperimentazzjoni fejn jiġi aċċettat esperiment li jkun falla. |
| --- | --- |

31.

Il-Kumitat jappella lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tneħħi l-ostakli msemmija u tinkludi l-innovazzjoni soċjali fost il-kriterji li jitqiesu meta ssir applikazzjoni għall-fondi tal-UE, u sabiex tiftaħ il-fondi u l-programmi għal istituzzjonijiet jew gruppi mhux tradizzjonali, u tagħmel possibbli spazji għall-esperimentazzjoni fejn jiġi aċċettat esperiment li jkun falla.

| 32. | Il-Kumitat jappella lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tiżviluppa arranġamenti ta’ monitoraġġ u valutazzjonijiet tal-impatt, b’indikaturi ċari, u kif ukoll valutazzjonijiet tal-iżviluppi fl-innovazzjoni soċjali fid-diversi Stati Membri, speċjalment min-naħa tal-ekonomija soċjali. B’dan il-mod jistgħu jitkejlu r-riżultati tal-innovazzjoni soċjali u dan jippermetti li jiġi stabbilit l-impatt tagħha. Dan għandu jagħmilha eħfef biex jiġi attirat il-finanzjament. |
| --- | --- |

32.

Il-Kumitat jappella lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tiżviluppa arranġamenti ta’ monitoraġġ u valutazzjonijiet tal-impatt, b’indikaturi ċari, u kif ukoll valutazzjonijiet tal-iżviluppi fl-innovazzjoni soċjali fid-diversi Stati Membri, speċjalment min-naħa tal-ekonomija soċjali. B’dan il-mod jistgħu jitkejlu r-riżultati tal-innovazzjoni soċjali u dan jippermetti li jiġi stabbilit l-impatt tagħha. Dan għandu jagħmilha eħfef biex jiġi attirat il-finanzjament.

| 33. | Bil-għan li jiġi sfruttat il-potenzjal sħiħ tal-innovazzjoni soċjali, il-Kumitat jitfa’ l-attenzjoni wkoll fuqu. Huwa jitlob lill-membri tiegħu biex jesperimentaw bl-innovazzjoni soċjali fil-livell lokali, sabiex jiġu involuti awtoritajiet pubbliċi oħra, intrapriżi, istituzzjonijiet tal-għarfien u residenti, u jitlobhom ukoll jaqsmu l-esperjenzi tagħhom. |
| --- | --- |

33.

Bil-għan li jiġi sfruttat il-potenzjal sħiħ tal-innovazzjoni soċjali, il-Kumitat jitfa’ l-attenzjoni wkoll fuqu. Huwa jitlob lill-membri tiegħu biex jesperimentaw bl-innovazzjoni soċjali fil-livell lokali, sabiex jiġu involuti awtoritajiet pubbliċi oħra, intrapriżi, istituzzjonijiet tal-għarfien u residenti, u jitlobhom ukoll jaqsmu l-esperjenzi tagħhom.

| 34. | Il-Kumitat jenfasizza l-importanza tal-klawsoli soċjali fl-evalwazzjoni tal-offerti għall-akkwist pubbliku u jistieden lill-Kummissjoni Ewropea biex tiżgura li dawn jiġu trasposti u implimentati b’mod tajjeb fl-Istati Membri. Jitlob ukoll flessibbiltà fir-regoli attwali dwar l-għajnuna mill-istat sabiex titrawwem l-innovazzjoni soċjali. Barra minn hekk, jissuġġerixxi li jiġi mistħarreġ il-potenzjal tal-kapital tal-membri u tal-innovazzjoni parteċipatorja għall-programmi eżistenti tal-innovazzjoni soċjali u tal-investiment soċjali, li normalment ikunu bbażati fuq mudelli ta’ tmexxija mill-investituri. |
| --- | --- |

34.

Il-Kumitat jenfasizza l-importanza tal-klawsoli soċjali fl-evalwazzjoni tal-offerti għall-akkwist pubbliku u jistieden lill-Kummissjoni Ewropea biex tiżgura li dawn jiġu trasposti u implimentati b’mod tajjeb fl-Istati Membri. Jitlob ukoll flessibbiltà fir-regoli attwali dwar l-għajnuna mill-istat sabiex titrawwem l-innovazzjoni soċjali. Barra minn hekk, jissuġġerixxi li jiġi mistħarreġ il-potenzjal tal-kapital tal-membri u tal-innovazzjoni parteċipatorja għall-programmi eżistenti tal-innovazzjoni soċjali u tal-investiment soċjali, li normalment ikunu bbażati fuq mudelli ta’ tmexxija mill-investituri.

Brussell, il-11 ta’ Mejju 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Markku MARKKULA

---

(1)  Empowering people, driving change: Social innovation in the European Union, BEPA (Bureau of European Policy Advisers) – 2011.

1

(2)  Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni: “Il-Pakkett ta’ Investiment Soċjali tal-UE”, CDR1999-2013_00_00_TRA_AC.

2

(3)  Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni: “Lejn approċċ komprensiv għall-bliet fl-Unjoni Ewropea”, COR-2013-06902.

3

(4)  Pereżempju, Proeftuin Dementie (Dementia Testbed) f’Tilburg, in-Netherlands. F’dan jaħdmu b’mod konġunt intrapriżi, stabbilimenti edukattivi u xjentifiċi, infirmiera kif ukoll pazjenti u l-familji tagħhom sabiex il-pazjenti jkunu jistgħu jibqgħu jgħixu f’darhom għal perjodu itwal u f’kundizzjonijiet aħjar. L-innovazzjonijiet tekniċi li qegħdin jiġu applikati f’dan il-proġett qegħdin jiġu żviluppati flimkien ma’ dawn il-gruppi differenti.

4

(5)  Fost oħrajn: l-Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni: Semplifikazzjoni tal-FSIE mill-perspettiva tal-Awtoritajiet Lokali u Reġjonali (COR-2016-00008).

5

(6)  Opinjoni tal-KtR dwar “Ir-rwol tal-ekonomija soċjali sabiex jerġa’ jinkiseb it-tkabbir ekonomiku u jiġi miġġieled il-qgħad” (COR-2015-01691).

6

---

| 15.9.2017 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 306/32 |
| --- | --- | --- | --- |

15.9.2017

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 306/32

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar “Id-dimensjoni lokali u reġjonali tal-bijoekonomija u r-rwol tal-bliet u r-reġjuni”

(2017/C 306/07)

| Relatur: | Katrin Budde (DE/PSE), Membru tal-Landtag ta’ Sachsen-Anhalt |
| --- | --- |

Relatur:

Katrin Budde (DE/PSE), Membru tal-Landtag ta’ Sachsen-Anhalt

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI (KtR)

Messaġġi prinċipali

| 1. | jilqa’ l-isforzi magħmula mill-Kummissjoni Ewropea, mill-Istati Membri u mir-reġjuni biex iħeġġu l-bijoekonomija fuq livell reġjonali permezz tal-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi naturali, inklużi l-art u l-ilma ħelu u tal-ilmijiet marittimi u jitlob li dawn l-isforzi jiżdiedu; |
| --- | --- |

1.

jilqa’ l-isforzi magħmula mill-Kummissjoni Ewropea, mill-Istati Membri u mir-reġjuni biex iħeġġu l-bijoekonomija fuq livell reġjonali permezz tal-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi naturali, inklużi l-art u l-ilma ħelu u tal-ilmijiet marittimi u jitlob li dawn l-isforzi jiżdiedu;

| 2. | jara l-iżvilupp tal-bijoekonomija b’mod speċjali f’żoni ta’ foresti rurali u adatti tal-UE bħala potenzjal maġġuri għall-iżvilupp fit-tkabbir u l-impjiegi u jindika li dan il-potenzjal jista’ jiġi implimentat biss jekk l-atturi fir-reġjuni u l-muniċipalitajiet jikkooperaw mill-qrib u jikkondividu objettivi komuni; |
| --- | --- |

2.

jara l-iżvilupp tal-bijoekonomija b’mod speċjali f’żoni ta’ foresti rurali u adatti tal-UE bħala potenzjal maġġuri għall-iżvilupp fit-tkabbir u l-impjiegi u jindika li dan il-potenzjal jista’ jiġi implimentat biss jekk l-atturi fir-reġjuni u l-muniċipalitajiet jikkooperaw mill-qrib u jikkondividu objettivi komuni;

| 3. | jipproponi għalhekk li aġġornament futur tal-istrateġija u l-pjan ta’ azzjoni tal-bijoekonomija jiffoka fuq it-twettiq tal-potenzjal u l-benefiċċji tal-bijoekonomija, inklużi l-bijoteknoloġija u l-bijomassa, għall-iżvilupp lokali u reġjonali kemm fiż-żoni urbani kif ukoll f’dawk rurali; |
| --- | --- |

3.

jipproponi għalhekk li aġġornament futur tal-istrateġija u l-pjan ta’ azzjoni tal-bijoekonomija jiffoka fuq it-twettiq tal-potenzjal u l-benefiċċji tal-bijoekonomija, inklużi l-bijoteknoloġija u l-bijomassa, għall-iżvilupp lokali u reġjonali kemm fiż-żoni urbani kif ukoll f’dawk rurali;

| 4. | huwa konvint li hemm bżonn ta’ aktar sinerġiji bejn l-inizjattivi Ewropej, nazzjonali, reġjonali u lokali relatati mal-bijoekonomija fl-interessi ta’ governanza f’diversi livelli sabiex jinħolqu l-aqwa kundizzjonijiet possibbli għall-iżvilupp tal-bijoekonomija fl-Ewropa; |
| --- | --- |

4.

huwa konvint li hemm bżonn ta’ aktar sinerġiji bejn l-inizjattivi Ewropej, nazzjonali, reġjonali u lokali relatati mal-bijoekonomija fl-interessi ta’ governanza f’diversi livelli sabiex jinħolqu l-aqwa kundizzjonijiet possibbli għall-iżvilupp tal-bijoekonomija fl-Ewropa;

| 5. | jitlob, b’mod partikolari, sabiex waqt ir-reviżjoni tal-istrateġija bijoekonomika jiġu kkunsidrati strateġiji reġjonali għal speċjalizzazzjoni intelliġenti li jiffukaw fuq il-bijoekonomija; |
| --- | --- |

5.

jitlob, b’mod partikolari, sabiex waqt ir-reviżjoni tal-istrateġija bijoekonomika jiġu kkunsidrati strateġiji reġjonali għal speċjalizzazzjoni intelliġenti li jiffukaw fuq il-bijoekonomija;

| 6. | jitlob li ssir reviżjoni tal-qafas legali attwali għall-iżvilupp tal-bijoekonomija rigward l-inizjattiva għal leġislazzjoni aħjar, sabiex jitneħħa kwalunkwe ostakolu għal investiment fl-UE; |
| --- | --- |

6.

jitlob li ssir reviżjoni tal-qafas legali attwali għall-iżvilupp tal-bijoekonomija rigward l-inizjattiva għal leġislazzjoni aħjar, sabiex jitneħħa kwalunkwe ostakolu għal investiment fl-UE;

| 7. | jitlob strateġiji ta’ komunikazzjoni b’saħħithom mingħand il-Kummissjoni, l-Istati Membri u r-reġjuni Ewropej sabiex jissaħħaħ l-għarfien dwar il-potenzjal tal-bijoekonomija fir-reġjuni; jipproponi fir-rigward ta’ dan is-suġġett li jintużaw it-termini “bijoreġjun” u “bijomuniċipalità” sabiex issir referenza għal żoni rurali, bliet u reġjuni li jiffukaw b’mod partikolari fuq l-iżvilupp tal-bijoekonomija; |
| --- | --- |

7.

jitlob strateġiji ta’ komunikazzjoni b’saħħithom mingħand il-Kummissjoni, l-Istati Membri u r-reġjuni Ewropej sabiex jissaħħaħ l-għarfien dwar il-potenzjal tal-bijoekonomija fir-reġjuni; jipproponi fir-rigward ta’ dan is-suġġett li jintużaw it-termini “bijoreġjun” u “bijomuniċipalità” sabiex issir referenza għal żoni rurali, bliet u reġjuni li jiffukaw b’mod partikolari fuq l-iżvilupp tal-bijoekonomija;

| 8. | jappoġġja l-fatt li l-inizjattivi għall-iżvilupp tal-bijoekonomija jiġu kkollegati mill-qrib mal-iżvilupp ta’ ġestjoni sostenibbli fil-livell reġjonali u lokali, u huwa impenjat li jappoġġja l-bijoreġjuni u l-bijomuniċipalitajiet kif ukoll in-negozji u l-assoċjazzjonijiet li jużaw ir-riżorsi bijoloġiċi lokali tagħhom biex joħolqu ktajjen b’valur miżjud ġodda – anke permezz ta’ finanzjament dirett tal-istess ċentri tar-riċerka reġjonali li joperaw fid-diversi setturi tal-bijoekonomija, inklużi prodotti agroalimentari; |
| --- | --- |

8.

jappoġġja l-fatt li l-inizjattivi għall-iżvilupp tal-bijoekonomija jiġu kkollegati mill-qrib mal-iżvilupp ta’ ġestjoni sostenibbli fil-livell reġjonali u lokali, u huwa impenjat li jappoġġja l-bijoreġjuni u l-bijomuniċipalitajiet kif ukoll in-negozji u l-assoċjazzjonijiet li jużaw ir-riżorsi bijoloġiċi lokali tagħhom biex joħolqu ktajjen b’valur miżjud ġodda – anke permezz ta’ finanzjament dirett tal-istess ċentri tar-riċerka reġjonali li joperaw fid-diversi setturi tal-bijoekonomija, inklużi prodotti agroalimentari;

| 9. | iħeġġeġ li tinbidel il-politika tal-UE u tal-Istati Membri dwar il-finanzjament b’tali mod li din tqiegħed fuq quddiem il-problemi u l-isfidi lokali eżistenti u li jiġu żviluppati l-kundizzjonijiet għall-bijoekonomija tal-UE biex jiġu appoġġati soluzzjonijiet reġjonali, anke b’kunsiderazzjoni tal-isfidi partikolari li jiffaċċjaw il-gżejjer u r-reġjuni remoti; |
| --- | --- |

9.

iħeġġeġ li tinbidel il-politika tal-UE u tal-Istati Membri dwar il-finanzjament b’tali mod li din tqiegħed fuq quddiem il-problemi u l-isfidi lokali eżistenti u li jiġu żviluppati l-kundizzjonijiet għall-bijoekonomija tal-UE biex jiġu appoġġati soluzzjonijiet reġjonali, anke b’kunsiderazzjoni tal-isfidi partikolari li jiffaċċjaw il-gżejjer u r-reġjuni remoti;

| 10. | jenfasizza li investiment dejjem akbar fil-qasam tal-bijoekonomija jista’ jintlaħaq biss jekk ikun hemm aċċess imtejjeb għall-aktar strumenti finanzjarji tal-UE importanti bħalma huma l-FEIS, il-Fondi SIE, l-Orizzont 2020, il-COSME, eċċ.; |
| --- | --- |

10.

jenfasizza li investiment dejjem akbar fil-qasam tal-bijoekonomija jista’ jintlaħaq biss jekk ikun hemm aċċess imtejjeb għall-aktar strumenti finanzjarji tal-UE importanti bħalma huma l-FEIS, il-Fondi SIE, l-Orizzont 2020, il-COSME, eċċ.;

| 11. | iħeġġeġ possibbilitajiet ta’ kombinazzjonijiet ġodda fost programmi ta’ appoġġ tal-UE differenti sabiex ikun hemm konformità mar-rekwiżiti ta’ strateġija integrata dwar l-iżvilupp ta’ bijoekonomija (il-promozzjoni tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni, it-tħeġġiġ tal-investiment, garanziji); |
| --- | --- |

11.

iħeġġeġ possibbilitajiet ta’ kombinazzjonijiet ġodda fost programmi ta’ appoġġ tal-UE differenti sabiex ikun hemm konformità mar-rekwiżiti ta’ strateġija integrata dwar l-iżvilupp ta’ bijoekonomija (il-promozzjoni tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni, it-tħeġġiġ tal-investiment, garanziji);

| 12. | huwa favur li jkun hemm iktar faċilitazzjoni fir-rigward tal-protezzjoni tal-interessi tar-reġjuni fl-Impriżi Konġunti tal-“industriji b’bażi bijo” bil-għan li titjieb il-koerenza tal-miżuri, isir użu ottimali mis-sinerġiji u l-iskambju tal-aqwa prattiki għall-appoġġ ta’ investimenti fil-bijoekonomija; |
| --- | --- |

12.

huwa favur li jkun hemm iktar faċilitazzjoni fir-rigward tal-protezzjoni tal-interessi tar-reġjuni fl-Impriżi Konġunti tal-“industriji b’bażi bijo” bil-għan li titjieb il-koerenza tal-miżuri, isir użu ottimali mis-sinerġiji u l-iskambju tal-aqwa prattiki għall-appoġġ ta’ investimenti fil-bijoekonomija;

| 13. | jitlob lill-Bank Ewropew tal-Investiment sabiex jagħmel l-aqwa użu mill-opportunitajiet maħluqa mill-FEIS 2.0 għall-finanzjament tal-bijoekonomija u sabiex b’mod proattiv ifittex li jagħmel kuntatt mal-bijoreġjuni u l-bijokomunitajiet; |
| --- | --- |

13.

jitlob lill-Bank Ewropew tal-Investiment sabiex jagħmel l-aqwa użu mill-opportunitajiet maħluqa mill-FEIS 2.0 għall-finanzjament tal-bijoekonomija u sabiex b’mod proattiv ifittex li jagħmel kuntatt mal-bijoreġjuni u l-bijokomunitajiet;

| 14. | jappoġġja l-promozzjoni ta’ kooperazzjoni interreġjonali u l-bini ta’ tagħlim komparattiv bejn il-bijoreġjuni u l-bijokomunitajiet permezz tal-Orizzont 2020, l-INTERREG u programmi oħrajn; jipproponi wkoll f’dan ir-rigward li jintuża l-istrument tal-Assoċjazzjoni Ewropea għall-kooperazzjoni territorjali bħala strument legali għall-kooperazzjoni tal-bijoreġjuni u l-bijokomunitajiet; |
| --- | --- |

14.

jappoġġja l-promozzjoni ta’ kooperazzjoni interreġjonali u l-bini ta’ tagħlim komparattiv bejn il-bijoreġjuni u l-bijokomunitajiet permezz tal-Orizzont 2020, l-INTERREG u programmi oħrajn; jipproponi wkoll f’dan ir-rigward li jintuża l-istrument tal-Assoċjazzjoni Ewropea għall-kooperazzjoni territorjali bħala strument legali għall-kooperazzjoni tal-bijoreġjuni u l-bijokomunitajiet;

| 15. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tieħu miżuri f’fażi bikrija qabel il-bidu tal-perjodu ta’ finanzjament li jmiss sabiex tappoġġja l-użu koordinat ta’ fondi tal-UE, b’mod partikolari fir-rigward tal-politika dwar l-agrikoltura, inklużi s-setturi agroalimentati u tal-forestrija, u l-politika dwar il-koeżjoni, permezz ta’ arranġamenti xierqa u koordinazzjoni dwar il-kontenut tal-programmi operattivi tal-bijoreġjuni fl-Ewropa; |
| --- | --- |

15.

jistieden lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tieħu miżuri f’fażi bikrija qabel il-bidu tal-perjodu ta’ finanzjament li jmiss sabiex tappoġġja l-użu koordinat ta’ fondi tal-UE, b’mod partikolari fir-rigward tal-politika dwar l-agrikoltura, inklużi s-setturi agroalimentati u tal-forestrija, u l-politika dwar il-koeżjoni, permezz ta’ arranġamenti xierqa u koordinazzjoni dwar il-kontenut tal-programmi operattivi tal-bijoreġjuni fl-Ewropa;

| 16. | jissuġġerixxi li jiġu żviluppati proposti ġodda għall-introduzzjoni, għal perjodu ta’ żmien limitat, ta’ sistemi rilevanti ta’ inċentiv xprunati mid-domanda għal prodotti b’bażi bijoloġika sabiex jikkumpensaw għall-ispejjeż inizjali ogħla għat-tqegħid tagħhom fis-suq; jappella f’dan ir-rigward lill-Istati Membri u lir-reġjuni tal-UE sabiex jiffavorixxu materjali b’bażi bijoloġika fil-kuntest tal-akkwisti pubbliċi; |
| --- | --- |

16.

jissuġġerixxi li jiġu żviluppati proposti ġodda għall-introduzzjoni, għal perjodu ta’ żmien limitat, ta’ sistemi rilevanti ta’ inċentiv xprunati mid-domanda għal prodotti b’bażi bijoloġika sabiex jikkumpensaw għall-ispejjeż inizjali ogħla għat-tqegħid tagħhom fis-suq; jappella f’dan ir-rigward lill-Istati Membri u lir-reġjuni tal-UE sabiex jiffavorixxu materjali b’bażi bijoloġika fil-kuntest tal-akkwisti pubbliċi;

| 17. | huwa konvint li l-potenzjal kbir tar-reġjuni tal-Ewropa fil-bijoekonomija jista’ jiġi sfruttat aħjar billi jingħata piż akbar lill-bliet u lir-reġjuni u lill-assoċjazzjonijiet interreġjonali tagħhom fil-Panel tal-Partijiet Interessati fil-qasam tal-Bijoekonomija, u għaldaqstant iħeġġeġ l-organizzazzjoni annwali ta’ “Forum Ewropew tal-Bijoreġjuni, il-Bijokomunitajiet u l-Bijomuniċipji” f’bijoreġjuni jew bijokomunitajiet differenti fl-Ewropa, li għandu jinkludi wkoll rappreżentanti mill-Istati Membri, mill-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni u mill-Parlament Ewropew; |
| --- | --- |

17.

huwa konvint li l-potenzjal kbir tar-reġjuni tal-Ewropa fil-bijoekonomija jista’ jiġi sfruttat aħjar billi jingħata piż akbar lill-bliet u lir-reġjuni u lill-assoċjazzjonijiet interreġjonali tagħhom fil-Panel tal-Partijiet Interessati fil-qasam tal-Bijoekonomija, u għaldaqstant iħeġġeġ l-organizzazzjoni annwali ta’ “Forum Ewropew tal-Bijoreġjuni, il-Bijokomunitajiet u l-Bijomuniċipji” f’bijoreġjuni jew bijokomunitajiet differenti fl-Ewropa, li għandu jinkludi wkoll rappreżentanti mill-Istati Membri, mill-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni u mill-Parlament Ewropew;

| 18. | jisħaq li, għall-iżvilupp tal-bijoekonomija, jinħtieġu adattamenti fis-sistemi edukattivi tal-Istati Membri u li t-taħriġ, it-taħriġ vokazzjonali, il-kwalifiki professjonali, kif ukoll l-istudji universitarji jistgħu jagħtu setgħa wkoll lill-persuni biex jirrispondu għar-rekwiżiti tal-ħiliet il-ġodda; għaldaqstant jipproponi li dawn ir-rekwiżiti jiġu kkunsidrati fl-aġenda edukattiva Ewropea; |
| --- | --- |

18.

jisħaq li, għall-iżvilupp tal-bijoekonomija, jinħtieġu adattamenti fis-sistemi edukattivi tal-Istati Membri u li t-taħriġ, it-taħriġ vokazzjonali, il-kwalifiki professjonali, kif ukoll l-istudji universitarji jistgħu jagħtu setgħa wkoll lill-persuni biex jirrispondu għar-rekwiżiti tal-ħiliet il-ġodda; għaldaqstant jipproponi li dawn ir-rekwiżiti jiġu kkunsidrati fl-aġenda edukattiva Ewropea;

| 19. | ifakkar li l-bijoekonomija hija wkoll opportunità għas-settur tas-saħħa peress li, permezz ta’ teknoloġiji avvanzati ta’ riċerka, attwalment huwa possibbli li jiġu żviluppati prodotti terapewtiċi innovattivi bbażati fuq sustanzi naturali kumplessi u li qed jagħtu riżultati inkoraġġanti, b’vantaġġi wkoll għall-ekosistema. Il-produzzjoni ta’ ikel ta’ kwalità u ta’ ikel funzjonali tikkontribwixxi wkoll biex titjieb is-saħħa tal-popolazzjoni; |
| --- | --- |

19.

ifakkar li l-bijoekonomija hija wkoll opportunità għas-settur tas-saħħa peress li, permezz ta’ teknoloġiji avvanzati ta’ riċerka, attwalment huwa possibbli li jiġu żviluppati prodotti terapewtiċi innovattivi bbażati fuq sustanzi naturali kumplessi u li qed jagħtu riżultati inkoraġġanti, b’vantaġġi wkoll għall-ekosistema. Il-produzzjoni ta’ ikel ta’ kwalità u ta’ ikel funzjonali tikkontribwixxi wkoll biex titjieb is-saħħa tal-popolazzjoni;

| 20. | jipproponi li l-iżvilupp tal-bijoekonomija jitqies aħjar fil-programm qafas tar-riċerka li jmiss, kif ukoll fl-iffurmar tal-politika agrikola komuni u l-politika ta’ koeżjoni futura u li l-kontribut tal-bijoekonomija għall-koeżjoni territorjali fl-UE jiġi rikonoxxut; |
| --- | --- |

20.

jipproponi li l-iżvilupp tal-bijoekonomija jitqies aħjar fil-programm qafas tar-riċerka li jmiss, kif ukoll fl-iffurmar tal-politika agrikola komuni u l-politika ta’ koeżjoni futura u li l-kontribut tal-bijoekonomija għall-koeżjoni territorjali fl-UE jiġi rikonoxxut;

| 21. | huwa tal-opinjoni li valutazzjoni tal-impatt territorjali komprensiva hija ta’ importanza kbira għar-reviżjoni tal-pjan ta’ azzjoni dwar il-bijoekonomija u li l-progress miksub fi ħdan il-pjan ta’ azzjoni li jmiss għandu jiġi evalwat regolarment permezz ta’ rapport ta’ implimentazzjoni; |
| --- | --- |

21.

huwa tal-opinjoni li valutazzjoni tal-impatt territorjali komprensiva hija ta’ importanza kbira għar-reviżjoni tal-pjan ta’ azzjoni dwar il-bijoekonomija u li l-progress miksub fi ħdan il-pjan ta’ azzjoni li jmiss għandu jiġi evalwat regolarment permezz ta’ rapport ta’ implimentazzjoni;

Il-potenzjal tal-bijoekonomija

| 22. | huwa tal-opinjoni li sfidi globali bħat-tkabbir tal-popolazzjoni, l-iskarsezza jew l-eżawriment tar-riżorsi u t-tibdil fil-klima jfissru li għandhom jinstabu approċċi ġodda biex jiġu salvagwardjati anke fil-futur it-tkabbir ekonomiku sostenibbli u l-effiċjenza fir-riżorsi li huma kruċjali għall-persuni u għall-kompetittività tal-Ewropa u r-reġjuni tagħha. L-iżvilupp ta’ prattiki agrikoli tajba mil-lat ambjentali għandhom rwol importanti f’dan ir-rigward. Il-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni (KtR) jemmen li bijoekonomija bbażata fuq l-għarfien li tirrispetta bis-sħiħ l-ambjent tista’ tikkontribwixxi bil-kbir. Il-bijoekonomija hija tema ewlenija li taffettwa l-ġejjieni tagħna. Potenzjal partikolari tagħha huwa, fost l-oħrajn, li tippromovi s-sostenibbiltà ambjentali billi tħeġġeġ l-indipendenza mill-karburanti fossili u tiġġieled it-tibdil fil-klima permezz ta’ marka tal-karbonju newtrali. Prodotti u servizzi sostenibbli li jużaw riżorsi bijoloġiċi jistgħu jirrikonċiljaw it-tliet aspetti ta’ żvilupp sostenibbli, jiġifieri it-tkabbir ekonomiku, l-iżvilupp soċjali u l-protezzjoni ambjentali; |
| --- | --- |

22.

huwa tal-opinjoni li sfidi globali bħat-tkabbir tal-popolazzjoni, l-iskarsezza jew l-eżawriment tar-riżorsi u t-tibdil fil-klima jfissru li għandhom jinstabu approċċi ġodda biex jiġu salvagwardjati anke fil-futur it-tkabbir ekonomiku sostenibbli u l-effiċjenza fir-riżorsi li huma kruċjali għall-persuni u għall-kompetittività tal-Ewropa u r-reġjuni tagħha. L-iżvilupp ta’ prattiki agrikoli tajba mil-lat ambjentali għandhom rwol importanti f’dan ir-rigward. Il-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni (KtR) jemmen li bijoekonomija bbażata fuq l-għarfien li tirrispetta bis-sħiħ l-ambjent tista’ tikkontribwixxi bil-kbir. Il-bijoekonomija hija tema ewlenija li taffettwa l-ġejjieni tagħna. Potenzjal partikolari tagħha huwa, fost l-oħrajn, li tippromovi s-sostenibbiltà ambjentali billi tħeġġeġ l-indipendenza mill-karburanti fossili u tiġġieled it-tibdil fil-klima permezz ta’ marka tal-karbonju newtrali. Prodotti u servizzi sostenibbli li jużaw riżorsi bijoloġiċi jistgħu jirrikonċiljaw it-tliet aspetti ta’ żvilupp sostenibbli, jiġifieri it-tkabbir ekonomiku, l-iżvilupp soċjali u l-protezzjoni ambjentali;

| 23. | ma jiċħadx il-fatt li l-użu ta’ proċeduri bijoteknoloġiċi jinvolvi wkoll riskji. Pereżempju, il-kwistjoni tal-użu tal-bijomassa bħala punt ta’ tluq għal prodotti b’bażi bijoloġika thedded li tinħoloq kompetizzjoni għall-art u għall-ilma (“Diskussjoni bijofjuwils vs ikel”). Għaldaqstant, jeħtieġ li l-materja prima eżistenti tintuża b’mod sostenibbli, mingħajr ħela u b’mod varjat. Użu intelliġenti tal-materjal tal-bijomassa skont sistema minn fuq għal isfel, bosta drabi u kemm jista’ jkun spiss possibbli, jista’ jkun ta’ għajnuna. Dan l-approċċ għandu jitqies għal direzzjonijiet strateġiċi ulterjuri għall-promozzjoni tal-bijoekonomija. L-applikazzjoni tal-bijotekonoloġija tista’ tikkontribwixxi għal tnaqqis tal-bijodiversità, inter alia minħabba l-użu tal-OĠM. Huwa għalhekk meħtieġ li, għall-proġetti kollha japplika b’mod strett il-prinċipju ta’ prekawzjoni f’konformità mal-liġi tal-Unjoni, kif stabbilit fl-Artikolu 191 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE); |
| --- | --- |

23.

ma jiċħadx il-fatt li l-użu ta’ proċeduri bijoteknoloġiċi jinvolvi wkoll riskji. Pereżempju, il-kwistjoni tal-użu tal-bijomassa bħala punt ta’ tluq għal prodotti b’bażi bijoloġika thedded li tinħoloq kompetizzjoni għall-art u għall-ilma (“Diskussjoni bijofjuwils vs ikel”). Għaldaqstant, jeħtieġ li l-materja prima eżistenti tintuża b’mod sostenibbli, mingħajr ħela u b’mod varjat. Użu intelliġenti tal-materjal tal-bijomassa skont sistema minn fuq għal isfel, bosta drabi u kemm jista’ jkun spiss possibbli, jista’ jkun ta’ għajnuna. Dan l-approċċ għandu jitqies għal direzzjonijiet strateġiċi ulterjuri għall-promozzjoni tal-bijoekonomija. L-applikazzjoni tal-bijotekonoloġija tista’ tikkontribwixxi għal tnaqqis tal-bijodiversità, inter alia minħabba l-użu tal-OĠM. Huwa għalhekk meħtieġ li, għall-proġetti kollha japplika b’mod strett il-prinċipju ta’ prekawzjoni f’konformità mal-liġi tal-Unjoni, kif stabbilit fl-Artikolu 191 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE);

| 24. | jinnota li l-akbar użu possibbli ta’ prodotti b’bażi bijoloġika f’kemm jista’ jkun setturi jgħin ukoll biex jiġu żgurati u jinħolqu impjiegi fi swieq ġodda u sostenibbli, b’mod partikolari f’reġjuni li qabel kienu żvantaġġati, inqas industrijalizzati kif ukoll f’reġjuni rurali, muntanjużi u kostali. Il-komponenti ta’ teknoloġija għolja tal-kimika b’bażi bijoloġika u l-industriji tal-farmaċewtika u bijoteknoloġika, barra li huma kapaċi jirriġeneraw siti deindustrijalizzati jew fi kriżi serja, iġibu benefiċċji għas-saħħa u l-kwalità tal-ħajja tal-persuni. Għaldaqstant, il-bijoekonomija għandha wkoll dimensjoni soċjali minħabba li tista’ tkun xprun kif ukoll opportunità għal bidla lokali u reġjonali strutturali; |
| --- | --- |

24.

jinnota li l-akbar użu possibbli ta’ prodotti b’bażi bijoloġika f’kemm jista’ jkun setturi jgħin ukoll biex jiġu żgurati u jinħolqu impjiegi fi swieq ġodda u sostenibbli, b’mod partikolari f’reġjuni li qabel kienu żvantaġġati, inqas industrijalizzati kif ukoll f’reġjuni rurali, muntanjużi u kostali. Il-komponenti ta’ teknoloġija għolja tal-kimika b’bażi bijoloġika u l-industriji tal-farmaċewtika u bijoteknoloġika, barra li huma kapaċi jirriġeneraw siti deindustrijalizzati jew fi kriżi serja, iġibu benefiċċji għas-saħħa u l-kwalità tal-ħajja tal-persuni. Għaldaqstant, il-bijoekonomija għandha wkoll dimensjoni soċjali minħabba li tista’ tkun xprun kif ukoll opportunità għal bidla lokali u reġjonali strutturali;

| 25. | l-objettiv huwa li jiżdied b’mod sinifikanti s-sehem ta’ industriji b’bażi bijoloġika fil-prodott gross domestiku fid-deċennju li ġej, u huwa konvint li dan l-objettiv jista’ jintlaħaq biss permezz tar-reġjuni; |
| --- | --- |

25.

l-objettiv huwa li jiżdied b’mod sinifikanti s-sehem ta’ industriji b’bażi bijoloġika fil-prodott gross domestiku fid-deċennju li ġej, u huwa konvint li dan l-objettiv jista’ jintlaħaq biss permezz tar-reġjuni;

| 26. | jinnota li għall-espansjoni tal-bijoekonomija, il-kundizzjonijiet reġjonali (il-preżenza ta’ riżorsi naturali, il-livell ta’ użu ekonomiku, l-iżvilupp ta’ ktajjen tal-valur, l-eżistenza ta’ ambjent innovattiv) u d-deċiżjonijiet strateġiċi mill-atturi lokali huma kruċjali. Dan ifisser li fl-oqsma li ġejjin, il-possibilitajiet ta’ influwenza għal aktar żvilupp tal-bijoekonomija għandhom jiġu definiti u sfruttati: ix-xjenza, it-teknoloġija, il-produzzjoni primarja l-infrastruttura industrijali, is-sistema ta’ domanda u inċentiv, id-drawwiet u l-għarfien tal-konsumaturi, il-kultura, il-politika u l-liġijiet; |
| --- | --- |

26.

jinnota li għall-espansjoni tal-bijoekonomija, il-kundizzjonijiet reġjonali (il-preżenza ta’ riżorsi naturali, il-livell ta’ użu ekonomiku, l-iżvilupp ta’ ktajjen tal-valur, l-eżistenza ta’ ambjent innovattiv) u d-deċiżjonijiet strateġiċi mill-atturi lokali huma kruċjali. Dan ifisser li fl-oqsma li ġejjin, il-possibilitajiet ta’ influwenza għal aktar żvilupp tal-bijoekonomija għandhom jiġu definiti u sfruttati: ix-xjenza, it-teknoloġija, il-produzzjoni primarja l-infrastruttura industrijali, is-sistema ta’ domanda u inċentiv, id-drawwiet u l-għarfien tal-konsumaturi, il-kultura, il-politika u l-liġijiet;

Ostakoli għall-iżvilupp tal-bijoekonomija

| 27. | jilqa’ l-fatt li qed isiru sforzi f’bosta reġjuni tal-UE sabiex tiġi żviluppata l-bijoekonomija, iżda jindika wkoll li hemm differenzi kbar fl-iżvilupp tal-bijoekonomija fir-reġjuni, madankollu xorta jara li hemm potenzjal kbir għal żvilupp. Fi ħdan ir-reġjuni tal-UE teżisti differenza kbira fir-rigward tal-mistoqsija ta’ wieħed x’jifhem bil-kelma bijoteknoloġija. Għalhekk, il-KtR jemmen li hemm bżonn ta’ strateġiji ta’ komunikazzjoni xierqa sabiex jiġi ċċarat il-potenzjal tal-bijoekonomija u sabiex jinħoloq l-għarfien korrespondenti. Il-KtR jitlob lill-Kummissjoni, kif ukoll lill-Istati Membri u lir-reġjuni tal-UE sabiex jieħdu azzjoni u jintensifikaw l-isforzi tagħhom bix-xieraq. Hemm bżonn ta’ diskussjoni miftuħa u trasparenti dwar l-għanijiet, l-isfidi u l-implimentazzjoni possibbli tal-bijoekonomija kif ukoll l-impatti negattivi jew il-ħsara jekk ma tiġix implimentata, mal-atturi rilevanti kollha fil-prattika. Il-popolazzjoni għandha tiġi informata wkoll dwar il-bijoekonomija u, b’differenza mill-bijoteknoloġija, għandha tingħata l-opportunità li tipparteċipa b’mod attiv; |
| --- | --- |

27.

jilqa’ l-fatt li qed isiru sforzi f’bosta reġjuni tal-UE sabiex tiġi żviluppata l-bijoekonomija, iżda jindika wkoll li hemm differenzi kbar fl-iżvilupp tal-bijoekonomija fir-reġjuni, madankollu xorta jara li hemm potenzjal kbir għal żvilupp. Fi ħdan ir-reġjuni tal-UE teżisti differenza kbira fir-rigward tal-mistoqsija ta’ wieħed x’jifhem bil-kelma bijoteknoloġija. Għalhekk, il-KtR jemmen li hemm bżonn ta’ strateġiji ta’ komunikazzjoni xierqa sabiex jiġi ċċarat il-potenzjal tal-bijoekonomija u sabiex jinħoloq l-għarfien korrespondenti. Il-KtR jitlob lill-Kummissjoni, kif ukoll lill-Istati Membri u lir-reġjuni tal-UE sabiex jieħdu azzjoni u jintensifikaw l-isforzi tagħhom bix-xieraq. Hemm bżonn ta’ diskussjoni miftuħa u trasparenti dwar l-għanijiet, l-isfidi u l-implimentazzjoni possibbli tal-bijoekonomija kif ukoll l-impatti negattivi jew il-ħsara jekk ma tiġix implimentata, mal-atturi rilevanti kollha fil-prattika. Il-popolazzjoni għandha tiġi informata wkoll dwar il-bijoekonomija u, b’differenza mill-bijoteknoloġija, għandha tingħata l-opportunità li tipparteċipa b’mod attiv;

| 28. | jara ostakoli għall-progress fil-bijoekonomija fl-oqsma li ġejjin: żvilupp inċert tas-suq u tat-teknoloġija, riskji kbar assoċjati ma’ proġett u perjodi ta’ ammortizzazzjoni twal għall-bini tal-infrastruttura, spejjeż kbar fir-riċerka u l-iżvilupp, spejjeż akbar għal prodotti b’bażi bijoloġika li, minkejja s-sostennibilità tagħhom, huma diffiċli biex jitwasslu lill-konsumatur aħħari, bosta atturi individwali (produtturi, politiċi, xjenza), qafas legali u n-nuqqas ta’ strateġija fit-tul li tista’ tappoġġja l-istadji kollha tal-iżvilupp u l-istabbiliment ta’ ambjent li jippermetti li jillimita l-livell għoli ta’ riskju tan-negozju f’dan is-settur; |
| --- | --- |

28.

jara ostakoli għall-progress fil-bijoekonomija fl-oqsma li ġejjin: żvilupp inċert tas-suq u tat-teknoloġija, riskji kbar assoċjati ma’ proġett u perjodi ta’ ammortizzazzjoni twal għall-bini tal-infrastruttura, spejjeż kbar fir-riċerka u l-iżvilupp, spejjeż akbar għal prodotti b’bażi bijoloġika li, minkejja s-sostennibilità tagħhom, huma diffiċli biex jitwasslu lill-konsumatur aħħari, bosta atturi individwali (produtturi, politiċi, xjenza), qafas legali u n-nuqqas ta’ strateġija fit-tul li tista’ tappoġġja l-istadji kollha tal-iżvilupp u l-istabbiliment ta’ ambjent li jippermetti li jillimita l-livell għoli ta’ riskju tan-negozju f’dan is-settur;

Investimenti u finanzjamenti

| 29. | jilqa’ l-fatt li ġew allokati EUR 3,85 biljun mill-programm Orizzont 2020 għar-riċerka u l-iżvilupp fil-bijoekonomija, li ttieħdet deċiżjoni dwar il-ħolqien ta’ Impriża Konġunta dwar l-Industriji b’bażi Bijoloġika u li l-finanzjament tal-FEIS 2.0 ġie estiż ukoll għal proġetti bijoekonomikament rilevanti; |
| --- | --- |

29.

jilqa’ l-fatt li ġew allokati EUR 3,85 biljun mill-programm Orizzont 2020 għar-riċerka u l-iżvilupp fil-bijoekonomija, li ttieħdet deċiżjoni dwar il-ħolqien ta’ Impriża Konġunta dwar l-Industriji b’bażi Bijoloġika u li l-finanzjament tal-FEIS 2.0 ġie estiż ukoll għal proġetti bijoekonomikament rilevanti;

| 30. | jisħaq fuq il-ħtieġa għal aktar investiment fl-istabbiliment u fl-iżvilupp ta’ ekonomija b’bażi bijoloġika u jitlob għal aċċess iktar faċli għall-istrumenti ta’ finanzjament eżistenti varji (Fondi SIE, FEIS, Orizzont 2020, PAK), permezz ta’ komplementarjetajiet u sinerġiji; iħeġġeġ il-ħolqien ta’ modi ġodda u mtejba ta’ kombinament ta’ programmi ta’ finanzjament tal-UE (promozzjoni ta’ innovazzjoni, promozzjoni ta’ investiment, garanziji) sabiex jitnaqqsu r-riskji għal investituri privati u bħala għajnuna għal intrapriżi ta’ daqs żgħir u medju (SMEs) għall-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti b’bażi bijoloġika; |
| --- | --- |

30.

jisħaq fuq il-ħtieġa għal aktar investiment fl-istabbiliment u fl-iżvilupp ta’ ekonomija b’bażi bijoloġika u jitlob għal aċċess iktar faċli għall-istrumenti ta’ finanzjament eżistenti varji (Fondi SIE, FEIS, Orizzont 2020, PAK), permezz ta’ komplementarjetajiet u sinerġiji; iħeġġeġ il-ħolqien ta’ modi ġodda u mtejba ta’ kombinament ta’ programmi ta’ finanzjament tal-UE (promozzjoni ta’ innovazzjoni, promozzjoni ta’ investiment, garanziji) sabiex jitnaqqsu r-riskji għal investituri privati u bħala għajnuna għal intrapriżi ta’ daqs żgħir u medju (SMEs) għall-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti b’bażi bijoloġika;

| 31. | jitlob li jkun hemm finanzjament aħjar u kapital ta’ riskju u innovazzjoni adegwat għall-iżvilupp ta’ soluzzjonijiet kummerċjabbli għal produzzjoni ta’ serje sabiex jitnaqqas ir-riskju ekonomiku partikolari għall-SMEs, b’mod partikolari fil-fażi tad-dħul fis-suq/fażi ta’ kummerċjalizzazzjoni; |
| --- | --- |

31.

jitlob li jkun hemm finanzjament aħjar u kapital ta’ riskju u innovazzjoni adegwat għall-iżvilupp ta’ soluzzjonijiet kummerċjabbli għal produzzjoni ta’ serje sabiex jitnaqqas ir-riskju ekonomiku partikolari għall-SMEs, b’mod partikolari fil-fażi tad-dħul fis-suq/fażi ta’ kummerċjalizzazzjoni;

| 32. | jindika li r-rekwiżiti reġjonali għall-espansjoni tal-bijoekonomija huma eteroġeniċi ħafna u jistieden lill-Kummissjoni sabiex tagħmel proposti fuq kif l-approċċi reġjonali jistgħu jiġu integrati fl-ippjanar tal-politiki għall-eleġibilità għall-finanzi mill-aktar fis possibbli. L-għan huwa li jinstabu proċeduri sabiex jissawru l-possibilitajiet ta’ finanzjament b’tali mod li jistgħu jiġu applikati b’suċċess skont il-kundizzjonijiet reġjonali eteroġeniċi, sabiex jingħelbu l-isfidi ġeografiċi marbutin mal-insularità jew il-periferiċità u sabiex jintrabtu aħjar mal-programmi ta’ finanzjament nazzjonali, reġjonali u lokali; |
| --- | --- |

32.

jindika li r-rekwiżiti reġjonali għall-espansjoni tal-bijoekonomija huma eteroġeniċi ħafna u jistieden lill-Kummissjoni sabiex tagħmel proposti fuq kif l-approċċi reġjonali jistgħu jiġu integrati fl-ippjanar tal-politiki għall-eleġibilità għall-finanzi mill-aktar fis possibbli. L-għan huwa li jinstabu proċeduri sabiex jissawru l-possibilitajiet ta’ finanzjament b’tali mod li jistgħu jiġu applikati b’suċċess skont il-kundizzjonijiet reġjonali eteroġeniċi, sabiex jingħelbu l-isfidi ġeografiċi marbutin mal-insularità jew il-periferiċità u sabiex jintrabtu aħjar mal-programmi ta’ finanzjament nazzjonali, reġjonali u lokali;

| 33. | jitlob li ssir valutazzjoni ta’ x’appoġġ min-naħa tad-domanda għall-bijoekonomija u xi strumenti min-naħa tad-domanda għal prodotti b’bażi bijoloġika jistgħu jiġu introdotti; iqis li l-programmi ta’ inċentiv tas-suq għal prodotti b’bażi bijoloġika jistgħu jgħinu sabiex parzjalment jikkontrobilanċjaw l-iżvantaġġi relatati mal-ispiża għall-konsumaturi, u b’hekk tkun qed tingħata għajnuna sabiex jitjieb l-aċċess, fuq perjodu ta’ żmien twil, għas-suq għal prodotti b’bażi bijoloġika u sostenibbli; |
| --- | --- |

33.

jitlob li ssir valutazzjoni ta’ x’appoġġ min-naħa tad-domanda għall-bijoekonomija u xi strumenti min-naħa tad-domanda għal prodotti b’bażi bijoloġika jistgħu jiġu introdotti; iqis li l-programmi ta’ inċentiv tas-suq għal prodotti b’bażi bijoloġika jistgħu jgħinu sabiex parzjalment jikkontrobilanċjaw l-iżvantaġġi relatati mal-ispiża għall-konsumaturi, u b’hekk tkun qed tingħata għajnuna sabiex jitjieb l-aċċess, fuq perjodu ta’ żmien twil, għas-suq għal prodotti b’bażi bijoloġika u sostenibbli;

Appoġġ għal reġjuni u parteċipanti reġjonali, leġislazzjoni

| 34. | jenfasizza li r-reġjuni u l-muniċipalitajiet għandhom rwol partikolari u dejjem iktar importanti fl-iżvilupp tal-bijoekonomija, hekk kif il-materja prima b’bażi bijoloġika disponibbli lokalment hija l-punt ta’ tluq għall-ktajjen ta’ valur bijoekonomiku; |
| --- | --- |

34.

jenfasizza li r-reġjuni u l-muniċipalitajiet għandhom rwol partikolari u dejjem iktar importanti fl-iżvilupp tal-bijoekonomija, hekk kif il-materja prima b’bażi bijoloġika disponibbli lokalment hija l-punt ta’ tluq għall-ktajjen ta’ valur bijoekonomiku;

| 35. | jindika li r-reġjuni tal-UE jeħtieġu appoġġ akbar fl-iżvilupp ta’ strateġiji bijoekonomiċi u l-implimentazzjoni tagħhom, u f’dan ir-rigward jilqa’ inizjattivi bħalma huma s-Servizz Ewropew ta’ Appoġġ għal Kimiċi Sostenibbli; jipproponi li inizjattivi bħal dawn għandhom jiġu estiżi għal setturi bijoekonomiċi oħrajn (eż. l-industriji farmaċewtiċi, tal-karozzi, tal-kostruzzjoni, tal-enerġija, tal-bijoteknoloġija, tal-agroalimentari u tal-forestrija, tal-impjanti tal-inġinerija, tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni); |
| --- | --- |

35.

jindika li r-reġjuni tal-UE jeħtieġu appoġġ akbar fl-iżvilupp ta’ strateġiji bijoekonomiċi u l-implimentazzjoni tagħhom, u f’dan ir-rigward jilqa’ inizjattivi bħalma huma s-Servizz Ewropew ta’ Appoġġ għal Kimiċi Sostenibbli; jipproponi li inizjattivi bħal dawn għandhom jiġu estiżi għal setturi bijoekonomiċi oħrajn (eż. l-industriji farmaċewtiċi, tal-karozzi, tal-kostruzzjoni, tal-enerġija, tal-bijoteknoloġija, tal-agroalimentari u tal-forestrija, tal-impjanti tal-inġinerija, tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni);

| 36. | iħeġġeġ lill-villaġġi, lill-bliet u lir-reġjuni u lill-assoċjazzjonijiet interreġjonali tagħhom sabiex jakkwistaw aktar saħħa sabiex jidentifikaw mudelli tal-aqwa prattika u sabiex jilħqu effetti ta’ tagħlim komparattiv fost ir-reġjuni bijoekonomiċi; jirrakkomanda wkoll l-adozzjoni ta’ miżuri adatti bil-għan li jissaħħaħ ir-rwol tal-muniċipalitajiet fl-iżvilupp tal-bijoekonomija, b’mod partikolari fil-kuntest ta’ azzjonijiet imwettqa bit-tagħmir tagħhom stess jew avvenimenti organizzati minnhom. Tajjeb jiġi mfakkar li l-proċess bijoekonomiku spiss jibda fil-livell lokali u fuq skala żgħira, u għalhekk huwa essenzjali li inizjattivi bħal dawn jingħataw appoġġ; |
| --- | --- |

36.

iħeġġeġ lill-villaġġi, lill-bliet u lir-reġjuni u lill-assoċjazzjonijiet interreġjonali tagħhom sabiex jakkwistaw aktar saħħa sabiex jidentifikaw mudelli tal-aqwa prattika u sabiex jilħqu effetti ta’ tagħlim komparattiv fost ir-reġjuni bijoekonomiċi; jirrakkomanda wkoll l-adozzjoni ta’ miżuri adatti bil-għan li jissaħħaħ ir-rwol tal-muniċipalitajiet fl-iżvilupp tal-bijoekonomija, b’mod partikolari fil-kuntest ta’ azzjonijiet imwettqa bit-tagħmir tagħhom stess jew avvenimenti organizzati minnhom. Tajjeb jiġi mfakkar li l-proċess bijoekonomiku spiss jibda fil-livell lokali u fuq skala żgħira, u għalhekk huwa essenzjali li inizjattivi bħal dawn jingħataw appoġġ;

| 37. | jisħaq li netwerks interreġjonali bħal pereżempju l-Grupp Ewropew tal-Bijoekonomija 3BI, l-inizjattiva Vanguard jew in-Netwerk Ewropew tar-Reġjuni tal-Kimiċi ECRN u oħrajn relatati mal-agrikoltura u l-ambjent rurali (pereżempju Euromontana, AREPO, ERIAFF, eċċ.) jikkontribwixxu ħafna biex jiżviluppaw il-bijoekonomija. Huma istituzzjoni importanti għall-iżvilupp ta’ strateġiji u għall-organizzazzjoni ta’ skambji ta’ għarfien fuq livell lokali u reġjonali. Spiss iservu bħala konnessjoni bejn il-livell lokali, reġjonali u nazzjonali u dak tal-UE. |
| --- | --- |

37.

jisħaq li netwerks interreġjonali bħal pereżempju l-Grupp Ewropew tal-Bijoekonomija 3BI, l-inizjattiva Vanguard jew in-Netwerk Ewropew tar-Reġjuni tal-Kimiċi ECRN u oħrajn relatati mal-agrikoltura u l-ambjent rurali (pereżempju Euromontana, AREPO, ERIAFF, eċċ.) jikkontribwixxu ħafna biex jiżviluppaw il-bijoekonomija. Huma istituzzjoni importanti għall-iżvilupp ta’ strateġiji u għall-organizzazzjoni ta’ skambji ta’ għarfien fuq livell lokali u reġjonali. Spiss iservu bħala konnessjoni bejn il-livell lokali, reġjonali u nazzjonali u dak tal-UE.

| 38. | jappoġġja inizjattivi bħad-Dikjarazzjoni tal-Bijoreġjuni ta’ Łódź (1) (konkluża mir-reġjuni Ċentrali u tal-Lvant u l-partijiet interessati minn intrapriżi, academia, NGOs u bdiewa fil-Kungress Ewropew tal-Bijoekonomija, li sar f’Łódź fl-2016) u jilqa’ żieda fin-netwerking interreġjonali ta’ bijoreġjuni permezz ta’ ktajjen tal-valur transkonfinali u l-kooperazzjoni makroreġjonali; |
| --- | --- |

38.

jappoġġja inizjattivi bħad-Dikjarazzjoni tal-Bijoreġjuni ta’ Łódź (1) (konkluża mir-reġjuni Ċentrali u tal-Lvant u l-partijiet interessati minn intrapriżi, academia, NGOs u bdiewa fil-Kungress Ewropew tal-Bijoekonomija, li sar f’Łódź fl-2016) u jilqa’ żieda fin-netwerking interreġjonali ta’ bijoreġjuni permezz ta’ ktajjen tal-valur transkonfinali u l-kooperazzjoni makroreġjonali;

| 39. | huwa konvint li l-iżvilupp tal-ekonomija b’bażi bijoloġika jeħtieġ approċċ olistiku li jikkombina oqsma politiċi differenti u li r-raggruppament ma’ netwerks u pjattaformi globali potenzjali oħrajn għandu jiġi appoġġjat b’mod iktar b’saħħtu sabiex it-trasferiment tal- għarfien u d-djalogu jkun organizzat tul il-ktajjen tal-valur; |
| --- | --- |

39.

huwa konvint li l-iżvilupp tal-ekonomija b’bażi bijoloġika jeħtieġ approċċ olistiku li jikkombina oqsma politiċi differenti u li r-raggruppament ma’ netwerks u pjattaformi globali potenzjali oħrajn għandu jiġi appoġġjat b’mod iktar b’saħħtu sabiex it-trasferiment tal- għarfien u d-djalogu jkun organizzat tul il-ktajjen tal-valur;

| 40. | jara l-ħtieġa li jsir titjib urġenti fil-koordinazzjoni tad-diversi livelli politiċi u nazzjonali sabiex tiġi promossa l-bijoekonomija, b’mod partikolari fir-rigward tal-oqfsa regolatorji. Fil-preżent, it-28 Stat Membru tal-UE japplikaw regolamenti differenti għall-użu tal-bijomassa bħala punt ta’ tluq għall-ktajjen tal-valur tal-bijoekonomija. Bl-istess mod, bosta prodotti finali bijoekonomiċi jiġu ttrattati b’mod differenti fi Stati Membri differenti tal-UE. Il-KtR jitlob li jkun hemm armonizzazzjoni u simplifikazzjoni tal-leġislazzjoni, b’konformità mal-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità; |
| --- | --- |

40.

jara l-ħtieġa li jsir titjib urġenti fil-koordinazzjoni tad-diversi livelli politiċi u nazzjonali sabiex tiġi promossa l-bijoekonomija, b’mod partikolari fir-rigward tal-oqfsa regolatorji. Fil-preżent, it-28 Stat Membru tal-UE japplikaw regolamenti differenti għall-użu tal-bijomassa bħala punt ta’ tluq għall-ktajjen tal-valur tal-bijoekonomija. Bl-istess mod, bosta prodotti finali bijoekonomiċi jiġu ttrattati b’mod differenti fi Stati Membri differenti tal-UE. Il-KtR jitlob li jkun hemm armonizzazzjoni u simplifikazzjoni tal-leġislazzjoni, b’konformità mal-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità;

Riċerka u żvilupp, taħriġ

| 41. | jisħaq li l-espansjoni tal-bażi tal-għarfien għall-użu sostenibbli tal-bijomassa bħala punt tat-tluq għall-ktajjen tal-valur tal-bijoekonomija hija element essenzjali għall-iżvilupp tal-bijoekonomija. It-tisħiħ tar-riċerka, l-iżvilupp ta’ prodotti ġodda u t-tqegħid fis-suq tagħhom huwa proċess twil u jirrikjedi ħafna riżorsi umani u finanzjarji; |
| --- | --- |

41.

jisħaq li l-espansjoni tal-bażi tal-għarfien għall-użu sostenibbli tal-bijomassa bħala punt tat-tluq għall-ktajjen tal-valur tal-bijoekonomija hija element essenzjali għall-iżvilupp tal-bijoekonomija. It-tisħiħ tar-riċerka, l-iżvilupp ta’ prodotti ġodda u t-tqegħid fis-suq tagħhom huwa proċess twil u jirrikjedi ħafna riżorsi umani u finanzjarji;

| 42. | iħeġġeġ li jissaħħaħ l-appoġġ għan-netwerks tar-riċerka u l-kooperazzjoni fost l-operaturi differenti tal-katini differenti ta’ valur inklużi l-universitajiet u istituti tar-riċerka mhux universitarji, u li l-benefiċċji potenzjali tax-xjenza, il-produzzjoni u l-industrija jintrabtu aktar mill-qrib. B’mod partikolari, għandhom jissaħħu r-raggruppamenti nazzjonali u reġjonali li jittrasferixxu r-riżultati tal-innovazzjoni għas-suq, permezz tal-iżvilupp ta’ netwerk ta’ interazzjonijiet u sinerġiji bejn il-produtturi, ir-riċerkaturi, l-intraprendituri, l-investituri u dawk li jfasslu l-politika; |
| --- | --- |

42.

iħeġġeġ li jissaħħaħ l-appoġġ għan-netwerks tar-riċerka u l-kooperazzjoni fost l-operaturi differenti tal-katini differenti ta’ valur inklużi l-universitajiet u istituti tar-riċerka mhux universitarji, u li l-benefiċċji potenzjali tax-xjenza, il-produzzjoni u l-industrija jintrabtu aktar mill-qrib. B’mod partikolari, għandhom jissaħħu r-raggruppamenti nazzjonali u reġjonali li jittrasferixxu r-riżultati tal-innovazzjoni għas-suq, permezz tal-iżvilupp ta’ netwerk ta’ interazzjonijiet u sinerġiji bejn il-produtturi, ir-riċerkaturi, l-intraprendituri, l-investituri u dawk li jfasslu l-politika;

| 43. | jitlob għal ħarsa ġenerali komprensiva lejn l-inizjattivi rilevanti għall-bijoekonomija eżistenti. Għandu jkun hemm aktar inċentivi għall-finanzjament għal impjanti pilota, faċilitajiet ta’ turija u ta’ produzzjoni f’dan is-settur fir-reġjuni tal-UE, biex b’hekk jiġu żviluppati l-proċessi produttivi u industrijali baxxi fil-karbonju u jitħeġġeġ skambju ta’ esperjenzi u ta’ għarfien espert. Din l-istrateġija għandha tevita d-duplikazzjoni u l-iżviluppi tal-proċessi u tal-prodotti jsiru aktar ekonomiċi; |
| --- | --- |

43.

jitlob għal ħarsa ġenerali komprensiva lejn l-inizjattivi rilevanti għall-bijoekonomija eżistenti. Għandu jkun hemm aktar inċentivi għall-finanzjament għal impjanti pilota, faċilitajiet ta’ turija u ta’ produzzjoni f’dan is-settur fir-reġjuni tal-UE, biex b’hekk jiġu żviluppati l-proċessi produttivi u industrijali baxxi fil-karbonju u jitħeġġeġ skambju ta’ esperjenzi u ta’ għarfien espert. Din l-istrateġija għandha tevita d-duplikazzjoni u l-iżviluppi tal-proċessi u tal-prodotti jsiru aktar ekonomiċi;

| 44. | jindika li hemm bidla fl-istruttura tal-edukazzjoni fil-kuntest tal-espansjoni tal-bijoekonomija, hija meħtieġa multidixxiplinarjetà akbar tal-edukazzjoni u għandha tingħata aktar attenzjoni għal kurrikuli ġodda fil-korsijiet ta’ taħriġ. |
| --- | --- |

44.

jindika li hemm bidla fl-istruttura tal-edukazzjoni fil-kuntest tal-espansjoni tal-bijoekonomija, hija meħtieġa multidixxiplinarjetà akbar tal-edukazzjoni u għandha tingħata aktar attenzjoni għal kurrikuli ġodda fil-korsijiet ta’ taħriġ.

Brussell, il-11 ta’ Mejju 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Markku MARKKULA

---

(1)  https://media.wix.com/ugd/32bd65_afadb83292a0452fa58289575d1e5eaf.pdf

1

---

| 15.9.2017 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 306/37 |
| --- | --- | --- | --- |

15.9.2017

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 306/37

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar “Is-saħħa fil-bliet: ġid komuni”

(2017/C 306/08)

| Relatur: | Roberto Pella (IT/PPE), Sindku ta’ Valdengo |
| --- | --- |

Relatur:

Roberto Pella (IT/PPE), Sindku ta’ Valdengo

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI (KtR)

Kummenti ġenerali

| 1. | jirrikonoxxi li l-kunċett tas-saħħa huwa essenzjali għall-benessri ta’ soċjetà, u dan il-kunċett jirriferi mhux biss għas-sopravivenza fiżika jew l-assenza tal-mard, iżda jinkludi aspetti psikoloġiċi, kundizzjonijiet naturali u ambjentali, il-klima u l-akkomodazzjoni, il-ħajjja tax-xogħol u l-ħajja ekonomika, soċjali u kulturali — kif definit mill-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa (WHO); |
| --- | --- |

1.

jirrikonoxxi li l-kunċett tas-saħħa huwa essenzjali għall-benessri ta’ soċjetà, u dan il-kunċett jirriferi mhux biss għas-sopravivenza fiżika jew l-assenza tal-mard, iżda jinkludi aspetti psikoloġiċi, kundizzjonijiet naturali u ambjentali, il-klima u l-akkomodazzjoni, il-ħajjja tax-xogħol u l-ħajja ekonomika, soċjali u kulturali — kif definit mill-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa (WHO);

| 2. | jenfasizza li l-bliet jaqdu rwol importanti fil-promozzjoni tas-saħħa minħabba l-fenomenu tal-urbanizzazzjoni b’konċentrazzjoni ta’ 70 % tal-popolazzjoni globali fit-territorju tagħhom; |
| --- | --- |

2.

jenfasizza li l-bliet jaqdu rwol importanti fil-promozzjoni tas-saħħa minħabba l-fenomenu tal-urbanizzazzjoni b’konċentrazzjoni ta’ 70 % tal-popolazzjoni globali fit-territorju tagħhom;

| 3. | itenni li l-miżuri, l-arranġamenti ta’ ffinanzjar u l-prijoritajiet tal-UE huma ta’ spiss orjentati lejn bliet kbar; u li għandha tingħata attenzjoni akbar għall-impatt kumulattiv importanti ta’ bliet żgħar u ta’ daqs medju b’popolazzjoni ta’ bejn 5 000 u 100 000 fejn tgħix aktar minn nofs il-popolazzjoni tal-UE (1) u l-kapaċità konsiderevoli tagħhom biex ifasslu u jimplimentaw ir-regoli għat-titjib tas-saħħa pubblika fl-UE; |
| --- | --- |

3.

itenni li l-miżuri, l-arranġamenti ta’ ffinanzjar u l-prijoritajiet tal-UE huma ta’ spiss orjentati lejn bliet kbar; u li għandha tingħata attenzjoni akbar għall-impatt kumulattiv importanti ta’ bliet żgħar u ta’ daqs medju b’popolazzjoni ta’ bejn 5 000 u 100 000 fejn tgħix aktar minn nofs il-popolazzjoni tal-UE (1) u l-kapaċità konsiderevoli tagħhom biex ifasslu u jimplimentaw ir-regoli għat-titjib tas-saħħa pubblika fl-UE;

| 4. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li t-terminu “Belt f’Saħħitha” (ara d-WHO) jiddeskrivi l-idea ta’ belt li hija konxja tal-importanza tas-saħħa bħala ġid pubbliku, li tkun kapaċi trawwem u timplimenta politiki ċari li jipproteġu u jtejbu s-sistemi ta’ protezzjoni soċjali li diġà jeżistu, kif ukoll il-prevenzjoni sabiex jittejbu r-reżiljenza u l-aspettattiva tal-ħajja sana u jitnaqqsu r-riskji ta’ okkorrenza ta’ diżabbiltà, filwaqt li jiġu promossi l-għanijiet ta’ żvilupp sostenibbli; |
| --- | --- |

4.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li t-terminu “Belt f’Saħħitha” (ara d-WHO) jiddeskrivi l-idea ta’ belt li hija konxja tal-importanza tas-saħħa bħala ġid pubbliku, li tkun kapaċi trawwem u timplimenta politiki ċari li jipproteġu u jtejbu s-sistemi ta’ protezzjoni soċjali li diġà jeżistu, kif ukoll il-prevenzjoni sabiex jittejbu r-reżiljenza u l-aspettattiva tal-ħajja sana u jitnaqqsu r-riskji ta’ okkorrenza ta’ diżabbiltà, filwaqt li jiġu promossi l-għanijiet ta’ żvilupp sostenibbli;

| 5. | jinnota li għalkemm ħafna mit-12-il sħubija mnedija mill-Patt ta’ Amsterdam tal-2016 għall-implimentazzjoni tal-Aġenda Urbana għall-UE huma relatati ma’ kwistjonijiet ta’ saħħa, l-ebda sħubija speċifika ma ġiet iddedikata għas-saħħa. Barra minn hekk, jiddispjaċih li l-Aġenda Urbana għall-UE ma tipprevedix kooperazzjoni trasversali bejn livelli amministrattivi diversi għal valutazzjoni tal-impatt bikrija dwar is-saħħa. Jappella għaldaqstant li fil-kontenut tal-Aġenda Urbana għall-UE tiġi inkluża definizzjoni tas-saħħa, tal-valutazzjoni tas-saħħa u l-promozzjoni tas-saħħa, sabiex jiġi enfasizzat l-impatt tal-aġenda fuq is-saħħa; |
| --- | --- |

5.

jinnota li għalkemm ħafna mit-12-il sħubija mnedija mill-Patt ta’ Amsterdam tal-2016 għall-implimentazzjoni tal-Aġenda Urbana għall-UE huma relatati ma’ kwistjonijiet ta’ saħħa, l-ebda sħubija speċifika ma ġiet iddedikata għas-saħħa. Barra minn hekk, jiddispjaċih li l-Aġenda Urbana għall-UE ma tipprevedix kooperazzjoni trasversali bejn livelli amministrattivi diversi għal valutazzjoni tal-impatt bikrija dwar is-saħħa. Jappella għaldaqstant li fil-kontenut tal-Aġenda Urbana għall-UE tiġi inkluża definizzjoni tas-saħħa, tal-valutazzjoni tas-saħħa u l-promozzjoni tas-saħħa, sabiex jiġi enfasizzat l-impatt tal-aġenda fuq is-saħħa;

| 6. | jinnota li s-saħħa pubblika hija responsabilità nazzjonali u li r-rwol tal-UE huwa primarjament li tikkomplementa l-politiki tal-Istati Membri biex tgħin lill-gvern jikseb għanijiet kondiviżi u jiġġeneraw ekonomiji ta’ skala; |
| --- | --- |

6.

jinnota li s-saħħa pubblika hija responsabilità nazzjonali u li r-rwol tal-UE huwa primarjament li tikkomplementa l-politiki tal-Istati Membri biex tgħin lill-gvern jikseb għanijiet kondiviżi u jiġġeneraw ekonomiji ta’ skala;

| 7. | jenfasizza l-ħtieġa biex jiġu studjati u analizzati l-fatturi determinanti tas-saħħa, b’mod partikolari b’rabta mas-saħħa fil-bliet, u li jiġu evalwati l-opportunitajiet u l-problemi riżultanti miż-żieda fl-istennija tal-għomor; |
| --- | --- |

7.

jenfasizza l-ħtieġa biex jiġu studjati u analizzati l-fatturi determinanti tas-saħħa, b’mod partikolari b’rabta mas-saħħa fil-bliet, u li jiġu evalwati l-opportunitajiet u l-problemi riżultanti miż-żieda fl-istennija tal-għomor;

| 8. | jidentifika l-bżonn għal reviżjoni tal-mekkaniżmi tal-protezzjoni soċjali abbażi tad-data dwar il-ħtiġijiet u ċ-ċirkustanzi diversi tal-gruppi differenti tal-popolazzjoni, fejn qed jiżdiedu l-gruppi ta’ etajiet akbar b’konformità maż-żieda fl-istennija tal-għomor, kif ukoll żieda fl-inugwaljanzi bejn il-gruppi soċjali u b’mod parallel għall-fenomenu migratorju li huwa sfida ulterjuri għas-servizzi soċjali u tas-saħħa; |
| --- | --- |

8.

jidentifika l-bżonn għal reviżjoni tal-mekkaniżmi tal-protezzjoni soċjali abbażi tad-data dwar il-ħtiġijiet u ċ-ċirkustanzi diversi tal-gruppi differenti tal-popolazzjoni, fejn qed jiżdiedu l-gruppi ta’ etajiet akbar b’konformità maż-żieda fl-istennija tal-għomor, kif ukoll żieda fl-inugwaljanzi bejn il-gruppi soċjali u b’mod parallel għall-fenomenu migratorju li huwa sfida ulterjuri għas-servizzi soċjali u tas-saħħa;

| 9. | jidentifika l-awtoritajiet lokali u reġjonali bħala l-entitajiet li jiggarantixxu netwerk ta’ ekwità u ta’ governanza kollaborattiva f’diversi livelli, fejn istituzzjonijiet, negozji, organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u ċittadini jistgħu jikkontribwixxu għad-disinn ta’ ppjanar urban fl-ispirtu tal-kondiviżjoni, l-ekwità u l-armonija; |
| --- | --- |

9.

jidentifika l-awtoritajiet lokali u reġjonali bħala l-entitajiet li jiggarantixxu netwerk ta’ ekwità u ta’ governanza kollaborattiva f’diversi livelli, fejn istituzzjonijiet, negozji, organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u ċittadini jistgħu jikkontribwixxu għad-disinn ta’ ppjanar urban fl-ispirtu tal-kondiviżjoni, l-ekwità u l-armonija;

| 10. | jieħu l-opportunità biex jissuġġerixxi u jadotta għodod għall-kunċett ta’ “Is-Saħħa fil-Bliet” bħala ġid komuni f’dawn l-oqsma ta’ politika prijoritarji:






  — | disinn urban |
| --- | --- | --- |

10.

jieħu l-opportunità biex jissuġġerixxi u jadotta għodod għall-kunċett ta’ “Is-Saħħa fil-Bliet” bħala ġid komuni f’dawn l-oqsma ta’ politika prijoritarji:

—

disinn urban

| — | mobbiltà u trasport |
| --- | --- |

—

mobbiltà u trasport

| — | ambjent u dieta tajba għas-saħħa |
| --- | --- |

—

ambjent u dieta tajba għas-saħħa

| — | sport, attività fiżika u edukazzjoni |
| --- | --- |

—

sport, attività fiżika u edukazzjoni

| — | governanza |
| --- | --- |

—

governanza

Disinn urban

| 11. | iħeġġeġ li jiġu inklużi s-saħħa u d-definizzjoni tagħha fil-kontenut tal-Aġenda Urbana għall-UE, u b’hekk tingħata spinta lil kultura ġdida ta’ disinn bi sħab, li tista’ tikkontribwixxi biex jiġi żgurat li l-ippjanar spazjali jippromovi s-saħħa u jipprovdi ambjent li jappoġġja s-saħħa; |
| --- | --- |

11.

iħeġġeġ li jiġu inklużi s-saħħa u d-definizzjoni tagħha fil-kontenut tal-Aġenda Urbana għall-UE, u b’hekk tingħata spinta lil kultura ġdida ta’ disinn bi sħab, li tista’ tikkontribwixxi biex jiġi żgurat li l-ippjanar spazjali jippromovi s-saħħa u jipprovdi ambjent li jappoġġja s-saħħa;

| 12. | jistieden lill-awtoritajiet lokali jużaw l-Azzjonijiet Innovattivi Urbani (UIA) — inizjattiva tal-Kummissjoni Ewropea b’baġit totali tal-FEŻR ta’ EUR 372 miljun għall-2020-2014 (ma ssemmix b’mod speċifiku “is-saħħa” bħala qasam ta’ prijorità, fil-fatt) biex iż-żoni urbani jingħataw riżorsi biex jittestjaw soluzzjonijiet ġodda u mingħajr provi, sabiex jindirizzaw sfidi urbani u janalizzaw azzjonijiet innovattivi li jistgħu jindirizzaw ukoll xi sfidi tas-saħħa tagħhom; |
| --- | --- |

12.

jistieden lill-awtoritajiet lokali jużaw l-Azzjonijiet Innovattivi Urbani (UIA) — inizjattiva tal-Kummissjoni Ewropea b’baġit totali tal-FEŻR ta’ EUR 372 miljun għall-2020-2014 (ma ssemmix b’mod speċifiku “is-saħħa” bħala qasam ta’ prijorità, fil-fatt) biex iż-żoni urbani jingħataw riżorsi biex jittestjaw soluzzjonijiet ġodda u mingħajr provi, sabiex jindirizzaw sfidi urbani u janalizzaw azzjonijiet innovattivi li jistgħu jindirizzaw ukoll xi sfidi tas-saħħa tagħhom;

| 13. | jappella li jiġu implimentati politiki għall-integrazzjoni tal-kura tas-saħħa u soċjali u t-titjib tal-kondizzjonijiet soċjali, ekonomiċi u ambjentali ta’ kwartieri mċaħħda jew żvantaġġati; |
| --- | --- |

13.

jappella li jiġu implimentati politiki għall-integrazzjoni tal-kura tas-saħħa u soċjali u t-titjib tal-kondizzjonijiet soċjali, ekonomiċi u ambjentali ta’ kwartieri mċaħħda jew żvantaġġati;

| 14. | jiġbed l-attenzjoni lejn il-fatt li l-ħarsien tal-benessri ta’ dawk l-aktar vulnerabbli, b’mod partikolari n-nisa u t-tfal, u gruppi vulnerabbli għal kundizzjonijiet tas-saħħa bħall-problemi ta’ mard mentali, mard u d-diżabbiltà, huwa prijorità għall-koeżjoni soċjali f’żoni urbani u l-ġlieda kontra d-distakk soċjoekonomiku u l-inugwaljanzi li qed jiżdiedu. Fil-fatt, huma l-indikaturi tas-saħħa u soċjali (jiġifieri l-mortalità ġenerali, id-diżabbiltà, is-saħħa individwali) li juru li dawn l-inugwaljanzi jistgħu jitkejlu fuq skala gradwali (il-koeffiċjent Gini), jiġifieri kull pożizzjoni fl-iskala soċjali tikkorrispondi ma’ livell ta’ saħħa inqas minn pożizzjoni iktar il fuq, u ogħla minn pożizzjoni iżjed ‘l isfel. Dan jissuġġerixxi li jekk aħna rridu li l-politiki kontra din is-sitwazzjoni jaġixxu b’mod li jiksbu riżultati tas-saħħa konsistenti, mhuwiex biżżejjed li nikkuntentaw ruħna b’approċċi selettivi li jikkonċentraw biss fuq dawk fl-ikbar riskju, iżda rridu naġixxu biex innaqqsu d-differenzi tul l-iskala kollha; |
| --- | --- |

14.

jiġbed l-attenzjoni lejn il-fatt li l-ħarsien tal-benessri ta’ dawk l-aktar vulnerabbli, b’mod partikolari n-nisa u t-tfal, u gruppi vulnerabbli għal kundizzjonijiet tas-saħħa bħall-problemi ta’ mard mentali, mard u d-diżabbiltà, huwa prijorità għall-koeżjoni soċjali f’żoni urbani u l-ġlieda kontra d-distakk soċjoekonomiku u l-inugwaljanzi li qed jiżdiedu. Fil-fatt, huma l-indikaturi tas-saħħa u soċjali (jiġifieri l-mortalità ġenerali, id-diżabbiltà, is-saħħa individwali) li juru li dawn l-inugwaljanzi jistgħu jitkejlu fuq skala gradwali (il-koeffiċjent Gini), jiġifieri kull pożizzjoni fl-iskala soċjali tikkorrispondi ma’ livell ta’ saħħa inqas minn pożizzjoni iktar il fuq, u ogħla minn pożizzjoni iżjed ‘l isfel. Dan jissuġġerixxi li jekk aħna rridu li l-politiki kontra din is-sitwazzjoni jaġixxu b’mod li jiksbu riżultati tas-saħħa konsistenti, mhuwiex biżżejjed li nikkuntentaw ruħna b’approċċi selettivi li jikkonċentraw biss fuq dawk fl-ikbar riskju, iżda rridu naġixxu biex innaqqsu d-differenzi tul l-iskala kollha;

| 15. | iqis essenzjali l-iżvilupp ta’ politiki maħsuba biex jiżguraw it-tixjiħ attiv u f’saħħtu fir-rigward tal-benesseri kemm fiżiku kif ukoll mentali, il-ħajja soċjali u relazzjonijiet, u tiġi promossa l-parteċipazzjoni f’attivitajiet ta’ rikreazzjoni fil-belt u programmi interġenerazzjonali, anke biex jiġu miġġielda s-solitudni u l-iżolament; |
| --- | --- |

15.

iqis essenzjali l-iżvilupp ta’ politiki maħsuba biex jiżguraw it-tixjiħ attiv u f’saħħtu fir-rigward tal-benesseri kemm fiżiku kif ukoll mentali, il-ħajja soċjali u relazzjonijiet, u tiġi promossa l-parteċipazzjoni f’attivitajiet ta’ rikreazzjoni fil-belt u programmi interġenerazzjonali, anke biex jiġu miġġielda s-solitudni u l-iżolament;

| 16. | jenfasizza li huwa neċessarju t-tisħiħ tal-politiki tal-promozzjoni tas-saħħa, ta’ prevenzjoni u tal-inklużjoni soċjosanitarja tal-migranti bħala prijorità għall-inklużjoni soċjali, inkluż l-użu ta’ medjaturi kulturali preżenti fil-belt (eż. RE-HEALTH (2)) u l-attenzjoni ddedikata għall-vittmi ta’ esperjenzi trawmatiċi, speċjalment it-tfal; |
| --- | --- |

16.

jenfasizza li huwa neċessarju t-tisħiħ tal-politiki tal-promozzjoni tas-saħħa, ta’ prevenzjoni u tal-inklużjoni soċjosanitarja tal-migranti bħala prijorità għall-inklużjoni soċjali, inkluż l-użu ta’ medjaturi kulturali preżenti fil-belt (eż. RE-HEALTH (2)) u l-attenzjoni ddedikata għall-vittmi ta’ esperjenzi trawmatiċi, speċjalment it-tfal;

| 17. | jissuġġerixxi li ssir evalwazzjoni tal-benefiċċji u l-ispejjeż potenzjali tat-twaqqif, fiċ-ċentri urbani ewlenin, ta’ ċentri ta’ monitoraġġ tal-fatturi determinanti tas-saħħa, (skont definizzjonijiet u metodoloġiji Ewropej armonizzati) jew ċentri ta’ informazzjoni (HiAP focal points) li jippermettu lill-awtoritajiet lokali u reġjonali li jkollhom aċċess għall-aħjar prattika, studji tal-każijiet, rapporti, possibbiltajiet ta’ finanzjament, u iktar dwar il-qasam; |
| --- | --- |

17.

jissuġġerixxi li ssir evalwazzjoni tal-benefiċċji u l-ispejjeż potenzjali tat-twaqqif, fiċ-ċentri urbani ewlenin, ta’ ċentri ta’ monitoraġġ tal-fatturi determinanti tas-saħħa, (skont definizzjonijiet u metodoloġiji Ewropej armonizzati) jew ċentri ta’ informazzjoni (HiAP focal points) li jippermettu lill-awtoritajiet lokali u reġjonali li jkollhom aċċess għall-aħjar prattika, studji tal-każijiet, rapporti, possibbiltajiet ta’ finanzjament, u iktar dwar il-qasam;

| 18. | jissuġġerixxi li l-bliet li għad m’għandhomx dan is-servizz iwettqu evalwazzjoni tal-benefiċċji u l-ispejjeż potenzjali tal-istabbiliment tal-inkarigu ta’ maniġer tas-saħħa fil-bliet, li jkun jinterpreta l-bżonnijiet espressi mill-belt u jiggwida l-proċess ta’ titjib f’sinerġija mal-awtoritajiet lokali, billi jiġu kkoordinati l-politiki u jiżgura l-implimentazzjoni tagħhom. |
| --- | --- |

18.

jissuġġerixxi li l-bliet li għad m’għandhomx dan is-servizz iwettqu evalwazzjoni tal-benefiċċji u l-ispejjeż potenzjali tal-istabbiliment tal-inkarigu ta’ maniġer tas-saħħa fil-bliet, li jkun jinterpreta l-bżonnijiet espressi mill-belt u jiggwida l-proċess ta’ titjib f’sinerġija mal-awtoritajiet lokali, billi jiġu kkoordinati l-politiki u jiżgura l-implimentazzjoni tagħhom.

| 19. | jemmen li sistema korretta ta’ ġestjoni territorjali, bl-għan li tittejjeb is-saħħa taċ-ċittadini, għandha tinkludi mhux biss l-identifikazzjoni ta’ spazji miftuħa u żoni ħodor iżda wkoll tagħti valutazzjoni ġenerali tal-ekosistema tal-bliet u r-reġjuni; |
| --- | --- |

19.

jemmen li sistema korretta ta’ ġestjoni territorjali, bl-għan li tittejjeb is-saħħa taċ-ċittadini, għandha tinkludi mhux biss l-identifikazzjoni ta’ spazji miftuħa u żoni ħodor iżda wkoll tagħti valutazzjoni ġenerali tal-ekosistema tal-bliet u r-reġjuni;

Mobbiltà u trasport

| 20. | jenfasizza l-importanza tal-iżvilupp ta’ politiki lokali ta’ ppjanar tat-trasport pubbliku tal-belt, it-trasport attiv u l-mobbilità urbana bbażati fuq is-sostenibbiltà u s-saħħa taċ-ċittadini. F’dan il-kuntest, jiġbed l-attenzjoni dwar il-programm ta’ ħidma 2016-17 rivedut għall-programm Orizzont 2020 għal “Trasport intelliġenti, ekoloġiku u integrat (b’baġit ta’ ‘l fuq minn EUR 6,3 biljuni għall-perjodu 2014-2020) u, b’mod partikolari, l-intestatura tiegħu dwar “Mobilità Urbana”, u jirrakkomanda lil dawk li jfasslu l-politika biex jesploraw il-possibbiltajiet offruti mill-programm biex jinvestu fil-proġetti ta’ mobilità lokali tagħhom; |
| --- | --- |

20.

jenfasizza l-importanza tal-iżvilupp ta’ politiki lokali ta’ ppjanar tat-trasport pubbliku tal-belt, it-trasport attiv u l-mobbilità urbana bbażati fuq is-sostenibbiltà u s-saħħa taċ-ċittadini. F’dan il-kuntest, jiġbed l-attenzjoni dwar il-programm ta’ ħidma 2016-17 rivedut għall-programm Orizzont 2020 għal “Trasport intelliġenti, ekoloġiku u integrat (b’baġit ta’ ‘l fuq minn EUR 6,3 biljuni għall-perjodu 2014-2020) u, b’mod partikolari, l-intestatura tiegħu dwar “Mobilità Urbana”, u jirrakkomanda lil dawk li jfasslu l-politika biex jesploraw il-possibbiltajiet offruti mill-programm biex jinvestu fil-proġetti ta’ mobilità lokali tagħhom;

| 21. | itenni l-appoġġ tiegħu għall-Pjan ta’ Mobilità Urbana Sostenibbli u jħeġġeġ it-tfassil ta’ politiki tat-trasport u tal-ippjanar/l-użu tal-art skont il-ġerarkija ta’ mobbiltà sostenibbli li tagħti prijorità lil inċentivi u miżuri sabiex it-trasport attiv bil-mixi jew bir-rota jkun aktar sikur u iżjed attraenti, jew sabiex jiġi promoss it-trasport pubbliku multimodali; jitlob li jiġi inkluż fil-Grupp ta’ Koordinazzjoni tal-Pjattaforma Ewropea dwar Pjani ta’ Mobilità Urbana Sostenibbli; |
| --- | --- |

21.

itenni l-appoġġ tiegħu għall-Pjan ta’ Mobilità Urbana Sostenibbli u jħeġġeġ it-tfassil ta’ politiki tat-trasport u tal-ippjanar/l-użu tal-art skont il-ġerarkija ta’ mobbiltà sostenibbli li tagħti prijorità lil inċentivi u miżuri sabiex it-trasport attiv bil-mixi jew bir-rota jkun aktar sikur u iżjed attraenti, jew sabiex jiġi promoss it-trasport pubbliku multimodali; jitlob li jiġi inkluż fil-Grupp ta’ Koordinazzjoni tal-Pjattaforma Ewropea dwar Pjani ta’ Mobilità Urbana Sostenibbli;

| 22. | iħeġġeġ lill-awtoritajiet lokali u reġjonali jappoġġjaw politiki Ewropej li jrawwmu l-użu ta’ modi tat-trasport elettriċi u elettrifikati, kemm pubbliċi kif ukoll privati, biex jiġi skoraġġut l-użu ta’ fjuwils fossili u jkun hemm inċentiv favur fjuwils nodfa; |
| --- | --- |

22.

iħeġġeġ lill-awtoritajiet lokali u reġjonali jappoġġjaw politiki Ewropej li jrawwmu l-użu ta’ modi tat-trasport elettriċi u elettrifikati, kemm pubbliċi kif ukoll privati, biex jiġi skoraġġut l-użu ta’ fjuwils fossili u jkun hemm inċentiv favur fjuwils nodfa;

| 23. | jinnota li l-bliet jistgħu jinkisbu biss jekk il-bliet ikunu sostenibbli. Jisħaq li l-kwalità tal-ħajja u l-kundizzjonijiet ambjentali globali jiddependu mill-istat tal-ambjent urban, u għaldaqstant, approċċ olistiku u sostenibbli ser ikun prerekwiżit għall-iżvilupp urban futur (3); |
| --- | --- |

23.

jinnota li l-bliet jistgħu jinkisbu biss jekk il-bliet ikunu sostenibbli. Jisħaq li l-kwalità tal-ħajja u l-kundizzjonijiet ambjentali globali jiddependu mill-istat tal-ambjent urban, u għaldaqstant, approċċ olistiku u sostenibbli ser ikun prerekwiżit għall-iżvilupp urban futur (3);

| 24. | iħeġġeġ politiki ta’ trasport ġodda komprensivi sabiex jiġi żgurat li kull belt tirrispetta l-ogħla standards ta’ aċċessibbiltà u faċilità tal-postijiet u fl-użu tas-servizzi urbani għall-persuni b’diżabilità; |
| --- | --- |

24.

iħeġġeġ politiki ta’ trasport ġodda komprensivi sabiex jiġi żgurat li kull belt tirrispetta l-ogħla standards ta’ aċċessibbiltà u faċilità tal-postijiet u fl-użu tas-servizzi urbani għall-persuni b’diżabilità;

| 25. | jappella biex tingħata kunsiderazzjoni għal attivitajiet ta’ sensibilizzazzjoni maċ-ċittadini lejn għażliet ta’ mobbiltà urbana aktar effiċjenti minn perspettiva ekonomika, ambjentali u tas-saħħa; |
| --- | --- |

25.

jappella biex tingħata kunsiderazzjoni għal attivitajiet ta’ sensibilizzazzjoni maċ-ċittadini lejn għażliet ta’ mobbiltà urbana aktar effiċjenti minn perspettiva ekonomika, ambjentali u tas-saħħa;

| 26. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tinkludi l-użu ta’ metodi sostenibbli fir-reviżjoni tal-kriterji għall-akkwist pubbliku ekoloġiku fl-UE fis-settur tat-trasport jew li tippromovi l-iżvilupp ta’ strumenti għall-innovazzjoni teknoloġika fil-qasam tat-trasport, u biex dawn jinxterdu madwar l-Istati Membri; |
| --- | --- |

26.

jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tinkludi l-użu ta’ metodi sostenibbli fir-reviżjoni tal-kriterji għall-akkwist pubbliku ekoloġiku fl-UE fis-settur tat-trasport jew li tippromovi l-iżvilupp ta’ strumenti għall-innovazzjoni teknoloġika fil-qasam tat-trasport, u biex dawn jinxterdu madwar l-Istati Membri;

| 27. | jilqa’ b’sodisfazzjon kbir prattiki tajba bħalma huma l-ĠIMGĦA EWROPEA TAL-MOBILITÀ — kampanja stabbilita sew, li ġiet imnedija fl-2002, u li fl-2016 laħqet l-ogħla rata ta’ parteċipazzjoni b’2 427 belt li jorganizzaw attivitajiet ta’ sensibilizzazzjoni mis-16 sat-22 ta’ Settembru kull sena, u l-proġett PASTA (4) (Attività Fiżika Permezz t’Approċċi ta’ Trasport Sostenibbli) ffinanzjat mill-UE li hu programm attiv li jirrikonoxxi b’mod espliċitu r-rabta bejn is-saħħa u l-mobilità fil-bliet u s-sħubijiet pubbliċi-privati għall-iżvilupp ta’ servizz għaċ-ċittadin li jivvjaġġa kuljum mid-dar għax-xogħol. |
| --- | --- |

27.

jilqa’ b’sodisfazzjon kbir prattiki tajba bħalma huma l-ĠIMGĦA EWROPEA TAL-MOBILITÀ — kampanja stabbilita sew, li ġiet imnedija fl-2002, u li fl-2016 laħqet l-ogħla rata ta’ parteċipazzjoni b’2 427 belt li jorganizzaw attivitajiet ta’ sensibilizzazzjoni mis-16 sat-22 ta’ Settembru kull sena, u l-proġett PASTA (4) (Attività Fiżika Permezz t’Approċċi ta’ Trasport Sostenibbli) ffinanzjat mill-UE li hu programm attiv li jirrikonoxxi b’mod espliċitu r-rabta bejn is-saħħa u l-mobilità fil-bliet u s-sħubijiet pubbliċi-privati għall-iżvilupp ta’ servizz għaċ-ċittadin li jivvjaġġa kuljum mid-dar għax-xogħol.

| 28. | jinnota li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom is-setgħat legali biex jidentifikaw żoni ta’ konservazzjoni, joffru appoġġ għan-netwerks ta’ Natura 2000 u jintegraw it-tħassib dwar il-bijodiveristà fl-ippjanar urban u spazjali, u jiġbed l-attenzjoni dwar l-ammont dejjem jikber ta’ riċerka xjentifika li tindika li n-natura tista’ tikkontribwixxi biex jiġu indirizzati l-isfidi tas-saħħa u dawk soċjali, billi timmitiga l-effetti tat-tibdil fil-klima, tippromovi l-attività fiżika u l-integrazzjoni soċjali u tnaqqas l-istress; |
| --- | --- |

28.

jinnota li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom is-setgħat legali biex jidentifikaw żoni ta’ konservazzjoni, joffru appoġġ għan-netwerks ta’ Natura 2000 u jintegraw it-tħassib dwar il-bijodiveristà fl-ippjanar urban u spazjali, u jiġbed l-attenzjoni dwar l-ammont dejjem jikber ta’ riċerka xjentifika li tindika li n-natura tista’ tikkontribwixxi biex jiġu indirizzati l-isfidi tas-saħħa u dawk soċjali, billi timmitiga l-effetti tat-tibdil fil-klima, tippromovi l-attività fiżika u l-integrazzjoni soċjali u tnaqqas l-istress;

Ambjent, akkomodazzjoni u dieta tajba għas-saħħa

| 29. | jilqa’ d-deċiżjoni tal-Kummissjoni Ewropea, maħruġa fis-7 ta’ Diċembru 2016, li tiżviluppa pjan ta’ azzjoni biex jiġu implimentati aħjar d-Direttivi dwar l-Għasafar u l-Ħabitats u jilqa’ li fatt li qed tirrikonoxxi l-importanza tal-ġestjoni integrata u l-ippjanar tal-bliet sabiex jintlaħqu l-objettivi tal-konservazzjoni tal-bijodiversità fl-UE (5); |
| --- | --- |

29.

jilqa’ d-deċiżjoni tal-Kummissjoni Ewropea, maħruġa fis-7 ta’ Diċembru 2016, li tiżviluppa pjan ta’ azzjoni biex jiġu implimentati aħjar d-Direttivi dwar l-Għasafar u l-Ħabitats u jilqa’ li fatt li qed tirrikonoxxi l-importanza tal-ġestjoni integrata u l-ippjanar tal-bliet sabiex jintlaħqu l-objettivi tal-konservazzjoni tal-bijodiversità fl-UE (5);

| 30. | itenni t-talba, u l-impenn, tiegħu, li jżid il-baġit tal-programm LIFE għan-Natura u l-Bijodiversità wara l-2020 maħsub biex jiżviluppa infrastruttura u soluzzjonijiet “ekoloġiċi” fil-bliet, rikonoxxuti bħala aspetti fundamentali fid-dawl tat-tibdil fil-klima, l-għanijiet tal-klima u tal-enerġija tal-aġenda tal-UE għall-2020-2030, il-Ftehim ta’ Pariġi, l-Aġendi tan-NU u tal-FAO u l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli — f’din il-perspettiva, isejjaħ għal appoġġ aktar b’saħħtu għall-inizjattivi fuq livell lokali u reġjonali dwar l-adattament għall-klima fl-ambjent urban Ewropew (6) fid-dawl tat-Tmien Programm għall-Ambjent 2020-2027; |
| --- | --- |

30.

itenni t-talba, u l-impenn, tiegħu, li jżid il-baġit tal-programm LIFE għan-Natura u l-Bijodiversità wara l-2020 maħsub biex jiżviluppa infrastruttura u soluzzjonijiet “ekoloġiċi” fil-bliet, rikonoxxuti bħala aspetti fundamentali fid-dawl tat-tibdil fil-klima, l-għanijiet tal-klima u tal-enerġija tal-aġenda tal-UE għall-2020-2030, il-Ftehim ta’ Pariġi, l-Aġendi tan-NU u tal-FAO u l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli — f’din il-perspettiva, isejjaħ għal appoġġ aktar b’saħħtu għall-inizjattivi fuq livell lokali u reġjonali dwar l-adattament għall-klima fl-ambjent urban Ewropew (6) fid-dawl tat-Tmien Programm għall-Ambjent 2020-2027;

| 31. | iħeġġeġ li ssir azzjoni fuq il-fatturi ambjentali u dawk relatati mal-klima sabiex tiġi promossa s-saħħa fil-bliet. Proġetti fis-seħħ urew l-impatt tal-urbanizzazzjoni fuq il-prevalenza ta’ mard, bħalma huwa dak il-mard kardjovaskulari u respiratorju, iżda wkoll l-obeżità u d-dijabete tat-tip 2. Għaldaqstant jitlob għal analiżi tal-ispejjeż u l-benefiċċji jekk ma jiġux indirizzati l-kwistjonijiet tat-tniġġis tal-arja, tal-istorbju li jaffettwaw u jiddeterminaw l-istat tas-saħħa fil-bliet sabiex jiżdied l-għarfien u tintgħażel il-politika pubblika l-aktar ekonomikament vijabbli (7); |
| --- | --- |

31.

iħeġġeġ li ssir azzjoni fuq il-fatturi ambjentali u dawk relatati mal-klima sabiex tiġi promossa s-saħħa fil-bliet. Proġetti fis-seħħ urew l-impatt tal-urbanizzazzjoni fuq il-prevalenza ta’ mard, bħalma huwa dak il-mard kardjovaskulari u respiratorju, iżda wkoll l-obeżità u d-dijabete tat-tip 2. Għaldaqstant jitlob għal analiżi tal-ispejjeż u l-benefiċċji jekk ma jiġux indirizzati l-kwistjonijiet tat-tniġġis tal-arja, tal-istorbju li jaffettwaw u jiddeterminaw l-istat tas-saħħa fil-bliet sabiex jiżdied l-għarfien u tintgħażel il-politika pubblika l-aktar ekonomikament vijabbli (7);

| 32. | jinkoraġġixxi inizjattivi li jippromovu l-kollaborazzjoni bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali u s-setturi tas-saħħa u n-natura, u li għandhom l-għan li jtejbu s-saħħa u l-benessri taċ-ċittadini billi jqarrbu liċ-ċittadini għan-natura u jħalluhom igawdu aċċess regolari għal żoni naturali fil-viċinanzi, jippromovu attività fiżika regolari u jagħmlu użu minn żoni naturali għal interventi terapewtiċi flimkien ma’ trattamenti tas-saħħa oħrajn; |
| --- | --- |

32.

jinkoraġġixxi inizjattivi li jippromovu l-kollaborazzjoni bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali u s-setturi tas-saħħa u n-natura, u li għandhom l-għan li jtejbu s-saħħa u l-benessri taċ-ċittadini billi jqarrbu liċ-ċittadini għan-natura u jħalluhom igawdu aċċess regolari għal żoni naturali fil-viċinanzi, jippromovu attività fiżika regolari u jagħmlu użu minn żoni naturali għal interventi terapewtiċi flimkien ma’ trattamenti tas-saħħa oħrajn;

| 33. | jilqa’ bi pjaċir prattiki tajbin bħalma huma l-Premju tal-Belt Kapitali Ekoloġika tal-Ewropa, u l-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà li għadu kif inħoloq u li se joffri opportunitajiet għal żgħażagħ Ewropej biex jikkontribwixxu b’mod dirett fil-ġestjoni tas-siti ta’ Natura 2000 permezz ta’ attivitajiet ta’ volontarjat filwaqt li jitqarrbu għan-natura, tiżdied is-sensibilizzazzjoni ambjentali u jitgawdew il-benefiċċji tan-natura u l-bijodiversità għas-saħħa; |
| --- | --- |

33.

jilqa’ bi pjaċir prattiki tajbin bħalma huma l-Premju tal-Belt Kapitali Ekoloġika tal-Ewropa, u l-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà li għadu kif inħoloq u li se joffri opportunitajiet għal żgħażagħ Ewropej biex jikkontribwixxu b’mod dirett fil-ġestjoni tas-siti ta’ Natura 2000 permezz ta’ attivitajiet ta’ volontarjat filwaqt li jitqarrbu għan-natura, tiżdied is-sensibilizzazzjoni ambjentali u jitgawdew il-benefiċċji tan-natura u l-bijodiversità għas-saħħa;

| 34. | iħeġġeġ li jitqiesu l-kundizzjonijiet tal-akkomodazzjoni u l-kwistjonijiet ta’ saħħa relatati mal-akkomodazzjoni, kif ukoll is-saħħa u s-sigurtà fil-bini u l-manutenzjoni ta’ binjiet pubbliċi bħal skejjel u faċilitajiet għall-kura tat-tfal, inkluż f’dak li għandu x’jaqsam mal-kwalità tal-arja fuq ġewwa; |
| --- | --- |

34.

iħeġġeġ li jitqiesu l-kundizzjonijiet tal-akkomodazzjoni u l-kwistjonijiet ta’ saħħa relatati mal-akkomodazzjoni, kif ukoll is-saħħa u s-sigurtà fil-bini u l-manutenzjoni ta’ binjiet pubbliċi bħal skejjel u faċilitajiet għall-kura tat-tfal, inkluż f’dak li għandu x’jaqsam mal-kwalità tal-arja fuq ġewwa;

| 35. | jitlob li tingħata l-ikbar attenzjoni lill-importanza tal-adozzjoni ta’ ikel tajjeb għas-saħħa, permezz ta’ linji gwida preċiżi li jqisu l-kuntesti differenti u l-objettivi differenti tal-popolazzjoni (menus fl-iskejjel, menus fil-kantins tal-intrapriżi, ristoranti soċjali adegwati). F’dan il-kuntest, jilqa’ b’sodisfazzjon il-pubblikazzjoni tar-rapport tekniku dwar l-Akkwist Pubbliku ta’ Ikel Tajjeb għas-Saħħa fl-Iskejjel, u jirrakkomanda lill-awtorijiet lokali u reġjonali kollha li jixtru ikel u servizzi relatati mal-ikel ġewwa jew għall-iskejjel biex jużaw dan id-dokument ta’ appoġġ biex jintegraw aħjar is-saħħa u n-nutrizzjoni fl-ispeċifikazzjonijiet tal-akkwist ta’ ikel; |
| --- | --- |

35.

jitlob li tingħata l-ikbar attenzjoni lill-importanza tal-adozzjoni ta’ ikel tajjeb għas-saħħa, permezz ta’ linji gwida preċiżi li jqisu l-kuntesti differenti u l-objettivi differenti tal-popolazzjoni (menus fl-iskejjel, menus fil-kantins tal-intrapriżi, ristoranti soċjali adegwati). F’dan il-kuntest, jilqa’ b’sodisfazzjon il-pubblikazzjoni tar-rapport tekniku dwar l-Akkwist Pubbliku ta’ Ikel Tajjeb għas-Saħħa fl-Iskejjel, u jirrakkomanda lill-awtorijiet lokali u reġjonali kollha li jixtru ikel u servizzi relatati mal-ikel ġewwa jew għall-iskejjel biex jużaw dan id-dokument ta’ appoġġ biex jintegraw aħjar is-saħħa u n-nutrizzjoni fl-ispeċifikazzjonijiet tal-akkwist ta’ ikel;

| 36. | jirrakkomanda l-promozzjoni ta’ politiki intiżi sabiex jirrikompensaw ir-responsabbiltà ambjentali fis-settur produttiv, immirati kemm lejn il-produtturi kif ukoll lejn il-prodotti, inkluż anke s-settur tal-iskart; |
| --- | --- |

36.

jirrakkomanda l-promozzjoni ta’ politiki intiżi sabiex jirrikompensaw ir-responsabbiltà ambjentali fis-settur produttiv, immirati kemm lejn il-produtturi kif ukoll lejn il-prodotti, inkluż anke s-settur tal-iskart;

| 37. | jirrakkomanda li jiġi adottat fokus partikolari f’dak li jirrigwarda l-prevenzjoni tad-disturbi fid-drawwiet alimentari u tal-użu perikoluż tal-alkoħol, it-tabakk u dipendenzi oħra, billi jiġu proposti strateġiji speċifiċi fil-livell lokali u reġjonali, mhux biss permezz tal-promozzjoni ta’ riċerka innovattiva ta’ kwalità għolja, il-kondiviżjoni tal-evidenza, u l-valutazzjoni tal-miżuri regolatorji, iżda anek billi jiġu adottati politiki ta’ kontroll u prevenzjoni fiż-żoni u spazji pubbliċi; |
| --- | --- |

37.

jirrakkomanda li jiġi adottat fokus partikolari f’dak li jirrigwarda l-prevenzjoni tad-disturbi fid-drawwiet alimentari u tal-użu perikoluż tal-alkoħol, it-tabakk u dipendenzi oħra, billi jiġu proposti strateġiji speċifiċi fil-livell lokali u reġjonali, mhux biss permezz tal-promozzjoni ta’ riċerka innovattiva ta’ kwalità għolja, il-kondiviżjoni tal-evidenza, u l-valutazzjoni tal-miżuri regolatorji, iżda anek billi jiġu adottati politiki ta’ kontroll u prevenzjoni fiż-żoni u spazji pubbliċi;

Sport, attività fiżika u edukazzjoni

| 38. | itenni li l-attività fiżika hija waħda mill-mezzi l-aktar effettivi għall-prevenzjoni ta’ mard li ma jitteħidx u għall-ġlieda kontra l-obeżità, u biex jinżamm stil ta’ ħajja b’saħħitha; fid-dawl tal-evidenza dejjem tikber dwar il-korrelazzjoni pożittiva bejn l-eżerċizzju u s-saħħa mentali u l-proċessi konjittivi f’dan ir-rigward, jistieden lill-awtoritajiet lokali u reġjonali biex jiġbru u jaqsmu eżempji ta’ prattiki tajbin sabiex ikunu ta’ ispirazzjoni, gwida u tagħlim; |
| --- | --- |

38.

itenni li l-attività fiżika hija waħda mill-mezzi l-aktar effettivi għall-prevenzjoni ta’ mard li ma jitteħidx u għall-ġlieda kontra l-obeżità, u biex jinżamm stil ta’ ħajja b’saħħitha; fid-dawl tal-evidenza dejjem tikber dwar il-korrelazzjoni pożittiva bejn l-eżerċizzju u s-saħħa mentali u l-proċessi konjittivi f’dan ir-rigward, jistieden lill-awtoritajiet lokali u reġjonali biex jiġbru u jaqsmu eżempji ta’ prattiki tajbin sabiex ikunu ta’ ispirazzjoni, gwida u tagħlim;

| 39. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea ssaħħaħ ir-rwol tal-muniċipalitajiet u r-reġjuni fit-tfassil ta’ politiki aħjar dwar l-HEPA li jistimolaw il-kultura tal-attività fiżika f’kull settur tal-ħajja taċ-ċittadini, mill-iskejjel għall-ambjenti tax-xogħol għall-ħin liberu u għat-trasport, u li jistgħu jirrispondu għal sejħiet reċenti mill-Kunsill u mill-Parlament biex jiġu adottati inizjattivi għall-promozzjoni ta’ stili ta’ ħajja f’saħħithom; |
| --- | --- |

39.

jistieden lill-Kummissjoni Ewropea ssaħħaħ ir-rwol tal-muniċipalitajiet u r-reġjuni fit-tfassil ta’ politiki aħjar dwar l-HEPA li jistimolaw il-kultura tal-attività fiżika f’kull settur tal-ħajja taċ-ċittadini, mill-iskejjel għall-ambjenti tax-xogħol għall-ħin liberu u għat-trasport, u li jistgħu jirrispondu għal sejħiet reċenti mill-Kunsill u mill-Parlament biex jiġu adottati inizjattivi għall-promozzjoni ta’ stili ta’ ħajja f’saħħithom;

| 40. | itenni l-ħtieġa li jiġu promossi t-taħriġ u l-bini tal-kapaċità dwar is-saħħa fil-postijiet użati għall-edukazzjoni, peress li huwa muri li edukazzjoni tas-saħħa mwettqa fl-iskejjel hija effettiva fit-tnaqqis tal-prevalenza tal-imġieba ta’ riskju għas-saħħa taż-żgħażagħ; |
| --- | --- |

40.

itenni l-ħtieġa li jiġu promossi t-taħriġ u l-bini tal-kapaċità dwar is-saħħa fil-postijiet użati għall-edukazzjoni, peress li huwa muri li edukazzjoni tas-saħħa mwettqa fl-iskejjel hija effettiva fit-tnaqqis tal-prevalenza tal-imġieba ta’ riskju għas-saħħa taż-żgħażagħ;

| 41. | japprova l-kontenut tal-ewwel rapport dwar l-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill dwar il-promozzjoni tal-HEPA fis-setturi kollha, adottat mill-Kummissjoni Ewropea u ppubblikat f’Diċembru 2016 (8) u jirrakkomanda li l-Kummissjoni Ewropea tistabbilixxi bħala objettiv it-tnaqqis tal-ispiża tan-nuqqas ta’ attività fiżika, li jammonta għal aktar minn EUR 80 biljun fis-sena fit-28 pajjiż tal-UE (9), billi ssir ħidma aktar sfiqa favur il-promozzjoni tal-attività fiżika u l-iskoraġġiment ta’ stil ta’ ħajja sedentarja u billi jiġi appoġġjat l-iżvilupp ta’ indikaturi għall-monitoraġġ fil-livell lokali, reġjonali u tal-UE; |
| --- | --- |

41.

japprova l-kontenut tal-ewwel rapport dwar l-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill dwar il-promozzjoni tal-HEPA fis-setturi kollha, adottat mill-Kummissjoni Ewropea u ppubblikat f’Diċembru 2016 (8) u jirrakkomanda li l-Kummissjoni Ewropea tistabbilixxi bħala objettiv it-tnaqqis tal-ispiża tan-nuqqas ta’ attività fiżika, li jammonta għal aktar minn EUR 80 biljun fis-sena fit-28 pajjiż tal-UE (9), billi ssir ħidma aktar sfiqa favur il-promozzjoni tal-attività fiżika u l-iskoraġġiment ta’ stil ta’ ħajja sedentarja u billi jiġi appoġġjat l-iżvilupp ta’ indikaturi għall-monitoraġġ fil-livell lokali, reġjonali u tal-UE;

| 42. | jilqa’ b’sodisfazzjon kbir u jħeġġeġ il-kondiviżjoni ta’ prattiki tajba fil-livell lokali bħal: il-ħolqien tal-kundizzjonijiet għaż-żieda fil-passaġġi għar-roti u n-nies mexjin għal attivitajiet ta’ ġiri u mixi, barra mill-għan ta’ mobbiltà urbana li tiżgura sigurtà adatta; it-trasformazzjoni ta’ spazji pubbliċi ħodor mgħammra bħala “ġinnasji fl-apert”; it-tisħiħ tal-kwantità u l-kwalità tas-sigħat ta’ skola ddedikati għall-isport “għal kulħadd”; l-isfruttar tal-infrastruttura sportiva fl-iskejjel favur gruppi oħrajn ta’ ċittadini fis-sigħat li ma jkunx hemm skola; u jappoġġja inizjattivi bħall-identifikazzjoni annwali tal-belt kapitali Ewropea u tal-bliet Ewropej tal-isport — avveniment ikkoordinat ma’ ACES Europe; il-Ġimgħa Ewropea tal-Isport li fl-2017 se tissejjaħ “L-Isport u s-Saħħa”; il-programm Erasmus+ Sport jew il-promozzjoni aħjar tal-HEPA (attività fiżika favur is-saħħa); |
| --- | --- |

42.

jilqa’ b’sodisfazzjon kbir u jħeġġeġ il-kondiviżjoni ta’ prattiki tajba fil-livell lokali bħal: il-ħolqien tal-kundizzjonijiet għaż-żieda fil-passaġġi għar-roti u n-nies mexjin għal attivitajiet ta’ ġiri u mixi, barra mill-għan ta’ mobbiltà urbana li tiżgura sigurtà adatta; it-trasformazzjoni ta’ spazji pubbliċi ħodor mgħammra bħala “ġinnasji fl-apert”; it-tisħiħ tal-kwantità u l-kwalità tas-sigħat ta’ skola ddedikati għall-isport “għal kulħadd”; l-isfruttar tal-infrastruttura sportiva fl-iskejjel favur gruppi oħrajn ta’ ċittadini fis-sigħat li ma jkunx hemm skola; u jappoġġja inizjattivi bħall-identifikazzjoni annwali tal-belt kapitali Ewropea u tal-bliet Ewropej tal-isport — avveniment ikkoordinat ma’ ACES Europe; il-Ġimgħa Ewropea tal-Isport li fl-2017 se tissejjaħ “L-Isport u s-Saħħa”; il-programm Erasmus+ Sport jew il-promozzjoni aħjar tal-HEPA (attività fiżika favur is-saħħa);

| 43. | jagħraf l-effetti severi tal-kriżi ekonomika u finanzjarja fuq il-kapaċità tas-sistemi tal-kura tas-saħħa pubblika sabiex jingħataw servizzi adegwati, anki fid-dawl taż-żieda fid-domanda minħabba, fost l-oħrajn, popolazzjoni li qed tixjieħ; ifakkar li l-ICTs jistgħu jkunu għodda b’saħħitha sabiex tinżamm kura tas-saħħa kosteffiċjenti u ta’ kwalità għolja, peress li jagħtu s-setgħa lill-persuni ta’ kull età biex jiġġestixxu aħjar is-saħħa u l-kwalità ta’ ħajja tagħhom, kemm f’żoni urbani kif ukoll rurali; |
| --- | --- |

43.

jagħraf l-effetti severi tal-kriżi ekonomika u finanzjarja fuq il-kapaċità tas-sistemi tal-kura tas-saħħa pubblika sabiex jingħataw servizzi adegwati, anki fid-dawl taż-żieda fid-domanda minħabba, fost l-oħrajn, popolazzjoni li qed tixjieħ; ifakkar li l-ICTs jistgħu jkunu għodda b’saħħitha sabiex tinżamm kura tas-saħħa kosteffiċjenti u ta’ kwalità għolja, peress li jagħtu s-setgħa lill-persuni ta’ kull età biex jiġġestixxu aħjar is-saħħa u l-kwalità ta’ ħajja tagħhom, kemm f’żoni urbani kif ukoll rurali;

Governanza

| 44. | jipproponi li flimkien mal-Kummissjoni Ewropea jistudja l-mezzi konkreti sabiex l-awtoritajiet lokali u reġjonali jiġu mistiedna jipparteċipaw fin-netwerks bħal Smart City jew il-Patt tas-Sindki jew ta’ prevenzjoni u promozzjoni tas-saħħa promossi mid-WHO (WHO Healthy Cities Network, WHO Healthy Ageing Task Force, WHO Age-Friendly Cities Project, WHO Regions for Health Network, Schools for Health in Europe Network, eċċ.), f’ambiti fundamentali għall-inizjattiva ewlenija Ewropa Effiċjenti fir-Riżorsi (10), bħall-bijodiversità u l-użu tal-art, il-ġestjoni tal-iskart u l-ilma jew it-tniġġis tal-arja; |
| --- | --- |

44.

jipproponi li flimkien mal-Kummissjoni Ewropea jistudja l-mezzi konkreti sabiex l-awtoritajiet lokali u reġjonali jiġu mistiedna jipparteċipaw fin-netwerks bħal Smart City jew il-Patt tas-Sindki jew ta’ prevenzjoni u promozzjoni tas-saħħa promossi mid-WHO (WHO Healthy Cities Network, WHO Healthy Ageing Task Force, WHO Age-Friendly Cities Project, WHO Regions for Health Network, Schools for Health in Europe Network, eċċ.), f’ambiti fundamentali għall-inizjattiva ewlenija Ewropa Effiċjenti fir-Riżorsi (10), bħall-bijodiversità u l-użu tal-art, il-ġestjoni tal-iskart u l-ilma jew it-tniġġis tal-arja;

| 45. | jistieden biex jiġu appoġġjati iżjed inizjattivi lokali, sabiex tiġi promossa l-informazzjoni u l-adeżjoni taċ-ċittadini fil-programmi ta’ prevenzjoni primarja, b’referenza partikolari għal mard marbut mal-istil ta’ ħajja u mard kroniku, mard li jittieħed u li ma jitteħidx, li jirrappreżenta llum ir-riskju ewlieni għas-saħħa u l-iżvilupp tal-bniedem; jappella għal appoġġ għal programmi sekondarji ta’ prevenzjoni, ittestjati xjentifikament, permezz ta’ parteċipazzjoni istituzzjonali u l-edukazzjoni taċ-ċittadini; |
| --- | --- |

45.

jistieden biex jiġu appoġġjati iżjed inizjattivi lokali, sabiex tiġi promossa l-informazzjoni u l-adeżjoni taċ-ċittadini fil-programmi ta’ prevenzjoni primarja, b’referenza partikolari għal mard marbut mal-istil ta’ ħajja u mard kroniku, mard li jittieħed u li ma jitteħidx, li jirrappreżenta llum ir-riskju ewlieni għas-saħħa u l-iżvilupp tal-bniedem; jappella għal appoġġ għal programmi sekondarji ta’ prevenzjoni, ittestjati xjentifikament, permezz ta’ parteċipazzjoni istituzzjonali u l-edukazzjoni taċ-ċittadini;

| 46. | jitlob għat-twaqqif ta’ alleanza b’saħħitha bejn il-muniċipalitajiet, l-universitajiet, l-intrapriżi fil-qasam tal-kura tas-saħħa, iċ-ċentri ta’ riċerka, in-negozji, il-professjonisti, l-assoċjazzjonijiet tal-volontarjat biex jistudjaw u jissorveljaw, fil-livell urban, il-fatturi determinanti tas-saħħa taċ-ċittadini, sabiex tingħata spinta lil governanza f’diversi livelli aktar effettiva u li tirreaġixxi għat-titjib tal-politika dwar is-saħħa; |
| --- | --- |

46.

jitlob għat-twaqqif ta’ alleanza b’saħħitha bejn il-muniċipalitajiet, l-universitajiet, l-intrapriżi fil-qasam tal-kura tas-saħħa, iċ-ċentri ta’ riċerka, in-negozji, il-professjonisti, l-assoċjazzjonijiet tal-volontarjat biex jistudjaw u jissorveljaw, fil-livell urban, il-fatturi determinanti tas-saħħa taċ-ċittadini, sabiex tingħata spinta lil governanza f’diversi livelli aktar effettiva u li tirreaġixxi għat-titjib tal-politika dwar is-saħħa;

| 47. | jenfasizza li hija r-responsabbiltà tal-livelli kollha ta’ gvern u taċ-ċittadini nfushom li jagħtu kontribut importanti sabiex jitnaqqas l-impatt ta’ mard li jittieħed, li jippromovu u jinċentivaw il-pjani ta’ tilqim, il-profilassi u stili ta’ ħajja tajbin għas-saħħa, u jistudjaw l-aħjar kuntesti urbani (faċilitajiet tal-kura, postijiet tax-xogħol, postijiet rikreattivi, faċilitajiet sportivi u postijiet virtwali bħal siti web tal-awtoritajiet stess) biex jinfurmaw u jimmotivaw lin-nies; |
| --- | --- |

47.

jenfasizza li hija r-responsabbiltà tal-livelli kollha ta’ gvern u taċ-ċittadini nfushom li jagħtu kontribut importanti sabiex jitnaqqas l-impatt ta’ mard li jittieħed, li jippromovu u jinċentivaw il-pjani ta’ tilqim, il-profilassi u stili ta’ ħajja tajbin għas-saħħa, u jistudjaw l-aħjar kuntesti urbani (faċilitajiet tal-kura, postijiet tax-xogħol, postijiet rikreattivi, faċilitajiet sportivi u postijiet virtwali bħal siti web tal-awtoritajiet stess) biex jinfurmaw u jimmotivaw lin-nies;

| 48. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li s’issa ftit li xejn sar biex jiġu eżaminati l-effetti fuq is-saħħa tal-ekonomija ċirkolari. F’dak li għandu x’jaqsam mal-implimentazzjoni u l-ħidma kontinwa dwar il-Pakkett għall-Ekonomija Ċirkolari tal-Kummissjoni Ewropea, kif ukoll proġetti nazzjonali li jippromovu l-ekonomija ċirkolari, l-effetti fuq is-saħħa tagħha għandhom jiġu vvalutati f’aktar dettall u d-djalogu jiġi intensifikat bejn l-awtoritajiet responsabbli għall-ġestjoni tal-iskart, il-protezzjoni ambjentali u tas-saħħa (eż. dwar l-użu ta’ skart f’xogħlijiet tal-art jew għall-użu mill-ġdid tal-ilma); |
| --- | --- |

48.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li s’issa ftit li xejn sar biex jiġu eżaminati l-effetti fuq is-saħħa tal-ekonomija ċirkolari. F’dak li għandu x’jaqsam mal-implimentazzjoni u l-ħidma kontinwa dwar il-Pakkett għall-Ekonomija Ċirkolari tal-Kummissjoni Ewropea, kif ukoll proġetti nazzjonali li jippromovu l-ekonomija ċirkolari, l-effetti fuq is-saħħa tagħha għandhom jiġu vvalutati f’aktar dettall u d-djalogu jiġi intensifikat bejn l-awtoritajiet responsabbli għall-ġestjoni tal-iskart, il-protezzjoni ambjentali u tas-saħħa (eż. dwar l-użu ta’ skart f’xogħlijiet tal-art jew għall-użu mill-ġdid tal-ilma);

| 49. | jirrakkomanda li l-promozzjoni tal-benesseri u s-saħħa tiżdied mal-istrateġiji lokali u reġjonali, sabiex din titqies b’mod aħjar fit-teħid tad-deċiżjonijiet f’setturi differenti. L-implimentazzjoni tista’ tiġi ssorveljata b’rapporti onlajn dwar il-benessri li jkun fihom l-indikaturi stabbiliti fil-livell nazzjonali; |
| --- | --- |

49.

jirrakkomanda li l-promozzjoni tal-benesseri u s-saħħa tiżdied mal-istrateġiji lokali u reġjonali, sabiex din titqies b’mod aħjar fit-teħid tad-deċiżjonijiet f’setturi differenti. L-implimentazzjoni tista’ tiġi ssorveljata b’rapporti onlajn dwar il-benessri li jkun fihom l-indikaturi stabbiliti fil-livell nazzjonali;

Brussell, il-11 ta’ Mejju 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Markku MARKKULA

---

(1)  CDR 7987/2013.

1

(2)  Immexxi b’kooperazzjoni mal-Organizzazzjoni Internazzjonali għall-Migrazzjoni: http://re-health.eea.iom.int/.

2

(3)  COR/07987/2013

3

(4)  http://pastaproject.eu/home/.

4

(5)  http://europa.eu/rapid/press-release_MEX-16-4308_en.htm: Il-Pjan ta’ Azzjoni se jinkludi sensiela ta’ miżuri konkreti bħaż-żamma ta’ laqgħat regolari mas-sindku u awtoritajiet lokali oħrajn sabiex jiġu evalwati l-isfidi ta’ implimentazzjoni u l-Istati Membri jingħataw l-għajnuna biex jieħdu l-azzjoni korrettiva meħtieġa. Barra minn hekk, il-Pjan se jfassal, fi sħubija mal-Istati Membri u l-partijiet interessati rilevanti, linji gwida ta’ implimentazzjoni adatti għal atturi reġjonali, u b’hekk jitnaqqsu l-piżijiet bla bżonn u l-litigazzjoni, u jiġi inċentivizzat l-investiment nazzjonali u reġjonali fil-bijodiversità. Il-Kumitat tar-Reġjuni ser ikun involut mill-qrib fis-segwitu tad-dibattu ta’ orjentazzjoni tal-lum.

5

Il-Pjan ta’ Azzjoni se jinkludi sensiela ta’ miżuri konkreti bħaż-żamma ta’ laqgħat regolari mas-sindku u awtoritajiet lokali oħrajn sabiex jiġu evalwati l-isfidi ta’ implimentazzjoni u l-Istati Membri jingħataw l-għajnuna biex jieħdu l-azzjoni korrettiva meħtieġa.

Il-Kumitat tar-Reġjuni ser ikun involut mill-qrib fis-segwitu tad-dibattu ta’ orjentazzjoni tal-lum.

(6)  Evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu tal-Programm LIFE (ara COR-2016-04126).

6

(7)  Lejn strateġija ġdida tal-UE dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima — approċċ integrat (ara COR-2016-02430).

7

(8)  eur-lex.europa.eu/legal-content/MT/TXT/?qid=1483950644221&uri=CELEX:52016DC0768.

8

(9)  ISCA/CEBR Study (2015) in Narrative review: the state of physical activity in Europe, p. 37 PASS Project fr.calameo.com/read/000761585fb41d432c387.

9

(10)  CdR140/2011.

10

---

| 15.9.2017 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 306/43 |
| --- | --- | --- | --- |

15.9.2017

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 306/43

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar “L-Istrateġija ta’ Tkabbir tal-UE 2016-2017”

(2017/C 306/09)

| Relatur: | Rait Pihelgas (EE/ALDE), Sindku ta’ Ambla |
| --- | --- |
| Dokument ta’ referenza: | Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni – Komunikazzjoni dwar il-Politika tat-Tkabbir tal-UE 2016
  COM(2016) 715 final
  L-Istrateġija tat-Tkabbir tal-UE 2016-2017 |

Relatur:

Rait Pihelgas (EE/ALDE), Sindku ta’ Ambla

Dokument ta’ referenza:

Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni – Komunikazzjoni dwar il-Politika tat-Tkabbir tal-UE 2016

COM(2016) 715 final

L-Istrateġija tat-Tkabbir tal-UE 2016-2017

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA' POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI (KtR)

Kummenti ġenerali

| 1. | jistqarr li l-Istrateġija tat-Tkabbir u l-adeżjoni ta’ membri ġodda fl-UE jiggarantixxu t-twettiq tal-politika tal-UE u s-suċċess tal-Ewropa b’mod ġenerali u jafferma li t-tkabbir huwa l-għodda l-iżjed b’saħħitha tal-politika barranija tal-UE; |
| --- | --- |

1.

jistqarr li l-Istrateġija tat-Tkabbir u l-adeżjoni ta’ membri ġodda fl-UE jiggarantixxu t-twettiq tal-politika tal-UE u s-suċċess tal-Ewropa b’mod ġenerali u jafferma li t-tkabbir huwa l-għodda l-iżjed b’saħħitha tal-politika barranija tal-UE;

| 2. | jinnota li l-viżjoni attwali tal-Kummissjoni Ewropea – li tul il-mandat tagħha (2014-2019) mhu ser ikun hemm l-ebda tkabbir ġdid tal-Unjoni Ewropea, iżda qed jitkompla l-proċess kontinwu ta’ tkabbir – issa laħqet punt fejn id-diskussjonijiet ta’ tkabbir mat-Turkija ġew iffriżati għal diversi raġunijiet politiċi. Fl-istess ħin, il-pajjiżi tal-Balkani tal-Punent li huma ġeografikament imdawra minn Stati Membri tal-UE, bdew jipparteċipaw b’mod dirett fil-miżuri ta’ politika tal-Kummissjoni Ewropea peress li, apparti l-proċess ta’ tkabbir, huma marbuta mill-qrib mal-politika tal-migrazzjoni tal-UE (ir-rotta tal-Balkani tal-Punent) u mal-politiki relatati, fost l-oħrajn il-politika tas-sigurtà; |
| --- | --- |

2.

jinnota li l-viżjoni attwali tal-Kummissjoni Ewropea – li tul il-mandat tagħha (2014-2019) mhu ser ikun hemm l-ebda tkabbir ġdid tal-Unjoni Ewropea, iżda qed jitkompla l-proċess kontinwu ta’ tkabbir – issa laħqet punt fejn id-diskussjonijiet ta’ tkabbir mat-Turkija ġew iffriżati għal diversi raġunijiet politiċi. Fl-istess ħin, il-pajjiżi tal-Balkani tal-Punent li huma ġeografikament imdawra minn Stati Membri tal-UE, bdew jipparteċipaw b’mod dirett fil-miżuri ta’ politika tal-Kummissjoni Ewropea peress li, apparti l-proċess ta’ tkabbir, huma marbuta mill-qrib mal-politika tal-migrazzjoni tal-UE (ir-rotta tal-Balkani tal-Punent) u mal-politiki relatati, fost l-oħrajn il-politika tas-sigurtà;

| 3. | jinnota li l-pajjiżi tal-Balkani tal-Punent li qed jaspiraw li jissieħbu mal-UE, adottaw approċċ kostruttiv biex jittrattaw l-isfidi attwali (inklużi attentati intensifikati minn barra biex titreġġa lura t-triq Ewropea) f’kooperazzjoni mal-istituzzjonijiet tal-UE, u jilqa’r-rieda tagħhom biex jindirizzaw il-problemi li l-UE qed tiffaċċja fil-qasam tal-immigrazzjoni kif ukoll tas-sigurtà; |
| --- | --- |

3.

jinnota li l-pajjiżi tal-Balkani tal-Punent li qed jaspiraw li jissieħbu mal-UE, adottaw approċċ kostruttiv biex jittrattaw l-isfidi attwali (inklużi attentati intensifikati minn barra biex titreġġa lura t-triq Ewropea) f’kooperazzjoni mal-istituzzjonijiet tal-UE, u jilqa’r-rieda tagħhom biex jindirizzaw il-problemi li l-UE qed tiffaċċja fil-qasam tal-immigrazzjoni kif ukoll tas-sigurtà;

| 4. | jenfasizza li r-relazzjonijiet il-ġodda ta’ ħidma bejn il-Kummissjoni Ewropea u l-pajjiżi tal-Balkani tal-Punent jirrikjedu approċċ responsabbli fir-rigward tal-konformità mal-impenji u l-kundizzjonijiet għat-tkabbir tal-UE; jenfasizza li n-negozjati għandhom isegwu valutazzjoni oġġettiva tat-tħejjija u l-progress tal-pajjiżi kandidati biex jissodisfaw il-kriterji politiċi u ekonomiċi u li l-kundizzjonijiet m’għandhomx jinbidlu matul il-proċess biex jiġu sodisfatti s-sensittivitajiet ta’ parti jew oħra tan-negozjati; |
| --- | --- |

4.

jenfasizza li r-relazzjonijiet il-ġodda ta’ ħidma bejn il-Kummissjoni Ewropea u l-pajjiżi tal-Balkani tal-Punent jirrikjedu approċċ responsabbli fir-rigward tal-konformità mal-impenji u l-kundizzjonijiet għat-tkabbir tal-UE; jenfasizza li n-negozjati għandhom isegwu valutazzjoni oġġettiva tat-tħejjija u l-progress tal-pajjiżi kandidati biex jissodisfaw il-kriterji politiċi u ekonomiċi u li l-kundizzjonijiet m’għandhomx jinbidlu matul il-proċess biex jiġu sodisfatti s-sensittivitajiet ta’ parti jew oħra tan-negozjati;

| 5. | jemmen li huwa essenzjali li r-riżultati u l-progess miksub mill-pajjiżi kandidati u minn dawk kandidati potenzjali fil-proċess ta’ tkabbir jiġu rikonoxxuti pubblikament bħala konferma li l-Unjoni Ewropea għadha miftuħa għal dawk kollha li jixtiequ jiksbu l-istess għanijiet u jaqsmu l-istess valuri; |
| --- | --- |

5.

jemmen li huwa essenzjali li r-riżultati u l-progess miksub mill-pajjiżi kandidati u minn dawk kandidati potenzjali fil-proċess ta’ tkabbir jiġu rikonoxxuti pubblikament bħala konferma li l-Unjoni Ewropea għadha miftuħa għal dawk kollha li jixtiequ jiksbu l-istess għanijiet u jaqsmu l-istess valuri;

| 6. | jilqa’ b'sodisfazzjon il-fatt li l-Kummissjoni għamlet referenza għar-rwol ewlieni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali; itenni li l-komunikazzjonijiet u r-rapporti għandhom ikunu aktar iffukati u jkunu aktar dettaljati fir-rigward tal-ħidma amministrattiva lokali u reġjonali, avolja ma hemmx kapitlu separat fl-acquis jew ma hemm l-ebda mudell stabbilit tal-UE dwar id-deċentralizzazzjoni u l-governanza f’diversi livelli; |
| --- | --- |

6.

jilqa’ b'sodisfazzjon il-fatt li l-Kummissjoni għamlet referenza għar-rwol ewlieni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali; itenni li l-komunikazzjonijiet u r-rapporti għandhom ikunu aktar iffukati u jkunu aktar dettaljati fir-rigward tal-ħidma amministrattiva lokali u reġjonali, avolja ma hemmx kapitlu separat fl-acquis jew ma hemm l-ebda mudell stabbilit tal-UE dwar id-deċentralizzazzjoni u l-governanza f’diversi livelli;

| 7. | jinnota li, fil-kuntest tal-isfidi globali l-ġodda u l-bidliet ewlenin fil-kuntest internazzjonali, speċjalment fil-viċinat immedjat tal-pajjiżi tal-Balkani tal-Punent, jeħtieġ li t-tema tat-tkabbir tal-UE tiġi indirizzata b’mod kontinwu u pubbliku (permezz ta’ laqgħat, konferenzi, eċċ.) fil-livell reġjonali kif ukoll pan-Ewropew sabiex jiġi żgurat li l-prospettivi Ewropej ta’ dawn il-pajjiżi jibqgħu fuq l-aġenda; |
| --- | --- |

7.

jinnota li, fil-kuntest tal-isfidi globali l-ġodda u l-bidliet ewlenin fil-kuntest internazzjonali, speċjalment fil-viċinat immedjat tal-pajjiżi tal-Balkani tal-Punent, jeħtieġ li t-tema tat-tkabbir tal-UE tiġi indirizzata b’mod kontinwu u pubbliku (permezz ta’ laqgħat, konferenzi, eċċ.) fil-livell reġjonali kif ukoll pan-Ewropew sabiex jiġi żgurat li l-prospettivi Ewropej ta’ dawn il-pajjiżi jibqgħu fuq l-aġenda;

| 8. | iqis li bħal fil-każ tad-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni b’rabta diretta mal-UE, il-perspettiva taż-żgħażagħ għandha tiġi enfasizzata b’mod espliċitu anke fid-diskussjonijiet u d-deċiżjonijiet dwar l-istrateġija tat-tkabbir sabiex jintwera lill-ġenerazzjonijiet il-ġodda li d-dar attwali u futura tagħna, l-Unjoni Ewropea, tiggarantixxi opportunitajiet għall-edukazzjoni, il-kultura u l-impjieg għaż-żgħażagħ kollha; |
| --- | --- |

8.

iqis li bħal fil-każ tad-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni b’rabta diretta mal-UE, il-perspettiva taż-żgħażagħ għandha tiġi enfasizzata b’mod espliċitu anke fid-diskussjonijiet u d-deċiżjonijiet dwar l-istrateġija tat-tkabbir sabiex jintwera lill-ġenerazzjonijiet il-ġodda li d-dar attwali u futura tagħna, l-Unjoni Ewropea, tiggarantixxi opportunitajiet għall-edukazzjoni, il-kultura u l-impjieg għaż-żgħażagħ kollha;

| 9. | jilqa’ d-deċiżjoni meħuda fis-Summit ta’ Pariġi (4 ta’ Lulju 2016) biex jiġi stabbilit uffiċċju reġjonali ta’ kooperazzjoni għaż-żgħażagħ u biex dan jibda jaħdem, u jitlob li l-uffiċċji għaż-żgħażagħ mill-Istati Membri l-ġodda u ta’ suċċess jiġu involuti f’din il-ħidma; |
| --- | --- |

9.

jilqa’ d-deċiżjoni meħuda fis-Summit ta’ Pariġi (4 ta’ Lulju 2016) biex jiġi stabbilit uffiċċju reġjonali ta’ kooperazzjoni għaż-żgħażagħ u biex dan jibda jaħdem, u jitlob li l-uffiċċji għaż-żgħażagħ mill-Istati Membri l-ġodda u ta’ suċċess jiġu involuti f’din il-ħidma;

| 10. | jappoġġja bis-sħiħ l-istabbiliment ta’ programmi ta’ riforma ekonomika annwali u, abbażi tal-esperjenza miksuba f’dan ir-rigward, jirrakkomanda l-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali kif ukoll taċ-ċittadini fit-tfassil tal-baġits u l-proġetti, peress li huwa proprju fil-livell lokali u reġjonali li jinħass kif dawn jiġu applikati u jaħdmu; |
| --- | --- |

10.

jappoġġja bis-sħiħ l-istabbiliment ta’ programmi ta’ riforma ekonomika annwali u, abbażi tal-esperjenza miksuba f’dan ir-rigward, jirrakkomanda l-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali kif ukoll taċ-ċittadini fit-tfassil tal-baġits u l-proġetti, peress li huwa proprju fil-livell lokali u reġjonali li jinħass kif dawn jiġu applikati u jaħdmu;

| 11. | jenfasizza l-importanza tal-approċċ tal-awtoritajiet lokali u reġjonali lejn il-politika tal-informazzjoni b’rabta mal-proċess ta’ tkabbir b’mod ġenerali, li jista’ jipprovdi appoġġ pubbliku wiesgħa jekk is-soċjetà tkun informata dwar il-benefiċċji tat-tkabbir; |
| --- | --- |

11.

jenfasizza l-importanza tal-approċċ tal-awtoritajiet lokali u reġjonali lejn il-politika tal-informazzjoni b’rabta mal-proċess ta’ tkabbir b’mod ġenerali, li jista’ jipprovdi appoġġ pubbliku wiesgħa jekk is-soċjetà tkun informata dwar il-benefiċċji tat-tkabbir;

L-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali

| 12. | jinnota li l-istat tad-dritt, drittijiet fundamentali effettivi u politika onesta u trasparenti huma rekwiżiti bażiċi għat-tkabbir; jistenna sforzi deċiżivi mill-pajjiżi kandidati u l-pajjiżi kandidati potenzjali biex jiksbu dawn l-objettivi; |
| --- | --- |

12.

jinnota li l-istat tad-dritt, drittijiet fundamentali effettivi u politika onesta u trasparenti huma rekwiżiti bażiċi għat-tkabbir; jistenna sforzi deċiżivi mill-pajjiżi kandidati u l-pajjiżi kandidati potenzjali biex jiksbu dawn l-objettivi;

| 13. | jappoġġja l-enfasi fuq il-politika ta' “l-ewwel il-prinċipji fundamentali” tal-istrateġija tat-tkabbir – sabiex b’hekk il-pajjiżi kandidati u l-pajjiżi kandidati potenzjali kollha jagħmlu progress iktar malajr fit-tisħiħ tal-istat tad-dritt u l-ġudikatura, fil-garanzija tad-drittijiet fundamentali, il-libertà u s-sigurtà kif ukoll l-iżgurar tal-protezzjoni tal-minoritajiet u l-ugwaljanza bejn is-sessi; jenfasizza l-importanza tal-kooperazzjoni fi ħdan u mal-Kunsill tal-Ewropa u l-Kungress tal-Awtoritajiet Lokali u Reġjonali tiegħu fir-rigward tad-drittijiet fundamentali, l-istat tad-dritt u d-demokrazija lokali; |
| --- | --- |

13.

jappoġġja l-enfasi fuq il-politika ta' “l-ewwel il-prinċipji fundamentali” tal-istrateġija tat-tkabbir – sabiex b’hekk il-pajjiżi kandidati u l-pajjiżi kandidati potenzjali kollha jagħmlu progress iktar malajr fit-tisħiħ tal-istat tad-dritt u l-ġudikatura, fil-garanzija tad-drittijiet fundamentali, il-libertà u s-sigurtà kif ukoll l-iżgurar tal-protezzjoni tal-minoritajiet u l-ugwaljanza bejn is-sessi; jenfasizza l-importanza tal-kooperazzjoni fi ħdan u mal-Kunsill tal-Ewropa u l-Kungress tal-Awtoritajiet Lokali u Reġjonali tiegħu fir-rigward tad-drittijiet fundamentali, l-istat tad-dritt u d-demokrazija lokali;

| 14. | jilqa’ l-enfasi fuq il-libertà tal-espressjoni, iżda jisħaq fuq il-ħtieġa li din tkun marbuta ma’ kultura politika ġenerali ogħla, fejn l-imġiba eżemplari ta’ dawk li jfasslu l-politika, ibda mill-livell lokali u reġjonali, tkun l-aqwa garanzija tal-progress f’dan ir-rigward (nuqqas ta’ konfrontazzjoni u provokazzjoni fir-rigward tal-ġirien, evitar ta’ stqarrijiet negattivi, sensittività għall-interessi tal-gruppi vulnerabbli u żvantaġġati, il-kunsiderazzjoni tas-sitwazzjoni tal-minoritajiet, eċċ.); |
| --- | --- |

14.

jilqa’ l-enfasi fuq il-libertà tal-espressjoni, iżda jisħaq fuq il-ħtieġa li din tkun marbuta ma’ kultura politika ġenerali ogħla, fejn l-imġiba eżemplari ta’ dawk li jfasslu l-politika, ibda mill-livell lokali u reġjonali, tkun l-aqwa garanzija tal-progress f’dan ir-rigward (nuqqas ta’ konfrontazzjoni u provokazzjoni fir-rigward tal-ġirien, evitar ta’ stqarrijiet negattivi, sensittività għall-interessi tal-gruppi vulnerabbli u żvantaġġati, il-kunsiderazzjoni tas-sitwazzjoni tal-minoritajiet, eċċ.);

| 15. | iqis il-libertà tal-istampa bħala essenzjali sabiex jiġi garantit il-pluraliżmu ta’ soċjetà demokratika. L-istruttura ta’ sjieda tal-mezzi ta’ komunikazzjoni hija problema serja. Fil-fatt, jekk ma jiġix iggarantit id-dritt taċ-ċittadini għal informazzjoni indipendenti, ikun diffiċli li tkun żgurata l-governanza newtrali u trasparenti u l-isforzi biex tiġi promossa d-demokrazija b’mod ġenerali; |
| --- | --- |

15.

iqis il-libertà tal-istampa bħala essenzjali sabiex jiġi garantit il-pluraliżmu ta’ soċjetà demokratika. L-istruttura ta’ sjieda tal-mezzi ta’ komunikazzjoni hija problema serja. Fil-fatt, jekk ma jiġix iggarantit id-dritt taċ-ċittadini għal informazzjoni indipendenti, ikun diffiċli li tkun żgurata l-governanza newtrali u trasparenti u l-isforzi biex tiġi promossa d-demokrazija b’mod ġenerali;

| 16. | jilqa’ l-ħolqien ta’ aġenzija kontra l-korruzzjoni fil-Montenegro bħala mudell għall-pajjiżi fir-reġjun u jenfasizza l-importanza tal-ġlieda kontra l-korruzzjoni fis-setturi pubbliċi u privati fil-livelli kollha ta’ governanza u tas-soċjetà; |
| --- | --- |

16.

jilqa’ l-ħolqien ta’ aġenzija kontra l-korruzzjoni fil-Montenegro bħala mudell għall-pajjiżi fir-reġjun u jenfasizza l-importanza tal-ġlieda kontra l-korruzzjoni fis-setturi pubbliċi u privati fil-livelli kollha ta’ governanza u tas-soċjetà;

| 17. | jenfasizza li r-razziżmu, il-ksenofobija, l-estremiżmu, ir-radikalizzazzjoni u t-terroriżmu għandhom jiġu miġġielda għaliex dawn jixħtu dubju fuq il-valuri u d-drittijiet tal-persuni kollha. Il-ħidma ta’ prevenzjoni fost iż-żgħażagħ hija importanti għas-sensibilizzazzjoni fosthom li l-Istati Membri tal-UE huma impenjati biex jipprovdu liż-żgħażagħ dinja sigura bi prospetti tajba ta’ edukazzjoni u impjieg; |
| --- | --- |

17.

jenfasizza li r-razziżmu, il-ksenofobija, l-estremiżmu, ir-radikalizzazzjoni u t-terroriżmu għandhom jiġu miġġielda għaliex dawn jixħtu dubju fuq il-valuri u d-drittijiet tal-persuni kollha. Il-ħidma ta’ prevenzjoni fost iż-żgħażagħ hija importanti għas-sensibilizzazzjoni fosthom li l-Istati Membri tal-UE huma impenjati biex jipprovdu liż-żgħażagħ dinja sigura bi prospetti tajba ta’ edukazzjoni u impjieg;

It-tkabbir ekonomiku u l-konnettività

| 18. | jilqa’ l-għoti ta’ appoġġ u riżorsi lill-pajjiżi kandidati u lill-pajjiżi kandidati potenzjali; madankollu l-għajnuna għandha tkun proporzjonata u għandha tintuża u tiġi ġestita b’mod effiċjenti u trasparenti; |
| --- | --- |

18.

jilqa’ l-għoti ta’ appoġġ u riżorsi lill-pajjiżi kandidati u lill-pajjiżi kandidati potenzjali; madankollu l-għajnuna għandha tkun proporzjonata u għandha tintuża u tiġi ġestita b’mod effiċjenti u trasparenti;

| 19. | jilqa’ l-fatt li l-enfasi qiegħda fuq l-aġenda tal-konnettività u l-inizjattivi reġjonali (il-proċess ta’ Berlin, eċċ.) li ġew adottati mill-UE, li għandhom ikunu aktar inklużivi; jenfasizza l-bżonn li jiġu involuti l-awtoritajiet lokali u reġjonali kif ukoll l-awtoritajiet nazzjonali fil-pajjiżi kandidati u l-pajjiżi kandidati potenzjali; jitlob li tiġi kkunsidrata l-esperjenza tal-Istati l-Membri l-ġodda u biex jiġu involuti esperti minn dawn il-pajjiżi fit-tfassil u l-implimentazzjoni tal-proġetti ta’ investiment (fil-qasam tat-trasport, l-enerġija, it-telekomunikazzjoni diġitali, l-edukazzjoni, iż-żgħażagħ u oqsma oħra relatati mal-iżvilupp diġitali); |
| --- | --- |

19.

jilqa’ l-fatt li l-enfasi qiegħda fuq l-aġenda tal-konnettività u l-inizjattivi reġjonali (il-proċess ta’ Berlin, eċċ.) li ġew adottati mill-UE, li għandhom ikunu aktar inklużivi; jenfasizza l-bżonn li jiġu involuti l-awtoritajiet lokali u reġjonali kif ukoll l-awtoritajiet nazzjonali fil-pajjiżi kandidati u l-pajjiżi kandidati potenzjali; jitlob li tiġi kkunsidrata l-esperjenza tal-Istati l-Membri l-ġodda u biex jiġu involuti esperti minn dawn il-pajjiżi fit-tfassil u l-implimentazzjoni tal-proġetti ta’ investiment (fil-qasam tat-trasport, l-enerġija, it-telekomunikazzjoni diġitali, l-edukazzjoni, iż-żgħażagħ u oqsma oħra relatati mal-iżvilupp diġitali);

| 20. | jappoġġja lill-Kumitati Nazzjonali tal-Investiment fil-pajjiżi benefiċjarji tal-Balkani tal-Punent fil-ħolqien ta’ sensiela unika ta' proġetti u jitlob għal koordinazzjoni aħjar tal-istrumenti tal-politika strutturali u f’dan ir-rigward jara opportunità li jitnedew proġetti ta’ żvilupp diġitali fil-pajjiżi tal-Balkani tal-Punent; |
| --- | --- |

20.

jappoġġja lill-Kumitati Nazzjonali tal-Investiment fil-pajjiżi benefiċjarji tal-Balkani tal-Punent fil-ħolqien ta’ sensiela unika ta' proġetti u jitlob għal koordinazzjoni aħjar tal-istrumenti tal-politika strutturali u f’dan ir-rigward jara opportunità li jitnedew proġetti ta’ żvilupp diġitali fil-pajjiżi tal-Balkani tal-Punent;

Il-kooperazzjoni reġjonali bejn il-pajjiżi tat-tkabbir

| 21. | jilqa’ u jappoġġja l-iżviluppi pożittivi kollha fir-relazzjonijiet bejn il-pajjiżi kandidati u l-pajjiżi kandidati potenzjali, b’mod partikolari r-rikonċiljazzjoni u l-ħolqien ta’ klima ta’ fiduċja, iżda jitlob għal progress tanġibbli fir-rigward ta’ kwistjonijiet pendenti kif ukoll riżultati sostenibbli filwaqt li jinżamm il-prinċipju tar-relazzjonijiet tajbin mal-ġirien; jitlob lill-komunitajiet lokali u reġjonali biex jippubblikaw il-progress u l-inizjattivi tagħhom f’dan il-proċess b’mod aktar effettiv u jilqa’ t-tixrid tal-prattiki u l-esperjenzi utli; |
| --- | --- |

21.

jilqa’ u jappoġġja l-iżviluppi pożittivi kollha fir-relazzjonijiet bejn il-pajjiżi kandidati u l-pajjiżi kandidati potenzjali, b’mod partikolari r-rikonċiljazzjoni u l-ħolqien ta’ klima ta’ fiduċja, iżda jitlob għal progress tanġibbli fir-rigward ta’ kwistjonijiet pendenti kif ukoll riżultati sostenibbli filwaqt li jinżamm il-prinċipju tar-relazzjonijiet tajbin mal-ġirien; jitlob lill-komunitajiet lokali u reġjonali biex jippubblikaw il-progress u l-inizjattivi tagħhom f’dan il-proċess b’mod aktar effettiv u jilqa’ t-tixrid tal-prattiki u l-esperjenzi utli;

| 22. | jiġbed l-attenzjoni għall-potenzjal ta’ forom komuni u transnazzjonali ta’ azzjoni konġunta bħall-kampanja “Let’s Do it!”għaż-żamma ta’ ambjent nadif; |
| --- | --- |

22.

jiġbed l-attenzjoni għall-potenzjal ta’ forom komuni u transnazzjonali ta’ azzjoni konġunta bħall-kampanja “Let’s Do it!”għaż-żamma ta’ ambjent nadif;

| 23. | jitlob lill-pajjiżi kandidati u lill-pajjiżi kandidati potenzjali biex jużaw il-Programmi ta’ Sħubija u ta’Assistenza Teknika u Skambju ta' Informazzjoni, jaħsbu dwar forom ġodda ta’ koooperazzjoni u jniedu inizjattivi adatti; |
| --- | --- |

23.

jitlob lill-pajjiżi kandidati u lill-pajjiżi kandidati potenzjali biex jużaw il-Programmi ta’ Sħubija u ta’Assistenza Teknika u Skambju ta' Informazzjoni, jaħsbu dwar forom ġodda ta’ koooperazzjoni u jniedu inizjattivi adatti;

| 24. | jilqa’ r-riżultati pożittivi tal-laqgħat reċenti tal-Kumitati Konsultattivi Konġunti (JCCs) u l-gruppi ta’ ħidma tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni ma’ dawn il-pajjiżi; jilqa’ it-tieni Jum ta' Tkabbir (1-2 ta’ Ġunju 2016) u jirrakkomanda li avvenimenti bħal dawn jiġu organizzati regolarment; |
| --- | --- |

24.

jilqa’ r-riżultati pożittivi tal-laqgħat reċenti tal-Kumitati Konsultattivi Konġunti (JCCs) u l-gruppi ta’ ħidma tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni ma’ dawn il-pajjiżi; jilqa’ it-tieni Jum ta' Tkabbir (1-2 ta’ Ġunju 2016) u jirrakkomanda li avvenimenti bħal dawn jiġu organizzati regolarment;

| 25. | jilqa’ t-tnedija ta’ konferenzi organizzati mill-Kummissjoni bit-titolu “Speak Up!” u l-kampanja għall-organizzazzjoni ta’ ġranet tal-mezzi ta’ komunikazzjoni fir-reġjuni. Dawn l-avvenimenti huma opportunità biex il-mezzi ta’ komunikazzjoni – inkluża l-midja soċjali – ikomplu jiġu żviluppati lil hinn mill-fruntieri nazzjonali u reġjonali, sabiex jitqabbel il-progress li jsir minn pajjiżi individwali fil-proċess ta’ tkabbir u biex isir l-aħjar użu mir-riżultati tal-ġirien; |
| --- | --- |

25.

jilqa’ t-tnedija ta’ konferenzi organizzati mill-Kummissjoni bit-titolu “Speak Up!” u l-kampanja għall-organizzazzjoni ta’ ġranet tal-mezzi ta’ komunikazzjoni fir-reġjuni. Dawn l-avvenimenti huma opportunità biex il-mezzi ta’ komunikazzjoni – inkluża l-midja soċjali – ikomplu jiġu żviluppati lil hinn mill-fruntieri nazzjonali u reġjonali, sabiex jitqabbel il-progress li jsir minn pajjiżi individwali fil-proċess ta’ tkabbir u biex isir l-aħjar użu mir-riżultati tal-ġirien;

| 26. | jemmen li huwa possibbli li l-parteċipazzjoni tar-reġjun sħiħ fl-istess proċess ser toħloq dinamika anke fil-Balkani tal-Punent u n-nies ser ikunu konvinti li s-suċċess ta’ pajjiż huwa s-suċċess ta’ kulħadd, xi ħaġa li s’issa sarrfet f’interess ikbar u f’kooperazzjoni mal-ġirien kif ukoll f’kompetizzjoni b’saħħitha u appoġġ reċiproku; |
| --- | --- |

26.

jemmen li huwa possibbli li l-parteċipazzjoni tar-reġjun sħiħ fl-istess proċess ser toħloq dinamika anke fil-Balkani tal-Punent u n-nies ser ikunu konvinti li s-suċċess ta’ pajjiż huwa s-suċċess ta’ kulħadd, xi ħaġa li s’issa sarrfet f’interess ikbar u f’kooperazzjoni mal-ġirien kif ukoll f’kompetizzjoni b’saħħitha u appoġġ reċiproku;

Il-migrazzjoni

| 27. | ifaħħar l-azzjoni deċiżiva tal-Kummissjoni fil-qasam tal-migrazzjoni u t-teħid ta’ deċiżjonijiet fl-2015 u l-2016 għaliex is-sitwazzjoni attwali tar-refuġjati u tal-migranti ekonomiċi tolqot lir-reġjun kollu u b’mod partikolari r-rotta tal-Balkani tal-Punent, li żviluppat malajr ħafna; ma jistax ikun hemm soluzzjonijiet mingħajr sforzi konġunti, solidarjetà u t-trasferiment tar-responsabbiltà; |
| --- | --- |

27.

ifaħħar l-azzjoni deċiżiva tal-Kummissjoni fil-qasam tal-migrazzjoni u t-teħid ta’ deċiżjonijiet fl-2015 u l-2016 għaliex is-sitwazzjoni attwali tar-refuġjati u tal-migranti ekonomiċi tolqot lir-reġjun kollu u b’mod partikolari r-rotta tal-Balkani tal-Punent, li żviluppat malajr ħafna; ma jistax ikun hemm soluzzjonijiet mingħajr sforzi konġunti, solidarjetà u t-trasferiment tar-responsabbiltà;

| 28. | jilqa’ bis-sħiħ l-inizjattiva tal-Kummissjoni dwar ir-riforma tas-Sistema Ewropea Komuni tal-Asil (it-tieni pakkett, 13 ta’ Lulju 2016) li tipprovdi soluzzjonijiet dettaljati (pajjiż terz bla periklu, l-ewwel pajjiż ta’ asil, pajjiż ta’ oriġini sigur) għall-gruppi kollha milquta mill-kriżi ta’ migrazzjoni, inklużi garanziji għal minorenni mhux akkumpanjati li jkunu qed ifittxu asil kif ukoll sistema ta’ għajnuna legali għalihom; |
| --- | --- |

28.

jilqa’ bis-sħiħ l-inizjattiva tal-Kummissjoni dwar ir-riforma tas-Sistema Ewropea Komuni tal-Asil (it-tieni pakkett, 13 ta’ Lulju 2016) li tipprovdi soluzzjonijiet dettaljati (pajjiż terz bla periklu, l-ewwel pajjiż ta’ asil, pajjiż ta’ oriġini sigur) għall-gruppi kollha milquta mill-kriżi ta’ migrazzjoni, inklużi garanziji għal minorenni mhux akkumpanjati li jkunu qed ifittxu asil kif ukoll sistema ta’ għajnuna legali għalihom;

| 29. | jilqa’ l-isforzi tal-Istati Membri u b’mod partikolari tal-pajjiżi kandidati biex jindirizzaw il-kriżi u jipprovdu r-riżorsi; ifakkar fil-ħtieġa ta’ aktar appoġġ min-naħa tal-UE kif ukoll investiment fl-akkoljenza u l-integrazzjoni tal-migranti u r-refuġjati fil-pajjiżi tal-Balkani tal-Punent sabiex jinħolqu opportunitajiet ta’ impjieg aħjar hemmhekk; |
| --- | --- |

29.

jilqa’ l-isforzi tal-Istati Membri u b’mod partikolari tal-pajjiżi kandidati biex jindirizzaw il-kriżi u jipprovdu r-riżorsi; ifakkar fil-ħtieġa ta’ aktar appoġġ min-naħa tal-UE kif ukoll investiment fl-akkoljenza u l-integrazzjoni tal-migranti u r-refuġjati fil-pajjiżi tal-Balkani tal-Punent sabiex jinħolqu opportunitajiet ta’ impjieg aħjar hemmhekk;

| 30. | jirringrazzja lill-muniċipalitajiet kollha tul ir-rotta tal-migrazzjoni għall-għajnuna u l-kooperazzjoni imprezzabbli li taw s’issa u jħeġġiġhom jiġbru u jaqsmu l-esperjenzi tagħhom u biex jippubblikaw l-aħjar prattiki jew l-għarfien tagħhom, li jistgħu jkunu utli f’każijiet ta’ wasla mhux mistennija ta’ nies fil-bżonn; jitlob lill-awtoritajiet lokali jappoġġjaw il-ġlieda kontra l-faċilitazzjoni ta' immigrazzjoni illegali u t-traffikar tal-bnedmin; jenfasizza wkoll li l-kapaċitajiet tal-awtoritajiet lokali huma limitati u inkonsistenti u li għandu jkun hemm opportunitajiet biex dawn jingħataw għajnuna addizzjonali; |
| --- | --- |

30.

jirringrazzja lill-muniċipalitajiet kollha tul ir-rotta tal-migrazzjoni għall-għajnuna u l-kooperazzjoni imprezzabbli li taw s’issa u jħeġġiġhom jiġbru u jaqsmu l-esperjenzi tagħhom u biex jippubblikaw l-aħjar prattiki jew l-għarfien tagħhom, li jistgħu jkunu utli f’każijiet ta’ wasla mhux mistennija ta’ nies fil-bżonn; jitlob lill-awtoritajiet lokali jappoġġjaw il-ġlieda kontra l-faċilitazzjoni ta' immigrazzjoni illegali u t-traffikar tal-bnedmin; jenfasizza wkoll li l-kapaċitajiet tal-awtoritajiet lokali huma limitati u inkonsistenti u li għandu jkun hemm opportunitajiet biex dawn jingħataw għajnuna addizzjonali;

| 31. | itenni l-ħtieġa li jittieħdu miżuri preventivi u li l-isforzi jiġu ffokati qabel kollox fuq dawk ir-refuġjati li għandhom bżonn protezzjoni internazzjonali leġittima, abbażi tal-prijoritajiet u l-miżuri stabbiliti fil-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-2015; |
| --- | --- |

31.

itenni l-ħtieġa li jittieħdu miżuri preventivi u li l-isforzi jiġu ffokati qabel kollox fuq dawk ir-refuġjati li għandhom bżonn protezzjoni internazzjonali leġittima, abbażi tal-prijoritajiet u l-miżuri stabbiliti fil-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-2015;

| 32. | fl-istess ħin jistenna li l-UE jkollha vuċi aktar b’saħħitha u tipparteċipa fl-inizjattivi u l-miżuri politiċi mmirati lejn it-territorji tal-migranti, bil-għan li jitnaqqas b’mod sinifikanti l-influss ta’ refuġjati li huma mġiegħla jitilqu minn pajjiżhom u tal-migranti ekonomiċi lejn l-Ewropa; fl-istess ħin il-proċess ta’ paċi fil-pajjiżi ta’ kunflitt għandu jiġi appoġġjat b’mod aktar effettiv minn inizjattivi diplomatiċi; |
| --- | --- |

32.

fl-istess ħin jistenna li l-UE jkollha vuċi aktar b’saħħitha u tipparteċipa fl-inizjattivi u l-miżuri politiċi mmirati lejn it-territorji tal-migranti, bil-għan li jitnaqqas b’mod sinifikanti l-influss ta’ refuġjati li huma mġiegħla jitilqu minn pajjiżhom u tal-migranti ekonomiċi lejn l-Ewropa; fl-istess ħin il-proċess ta’ paċi fil-pajjiżi ta’ kunflitt għandu jiġi appoġġjat b’mod aktar effettiv minn inizjattivi diplomatiċi;

It-Turkija

| 33. | jieħu nota tal-eżitu tar-referendum tas-16 ta’ April dwar tibdil fil-kostituzzjoni tat-Turkija, u fil-konklużjonijiet tal-Missjoni Internazzjonali ta’ Osservazzjoni tar-Referendum li skontu ż-żewġ naħat tal-kampanja ma kellhomx opportunitajiet indaqs u li l-votanti ma rċevewx informazzjoni imparzjali; |
| --- | --- |

33.

jieħu nota tal-eżitu tar-referendum tas-16 ta’ April dwar tibdil fil-kostituzzjoni tat-Turkija, u fil-konklużjonijiet tal-Missjoni Internazzjonali ta’ Osservazzjoni tar-Referendum li skontu ż-żewġ naħat tal-kampanja ma kellhomx opportunitajiet indaqs u li l-votanti ma rċevewx informazzjoni imparzjali;

| 34. | ifakkar fil-prattika internazzjonali stabbilita sew fil-livell lokali fejn it-tilwim jista’ jiġi solvut permezz ta’ għadd tal-voti mill-ġdid parzjali u jirrakkomanda dan il-kors ta’ azzjoni fejn ikun xieraq u utli; |
| --- | --- |

34.

ifakkar fil-prattika internazzjonali stabbilita sew fil-livell lokali fejn it-tilwim jista’ jiġi solvut permezz ta’ għadd tal-voti mill-ġdid parzjali u jirrakkomanda dan il-kors ta’ azzjoni fejn ikun xieraq u utli;

| 35. | jiddispjaċih li l-iżviluppi politiċi reċenti fit-Turkija jqajmu dubji dwar l-impenn sħiħ tal-Gvern Tork fir-rigward tal-valuri u l-prinċipji li fuqhom hija msejsa l-UE, b’mod partikolari l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, u jieħu nota li t-tkomplija tal-proċess ta’ adeżjoni hija għaldaqstant dubjuża; |
| --- | --- |

35.

jiddispjaċih li l-iżviluppi politiċi reċenti fit-Turkija jqajmu dubji dwar l-impenn sħiħ tal-Gvern Tork fir-rigward tal-valuri u l-prinċipji li fuqhom hija msejsa l-UE, b’mod partikolari l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, u jieħu nota li t-tkomplija tal-proċess ta’ adeżjoni hija għaldaqstant dubjuża;

| 36. | jistieden lill-Gvern Tork biex b’mod ċar u inekwivoku jirrifjuta l-piena tal-mewt, u biex jagħti assigurazzjoni u evidenza ċara li jkunu rispettati bis-sħiħ l-istat tad-dritt u d-drittijiet tal-bniedem ta’ membri tal-oppożizzjoni Torka kif ukoll tal-libertà u l-indipendenza tal-midja Torka u dik internazzjonali; |
| --- | --- |

36.

jistieden lill-Gvern Tork biex b’mod ċar u inekwivoku jirrifjuta l-piena tal-mewt, u biex jagħti assigurazzjoni u evidenza ċara li jkunu rispettati bis-sħiħ l-istat tad-dritt u d-drittijiet tal-bniedem ta’ membri tal-oppożizzjoni Torka kif ukoll tal-libertà u l-indipendenza tal-midja Torka u dik internazzjonali;

| 37. | jistieden lill-awtoritajiet nazzjonali Torok biex jiżguraw li l-implimentazzjoni ta’ kwalunkwe bidla kostituzzjonali futura ma ddgħajjifx il-prinċipju ta’ solidarjetà u l-awtonomija u l-kapaċità tal-awtoritajiet lokali Torok; |
| --- | --- |

37.

jistieden lill-awtoritajiet nazzjonali Torok biex jiżguraw li l-implimentazzjoni ta’ kwalunkwe bidla kostituzzjonali futura ma ddgħajjifx il-prinċipju ta’ solidarjetà u l-awtonomija u l-kapaċità tal-awtoritajiet lokali Torok;

| 38. | filwaqt li jqis l-istatus formali tat-Turkija bħala kandidat biex tissieħeb fl-UE, ifakkar fil-bosta stediniet u inkoraġġimenti tiegħu lill-gvern Tork sabiex jistabbilixxi Kumitat Konsultattiv Konġunt (JCC) mal-KtR, li fih rappreżentanti eletti tal-gvern lokali u reġjonali miż-żewġ naħat li jirrappreżentaw bilanċ ta’ fehmiet dwar il-ġeneru, il-ġeografija u fehmiet politiċi, jistgħu jiltaqgħu regolarment u jżommu djalogu permanenti; jemmen li fil-kuntest ta’ proċess ta' adeżjoni kontinwu l-awtoritajiet lokali u reġjonali Torok u tal-UE għandhom ħafna x’jiksbu minn relazzjoni formali permezz ta’ JCC. |
| --- | --- |

38.

filwaqt li jqis l-istatus formali tat-Turkija bħala kandidat biex tissieħeb fl-UE, ifakkar fil-bosta stediniet u inkoraġġimenti tiegħu lill-gvern Tork sabiex jistabbilixxi Kumitat Konsultattiv Konġunt (JCC) mal-KtR, li fih rappreżentanti eletti tal-gvern lokali u reġjonali miż-żewġ naħat li jirrappreżentaw bilanċ ta’ fehmiet dwar il-ġeneru, il-ġeografija u fehmiet politiċi, jistgħu jiltaqgħu regolarment u jżommu djalogu permanenti; jemmen li fil-kuntest ta’ proċess ta' adeżjoni kontinwu l-awtoritajiet lokali u reġjonali Torok u tal-UE għandhom ħafna x’jiksbu minn relazzjoni formali permezz ta’ JCC.

| 39. | ifakkar is-sitwazzjoni mwiegħra ta’ kważi tliet miljun refuġjati Sirjani attwalment fit-Turkija, u jesprimi r-rikonoxximent tiegħu, u s-solidarjetà maċ-ċittadini u s-sindki, b’mod partikolari tul il-fruntiera tat-Turkija mas-Sirja, li qed ibatu biex isibu soluzzjonijiet prattiċi biex jakkomodaw għadd kbir ħafna ta’ refuġjati, xi kultant ekwivalenti għall-popolazzjoni tal-muniċipalità. Jenfasizza li għal kwalunkwe muniċipalità, dawn l-isfidi għandhom impatt enormi fuq diversi servizzi bħalma huma dawk tal-ilma u tal-ġestjoni tal-iskart, l-iskejjel, is-servizzi tas-saħħa, it-trasport u l-kummerċ, kif ukoll l-infrastruttura lokali, u jenfasizza li din is-sitwazzjoni mhijiex sostenibbli; |
| --- | --- |

39.

ifakkar is-sitwazzjoni mwiegħra ta’ kważi tliet miljun refuġjati Sirjani attwalment fit-Turkija, u jesprimi r-rikonoxximent tiegħu, u s-solidarjetà maċ-ċittadini u s-sindki, b’mod partikolari tul il-fruntiera tat-Turkija mas-Sirja, li qed ibatu biex isibu soluzzjonijiet prattiċi biex jakkomodaw għadd kbir ħafna ta’ refuġjati, xi kultant ekwivalenti għall-popolazzjoni tal-muniċipalità. Jenfasizza li għal kwalunkwe muniċipalità, dawn l-isfidi għandhom impatt enormi fuq diversi servizzi bħalma huma dawk tal-ilma u tal-ġestjoni tal-iskart, l-iskejjel, is-servizzi tas-saħħa, it-trasport u l-kummerċ, kif ukoll l-infrastruttura lokali, u jenfasizza li din is-sitwazzjoni mhijiex sostenibbli;

| 40. | jieħu nota tal-ilmenti tal-Gvern Tork li l-UE ma ssodisfax in-naħa tiegħu tal-ftehim tal-2016 milħuq sabiex jiġu ġestiti l-flussi tal-migranti u r-refuġjati li jivvjaġġaw lejn l-Ewropa mit-Turkija u jinnota wkoll li ħafna provinċji u muniċipalitajiet kellhom jipprovdu l-assistenza lill-migranti u r-refuġjati mingħajr l-assistenza tal-UE. Madankollu, jirrimarka wkoll li ngħatat assistenza finanzjarja sostanzjali ħafna mill-UE permezz tal-organizzazzjonijiet umanitarji sħab lir-refuġjati Sirjani fit-Turkija u li l-fondi jiġu żborżati abbażi tal-ħtieġa attwali u t-twettiq tal-impenji. Jieħu nota tal-isfidi ta’ integrazzjoni ffaċċjati fil-livell lokali u jenfasizza r-rwol importanti li t-taħriġ fil-ħiliet jista’ jkollu fl-iffaċilitar tal-integrazzjoni; |
| --- | --- |

40.

jieħu nota tal-ilmenti tal-Gvern Tork li l-UE ma ssodisfax in-naħa tiegħu tal-ftehim tal-2016 milħuq sabiex jiġu ġestiti l-flussi tal-migranti u r-refuġjati li jivvjaġġaw lejn l-Ewropa mit-Turkija u jinnota wkoll li ħafna provinċji u muniċipalitajiet kellhom jipprovdu l-assistenza lill-migranti u r-refuġjati mingħajr l-assistenza tal-UE. Madankollu, jirrimarka wkoll li ngħatat assistenza finanzjarja sostanzjali ħafna mill-UE permezz tal-organizzazzjonijiet umanitarji sħab lir-refuġjati Sirjani fit-Turkija u li l-fondi jiġu żborżati abbażi tal-ħtieġa attwali u t-twettiq tal-impenji. Jieħu nota tal-isfidi ta’ integrazzjoni ffaċċjati fil-livell lokali u jenfasizza r-rwol importanti li t-taħriġ fil-ħiliet jista’ jkollu fl-iffaċilitar tal-integrazzjoni;

| 41. | jiddispjaċih li t-taħditiet promettenti dwar Ċipru jidhru li staġnaw u jemmen li l-konklużjoni b’suċċess ta’ dawn it-taħditiet se tagħmel kontribut importanti biex tgħin biex tinbena mill-ġdid parti mill-fiduċja bejn it-Turkija u l-UE; |
| --- | --- |

41.

jiddispjaċih li t-taħditiet promettenti dwar Ċipru jidhru li staġnaw u jemmen li l-konklużjoni b’suċċess ta’ dawn it-taħditiet se tagħmel kontribut importanti biex tgħin biex tinbena mill-ġdid parti mill-fiduċja bejn it-Turkija u l-UE;

| 42. | jemmen bis-sħiħ li relazzjoni ta’ ħidma effettiva bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali fuq iż-żewġ naħat tista’ wkoll tikkontribwixxi – permezz tal-iskambju tal-aħjar prattika dwar kwistjonijiet prattiċi – biex tinbena mill-ġdid parti mill-fiduċja bejn it-Turkija u l-UE; |
| --- | --- |

42.

jemmen bis-sħiħ li relazzjoni ta’ ħidma effettiva bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali fuq iż-żewġ naħat tista’ wkoll tikkontribwixxi – permezz tal-iskambju tal-aħjar prattika dwar kwistjonijiet prattiċi – biex tinbena mill-ġdid parti mill-fiduċja bejn it-Turkija u l-UE;

| 43. | jikkonferma l-intenzjoni tiegħu li jkompli jiżviluppa djalogu mas-sindki Torok fi ħdan il-korpi rilevanti tal-KtR bl-għan li jiskambjaw l-aħjar prattika u jiddefendu s-sussidjarjeta; |
| --- | --- |

43.

jikkonferma l-intenzjoni tiegħu li jkompli jiżviluppa djalogu mas-sindki Torok fi ħdan il-korpi rilevanti tal-KtR bl-għan li jiskambjaw l-aħjar prattika u jiddefendu s-sussidjarjeta;

| 44. | jiddeplora l-attentat ta’ kolp ta’ stat u t-telf ta' ħajjiet u jinsab f'solidarjetà mal-istituzzjonijiet demokratiċi; jesprimi, madankollu, it-tħassib tiegħu dwar l-iskala wiesgħa ta’ miżuri meħuda wara l-attentat ta’ kolp, bħat-tkeċċijiet, l-arresti, u d-detenzjonijiet fuq firxa kbira, speċjalment id-detenzjonijiet u t-tneħħija mill-kariga ta’ sindki eletti u s-sostituzzjoni tagħhom permezz ta’ sindki mhux eletti “maħtura mill-awtoritajiet ċentrali” li jdgħajfu serjament id-demokrazija pluralista fil-livell lokali; |
| --- | --- |

44.

jiddeplora l-attentat ta’ kolp ta’ stat u t-telf ta' ħajjiet u jinsab f'solidarjetà mal-istituzzjonijiet demokratiċi; jesprimi, madankollu, it-tħassib tiegħu dwar l-iskala wiesgħa ta’ miżuri meħuda wara l-attentat ta’ kolp, bħat-tkeċċijiet, l-arresti, u d-detenzjonijiet fuq firxa kbira, speċjalment id-detenzjonijiet u t-tneħħija mill-kariga ta’ sindki eletti u s-sostituzzjoni tagħhom permezz ta’ sindki mhux eletti “maħtura mill-awtoritajiet ċentrali” li jdgħajfu serjament id-demokrazija pluralista fil-livell lokali;

| 45. | jistenna li t-Turkija – speċjalment bħala pajjiż kandidat – tirrispetta l-ogħla standards ta’ demokrazija, l-istat tad-dritt u l-libertajiet fundamentali; huwa partikolarment imħasseb dwar il-pass lura kontinwu fl-indipendenza u t-tħaddim tal-ġudikatura, kif ukoll fil-qasam tal-libertà tal-espressjoni; jinkwieta dwar ir-restrizzjonijiet u miżuri mmirati lejn ġurnalisti, akkademiċi u difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, kif ukoll il-projbizzjonijiet frekwenti u sproporzjonati tal-kanali tal-midja u l-midja soċjali; |
| --- | --- |

45.

jistenna li t-Turkija – speċjalment bħala pajjiż kandidat – tirrispetta l-ogħla standards ta’ demokrazija, l-istat tad-dritt u l-libertajiet fundamentali; huwa partikolarment imħasseb dwar il-pass lura kontinwu fl-indipendenza u t-tħaddim tal-ġudikatura, kif ukoll fil-qasam tal-libertà tal-espressjoni; jinkwieta dwar ir-restrizzjonijiet u miżuri mmirati lejn ġurnalisti, akkademiċi u difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, kif ukoll il-projbizzjonijiet frekwenti u sproporzjonati tal-kanali tal-midja u l-midja soċjali;

| 46. | jitlob għall-implimentazzjoni sħiħa u mhux diskriminatorja tal-Protokoll Addizzjonali għall-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni bejn l-UE u t-Turkija lejn l-Istati Membri tal-UE, inkluża r-Repubblika ta' Ċipru; jistieden lit-Turkija timpenja ruħha b'mod inekwivoku għal relazzjonijiet tajba mal-ġirien kollha tagħha, u għas-soluzzjoni paċifika tat-tilwim skont il-Karta tan-NU; f'dan il-kuntest jesprimi tħassib serju u jħeġġeġ lit-Turkija biex tevita kwalunkwe tip ta’ theddid jew azzjoni kontra Stati Membri; jenfasizza l-ħtieġa li jiġi rispettat id-dritt tal-Istati Membri li jidħlu fi ftehimiet bilaterali u biex jesploraw u jisfruttaw riżorsi naturali skont l-acquis tal-UE u l-liġi internazzjonali, inkluża l-Konvenzjoni tan-NU dwar il-Liġi tal-Baħar; barra minn hekk jenfasizza l-ħtieġa li jiġu rispettati s-sovranità u d-drittijiet sovrani tal-Istati Membri fuq iż-ŻEE, il-baħar territorjali u l-ispazju tal-ajru tagħhom; |
| --- | --- |

46.

jitlob għall-implimentazzjoni sħiħa u mhux diskriminatorja tal-Protokoll Addizzjonali għall-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni bejn l-UE u t-Turkija lejn l-Istati Membri tal-UE, inkluża r-Repubblika ta' Ċipru; jistieden lit-Turkija timpenja ruħha b'mod inekwivoku għal relazzjonijiet tajba mal-ġirien kollha tagħha, u għas-soluzzjoni paċifika tat-tilwim skont il-Karta tan-NU; f'dan il-kuntest jesprimi tħassib serju u jħeġġeġ lit-Turkija biex tevita kwalunkwe tip ta’ theddid jew azzjoni kontra Stati Membri; jenfasizza l-ħtieġa li jiġi rispettat id-dritt tal-Istati Membri li jidħlu fi ftehimiet bilaterali u biex jesploraw u jisfruttaw riżorsi naturali skont l-acquis tal-UE u l-liġi internazzjonali, inkluża l-Konvenzjoni tan-NU dwar il-Liġi tal-Baħar; barra minn hekk jenfasizza l-ħtieġa li jiġu rispettati s-sovranità u d-drittijiet sovrani tal-Istati Membri fuq iż-ŻEE, il-baħar territorjali u l-ispazju tal-ajru tagħhom;

| 47. | jistieden lit-Turkija biex tibda tirtira l-qawwiet tagħha minn Ċipru u biex tittrasferixxi ż-żona magħluqa ta' Famagusta lin-NU f'konformità mar-Riżoluzzjoni 550 (1984) tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU; jenfasizza li dawn il-miżuri li jnisslu kunfidenza jikkostitwixxi opportunità għat-tkabbir ekonomiku, soċjali u reġjonali għaż-żewġ komunitajiet; jinnota li d-djalogu bejn is-soċjetà ċivili fil-komunitajiet lokali jistgħu jrawmu l-ftehim; |
| --- | --- |

47.

jistieden lit-Turkija biex tibda tirtira l-qawwiet tagħha minn Ċipru u biex tittrasferixxi ż-żona magħluqa ta' Famagusta lin-NU f'konformità mar-Riżoluzzjoni 550 (1984) tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU; jenfasizza li dawn il-miżuri li jnisslu kunfidenza jikkostitwixxi opportunità għat-tkabbir ekonomiku, soċjali u reġjonali għaż-żewġ komunitajiet; jinnota li d-djalogu bejn is-soċjetà ċivili fil-komunitajiet lokali jistgħu jrawmu l-ftehim;

Il-Montenegro

| 48. | jilqa’ l-fatt li l-Montenegro qed jaħdem bis-sħiħ għall-adeżjoni mal-UE, qed jagħmel progress f’dan ir-rigward u li ffirma l-protokoll ta’ adeżjoni biex ikun jista’ jissieħeb man-NATO fl-2017; jilqa’ wkoll l-iffirmar tat-trattati tal-fruntiera mal-Bożnija-Ħerzegovina u l-Kosovo; |
| --- | --- |

48.

jilqa’ l-fatt li l-Montenegro qed jaħdem bis-sħiħ għall-adeżjoni mal-UE, qed jagħmel progress f’dan ir-rigward u li ffirma l-protokoll ta’ adeżjoni biex ikun jista’ jissieħeb man-NATO fl-2017; jilqa’ wkoll l-iffirmar tat-trattati tal-fruntiera mal-Bożnija-Ħerzegovina u l-Kosovo;

| 49. | jirrikonoxxi l-attività kbira tal-votanti u l-partiti politiċi li fl-elezzjonijiet parlamentari ta’ Ottubru 2016, li s-suċċess tagħhom kien b’mertu tal-introduzzjoni rigoruża tal-istat tad-dritt taħt kundizzjonijiet diffiċli u li r-riżultat tagħha ġie kkonfermat fil-politika interna u dik barranija; |
| --- | --- |

49.

jirrikonoxxi l-attività kbira tal-votanti u l-partiti politiċi li fl-elezzjonijiet parlamentari ta’ Ottubru 2016, li s-suċċess tagħhom kien b’mertu tal-introduzzjoni rigoruża tal-istat tad-dritt taħt kundizzjonijiet diffiċli u li r-riżultat tagħha ġie kkonfermat fil-politika interna u dik barranija;

| 50. | jenfasizza l-importanza li jiġu żgurati b’mod kredibbli l-istat tad-dritt u r-rispett tad-drittijiet fundamentali fil-livell lokali; jistenna li l-istabbiliment ta’ aġenzija għall-ġlieda kontra l-korruzzjoni jkun ta’ inċentiv għall-implimentazzjoni tal-pjani ta’ azzjoni lokali għall-prevenzjoni tal-korruzzjoni u għall-ħolqien ta’ sistema ta’ kontroll adatta; |
| --- | --- |

50.

jenfasizza l-importanza li jiġu żgurati b’mod kredibbli l-istat tad-dritt u r-rispett tad-drittijiet fundamentali fil-livell lokali; jistenna li l-istabbiliment ta’ aġenzija għall-ġlieda kontra l-korruzzjoni jkun ta’ inċentiv għall-implimentazzjoni tal-pjani ta’ azzjoni lokali għall-prevenzjoni tal-korruzzjoni u għall-ħolqien ta’ sistema ta’ kontroll adatta;

| 51. | jilqa’ l-isforzi li saru fir-rigward tal-iżvilupp professjonali tal-uffiċjali taċ-ċivil lokali, iżda jenfasizza l-ħtieġa għal aktar progress (eż. edukazzjoni u taħriġ, proċeduri ta’ reklutaġġ aktar trasparenti bbażati fuq il-prinċipju tal-mertu); jilqa’ l-emendi adottati għal-liġi dwar il-finanzjament tal-awtonomija lokali u jitlob li jsiru aktar sforzi biex l-awtonomija lokali ssir finanzjarjament awtosuffiċjenti; |
| --- | --- |

51.

jilqa’ l-isforzi li saru fir-rigward tal-iżvilupp professjonali tal-uffiċjali taċ-ċivil lokali, iżda jenfasizza l-ħtieġa għal aktar progress (eż. edukazzjoni u taħriġ, proċeduri ta’ reklutaġġ aktar trasparenti bbażati fuq il-prinċipju tal-mertu); jilqa’ l-emendi adottati għal-liġi dwar il-finanzjament tal-awtonomija lokali u jitlob li jsiru aktar sforzi biex l-awtonomija lokali ssir finanzjarjament awtosuffiċjenti;

Is-Serbja

| 52. | jinnota li fl-2016 fis-Serbja mhux biss ġew organizzati elezzjonijiet lokali u reġjonali, iżda ġew organizzati wkoll elezzjonijiet parlamentari bikrija, li jikkonferma d-diversità politika dejjem akbar tas-soċjetà u, fl-istess waqt, l-appoġġ neċessarju tal-maġġoranza għall-partit fil-gvern li, bħala partit rebbieħ, għadu favur l-adeżjoni mal-UE bħala prijorità ewlenija f’sitwazzjoni ta’ politika esterna kumplikata; |
| --- | --- |

52.

jinnota li fl-2016 fis-Serbja mhux biss ġew organizzati elezzjonijiet lokali u reġjonali, iżda ġew organizzati wkoll elezzjonijiet parlamentari bikrija, li jikkonferma d-diversità politika dejjem akbar tas-soċjetà u, fl-istess waqt, l-appoġġ neċessarju tal-maġġoranza għall-partit fil-gvern li, bħala partit rebbieħ, għadu favur l-adeżjoni mal-UE bħala prijorità ewlenija f’sitwazzjoni ta’ politika esterna kumplikata;

| 53. | iħeġġeġ lis-Serbja tkompli bir-riformi meħtieġa għall-adeżjoni, b’attenzjoni partikolari fuq is-sistema legali u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni; jilqa’ l-istabbiliment ta’ pjan ta’ azzjoni konkret dwar l-implimentazzjoni tal-kapitoli rispettivi u jilqa’ l-fatt li s-Serbja kienet l-ewwel pajjiż li introduċa l-indiċi dwar l-ugwaljanza bejn is-sessi tal-UE fil-proċess ta’ adeżjoni; |
| --- | --- |

53.

iħeġġeġ lis-Serbja tkompli bir-riformi meħtieġa għall-adeżjoni, b’attenzjoni partikolari fuq is-sistema legali u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni; jilqa’ l-istabbiliment ta’ pjan ta’ azzjoni konkret dwar l-implimentazzjoni tal-kapitoli rispettivi u jilqa’ l-fatt li s-Serbja kienet l-ewwel pajjiż li introduċa l-indiċi dwar l-ugwaljanza bejn is-sessi tal-UE fil-proċess ta’ adeżjoni;

| 54. | jilqa’ l-progress fl-implimentazzjoni tal-pjan ta’ azzjoni tal-gvern għall-minoritajiet nazzjonali; jinnota b'sodisfazzjon li l-ogħla rappreżentanti tal-gvern esprimew ruħhom b’mod tolleranti fir-rigward tal-minoritajiet etniċi u minoritajiet oħra; |
| --- | --- |

54.

jilqa’ l-progress fl-implimentazzjoni tal-pjan ta’ azzjoni tal-gvern għall-minoritajiet nazzjonali; jinnota b'sodisfazzjon li l-ogħla rappreżentanti tal-gvern esprimew ruħhom b’mod tolleranti fir-rigward tal-minoritajiet etniċi u minoritajiet oħra;

| 55. | jilqa’ n-normalizzazzjoni tar-relazzjonijiet bejn is-Serbja u l-Kroazja u d-djalogu bejn Belgrad u Priština (il-ftuħ mill-ġdid tal-pont ta’ Mitrovica), li jsarrfu f’riżultati konkreti għaċ-ċittadini; iħeġġeġ aktar progress billi jinkisbu riżultati fit-twettiq tal-impenji u jiġu implimentati l-ftehimiet, biex b’hekk jissaħħu l-kooperazzjoni u l-fiduċja; jistieden lill-awtoritajiet u lill-mexxejja tal-opinjonijiet biex jippromovu n-normalizzazzjoni tas-sitwazzjoni b'mod attiv; |
| --- | --- |

55.

jilqa’ n-normalizzazzjoni tar-relazzjonijiet bejn is-Serbja u l-Kroazja u d-djalogu bejn Belgrad u Priština (il-ftuħ mill-ġdid tal-pont ta’ Mitrovica), li jsarrfu f’riżultati konkreti għaċ-ċittadini; iħeġġeġ aktar progress billi jinkisbu riżultati fit-twettiq tal-impenji u jiġu implimentati l-ftehimiet, biex b’hekk jissaħħu l-kooperazzjoni u l-fiduċja; jistieden lill-awtoritajiet u lill-mexxejja tal-opinjonijiet biex jippromovu n-normalizzazzjoni tas-sitwazzjoni b'mod attiv;

| 56. | jilqa’ l-istrateġija għar-riforma tal-awtoritajiet u l-istrateġija għat-taħriġ tal-awtonomija lokali; jevalwa b’mod pożittiv il-ħidma tal-Konvenzjoni Nazzjonali dwar l-Integrazzjoni Ewropea kif ukoll il-konsultazzjonijiet fil-livell lokali; |
| --- | --- |

56.

jilqa’ l-istrateġija għar-riforma tal-awtoritajiet u l-istrateġija għat-taħriġ tal-awtonomija lokali; jevalwa b’mod pożittiv il-ħidma tal-Konvenzjoni Nazzjonali dwar l-Integrazzjoni Ewropea kif ukoll il-konsultazzjonijiet fil-livell lokali;

L-Eks-Repubblika Jugoslava tal-Maċedonja

| 57. | ifakkar li dan il-pajjiż kien l-ewwel li ffirma Ftehim ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni (FSA), u fid-dawl ta’ dan, jesprimi t-tħassib tiegħu dwar l-impass fil-proċess ta’ integrazzjoni, kif ukoll fl-implimentazzjoni tal-impenji u l-implimentazzjoni tar-riformi. Il-KtR jinsab imħasseb dwar il-kriżi politika mtawla f’dik li kienet ir-Repubblika Jugoslava tal-Maċedonja u jsejjaħ għal rieda politika mġedda mill-pajjiż sabiex jaderixxi fl-UE, waqt li jwettaq l-impenji tiegħu; |
| --- | --- |

57.

ifakkar li dan il-pajjiż kien l-ewwel li ffirma Ftehim ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni (FSA), u fid-dawl ta’ dan, jesprimi t-tħassib tiegħu dwar l-impass fil-proċess ta’ integrazzjoni, kif ukoll fl-implimentazzjoni tal-impenji u l-implimentazzjoni tar-riformi. Il-KtR jinsab imħasseb dwar il-kriżi politika mtawla f’dik li kienet ir-Repubblika Jugoslava tal-Maċedonja u jsejjaħ għal rieda politika mġedda mill-pajjiż sabiex jaderixxi fl-UE, waqt li jwettaq l-impenji tiegħu;

| 58. | jinnota li, abbażi tal-ftehim politiku li ntlaħaq f’Ġunju/Lulju 2015 permezz tal-medjazzjoni internazzjonali u l-ftehimiet il-ġodda li ntlaħqu f’Lulju/Awwissu 2016, f’Diċembru 2016 ġew organizzati elezzjonijiet parlamentari bikrija (kif ukoll elezzjonijiet f’żewġ distretti li kienu pass pożittiv biex terġa’ tinbena l-fiduċja); huwa mistenni li titkompla l-politika attwali u qabel kollox l-implimentazzjoni miftiehma tal-prijoritajiet urġenti ta’ riforma; L-Eks-Repubblika Jugoslava tal-Maċedonja għandha timplimenta bis-sħiħ il-ftehim politiku ta’ Ġunju/Lulju 2015 u tadotta miżuri minnufih u speċifiċi biex tippromovi u timplimenta l-prijoritajiet urġenti ta’ riforma; |
| --- | --- |

58.

jinnota li, abbażi tal-ftehim politiku li ntlaħaq f’Ġunju/Lulju 2015 permezz tal-medjazzjoni internazzjonali u l-ftehimiet il-ġodda li ntlaħqu f’Lulju/Awwissu 2016, f’Diċembru 2016 ġew organizzati elezzjonijiet parlamentari bikrija (kif ukoll elezzjonijiet f’żewġ distretti li kienu pass pożittiv biex terġa’ tinbena l-fiduċja); huwa mistenni li titkompla l-politika attwali u qabel kollox l-implimentazzjoni miftiehma tal-prijoritajiet urġenti ta’ riforma; L-Eks-Repubblika Jugoslava tal-Maċedonja għandha timplimenta bis-sħiħ il-ftehim politiku ta’ Ġunju/Lulju 2015 u tadotta miżuri minnufih u speċifiċi biex tippromovi u timplimenta l-prijoritajiet urġenti ta’ riforma;

| 59. | jagħmel enfasi dwar il-kwistjoni li l-għoti ta’ rakkomandazzjoni biex il-pajjiż jidħol f’taħditiet ta’ adeżjoni, sabiex il-kisbiet jiġu għal konklużjoni loġika, jiddependi mill-issodisfar tal-kriterji stabbiliti mill-UE, skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-UE ta’ Diċembru 2015 u l-konklużjonijiet tal-Kunsill Affarijiet Ġenerali tal-Presidenza Slovakka (13/12/16); |
| --- | --- |

59.

jagħmel enfasi dwar il-kwistjoni li l-għoti ta’ rakkomandazzjoni biex il-pajjiż jidħol f’taħditiet ta’ adeżjoni, sabiex il-kisbiet jiġu għal konklużjoni loġika, jiddependi mill-issodisfar tal-kriterji stabbiliti mill-UE, skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-UE ta’ Diċembru 2015 u l-konklużjonijiet tal-Kunsill Affarijiet Ġenerali tal-Presidenza Slovakka (13/12/16);

| 60. | jinnota l-isforzi li saru mill-pajjiż biex ilaħħqu mal-kriżi tal-migrazzjoni, u jenfasizza l-ħtieġa li jiġu solvuti l-problemi relatati kollha f’kooperazzjoni mal-UE u ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali oħra; jenfasizza li jibqa’ dejjem ta’ importanza kruċjali li jinżammu relazzjonijiet tajbin mal-ġirien inkluż il-kisba ta’ soluzzjoni reċiprokament aċċettabbli għall-kwistjoni tal-isem, fil-qafas tad-diskussjonijiet taħt patroċinju tan-NU; |
| --- | --- |

60.

jinnota l-isforzi li saru mill-pajjiż biex ilaħħqu mal-kriżi tal-migrazzjoni, u jenfasizza l-ħtieġa li jiġu solvuti l-problemi relatati kollha f’kooperazzjoni mal-UE u ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali oħra; jenfasizza li jibqa’ dejjem ta’ importanza kruċjali li jinżammu relazzjonijiet tajbin mal-ġirien inkluż il-kisba ta’ soluzzjoni reċiprokament aċċettabbli għall-kwistjoni tal-isem, fil-qafas tad-diskussjonijiet taħt patroċinju tan-NU;

L-Albanija

| 61. | jinnota bi pjaċir il-progress relattiv tal-Albanija fir-rigward tal-prijoritajiet ta’ riforma ewlenin; Madankollu, l-Albanija għandha taħdem aktar fl-implimentazzjoni tar-riformi, b’mod partikolari f’setturi li jaqgħu taħt il-ħames prijoritajiet ewlenin, f’mod sostenibbli, komprensiv u inklużiv, filwaqt li tagħmel enfasi fuq is-settur li jinkludi l-istat tad-dritt u l-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem, inklużi id-drittijiet tal-minoranzi. Kienet partikolarment importanti f’dan ir-rigward l-adozzjoni bi qbil komuni tar-riforma ġudizzjarja fis-sessjoni plenarja tal-Parlament tat-22 ta’ Lulju 2016. Din tiftaħ opportunitajiet ġodda għall-protezzjoni aħjar tad-drittijiet tal-bniedem (inkluż il-politika kontra d-diskriminazzjoni, id-drittijiet tal-minoranzi u d-drittijiet ekonomiċi madwar l-Albanija), il-kjarifika dwar is-sjieda, it-titjib tal-ambjent tan-negozju u tal-investiment u l-ġlieda kontra l-ekonomija sewda; jilqa’ wkoll l-istrateġija u l-pjan ta’ azzjoni għall-ġlieda kontra l-korruzzjoni; iħeġġeġ aktar progress fir-rigward tal-miżuri politiċi u legali u implimentazzjoni adatta, flimkien ma’ miżuri għall-ġlieda kontra l-kriminalità, inkluż il-produzzjoni u t-traffikar ta’ drogi, speċjalment il-kannabis u jenfasizza kemm huwa importanti li l-Albanija tikseb riżultati tanġibbli u sostenibbli f’dawn l-oqsma; |
| --- | --- |

61.

jinnota bi pjaċir il-progress relattiv tal-Albanija fir-rigward tal-prijoritajiet ta’ riforma ewlenin; Madankollu, l-Albanija għandha taħdem aktar fl-implimentazzjoni tar-riformi, b’mod partikolari f’setturi li jaqgħu taħt il-ħames prijoritajiet ewlenin, f’mod sostenibbli, komprensiv u inklużiv, filwaqt li tagħmel enfasi fuq is-settur li jinkludi l-istat tad-dritt u l-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem, inklużi id-drittijiet tal-minoranzi. Kienet partikolarment importanti f’dan ir-rigward l-adozzjoni bi qbil komuni tar-riforma ġudizzjarja fis-sessjoni plenarja tal-Parlament tat-22 ta’ Lulju 2016. Din tiftaħ opportunitajiet ġodda għall-protezzjoni aħjar tad-drittijiet tal-bniedem (inkluż il-politika kontra d-diskriminazzjoni, id-drittijiet tal-minoranzi u d-drittijiet ekonomiċi madwar l-Albanija), il-kjarifika dwar is-sjieda, it-titjib tal-ambjent tan-negozju u tal-investiment u l-ġlieda kontra l-ekonomija sewda; jilqa’ wkoll l-istrateġija u l-pjan ta’ azzjoni għall-ġlieda kontra l-korruzzjoni; iħeġġeġ aktar progress fir-rigward tal-miżuri politiċi u legali u implimentazzjoni adatta, flimkien ma’ miżuri għall-ġlieda kontra l-kriminalità, inkluż il-produzzjoni u t-traffikar ta’ drogi, speċjalment il-kannabis u jenfasizza kemm huwa importanti li l-Albanija tikseb riżultati tanġibbli u sostenibbli f’dawn l-oqsma;

| 62. | jinnota li l-progress tal-Albanija fil-proċess tal-adeżjoni ġie promoss mis-sħubija fin-NATO f’Mejju 2009, liema sħubija kellha effett pożittiv fuq il-progress tar-riformi interni u t-titjib tar-relazzjonijiet bejn l-Albanija ul-Greċja; |
| --- | --- |

62.

jinnota li l-progress tal-Albanija fil-proċess tal-adeżjoni ġie promoss mis-sħubija fin-NATO f’Mejju 2009, liema sħubija kellha effett pożittiv fuq il-progress tar-riformi interni u t-titjib tar-relazzjonijiet bejn l-Albanija ul-Greċja;

| 63. | jinnota l-fatt li l-elezzjonijiet lokali tal-2015, li saru wara r-riforma amministrattiva, saru mingħajr problemi kbar, iżda jappella għal aktar imparzjalità u professjonalità; barra minn hekk, jilqa' l-kumitat ad hoc stabbilit mill-Parlament dwar ir-riforma elettorali; jenfasizza r-rakkomandazzjonijiet tal-OSKE/ODIHR f'dan ir-rigward kif ukoll dawk li saru mill-Missjoni ta’ Osservazzjoni Elettorali tal-CLRAE u tal-KtR li jsejħu għad-depolitiċizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika u l-iżgurar tal-imparzjalità; bl-istess mod, jemmen li r-rakkomandazzjonijiet ta’ hawn fuq ser jidħlu fis-seħħ fl-elezzjonijiet parlamentari li jmiss, li għandhom ikunu liberi, ġusti u kredibbli u għandhom jitwettqu skont l-istandards internazzjonali; |
| --- | --- |

63.

jinnota l-fatt li l-elezzjonijiet lokali tal-2015, li saru wara r-riforma amministrattiva, saru mingħajr problemi kbar, iżda jappella għal aktar imparzjalità u professjonalità; barra minn hekk, jilqa' l-kumitat ad hoc stabbilit mill-Parlament dwar ir-riforma elettorali; jenfasizza r-rakkomandazzjonijiet tal-OSKE/ODIHR f'dan ir-rigward kif ukoll dawk li saru mill-Missjoni ta’ Osservazzjoni Elettorali tal-CLRAE u tal-KtR li jsejħu għad-depolitiċizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika u l-iżgurar tal-imparzjalità; bl-istess mod, jemmen li r-rakkomandazzjonijiet ta’ hawn fuq ser jidħlu fis-seħħ fl-elezzjonijiet parlamentari li jmiss, li għandhom ikunu liberi, ġusti u kredibbli u għandhom jitwettqu skont l-istandards internazzjonali;

| 64. | isejjaħ biex il-proċess ta’ riforma jkun inklużiv anke fil-futur, bl-involviment tal-atturi politiċi – inklużi dawk mill-minoranzi – u ċivili kollha kkonċernati, inklużi l-oppożizzjoni u l-partijiet interessati rilevanti kollha, u jfaħħar il-ħidma tal-Kunsill Nazzjonali dwar l-Integrazzjoni Ewropea f’dan ir-rigward, bħala eżempju pożittiv; |
| --- | --- |

64.

isejjaħ biex il-proċess ta’ riforma jkun inklużiv anke fil-futur, bl-involviment tal-atturi politiċi – inklużi dawk mill-minoranzi – u ċivili kollha kkonċernati, inklużi l-oppożizzjoni u l-partijiet interessati rilevanti kollha, u jfaħħar il-ħidma tal-Kunsill Nazzjonali dwar l-Integrazzjoni Ewropea f’dan ir-rigward, bħala eżempju pożittiv;

| 65. | jilqa’ wkoll li ġew eletti l-membri tal-Kunsill Nazzjonali tas-Soċjetà Ċivili u li l-Kunsill beda l-ħidma tiegħu; |
| --- | --- |

65.

jilqa’ wkoll li ġew eletti l-membri tal-Kunsill Nazzjonali tas-Soċjetà Ċivili u li l-Kunsill beda l-ħidma tiegħu;

Il-Bożnija-Ħerzegovina

| 66. | jilqa’ l-fatt li l-pajjiż jinsab fit-triq it-tajba fil-proċess ta’ integrazzjoni minħabba li l-perspettiva Ewropea hija inċentiv ewlieni għall-pajjiż, u jappella biex l-Aġenda ta’ Riforma tkompli tiġi implimentata, peress li d-dħul fis-seħħ tal-FSA juri li l-impenji jistgħu jagħtu riżultati; |
| --- | --- |

66.

jilqa’ l-fatt li l-pajjiż jinsab fit-triq it-tajba fil-proċess ta’ integrazzjoni minħabba li l-perspettiva Ewropea hija inċentiv ewlieni għall-pajjiż, u jappella biex l-Aġenda ta’ Riforma tkompli tiġi implimentata, peress li d-dħul fis-seħħ tal-FSA juri li l-impenji jistgħu jagħtu riżultati;

| 67. | jilqa’ wkoll il-fatt li l-Bożnija-Ħerzegovina ressqet applikazzjoni għal sħubija fl-Unjoni Ewropea fil-15 ta' Frar 2016 li tipprovdi impuls kemm għall-pajjiż kif ukoll għal-proċess ta' tkabbir; għalhekk jisħaq fuq il-bżonn li jinżamm il-momentum sabiex tkun tista' tasal għall-progress sinifikanti fl-implimentazzjoni tal-aġenda ta’ riforma meħtieġ għall-avvanz f'din id-direzzjoni; |
| --- | --- |

67.

jilqa’ wkoll il-fatt li l-Bożnija-Ħerzegovina ressqet applikazzjoni għal sħubija fl-Unjoni Ewropea fil-15 ta' Frar 2016 li tipprovdi impuls kemm għall-pajjiż kif ukoll għal-proċess ta' tkabbir; għalhekk jisħaq fuq il-bżonn li jinżamm il-momentum sabiex tkun tista' tasal għall-progress sinifikanti fl-implimentazzjoni tal-aġenda ta’ riforma meħtieġ għall-avvanz f'din id-direzzjoni;

| 68. | jinnota li l-pubblikazzjoni, fit-30 ta’ Ġunju 2016, tar-riżultati taċ-ċensiment ta’ Ottubru 2013 għenet lill-pubbliku biex jifhem aħjar it-tibdil fix-xenarju politiku kkawżat mill-elezzjonijiet ta’ Settembru 2016, xenarju li huwa soġġett għal pressjoni kostanti anke minn barra r-reġjun; |
| --- | --- |

68.

jinnota li l-pubblikazzjoni, fit-30 ta’ Ġunju 2016, tar-riżultati taċ-ċensiment ta’ Ottubru 2013 għenet lill-pubbliku biex jifhem aħjar it-tibdil fix-xenarju politiku kkawżat mill-elezzjonijiet ta’ Settembru 2016, xenarju li huwa soġġett għal pressjoni kostanti anke minn barra r-reġjun;

| 69. | jitlob lil dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet politiċi fil-Bożnija-Ħerzegovina jużaw il-perjodu ta’ wara l-elezzjoni biex iniedu skambju ta’ fehmiet ġdid mal-UE u l-istituzzjonijiet internazzjonali rilevanti sabiex jiġu solvuti problemi storiċi u tinħoloq atmosfera ġdida u pożittiva fir-relazzjonijiet mal-gruppi etniċi; jinnota li fil-kuntest tas-sitwazzjoni politika l-ġdida dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet politiċi u l-mexxejja tal-opinjonijiet tar-reġjuni jistgħu jagħtu l-eżempju u jieħdu inizjattiva biex jippromovu l-iżvilupp fuq l-art; |
| --- | --- |

69.

jitlob lil dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet politiċi fil-Bożnija-Ħerzegovina jużaw il-perjodu ta’ wara l-elezzjoni biex iniedu skambju ta’ fehmiet ġdid mal-UE u l-istituzzjonijiet internazzjonali rilevanti sabiex jiġu solvuti problemi storiċi u tinħoloq atmosfera ġdida u pożittiva fir-relazzjonijiet mal-gruppi etniċi; jinnota li fil-kuntest tas-sitwazzjoni politika l-ġdida dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet politiċi u l-mexxejja tal-opinjonijiet tar-reġjuni jistgħu jagħtu l-eżempju u jieħdu inizjattiva biex jippromovu l-iżvilupp fuq l-art;

| 70. | jenfasizza l-importanza tal-koordinazzjoni bejn il-livelli kollha ta’ governanza u amministrazzjoni sabiex jiġu eliminati l-ostakli għat-tħaddim tal-pajjiż, l-implimentazzjoni effettiva tal-aġenda ta’ riforma, l-investiment fil-mobbiltà u r-rabtiet bejn l-oqsma differenti ta’ politika u l-ħolqien ta’ żona ekonomika unika; jinnota li d-deċentralizzazzjoni ma tfissirx frammentazzjoni u li jinħtieġu strateġiji qafas ikkoordinati għall-implimentazzjoni tar-riformi fil-livelli kollha; jitlob għal objettivi konġunti li jkunu kompatibbli ma’ xulxin iżda li jmorru lil hinn mill-interessi individwali; |
| --- | --- |

70.

jenfasizza l-importanza tal-koordinazzjoni bejn il-livelli kollha ta’ governanza u amministrazzjoni sabiex jiġu eliminati l-ostakli għat-tħaddim tal-pajjiż, l-implimentazzjoni effettiva tal-aġenda ta’ riforma, l-investiment fil-mobbiltà u r-rabtiet bejn l-oqsma differenti ta’ politika u l-ħolqien ta’ żona ekonomika unika; jinnota li d-deċentralizzazzjoni ma tfissirx frammentazzjoni u li jinħtieġu strateġiji qafas ikkoordinati għall-implimentazzjoni tar-riformi fil-livelli kollha; jitlob għal objettivi konġunti li jkunu kompatibbli ma’ xulxin iżda li jmorru lil hinn mill-interessi individwali;

| 71. | huwa konvint li l-mekkaniżmu ta’ koordinazzjoni għall-kwistjonijiet tal-UE, li ġie stabbilit f’Awwissu 2016, ser jgħin fit-titjib tal-kooperazzjoni tal-pajjiż u l-entitajiet tiegħu mal-UE u l-istituzzjonijiet tagħha u biex jibbenefika b’mod sħiħ mill-finanzjament tal-UE; |
| --- | --- |

71.

huwa konvint li l-mekkaniżmu ta’ koordinazzjoni għall-kwistjonijiet tal-UE, li ġie stabbilit f’Awwissu 2016, ser jgħin fit-titjib tal-kooperazzjoni tal-pajjiż u l-entitajiet tiegħu mal-UE u l-istituzzjonijiet tagħha u biex jibbenefika b’mod sħiħ mill-finanzjament tal-UE;

Il-Kosovo
   (1)

| 72. | jilqa’ l-iffirmar u r-ratifika tal-FSA u d-dħul fis-seħħ tiegħu fl-1 ta' April 2016, li bih jitħabbar kapitolu ġdid fir-relazzjonijiet tal-Kosovo mal-UE; jilqa’ bi pjaċir ukoll it-twaqqif ta’ Awliet Speċjalizzati; iħeġġeġ lill-Kosovo sabiex ikompli l-implimentazzjoni tar-riformi relatati mal-UE (eż. l-adozzjoni tal-pakkett tal-liġijiet dwar id-drittijiet tal-bniedem, id-dħul fis-seħħ tal-Aġenda Ewropea għar-Riforma) u passi pożittivi oħra (eż. il-proċess ta’ normalizzazzjoni); |
| --- | --- |

72.

jilqa’ l-iffirmar u r-ratifika tal-FSA u d-dħul fis-seħħ tiegħu fl-1 ta' April 2016, li bih jitħabbar kapitolu ġdid fir-relazzjonijiet tal-Kosovo mal-UE; jilqa’ bi pjaċir ukoll it-twaqqif ta’ Awliet Speċjalizzati; iħeġġeġ lill-Kosovo sabiex ikompli l-implimentazzjoni tar-riformi relatati mal-UE (eż. l-adozzjoni tal-pakkett tal-liġijiet dwar id-drittijiet tal-bniedem, id-dħul fis-seħħ tal-Aġenda Ewropea għar-Riforma) u passi pożittivi oħra (eż. il-proċess ta’ normalizzazzjoni);

| 73. | jilqa’ r-riżultati miksuba fil-liberalizzazzjoni tal-visa, jisħaq fuq l-importanza li jitwettqu l-kundizzjonijiet rilevanti kollha stabbiliti u jinkoraġġixxi aktar progress; |
| --- | --- |

73.

jilqa’ r-riżultati miksuba fil-liberalizzazzjoni tal-visa, jisħaq fuq l-importanza li jitwettqu l-kundizzjonijiet rilevanti kollha stabbiliti u jinkoraġġixxi aktar progress;

| 74. | jenfasizza l-importanza li l-Kosovo jiżviluppa djalogu politiku multilaterali u paċifiku fil-Parlament u fl-awtoritajiet lokali sabiex l-immaġni tal-pajjiż tittejjeb malajr fix-xenarju internazzjonali; |
| --- | --- |

74.

jenfasizza l-importanza li l-Kosovo jiżviluppa djalogu politiku multilaterali u paċifiku fil-Parlament u fl-awtoritajiet lokali sabiex l-immaġni tal-pajjiż tittejjeb malajr fix-xenarju internazzjonali;

| 75. | jilqa’ u jappoġġja l-iżviluppi pożittivi fid-djalogu bejn Belgrad u Priština (il-ftuħ mill-ġdid tal-pont ta’ Mitrovica, il-ftehim dwar it-telekomunikazzjonijiet), li jissarrfu f’riżultati konkreti għaċ-ċittadini; iħeġġeġ aktar progress billi jinkisbu riżultati fit-twettiq tal-impenji u l-implimentazzjoni tal-ftehimiet, biex b’hekk jissaħħu l-kooperazzjoni u l-fiduċja; jistieden lill-awtoritajiet, lill dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet politiċi u lill-mexxejja tal-opinjonijiet biex jagħtu eżempju tajjeb għan-normalizzazzjoni tas-sitwazzjoni, sabiex ma jkunx hemm xkiel għall-proċess tal-adeżjoni. |
| --- | --- |

75.

jilqa’ u jappoġġja l-iżviluppi pożittivi fid-djalogu bejn Belgrad u Priština (il-ftuħ mill-ġdid tal-pont ta’ Mitrovica, il-ftehim dwar it-telekomunikazzjonijiet), li jissarrfu f’riżultati konkreti għaċ-ċittadini; iħeġġeġ aktar progress billi jinkisbu riżultati fit-twettiq tal-impenji u l-implimentazzjoni tal-ftehimiet, biex b’hekk jissaħħu l-kooperazzjoni u l-fiduċja; jistieden lill-awtoritajiet, lill dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet politiċi u lill-mexxejja tal-opinjonijiet biex jagħtu eżempju tajjeb għan-normalizzazzjoni tas-sitwazzjoni, sabiex ma jkunx hemm xkiel għall-proċess tal-adeżjoni.

Brussell, it-12 ta' Mejju 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Markku MARKKULA

---

(1)  Din ir-referenza hija mingħajr ħsara għall-pożizzjonijiet dwar l-istatus tal-Kosovo, u hija konformi mar-Riżoluzzjoni 1244/1999 tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU u l-Opinjoni tal-Qorti Internazzjonali tal-Ġustizzja (QIĠ) dwar id-dikjarazzjoni tal-indipendenza tal-Kosovo.

1

---

| 15.9.2017 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 306/51 |
| --- | --- | --- | --- |

15.9.2017

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 306/51

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar “L-intraprenditorija fil-gżejjer: kontribut għall-koeżjoni territorjali”

(2017/C 306/10)

| Relatur: | Marie-Antoinette Maupertuis (FR/AE), Membru eżekuttiv tal-Awtorità Reġjonali ta’ Korsika |
| --- | --- |

Relatur:

Marie-Antoinette Maupertuis (FR/AE), Membru eżekuttiv tal-Awtorità Reġjonali ta’ Korsika

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI (KtR)

Daħla: sfidi speċifiċi li jħabbtu wiċċhom magħhom ir-reġjuni insulari

| 1. | jilqa’ t-talba tal-Presidenza Maltija li tinvolvi lill-istituzzjoni tagħna fl-identifikazzjoni ta’ soluzzjonijiet potenzjali għall-promozzjoni tal-intraprenditorija u t-trawwim tal-iżvilupp ekonomiku, soċjali u territorjali tal-gżejjer; |
| --- | --- |

1.

jilqa’ t-talba tal-Presidenza Maltija li tinvolvi lill-istituzzjoni tagħna fl-identifikazzjoni ta’ soluzzjonijiet potenzjali għall-promozzjoni tal-intraprenditorija u t-trawwim tal-iżvilupp ekonomiku, soċjali u territorjali tal-gżejjer;

| 2. | ifakkar fl-impenn tal-Unjoni Ewropea li taħdem favur il-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali, kif stipulat fl-Artikolu 174 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE); |
| --- | --- |

2.

ifakkar fl-impenn tal-Unjoni Ewropea li taħdem favur il-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali, kif stipulat fl-Artikolu 174 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE);

| 3. | ifakkar li l-Artikolu 174 tat-TFUE jiddefinixxi r-reġjuni insulari bħala li jeħtieġu attenzjoni partikolari mill-perspettiva tal-Unjoni, li għandha tiżgura li tnaqqas id-diverġenzi bejn il-livelli ta’ żvilupp tar-reġjuni differenti fi ħdan l-Istati Membri u bejniethom; |
| --- | --- |

3.

ifakkar li l-Artikolu 174 tat-TFUE jiddefinixxi r-reġjuni insulari bħala li jeħtieġu attenzjoni partikolari mill-perspettiva tal-Unjoni, li għandha tiżgura li tnaqqas id-diverġenzi bejn il-livelli ta’ żvilupp tar-reġjuni differenti fi ħdan l-Istati Membri u bejniethom;

| 4. | ifakkar li hemm 362 gżira b’aktar minn 50 abitant ġewwa l-Unjoni, li jirrappreżentaw total ta’ 17,7-il miljun persuna (li 3,7 miljuni minnhom jinsabu fir-reġjuni ultraperiferiċi); il-PDG per capita (fl-2010) jammonta għal madwar 79,2 % tal-medja tal-Unjoni u proporzjoni sinifikanti minnhom għadhom kategorizzati bħala reġjuni inqas żviluppati; |
| --- | --- |

4.

ifakkar li hemm 362 gżira b’aktar minn 50 abitant ġewwa l-Unjoni, li jirrappreżentaw total ta’ 17,7-il miljun persuna (li 3,7 miljuni minnhom jinsabu fir-reġjuni ultraperiferiċi); il-PDG per capita (fl-2010) jammonta għal madwar 79,2 % tal-medja tal-Unjoni u proporzjoni sinifikanti minnhom għadhom kategorizzati bħala reġjuni inqas żviluppati;

| 5. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li, skont l-istudju EUROISLAND (ESPON 2013), il-biċċa l-kbira ta’ dawn ir-reġjuni insulari ma esperjenzawx proċess ta’ konverġenza ekonomika matul is-snin 2000, u li s-sitwazzjoni saħansitra ddeterjorat għal numru minnhom minħabba l-kriżi finanzjarja, il-kriżi tal-migrazzjoni, iċ-ċaqliq fil-frekwentazzjoni tat-turisti jew minħabba n-nuqqas ta’ innovazzjoni; |
| --- | --- |

5.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li, skont l-istudju EUROISLAND (ESPON 2013), il-biċċa l-kbira ta’ dawn ir-reġjuni insulari ma esperjenzawx proċess ta’ konverġenza ekonomika matul is-snin 2000, u li s-sitwazzjoni saħansitra ddeterjorat għal numru minnhom minħabba l-kriżi finanzjarja, il-kriżi tal-migrazzjoni, iċ-ċaqliq fil-frekwentazzjoni tat-turisti jew minħabba n-nuqqas ta’ innovazzjoni;

| 6. | jenfasizza li dawn ir-reġjuni insulari għandhom karatteristiċi ġeografiċi, ekonomiċi, demografiċi u soċjali kemm speċifiċi għalihom, meta mqabbla mar-reġjuni kontinentali, kif ukoll komuni għall-gżejjer differenti. Dawn il-fatturi joħolqu sfidi uniċi li għandhom jiġu kkunsidrati fl-applikazzjoni tal-politiki Ewropej li jirrigwardawhom:






  — | iċ-ċokon (mil-lat ta’ art, popolazzjoni, ekonomija); |
| --- | --- | --- |

6.

jenfasizza li dawn ir-reġjuni insulari għandhom karatteristiċi ġeografiċi, ekonomiċi, demografiċi u soċjali kemm speċifiċi għalihom, meta mqabbla mar-reġjuni kontinentali, kif ukoll komuni għall-gżejjer differenti. Dawn il-fatturi joħolqu sfidi uniċi li għandhom jiġu kkunsidrati fl-applikazzjoni tal-politiki Ewropej li jirrigwardawhom:

—

iċ-ċokon (mil-lat ta’ art, popolazzjoni, ekonomija);

| — | id-distanza u/jew in-natura periferika (distanza f’kilometri u distanza ta’ ħin mis-swieq u b’mod partikolari mis-suq intern, miċ-ċentri ta’ popolazzjoni kbira, u miċ-ċentri industrijali, finanzjarji jew politiċi); |
| --- | --- |

—

id-distanza u/jew in-natura periferika (distanza f’kilometri u distanza ta’ ħin mis-swieq u b’mod partikolari mis-suq intern, miċ-ċentri ta’ popolazzjoni kbira, u miċ-ċentri industrijali, finanzjarji jew politiċi);

| — | il-vulnerabbiltà (fil-konfront tat-theddid ekonomiku, ambjentali u soċjali); |
| --- | --- |

—

il-vulnerabbiltà (fil-konfront tat-theddid ekonomiku, ambjentali u soċjali);

| 7. | jinsisti li dawn it-tliet parametri joħolqu żvantaġġi territorjali, ekonomiċi u soċjali, kif rikonoxxut fl-Artikolu 174 tat-TFUE, li huma ta’ piż fuq l-integrazzjoni ekwa tal-gżejjer fi ħdan is-suq komuni u kif ukoll fuq l-integrazzjoni territorjali sħiħa tal-abitanti tal-gżejjer; b’mod partikolari, dawn il-kundizzjonijiet jistgħu jwasslu għas-sitwazzjonijiet li ġejjin:






  — | suq lokali limitat u, fil-każ tal-arċipelagi, frammentat u mbiegħed; |
| --- | --- | --- |

7.

jinsisti li dawn it-tliet parametri joħolqu żvantaġġi territorjali, ekonomiċi u soċjali, kif rikonoxxut fl-Artikolu 174 tat-TFUE, li huma ta’ piż fuq l-integrazzjoni ekwa tal-gżejjer fi ħdan is-suq komuni u kif ukoll fuq l-integrazzjoni territorjali sħiħa tal-abitanti tal-gżejjer; b’mod partikolari, dawn il-kundizzjonijiet jistgħu jwasslu għas-sitwazzjonijiet li ġejjin:

—

suq lokali limitat u, fil-każ tal-arċipelagi, frammentat u mbiegħed;

| — | spejjeż ta’ trasport għoljin, kemm għal-loġistika, kif ukoll għall-merkanzija u l-assigurazzjonijiet, minħabba d-distanza iżda wkoll minħabba sitwazzjonijiet ta’ kompetizzjoni imperfetta (oligopolji, jew monopolji); |
| --- | --- |

—

spejjeż ta’ trasport għoljin, kemm għal-loġistika, kif ukoll għall-merkanzija u l-assigurazzjonijiet, minħabba d-distanza iżda wkoll minħabba sitwazzjonijiet ta’ kompetizzjoni imperfetta (oligopolji, jew monopolji);

| — | l-impossibbiltà li jinkisbu ekonomiji ta’ skala minħabba ċ-ċokon tas-suq li jwassal għal kostijiet ta’ unità għoljin kemm fl-operat tal-impriżi kif ukoll tas-servizzi pubbliċi; |
| --- | --- |

—

l-impossibbiltà li jinkisbu ekonomiji ta’ skala minħabba ċ-ċokon tas-suq li jwassal għal kostijiet ta’ unità għoljin kemm fl-operat tal-impriżi kif ukoll tas-servizzi pubbliċi;

| — | relazzjonijiet interindustrijali ftit li xejn żviluppati, minħabba tendenza qawwija lejn l-ispeċjalizzazzjoni fl-isfruttament ta’ riżorsa, il-produzzjoni ta’ tip ta’ beni jew ta’ servizzi; |
| --- | --- |

—

relazzjonijiet interindustrijali ftit li xejn żviluppati, minħabba tendenza qawwija lejn l-ispeċjalizzazzjoni fl-isfruttament ta’ riżorsa, il-produzzjoni ta’ tip ta’ beni jew ta’ servizzi;

| — | nuqqas ta’ riżorsi umani kwalifikati; jew it-tendenza li ħaddiema bi kwalifiki jitilqu mill-gżejjer biex isibu impjieg adegwat xi mkien ieħor; |
| --- | --- |

—

nuqqas ta’ riżorsi umani kwalifikati; jew it-tendenza li ħaddiema bi kwalifiki jitilqu mill-gżejjer biex isibu impjieg adegwat xi mkien ieħor;

| — | - nuqqas ta’ għarfien fl-intraprenditorija, peress li l-intraprendituri għandhom it-tendenza li jħallu l-gżira sabiex jinvestu fi swieq li jħallu iktar qligħ; |
| --- | --- |

—

- nuqqas ta’ għarfien fl-intraprenditorija, peress li l-intraprendituri għandhom it-tendenza li jħallu l-gżira sabiex jinvestu fi swieq li jħallu iktar qligħ;

| — | nuqqas ta’ infrastrutturi u offerta ta’ servizzi għall-impriżi ta’ livell komparabbli ma’ dak tar-reġjuni kontinentali, pereżempju fil-qasam tat-telekomunikazzjoni, tat-taħriġ jew tal-kapital ta’ riskju; |
| --- | --- |

—

nuqqas ta’ infrastrutturi u offerta ta’ servizzi għall-impriżi ta’ livell komparabbli ma’ dak tar-reġjuni kontinentali, pereżempju fil-qasam tat-telekomunikazzjoni, tat-taħriġ jew tal-kapital ta’ riskju;

| 8. | jilqa’ b’sodisfazzjon il-ħidma li saret mill-intergrupp tal-Parlament Ewropew dwar l-ibħra, ix-xmajjar, il-gżejjer u ż-żoni kostali, kif ukoll mill-Kummissjoni tal-gżejjer tal-Konferenza tar-Reġjuni Periferiċi Marittimi tal-Ewropa (CPMR); |
| --- | --- |

8.

jilqa’ b’sodisfazzjon il-ħidma li saret mill-intergrupp tal-Parlament Ewropew dwar l-ibħra, ix-xmajjar, il-gżejjer u ż-żoni kostali, kif ukoll mill-Kummissjoni tal-gżejjer tal-Konferenza tar-Reġjuni Periferiċi Marittimi tal-Ewropa (CPMR);

Tkabbir inklużiv — il-kontribut tal-intraprendituri insulari

| 9. | jinnota li l-intraprendituri u l-intraprenditorija jaqdu rwol essenzjali fil-ħolqien tal-impjiegi u fid-dinamiżmu ekonomiku fl-Unjoni Ewropea; madankollu l-intraprenditorija fil-gżejjer tiffaċċja diffikultajiet strutturali speċifiċi; |
| --- | --- |

9.

jinnota li l-intraprendituri u l-intraprenditorija jaqdu rwol essenzjali fil-ħolqien tal-impjiegi u fid-dinamiżmu ekonomiku fl-Unjoni Ewropea; madankollu l-intraprenditorija fil-gżejjer tiffaċċja diffikultajiet strutturali speċifiċi;

| 10. | ifakkar li bosta ekonomiji tal-gżejjer implimentaw strateġiji ta’ tkabbir ibbażati fuq l-isfruttar ta’ vantaġġi ekonomiċi, soċjali, kulturali u naturali, bħal pereżempju:






  — | ekonomija ta’ sussistenza li tiżgura ċertu benesseri għall-popolazzjoni, b’mod partikolari fi żminijiet ta’ kriżi; |
| --- | --- | --- |

10.

ifakkar li bosta ekonomiji tal-gżejjer implimentaw strateġiji ta’ tkabbir ibbażati fuq l-isfruttar ta’ vantaġġi ekonomiċi, soċjali, kulturali u naturali, bħal pereżempju:

—

ekonomija ta’ sussistenza li tiżgura ċertu benesseri għall-popolazzjoni, b’mod partikolari fi żminijiet ta’ kriżi;

| — | l-esportazzjoni ta’ prodotti niċċa li tiżgura l-preżenza tal-gżira fuq swieq b’valur miżjud għoli; |
| --- | --- |

—

l-esportazzjoni ta’ prodotti niċċa li tiżgura l-preżenza tal-gżira fuq swieq b’valur miżjud għoli;

| — | it-turiżmu, f’diversi forom u lil hinn mit-turiżmu tal-massa biss; |
| --- | --- |

—

it-turiżmu, f’diversi forom u lil hinn mit-turiżmu tal-massa biss;

| — | inizjattivi fil-qasam tal-enerġiji ekoloġiċi, li juru l-kapaċità tal-komunitajiet żgħar insulari li jsegwu trajettorja ta’ tranżizzjoni fl-enerġija; |
| --- | --- |

—

inizjattivi fil-qasam tal-enerġiji ekoloġiċi, li juru l-kapaċità tal-komunitajiet żgħar insulari li jsegwu trajettorja ta’ tranżizzjoni fl-enerġija;

| — | l-isfruttament ta’ vitalizji “ġeostrateġiċi” mhux soġġetti għal-limitazzjoni taċ-ċokon jew tad-distanza (osservatorju xjentifiku, eċċ.); |
| --- | --- |

—

l-isfruttament ta’ vitalizji “ġeostrateġiċi” mhux soġġetti għal-limitazzjoni taċ-ċokon jew tad-distanza (osservatorju xjentifiku, eċċ.);

| — | l-iżvilupp tas-setturi ġodda tal-ekonomija “ekoloġika” u “blu”, flimkien mal-iżvilupp ta’ kontenut ġdid pedagoġiku li jipprovdi t-taħriġ meħtieġ f’dawn is-setturi; |
| --- | --- |

—

l-iżvilupp tas-setturi ġodda tal-ekonomija “ekoloġika” u “blu”, flimkien mal-iżvilupp ta’ kontenut ġdid pedagoġiku li jipprovdi t-taħriġ meħtieġ f’dawn is-setturi;

| 11. | jenfasizza li dawn l-istrateġiji, li jidentifikaw u jisfruttaw assi ekonomiċi uniċi, huma spiss ir-riżultat tal-kreattività, tat-teħid ta’ riskji u tar-reżiljenza tal-kapijiet tal-impriżi tal-ġżejjer u jħeġġeġ biex tiġi kkunsidrata l-flessibbiltà meħtieġa fit-tfassil tal-politiki pubbliċi favur l-intraprenditorija insulari; |
| --- | --- |

11.

jenfasizza li dawn l-istrateġiji, li jidentifikaw u jisfruttaw assi ekonomiċi uniċi, huma spiss ir-riżultat tal-kreattività, tat-teħid ta’ riskji u tar-reżiljenza tal-kapijiet tal-impriżi tal-ġżejjer u jħeġġeġ biex tiġi kkunsidrata l-flessibbiltà meħtieġa fit-tfassil tal-politiki pubbliċi favur l-intraprenditorija insulari;

| 12. | jinnota li l-ekonomiji tal-gżejjer huma kkaratterizzati minn nisġa ekonomika ftit li xejn diversifikata bi proporzjon kbir ta’ SMEs, jew saħansitra ta’ mikrointrapriżi, u numru kbir ta’ intraprendituri poliattivi; u li din l-ekosistema teżisti flimkien ma’ għadd żgħir ta’ kumpaniji kbar f’sitwazzjoni ta’ monopolju f’setturi ta’ speċjalizzazzjoni (turiżmu, trasport, minjieri, sajd, eċċ.); |
| --- | --- |

12.

jinnota li l-ekonomiji tal-gżejjer huma kkaratterizzati minn nisġa ekonomika ftit li xejn diversifikata bi proporzjon kbir ta’ SMEs, jew saħansitra ta’ mikrointrapriżi, u numru kbir ta’ intraprendituri poliattivi; u li din l-ekosistema teżisti flimkien ma’ għadd żgħir ta’ kumpaniji kbar f’sitwazzjoni ta’ monopolju f’setturi ta’ speċjalizzazzjoni (turiżmu, trasport, minjieri, sajd, eċċ.);

| 13. | jistieden lill-istituzzjonijiet u lill-Istati Membri tal-Unjoni biex jagħtu iktar attenzjoni lill-preservazzjoni tal-libertà tas-suq f’kull wieħed mis-setturi differenti tat-territorji insulari filwaqt li jiġu indirizzati l-fallimenti tas-suq; |
| --- | --- |

13.

jistieden lill-istituzzjonijiet u lill-Istati Membri tal-Unjoni biex jagħtu iktar attenzjoni lill-preservazzjoni tal-libertà tas-suq f’kull wieħed mis-setturi differenti tat-territorji insulari filwaqt li jiġu indirizzati l-fallimenti tas-suq;

| 14. | ifakkar li l-prodotti tal-gżejjer – inkluża l-materja prima – jistgħu jinbiegħu fi swieq niċċa, lill-klijenti fil-mira u bi prezz tal-bejgħ għoli; id-differenzjazzjoni tal-prodott tippermetti li jinżammu marġnijiet benefiċjarji kbar biżżejjed biex jiżguraw il-vijabbiltà tal-attività fil-gżira. B’mod partikolari, il-valutazzjoni tal-prodott tinkiseb bir-rikonoxximent tas-sinjali tal-kwalità u ta’ referenzi kulturali fl-ispazju globali tal-prodotti u tas-servizzi; |
| --- | --- |

14.

ifakkar li l-prodotti tal-gżejjer – inkluża l-materja prima – jistgħu jinbiegħu fi swieq niċċa, lill-klijenti fil-mira u bi prezz tal-bejgħ għoli; id-differenzjazzjoni tal-prodott tippermetti li jinżammu marġnijiet benefiċjarji kbar biżżejjed biex jiżguraw il-vijabbiltà tal-attività fil-gżira. B’mod partikolari, il-valutazzjoni tal-prodott tinkiseb bir-rikonoxximent tas-sinjali tal-kwalità u ta’ referenzi kulturali fl-ispazju globali tal-prodotti u tas-servizzi;

| 15. | jinsisti madankollu fuq it-tipi differenti ta’ spejjeż addizzjonali mġarrba mill-intraprendituri insulari minħabba preċiżament il-kundizzjoni ta’ insularità (materja prima, għoti ta’ servizzi, loġistika, eċċ.) li finalment huma ta’ piż fuq il-kompetittività tal-prodotti u tas-servizzi; |
| --- | --- |

15.

jinsisti madankollu fuq it-tipi differenti ta’ spejjeż addizzjonali mġarrba mill-intraprendituri insulari minħabba preċiżament il-kundizzjoni ta’ insularità (materja prima, għoti ta’ servizzi, loġistika, eċċ.) li finalment huma ta’ piż fuq il-kompetittività tal-prodotti u tas-servizzi;

| 16. | jenfasizza li, anke meta l-prodotti jkunu kompetittivi u ta’ kwalità tajba, l-intraprendituri jiffaċċjaw nuqqas ta’ kapaċitajiet ta’ R&Ż, ta’ teknoloġiji adattati għall-ispazji insulari, mezzi adegwati għall-finanzjament tal-attivitajiet tagħhom u riżorsi umani kwalifikati, minħabba emigrazzjoni qawwija, speċjalment meta l-popolazzjoni residenti tkun żgħira; |
| --- | --- |

16.

jenfasizza li, anke meta l-prodotti jkunu kompetittivi u ta’ kwalità tajba, l-intraprendituri jiffaċċjaw nuqqas ta’ kapaċitajiet ta’ R&Ż, ta’ teknoloġiji adattati għall-ispazji insulari, mezzi adegwati għall-finanzjament tal-attivitajiet tagħhom u riżorsi umani kwalifikati, minħabba emigrazzjoni qawwija, speċjalment meta l-popolazzjoni residenti tkun żgħira;

| 17. | jilqa’ b’sodisfazzjon, għaldaqstant, l-azzjonijiet li ttieħdu fil-livell tal-Unjoni Ewropea f’dawn l-oqsma, iżda jħeġġeġ li jittieħdu miżuri xierqa li jtejbu l-kundizzjonijiet bażiċi li jippermettu lill-gżejjer jikkontribwixxu għal tkabbir inklużiv fi ħdan l-UE. Dan jimplika li kwalunkwe politika tal-Unjoni Ewropea li timmira li tippromovi l-intraprenditorija għandha tqis il-karatteristiċi u l-isfidi speċifiċi tal-gżejjer, jekk trid tkun ġusta u effiċjenti; |
| --- | --- |

17.

jilqa’ b’sodisfazzjon, għaldaqstant, l-azzjonijiet li ttieħdu fil-livell tal-Unjoni Ewropea f’dawn l-oqsma, iżda jħeġġeġ li jittieħdu miżuri xierqa li jtejbu l-kundizzjonijiet bażiċi li jippermettu lill-gżejjer jikkontribwixxu għal tkabbir inklużiv fi ħdan l-UE. Dan jimplika li kwalunkwe politika tal-Unjoni Ewropea li timmira li tippromovi l-intraprenditorija għandha tqis il-karatteristiċi u l-isfidi speċifiċi tal-gżejjer, jekk trid tkun ġusta u effiċjenti;

Rakkomandazzjonijiet ta’ politika li jsaħħu l-koeżjoni territorjali fl-unjoni ewropea

| 18. | jirrikonoxxi l-importanza fundamentali tal-politika ta’ koeżjoni fil-kisba ta’ żvilupp reġjonali bilanċjat fl-Unjoni Ewropea: hija tirrappreżenta l-politika l-aktar adattata biex tindirizza d-diskrepanzi fl-iżvilupp bejn il-gżejjer u reġjuni Ewropej oħrajn; jenfasizza, madankollu, li r-reġjuni insulari ma jgawdux minn status speċifiku fil-politika ta’ koeżjoni, kif imfassla bħalissa; |
| --- | --- |

18.

jirrikonoxxi l-importanza fundamentali tal-politika ta’ koeżjoni fil-kisba ta’ żvilupp reġjonali bilanċjat fl-Unjoni Ewropea: hija tirrappreżenta l-politika l-aktar adattata biex tindirizza d-diskrepanzi fl-iżvilupp bejn il-gżejjer u reġjuni Ewropej oħrajn; jenfasizza, madankollu, li r-reġjuni insulari ma jgawdux minn status speċifiku fil-politika ta’ koeżjoni, kif imfassla bħalissa;

| 19. | ifakkar ukoll fil-karatteristiċi speċifiċi tar-reġjuni ultraperiferiċi, li fosthom hemm tmien gżejjer, li jiffaċċjaw problemi serji minħabba r-restrizzjonijiet speċifiċi li jikkaratterizzawhom u huma rikonoxxuti fil-liġi primarja, u li jaffettwaw serjament l-iżvilupp ekonomiku u soċjali tagħhom. Dawn għandhom jiġu kkunsidrati; |
| --- | --- |

19.

ifakkar ukoll fil-karatteristiċi speċifiċi tar-reġjuni ultraperiferiċi, li fosthom hemm tmien gżejjer, li jiffaċċjaw problemi serji minħabba r-restrizzjonijiet speċifiċi li jikkaratterizzawhom u huma rikonoxxuti fil-liġi primarja, u li jaffettwaw serjament l-iżvilupp ekonomiku u soċjali tagħhom. Dawn għandhom jiġu kkunsidrati;

| 20. | jirrakkomanda, għaldaqstant, li l-gżejjer tingħatalhom attenzjoni partikolari fil-politika ta’ koeżjoni wara l-2020, skont l-Artikoli 174 u 175 tat-TFUE. L-ewwel pass lejn dan l-għan huwa l-integrazzjoni tal-gżejjer bħala kategorija addizzjonali fil-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1059/2003 f’dak li jirrigwarda t-tipoloġiji territorjali (Tercet); |
| --- | --- |

20.

jirrakkomanda, għaldaqstant, li l-gżejjer tingħatalhom attenzjoni partikolari fil-politika ta’ koeżjoni wara l-2020, skont l-Artikoli 174 u 175 tat-TFUE. L-ewwel pass lejn dan l-għan huwa l-integrazzjoni tal-gżejjer bħala kategorija addizzjonali fil-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1059/2003 f’dak li jirrigwarda t-tipoloġiji territorjali (Tercet);

| 21. | jirrakkomanda l-istabbiliment ta’ “punt uniku ta’ kuntatt” (Island Desk) għall-gżejjer fi ħdan il-Kummissjoni Ewropea, fid-Direttorat Ġenerali għall-Politika Reġjonali u Urbana, kif issuġġerit mill-Parlament Ewropew fir-Riżoluzzjoni tiegħu tal-4 ta’ Frar 2016, peress li attwalment, l-atturi insulari – impriżi u entitajiet – għandhom viżibbiltà limitata tal-istrumenti u l-possibbiltajiet ta’ finanzjament tal-UE, li huma sparpaljati fost diversi direttorati ġenerali u jaqgħu taħt diversi regolamenti; |
| --- | --- |

21.

jirrakkomanda l-istabbiliment ta’ “punt uniku ta’ kuntatt” (Island Desk) għall-gżejjer fi ħdan il-Kummissjoni Ewropea, fid-Direttorat Ġenerali għall-Politika Reġjonali u Urbana, kif issuġġerit mill-Parlament Ewropew fir-Riżoluzzjoni tiegħu tal-4 ta’ Frar 2016, peress li attwalment, l-atturi insulari – impriżi u entitajiet – għandhom viżibbiltà limitata tal-istrumenti u l-possibbiltajiet ta’ finanzjament tal-UE, li huma sparpaljati fost diversi direttorati ġenerali u jaqgħu taħt diversi regolamenti;

| 22. | jilqa’ b’sodisfazzjon l-inizjattiva “Azzjonijiet innovattivi urbani” u jissuġġerixxi li, fuq dan l-eżempju, jinħoloq sit tal-internet u miżuri Ewropej iddedikati għan-netwerking tal-gżejjer tal-UE, li jippermettu l-iskambju ta’ esperjenzi u l-kondiviżjoni ta’ inġinerija amministrattiva u ta’ innovazzjoni; |
| --- | --- |

22.

jilqa’ b’sodisfazzjon l-inizjattiva “Azzjonijiet innovattivi urbani” u jissuġġerixxi li, fuq dan l-eżempju, jinħoloq sit tal-internet u miżuri Ewropej iddedikati għan-netwerking tal-gżejjer tal-UE, li jippermettu l-iskambju ta’ esperjenzi u l-kondiviżjoni ta’ inġinerija amministrattiva u ta’ innovazzjoni;

| 23. | jenfasizza l-importanza tal-użu, sa fejn huwa possibbli, tas-sinerġiji bejn il-Fond Ewropew għall-Investimenti Strateġiċi (FEIS) u l-istrumenti l-oħrajn tal-Unjoni (fosthom il-Fondi SIE) biex jikkumpensaw għall-effetti ekonomiċi tal-iżvantaġġi naturali li jiffaċċjaw il-gżejjer; |
| --- | --- |

23.

jenfasizza l-importanza tal-użu, sa fejn huwa possibbli, tas-sinerġiji bejn il-Fond Ewropew għall-Investimenti Strateġiċi (FEIS) u l-istrumenti l-oħrajn tal-Unjoni (fosthom il-Fondi SIE) biex jikkumpensaw għall-effetti ekonomiċi tal-iżvantaġġi naturali li jiffaċċjaw il-gżejjer;

| 24. | jinnota madankollu li, minħabba ċ-ċokon ta’ għadd ta’ proġetti promossi mill-gżejjer, il-finanzjament tal-FEIS kif ukoll is-self mill-BEI jidhru prattikament inaċċessibbli għall-mikrointrapriżi u għall-entitajiet lokali insulari; għaldaqstant jirrakkomanda l-iżvilupp ta’ programmi ta’ assistenza teknika speċifika għall-gżejjer, sabiex jintwera u jiġi promoss l-aċċess għall-istrumenti ta’ finanzjament tal-Unjoni; |
| --- | --- |

24.

jinnota madankollu li, minħabba ċ-ċokon ta’ għadd ta’ proġetti promossi mill-gżejjer, il-finanzjament tal-FEIS kif ukoll is-self mill-BEI jidhru prattikament inaċċessibbli għall-mikrointrapriżi u għall-entitajiet lokali insulari; għaldaqstant jirrakkomanda l-iżvilupp ta’ programmi ta’ assistenza teknika speċifika għall-gżejjer, sabiex jintwera u jiġi promoss l-aċċess għall-istrumenti ta’ finanzjament tal-Unjoni;

| 25. | jitlob lill-Kummissjoni Ewropea u lill-BEI jeżaminaw jekk l-assistenza teknika pprovduta minn JASPERS tistax tkun estiża għall-gżejjer u adattata għal proġetti ta’ skala iżgħar; |
| --- | --- |

25.

jitlob lill-Kummissjoni Ewropea u lill-BEI jeżaminaw jekk l-assistenza teknika pprovduta minn JASPERS tistax tkun estiża għall-gżejjer u adattata għal proġetti ta’ skala iżgħar;

| 26. | jenfasizza l-utilità u l-vantaġġi tar-Regolament REKT (UE) Nru 1302/2013 għall-awtoritajiet lokali u reġjonali u għall-gżejjer Ewropej, peress li dan ir-regolament jippermetti lill-gżejjer ta’ diversi Stati Membri u mhux membri joħolqu entità ġuridika konġunta li tgħinhom isegwu ambizzjoni komuni u tagħtihom aċċess għall-finanzjamenti tal-UE, waqt li tissemplifika l-piż amministrattiv li tali kooperazzjoni normalment timplika; |
| --- | --- |

26.

jenfasizza l-utilità u l-vantaġġi tar-Regolament REKT (UE) Nru 1302/2013 għall-awtoritajiet lokali u reġjonali u għall-gżejjer Ewropej, peress li dan ir-regolament jippermetti lill-gżejjer ta’ diversi Stati Membri u mhux membri joħolqu entità ġuridika konġunta li tgħinhom isegwu ambizzjoni komuni u tagħtihom aċċess għall-finanzjamenti tal-UE, waqt li tissemplifika l-piż amministrattiv li tali kooperazzjoni normalment timplika;

| 27. | jipproponi l-ħolqien ta’ sistema ta’ għajnuna operatorja għall-impriżi insulari li tikkumpensa l-ispejjeż addizzjonali tat-trasport; fil-qafas tal-linji gwida dwar l-għajnuna reġjonali u l-GBER, din l-għajnuna għandha tkun awtorizzata u eżentata bl-istess mod bħar-reġjuni ultraperiferiċi u ż-żoni b’popolazzjoni baxxa; |
| --- | --- |

27.

jipproponi l-ħolqien ta’ sistema ta’ għajnuna operatorja għall-impriżi insulari li tikkumpensa l-ispejjeż addizzjonali tat-trasport; fil-qafas tal-linji gwida dwar l-għajnuna reġjonali u l-GBER, din l-għajnuna għandha tkun awtorizzata u eżentata bl-istess mod bħar-reġjuni ultraperiferiċi u ż-żoni b’popolazzjoni baxxa;

| 28. | jipproponi li għandu jsir aktar biex jintuża l-potenzjal offrut mill-ekonomija kollaborattiva, anke sabiex jissolvew problemi li huma marbutin mad-distanzi ġeografiċi tar-reġjuni insulari; |
| --- | --- |

28.

jipproponi li għandu jsir aktar biex jintuża l-potenzjal offrut mill-ekonomija kollaborattiva, anke sabiex jissolvew problemi li huma marbutin mad-distanzi ġeografiċi tar-reġjuni insulari;

| 29. | jenfasizza l-importanza li tiżdied ir-rata ta’ intervent pubbliku fil-proġetti li jagħmlu parti mill-programmi Komunitarji u kif ukoll li l-intervent privat isir aktar attraenti, meta l-proġetti joħolqu l-impjiegi u l-ġid fil-gżira u jkunu wkoll sostenibbli mill-aspett ambjentali; |
| --- | --- |

29.

jenfasizza l-importanza li tiżdied ir-rata ta’ intervent pubbliku fil-proġetti li jagħmlu parti mill-programmi Komunitarji u kif ukoll li l-intervent privat isir aktar attraenti, meta l-proġetti joħolqu l-impjiegi u l-ġid fil-gżira u jkunu wkoll sostenibbli mill-aspett ambjentali;

| 30. | jenfasizza li ħafna ostakli speċifiċi għall-iżvilupp tal-gżejjer ma jiġux indirizzati bl-użu tal-PDG per capita bħala indikatur; u għalhekk qed jipproponi li tiġi estiża l-firxa ta’ indikaturi komplementari użati fil-qafas tal-politika ta’ koeżjoni sabiex issir dijanjosi aqwa tas-sitwazzjoni soċjoekonomika tal-gżejjer bħall-attrattività tagħhom; |
| --- | --- |

30.

jenfasizza li ħafna ostakli speċifiċi għall-iżvilupp tal-gżejjer ma jiġux indirizzati bl-użu tal-PDG per capita bħala indikatur; u għalhekk qed jipproponi li tiġi estiża l-firxa ta’ indikaturi komplementari użati fil-qafas tal-politika ta’ koeżjoni sabiex issir dijanjosi aqwa tas-sitwazzjoni soċjoekonomika tal-gżejjer bħall-attrattività tagħhom;

| 31. | jissuġġerixxi, bħala indikaturi li jistgħu jintużaw, l-indiċi tal-kompetittività reġjonali (RCI) u l-indiċi tal-aċċessibilità, iżda jirrakkomanda li tkompli l-ħidma għat-tfittxija ta’ indikaturi oħrajn li jiddeskrivu aħjar l-ispejjeż addizzjonali tal-insularità; jirrakkomanda li l-Kummissjoni twettaq studji komparattivi dwar il-prestazzjoni tal-impriżi insulari fir-rigward tal-kontropartijiet tagħhom fil-kontinent, anke meta l-art kontinentali tkun tikkonsisti biss minn Stat Membru gżira; |
| --- | --- |

31.

jissuġġerixxi, bħala indikaturi li jistgħu jintużaw, l-indiċi tal-kompetittività reġjonali (RCI) u l-indiċi tal-aċċessibilità, iżda jirrakkomanda li tkompli l-ħidma għat-tfittxija ta’ indikaturi oħrajn li jiddeskrivu aħjar l-ispejjeż addizzjonali tal-insularità; jirrakkomanda li l-Kummissjoni twettaq studji komparattivi dwar il-prestazzjoni tal-impriżi insulari fir-rigward tal-kontropartijiet tagħhom fil-kontinent, anke meta l-art kontinentali tkun tikkonsisti biss minn Stat Membru gżira;

| 32. | jappella li tingħata attenzjoni lill-aspetti mhux finanzjarji u li diffiċli jitkejlu, inkluż l-ambjent naturali (il-kwalità u l-aċċessibbiltà tiegħu) fl-evalwazzjoni tas-sitwazzjoni soċjoekonomika tar-residenti tal-gżejjer u fid-determinazzjoni tal-attrattività ekonomika ta’ dawn iż-żoni; |
| --- | --- |

32.

jappella li tingħata attenzjoni lill-aspetti mhux finanzjarji u li diffiċli jitkejlu, inkluż l-ambjent naturali (il-kwalità u l-aċċessibbiltà tiegħu) fl-evalwazzjoni tas-sitwazzjoni soċjoekonomika tar-residenti tal-gżejjer u fid-determinazzjoni tal-attrattività ekonomika ta’ dawn iż-żoni;

| 33. | jinnota l-utilità tar-rapporti annwali dwar l-SMEs Ewropej imħejji mid-Direttorat Ġenerali għas-Suq Intern, l-Industrija, l-Intraprenditorija u l-SMEs; madankollu, jirrakkomanda li r-rapporti futuri jinkludu data territorjali biex ikun hemm għarfien aqwa tal-isfidi li jridu jiffaċċjaw l-SMEs insulari, kif ukoll ir-rata ta’ suċċess/falliment tagħhom meta mqabbla mal-kontropartijiet tagħhom fil-kontinent; |
| --- | --- |

33.

jinnota l-utilità tar-rapporti annwali dwar l-SMEs Ewropej imħejji mid-Direttorat Ġenerali għas-Suq Intern, l-Industrija, l-Intraprenditorija u l-SMEs; madankollu, jirrakkomanda li r-rapporti futuri jinkludu data territorjali biex ikun hemm għarfien aqwa tal-isfidi li jridu jiffaċċjaw l-SMEs insulari, kif ukoll ir-rata ta’ suċċess/falliment tagħhom meta mqabbla mal-kontropartijiet tagħhom fil-kontinent;

| 34. | jinnota l-utilità tal-għodod bħall-analiżi tal-impatt territorjali (TIA) fil-valutazzjoni tal-impatt tal-politiki Ewropej dwar ir-reġjuni insulari, u jissuġġerixxi li tiġi applikata klawżola ta’ “insularità” fil-metodu ta’ valutazzjoni tal-impatt tal-Kummissjoni Ewropea sabiex jitbassru l-konsegwenzi potenzjalment serji ta’ dawn il-politiki għall-gżejjer; |
| --- | --- |

34.

jinnota l-utilità tal-għodod bħall-analiżi tal-impatt territorjali (TIA) fil-valutazzjoni tal-impatt tal-politiki Ewropej dwar ir-reġjuni insulari, u jissuġġerixxi li tiġi applikata klawżola ta’ “insularità” fil-metodu ta’ valutazzjoni tal-impatt tal-Kummissjoni Ewropea sabiex jitbassru l-konsegwenzi potenzjalment serji ta’ dawn il-politiki għall-gżejjer;

| 35. | jinnota li filwaqt li l-użu ta’ strateġiji ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti (SSS) bħala kundizzjoni ex ante fl-allokazzjoni tal-Fondi Strutturali Ewropej (Fondi SIE) jista’ jikkontribwixxi lejn l-iżvilupp ta’ strateġiji fil-livell nazzjonali u reġjonali, l-ispeċifiċità tal-ekonomiji insulari tirrikjedi soluzzjonijiet maħsubin apposta; f’dan ir-rigward id-dipendenza żejda fuq settur partikolari jew attività waħda tista’ twassal għal riskju kbir ta’ monokultura ekonomika u għall-konsegwenzi ekonomiċi avversi tagħha (Dutch disease); |
| --- | --- |

35.

jinnota li filwaqt li l-użu ta’ strateġiji ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti (SSS) bħala kundizzjoni ex ante fl-allokazzjoni tal-Fondi Strutturali Ewropej (Fondi SIE) jista’ jikkontribwixxi lejn l-iżvilupp ta’ strateġiji fil-livell nazzjonali u reġjonali, l-ispeċifiċità tal-ekonomiji insulari tirrikjedi soluzzjonijiet maħsubin apposta; f’dan ir-rigward id-dipendenza żejda fuq settur partikolari jew attività waħda tista’ twassal għal riskju kbir ta’ monokultura ekonomika u għall-konsegwenzi ekonomiċi avversi tagħha (Dutch disease);

| 36. | iqis li l-inizjattivi ta’ diversifikazzjoni jew rikonverżjoni intelliġenti, pereżempju tat-turiżmu tal-massa f’turiżmu sostenibbli, ta’ żvilupp ta’ industriji kreattivi, ta’ integrazzjoni tat-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni fl-attivitajiet tradizzjonali, ta’ kummerċjalizzazzjoni mmirata li jsaħħu l-viżibbiltà tar-riżorsi insulari jistħoqqilhom attenzjoni speċjali mill-Kummissjoni; |
| --- | --- |

36.

iqis li l-inizjattivi ta’ diversifikazzjoni jew rikonverżjoni intelliġenti, pereżempju tat-turiżmu tal-massa f’turiżmu sostenibbli, ta’ żvilupp ta’ industriji kreattivi, ta’ integrazzjoni tat-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni fl-attivitajiet tradizzjonali, ta’ kummerċjalizzazzjoni mmirata li jsaħħu l-viżibbiltà tar-riżorsi insulari jistħoqqilhom attenzjoni speċjali mill-Kummissjoni;

| 37. | jitlob għal sforzi sabiex jissaħħu l-politiki li għandhom l-għan li jissensibilizzaw iżjed liċ-ċittadini tal-Istati Membri tal-UE għall-opportunitajiet fi ħdan l-Unjoni marbutin mat-turiżmu, u jħeġġeġ it-twaqqif ta’ netwerk aktar b’saħħtu ta’ konnessjonijiet bejn iż-żoni tal-UE, li jippermettu li r-residenti fiż-żoni metropolitani tal-UE jmorru għall-btajjel tagħhom f’reġjuni insulari li għandhom attrazzjonijiet marbutin man-natura; |
| --- | --- |

37.

jitlob għal sforzi sabiex jissaħħu l-politiki li għandhom l-għan li jissensibilizzaw iżjed liċ-ċittadini tal-Istati Membri tal-UE għall-opportunitajiet fi ħdan l-Unjoni marbutin mat-turiżmu, u jħeġġeġ it-twaqqif ta’ netwerk aktar b’saħħtu ta’ konnessjonijiet bejn iż-żoni tal-UE, li jippermettu li r-residenti fiż-żoni metropolitani tal-UE jmorru għall-btajjel tagħhom f’reġjuni insulari li għandhom attrazzjonijiet marbutin man-natura;

| 38. | jenfasizza l-importanza tal-prinċipju tas-sħubija, kif previst fl-Artikolu 5 tar-Regolament dwar id-dispożizzjonijiet komuni, sabiex jiġu definiti l-ħtiġijiet tat-territorji (approċċ minn isfel għal fuq) fir-rigward ta’ pjan strateġiku tal-politika ta’ koeżjoni. Għal dan il-għan, il-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni jitlob lill-Kummissjoni Ewropea tinkludi bħala kundizzjoni ex ante, fil-proposta leġislattiva tagħha dwar il-politika ta’ koeżjoni wara l-2020, l-implimentazzjoni effettiva tal-kodiċi ta’ kondotta tajba Ewropea dwar is-sħubijiet; |
| --- | --- |

38.

jenfasizza l-importanza tal-prinċipju tas-sħubija, kif previst fl-Artikolu 5 tar-Regolament dwar id-dispożizzjonijiet komuni, sabiex jiġu definiti l-ħtiġijiet tat-territorji (approċċ minn isfel għal fuq) fir-rigward ta’ pjan strateġiku tal-politika ta’ koeżjoni. Għal dan il-għan, il-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni jitlob lill-Kummissjoni Ewropea tinkludi bħala kundizzjoni ex ante, fil-proposta leġislattiva tagħha dwar il-politika ta’ koeżjoni wara l-2020, l-implimentazzjoni effettiva tal-kodiċi ta’ kondotta tajba Ewropea dwar is-sħubijiet;

| 39. | iħeġġeġ lill-Istati Membri jiżguraw l-applikazzjoni sħiħa tal-prinċipju tas-sħubija sabiex jiġi żgurat li l-ħtiġijiet speċifiċi tar-reġjuni insulari jitqiesu fil-ftehimiet tas-sħubija u l-programmi operazzjonali; |
| --- | --- |

39.

iħeġġeġ lill-Istati Membri jiżguraw l-applikazzjoni sħiħa tal-prinċipju tas-sħubija sabiex jiġi żgurat li l-ħtiġijiet speċifiċi tar-reġjuni insulari jitqiesu fil-ftehimiet tas-sħubija u l-programmi operazzjonali;

| 40. | jinsisti fuq il-ħtieġa li jiġu involuti l-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-proċess tad-definizzjoni tal-politiki nazzjonali u Ewropej li huma soġġetti għalihom, b’mod li jiġu allinjati l-oqfsa regolatorji ta’ intervent mal-ħtiġijiet konkreti tat-territorji insulari, b’konformità mal-principju tas-sussidjarjetà; |
| --- | --- |

40.

jinsisti fuq il-ħtieġa li jiġu involuti l-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-proċess tad-definizzjoni tal-politiki nazzjonali u Ewropej li huma soġġetti għalihom, b’mod li jiġu allinjati l-oqfsa regolatorji ta’ intervent mal-ħtiġijiet konkreti tat-territorji insulari, b’konformità mal-principju tas-sussidjarjetà;

| 41. | jilqa’ l-opportunitajiet ta’ finanzjament offruti mill-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (CEF), sakemm jistgħu jirrelataw mal-gżejjer; jinnota, madankollu, li l-pakkett finanzjarju tal-Awtostradi tal-Baħar (MoS) jiffoka fuq in-netwerks ċentrali u globali u jista’ jinjora l-konnessjonijiet bejn il-gżejjer u ċ-ċentri reġjonali, jew bejn il-gżejjer infushom; jipproponi, għalhekk, li jkun previst finanzjament speċifiku għall-gżejjer fil-pakkett globali tal-MoS; |
| --- | --- |

41.

jilqa’ l-opportunitajiet ta’ finanzjament offruti mill-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (CEF), sakemm jistgħu jirrelataw mal-gżejjer; jinnota, madankollu, li l-pakkett finanzjarju tal-Awtostradi tal-Baħar (MoS) jiffoka fuq in-netwerks ċentrali u globali u jista’ jinjora l-konnessjonijiet bejn il-gżejjer u ċ-ċentri reġjonali, jew bejn il-gżejjer infushom; jipproponi, għalhekk, li jkun previst finanzjament speċifiku għall-gżejjer fil-pakkett globali tal-MoS;

| 42. | jirrikonoxxi l-isforzi tal-Kummissjoni biex tappoġġja lill-intraprendituri permezz ta’ programmi bħal COSME u InnovFin, bħala parti mill-pjan ta’ azzjoni “Intraprenditorija 2020” jew l-Orizzont 2020 fil-qasam tal-innovazzjoni, u l-ħidma dwar l-Unjoni tas-Swieq Kapitali. Madankollu, il-Kumitat jemmen li huwa essenzjali li tiġi integrata d-dimensjoni territorjali (u b’mod partikolari l-insularità) f’dawn il-programmi u pjani sabiex:






  — | jiġu involuti b’suċċess intraprendituri insulari; |
| --- | --- | --- |

42.

jirrikonoxxi l-isforzi tal-Kummissjoni biex tappoġġja lill-intraprendituri permezz ta’ programmi bħal COSME u InnovFin, bħala parti mill-pjan ta’ azzjoni “Intraprenditorija 2020” jew l-Orizzont 2020 fil-qasam tal-innovazzjoni, u l-ħidma dwar l-Unjoni tas-Swieq Kapitali. Madankollu, il-Kumitat jemmen li huwa essenzjali li tiġi integrata d-dimensjoni territorjali (u b’mod partikolari l-insularità) f’dawn il-programmi u pjani sabiex:

—

jiġu involuti b’suċċess intraprendituri insulari;

| — | jiġi promoss it-taħriġ vokazzjonali u t-titjib tal-ħiliet fi ħdan impriżi li jinsabu fil-gżejjer; |
| --- | --- |

—

jiġi promoss it-taħriġ vokazzjonali u t-titjib tal-ħiliet fi ħdan impriżi li jinsabu fil-gżejjer;

| — | jippermettu lill-intraprendituri aċċess akbar għall-kapital, inkluż il-kapital ta’ riskju; |
| --- | --- |

—

jippermettu lill-intraprendituri aċċess akbar għall-kapital, inkluż il-kapital ta’ riskju;

| — | il-gżejjer ikunu jistgħu jintegraw in-netwerks Ewropej u dinjija ta’ ħolqien u tixrid tal-għarfien xjentifiku u teknoloġiku u jibbenefikaw minn din l-integrazzjoni f’termini tal-output tas-suq u l-benesseri soċjali; |
| --- | --- |

—

il-gżejjer ikunu jistgħu jintegraw in-netwerks Ewropej u dinjija ta’ ħolqien u tixrid tal-għarfien xjentifiku u teknoloġiku u jibbenefikaw minn din l-integrazzjoni f’termini tal-output tas-suq u l-benesseri soċjali;

| 43. | jistieden lill-Kummissjoni tistabbilixxi programm li jistimula l-proċessi ta’ innovazzjoni fl-ekonomiji insulari, il-valutazzjoni tar-riżorsi lokali, l-appoġġ għall-użu tal-enerġiji rinnovabbli, it-trattament tal-iskart, il-ġestjoni tal-ilma, il-promozzjoni tal-wirt kulturali u naturali u t-tkomplija tal-iżvilupp ta’ ekonomija ċirkolari; hawnhekk, it-terminu “innovazzjoni” jkopri l-innovazzjoni teknoloġika, organizzattiva, soċjali u ambjentali; |
| --- | --- |

43.

jistieden lill-Kummissjoni tistabbilixxi programm li jistimula l-proċessi ta’ innovazzjoni fl-ekonomiji insulari, il-valutazzjoni tar-riżorsi lokali, l-appoġġ għall-użu tal-enerġiji rinnovabbli, it-trattament tal-iskart, il-ġestjoni tal-ilma, il-promozzjoni tal-wirt kulturali u naturali u t-tkomplija tal-iżvilupp ta’ ekonomija ċirkolari; hawnhekk, it-terminu “innovazzjoni” jkopri l-innovazzjoni teknoloġika, organizzattiva, soċjali u ambjentali;

| 44. | jenfasizza l-importanza tal-għajnuna mill-Istat sabiex jiġu indirizzati l-isfidi taċ-ċokon, tad-distanza u tal-iżolament tar-reġjuni insulari tal-Unjoni Ewropea. Dawn il-kundizzjonijiet naturali u permanenti jaffettwaw l-effettività u l-organizzazzjoni ta’ diversi setturi strateġiċi għall-gżejjer bħat-trasport, l-enerġija u l-konnettività diġitali; |
| --- | --- |

44.

jenfasizza l-importanza tal-għajnuna mill-Istat sabiex jiġu indirizzati l-isfidi taċ-ċokon, tad-distanza u tal-iżolament tar-reġjuni insulari tal-Unjoni Ewropea. Dawn il-kundizzjonijiet naturali u permanenti jaffettwaw l-effettività u l-organizzazzjoni ta’ diversi setturi strateġiċi għall-gżejjer bħat-trasport, l-enerġija u l-konnettività diġitali;

| 45. | ifakkar li l-infrastrutturi u l-organizzazzjoni tat-trasport intern u estern, affidabbli u komparabbli fl-ispiża ma’ dawk tal-kontinent, għal gżira huma l-kundizzjonijiet meħtieġa għall-iżvilupp u l-kompetittività ekonomiċi; |
| --- | --- |

45.

ifakkar li l-infrastrutturi u l-organizzazzjoni tat-trasport intern u estern, affidabbli u komparabbli fl-ispiża ma’ dawk tal-kontinent, għal gżira huma l-kundizzjonijiet meħtieġa għall-iżvilupp u l-kompetittività ekonomiċi;

| 46. | jissuġġerixxi li l-kriterji ta’ eliġibbiltà tal-għajnuna lill-infrastrutturi u lin-netwerks tat-trasport (kostruzzjoni, modernizzazzjoni, tagħmir) ikunu flessibbli għall-gżejjer biex ikun hemm interkonnessjoni kemm jista’ jkun effiċjenti mas-sistema ta’ trasport kontinentali u l-aħjar integrazzjoni possibbli mal-ispazju u mas-suq Ewropej; |
| --- | --- |

46.

jissuġġerixxi li l-kriterji ta’ eliġibbiltà tal-għajnuna lill-infrastrutturi u lin-netwerks tat-trasport (kostruzzjoni, modernizzazzjoni, tagħmir) ikunu flessibbli għall-gżejjer biex ikun hemm interkonnessjoni kemm jista’ jkun effiċjenti mas-sistema ta’ trasport kontinentali u l-aħjar integrazzjoni possibbli mal-ispazju u mas-suq Ewropej;

| 47. | jitlob li din l-għajnuna tiffaċilita l-konnessjonijiet bejn il-gżejjer fil-każ tal-arċipelagi jew fil-gżira stess fil-każ ta’ gżejjer muntanjużi u jinkoraġġixxi l-investimenti f’mezzi tat-trasport b’emissjonijiet baxxi tal-karbonju (bastimenti LNG, stazzjonijiet għall-vetturi tal-elettriku, eċċ.); |
| --- | --- |

47.

jitlob li din l-għajnuna tiffaċilita l-konnessjonijiet bejn il-gżejjer fil-każ tal-arċipelagi jew fil-gżira stess fil-każ ta’ gżejjer muntanjużi u jinkoraġġixxi l-investimenti f’mezzi tat-trasport b’emissjonijiet baxxi tal-karbonju (bastimenti LNG, stazzjonijiet għall-vetturi tal-elettriku, eċċ.);

| 48. | jenfasizza li, peress li s-swieq insulari spiss ikunu żgħar u mbiegħda, il-provvista ta’ prodotti u servizzi minn impriżi kontinentali mhijiex daqstant attraenti; dan attwalment jimpedixxi l-aċċess tal-konsumaturi u tal-impriżi insulari għall-benefiċċji kompetittivi tas-suq uniku. Dan huwa partikolarment minnu għall-konnessjonijiet tat-trasport u għall-provvista tal-enerġija, setturi essenzjali għall-kompetittività tal-impriżi insulari; jirrakkomanda għaldaqstant li, fil-każ tal-gżejjer, dawn is-setturi għandhom ikunu jistgħu jibbenefikaw mill-eżenzjonijiet fir-rigward tal-għajnuna mill-istat; |
| --- | --- |

48.

jenfasizza li, peress li s-swieq insulari spiss ikunu żgħar u mbiegħda, il-provvista ta’ prodotti u servizzi minn impriżi kontinentali mhijiex daqstant attraenti; dan attwalment jimpedixxi l-aċċess tal-konsumaturi u tal-impriżi insulari għall-benefiċċji kompetittivi tas-suq uniku. Dan huwa partikolarment minnu għall-konnessjonijiet tat-trasport u għall-provvista tal-enerġija, setturi essenzjali għall-kompetittività tal-impriżi insulari; jirrakkomanda għaldaqstant li, fil-każ tal-gżejjer, dawn is-setturi għandhom ikunu jistgħu jibbenefikaw mill-eżenzjonijiet fir-rigward tal-għajnuna mill-istat;

| 49. | jipproponi wkoll, fl-istess ħsieb, li r-regolament de minimis jinkludi aktar flessibbiltà fir-rigward tal-gżejjer u li r-rekwiżiti tal-akkwist pubbliku jkunu aktar flessibbli peress li, f’ħafna każijiet huwa impossibbli li wieħed jirċievi aktar minn offerta waħda meta ssir proċedura ta’ konsultazzjoni; |
| --- | --- |

49.

jipproponi wkoll, fl-istess ħsieb, li r-regolament de minimis jinkludi aktar flessibbiltà fir-rigward tal-gżejjer u li r-rekwiżiti tal-akkwist pubbliku jkunu aktar flessibbli peress li, f’ħafna każijiet huwa impossibbli li wieħed jirċievi aktar minn offerta waħda meta ssir proċedura ta’ konsultazzjoni;

| 50. | jaqbel mal-flessibbiltà li bħalissa qed tkun applikata fir-rigward tal-iskemi għall-gżejjer biex jibbenefikaw minn inċentivi speċifiċi tat-taxxa jew minn tnaqqis fir-rati tat-taxxa fuq il-kumpaniji biex jikkumpensaw għall-ispejjeż addizzjonali tal-insularità, u jittama li din il-flessibbiltà tibqa’ tapplika; iħeġġeġ l-użu ta’ sistema ta’ inċentivi għall-innovazzjoni u għall-investiment biex tingħata spinta lill-produzzjoni u biex tiżdied l-esportazzjoni lil hinn mill-konsum lokali; |
| --- | --- |

50.

jaqbel mal-flessibbiltà li bħalissa qed tkun applikata fir-rigward tal-iskemi għall-gżejjer biex jibbenefikaw minn inċentivi speċifiċi tat-taxxa jew minn tnaqqis fir-rati tat-taxxa fuq il-kumpaniji biex jikkumpensaw għall-ispejjeż addizzjonali tal-insularità, u jittama li din il-flessibbiltà tibqa’ tapplika; iħeġġeġ l-użu ta’ sistema ta’ inċentivi għall-innovazzjoni u għall-investiment biex tingħata spinta lill-produzzjoni u biex tiżdied l-esportazzjoni lil hinn mill-konsum lokali;

| 51. | jilqa’ l-intenzjoni tal-Kummissjoni Ewropea li tinkludi kapitolu dwar il-gżejjer fir-rapport li jmiss dwar il-koeżjoni. Il-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni jħeġġeġ lill-Kummissjoni tindika f’dan il-kapitolu kif ser ikunu implimentati r-rakkomandazzjonijiet magħmula f’din l-Opinjoni; |
| --- | --- |

51.

jilqa’ l-intenzjoni tal-Kummissjoni Ewropea li tinkludi kapitolu dwar il-gżejjer fir-rapport li jmiss dwar il-koeżjoni. Il-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni jħeġġeġ lill-Kummissjoni tindika f’dan il-kapitolu kif ser ikunu implimentati r-rakkomandazzjonijiet magħmula f’din l-Opinjoni;

| 52. | jistieden lill-presidenza Maltija timplimenta dawn ir-rakkomandazzjonijiet politiċi u taħdem mill-qrib mal-Kumitat tar-Reġjuni fl-implimentazzjoni tagħhom. |
| --- | --- |

52.

jistieden lill-presidenza Maltija timplimenta dawn ir-rakkomandazzjonijiet politiċi u taħdem mill-qrib mal-Kumitat tar-Reġjuni fl-implimentazzjoni tagħhom.

Brussell, it-12 ta’ Mejju 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Markku MARKKULA

---

| 15.9.2017 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 306/57 |
| --- | --- | --- | --- |

15.9.2017

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 306/57

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar “l-Istadju ġdid għall-politika Ewropea ta’ tkabbir blu”

(2017/C 306/11)

| Relatur: | Christophe CLERGEAU (FR/PSE), Kunsillier Reġjonali tal-Kunsill Reġjonali ta’ Pays-de-la-Loire |
| --- | --- |

Relatur:

Christophe CLERGEAU (FR/PSE), Kunsillier Reġjonali tal-Kunsill Reġjonali ta’ Pays-de-la-Loire

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI (KtR)

| 1. | jappella lill-Unjoni Ewropea sabiex ikun hemm ambizzjoni ġdida komuni fir-rigward tal-baħar li tkun fil-qalba tat-tnedija mill-ġdid tal-proġett ta’ integrazzjoni Ewropea; |
| --- | --- |

1.

jappella lill-Unjoni Ewropea sabiex ikun hemm ambizzjoni ġdida komuni fir-rigward tal-baħar li tkun fil-qalba tat-tnedija mill-ġdid tal-proġett ta’ integrazzjoni Ewropea;

| 2. | jappella lill-Unjoni Ewropea biex il-baħar ikun suġġett ta’ politika u mhux sempliċiment proġett. Huwa fil-qalba ta’ din il-politika marittima li jinsab l-appoġġ għall-ekonomija blu, b’approċċ wiesgħa u strateġiku għas-setturi kollha, lil hinn mill-ħames suġġetti identifikati inizjalment fl-istrateġija tat-tkabbir blu; |
| --- | --- |

2.

jappella lill-Unjoni Ewropea biex il-baħar ikun suġġett ta’ politika u mhux sempliċiment proġett. Huwa fil-qalba ta’ din il-politika marittima li jinsab l-appoġġ għall-ekonomija blu, b’approċċ wiesgħa u strateġiku għas-setturi kollha, lil hinn mill-ħames suġġetti identifikati inizjalment fl-istrateġija tat-tkabbir blu;

| 3. | jappella lill-Unjoni Ewropea biex tieħu inizzjattiva fil-pront li tagħti bidu għal politiki ġodda u tħejji l-pedamenti ta’ ambizzjoni ġdida marittima wara l-2020. Id-dikjarazzjoni ministerjali relatata mal-Politiki Marittimi Ewropej li ser tiġi adottata fl-20 ta’ April 2017 ġewwa Malta tista’ u għandha tkun l-okkażjoni għal dan; |
| --- | --- |

3.

jappella lill-Unjoni Ewropea biex tieħu inizzjattiva fil-pront li tagħti bidu għal politiki ġodda u tħejji l-pedamenti ta’ ambizzjoni ġdida marittima wara l-2020. Id-dikjarazzjoni ministerjali relatata mal-Politiki Marittimi Ewropej li ser tiġi adottata fl-20 ta’ April 2017 ġewwa Malta tista’ u għandha tkun l-okkażjoni għal dan;

I)   IL-BAĦAR FIL-QALBA TAL-EWROPA

| 4. | jappella lill-Unjoni Ewropea biex tiżviluppa Politika Marittima Ewropea li hija:






  — | kondiviża miċ-ċittadini, mill-awtoritajiet lokali, l-Istati u l-istituzzjonijiet Ewropej, |
| --- | --- | --- |

4.

jappella lill-Unjoni Ewropea biex tiżviluppa Politika Marittima Ewropea li hija:

—

kondiviża miċ-ċittadini, mill-awtoritajiet lokali, l-Istati u l-istituzzjonijiet Ewropej,

| — | trasversali biex tisfrutta l-kompetenzi komunitarji kollha, |
| --- | --- |

—

trasversali biex tisfrutta l-kompetenzi komunitarji kollha,

| — | imsejsa fuq għarfien aktar profond tal-baħar biex jissaħħaħ l-iżvilupp sostenibbli u jiġi sfruttat il-potenzjal, |
| --- | --- |

—

imsejsa fuq għarfien aktar profond tal-baħar biex jissaħħaħ l-iżvilupp sostenibbli u jiġi sfruttat il-potenzjal,

| — | tista’ tipprovdi appoġġ għall-katina kollha tal-valur tas-setturi tal-ekonomija blu, fosthom is-sajd, kemm fuq il-kosta kif ukoll fl-artijiet interni, |
| --- | --- |

—

tista’ tipprovdi appoġġ għall-katina kollha tal-valur tas-setturi tal-ekonomija blu, fosthom is-sajd, kemm fuq il-kosta kif ukoll fl-artijiet interni,

| — | u li tfittex relazzjoni li tkun ta’ benefiċċju reċiproku bejn id-diversi attivitajiet marittimi kif ukoll koerenza fil-ġestjoni tax-xtut u l-ibħra internazzjonali; |
| --- | --- |

—

u li tfittex relazzjoni li tkun ta’ benefiċċju reċiproku bejn id-diversi attivitajiet marittimi kif ukoll koerenza fil-ġestjoni tax-xtut u l-ibħra internazzjonali;

Il-baħar jikkonċernana lkoll, u huwa kemm l-isfida l-ġdida kif ukoll il-ħolma ġdida Ewropea

| 5. | jisħaq li l-ibħra u l-oċeani huma indispensabbli għall-ħajja fuq l-art. Dawn jipproduċu 50 % tal-ossiġenu, għandhom rwol ewlieni fir-regolazzjoni tal-klima u huma riżerva importanti ta’ bijodiversità u ta’ riżorsi għall-alimentazzjoni u s-saħħa tagħna; |
| --- | --- |

5.

jisħaq li l-ibħra u l-oċeani huma indispensabbli għall-ħajja fuq l-art. Dawn jipproduċu 50 % tal-ossiġenu, għandhom rwol ewlieni fir-regolazzjoni tal-klima u huma riżerva importanti ta’ bijodiversità u ta’ riżorsi għall-alimentazzjoni u s-saħħa tagħna;

| 6. | jiddispjaċih li l-funzjonament tal-ekosistemi marini llum il-ġurnata huwa aktar dgħajjef minħabba t-tibdil fil-klima, it-tniġġis, u l-isfruttament eċċessiv tar-riżorsi; |
| --- | --- |

6.

jiddispjaċih li l-funzjonament tal-ekosistemi marini llum il-ġurnata huwa aktar dgħajjef minħabba t-tibdil fil-klima, it-tniġġis, u l-isfruttament eċċessiv tar-riżorsi;

| 7. | ifakkar li l-potenzjal ta’ tkabbir u ta’ xogħol tal-ekonomija blu huwa uniku. Skont il-Kummissjoni Ewropea, l-ekonomija tal-baħar tirrappreżenta numru dejjem jikber ta’ impjiegi, li llum huwa madwar 5 miljun ruħ fl-Ewropa. Ir-rapport “The Ocean Economy in 2030” ippubblikat mill-OECD fl-2016, iqis li l-kontribut tal-ekonomija tal-baħar għar-rikkezza mondjali kien ta’ EUR 1,3 triljun fl-2010 u li din iċ-ċifra tista’ tirdoppja sal-2030; |
| --- | --- |

7.

ifakkar li l-potenzjal ta’ tkabbir u ta’ xogħol tal-ekonomija blu huwa uniku. Skont il-Kummissjoni Ewropea, l-ekonomija tal-baħar tirrappreżenta numru dejjem jikber ta’ impjiegi, li llum huwa madwar 5 miljun ruħ fl-Ewropa. Ir-rapport “The Ocean Economy in 2030” ippubblikat mill-OECD fl-2016, iqis li l-kontribut tal-ekonomija tal-baħar għar-rikkezza mondjali kien ta’ EUR 1,3 triljun fl-2010 u li din iċ-ċifra tista’ tirdoppja sal-2030;

| 8. | jinnota li l-kwistjonijiet marittimi huma s-suġġett ta’ attenzjoni akbar fuq livell internazzjonali. L-oċeani huma indirizzati wkoll b’mod espliċitu permezz tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-NU ta’ Settembru 2015. F’Mejju 2016, il-mexxejja tal-G7 qablu li jżidu l-kooperazzjoni internazzjonali fil-qasam tar-riċerka tal-baħar. Is-suġġett tal-oċeani huwa identifikat fil-konklużjonijiet tas-COP 21 u 22; |
| --- | --- |

8.

jinnota li l-kwistjonijiet marittimi huma s-suġġett ta’ attenzjoni akbar fuq livell internazzjonali. L-oċeani huma indirizzati wkoll b’mod espliċitu permezz tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-NU ta’ Settembru 2015. F’Mejju 2016, il-mexxejja tal-G7 qablu li jżidu l-kooperazzjoni internazzjonali fil-qasam tar-riċerka tal-baħar. Is-suġġett tal-oċeani huwa identifikat fil-konklużjonijiet tas-COP 21 u 22;

| 9. | jisħaq li l-Ewropa hija l-ewwel qawwa marittima dinjija u hekk ser tibqa’ wara l-Brexit. Flimkien, l-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea għandhom iż-żona ekonomika esklużiva l-aktar importanti fid-dinja. F’setturi bħall-enerġiji tal-baħar, l-Unjoni Ewropea għandha l-aktar ekonomija b’saħħitha u kompleta fid-dinja. F’dak li għandu x’jaqsam mal-ħarsien tal-ambjent, l-Unjoni Ewropea għandha l-ogħla standards; |
| --- | --- |

9.

jisħaq li l-Ewropa hija l-ewwel qawwa marittima dinjija u hekk ser tibqa’ wara l-Brexit. Flimkien, l-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea għandhom iż-żona ekonomika esklużiva l-aktar importanti fid-dinja. F’setturi bħall-enerġiji tal-baħar, l-Unjoni Ewropea għandha l-aktar ekonomija b’saħħitha u kompleta fid-dinja. F’dak li għandu x’jaqsam mal-ħarsien tal-ambjent, l-Unjoni Ewropea għandha l-ogħla standards;

| 10. | iqis li l-Ewropa għandha tistabbilixxi ruħha fix-xena internazzjonali u tagħmel il-politika marittima strument importanti; |
| --- | --- |

10.

iqis li l-Ewropa għandha tistabbilixxi ruħha fix-xena internazzjonali u tagħmel il-politika marittima strument importanti;

| 11. | jikkunsidra li ambizzjoni marittima ġdida tista’ twassal għal sens ta’ appartenenza fost iċ-ċittadini għaliex:






  — | il-baħar huwa suġġett ġdid, affaxxinanti u preżenti fil-ħajja tal-biċċa l-kbira tan-nies, |
| --- | --- | --- |

11.

jikkunsidra li ambizzjoni marittima ġdida tista’ twassal għal sens ta’ appartenenza fost iċ-ċittadini għaliex:

—

il-baħar huwa suġġett ġdid, affaxxinanti u preżenti fil-ħajja tal-biċċa l-kbira tan-nies,

| — | il-kunċett ta’ fruntiera ftit li xejn huwa pertitenti fil-qasam tal-baħar, u l-valur miżjud tal-Unjoni Ewropea huwa evidenti, |
| --- | --- |

—

il-kunċett ta’ fruntiera ftit li xejn huwa pertitenti fil-qasam tal-baħar, u l-valur miżjud tal-Unjoni Ewropea huwa evidenti,

| — | il-baħar huwa qasam li fuqu jiddependu għażliet soċjali essenzjali, li jduru madwar il-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima, il-preżervazzjoni tal-bijodiversità, tal-benesseri u tas-saħħa, jew tal-alimentazzjoni. |
| --- | --- |

—

il-baħar huwa qasam li fuqu jiddependu għażliet soċjali essenzjali, li jduru madwar il-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima, il-preżervazzjoni tal-bijodiversità, tal-benesseri u tas-saħħa, jew tal-alimentazzjoni.

| — | il-potenzjal tat-tkabbir u tax-xogħol marbut mal-ekonomija blu jikkonċernaw lir-reġjuni kostali iżda wkoll lit-territorji kollha tal-Unjoni għaliex il-katina tal-valur tagħha taffettwa u tinvolvi lill-kontinent tagħna kollu; |
| --- | --- |

—

il-potenzjal tat-tkabbir u tax-xogħol marbut mal-ekonomija blu jikkonċernaw lir-reġjuni kostali iżda wkoll lit-territorji kollha tal-Unjoni għaliex il-katina tal-valur tagħha taffettwa u tinvolvi lill-kontinent tagħna kollu;

Fl-2017, l-Unjoni Ewropea trid tistabbilixxi l-post tal-baħar fi ħdan il-proġett għall-futur tagħha

| 12. | ifakkar li l-politika marittima integrata u l-politika tat-tkabbir blu stabbilixxew il-bażi tal-Politika Marittima Ewropea; |
| --- | --- |

12.

ifakkar li l-politika marittima integrata u l-politika tat-tkabbir blu stabbilixxew il-bażi tal-Politika Marittima Ewropea;

| 13. | iqis li l-presidenza Maltija tirrappreżenta opportunità biex tingħata spinta ġdida lill-Politika Marittima Ewropea permezz tad-Dikjarazzjoni Ministerjali tal-20 ta’ April 2017; |
| --- | --- |

13.

iqis li l-presidenza Maltija tirrappreżenta opportunità biex tingħata spinta ġdida lill-Politika Marittima Ewropea permezz tad-Dikjarazzjoni Ministerjali tal-20 ta’ April 2017;

Il-baħar fil-qalba tal-Ewropa: ambizzjoni u pjan direzzjonali

| 14. | jitlob l-elaborazzjoni tal-White Paper “Il-baħar fil-qalba tal-Ewropa”, li tinkorpora pjan direzzjonali marittimu għal kull politika tal-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

14.

jitlob l-elaborazzjoni tal-White Paper “Il-baħar fil-qalba tal-Ewropa”, li tinkorpora pjan direzzjonali marittimu għal kull politika tal-Unjoni Ewropea;

| 15. | iqis li l-istadju l-ġdid tal-Politika Marittima Ewropea integrata jrid jagħti kontribut fit-tweġiba tal-Ewropa għall-isfidi li ġejjin:






  — | is-sigurtà tal-fruntieri tal-Ewropa, |
| --- | --- | --- |

15.

iqis li l-istadju l-ġdid tal-Politika Marittima Ewropea integrata jrid jagħti kontribut fit-tweġiba tal-Ewropa għall-isfidi li ġejjin:

—

is-sigurtà tal-fruntieri tal-Ewropa,

| — | il-ġestjoni tal-migrazzjonijiet, |
| --- | --- |

—

il-ġestjoni tal-migrazzjonijiet,

| — | l-iżvilupp ta’ Politika Marittima tal-viċinat, ir-regolamentazzjoni tal-kummerċ marittimu u l-governanza tal-oċeani, |
| --- | --- |

—

l-iżvilupp ta’ Politika Marittima tal-viċinat, ir-regolamentazzjoni tal-kummerċ marittimu u l-governanza tal-oċeani,

| — | il-protezzjoni tal-bijodiversità, il-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima u s-suċċess tat-tranżizzjoni tal-enerġija, inkluża t-tranżizzjoni għal fjuwils rinnovabbli għat-tipi differenti ta’ bastimenti, |
| --- | --- |

—

il-protezzjoni tal-bijodiversità, il-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima u s-suċċess tat-tranżizzjoni tal-enerġija, inkluża t-tranżizzjoni għal fjuwils rinnovabbli għat-tipi differenti ta’ bastimenti,

| — | l-iżvilupp tal-ekonomija blu fid-diversità tas-setturi tradizzjonali tagħha bħas-sajd, l-akkwakultura, it-turiżmu, l-industriji marittimi u s-setturi emerġenti tagħha bħall-enerġiji tal-baħar u l-bijoteknoloġiji tal-baħar, |
| --- | --- |

—

l-iżvilupp tal-ekonomija blu fid-diversità tas-setturi tradizzjonali tagħha bħas-sajd, l-akkwakultura, it-turiżmu, l-industriji marittimi u s-setturi emerġenti tagħha bħall-enerġiji tal-baħar u l-bijoteknoloġiji tal-baħar,

| — | il-bilanċ tal-attivitajiet u l-użi, |
| --- | --- |

—

il-bilanċ tal-attivitajiet u l-użi,

| — | politika kostali u marittima li hija bbażata fuq it-territorji u l-awtoritajiet lokali, |
| --- | --- |

—

politika kostali u marittima li hija bbażata fuq it-territorji u l-awtoritajiet lokali,

| — | l-indirizzar tal-isfidi speċifiċi tal-gżejjer u tat-territorji extra-Ewropej; |
| --- | --- |

—

l-indirizzar tal-isfidi speċifiċi tal-gżejjer u tat-territorji extra-Ewropej;

II)   IR-REĠJUNI MSIEĦBA TAL-EKONOMIJA BLU

| 16. | jisħaq li l-ekonomija blu titwettaq b’mod konkret fit-territorji. Għaldaqstant, il-politika marittima għandha takkumpanja l-mobilizzazzjoni tar-reġjuni u l-bliet; |
| --- | --- |

16.

jisħaq li l-ekonomija blu titwettaq b’mod konkret fit-territorji. Għaldaqstant, il-politika marittima għandha takkumpanja l-mobilizzazzjoni tar-reġjuni u l-bliet;

Territorju marittimu organizzat u koerenti huwa l-bażi tal-eknomija blu

| 17. | iqis li l-ippjanar spazjali huwa indispensabbli, u li dan għandu jintegra l-interazzjoni bejn l-art u l-baħar, u jinvolvi l-bliet u r-reġjuni kif ukoll il-partijiet ikkonċernati kollha, u jimmira għall-iżvilupp sostenibbli tal-attivitajiet marittimi kollha; |
| --- | --- |

17.

iqis li l-ippjanar spazjali huwa indispensabbli, u li dan għandu jintegra l-interazzjoni bejn l-art u l-baħar, u jinvolvi l-bliet u r-reġjuni kif ukoll il-partijiet ikkonċernati kollha, u jimmira għall-iżvilupp sostenibbli tal-attivitajiet marittimi kollha;

| 18. | iqis li l-iżvilupp tal-infrastruttura fit-territorji kostali, li min-natura tagħhom huma periferali, għandu jkun prijorità tal-Ewropa. Dan jimplika l-possibbiltà fir-reġjuni kollha li jiġu mobilizzati għall-benefiċċju tat-territorji kostali l-fondi tal-politika ta’ koeżjoni u l-Pjan Juncker l-aktar għall-investiment b’mod partikolari fil-portijiet u l-broadband b’veloċità għolja; |
| --- | --- |

18.

iqis li l-iżvilupp tal-infrastruttura fit-territorji kostali, li min-natura tagħhom huma periferali, għandu jkun prijorità tal-Ewropa. Dan jimplika l-possibbiltà fir-reġjuni kollha li jiġu mobilizzati għall-benefiċċju tat-territorji kostali l-fondi tal-politika ta’ koeżjoni u l-Pjan Juncker l-aktar għall-investiment b’mod partikolari fil-portijiet u l-broadband b’veloċità għolja;

| 19. | jitlob it-tnedija ta’ dibattitu dwar l-identifikazzjoni ta’ spazju marittimu Ewropew li jippermetti t-tisħiħ tal-koeżjoni tiegħu fil-qasam soċjali, ambjentali u tas-sigurtà; |
| --- | --- |

19.

jitlob it-tnedija ta’ dibattitu dwar l-identifikazzjoni ta’ spazju marittimu Ewropew li jippermetti t-tisħiħ tal-koeżjoni tiegħu fil-qasam soċjali, ambjentali u tas-sigurtà;

Ir-reġjuni – imsieħba tal-Unjoni Ewropea għall-investiment fl-ekonomija blu

| 20. | jikkunsidra li l-istrateġiji tal-baċiri marittimi huma oqfsa ta’ referenza indispensabbli. Huma jikkostitwixxu wieħed mill-elementi li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-iżvilupp tal-istrateġiji ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti u l-ipprogrammar tal-fondi Ewropej. Ta’ min wieħed isemmi l-iżvilupp li għaddej tal-inizjattiva West-Med; |
| --- | --- |

20.

jikkunsidra li l-istrateġiji tal-baċiri marittimi huma oqfsa ta’ referenza indispensabbli. Huma jikkostitwixxu wieħed mill-elementi li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-iżvilupp tal-istrateġiji ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti u l-ipprogrammar tal-fondi Ewropej. Ta’ min wieħed isemmi l-iżvilupp li għaddej tal-inizjattiva West-Med;

| 21. | iqis li l-istrateġiji ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti għandhom jippermettu, fuq inizjattiva tagħhom, l-iżvilupp ta’ S3 komuni għal bosta reġjuni fi ħdan l-istess baċir; |
| --- | --- |

21.

iqis li l-istrateġiji ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti għandhom jippermettu, fuq inizjattiva tagħhom, l-iżvilupp ta’ S3 komuni għal bosta reġjuni fi ħdan l-istess baċir;

| 22. | jisħaq li r-reġjuni u l-bliet huma l-atturi prinċipali tal-iżvilupp tal-ekonomija blu. Għadd sostanzjali ta’ reġjuni adottaw temi marbuta mat-tkabbir blu fl-istrateġiji ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti tagħhom. Il-mobilizzazzjoni tal-FEMS u tal-fondi tal-politika ta’ koeżjoni ppermettiet il-finanzjament ta’ bosta proġetti ta’ ħolqien ta’ impjiegi; |
| --- | --- |

22.

jisħaq li r-reġjuni u l-bliet huma l-atturi prinċipali tal-iżvilupp tal-ekonomija blu. Għadd sostanzjali ta’ reġjuni adottaw temi marbuta mat-tkabbir blu fl-istrateġiji ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti tagħhom. Il-mobilizzazzjoni tal-FEMS u tal-fondi tal-politika ta’ koeżjoni ppermettiet il-finanzjament ta’ bosta proġetti ta’ ħolqien ta’ impjiegi;

| 23. | jipproponi, sabiex tingħata spinta ġdida lill-investiment fl-ekonomija blu, li mal-istrateġiji ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti u mal-programmi operazzjonali jiġi inkorporat anness iddedikat għall-ekonomija blu li jippermetti l-preżentazzjoni tal-impatt tal-linji gwida adottati dwar il-kwistjonijiet marittimi u li jiġi żgurat il-monitoraġġ tal-proġetti korrispondenti; |
| --- | --- |

23.

jipproponi, sabiex tingħata spinta ġdida lill-investiment fl-ekonomija blu, li mal-istrateġiji ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti u mal-programmi operazzjonali jiġi inkorporat anness iddedikat għall-ekonomija blu li jippermetti l-preżentazzjoni tal-impatt tal-linji gwida adottati dwar il-kwistjonijiet marittimi u li jiġi żgurat il-monitoraġġ tal-proġetti korrispondenti;

| 24. | jixtieq li l-komunitajiet lokali tal-gżejjer u t-territorji kostali jkunu jistgħu jimmobilizzaw il-fondi Ewropej kollha tal-FEMS sabiex jiffinanzjaw l-istrateġiji tagħhom tal-iżvilupp marittimu f’qafas uniku billi jieħdu ideat mill-programm Leader; |
| --- | --- |

24.

jixtieq li l-komunitajiet lokali tal-gżejjer u t-territorji kostali jkunu jistgħu jimmobilizzaw il-fondi Ewropej kollha tal-FEMS sabiex jiffinanzjaw l-istrateġiji tagħhom tal-iżvilupp marittimu f’qafas uniku billi jieħdu ideat mill-programm Leader;

| 25. | iqis li l-għażliet riflessi fl-istrateġiji ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti, li jikkostitwixxu r-realtà tal-ekonomija marittima, ibbażata fuq is-sinerġiji bejn l-atturi u s-setturi, għandhom ikunu jistgħu jiġu segwiti fiż-żmien, u jikkostitwixxu l-fulkru tal-Unjoni Ewropea biex torjenta l-investimenti tagħha lejn appoġġ għat-tkabbir blu. Il-politika Ewropea dwar ir-riċerka għandha b’mod partikolari tikkunsidra aħjar dawn l-isforzi reġjonali biex tingħata spinta lill-ekonomija blu; |
| --- | --- |

25.

iqis li l-għażliet riflessi fl-istrateġiji ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti, li jikkostitwixxu r-realtà tal-ekonomija marittima, ibbażata fuq is-sinerġiji bejn l-atturi u s-setturi, għandhom ikunu jistgħu jiġu segwiti fiż-żmien, u jikkostitwixxu l-fulkru tal-Unjoni Ewropea biex torjenta l-investimenti tagħha lejn appoġġ għat-tkabbir blu. Il-politika Ewropea dwar ir-riċerka għandha b’mod partikolari tikkunsidra aħjar dawn l-isforzi reġjonali biex tingħata spinta lill-ekonomija blu;

| 26. | jitlob li l-proġetti interreġjonali, nazzjonali u transnazzjonali, li huma f’konformità mal-istrateġiji tal-baċir u l-S3 ikunu jistgħu jiġu ffinanzjati permezz tal-ġbir kollettiv ta’ fondi reġjonali, nazzjonali u Ewropej f’qafas issemplifikat u jkunu jistgħu jibbenefikaw minn bonus komunitarju mingħajr il-ħtieġa ta’ sejħiet ġodda għal proġetti; |
| --- | --- |

26.

jitlob li l-proġetti interreġjonali, nazzjonali u transnazzjonali, li huma f’konformità mal-istrateġiji tal-baċir u l-S3 ikunu jistgħu jiġu ffinanzjati permezz tal-ġbir kollettiv ta’ fondi reġjonali, nazzjonali u Ewropej f’qafas issemplifikat u jkunu jistgħu jibbenefikaw minn bonus komunitarju mingħajr il-ħtieġa ta’ sejħiet ġodda għal proġetti;

| 27. | iqis li r-reġjuni ultraperiferiċi jridu jkomplu jagħmlu użu minn qafas speċifiku ta’ appoġġ għall-iżvilupp tagħhom. Dawn it-territorji huma bażi ewlenija sabiex tiġi stabbilita l-preżenza marittima tal-Ewropa u jinħolqu kooperazzjonijiet fir-rigward tal-baħar fid-dinja; |
| --- | --- |

27.

iqis li r-reġjuni ultraperiferiċi jridu jkomplu jagħmlu użu minn qafas speċifiku ta’ appoġġ għall-iżvilupp tagħhom. Dawn it-territorji huma bażi ewlenija sabiex tiġi stabbilita l-preżenza marittima tal-Ewropa u jinħolqu kooperazzjonijiet fir-rigward tal-baħar fid-dinja;

III)   SITI KONKRETI SABIEX JIĠI AĊĊELLERAT L-IŻVILUPP TAL-EKONOMIJA BLU

It-tisħiħ tal-appoġġ għar-riċerka u l-iżvilupp u l-innovazzjoni

| 28. | jisħaq li l-baħar progressivament sab post ġdid fi ħdan il-programm “Orizzont 2020”. Inizjattivi bħall-inizjattiva tal-ipprogrammar konġunt fuq l-oċeani kkontribwixxew ukoll għar-riċerka marittima Ewropea. Dan il-metodu għandu jiġi estiż għas-setturi kollha tal-ekonomija blu permezz ta’ pjan direzzjonali globali b’rabta mar-riċerka u l-iżvilupp. Il-Kumitat jenfasizza l-importanza tal-appoġġ speċifiku għall-SMEs li beħsiebhom jiżviluppaw u japplikaw soluzzjonijiet innovattivi f’diversi setturi, fosthom it-turiżmu kostali u marittimu; |
| --- | --- |

28.

jisħaq li l-baħar progressivament sab post ġdid fi ħdan il-programm “Orizzont 2020”. Inizjattivi bħall-inizjattiva tal-ipprogrammar konġunt fuq l-oċeani kkontribwixxew ukoll għar-riċerka marittima Ewropea. Dan il-metodu għandu jiġi estiż għas-setturi kollha tal-ekonomija blu permezz ta’ pjan direzzjonali globali b’rabta mar-riċerka u l-iżvilupp. Il-Kumitat jenfasizza l-importanza tal-appoġġ speċifiku għall-SMEs li beħsiebhom jiżviluppaw u japplikaw soluzzjonijiet innovattivi f’diversi setturi, fosthom it-turiżmu kostali u marittimu;

| 29. | jitlob li għall-programm ta’ qafas li jmiss tiġi adottata mira ta’10 % tal-proġetti li jikkontribwixxu b’mod sinifikanti għall-isfidi tar-riċerka tal-baħar u dik marittima. Ir-riżultat tal-implimentazzjoni tal-Orizzont2020 għandu diġà jippermetti li joqorbu lejn xulxin; |
| --- | --- |

29.

jitlob li għall-programm ta’ qafas li jmiss tiġi adottata mira ta’10 % tal-proġetti li jikkontribwixxu b’mod sinifikanti għall-isfidi tar-riċerka tal-baħar u dik marittima. Ir-riżultat tal-implimentazzjoni tal-Orizzont2020 għandu diġà jippermetti li joqorbu lejn xulxin;

Pjan direzzjonali marittimu fil-qafas tal-Aġenda Ġdida għall-Ħiliet għall-Ewropa

| 30. | jitlob l-iżvilupp ta’ direzzjoni marittima tal-istrateġija għall-kompetenzi fl-Ewropa; |
| --- | --- |

30.

jitlob l-iżvilupp ta’ direzzjoni marittima tal-istrateġija għall-kompetenzi fl-Ewropa;

| 31. | jipproponi li jitnieda dibattitu fil-livell Ewropew dwar l-interess li jiġi ffinanzjat proġett pilota jiġi esplorat il-fond ta’ qiegħ l-oċean u jiġi sfruttat il-potenzjal tiegħu; |
| --- | --- |

31.

jipproponi li jitnieda dibattitu fil-livell Ewropew dwar l-interess li jiġi ffinanzjat proġett pilota jiġi esplorat il-fond ta’ qiegħ l-oċean u jiġi sfruttat il-potenzjal tiegħu;

| 32. | jenfasizza li fl-industriji marittimi, l-innovazzjonijiet sikwit jistgħu jiġu ttestjati biss fuq l-ewwel prodott ikkummerċjalizzat. Il-politiki komunitarji dwar l-innovazzjoni għandhom jippermettu li jiġu ffinanzjati dawn il-proġetti ta’ dimostrazzjoni. Jeħtieġ ukoll li terġa’ titnieda s-sħubija pubblika-privata dwar it-teknoloġiji trasversali għall-industriji marittimi; |
| --- | --- |

32.

jenfasizza li fl-industriji marittimi, l-innovazzjonijiet sikwit jistgħu jiġu ttestjati biss fuq l-ewwel prodott ikkummerċjalizzat. Il-politiki komunitarji dwar l-innovazzjoni għandhom jippermettu li jiġu ffinanzjati dawn il-proġetti ta’ dimostrazzjoni. Jeħtieġ ukoll li terġa’ titnieda s-sħubija pubblika-privata dwar it-teknoloġiji trasversali għall-industriji marittimi;

| 33. | iqis li l-inizjattivi bħall-mekkaniżmu “Karrieri blu” mnedija fil-qafas tal-FEMS, u l-iżvilupp futur ta’ inizjattiva ta' Blueprint marittima għandhom jiżdiedu sabiex:






  — | jiżdiedu l-għarfien u l-attraenza tal-professjonijiet tal-baħar, |
| --- | --- | --- |

33.

iqis li l-inizjattivi bħall-mekkaniżmu “Karrieri blu” mnedija fil-qafas tal-FEMS, u l-iżvilupp futur ta’ inizjattiva ta' Blueprint marittima għandhom jiżdiedu sabiex:

—

jiżdiedu l-għarfien u l-attraenza tal-professjonijiet tal-baħar,

| — | jitjiebu l-kundizzjonijiet tax-xogħol u tal-karriera, |
| --- | --- |

—

jitjiebu l-kundizzjonijiet tax-xogħol u tal-karriera,

| — | tiġi żviluppata l-mobbiltà Ewropea taż-żgħażagħ li jkunu qed jitħarrġu, |
| --- | --- |

—

tiġi żviluppata l-mobbiltà Ewropea taż-żgħażagħ li jkunu qed jitħarrġu,

| — | jiġu proposti pjani ta’ taħriġ addizzjonali tul il-ħajja sabiex professjonijiet eżistenti jsiru marittimi u l-professjonijiet marittimi storiċi jersqu lejn opportunitajiet ġodda; |
| --- | --- |

—

jiġu proposti pjani ta’ taħriġ addizzjonali tul il-ħajja sabiex professjonijiet eżistenti jsiru marittimi u l-professjonijiet marittimi storiċi jersqu lejn opportunitajiet ġodda;

| 34. | jixtieq li s-sistema Ewropea tar-rikonoxximent ta’ ċertifikazzjonijiet professjonali tissaħħaħ sabiex tiffaċilita l-moviment liberu u tinkorpora x-xogħol ta’ stazzjonament. Din is-sistema għandha tiġi supplimentata b’mekkaniżmu simili għar-rikonoxximent tal-kompetenzi u l-professjonijiet li ma ġewx iċċertifikati (1); |
| --- | --- |

34.

jixtieq li s-sistema Ewropea tar-rikonoxximent ta’ ċertifikazzjonijiet professjonali tissaħħaħ sabiex tiffaċilita l-moviment liberu u tinkorpora x-xogħol ta’ stazzjonament. Din is-sistema għandha tiġi supplimentata b’mekkaniżmu simili għar-rikonoxximent tal-kompetenzi u l-professjonijiet li ma ġewx iċċertifikati (1);

Appoġġ lis-setturi ewlenin tal-ekonomija blu

| 35. | iqis li l-Ewropa għandha wkoll tinvesti bil-kbir fis-setturi bħall-industriji tal-baħar u l-bijoteknoloġiji tal-baħar li għalihom l-isfida hija l-kisba ta’ tmexxija globali; |
| --- | --- |

35.

iqis li l-Ewropa għandha wkoll tinvesti bil-kbir fis-setturi bħall-industriji tal-baħar u l-bijoteknoloġiji tal-baħar li għalihom l-isfida hija l-kisba ta’ tmexxija globali;

| 36. | iqis li l-Ewropa għandha tkun ukoll ta’ appoġġ għall-ekonomija blu fit-tranżizzjonijiet diġitali, ekoloġiċi u tal-enerġija u tappoġġja l-modernizzazzjoni tas-setturi tradizzjonali bħas-sajd u t-turiżmu nawtiku u kostali (2); |
| --- | --- |

36.

iqis li l-Ewropa għandha tkun ukoll ta’ appoġġ għall-ekonomija blu fit-tranżizzjonijiet diġitali, ekoloġiċi u tal-enerġija u tappoġġja l-modernizzazzjoni tas-setturi tradizzjonali bħas-sajd u t-turiżmu nawtiku u kostali (2);

| 37. | jenfasizza l-importanza li l-Unjoni Ewropea tappoġġja l-iżvilupp tal-bijoteknoloġiji tal-baħar abbażi tal-esplojtazzjoni tal-alka u l-mikroalki, il-ħut, il-frott tal-baħar bil-qoxra u l-batterji tal-baħar. Il-bijoteknoloġiji tal-baħar jirrappreżentaw potenzjal ekonomiku kbir li qed jinbtu f’ħafna territorji tal-Ewropa. L-appoġġ tal-Unjoni Ewropea għandu jinkludi l-appoġġ għar-riċerka, l-infrastrutturi tar-riċerka u n-netwerking tagħhom u mal-industrija, kif ukoll l-aċċess għall-kapital, l-iżvilupp u l-kummerċjalizzazzjoni tal-innovazzjonijiet; |
| --- | --- |

37.

jenfasizza l-importanza li l-Unjoni Ewropea tappoġġja l-iżvilupp tal-bijoteknoloġiji tal-baħar abbażi tal-esplojtazzjoni tal-alka u l-mikroalki, il-ħut, il-frott tal-baħar bil-qoxra u l-batterji tal-baħar. Il-bijoteknoloġiji tal-baħar jirrappreżentaw potenzjal ekonomiku kbir li qed jinbtu f’ħafna territorji tal-Ewropa. L-appoġġ tal-Unjoni Ewropea għandu jinkludi l-appoġġ għar-riċerka, l-infrastrutturi tar-riċerka u n-netwerking tagħhom u mal-industrija, kif ukoll l-aċċess għall-kapital, l-iżvilupp u l-kummerċjalizzazzjoni tal-innovazzjonijiet;

| 38. | jenfasizza l-importanza tas-sajd u tal-akkwakultura, u tal-attivitajiet tal-qbid, tat-trobbija, tal-ipproċessar u tal-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti tagħhom, biex jappoġġjaw l-ekonomija tat-territorji u l-provvista tal-ikel għall-popolazzjonijiet Ewropej. Is-sajd u l-akkwakultura huma wkoll setturi tal-futur, u l-appoġġ li l-Unjoni Ewropea qed tagħti għandu jkun ibbażat fuq viżjoni pożittiva u ambizzjuża mil-lat ta’ impjiegi u taħriġ, speċjalment għaż-żgħażagħ. Fil-qafas tal-implimentazzjoni tal-Politika Komuni tas-Sajd, l-Unjoni Ewropea għandha taħdem mal-atturi ekonomiċi u l-awtoritajiet pubbliċi, speċjalment ir-reġjuni, biex jitħaffef u jiġi faċilitat il-proċess ta’ implimentazzjoni tal-FEMS, li qed jiffaċċja dewmien sinifikanti; |
| --- | --- |

38.

jenfasizza l-importanza tas-sajd u tal-akkwakultura, u tal-attivitajiet tal-qbid, tat-trobbija, tal-ipproċessar u tal-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti tagħhom, biex jappoġġjaw l-ekonomija tat-territorji u l-provvista tal-ikel għall-popolazzjonijiet Ewropej. Is-sajd u l-akkwakultura huma wkoll setturi tal-futur, u l-appoġġ li l-Unjoni Ewropea qed tagħti għandu jkun ibbażat fuq viżjoni pożittiva u ambizzjuża mil-lat ta’ impjiegi u taħriġ, speċjalment għaż-żgħażagħ. Fil-qafas tal-implimentazzjoni tal-Politika Komuni tas-Sajd, l-Unjoni Ewropea għandha taħdem mal-atturi ekonomiċi u l-awtoritajiet pubbliċi, speċjalment ir-reġjuni, biex jitħaffef u jiġi faċilitat il-proċess ta’ implimentazzjoni tal-FEMS, li qed jiffaċċja dewmien sinifikanti;

| 39. | jinsisti fuq il-ħtieġa ta’ approċċ integrat ta’ esplojtazzjoni tal-prodotti tal-baħar, permezz tal-iżvilupp ta’ ktajjen qosra li jinvolvu lill-produtturi, u permezz tat-tisħiħ tal-attivitajiet industrijali tal-ipproċessar fit-territorji kostali. Din l-istrateġija ta’ ħolqien ta’ valur u impjiegi fir-rigward tal-prodotti tal-baħar fit-territorji kostali għandha ssir objettiv ta’ prijorità u tkun tista’ tiġi ffinanzjata aħjar kemm mill-FEMS kif ukoll fil-qafas tal-politika ta’ koeżjoni; |
| --- | --- |

39.

jinsisti fuq il-ħtieġa ta’ approċċ integrat ta’ esplojtazzjoni tal-prodotti tal-baħar, permezz tal-iżvilupp ta’ ktajjen qosra li jinvolvu lill-produtturi, u permezz tat-tisħiħ tal-attivitajiet industrijali tal-ipproċessar fit-territorji kostali. Din l-istrateġija ta’ ħolqien ta’ valur u impjiegi fir-rigward tal-prodotti tal-baħar fit-territorji kostali għandha ssir objettiv ta’ prijorità u tkun tista’ tiġi ffinanzjata aħjar kemm mill-FEMS kif ukoll fil-qafas tal-politika ta’ koeżjoni;

| 40. | jipproponi l-ħolqien ta’ mekkaniżmu Ewropew għal “negozji ġodda marittimi” sabiex jiġu appoġġati proġetti ta’ innovazzjoni ekonomika, soċjali u territorjali; |
| --- | --- |

40.

jipproponi l-ħolqien ta’ mekkaniżmu Ewropew għal “negozji ġodda marittimi” sabiex jiġu appoġġati proġetti ta’ innovazzjoni ekonomika, soċjali u territorjali;

| 41. | jenfasizza li ħafna attivitajiet futuri għandhom jibnu fuq l-iżvilupp ta’ infrastrutturi ġodda fuq il-baħar, ’il bogħod mill-kosta. Programm iddedikat jista’ jippermetti li jiġi analizzat l-interess ta’ infrastrutturi ġodda riversibbli, li jistudja l-impatt ambjentali tagħhom u kwistjonijiet relatati mal-awtonomija tagħhom fil-qasam tal-enerġija; |
| --- | --- |

41.

jenfasizza li ħafna attivitajiet futuri għandhom jibnu fuq l-iżvilupp ta’ infrastrutturi ġodda fuq il-baħar, ’il bogħod mill-kosta. Programm iddedikat jista’ jippermetti li jiġi analizzat l-interess ta’ infrastrutturi ġodda riversibbli, li jistudja l-impatt ambjentali tagħhom u kwistjonijiet relatati mal-awtonomija tagħhom fil-qasam tal-enerġija;

| 42. | iqis li l-portijiet jikkostitwixxu bażi essenzjali għall-iżvilupp tal-ekonomija blu. Għandu jkollhom appoġġ sabiex jissodisfaw il-ħtiġijiet tal-attivitajiet ġodda u jagħmlu dan kemm jista’ jkun permezz ta’ netwerking. Il-bilanċ tagħhom jiddependi wkoll mid-dinamika tal-kummerċ marittimu long-sea u short-sea mal-iżvilupp tal-awtostradi tal-baħar; |
| --- | --- |

42.

iqis li l-portijiet jikkostitwixxu bażi essenzjali għall-iżvilupp tal-ekonomija blu. Għandu jkollhom appoġġ sabiex jissodisfaw il-ħtiġijiet tal-attivitajiet ġodda u jagħmlu dan kemm jista’ jkun permezz ta’ netwerking. Il-bilanċ tagħhom jiddependi wkoll mid-dinamika tal-kummerċ marittimu long-sea u short-sea mal-iżvilupp tal-awtostradi tal-baħar;

| 43. | jiġbed l-attenzjoni għall-impatt pożittiv notevoli li t-tkabbir blu fit-turiżmu marittimu u kostali għandu fir-reġjuni. B’mod partikolari, jappoġġja inizjattivi li jistgħu jippromovu fil-livell ekonomiku, soċjali u ambjentali forom ta’ turiżmu sostenibbli u responsabbli; |
| --- | --- |

43.

jiġbed l-attenzjoni għall-impatt pożittiv notevoli li t-tkabbir blu fit-turiżmu marittimu u kostali għandu fir-reġjuni. B’mod partikolari, jappoġġja inizjattivi li jistgħu jippromovu fil-livell ekonomiku, soċjali u ambjentali forom ta’ turiżmu sostenibbli u responsabbli;

| 44. | jenfasizza l-importanza li jiġi implimentat il-kunċett ta’ ekonomija ċirkolari fi ħdan l-ekonomija blu, b’mod partikolari sabiex jitnaqqas l-iskart u s-sustanzi li jniġġsu l-ibħra u jinbidlu f’riżorsa siewja; |
| --- | --- |

44.

jenfasizza l-importanza li jiġi implimentat il-kunċett ta’ ekonomija ċirkolari fi ħdan l-ekonomija blu, b’mod partikolari sabiex jitnaqqas l-iskart u s-sustanzi li jniġġsu l-ibħra u jinbidlu f’riżorsa siewja;

L-użu bis-sħiħ tal-attitudni ta’ tmexxija Ewropea fl-enerġiji tal-baħar (turbina eolika fuq il-baħar u enerġiji mill-oċeani)

| 45. | iqis li l-Unjoni Ewropea għandha tagħti prijorità lill-iżvilupp industrijali tal-enerġiji rinnovabbli. Għal dan l-għan, l-objettivi tal-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli fl-Ewropa jridu jmorru lil hinn mill-mira ta’ 27 % sal-2030 proposta mill-Kummissjoni. Il-prinċipju tan-newtralità teknoloġika għandu jkun aktar flessibbli sabiex tingħata prijorità lill-iżvilupp industrijali tal-uniku settur tal-enerġiji rinnovabbli li għalih l-Ewropa tista’ teżerċita tmexxija globali li toħloq bosta impjiegi; |
| --- | --- |

45.

iqis li l-Unjoni Ewropea għandha tagħti prijorità lill-iżvilupp industrijali tal-enerġiji rinnovabbli. Għal dan l-għan, l-objettivi tal-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli fl-Ewropa jridu jmorru lil hinn mill-mira ta’ 27 % sal-2030 proposta mill-Kummissjoni. Il-prinċipju tan-newtralità teknoloġika għandu jkun aktar flessibbli sabiex tingħata prijorità lill-iżvilupp industrijali tal-uniku settur tal-enerġiji rinnovabbli li għalih l-Ewropa tista’ teżerċita tmexxija globali li toħloq bosta impjiegi;

| 46. | jixtieq li jitkomplew l-azzjonijiet ta’ finanzjament tar-riċerka u l-iżvilupp u tad-dimostraturi bħal NER300, u jitlob finanzjament aħjar tal-ewwel stadji ta’ kummerċjalizzazzjoni; |
| --- | --- |

46.

jixtieq li jitkomplew l-azzjonijiet ta’ finanzjament tar-riċerka u l-iżvilupp u tad-dimostraturi bħal NER300, u jitlob finanzjament aħjar tal-ewwel stadji ta’ kummerċjalizzazzjoni;

| 47. | jenfasizza li l-iżvilupp tal-enerġija tal-baħar huwa bbażat fuq sensiela bażika ta’ ħiliet u teknoloġiji trasversali li ntirtu minn setturi ewlenin stabbiliti sew bħaż-żejt u l-gass u l-bini tal-bastimenti. L-appoġġ għall-innovazzjoni u d-diversifikazzjoni f’dawn is-setturi għandu jissaħħaħ. F’dan il-kuntest, id-dokument ta’ gwida “Leadership 2020” dwar il-bini tal-bastimenti u l-industrija marittima għandu jwassal għal pjan direzzjonali Ewropew trasversali għall-politiki Komunitarji differenti; |
| --- | --- |

47.

jenfasizza li l-iżvilupp tal-enerġija tal-baħar huwa bbażat fuq sensiela bażika ta’ ħiliet u teknoloġiji trasversali li ntirtu minn setturi ewlenin stabbiliti sew bħaż-żejt u l-gass u l-bini tal-bastimenti. L-appoġġ għall-innovazzjoni u d-diversifikazzjoni f’dawn is-setturi għandu jissaħħaħ. F’dan il-kuntest, id-dokument ta’ gwida “Leadership 2020” dwar il-bini tal-bastimenti u l-industrija marittima għandu jwassal għal pjan direzzjonali Ewropew trasversali għall-politiki Komunitarji differenti;

| 48. | jixtieq li fil-ħames snin li ġejjin l-Unjoni Ewropea tiffoka l-azzjoni tagħha fuq l-għanijiet li ġejjin:






  — | il-kompetittività tas-settur tal-enerġija mir-riħ fuq il-baħar u l-progress tiegħu lejn profittabbiltà mingħajr sussidju; |
| --- | --- | --- |

48.

jixtieq li fil-ħames snin li ġejjin l-Unjoni Ewropea tiffoka l-azzjoni tagħha fuq l-għanijiet li ġejjin:

—

il-kompetittività tas-settur tal-enerġija mir-riħ fuq il-baħar u l-progress tiegħu lejn profittabbiltà mingħajr sussidju;

| — | l-iżvilupp tas-suq tal-enerġija mir-riħ varjabbli, suq tal-massa fil-livell globali, u tal-enerġija mill-marea – suq speċjalizzat fejn l-Ewropej huma f’pożizzjoni tajba ħafna; |
| --- | --- |

—

l-iżvilupp tas-suq tal-enerġija mir-riħ varjabbli, suq tal-massa fil-livell globali, u tal-enerġija mill-marea – suq speċjalizzat fejn l-Ewropej huma f’pożizzjoni tajba ħafna;

| — | it-teknoloġiji li jippermettu l-iżvilupp tal-indipendenza enerġetika tal-gżejjer u r-reġjuni remoti, b’mod partikolari ż-żoni tropikali u t-territorji extra-Ewropej; |
| --- | --- |

—

it-teknoloġiji li jippermettu l-iżvilupp tal-indipendenza enerġetika tal-gżejjer u r-reġjuni remoti, b’mod partikolari ż-żoni tropikali u t-territorji extra-Ewropej;

Pjattaformi marittimi ta’ appoġġ u finanzjament tal-proġetti u Fond Ewropew tal-Investiment fl-eknomija blu

| 49. | jilqa’ b’sodisfazzjon il-fatt li l-pjan Juncker diġà ppermetta l-finanzjament ta’ bosta proġetti li joħorġu mill-ekonomija blu; |
| --- | --- |

49.

jilqa’ b’sodisfazzjon il-fatt li l-pjan Juncker diġà ppermetta l-finanzjament ta’ bosta proġetti li joħorġu mill-ekonomija blu;

| 50. | iqis li huwa meħtieġ li jiżdied dan l-appoġġ sabiex jiġi indirizzat in-nuqqas ta’ investiment għal bosta proġetti potenzjali li jeżistu fit-territorji, u li jiġu żviluppati l-mekkaniżmi ta’ intervent sabiex ir-riskju jiġi ffinanzjat aħjar, xi ħaġa importanti f’settur innovattiv bħall-ekonomija blu, bi prijorità għall-SMEs u n-negozji ġodda; |
| --- | --- |

50.

iqis li huwa meħtieġ li jiżdied dan l-appoġġ sabiex jiġi indirizzat in-nuqqas ta’ investiment għal bosta proġetti potenzjali li jeżistu fit-territorji, u li jiġu żviluppati l-mekkaniżmi ta’ intervent sabiex ir-riskju jiġi ffinanzjat aħjar, xi ħaġa importanti f’settur innovattiv bħall-ekonomija blu, bi prijorità għall-SMEs u n-negozji ġodda;

| 51. | jipproponi l-ħolqien ta’ pjattaformi reġjonali jew interreġjonali tal-ekonomija blu. Dawn il-pjattaformi jkunu jikkostitwixxu mekkaniżmu ta’ identifikazzjoni ta’ proġetti, ta’ appoġġ għall-attwazzjoni tagħhom, u ta’ mobilizzazzjoni tal-għodod finanzjarji lokali, nazzjonali u Ewropej. Dawn jitmexxew mir-reġjuni permezz tal-assoċjazzjoni tas-setturi tal-ekonomija marittima, l-Istati u l-Unjoni Ewropea, u l-funzjonament tagħhom jista’ jiġi ffinanzjat minn dawn it-tliet atturi kif ukoll mill-imsieħba privati. Dawn il-pjattaformi jistgħu jkunu interlokuturi privileġġati fit-twettiq tal-pjan Juncker 2.0; |
| --- | --- |

51.

jipproponi l-ħolqien ta’ pjattaformi reġjonali jew interreġjonali tal-ekonomija blu. Dawn il-pjattaformi jkunu jikkostitwixxu mekkaniżmu ta’ identifikazzjoni ta’ proġetti, ta’ appoġġ għall-attwazzjoni tagħhom, u ta’ mobilizzazzjoni tal-għodod finanzjarji lokali, nazzjonali u Ewropej. Dawn jitmexxew mir-reġjuni permezz tal-assoċjazzjoni tas-setturi tal-ekonomija marittima, l-Istati u l-Unjoni Ewropea, u l-funzjonament tagħhom jista’ jiġi ffinanzjat minn dawn it-tliet atturi kif ukoll mill-imsieħba privati. Dawn il-pjattaformi jistgħu jkunu interlokuturi privileġġati fit-twettiq tal-pjan Juncker 2.0;

| 52. | jitlob il-ħolqien ta’ “mekkaniżmu/fondi” ta’ investiment Ewropew fl-ekonomija blu. Dan il-fond, żvilupp marittimu tal-pjan Juncker 2.0, jista’ jkollu żewġ mekkaniżmi ta’ intervent supplimentari:






  — | il-finanzjament dirett fil-livell Ewropew ta’ proġetti strutturali u ta’ proġetti riskjużi, li jkunu jirrigwardaw pereżempju l-ewwel fażijiet tal-kummerċjalizzazzjoni ta’ proġetti fil-qasam tal-enerġija tal-baħar, |
| --- | --- | --- |

52.

jitlob il-ħolqien ta’ “mekkaniżmu/fondi” ta’ investiment Ewropew fl-ekonomija blu. Dan il-fond, żvilupp marittimu tal-pjan Juncker 2.0, jista’ jkollu żewġ mekkaniżmi ta’ intervent supplimentari:

—

il-finanzjament dirett fil-livell Ewropew ta’ proġetti strutturali u ta’ proġetti riskjużi, li jkunu jirrigwardaw pereżempju l-ewwel fażijiet tal-kummerċjalizzazzjoni ta’ proġetti fil-qasam tal-enerġija tal-baħar,

| — | l-istabbiliment ta’ fondi ta’ investiment reġjonali, fuq l-iskala tal-pjattaformi reġjonali jew interreġjonali tal-ekonomija blu, ipprovduti mill-Fond Ewropew u mill-imsieħba lokali, b’mod partikolari dawk bankarji u finanzjarji. Fil-qafas ta’ dawn il-fondi, l-FEIS għandu jikkontribwixxi bis-saħħa għall-finanzjament tar-riskju, li m’għandux jingħadda lill-imsieħba lokali; |
| --- | --- |

—

l-istabbiliment ta’ fondi ta’ investiment reġjonali, fuq l-iskala tal-pjattaformi reġjonali jew interreġjonali tal-ekonomija blu, ipprovduti mill-Fond Ewropew u mill-imsieħba lokali, b’mod partikolari dawk bankarji u finanzjarji. Fil-qafas ta’ dawn il-fondi, l-FEIS għandu jikkontribwixxi bis-saħħa għall-finanzjament tar-riskju, li m’għandux jingħadda lill-imsieħba lokali;

IV)   EWROPA MARITTIMA POLITIKA U TAĊ-ĊITTADINI

Programm Ewropew ta’ mobilizzazzjoni “Iċ-ċittadin u l-baħar”

| 53. | iqis li l-Ewropa għandha tiddiskuti dwar il-baħar b’mod aktar dirett maċ-ċittadini. Ser jiġu organizzati diskussjonijiet dwar il-baħar maċ-ċittadini fil-qafas tad-djalogu tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni; |
| --- | --- |

53.

iqis li l-Ewropa għandha tiddiskuti dwar il-baħar b’mod aktar dirett maċ-ċittadini. Ser jiġu organizzati diskussjonijiet dwar il-baħar maċ-ċittadini fil-qafas tad-djalogu tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni;

| 54. | jixtieq li jinħoloq programm ta’ riċerka dwar il-wirt kulturali u marittimu tal-Ewropa u tat-territorji kostali u li jkun hemm sensibilizzazzjoni dwaru; |
| --- | --- |

54.

jixtieq li jinħoloq programm ta’ riċerka dwar il-wirt kulturali u marittimu tal-Ewropa u tat-territorji kostali u li jkun hemm sensibilizzazzjoni dwaru;

| 55. | jipproponi li jiġi żviluppat programm Ewropew “It-tfal u l-baħar” sabiex tinħoloq sensibilizzazzjoni komuni dwar l-isfidi marittimi u jiġu organizzati skambji bejn tfal minn territorji kostali u mhux kostali; |
| --- | --- |

55.

jipproponi li jiġi żviluppat programm Ewropew “It-tfal u l-baħar” sabiex tinħoloq sensibilizzazzjoni komuni dwar l-isfidi marittimi u jiġu organizzati skambji bejn tfal minn territorji kostali u mhux kostali;

| 56. | iqis li għandu jerġa’ jitnieda dibattitu dwar l-opportunità li jiġi ffinanzjat stazzjon marittimu Ewropew ta’ esplorazzjoni wieħed jew aktar li ġej minn oċeani kbar, li jkunu missjonijiet xjentifiċi u simbolu sabiex iħeġġeġ liċ-ċittadini jieħdu azzjoni dwar din il-ħolma marittima; |
| --- | --- |

56.

iqis li għandu jerġa’ jitnieda dibattitu dwar l-opportunità li jiġi ffinanzjat stazzjon marittimu Ewropew ta’ esplorazzjoni wieħed jew aktar li ġej minn oċeani kbar, li jkunu missjonijiet xjentifiċi u simbolu sabiex iħeġġeġ liċ-ċittadini jieħdu azzjoni dwar din il-ħolma marittima;

It-tisħiħ tal-għarfien dwar il-baħar u l-ekonomija blu

| 57. | jisħaq li l-ħtiġijiet ta’ għarfien dwar il-kosti u l-oċeani huma kbar ħafna. Dan l-għarfien huwa indispensabbli biex jitmexxa żvilupp marittimu sostenibbli li fl-istess waqt jimmira għat-tkabbir tal-kapital ekonomiku u teknoloġiku, ambjentali, uman u soċjali; |
| --- | --- |

57.

jisħaq li l-ħtiġijiet ta’ għarfien dwar il-kosti u l-oċeani huma kbar ħafna. Dan l-għarfien huwa indispensabbli biex jitmexxa żvilupp marittimu sostenibbli li fl-istess waqt jimmira għat-tkabbir tal-kapital ekonomiku u teknoloġiku, ambjentali, uman u soċjali;

| 58. | ifakkar lill-Kummissjoni Ewropea dwar l-appell tiegħu biex tinħoloq komunità ta’ għarfien u innovazzjoni kkonċentrata fuq l-ekonomija blu, li tkun tħeġġeġ it-trasferiment tal-ideat mir-riċerka tal-baħar għas-settur privat (3); |
| --- | --- |

58.

ifakkar lill-Kummissjoni Ewropea dwar l-appell tiegħu biex tinħoloq komunità ta’ għarfien u innovazzjoni kkonċentrata fuq l-ekonomija blu, li tkun tħeġġeġ it-trasferiment tal-ideat mir-riċerka tal-baħar għas-settur privat (3);

| 59. | jipproponi li l-Unjoni Ewropea tisponsorizza “wirja marittima Ewropea” fl-intersezzjoni bejn il-kultura, ix-xjenza, l-ambjent u l-ekonomija, ispirata pereżempju mill-wirja “La Mer XXL” prevista li ssir f’Nantes fl-2018; |
| --- | --- |

59.

jipproponi li l-Unjoni Ewropea tisponsorizza “wirja marittima Ewropea” fl-intersezzjoni bejn il-kultura, ix-xjenza, l-ambjent u l-ekonomija, ispirata pereżempju mill-wirja “La Mer XXL” prevista li ssir f’Nantes fl-2018;

| 60. | iqis li huwa meħtieġ li fl-Orizzont 2020 u fil-programm qafas futur titħaddan strateġija Ewropea ta’ għarfien tal-bijodiversità tal-baħar, tal-qigħan tal-oċean u ta’ ksib ta’ informazzjoni marittima u kostali, pereżempju batimetriċi; |
| --- | --- |

60.

iqis li huwa meħtieġ li fl-Orizzont 2020 u fil-programm qafas futur titħaddan strateġija Ewropea ta’ għarfien tal-bijodiversità tal-baħar, tal-qigħan tal-oċean u ta’ ksib ta’ informazzjoni marittima u kostali, pereżempju batimetriċi;

| 61. | jisħaq li wara l-istudji li twettqu mill-Kummissjoni Ewropea u l-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar in-nuqqas ta’ għarfien dwar l-ekonomija blu, issa huwa meħtieġ li jinħoloq ċentru Ewropew ta’ għarfien dwar l-ekonomija blu fi sħubija mal-Istati Membri, ir-reġjuni, l-Eurostat u ċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka; |
| --- | --- |

61.

jisħaq li wara l-istudji li twettqu mill-Kummissjoni Ewropea u l-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar in-nuqqas ta’ għarfien dwar l-ekonomija blu, issa huwa meħtieġ li jinħoloq ċentru Ewropew ta’ għarfien dwar l-ekonomija blu fi sħubija mal-Istati Membri, ir-reġjuni, l-Eurostat u ċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka;

Governanza ġdida għall-Politika Marittima Ewropea

| 62. | jipproponi li l-affarijiet marittimi jsiru responsabbiltà ta’ viċi-president tal-Kummissjoni Ewropea megħjun minn task force, u inkarigat mill-iżvilupp u l-implimentazzjoni trasversali tal-White Paper “Il-baħar fil-qalba tal-Ewropa”; |
| --- | --- |

62.

jipproponi li l-affarijiet marittimi jsiru responsabbiltà ta’ viċi-president tal-Kummissjoni Ewropea megħjun minn task force, u inkarigat mill-iżvilupp u l-implimentazzjoni trasversali tal-White Paper “Il-baħar fil-qalba tal-Ewropa”;

| 63. | iqis li l-affarijiet marittimi għandhom ikunu s-suġġett ta’ laqgħat li jsiru darbtejn fis-sena b’konfigurazzjoni tal-Kunsill ddedikata għall-baħar. Il-Parlament Ewropew u l-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni għandhom, b’mod koerenti, jeżaminaw l-iżvilupp tal-governanza tagħhom dwar kwistjonijiet marittimi; |
| --- | --- |

63.

iqis li l-affarijiet marittimi għandhom ikunu s-suġġett ta’ laqgħat li jsiru darbtejn fis-sena b’konfigurazzjoni tal-Kunsill ddedikata għall-baħar. Il-Parlament Ewropew u l-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni għandhom, b’mod koerenti, jeżaminaw l-iżvilupp tal-governanza tagħhom dwar kwistjonijiet marittimi;

| 64. | iqis li l-prijorità politika mogħtija lill-baħar għandha tiġi riflessa fil-qafas finanzjarju pluriennali, li jirrigwarda l-FEMS u l-komponenti tiegħu tas-sajd, il-politika marittima u l-approċċ territorjali, iżda wkoll b’mod aktar komprensiv fi ħdan il-politiki u l-programmi Ewropej differenti; |
| --- | --- |

64.

iqis li l-prijorità politika mogħtija lill-baħar għandha tiġi riflessa fil-qafas finanzjarju pluriennali, li jirrigwarda l-FEMS u l-komponenti tiegħu tas-sajd, il-politika marittima u l-approċċ territorjali, iżda wkoll b’mod aktar komprensiv fi ħdan il-politiki u l-programmi Ewropej differenti;

| 65. | iqis li l-affermazzjoni ta’ politika marittima ġdida tal-Unjoni timplika rikonoxximent aħjar tal-atturi marittimi, kif ukoll l-involviment akbar tagħhom fid-dibattiti u d-deċiżjonijiet, u fejn xieraq, appoġġ għall-istrutturar tagħhom fil-livell Ewropew. Għandu jiġi appoġġjat l-approċċ trasversali li pprovdew b’mod partikolari l-clusters reġjonali, nazzjonali u Ewropej; |
| --- | --- |

65.

iqis li l-affermazzjoni ta’ politika marittima ġdida tal-Unjoni timplika rikonoxximent aħjar tal-atturi marittimi, kif ukoll l-involviment akbar tagħhom fid-dibattiti u d-deċiżjonijiet, u fejn xieraq, appoġġ għall-istrutturar tagħhom fil-livell Ewropew. Għandu jiġi appoġġjat l-approċċ trasversali li pprovdew b’mod partikolari l-clusters reġjonali, nazzjonali u Ewropej;

| 66. | jappella lir-reġjuni u l-bliet biex jieħdu azzjoni sabiex juru l-potenzjal tal-ekonomija blu u r-realtà ta’ għadd importanti ta’ proġetti realistiċi u li joħolqu valur, li għandhom jiġu ffinanzjati tul is-snin li ġejjin; |
| --- | --- |

66.

jappella lir-reġjuni u l-bliet biex jieħdu azzjoni sabiex juru l-potenzjal tal-ekonomija blu u r-realtà ta’ għadd importanti ta’ proġetti realistiċi u li joħolqu valur, li għandhom jiġu ffinanzjati tul is-snin li ġejjin;

Il-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE se jirrikjedi li l-UE tkun aktar ambizzjuża fl-affarijiet marittimi

| 67. | jisħaq li l-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE ser jaffettwa b’mod dirett il-politiki marittimi Ewropej. Ikun jaqbel li jitkejjel b’mod preċiż l-impatt fuq il-bliet u r-reġjuni l-aktar ikkonċernati u għall-politiki pubbliċi tal-Unjoni, u għandhom jinħolqu l-miżuri ta’ adattament neċessarji. B’mod partikolari, il-mekkaniżmi sovrani u tas-sigurtà nazzjonali u Ewropej għandhom jiġu adattati għal fruntieri marittimi ġodda tal-Unjoni; |
| --- | --- |

67.

jisħaq li l-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE ser jaffettwa b’mod dirett il-politiki marittimi Ewropej. Ikun jaqbel li jitkejjel b’mod preċiż l-impatt fuq il-bliet u r-reġjuni l-aktar ikkonċernati u għall-politiki pubbliċi tal-Unjoni, u għandhom jinħolqu l-miżuri ta’ adattament neċessarji. B’mod partikolari, il-mekkaniżmi sovrani u tas-sigurtà nazzjonali u Ewropej għandhom jiġu adattati għal fruntieri marittimi ġodda tal-Unjoni;

| 68. | jitlob li fil-qafas tan-negozjati mibdija, l-Unjoni Ewropea tipproteġi l-interessi tal-ekonomija u t-territorji marittimi tagħha. Din għandha tevita li titfaċċa quddiemha pjattaforma għad-dumping u d-deregolazzjoni soċjali u fiskali li jaffettwaw l-ekonomija u r-riżorsi marittimi. Għandha tiżgura l-ħarsien tal-interessi tas-sajjieda tagħha fil-qafas tad-dritt internazzjonali; |
| --- | --- |

68.

jitlob li fil-qafas tan-negozjati mibdija, l-Unjoni Ewropea tipproteġi l-interessi tal-ekonomija u t-territorji marittimi tagħha. Din għandha tevita li titfaċċa quddiemha pjattaforma għad-dumping u d-deregolazzjoni soċjali u fiskali li jaffettwaw l-ekonomija u r-riżorsi marittimi. Għandha tiżgura l-ħarsien tal-interessi tas-sajjieda tagħha fil-qafas tad-dritt internazzjonali;

| 69. | iqis li b’dawn il-prinċipji stabbiliti, u jekk il-qafas ġenerali tal-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE jkun jippermetti u b’rispett dovut għall-konsistenza ġenerali tiegħu, ikun siewi b’mod partikolari għall-atturi marittimi Ewropej li jkomplu jikkooperaw mill-qrib minħabba l-ispazju marittimu kondiviż u l-interess komuni li jipproteġu u jippreservaw l-ekosistemi tal-baħar u jaħdmu lejn ekonomija tas-suq globali li tkun ġusta u aċċessibbli għal kulħadd; |
| --- | --- |

69.

iqis li b’dawn il-prinċipji stabbiliti, u jekk il-qafas ġenerali tal-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE jkun jippermetti u b’rispett dovut għall-konsistenza ġenerali tiegħu, ikun siewi b’mod partikolari għall-atturi marittimi Ewropej li jkomplu jikkooperaw mill-qrib minħabba l-ispazju marittimu kondiviż u l-interess komuni li jipproteġu u jippreservaw l-ekosistemi tal-baħar u jaħdmu lejn ekonomija tas-suq globali li tkun ġusta u aċċessibbli għal kulħadd;

Brussell, it-12 ta' Mejju 2017,

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Markku MARKKULA

---

(1)  Ara l-Opinjoni tas-SEDEC, CDR 2881/2016 dwar il-ħaddiema stazzjonati.

1

(2)  Ara l-opinjonijiet preċedenti CdR 2645/2014, CdR 5241/2015 u CdR 2898/2016.

2

(3)  CDR 4835/2014.

3

---

III Atti preparatorji

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Il-123 Sessjoni Plenarja tal-11 u t-12 ta’ Mejju 2017

| 15.9.2017 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 306/64 |
| --- | --- | --- | --- |

15.9.2017

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 306/64

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar “Ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni”

(2017/C 306/12)

| Relatur: | Michiel Rijsberman (NL/ALDE), Ministru Reġjonali tal-Provinċja ta’ Flevoland |
| --- | --- |
| Dokument ta’ referenza: | Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni u li jemenda r-Regolament (KE) Nru 2012/2002, ir-Regolamenti (UE) Nru 1296/2013, (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013, (UE) Nru 1304/2013, (UE) Nru 1305/2013, (UE) Nru 1306/2013, (UE) Nru 1307/2013, (UE) Nru 1308/2013, (UE) Nru 1309/2013, (UE) Nru 1316/2013, (UE) Nru 223/2014, (UE) Nru 283/2014, (UE) Nru 652/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u d-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
  COM(2016) 605 final |

Relatur:

Michiel Rijsberman (NL/ALDE), Ministru Reġjonali tal-Provinċja ta’ Flevoland

Dokument ta’ referenza:

Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni u li jemenda r-Regolament (KE) Nru 2012/2002, ir-Regolamenti (UE) Nru 1296/2013, (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013, (UE) Nru 1304/2013, (UE) Nru 1305/2013, (UE) Nru 1306/2013, (UE) Nru 1307/2013, (UE) Nru 1308/2013, (UE) Nru 1309/2013, (UE) Nru 1316/2013, (UE) Nru 223/2014, (UE) Nru 283/2014, (UE) Nru 652/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u d-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill

COM(2016) 605 final

I.   RAKKOMANDAZZJONIJIET GĦAL EMENDI

Emenda 1

Artikolu 27

Ibdel il-paragrafu 1

| Test Propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Kull istituzzjoni minbarra l-Kummissjoni tista’, fit-taqsima proprja tagħha tal-baġit, tittrasferixxi approprjazzjonijiet: | Kull istituzzjoni minbarra l-Kummissjoni tista’, fit-taqsima proprja tagħha tal-baġit, tittrasferixxi approprjazzjonijiet: |
| (a) | minn titolu għal ieħor sa massimu ta’ 10 % tal-approprjazzjonijiet għas-sena murija fil-linja li minnha jsir it-trasferiment; |

Test Propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Kull istituzzjoni minbarra l-Kummissjoni tista’, fit-taqsima proprja tagħha tal-baġit, tittrasferixxi approprjazzjonijiet:

Kull istituzzjoni minbarra l-Kummissjoni tista’, fit-taqsima proprja tagħha tal-baġit, tittrasferixxi approprjazzjonijiet:

(a)

minn titolu għal ieħor sa massimu ta’ 10 % tal-approprjazzjonijiet għas-sena murija fil-linja li minnha jsir it-trasferiment;

| (a) | minn titolu għal ieħor sa massimu ta’ 10 % tal-approprjazzjonijiet għas-sena murija fil-linja li minnha jsir it-trasferiment; |
| --- | --- |

(a)

minn titolu għal ieħor sa massimu ta’ 10 % tal-approprjazzjonijiet għas-sena murija fil-linja li minnha jsir it-trasferiment;

| (b) | minn kapitolu wieħed għal ieħor mingħajr limitu. |
| --- | --- |

(b)

minn kapitolu wieħed għal ieħor mingħajr limitu.

| (b) | minn kapitolu wieħed għal ieħor mingħajr limitu; |
| --- | --- |

(b)

minn kapitolu wieħed għal ieħor mingħajr limitu;

| (ċ) | mis-sena n għas-sena n+1 sa massimu ta’ 10 % tal-approprjazzjonijiet totali tal-baġit tal-istituzzjoni biex jiġu ttrasferiti approprjazzjonijiet mhux użati mil-linji baġitarji kollha għal linji baġitarji speċifiċi, li huma maħsuba biex jiffinanzjaw proġetti ta’ bini tal-istituzzjoni kif definit fl-Artikolu 258 paragrafu 5. |
| --- | --- |

(ċ)

mis-sena n għas-sena n+1 sa massimu ta’ 10 % tal-approprjazzjonijiet totali tal-baġit tal-istituzzjoni biex jiġu ttrasferiti approprjazzjonijiet mhux użati mil-linji baġitarji kollha għal linji baġitarji speċifiċi, li huma maħsuba biex jiffinanzjaw proġetti ta’ bini tal-istituzzjoni kif definit fl-Artikolu 258 paragrafu 5.

Raġuni

Sabiex jintużaw il-mezzi kollha disponibbli fil-baġit, l-approprjazzjonijiet mhux użati għandhom ikunu jistgħu jiġu ttrasferiti għas-sena ta’ wara, għall-ħlas ta’ kera, self għall-bini jew għall-manutenzjoni tal-bini tal-istituzzjoni (definizzjoni ta’ proġetti tal-bini tista’ tinstab fl-Art. 258(5)).

Emenda 2

Artikolu 39

Ibdel il-paragrafu 3

| Test Propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| (...) Il-Kummissjoni għandha wkoll tehmeż mal-abbozz tal-baġit | (...) Il-Kummissjoni għandha wkoll tehmeż mal-abbozz tal-baġit |
| (
  a
  ) | ir-raġunijiet għalfejn l-abbozz tal-baġit fih stimi differenti minn dawk imfassla mill-istituzzjonijiet l-oħra; |

Test Propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

(...) Il-Kummissjoni għandha wkoll tehmeż mal-abbozz tal-baġit

(...) Il-Kummissjoni għandha wkoll tehmeż mal-abbozz tal-baġit

(
  a
  )

ir-raġunijiet għalfejn l-abbozz tal-baġit fih stimi differenti minn dawk imfassla mill-istituzzjonijiet l-oħra;

| (a) | tabella komparattiva li tinkludi l-abbozz tal-baġit tal-Kummissjoni għall-istituzzjonijiet l-oħrajn u t-talbiet finanzjarji oriġinali tal-istituzzjonijiet l-oħra kif mibgħuta lill-Kummissjoni Ewropea; |
| --- | --- |

(a)

tabella komparattiva li tinkludi l-abbozz tal-baġit tal-Kummissjoni għall-istituzzjonijiet l-oħrajn u t-talbiet finanzjarji oriġinali tal-istituzzjonijiet l-oħra kif mibgħuta lill-Kummissjoni Ewropea;

| (
  b
  ) | kwalunkwe dokument ta’ ħidma li tqis siewi b’rabta mal-pjanijiet ta’ stabbiliment tal-istituzzjonijiet. Kull dokument ta’ ħidma bħal dan, li juri l-aħħar pjan ta’ stabbiliment awtorizzat, għandu jippreżenta: |
| --- | --- |

(
  b
  )

kwalunkwe dokument ta’ ħidma li tqis siewi b’rabta mal-pjanijiet ta’ stabbiliment tal-istituzzjonijiet. Kull dokument ta’ ħidma bħal dan, li juri l-aħħar pjan ta’ stabbiliment awtorizzat, għandu jippreżenta:

| (
  b
  ) | ir-raġunijiet għalfejn l-abbozz tal-baġit fih stimi differenti minn dawk imfassla mill-istituzzjonijiet l-oħra; |
| --- | --- |

(
  b
  )

ir-raġunijiet għalfejn l-abbozz tal-baġit fih stimi differenti minn dawk imfassla mill-istituzzjonijiet l-oħra;

| (
  c
  ) | kwalunkwe dokument ta’ ħidma li tqis siewi b’rabta mal-pjanijiet ta’ stabbiliment tal-istituzzjonijiet. Kull dokument ta’ ħidma bħal dan, li juri l-aħħar pjan ta’ stabbiliment awtorizzat, għandu jippreżenta: |
| --- | --- |

(
  c
  )

kwalunkwe dokument ta’ ħidma li tqis siewi b’rabta mal-pjanijiet ta’ stabbiliment tal-istituzzjonijiet. Kull dokument ta’ ħidma bħal dan, li juri l-aħħar pjan ta’ stabbiliment awtorizzat, għandu jippreżenta:

(...)

Raġuni

Il-kwistjoni mqajma f’din l-emenda hija importanti għall-KtR bħala istituzzjoni. Din l-emenda għandha l-għan li tobbliga lill-Kummissjoni żżid mal-proposta tagħha għall-baġit il-baġit oriġinali kif adottat mill-istituzzjonijiet differenti (eż. il-plenarja tal-KtR) sabiex it-tibdil unilaterali magħmul mill-Kummissjoni jsir viżibbli u trasparenti. B’hekk jiżdied il-marġni ta’ negozjar tal-KtR mal-Parlament u mal-Kunsill bħala parti mill-proċedura baġitarja.

Emenda 3

Artikolu 123

Ibdel kif ġej:

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Artikolu 123 | Artikolu 123 |
| Kontrodipendenza fuq l-awditi | Kontrodipendenza fuq l-awditi |
| Meta awditur indipendenti jkun għamel awditu bbażat fuq standards aċċettati internazzjonalment li jipprovdu garanzija raġonevoli fuq id-dikjarazzjonijiet finanzjarji u r-rapporti li juru l-użu tal-kontribuzzjoni tal-Unjoni, dak l-awditu għandu jifforma l-bażi tal-garanzija kumplessiva, kif speċifikata aktar, fejn xieraq, fir-regoli speċifiċi għas-settur. | Meta awditur indipendenti jkun għamel awditu bbażat fuq standards aċċettati internazzjonalment li jipprovdu garanzija raġonevoli fuq id-dikjarazzjonijiet finanzjarji u r-rapporti li juru l-użu tal-kontribuzzjoni tal-Unjoni, dak l-awditu għandu jifforma l-bażi tal-garanzija kumplessiva, kif speċifikata aktar, fejn xieraq, fir-regoli speċifiċi għas-settur.
  L-informazzjoni diġà disponibbli għand l-awtorità tal-ġestjoni għandha tintuża sakemm ikun possibbli biex jiġi evitat li l-benefiċjarji jintalbu l-istess informazzjoni iktar minn darba. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Artikolu 123

Artikolu 123

Kontrodipendenza fuq l-awditi

Kontrodipendenza fuq l-awditi

Meta awditur indipendenti jkun għamel awditu bbażat fuq standards aċċettati internazzjonalment li jipprovdu garanzija raġonevoli fuq id-dikjarazzjonijiet finanzjarji u r-rapporti li juru l-użu tal-kontribuzzjoni tal-Unjoni, dak l-awditu għandu jifforma l-bażi tal-garanzija kumplessiva, kif speċifikata aktar, fejn xieraq, fir-regoli speċifiċi għas-settur.

Meta awditur indipendenti jkun għamel awditu bbażat fuq standards aċċettati internazzjonalment li jipprovdu garanzija raġonevoli fuq id-dikjarazzjonijiet finanzjarji u r-rapporti li juru l-użu tal-kontribuzzjoni tal-Unjoni, dak l-awditu għandu jifforma l-bażi tal-garanzija kumplessiva, kif speċifikata aktar, fejn xieraq, fir-regoli speċifiċi għas-settur.
  L-informazzjoni diġà disponibbli għand l-awtorità tal-ġestjoni għandha tintuża sakemm ikun possibbli biex jiġi evitat li l-benefiċjarji jintalbu l-istess informazzjoni iktar minn darba.

Raġuni

Rekwiżiti ta’ verifika eċċessivi jwasslu għal riskji kbar kemm għal amministrazzjonijiet reġjonali kif ukoll għall-SMEs. Is-semplifikazzjoni għandha tnaqqas il-piż tal-awditu għall-benefiċjarji u tillimita l-awditu għal awtorità tal-awditjar waħda biss. L-ewwel livell ta’ kontroll minflok lura għall-benefiċċjarju u l-ħolqien ta’ piramida ta’ kontroll minflok torri ta’ kontroll.

Emenda 4

Artikolu 125

Ibdel kif ġej:

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Artikolu 125 | Artikolu 125 |
| It-trasferiment ta’ riżorsi għal strumenti stabbiliti skont dan ir-Regolament jew Regolamenti speċifiċi għas-settur | It-trasferiment ta’ riżorsi għal strumenti stabbiliti skont dan ir-Regolament jew Regolamenti speċifiċi għas-settur |
| Ir-riżorsi allokati lill-Istati Membri b’implimentazzjoni kondiviża jistgħu, fuq it-talba tagħhom, jiġu ttrasferiti lil strumenti stabbiliti skont dan ir-Regolament jew Regolamenti speċifiċi għas-settur. Il-Kummissjoni għandha timplimenta dawn ir-riżorsi skont il-punt (a) jew (c) tal-Artikolu 61(1), fejn possibbli għall-benefiċċju tal-Istat Membru kkonċernat. Barra minn hekk, riżorsi allokati lill-Istati Membri b’implimentazzjoni kondiviża jistgħu fuq it-talba tagħhom jintużaw sabiex isaħħu l-kapaċità ta’ rfigħ tar-riskji tal-FEIS. F'dawn il-każijiet, għandhom ikunu japplikaw ir-regoli tal-FEIS. | Ir-riżorsi allokati lill-Istati Membri b’implimentazzjoni kondiviża jistgħu, fuq it-talba tagħhom
  u bil-kunsens espliċitu tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni kkonċernati
  , jiġu ttrasferiti lil strumenti stabbiliti skont dan ir-Regolament jew Regolamenti speċifiċi għas-settur. Il-Kummissjoni għandha timplimenta dawn ir-riżorsi skont il-punt (a) jew (c) tal-Artikolu 61(1), fejn possibbli għall-benefiċċju
  tal-oqsma rilevanti (reġjuni u/jew livell lokali)
  tal-Istat Membru kkonċernat. Barra minn hekk, riżorsi allokati lill-Istati Membri b’implimentazzjoni kondiviża jistgħu fuq it-talba tagħhom jintużaw sabiex isaħħu l-kapaċità ta’ rfigħ tar-riskji tal-FEIS. F'dawn il-każijiet, għandhom ikunu japplikaw ir-regoli tal-FEIS. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Artikolu 125

Artikolu 125

It-trasferiment ta’ riżorsi għal strumenti stabbiliti skont dan ir-Regolament jew Regolamenti speċifiċi għas-settur

It-trasferiment ta’ riżorsi għal strumenti stabbiliti skont dan ir-Regolament jew Regolamenti speċifiċi għas-settur

Ir-riżorsi allokati lill-Istati Membri b’implimentazzjoni kondiviża jistgħu, fuq it-talba tagħhom, jiġu ttrasferiti lil strumenti stabbiliti skont dan ir-Regolament jew Regolamenti speċifiċi għas-settur. Il-Kummissjoni għandha timplimenta dawn ir-riżorsi skont il-punt (a) jew (c) tal-Artikolu 61(1), fejn possibbli għall-benefiċċju tal-Istat Membru kkonċernat. Barra minn hekk, riżorsi allokati lill-Istati Membri b’implimentazzjoni kondiviża jistgħu fuq it-talba tagħhom jintużaw sabiex isaħħu l-kapaċità ta’ rfigħ tar-riskji tal-FEIS. F'dawn il-każijiet, għandhom ikunu japplikaw ir-regoli tal-FEIS.

Ir-riżorsi allokati lill-Istati Membri b’implimentazzjoni kondiviża jistgħu, fuq it-talba tagħhom
  u bil-kunsens espliċitu tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni kkonċernati
  , jiġu ttrasferiti lil strumenti stabbiliti skont dan ir-Regolament jew Regolamenti speċifiċi għas-settur. Il-Kummissjoni għandha timplimenta dawn ir-riżorsi skont il-punt (a) jew (c) tal-Artikolu 61(1), fejn possibbli għall-benefiċċju
  tal-oqsma rilevanti (reġjuni u/jew livell lokali)
  tal-Istat Membru kkonċernat. Barra minn hekk, riżorsi allokati lill-Istati Membri b’implimentazzjoni kondiviża jistgħu fuq it-talba tagħhom jintużaw sabiex isaħħu l-kapaċità ta’ rfigħ tar-riskji tal-FEIS. F'dawn il-każijiet, għandhom ikunu japplikaw ir-regoli tal-FEIS.

Raġuni

Din iż-żieda ġġib l-Artikolu 125 konformi mal-emenda 6 tal-opinjoni tal-KtR dwar dan il-punt.

Emenda 5

Artikolu 265

Ibdel il-paragrafu 6:

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Jiddaħħal l-Artikolu 30a li ġej: | Jiddaħħal l-Artikolu 30a li ġej: |
| “Artikolu 30a | “Artikolu 30a |
| 1.   Parti minn allokazzjoni tal-Fondi SIE tal-Istat Membru tista’, fuq it-talba ta’ dak l-Istat Membru u bi qbil mal-Kummissjoni, tiġi ttrasferita lil strument wieħed jew diversi strumenti stabbiliti skont ir-Regolament Finanzjarju jew skont Regolamenti speċifiċi għas-settur jew sabiex tissaħħaħ il-kapaċità ta’ rfigħ tar-riskji tal-FSIE skont l-Artikolu 125 tar-Regolament Finanzjarju. It-talba għal trasferiment tal-allokazzjoni tal-Fondi SIE għandha tiġi sottomessa sat-30 ta’ Settembru. | 1.   Parti minn allokazzjoni tal-Fondi SIE tal-Istat Membru tista’, fuq it-talba ta’ dak l-Istat Membru
  skont l-Artikolu 5(1) ta’ dan ir-regolament,
  u bi qbil mal-Kummissjoni, tiġi ttrasferita lil strument wieħed jew diversi strumenti stabbiliti skont ir-Regolament Finanzjarju jew skont Regolamenti speċifiċi għas-settur jew sabiex tissaħħaħ il-kapaċità ta’ rfigħ tar-riskji tal-FSIE skont l-Artikolu 125 tar-Regolament Finanzjarju.
  Din it-talba tista’ ssir fuq l-inizjattiva tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni kkonċernati.
  It-talba għal trasferiment tal-allokazzjoni tal-Fondi SIE għandha tiġi sottomessa sat-30 ta’ Settembru. |
| 2.   Jistgħu jiġu ttrasferiti biss approprjazzjonijiet finanzjarji tas-snin futuri fil-pjan finanzjarju ta’ programm. | 2.   Jistgħu jiġu ttrasferiti biss approprjazzjonijiet finanzjarji tas-snin futuri fil-pjan finanzjarju ta’ programm. |
| 3.   It-talba għandha tkun akkumpanjata minn proposta li temenda l-programm jew programmi li minnhom se jsir it-trasferiment. Emendi korrispondenti għall-programm u għall-ftehim ta’ sħubija għandhom isiru skont l-Artikolu 30(2) li għandhom jistabbilixxu l-ammont totali ttrasferit għal kull sena rilevanti lill-Kummissjoni.” | 3.   It-talba għandha tkun akkumpanjata minn proposta li temenda l-programm jew programmi li minnhom se jsir it-trasferiment. Emendi korrispondenti għall-programm u għall-ftehim ta’ sħubija għandhom isiru skont l-Artikolu 30(2) li għandhom jistabbilixxu l-ammont totali ttrasferit għal kull sena rilevanti lill-Kummissjoni. |
| | 4.
     
  Il-Kummissjoni għandha tivverifika u tagħti trasferiment ta’ riżorsi biss jekk it-talba sottomessa mill-Istat Membru hija appoġġjata u aċċettata wkoll mill-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni kkonċernati. |
| | 5.
     
  Parti minn strument finanzjarju wieħed jew ta’ diversi strumenti finanzjarji stabbiliti skont ir-Regolament Finanzjarju jew allokazzjonijiet skont ir-Regolamenti speċifiċi għas-settur jew allokazzjonijiet għat-tisħiħ tal-kapaċità ta’ rfigħ tar-riskji tal-FEIS f’konformità mal-Artikolu 125 tar-Regolament Finanzjarju jistgħu, taħt l-istess kundizzjonijiet kif imsemmija fil-paragrafu wieħed, jiġu ttrasferiti għall-Fondi ESI.” |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Jiddaħħal l-Artikolu 30a li ġej:

Jiddaħħal l-Artikolu 30a li ġej:

“Artikolu 30a

“Artikolu 30a

1.   Parti minn allokazzjoni tal-Fondi SIE tal-Istat Membru tista’, fuq it-talba ta’ dak l-Istat Membru u bi qbil mal-Kummissjoni, tiġi ttrasferita lil strument wieħed jew diversi strumenti stabbiliti skont ir-Regolament Finanzjarju jew skont Regolamenti speċifiċi għas-settur jew sabiex tissaħħaħ il-kapaċità ta’ rfigħ tar-riskji tal-FSIE skont l-Artikolu 125 tar-Regolament Finanzjarju. It-talba għal trasferiment tal-allokazzjoni tal-Fondi SIE għandha tiġi sottomessa sat-30 ta’ Settembru.

1.   Parti minn allokazzjoni tal-Fondi SIE tal-Istat Membru tista’, fuq it-talba ta’ dak l-Istat Membru
  skont l-Artikolu 5(1) ta’ dan ir-regolament,
  u bi qbil mal-Kummissjoni, tiġi ttrasferita lil strument wieħed jew diversi strumenti stabbiliti skont ir-Regolament Finanzjarju jew skont Regolamenti speċifiċi għas-settur jew sabiex tissaħħaħ il-kapaċità ta’ rfigħ tar-riskji tal-FSIE skont l-Artikolu 125 tar-Regolament Finanzjarju.
  Din it-talba tista’ ssir fuq l-inizjattiva tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni kkonċernati.
  It-talba għal trasferiment tal-allokazzjoni tal-Fondi SIE għandha tiġi sottomessa sat-30 ta’ Settembru.

2.   Jistgħu jiġu ttrasferiti biss approprjazzjonijiet finanzjarji tas-snin futuri fil-pjan finanzjarju ta’ programm.

2.   Jistgħu jiġu ttrasferiti biss approprjazzjonijiet finanzjarji tas-snin futuri fil-pjan finanzjarju ta’ programm.

3.   It-talba għandha tkun akkumpanjata minn proposta li temenda l-programm jew programmi li minnhom se jsir it-trasferiment. Emendi korrispondenti għall-programm u għall-ftehim ta’ sħubija għandhom isiru skont l-Artikolu 30(2) li għandhom jistabbilixxu l-ammont totali ttrasferit għal kull sena rilevanti lill-Kummissjoni.”

3.   It-talba għandha tkun akkumpanjata minn proposta li temenda l-programm jew programmi li minnhom se jsir it-trasferiment. Emendi korrispondenti għall-programm u għall-ftehim ta’ sħubija għandhom isiru skont l-Artikolu 30(2) li għandhom jistabbilixxu l-ammont totali ttrasferit għal kull sena rilevanti lill-Kummissjoni.

4.
     
  Il-Kummissjoni għandha tivverifika u tagħti trasferiment ta’ riżorsi biss jekk it-talba sottomessa mill-Istat Membru hija appoġġjata u aċċettata wkoll mill-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni kkonċernati.

5.
     
  Parti minn strument finanzjarju wieħed jew ta’ diversi strumenti finanzjarji stabbiliti skont ir-Regolament Finanzjarju jew allokazzjonijiet skont ir-Regolamenti speċifiċi għas-settur jew allokazzjonijiet għat-tisħiħ tal-kapaċità ta’ rfigħ tar-riskji tal-FEIS f’konformità mal-Artikolu 125 tar-Regolament Finanzjarju jistgħu, taħt l-istess kundizzjonijiet kif imsemmija fil-paragrafu wieħed, jiġu ttrasferiti għall-Fondi ESI.”

Raġuni

Il-KtR jappoġġja t-talba għal iżjed flessibbiltà, iżda jirrikonoxxi r-riskju inerenti għall-Artikolu 30a, pereżempju mil-lat taċ-ċentralizzazzjoni u s-sussidjarjetà. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għalhekk jappoġġjaw it-tneħħija tal-Artikolu 30a matul it-trilogu. Madankollu, f’każ li l-Artikolu 30a jippersisti, huwa kruċjali għall-KtR li l-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-awtoritajiet ta’ ġestjoni jagħtu l-kunsens espliċitu tagħhom għall-approvazzjoni ta’ kwalunkwe trasferiment tar-riżorsi. It-trasferimenti m’għandhomx ikunu stimulati minn raġunijiet ta’ sussidjarjetà u l-ħtieġa għal investimenti strutturali.

Emenda 6

Artikolu 265

Ibdel il-paragrafu 13.2

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| 13.   Jiddaħħal l-Artikolu 39a li ġej: | 13.   Jiddaħħal l-Artikolu 39a li ġej: |
| (...) | (...) |
| 2.   Il-kontribuzzjoni msemmija fil-paragrafu 1 ma għandhiex taqbeż il-25 % tal-appoġġ totali pprovdut lir-riċevituri finali. Fir-reġjuni inqas żviluppati msemmijin fil-punt (b) tal-Artikolu 120(3), il-kontribuzzjoni finanzjarja tista’ taqbeż il-25 % fejn tkun iġġustifikata kif xieraq mill-valutazzjoni ex ante, iżda ma għandhiex taqbeż il-50 %. L-appoġġ totali msemmi f’dan il-paragrafu għandu jinvolvi l-ammont totali tas-self il-ġdid u tas-self iggarantit kif ukoll l-investimenti ta’ ekwità u ta’ kważi ekwità pprovduti lir-riċevituri finali. Is-self iggarantit imsemmi f’dan il-paragrafu għandu jiġi kkunsidrat biss Sa fejn ir-riżorsi tal-Fondi SIE jkunu impenjati għal kuntratti tal-garanzija kkalkolati fuq il-bażi ta’ valutazzjoni tar-riskju ex ante prudenti li tkopri diversi ammonti ta’ self ġdid. | 2.   Il-kontribuzzjoni msemmija fil-paragrafu 1 ma għandhiex taqbeż il-25 % tal-appoġġ totali pprovdut lir-riċevituri finali. Fir-reġjuni inqas żviluppati
  u ta’ tranżizzjoni
  msemmijin fil-punt (b) tal-Artikolu 120(3), il-kontribuzzjoni finanzjarja tista’ taqbeż il-25 % fejn tkun iġġustifikata kif xieraq mill-valutazzjoni ex ante, iżda ma għandhiex taqbeż il-50 %. L-appoġġ totali msemmi f’dan il-paragrafu għandu jinvolvi l-ammont totali tas-self il-ġdid u tas-self iggarantit kif ukoll l-investimenti ta’ ekwità u ta’ kważi ekwità pprovduti lir-riċevituri finali. Is-self iggarantit imsemmi f’dan il-paragrafu għandu jiġi kkunsidrat biss Sa fejn ir-riżorsi tal-Fondi SIE jkunu impenjati għal kuntratti tal-garanzija kkalkolati fuq il-bażi ta’ valutazzjoni tar-riskju ex ante prudenti li tkopri diversi ammonti ta’ self ġdid. |
| (...) | (...) |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

13.   Jiddaħħal l-Artikolu 39a li ġej:

13.   Jiddaħħal l-Artikolu 39a li ġej:

(...)

(...)

2.   Il-kontribuzzjoni msemmija fil-paragrafu 1 ma għandhiex taqbeż il-25 % tal-appoġġ totali pprovdut lir-riċevituri finali. Fir-reġjuni inqas żviluppati msemmijin fil-punt (b) tal-Artikolu 120(3), il-kontribuzzjoni finanzjarja tista’ taqbeż il-25 % fejn tkun iġġustifikata kif xieraq mill-valutazzjoni ex ante, iżda ma għandhiex taqbeż il-50 %. L-appoġġ totali msemmi f’dan il-paragrafu għandu jinvolvi l-ammont totali tas-self il-ġdid u tas-self iggarantit kif ukoll l-investimenti ta’ ekwità u ta’ kważi ekwità pprovduti lir-riċevituri finali. Is-self iggarantit imsemmi f’dan il-paragrafu għandu jiġi kkunsidrat biss Sa fejn ir-riżorsi tal-Fondi SIE jkunu impenjati għal kuntratti tal-garanzija kkalkolati fuq il-bażi ta’ valutazzjoni tar-riskju ex ante prudenti li tkopri diversi ammonti ta’ self ġdid.

2.   Il-kontribuzzjoni msemmija fil-paragrafu 1 ma għandhiex taqbeż il-25 % tal-appoġġ totali pprovdut lir-riċevituri finali. Fir-reġjuni inqas żviluppati
  u ta’ tranżizzjoni
  msemmijin fil-punt (b) tal-Artikolu 120(3), il-kontribuzzjoni finanzjarja tista’ taqbeż il-25 % fejn tkun iġġustifikata kif xieraq mill-valutazzjoni ex ante, iżda ma għandhiex taqbeż il-50 %. L-appoġġ totali msemmi f’dan il-paragrafu għandu jinvolvi l-ammont totali tas-self il-ġdid u tas-self iggarantit kif ukoll l-investimenti ta’ ekwità u ta’ kważi ekwità pprovduti lir-riċevituri finali. Is-self iggarantit imsemmi f’dan il-paragrafu għandu jiġi kkunsidrat biss Sa fejn ir-riżorsi tal-Fondi SIE jkunu impenjati għal kuntratti tal-garanzija kkalkolati fuq il-bażi ta’ valutazzjoni tar-riskju ex ante prudenti li tkopri diversi ammonti ta’ self ġdid.

(...)

(...)

Raġuni

Din il-miżura fir-Regolament Omnibus hija mfassla biex tippermetti l-użu ta’ riżorsi tal-Fondi Strutturali biex jappoġġjaw Pjattaformi ta’ Investiment tal-FEIS. Din il-proposta testendi l-ambitu ġeografiku tal-flessibbiltà addizzjonali biex jiġi żgurat kontribut tal-FSIE ta’ aktar minn 25 % tal-appoġġ totali meta jkun iġġustifikat permezz ta’ valutazzjoni ex-ante.

Dan se jippermetti flessibbiltà akbar fit-tfassil ta’ fondi biex jirriflettu kundizzjonijiet settorjali u lokali, filwaqt li jinżamm biżżejjed kontroll fuq l-użu ħażin tal-flessibbiltà permezz tar-rekwiżit għal kwalunkwe effett ta’ lieva fuq 25 % ġustifikat minn valutazzjoni ex ante.

Emenda 7

Artikolu 265

Ibdel il-paragrafu 13.6

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| 13.   Jiddaħħal l-Artikolu 39a li ġej: | 13.   Jiddaħħal l-Artikolu 39a li ġej: |
| (...) | (...) |
| 6.   Meta jimplimentaw strumenti finanzjarji skont il-punt (c) tal-Artikolu 38(1), il-korpi msemmijin fil-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu għandhom jiżguraw konformità mal-liġi applikabbli, inklużi r-regoli li jkopru l-Fondi SIE, l-għajnuna mill-Istat, l-akkwist pubbliku u l-istandards rilevanti u l-leġiżlazzjoni applikabbli dwar il-prevenzjoni tal-ħasil tal-flus, il-ġlieda kontra t-terroriżmu, il-frodi fiskali u l-evażjoni tat-taxxa. Dawk il-fruntieri ma għandhomx jużaw strutturi għall-evitar tat-taxxa jew jieħdu sehem fihom, speċjalment skemi aggressivi ta’ ppjanar tat-taxxa jew prattiki li ma jikkonformawx mal-kriterji ta’ governanza tajba, kif stipulati fil-leġiżlazzjoni tal-UE
  inklużi r-rakkomandazzjonijiet u l-komunikazzjonijiet tal-Kummissjoni jew kwalunkwe avviż formali minn din tal-aħħar
  . Ma għandhomx ikunu stabbiliti u fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-operazzjonijiet finanzjarji, ma għandux ikollhom relazzjonijiet kummerċjali ma’ entitajiet f’ġurisdizzjonijiet li ma jikkooperawx mal-Unjoni fir-rigward tal-applikazzjoni tal-istandards tat-taxxa maqbulin f’livell internazzjonali dwar it-trasparenza u l-iskambju ta’ informazzjoni. Dawk il-korpi jistgħu, taħt ir-responsabbiltà tagħhom, jikkonkludu ftehimiet ma’ intermedjarji finanzjarji għall-implimentazzjoni ta’ operazzjonijiet finanzjarji. Għandhom jittrasponu r-rekwiżiti msemmijin f’dan il-paragrafu fil-kuntratti tagħhom mal-intermedjarji finanzjarji magħżulin sabiex jieħdu sehem fl-eżekuzzjoni tal-operazzjonijiet finanzjarji skont it-tali ftehimiet. | 6.   Meta jimplimentaw strumenti finanzjarji skont il-punt (c) tal-Artikolu 38(1), il-korpi msemmijin fil-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu għandhom jiżguraw konformità mal-liġi applikabbli, inklużi r-regoli li jkopru l-Fondi SIE, l-għajnuna mill-Istat, l-akkwist pubbliku u l-istandards rilevanti u l-leġiżlazzjoni applikabbli dwar il-prevenzjoni tal-ħasil tal-flus, il-ġlieda kontra t-terroriżmu, il-frodi fiskali u l-evażjoni tat-taxxa. Dawk il-fruntieri ma għandhomx jużaw strutturi għall-evitar tat-taxxa jew jieħdu sehem fihom, speċjalment skemi aggressivi ta’ ppjanar tat-taxxa jew prattiki li ma jikkonformawx mal-kriterji ta’ governanza tajba, kif stipulati fil-leġislazzjoni tal-UE
  , il-konklużjonijiet tal-Kunsill jew ir-rakkomandazzjonijiet u l-komunikazzjonijiet tal-Kummissjoni jew kwalunkwe struzzjoni formali maħruġa mill-Kummissjoni fuq dik il-bażi
  . Ma għandhomx ikunu stabbiliti u fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-operazzjonijiet finanzjarji, ma għandux ikollhom relazzjonijiet kummerċjali ma’ entitajiet f’ġurisdizzjonijiet li ma jikkooperawx mal-Unjoni fir-rigward tal-applikazzjoni tal-istandards tat-taxxa maqbulin f’livell internazzjonali dwar it-trasparenza u l-iskambju ta’ informazzjoni. Dawk il-korpi jistgħu, taħt ir-responsabbiltà tagħhom, jikkonkludu ftehimiet ma’ intermedjarji finanzjarji għall-implimentazzjoni ta’ operazzjonijiet finanzjarji. Għandhom jittrasponu r-rekwiżiti msemmijin f’dan il-paragrafu fil-kuntratti tagħhom mal-intermedjarji finanzjarji magħżulin sabiex jieħdu sehem fl-eżekuzzjoni tal-operazzjonijiet finanzjarji skont it-tali ftehimiet. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

13.   Jiddaħħal l-Artikolu 39a li ġej:

13.   Jiddaħħal l-Artikolu 39a li ġej:

(...)

(...)

6.   Meta jimplimentaw strumenti finanzjarji skont il-punt (c) tal-Artikolu 38(1), il-korpi msemmijin fil-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu għandhom jiżguraw konformità mal-liġi applikabbli, inklużi r-regoli li jkopru l-Fondi SIE, l-għajnuna mill-Istat, l-akkwist pubbliku u l-istandards rilevanti u l-leġiżlazzjoni applikabbli dwar il-prevenzjoni tal-ħasil tal-flus, il-ġlieda kontra t-terroriżmu, il-frodi fiskali u l-evażjoni tat-taxxa. Dawk il-fruntieri ma għandhomx jużaw strutturi għall-evitar tat-taxxa jew jieħdu sehem fihom, speċjalment skemi aggressivi ta’ ppjanar tat-taxxa jew prattiki li ma jikkonformawx mal-kriterji ta’ governanza tajba, kif stipulati fil-leġiżlazzjoni tal-UE
  inklużi r-rakkomandazzjonijiet u l-komunikazzjonijiet tal-Kummissjoni jew kwalunkwe avviż formali minn din tal-aħħar
  . Ma għandhomx ikunu stabbiliti u fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-operazzjonijiet finanzjarji, ma għandux ikollhom relazzjonijiet kummerċjali ma’ entitajiet f’ġurisdizzjonijiet li ma jikkooperawx mal-Unjoni fir-rigward tal-applikazzjoni tal-istandards tat-taxxa maqbulin f’livell internazzjonali dwar it-trasparenza u l-iskambju ta’ informazzjoni. Dawk il-korpi jistgħu, taħt ir-responsabbiltà tagħhom, jikkonkludu ftehimiet ma’ intermedjarji finanzjarji għall-implimentazzjoni ta’ operazzjonijiet finanzjarji. Għandhom jittrasponu r-rekwiżiti msemmijin f’dan il-paragrafu fil-kuntratti tagħhom mal-intermedjarji finanzjarji magħżulin sabiex jieħdu sehem fl-eżekuzzjoni tal-operazzjonijiet finanzjarji skont it-tali ftehimiet.

6.   Meta jimplimentaw strumenti finanzjarji skont il-punt (c) tal-Artikolu 38(1), il-korpi msemmijin fil-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu għandhom jiżguraw konformità mal-liġi applikabbli, inklużi r-regoli li jkopru l-Fondi SIE, l-għajnuna mill-Istat, l-akkwist pubbliku u l-istandards rilevanti u l-leġiżlazzjoni applikabbli dwar il-prevenzjoni tal-ħasil tal-flus, il-ġlieda kontra t-terroriżmu, il-frodi fiskali u l-evażjoni tat-taxxa. Dawk il-fruntieri ma għandhomx jużaw strutturi għall-evitar tat-taxxa jew jieħdu sehem fihom, speċjalment skemi aggressivi ta’ ppjanar tat-taxxa jew prattiki li ma jikkonformawx mal-kriterji ta’ governanza tajba, kif stipulati fil-leġislazzjoni tal-UE
  , il-konklużjonijiet tal-Kunsill jew ir-rakkomandazzjonijiet u l-komunikazzjonijiet tal-Kummissjoni jew kwalunkwe struzzjoni formali maħruġa mill-Kummissjoni fuq dik il-bażi
  . Ma għandhomx ikunu stabbiliti u fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-operazzjonijiet finanzjarji, ma għandux ikollhom relazzjonijiet kummerċjali ma’ entitajiet f’ġurisdizzjonijiet li ma jikkooperawx mal-Unjoni fir-rigward tal-applikazzjoni tal-istandards tat-taxxa maqbulin f’livell internazzjonali dwar it-trasparenza u l-iskambju ta’ informazzjoni. Dawk il-korpi jistgħu, taħt ir-responsabbiltà tagħhom, jikkonkludu ftehimiet ma’ intermedjarji finanzjarji għall-implimentazzjoni ta’ operazzjonijiet finanzjarji. Għandhom jittrasponu r-rekwiżiti msemmijin f’dan il-paragrafu fil-kuntratti tagħhom mal-intermedjarji finanzjarji magħżulin sabiex jieħdu sehem fl-eżekuzzjoni tal-operazzjonijiet finanzjarji skont it-tali ftehimiet.

Raġuni

Il-KtR huwa tal-fehma li hija biss leġislazzjoni vinkolanti li tista’ tipprovdi ċ-ċertezza legali meħtieġa dwar dispożizzjonijiet dwar l-evitar tat-taxxa. Wara diskussjonijiet ulterjuri bejn id-DĠ baġit u r-relatur, id-DĠ baġit irrikonoxxa t-talba ta’ ċertezza legali mill-KtR u aċċetta li l-formulazzjoni tiġi allinjata u jintuża t-terminu “struzzjoni formali”.

Emenda 8

Artikolu 265

Ibdel il-paragrafu 16

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Fl-Artikolu 42(5),
  l-ewwel subparagrafu jinbidel b’dan li ġej: | L-Artikolu 42 huwa emendat kif ġej: |
| (...) | (a) | fil-paragrafu 3, l-ewwel subparagrafu jinbidel b'dan li ġej:



  Fil-każ ta' strumenti bbażati fuq l-ekwità mmirati lejn impriżi msemmija fl-Artikolu 37(4) li għalihom ġie ffirmat il-ftehim ta' finanzjament imsemmi fil-punt (b) tal-Artikolu 38(7) qabel il-31 ta' Diċembru 2018, li sa tmiem il-perjodu ta' eliġibbiltà investew tal-anqas 55 % tar-riżorsi tal-programmi impenjati fil-ftehim ta' finanzjament relevanti, ammont limitat ta' pagamenti għal investimenti f'riċevituri finali għandu jsir għal perjodu li ma jaqbiżx erba' snin wara t-tmiem tal-perjodu ta' eliġibbiltà jista' jitqies bħala infiq eliġibbli, meta jitħallas f'escrow account li ġie stabbilit speċifikament għal dak il-għan, sakemm ir-regoli tal-għajnuna mill-Istati jiġu osservati u jiġu sodisfatti l-kondizzjonijiet kollha stabbiliti aktar 'l isfel. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Fl-Artikolu 42(5),
  l-ewwel subparagrafu jinbidel b’dan li ġej:

L-Artikolu 42 huwa emendat kif ġej:

(...)

(a)

fil-paragrafu 3, l-ewwel subparagrafu jinbidel b'dan li ġej:

| (b) | fil-paragrafu 5,
  l-ewwel subparagrafu jinbidel b'dan li ġej:
  (...) |
| --- | --- |

(b)

fil-paragrafu 5,
  l-ewwel subparagrafu jinbidel b'dan li ġej:

(...)

Raġuni

L-uniku punt li qed jiġi propost jinbidel huwa 2017 (isir 2018). Sabiex jittieħed kont ta’ dawn l-istrumenti finanzjarji minkejja li jintemm il-perjodu ta’ eliġibbiltà fl-aħħar tal-2023, ir-Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni pprovda li taħt ċerti kundizzjonijiet limitati, il-fondi jistgħu jiġu assenjati għall-infiq wara l-għeluq, sakemm ikun daħal fis-seħħ il-ftehim ta’ finanzjament rilevanti sal-31 ta’ Diċembru 2017.

Fid-dawl taż-żmien meħtieġ għall-iffirmar ta’ ftehimiet ta’ finanzjament ma’ maniġers tal-fondi, id-data ta’ skadenza ta’ tmiem l-2017 hija kkunsidrata li ma tistax tintlaħaq fil-prattika, u b’hekk tiskoraġġixxi għadd ta’ Awtoritajiet ta’ Ġestjoni minn tmexxija xierqa tal-allokazzjonijiet tal-FSIE tagħhom lejn l-indirizzar ta’ oqsma partikolarment promettenti fil-mira ta’ fondi ta’ ekwità.

Intelliġenza tas-suq b’saħħitha tissuġġerixxi li għadd konsiderevoli ta’ investimenti ta’ ekwità tal-FSIE jistgħu jiġu appoġġjati fl-Ewropa – b’impatti kbar fuq l-impjiegi u t-tkabbir – jekk id-data tal-għeluq ittawlet sal-31 ta’ Diċembru 2018, mingħajr ma jiġu emendati parametri oħrajn li jiżguraw l-FSIE kontra r-riskju ta’ “pparkjar ta’ fondi”.

Emenda 9

Artikolu 265

Ibdel il-paragrafu 17

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| 17.   Jiddaħħal l-Artikolu 43a li ġej: | 17.   Jiddaħħal l-Artikolu 43a li ġej: |
| “Artikolu 43a | “Artikolu 43a |
| Trattament differenzjat tal-investituri | Trattament differenzjat tal-investituri |
| 1.   L-appoġġ mill-Fondi SIE għal strumenti finanzjarji investiti f’benefiċjarji finali u gwadanji u qligħ jew redditi oħrajn, bħall-imgħax, it-tariffi ta’ garanzija, id-dividendi, il-gwadanji kapitali jew kwalunkwe dħul ieħor iġġenerat minn dawk l-investimenti, li huma attribwibbli għall-appoġġ mill-Fondi SIE, jistgħu jintużaw għat-trattament differenzjat ta’ investituri privati, kif ukoll mill-BEI meta juża l-garanzija tal-UE skont ir-Regolament (UE) 2015/1017. Tali trattament differenzjat għandu jkun iġġustifikat mill-ħtieġa li jiġu attirati riżorsi tal-kontropartijiet privati. | 1.   L-appoġġ mill-Fondi SIE għal strumenti finanzjarji investiti f’benefiċjarji finali u gwadanji u qligħ jew redditi oħrajn, bħall-imgħax, it-tariffi ta’ garanzija, id-dividendi, il-gwadanji kapitali jew kwalunkwe dħul ieħor iġġenerat minn dawk l-investimenti, li huma attribwibbli għall-appoġġ mill-Fondi SIE, jistgħu jintużaw għat-trattament differenzjat ta’ investituri privati, kif ukoll mill-BEI meta juża l-garanzija tal-UE skont ir-Regolament (UE) 2015/1017. Tali trattament differenzjat għandu jkun iġġustifikat mill-ħtieġa li jiġu attirati riżorsi tal-kontropartijiet privati. (...)” |
| 2.
     
  Il-ħtieġa u l-livell ta’ trattament differenzjat kif imsemmijin fil-paragrafu 1 għandhom ikunu stabbiliti fil-valutazzjoni ex ante.


  (...)” | |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

17.   Jiddaħħal l-Artikolu 43a li ġej:

17.   Jiddaħħal l-Artikolu 43a li ġej:

“Artikolu 43a

“Artikolu 43a

Trattament differenzjat tal-investituri

Trattament differenzjat tal-investituri

1.   L-appoġġ mill-Fondi SIE għal strumenti finanzjarji investiti f’benefiċjarji finali u gwadanji u qligħ jew redditi oħrajn, bħall-imgħax, it-tariffi ta’ garanzija, id-dividendi, il-gwadanji kapitali jew kwalunkwe dħul ieħor iġġenerat minn dawk l-investimenti, li huma attribwibbli għall-appoġġ mill-Fondi SIE, jistgħu jintużaw għat-trattament differenzjat ta’ investituri privati, kif ukoll mill-BEI meta juża l-garanzija tal-UE skont ir-Regolament (UE) 2015/1017. Tali trattament differenzjat għandu jkun iġġustifikat mill-ħtieġa li jiġu attirati riżorsi tal-kontropartijiet privati.

1.   L-appoġġ mill-Fondi SIE għal strumenti finanzjarji investiti f’benefiċjarji finali u gwadanji u qligħ jew redditi oħrajn, bħall-imgħax, it-tariffi ta’ garanzija, id-dividendi, il-gwadanji kapitali jew kwalunkwe dħul ieħor iġġenerat minn dawk l-investimenti, li huma attribwibbli għall-appoġġ mill-Fondi SIE, jistgħu jintużaw għat-trattament differenzjat ta’ investituri privati, kif ukoll mill-BEI meta juża l-garanzija tal-UE skont ir-Regolament (UE) 2015/1017. Tali trattament differenzjat għandu jkun iġġustifikat mill-ħtieġa li jiġu attirati riżorsi tal-kontropartijiet privati. (...)”

2.
     
  Il-ħtieġa u l-livell ta’ trattament differenzjat kif imsemmijin fil-paragrafu 1 għandhom ikunu stabbiliti fil-valutazzjoni ex ante.

(...)”

Raġuni

Dan il-paragrafu huwa skadut, billi huwa diġà ddikjarat fl-Artikolu 37(2)(c): “[...] inkluża, jekk ikun il-każ, valutazzjoni tal-ħtieġa, u l-livell, ta’ trattament differenzjat biex jiġu attirati riżorsi tal-kontroparti minn investituri privati”. Għaldaqstant dan il-paragrafu għandu jitħassar.

Emenda 10

Artikolu 265

Ibdel il-paragrafu 24

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| L-Artikolu 61 huwa emendat kif ġej: | L-Artikolu 61 huwa emendat kif ġej: |
| Fil-paragrafu 3, jiddaħħal punt ġdid (aa) wara l-punt (a): | Fil-paragrafu 3, jiddaħħal punt ġdid (aa) wara l-punt (a): |
| “l-applikazzjoni ta’ perċentwal tad-dħul nett b’rata fissa stabbilit minn Stat Membru għal settur jew għal sottosettur mhux kopert mill-punt (a). Qabel l-applikazzjoni tar-rata fissa, l-awtorità tal-awditjar responsabbli għandha
  tkun issodisfata
  li r-rata fissa ġiet stabbilita b’metodu ġust, ekwitabbli u verifikabbli bbażat fuq dejta storika jew kriterji oġġettivi.”; | “l-applikazzjoni ta’ perċentwal tad-dħul nett b’rata fissa stabbilit minn Stat Membru għal settur jew għal sottosettur mhux kopert mill-punt (a). Qabel l-applikazzjoni tar-rata fissa,
  l-awtorità ta’ ġestjoni responsabbli – bil-qbil minn qabel
  mill-awtorità tal-awditjar –għandha
  tiżgura
  li r-rata fissa ġiet stabbilita b’metodu ġust, ekwitabbli u verifikabbli bbażat fuq dejta storika jew kriterji oġġettivi.”; |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

L-Artikolu 61 huwa emendat kif ġej:

L-Artikolu 61 huwa emendat kif ġej:

Fil-paragrafu 3, jiddaħħal punt ġdid (aa) wara l-punt (a):

Fil-paragrafu 3, jiddaħħal punt ġdid (aa) wara l-punt (a):

“l-applikazzjoni ta’ perċentwal tad-dħul nett b’rata fissa stabbilit minn Stat Membru għal settur jew għal sottosettur mhux kopert mill-punt (a). Qabel l-applikazzjoni tar-rata fissa, l-awtorità tal-awditjar responsabbli għandha
  tkun issodisfata
  li r-rata fissa ġiet stabbilita b’metodu ġust, ekwitabbli u verifikabbli bbażat fuq dejta storika jew kriterji oġġettivi.”;

“l-applikazzjoni ta’ perċentwal tad-dħul nett b’rata fissa stabbilit minn Stat Membru għal settur jew għal sottosettur mhux kopert mill-punt (a). Qabel l-applikazzjoni tar-rata fissa,
  l-awtorità ta’ ġestjoni responsabbli – bil-qbil minn qabel
  mill-awtorità tal-awditjar –għandha
  tiżgura
  li r-rata fissa ġiet stabbilita b’metodu ġust, ekwitabbli u verifikabbli bbażat fuq dejta storika jew kriterji oġġettivi.”;

Raġuni

Raġuni

Għandu jkun hemm approvazzjoni minn qabel ta’ (metodu ta’) rata fissa, inkella din id-dispożizzjoni ma tipprovdi l-ebda ċertezza legali.

Emenda 11

Emenda 11

Artikolu 265

Ibdel il-paragrafu 26

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| 26.   L-Artikolu 67 huwa emendat kif ġej: | 26.   L-Artikolu 67 huwa emendat kif ġej: |
| (...) | (...) |
| (ii) | jiddaħħal il-punt (e): |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

26.   L-Artikolu 67 huwa emendat kif ġej:

26.   L-Artikolu 67 huwa emendat kif ġej:

(...)

(...)

(ii)

jiddaħħal il-punt (e):

| (ii) | jiddaħħal il-punt (e): |
| --- | --- |

(ii)

jiddaħħal il-punt (e):

| | “(e) | finanzjament li mhuwiex marbut mal-kostijiet tal-operazzjonijiet rilevanti iżda huwa bbażat fuq l-issodisfar tal-kundizzjonijiet relatati mat-twettiq ta’ progress fl-implimentazzjoni jew fil-kisba tal-objettivi tal-programmi. Il-modalitajiet iddettaljati li jikkonċernaw il-kundizzjonijiet ta’ finanzjament u l-applikazzjoni tagħhom għandhom ikunu stabbilit f’atti delegati adottati skont l-għoti tas-setgħa stipulat fil-paragrafu 5.” |
| --- | --- | --- |

“(e)

finanzjament li mhuwiex marbut mal-kostijiet tal-operazzjonijiet rilevanti iżda huwa bbażat fuq l-issodisfar tal-kundizzjonijiet relatati mat-twettiq ta’ progress fl-implimentazzjoni jew fil-kisba tal-objettivi tal-programmi. Il-modalitajiet iddettaljati li jikkonċernaw il-kundizzjonijiet ta’ finanzjament u l-applikazzjoni tagħhom għandhom ikunu stabbilit f’atti delegati adottati skont l-għoti tas-setgħa stipulat fil-paragrafu 5.”

| | “(e) | finanzjament li mhuwiex marbut mal-kostijiet tal-operazzjonijiet rilevanti iżda huwa bbażat fuq l-issodisfar tal-kundizzjonijiet relatati mat-twettiq ta’ progress fl-implimentazzjoni jew fil-kisba tal-objettivi tal-programmi. Il-modalitajiet iddettaljati li jikkonċernaw il-kundizzjonijiet ta’ finanzjament u l-applikazzjoni tagħhom
  , kif ukoll ir-rekwiżiti ta’ awditjar,
  għandhom ikunu stabbilit f’atti delegati adottati skont l-għoti tas-setgħa stipulat fil-paragrafu 5.” |
| --- | --- | --- |

“(e)

finanzjament li mhuwiex marbut mal-kostijiet tal-operazzjonijiet rilevanti iżda huwa bbażat fuq l-issodisfar tal-kundizzjonijiet relatati mat-twettiq ta’ progress fl-implimentazzjoni jew fil-kisba tal-objettivi tal-programmi. Il-modalitajiet iddettaljati li jikkonċernaw il-kundizzjonijiet ta’ finanzjament u l-applikazzjoni tagħhom
  , kif ukoll ir-rekwiżiti ta’ awditjar,
  għandhom ikunu stabbilit f’atti delegati adottati skont l-għoti tas-setgħa stipulat fil-paragrafu 5.”

, kif ukoll ir-rekwiżiti ta’ awditjar,

Raġuni

Raġuni

L-inklużjoni ta’ rekwiżiti ta’ awditjar fl-atti delegati dwar il-baġitjar abbażi tal-prestazzjoni se tipprovdi aktar assigurazzjoni legali minn qabel.

Emenda 12

Emenda 12

Artikolu 265

Ibdel il-paragrafu 27

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| 27.   L-Artikolu 68 jinbidel b'dan li ġej: | 27.   L-Artikolu 68 jinbidel b'dan li ġej: |
| “Artikolu 68 | “Artikolu 68 |
| Finanzjament b’rata fissa għal kostijiet indiretti li jikkonċernaw għotjiet u assistenza ripagabbli | Finanzjament b’rata fissa għal kostijiet indiretti li jikkonċernaw għotjiet u assistenza ripagabbli |
| Meta l-implimentazzjoni ta’ operazzjoni toħloq kostijiet indiretti, dawn jistgħu jiġu kkalkolati b'rata fissa b’wieħed mill-modi li ġejjin: | Meta l-implimentazzjoni ta’ operazzjoni toħloq kostijiet indiretti, dawn jistgħu jiġu kkalkolati b'rata fissa b’wieħed mill-modi li ġejjin: |
| (a) | rata fissa sa 25 % tal-kostijiet diretti eliġibbli, diment li r-rata tiġi kkalkolata abbażi ta’ metodu ta’ kalkolu ġust, ekwu u verifikabbli jew metodu applikat skont skemi għal għotjiet iffinanzjati għalkollox mill-Istat Membru għal tip simili ta’ operazzjoni u ta’ benefiċjarju; |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

27.   L-Artikolu 68 jinbidel b'dan li ġej:

27.   L-Artikolu 68 jinbidel b'dan li ġej:

“Artikolu 68

“Artikolu 68

Finanzjament b’rata fissa għal kostijiet indiretti li jikkonċernaw għotjiet u assistenza ripagabbli

Finanzjament b’rata fissa għal kostijiet indiretti li jikkonċernaw għotjiet u assistenza ripagabbli

Meta l-implimentazzjoni ta’ operazzjoni toħloq kostijiet indiretti, dawn jistgħu jiġu kkalkolati b'rata fissa b’wieħed mill-modi li ġejjin:

Meta l-implimentazzjoni ta’ operazzjoni toħloq kostijiet indiretti, dawn jistgħu jiġu kkalkolati b'rata fissa b’wieħed mill-modi li ġejjin:

(a)

rata fissa sa 25 % tal-kostijiet diretti eliġibbli, diment li r-rata tiġi kkalkolata abbażi ta’ metodu ta’ kalkolu ġust, ekwu u verifikabbli jew metodu applikat skont skemi għal għotjiet iffinanzjati għalkollox mill-Istat Membru għal tip simili ta’ operazzjoni u ta’ benefiċjarju;

| (a) | rata fissa sa 25 % tal-kostijiet diretti eliġibbli, diment li r-rata tiġi kkalkolata abbażi ta’ metodu ta’ kalkolu ġust, ekwu u verifikabbli jew metodu applikat skont skemi għal għotjiet iffinanzjati għalkollox mill-Istat Membru għal tip simili ta’ operazzjoni u ta’ benefiċjarju; |
| --- | --- |

(a)

rata fissa sa 25 % tal-kostijiet diretti eliġibbli, diment li r-rata tiġi kkalkolata abbażi ta’ metodu ta’ kalkolu ġust, ekwu u verifikabbli jew metodu applikat skont skemi għal għotjiet iffinanzjati għalkollox mill-Istat Membru għal tip simili ta’ operazzjoni u ta’ benefiċjarju;

| (b) | rata fissa sa massimu ta’ 15 % tal-kostijiet diretti tal-persunal eliġibbli mingħajr ma jkun hemm obbligu fuq l-Istat Membru li jagħmel kalkolu biex jiddetermina r-rata applikabbli; |
| --- | --- |

(b)

rata fissa sa massimu ta’ 15 % tal-kostijiet diretti tal-persunal eliġibbli mingħajr ma jkun hemm obbligu fuq l-Istat Membru li jagħmel kalkolu biex jiddetermina r-rata applikabbli;

| (b) | rata fissa sa massimu ta’ 15 % tal-kostijiet diretti tal-persunal eliġibbli mingħajr ma jkun hemm obbligu fuq l-Istat Membru li jagħmel kalkolu biex jiddetermina r-rata applikabbli; |
| --- | --- |

(b)

rata fissa sa massimu ta’ 15 % tal-kostijiet diretti tal-persunal eliġibbli mingħajr ma jkun hemm obbligu fuq l-Istat Membru li jagħmel kalkolu biex jiddetermina r-rata applikabbli;

| (c) | rata fissa applikata għal kostijiet diretti eliġibbli bbażata fuq metodi eżistenti u rati korrispondenti, applikabbli f’politiki tal-Unjoni għal tip simili ta' operazzjoni u ta' benefiċjarju. |
| --- | --- |

(c)

rata fissa applikata għal kostijiet diretti eliġibbli bbażata fuq metodi eżistenti u rati korrispondenti, applikabbli f’politiki tal-Unjoni għal tip simili ta' operazzjoni u ta' benefiċjarju.

| (c) | rata fissa applikata għal kostijiet diretti eliġibbli bbażata fuq metodi eżistenti u rati korrispondenti, applikabbli f’politiki tal-Unjoni għal tip simili ta' operazzjoni u ta' benefiċjarju. |
| --- | --- |

(c)

rata fissa applikata għal kostijiet diretti eliġibbli bbażata fuq metodi eżistenti u rati korrispondenti, applikabbli f’politiki tal-Unjoni għal tip simili ta' operazzjoni u ta' benefiċjarju.

Il-Kummissjoni tingħata s-setgħa li tadotta atti delegati skont l-Artikolu 149
  li jikkonċerna d-definizzjoni
  tar-rata fissa u tal-metodi relatati msemmija fil-punt (c) tal-ewwel subparagrafu ta' dan il-paragrafu.”;

li jikkonċerna d-definizzjoni

Il-Kummissjoni tingħata s-setgħa li tadotta atti delegati skont l-Artikolu 149
  biex jissuplimentaw id-definizzjoni
  tar-rata fissa u tal-metodi relatati msemmija fil-punt (c) tal-ewwel subparagrafu ta' dan il-paragrafu.”;

biex jissuplimentaw id-definizzjoni

Raġuni

Raġuni

Iċ-ċertezza legali m’għandhiex tiġi rtirata permezz ta’ atti delegati.

Emenda 13

Emenda 13

Artikolu 265

Ibdel il-paragrafu 28

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| 28.   jiddaħħlu l-Artikoli 68a u 68b li ġejjin:
  (...) | 28.   jiddaħħlu l-Artikoli 68a u 68b li ġejjin:
  (...) |
| 1. | Il-kostijiet diretti tal-persunal ta’ operazzjoni jistgħu jiġu kkalkolati b'rata fissa ta' mhux aktar minn 20 % tal-kostijiet diretti minbarra l-kostijiet tal-persunal ta’ dik l-operazzjoni. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

28.   jiddaħħlu l-Artikoli 68a u 68b li ġejjin:

(...)

28.   jiddaħħlu l-Artikoli 68a u 68b li ġejjin:

(...)

1.

Il-kostijiet diretti tal-persunal ta’ operazzjoni jistgħu jiġu kkalkolati b'rata fissa ta' mhux aktar minn 20 % tal-kostijiet diretti minbarra l-kostijiet tal-persunal ta’ dik l-operazzjoni.

| 1. | Il-kostijiet diretti tal-persunal ta’ operazzjoni jistgħu jiġu kkalkolati b'rata fissa ta' mhux aktar minn 20 % tal-kostijiet diretti minbarra l-kostijiet tal-persunal ta’ dik l-operazzjoni
  , mingħajr ma jkun hemm obbligu fuq l-Istat Membru li jagħmel kalkolu biex jiddetermina r-rata applikabbli
  . |
| --- | --- |

1.

Il-kostijiet diretti tal-persunal ta’ operazzjoni jistgħu jiġu kkalkolati b'rata fissa ta' mhux aktar minn 20 % tal-kostijiet diretti minbarra l-kostijiet tal-persunal ta’ dik l-operazzjoni
  , mingħajr ma jkun hemm obbligu fuq l-Istat Membru li jagħmel kalkolu biex jiddetermina r-rata applikabbli
  .

, mingħajr ma jkun hemm obbligu fuq l-Istat Membru li jagħmel kalkolu biex jiddetermina r-rata applikabbli

Raġuni

Raġuni

Din hija semplifikazzjoni reali u tipprovdi ċertezza legali.

Emenda 14

Emenda 14

Artikolu 265

Ibdel il-paragrafu 52

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| L-Artikolu 127 huwa emendat kif ġej: | L-Artikolu 127 huwa emendat kif ġej: |
| (a) | fit-tielet subparagrafu tal-paragrafu 1, ir-referenza għat-“tieni subparagrafu tal-Artikolu 59(5) tar-Regolament Finanzjarju” tinbidel bit-“tieni subparagrafu tal-Artikolu 62(5) tar-Regolament Finanzjarju”. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

L-Artikolu 127 huwa emendat kif ġej:

L-Artikolu 127 huwa emendat kif ġej:

(a)

fit-tielet subparagrafu tal-paragrafu 1, ir-referenza għat-“tieni subparagrafu tal-Artikolu 59(5) tar-Regolament Finanzjarju” tinbidel bit-“tieni subparagrafu tal-Artikolu 62(5) tar-Regolament Finanzjarju”.

fit-tielet subparagrafu tal-paragrafu 1, ir-referenza għat-“tieni subparagrafu tal-Artikolu 59(5) tar-Regolament Finanzjarju” tinbidel bit-“tieni subparagrafu tal-Artikolu 62(5) tar-Regolament Finanzjarju”.

| (a) | fit-tielet subparagrafu tal-paragrafu 1, ir-referenza għat-“tieni subparagrafu tal-Artikolu 59(5) tar-Regolament Finanzjarju” tinbidel bit-“tieni subparagrafu tal-Artikolu 62(5) tar-Regolament Finanzjarju”. |
| --- | --- |

(a)

fit-tielet subparagrafu tal-paragrafu 1, ir-referenza għat-“tieni subparagrafu tal-Artikolu 59(5) tar-Regolament Finanzjarju” tinbidel bit-“tieni subparagrafu tal-Artikolu 62(5) tar-Regolament Finanzjarju”.

| (aa) | għandu jiżdied dan mal-paragrafu 1:



  Il-prinċipju ta’ proporzjonalità għandu jiġi rispettat billi l-awditi jinżammu għal minimu. |
| --- | --- |

(aa)

(aa)

għandu jiżdied dan mal-paragrafu 1:

għandu jiżdied dan mal-paragrafu 1:

Il-prinċipju ta’ proporzjonalità għandu jiġi rispettat billi l-awditi jinżammu għal minimu.

| (b) | fil-punt (a) tal-paragrafu 5, ir-referenza għat-“tieni subparagrafu tal-Artikolu 59(5) tar-Regolament Finanzjarju” tinbidel bit-“tieni subparagrafu tal-Artikolu 62(5) tar-Regolament Finanzjarju”. |
| --- | --- |

(b)

fil-punt (a) tal-paragrafu 5, ir-referenza għat-“tieni subparagrafu tal-Artikolu 59(5) tar-Regolament Finanzjarju” tinbidel bit-“tieni subparagrafu tal-Artikolu 62(5) tar-Regolament Finanzjarju”.

| (b) | fil-punt (a) tal-paragrafu 5, ir-referenza għat-“tieni subparagrafu tal-Artikolu 59(5) tar-Regolament Finanzjarju” tinbidel bit-“tieni subparagrafu tal-Artikolu 62(5) tar-Regolament Finanzjarju”. |
| --- | --- |

(b)

fil-punt (a) tal-paragrafu 5, ir-referenza għat-“tieni subparagrafu tal-Artikolu 59(5) tar-Regolament Finanzjarju” tinbidel bit-“tieni subparagrafu tal-Artikolu 62(5) tar-Regolament Finanzjarju”.

| (c) | jitħassar il-paragrafu 7. |
| --- | --- |

(c)

(c)

jitħassar il-paragrafu 7.

jitħassar il-paragrafu 7.

Raġuni

Raġuni

L-ammont ta’ awditi għandu jkun limitat għall-minimu meħtieġ biex jiġu ssodisfati r-rekwiżiti biex jitnaqqas il-piż tal-kontrolli.

Emenda 15

Emenda 15

Artikolu 265

Żid paragrafu ġdid wara l-paragrafu 57

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| | fl-Artikolu 142(1)(b), jiżdied dan li ġej:





  “u huma ogħla minn 5 % tal-ammont totali tal-ispejjeż eliġibbli li huma fit-talba għall-pagament.” |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

fl-Artikolu 142(1)(b), jiżdied dan li ġej:

fl-Artikolu 142(1)(b), jiżdied dan li ġej:

“u huma ogħla minn 5 % tal-ammont totali tal-ispejjeż eliġibbli li huma fit-talba għall-pagament.”

Raġuni

Raġuni

Dan il-punt tqajjem fil-laqgħa tal-partijiet interessati u r-relatur irċieva wkoll kontribut bil-miktub mill-partijiet interessati dwar dan il-punt minn CPMR, LGA u Nouvelle-Aquitaine. Id-dispożizzjonijiet rigward is-sospensjoni tal-pagamenti għandhom jippermettu aktar flessibilità.

Emenda 16

Emenda 16

Artikolu 265

Ibdel il-paragrafu 60

| Test Propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| 60.   fl-Artikolu 152, jiżdied paragrafu 4 ġdid: | 60.   fl-Artikolu 152, jiżdied paragrafu 4 ġdid: |
| “Meta sejħa għal proposta titnieda qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament XXX/SSS li jemenda dan ir-Regolament, l-awtorità maniġerjali (jew il-kumitat tal-monitoraġġ għall-programmi skont l-għan ta’ kooperazzjoni territorjali Ewropea) tista’ tiddeċiedi li ma tapplikax l-obbligu stabbilit fl-Artikolu 67(2a)
  għal massimu ta’ 6 xhur mid-data
  tad-dħul fis-seħħ
  tar-Regolament XXX/SSS
  . Meta d-dokument li jistabbilixxi l-kundizzjonijiet għall-appoġġ jiġi pprovdut lill-benefiċjarju fi żmien perjodu ta’ 6 xhur mid-data tad-dħul fis-seħħ tar-Regolament XXX/SSS, l-awtorità maniġerjali tista’ tiddeċiedi li ma tapplikax dawk id-dispożizzjonijiet emendati.” | “Meta sejħa għal proposta titnieda qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament XXX/SSS li jemenda dan ir-Regolament, l-awtorità maniġerjali (jew il-kumitat tal-monitoraġġ għall-programmi skont l-għan ta’ kooperazzjoni territorjali Ewropea) tista’ tiddeċiedi li ma tapplikax l-obbligu stabbilit fl-Artikolu 67(2a). Meta d-dokument li jistabbilixxi l-kundizzjonijiet għall-appoġġ jiġi pprovdut lill-benefiċjarju fi żmien perjodu ta’ 6 xhur mid-data tad-dħul fis-seħħ tar-Regolament XXX/SSS, l-awtorità maniġerjali tista’ tiddeċiedi li ma tapplikax dawk id-dispożizzjonijiet emendati.” |

Test Propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

60.   fl-Artikolu 152, jiżdied paragrafu 4 ġdid:

60.   fl-Artikolu 152, jiżdied paragrafu 4 ġdid:

“Meta sejħa għal proposta titnieda qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament XXX/SSS li jemenda dan ir-Regolament, l-awtorità maniġerjali (jew il-kumitat tal-monitoraġġ għall-programmi skont l-għan ta’ kooperazzjoni territorjali Ewropea) tista’ tiddeċiedi li ma tapplikax l-obbligu stabbilit fl-Artikolu 67(2a)
  għal massimu ta’ 6 xhur mid-data
  tad-dħul fis-seħħ
  tar-Regolament XXX/SSS
  . Meta d-dokument li jistabbilixxi l-kundizzjonijiet għall-appoġġ jiġi pprovdut lill-benefiċjarju fi żmien perjodu ta’ 6 xhur mid-data tad-dħul fis-seħħ tar-Regolament XXX/SSS, l-awtorità maniġerjali tista’ tiddeċiedi li ma tapplikax dawk id-dispożizzjonijiet emendati.”

“Meta sejħa għal proposta titnieda qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament XXX/SSS li jemenda dan ir-Regolament, l-awtorità maniġerjali (jew il-kumitat tal-monitoraġġ għall-programmi skont l-għan ta’ kooperazzjoni territorjali Ewropea) tista’ tiddeċiedi li ma tapplikax l-obbligu stabbilit fl-Artikolu 67(2a). Meta d-dokument li jistabbilixxi l-kundizzjonijiet għall-appoġġ jiġi pprovdut lill-benefiċjarju fi żmien perjodu ta’ 6 xhur mid-data tad-dħul fis-seħħ tar-Regolament XXX/SSS, l-awtorità maniġerjali tista’ tiddeċiedi li ma tapplikax dawk id-dispożizzjonijiet emendati.”

Raġuni

Raġuni

Din l-estensjoni tal-perjodu ta’ tranżizzjoni għall-introduzzjoni ta’ rati fissi ġodda se tippermetti lill-awtoritajiet maniġerjali biex iħejju aħjar (b’mod partikolari f’termini ta’ analiżi tad-data) f’ambjent legali aktar sigur.

Emenda 17

Emenda 17

Artikolu 267

Żid paragrafu ġdid wara l-paragrafu 3

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| | Fl-Artikolu 11(1) tar-Regolament (UE) Nru 1305/2013 il-punt (a) huwa sostitwit b’dan li ġej:




  Emenda tal-programmi ta' żvilupp rurali




  Talbiet minn Stati Membri biex jiġu emendati l-programmi għandhom jiġu approvati f’konformità mal-proċeduri li ġejjin:










  “(a) | il-Kummissjoni tiddeċiedi, permezz ta’ atti ta’ implimentazzjoni, dwar it-talbiet għal tibdil tal-programmi li jkunu jikkonċernaw żieda fir-rata ta’ kontribuzzjoni tal-FAEŻR ta’ miżura waħda jew aktar.” |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Fl-Artikolu 11(1) tar-Regolament (UE) Nru 1305/2013 il-punt (a) huwa sostitwit b’dan li ġej:

Fl-Artikolu 11(1) tar-Regolament (UE) Nru 1305/2013 il-punt (a) huwa sostitwit b’dan li ġej:

Emenda tal-programmi ta' żvilupp rurali

Emenda tal-programmi ta' żvilupp rurali

Talbiet minn Stati Membri biex jiġu emendati l-programmi għandhom jiġu approvati f’konformità mal-proċeduri li ġejjin:

Talbiet minn Stati Membri biex jiġu emendati l-programmi għandhom jiġu approvati f’konformità mal-proċeduri li ġejjin:

“(a)

“(a)

il-Kummissjoni tiddeċiedi, permezz ta’ atti ta’ implimentazzjoni, dwar it-talbiet għal tibdil tal-programmi li jkunu jikkonċernaw żieda fir-rata ta’ kontribuzzjoni tal-FAEŻR ta’ miżura waħda jew aktar.”

il-Kummissjoni tiddeċiedi, permezz ta’ atti ta’ implimentazzjoni, dwar it-talbiet għal tibdil tal-programmi li jkunu jikkonċernaw żieda fir-rata ta’ kontribuzzjoni tal-FAEŻR ta’ miżura waħda jew aktar.”

Raġuni

Raġuni

L-għan ewlieni tal-proposta huwa li tissemplifika l-amministrazzjoni tal-fondi u tiġi żgurata ċerta flessibbiltà, billi l-proposta tal-Kummissjoni tissikka r-regoli maniġerjali u amministrattivi għall-awtoritajiet lokali u reġjonali. Għalhekk, it-test għandu jiġi emendat.

Emenda 18

Emenda 18

Artikolu 267

Punt 7

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| L-Artikolu 36 huwa emendat kif ġej: | L-Artikolu 36 huwa emendat kif ġej: |
| (a) | il-paragrafu 1 hu emendat kif ġej: |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

L-Artikolu 36 huwa emendat kif ġej:

L-Artikolu 36 huwa emendat kif ġej:

(a)

il-paragrafu 1 hu emendat kif ġej:

| (a) | il-paragrafu 1 hu emendat kif ġej: |
| --- | --- |

(a)

il-paragrafu 1 hu emendat kif ġej:

| | (i) | il-punt (c) jinbidel b’dan li ġej:










  “(c) | għodda għall-istabilizzazzjoni tad-dħul, fil-forma ta’ kontribuzzjonijiet finanzjarji għal fondi mutwi, li tipprovdi kumpens lill-bdiewa tas-setturi kollha għal tnaqqis kbir fid-dħul tagħhom.”; |
| --- | --- | --- | --- |

(i)

il-punt (c) jinbidel b’dan li ġej:

il-punt (c) jinbidel b’dan li ġej:

“(c)

“(c)

għodda għall-istabilizzazzjoni tad-dħul, fil-forma ta’ kontribuzzjonijiet finanzjarji għal fondi mutwi, li tipprovdi kumpens lill-bdiewa tas-setturi kollha għal tnaqqis kbir fid-dħul tagħhom.”;

għodda għall-istabilizzazzjoni tad-dħul, fil-forma ta’ kontribuzzjonijiet finanzjarji għal fondi mutwi, li tipprovdi kumpens lill-bdiewa tas-setturi kollha għal tnaqqis kbir fid-dħul tagħhom.”;

| (ii) | jiżdied il-punt (d) li ġej:






  “(d) | għodda għall-istabilizzazzjoni tad-dħul, fil-forma ta’ kontribuzzjonijiet finanzjarji għal fondi mutwi, li tipprovdi kumpens lill-bdiewa ta’ settur speċifiku għal tnaqqis kbir fid-dħul tagħhom.”; |
| --- | --- | --- |

(ii)

(ii)

jiżdied il-punt (d) li ġej:

“(d)

għodda għall-istabilizzazzjoni tad-dħul, fil-forma ta’ kontribuzzjonijiet finanzjarji għal fondi mutwi, li tipprovdi kumpens lill-bdiewa ta’ settur speċifiku għal tnaqqis kbir fid-dħul tagħhom.”;

| | (i) | jiżdied il-punt (d) li ġej:






  “(d) | għodda għall-istabilizzazzjoni tad-dħul, fil-forma ta’ kontribuzzjonijiet finanzjarji għal fondi mutwi, li tipprovdi kumpens lill-bdiewa ta’ settur speċifiku għal tnaqqis kbir fid-dħul tagħhom.”; |
| --- | --- | --- | --- |

(i)

jiżdied il-punt (d) li ġej:

“(d)

għodda għall-istabilizzazzjoni tad-dħul, fil-forma ta’ kontribuzzjonijiet finanzjarji għal fondi mutwi, li tipprovdi kumpens lill-bdiewa ta’ settur speċifiku għal tnaqqis kbir fid-dħul tagħhom.”;

Raġuni

Raġuni

L-inkoraġġiment tal-użu ta’ strumenti ta’ ġestjoni tar-riskji, speċjalment l-assigurazzjoni, jagħmel aktar biex tissaħħaħ l-industrija tal-assigurazzjoni milli biex tgħin lill-bdiewa. It-tisħiħ ta’ strumenti bħal dawn jista’ jkollu impatt negattiv fuq il-fondi għall-iżvilupp rurali li huma essenzjali għall-koeżjoni taż-żoni rurali.

Emenda 19

Emenda 19

Artikolu 267

Żid paragrafu ġdid wara l-paragrafu 7

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| | L-Artikolu 37 tar-Regolament (UE) Nru 1305/2013 huwa mħassar. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

L-Artikolu 37 tar-Regolament (UE) Nru 1305/2013 huwa mħassar.

L-Artikolu 37 tar-Regolament (UE) Nru 1305/2013 huwa mħassar.

Raġuni

Raġuni

Hemm riskju li strumenti ta’ assigurazzjoni se jużaw il-fondi kollha disponibbli għall-iżvilupp rurali, u dawn mhumiex għodda ta’ ġestjoni adatta biex jinżamm id-dħul tal-bdiewa. L-Istati Uniti qed timxi ’l bogħod minn dawn il-metodi.

Emenda 20

Emenda 20

Artikolu 269

Paragrafu 2

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| “8. | L-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu li jieqfu japplikaw id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Artikolu mill-2018. Huma għandhom jinnotifikaw lill-Kummissjoni dwar kwalunkwe deċiżjoni bħal din sal-1 ta' Awwissu 2017.” |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

“8.

Raġuni

Raġuni

L-emenda hija maħsuba biex tiżgura li l-finanzjament tal-PAK ikompli jkun immirat lejn bdiewa attivi bħala l-uniċi bdiewa eliġibbli għal pagamenti diretti, u b’hekk ikun evitat it-tixrid bla rażan ta’ riżorsi finanzjarji.

Emenda 21

Emenda 21

Artikolu 269

Żid paragrafu ġdid wara l-paragrafu 3

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| | L-Artikolu 44(1) tar-Regolament (UE) Nru 1307/2013 jinbidel kif ġej:




  Diversifikazzjoni tal-uċuħ tar-raba'




  1.
     
  Fejn ir-raba’ li tinħarat tal-bidwi tkopri bejn 10 u 30 ettaru u mhix interament ikkultivata b'uċuħ tar-raba' taħt l-ilma għal parti sinifikanti tas-sena jew għal rotazzjoni waħda tal-wiċċ tar-raba', għandu jkun hemm mill-inqas tliet uċuħ tar-raba' differenti fuq dik ir-raba' li tinħarat. Il-wiċċ tar-raba’ ewlieni ma għandux ikopri aktar minn 50 % ta' dik l-art li tinħarat.




  Minħabba l-impatt pożittiv tagħhom fuq il-fertilità tal-ħamrija u l-produttività, it-taħlitiet ta’ xnien u ħaxix kull sentejn, jew forom oħra ta’ kultivazzjoni ta’ diversi uċuħ (intercropping) u żrigħ inqas mill-medja (undersowing) jistgħu jkunu integrati fir-rotazzjoni. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

L-Artikolu 44(1) tar-Regolament (UE) Nru 1307/2013 jinbidel kif ġej:

L-Artikolu 44(1) tar-Regolament (UE) Nru 1307/2013 jinbidel kif ġej:

Diversifikazzjoni tal-uċuħ tar-raba'

Diversifikazzjoni tal-uċuħ tar-raba'

1.
     
  Fejn ir-raba’ li tinħarat tal-bidwi tkopri bejn 10 u 30 ettaru u mhix interament ikkultivata b'uċuħ tar-raba' taħt l-ilma għal parti sinifikanti tas-sena jew għal rotazzjoni waħda tal-wiċċ tar-raba', għandu jkun hemm mill-inqas tliet uċuħ tar-raba' differenti fuq dik ir-raba' li tinħarat. Il-wiċċ tar-raba’ ewlieni ma għandux ikopri aktar minn 50 % ta' dik l-art li tinħarat.

1.

Fejn ir-raba’ li tinħarat tal-bidwi tkopri bejn 10 u 30 ettaru u mhix interament ikkultivata b'uċuħ tar-raba' taħt l-ilma għal parti sinifikanti tas-sena jew għal rotazzjoni waħda tal-wiċċ tar-raba', għandu jkun hemm mill-inqas tliet uċuħ tar-raba' differenti fuq dik ir-raba' li tinħarat. Il-wiċċ tar-raba’ ewlieni ma għandux ikopri aktar minn 50 % ta' dik l-art li tinħarat.

Minħabba l-impatt pożittiv tagħhom fuq il-fertilità tal-ħamrija u l-produttività, it-taħlitiet ta’ xnien u ħaxix kull sentejn, jew forom oħra ta’ kultivazzjoni ta’ diversi uċuħ (intercropping) u żrigħ inqas mill-medja (undersowing) jistgħu jkunu integrati fir-rotazzjoni.

Minħabba l-impatt pożittiv tagħhom fuq il-fertilità tal-ħamrija u l-produttività, it-taħlitiet ta’ xnien u ħaxix kull sentejn, jew forom oħra ta’ kultivazzjoni ta’ diversi uċuħ (intercropping) u żrigħ inqas mill-medja (undersowing) jistgħu jkunu integrati fir-rotazzjoni.

Raġuni

Raġuni

Barra mis-semplifikazzjoni tas-sistema, iridu jiġu stabbiliti s-sisien għal riforma tal-PAK. Ir-rotazzjoni tal-uċuħ tar-raba’ hija parti essenzjali minn dan. [Regolament (UE) Nru 1307/2013].

Emenda 22

Emenda 22

Artikolu 270

Żid paragrafu ġdid wara l-paragrafu 3

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| | 3d.
     
  Fl-Artikolu 152 żdied il-paragrafu li ġej:





  “1a.
     
  Bla ħsara għall-applikazzjoni tal-Artikolu 101(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, organizzazzjoni tal-produtturi li hija rikonoxxuta skont il-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu tista’ tippjana l-produzzjoni, it-tqegħid fis-suq u tinnegozja kuntratti dwar il-provvista ta’ prodotti agrikoli, f’isem il-membri tagħhom, għal-produzzjoni totali tagħhom jew parti minnha.” |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

3d.
     
  Fl-Artikolu 152 żdied il-paragrafu li ġej:

3d.

Fl-Artikolu 152 żdied il-paragrafu li ġej:

“1a.
     
  Bla ħsara għall-applikazzjoni tal-Artikolu 101(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, organizzazzjoni tal-produtturi li hija rikonoxxuta skont il-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu tista’ tippjana l-produzzjoni, it-tqegħid fis-suq u tinnegozja kuntratti dwar il-provvista ta’ prodotti agrikoli, f’isem il-membri tagħhom, għal-produzzjoni totali tagħhom jew parti minnha.”

Raġuni

Raġuni

Li l-Artikolu 152 jitpoġġa fiċ-ċentru tad-derogi tal-OKS unika mill-applikazzjoni tal-liġi tal-kompetizzjoni, skont ir-rakkomandazzjoni 157a tar-rapport tas-suq tat-Task Force tal-AGRI u § 8 tal-opinjoni tal-kumitat AGRI dwar ir-rapport annwali dwar il-politika tal-UE dwar il-kompetizzjoni.

Emenda 23

Emenda 23

Artikolu 270

Żid paragrafu ġdid wara l-paragrafu 3

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| | 3 k.
     
  Fir-Regolament (UE) Nru 1308/2013, jiddaħħal l-Artikolu li ġej:





  “Artikolu 152b




  Qsim tal-valur




  Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 125 dwar is-settur taz-zokkor, il-produtturi ta’ prodotti agrikoli f’setturi speċifiċi msemmija fl-Artikolu 1(2), permezz tal-organizzazzjonijiet tagħhom, u impriżi li jikkummerċjalizzaw jew jipproċessaw prodotti bħal dawn, jistgħu jiftiehmu klawsoli ta’ qsim tal-valur, inkluż fuq il-primjums u telf kummerċjali, li jiddeterminaw kif kull evoluzzjoni tal-prezzijiet rilevanti tas-suq jew swieq oħra tal-komoditajiet għandha tkun proporzjonata bejniethom.” |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

3 k.
     
  Fir-Regolament (UE) Nru 1308/2013, jiddaħħal l-Artikolu li ġej:

3 k.

Fir-Regolament (UE) Nru 1308/2013, jiddaħħal l-Artikolu li ġej:

“Artikolu 152b

Qsim tal-valur

Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 125 dwar is-settur taz-zokkor, il-produtturi ta’ prodotti agrikoli f’setturi speċifiċi msemmija fl-Artikolu 1(2), permezz tal-organizzazzjonijiet tagħhom, u impriżi li jikkummerċjalizzaw jew jipproċessaw prodotti bħal dawn, jistgħu jiftiehmu klawsoli ta’ qsim tal-valur, inkluż fuq il-primjums u telf kummerċjali, li jiddeterminaw kif kull evoluzzjoni tal-prezzijiet rilevanti tas-suq jew swieq oħra tal-komoditajiet għandha tkun proporzjonata bejniethom.”

Raġuni

Raġuni

L-għan huwa li l-produtturi ta’ prodotti agrikoli jkunu jistgħu jaqblu, permezz tal-organizzazzjonijiet tagħhom, dwar klawsoli dwar il-qsim tal-valur ma’ impriżi li jbiegħu fis-suq jew jipproċessaw il-prodotti tagħhom, skont il-mudell tas-settur taz-zokkor.

Emenda 24

Emenda 24

Artikolu 270

Żid paragrafu ġdid wara l-paragrafu 3

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| | 3 z.
     
  Fil-Parti II tar-Regolament (UE) Nru 1308/2013, jiżdied kapitolu ġdid:





  “KAPITOLU IIIa




  Relazzjonijiet mal-katina tal-provvista




  Artikolu 175a




  Prattiki kummerċjali mhux ġusti




  Qabel it-30 ta’ Ġunju 2018, il-Kummissjoni għandha tippreżenta lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill proposta leġislattiva għal qafas tal-ġlieda fil-livell tal-Unjoni kontra prattiki li jvarjaw ħafna minn prattika kummerċjali tajba u jmorru kontra r-rieda tajba u trattament ġust fit-tranżazzjonijiet bejn, minn naħa, il-bdiewa, inklużi l-organizzazzjonijiet tagħhom, u l-SMEs tal-ipproċessar u, min-naħa l-oħra, l-imsieħba kummerċjali downstream fil-katina tal-provvista;” |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

3 z.
     
  Fil-Parti II tar-Regolament (UE) Nru 1308/2013, jiżdied kapitolu ġdid:

3 z.

Fil-Parti II tar-Regolament (UE) Nru 1308/2013, jiżdied kapitolu ġdid:

“KAPITOLU IIIa

Relazzjonijiet mal-katina tal-provvista

Artikolu 175a

Prattiki kummerċjali mhux ġusti

Qabel it-30 ta’ Ġunju 2018, il-Kummissjoni għandha tippreżenta lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill proposta leġislattiva għal qafas tal-ġlieda fil-livell tal-Unjoni kontra prattiki li jvarjaw ħafna minn prattika kummerċjali tajba u jmorru kontra r-rieda tajba u trattament ġust fit-tranżazzjonijiet bejn, minn naħa, il-bdiewa, inklużi l-organizzazzjonijiet tagħhom, u l-SMEs tal-ipproċessar u, min-naħa l-oħra, l-imsieħba kummerċjali downstream fil-katina tal-provvista;”

Raġuni

Raġuni

Dan ikun jeħtieġ li l-Kummissjoni tadotta, qabel nofs l-2018, qafas leġislattiv Ewropew sabiex jiġu miġġielda l-prattiki kummerċjali inġusti, f’konformità mal-pożizzjoni tal-Parlament Ewropew tat-12 ta’ Diċembru 2016 u r-rakkomandazzjoni 113 AGRI tar-rapport tas-suq tat-Task Force tal-kumitat AGRI.

Emenda 25

Emenda 25

Artikolu 270

Żid paragrafu ġdid wara l-paragrafu 4

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| | 4c.
     
  Fl-Artikolu 219(1) ir-raba’ subparagrafu jinbidel b'dan li ġej:





  “Dawn il-miżuri jistgħu, sal-punt u għall-perjodu neċessarju sabiex jilqgħu għad-disturbi tas-suq jew theddid ta’ tfixkil, jestendu jew jimmodifikaw il-kamp ta’ applikazzjoni, it-tul ta’ żmien jew aspetti oħra ta’ miżuri oħra previsti skont dan ir-Regolament, jipprovdu għal rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni, is-sospensjoni tad-dazji fuq l-importazzjoni għalkollox jew parzjalment, inkluż għal ċerti kwantitajiet u/jew perijodi kif meħtieġ, jew jipproponu miżuri adegwati għall-ġestjoni tal-provvista.” |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

4c.
     
  Fl-Artikolu 219(1) ir-raba’ subparagrafu jinbidel b'dan li ġej:

4c.

Fl-Artikolu 219(1) ir-raba’ subparagrafu jinbidel b'dan li ġej:

“Dawn il-miżuri jistgħu, sal-punt u għall-perjodu neċessarju sabiex jilqgħu għad-disturbi tas-suq jew theddid ta’ tfixkil, jestendu jew jimmodifikaw il-kamp ta’ applikazzjoni, it-tul ta’ żmien jew aspetti oħra ta’ miżuri oħra previsti skont dan ir-Regolament, jipprovdu għal rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni, is-sospensjoni tad-dazji fuq l-importazzjoni għalkollox jew parzjalment, inkluż għal ċerti kwantitajiet u/jew perijodi kif meħtieġ, jew jipproponu miżuri adegwati għall-ġestjoni tal-provvista.”

Raġuni

Raġuni

Sabiex tissaħħaħ l-effikaċja tal-Artikolu 219, huwa xieraq li l-Kummissjoni tkun tista’ tuża l-mezzi kollha għad-dispożizzjoni tagħha skont ir-Regolament (UE) Nru 1308/2013, iżda wkoll kwalunkwe miżuri oħrajn adegwati għall-ġestjoni tal-provvista.

II.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA' POLITIKA

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA' POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI (KtR)

| 1. | jinnota li r-Regolament Finanzjarju jistabbilixxi l-prinċipji u l-proċeduri li jirregolaw l-implimentazzjoni tal-oqsma kollha tal-baġit tal-UE u l-kontroll tal-fondi u l-programmi tal-UE. Il-proposta għalhekk tinkludi t-tipi kollha ta’ nfiq tal-UE, li jvarjaw minn taħlit ta’ strumenti bħalma huma l-Fond Ewropew għall-Investimenti Strateġiċi (FEIS) għall-ġestjoni kondiviża, bħalma huma l-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (FSIE) u programmi ġestiti b’mod ċentrali mill-UE bħal Orizzont 2020. Ir-Regolament Finanzjarju tal-UE jkopri wkoll l-ispejjeż amministrattivi tal-istituzzjonijiet tal-UE, u l-KtR, bħala korp tal-UE, huwa marbut ukoll mal-applikazzjoni tiegħu; |
| --- | --- |

1.

jinnota li r-Regolament Finanzjarju jistabbilixxi l-prinċipji u l-proċeduri li jirregolaw l-implimentazzjoni tal-oqsma kollha tal-baġit tal-UE u l-kontroll tal-fondi u l-programmi tal-UE. Il-proposta għalhekk tinkludi t-tipi kollha ta’ nfiq tal-UE, li jvarjaw minn taħlit ta’ strumenti bħalma huma l-Fond Ewropew għall-Investimenti Strateġiċi (FEIS) għall-ġestjoni kondiviża, bħalma huma l-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (FSIE) u programmi ġestiti b’mod ċentrali mill-UE bħal Orizzont 2020. Ir-Regolament Finanzjarju tal-UE jkopri wkoll l-ispejjeż amministrattivi tal-istituzzjonijiet tal-UE, u l-KtR, bħala korp tal-UE, huwa marbut ukoll mal-applikazzjoni tiegħu;

| 2. | jissuġġerixxi li b’reviżjoni ta’ dan id-daqs – fejn 15-il att leġislattiv għandhom ikunu modifikati – għandha titwettaq valutazzjoni tal-impatt qabel il-preżentazzjoni tal-proposta. Din il-valutazzjoni tal-impatt għandha tqis id-dimensjoni territorjali u l-impatt tal-proposti magħmula. Issa huwa diffiċli li wieħed jivvaluta l-konsegwenzi tal-proposta għall-Awtoritajiet Lokali u Reġjonali u l-konformità tagħha mal-prinċipju tal-proporzjonalità; Barra minn hekk, il-KtR jiddubita mill-valutazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea li l-proposta leġislattiva taqa’ taħt il-kompetenza esklużiva tal-Unjoni peress li l-proposti dwar l-atti leġislattivi settorjali imorru lil hinn mill-allinjament tat-test mar-regoli finanzjarji l-ġodda applikabbli għall-Unjoni; |
| --- | --- |

2.

jissuġġerixxi li b’reviżjoni ta’ dan id-daqs – fejn 15-il att leġislattiv għandhom ikunu modifikati – għandha titwettaq valutazzjoni tal-impatt qabel il-preżentazzjoni tal-proposta. Din il-valutazzjoni tal-impatt għandha tqis id-dimensjoni territorjali u l-impatt tal-proposti magħmula. Issa huwa diffiċli li wieħed jivvaluta l-konsegwenzi tal-proposta għall-Awtoritajiet Lokali u Reġjonali u l-konformità tagħha mal-prinċipju tal-proporzjonalità; Barra minn hekk, il-KtR jiddubita mill-valutazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea li l-proposta leġislattiva taqa’ taħt il-kompetenza esklużiva tal-Unjoni peress li l-proposti dwar l-atti leġislattivi settorjali imorru lil hinn mill-allinjament tat-test mar-regoli finanzjarji l-ġodda applikabbli għall-Unjoni;

| 3. | jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali talbu ripetutament għal regoli aktar sempliċi u flessibbli biex titħaffef l-implimentazzjoni tal-fondi tal-UE u t-twettiq tal-operazzjonijiet minn jum għal jum ikun aktar faċli għall-benefiċjarji tagħha, b’mod partikolari għal intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs), u l-awtoritajiet ta’ ġestjoni; |
| --- | --- |

3.

jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali talbu ripetutament għal regoli aktar sempliċi u flessibbli biex titħaffef l-implimentazzjoni tal-fondi tal-UE u t-twettiq tal-operazzjonijiet minn jum għal jum ikun aktar faċli għall-benefiċjarji tagħha, b’mod partikolari għal intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs), u l-awtoritajiet ta’ ġestjoni;

| 4. | jilqa’ l-fatt li, bħala riżultat ta’ kooperazzjoni tajba bejn il-KtR u l-Kummissjoni Ewropea, għadd ta’ proposti ta’ semplifikazzjoni li kienu ppreparati matul workshops konġunti koorganizzati mal-Presidenza tal-Kunsill dwar is-semplifikazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni ġew inklużi fil-proposta leġislattiva, bħall-bidla għal approċċ aktar ibbażat fuq il-prestazzjoni lejn il-pagamenti tal-Kummissjoni; |
| --- | --- |

4.

jilqa’ l-fatt li, bħala riżultat ta’ kooperazzjoni tajba bejn il-KtR u l-Kummissjoni Ewropea, għadd ta’ proposti ta’ semplifikazzjoni li kienu ppreparati matul workshops konġunti koorganizzati mal-Presidenza tal-Kunsill dwar is-semplifikazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni ġew inklużi fil-proposta leġislattiva, bħall-bidla għal approċċ aktar ibbażat fuq il-prestazzjoni lejn il-pagamenti tal-Kummissjoni;

| 5. | jilqa’ b’sodisfazzjon it-twessigħ tal-għażliet tal-użu ta’ spejjeż semplifikati iżda jirrimarka li għad hemm aspetti ta’ dan li jistgħu jitjiebu, u jirrakkomanda li l-għażla ta’ spejjeż semplifikati tiġi estiża għal proġetti ta’ Servizzi ta’ Interess Ekonomiku Ġenerali (SIEĠ) kif ukoll proġetti soġġetti għall-għajnuna mill-Istat. Barra minn hekk, l-użu ta’ skali standard m’għandux ikun soġġett għal validazzjoni minn qabel tal-Kummissjoni Ewropea jew għall-inqas għandu jkun limitat biex jippermetti lill-awtoritajiet ta’ ġestjoni biex jistabbilixxu xi semplifikazzjonijiet importanti fil-ġestjoni; |
| --- | --- |

5.

jilqa’ b’sodisfazzjon it-twessigħ tal-għażliet tal-użu ta’ spejjeż semplifikati iżda jirrimarka li għad hemm aspetti ta’ dan li jistgħu jitjiebu, u jirrakkomanda li l-għażla ta’ spejjeż semplifikati tiġi estiża għal proġetti ta’ Servizzi ta’ Interess Ekonomiku Ġenerali (SIEĠ) kif ukoll proġetti soġġetti għall-għajnuna mill-Istat. Barra minn hekk, l-użu ta’ skali standard m’għandux ikun soġġett għal validazzjoni minn qabel tal-Kummissjoni Ewropea jew għall-inqas għandu jkun limitat biex jippermetti lill-awtoritajiet ta’ ġestjoni biex jistabbilixxu xi semplifikazzjonijiet importanti fil-ġestjoni;

| 6. | jinnota li l-miżuri ta’ semplifikazzjoni ssuġġeriti dwar l-awditi, huma mistennija jwasslu għal semplifikazzjoni sinifikanti fl-oqsma kollha ta’ politika tal-UE li jinvolvu l-infiq tal-UE. Il-proposti fir-Regolament Finanzjarju dwar l-ibbaġitjar abbażi tal-prestazzjoni, flimkien mas-semplifikazzjoni u l-kontrodipendenza (awditu uniku), ifissru li huwa possibbli progress konsiderevoli f’termini tat-tnaqqis tan-numru ta’ awditi, żbalji u piżijiet amministrattivi u t-tisħiħ tal-immaġini, l-użu u l-immirar ta’ riżultati. L-għan ta’ miżuri ta’ kontrodipendenza huwa li tiġi inkoraġġita l-affidabilità kemm jista’ jkun f’awditu uniku meta l-awditu huwa ffidabbli skont skont standards tal-awditjar aċċettati internazzjonalment; |
| --- | --- |

6.

jinnota li l-miżuri ta’ semplifikazzjoni ssuġġeriti dwar l-awditi, huma mistennija jwasslu għal semplifikazzjoni sinifikanti fl-oqsma kollha ta’ politika tal-UE li jinvolvu l-infiq tal-UE. Il-proposti fir-Regolament Finanzjarju dwar l-ibbaġitjar abbażi tal-prestazzjoni, flimkien mas-semplifikazzjoni u l-kontrodipendenza (awditu uniku), ifissru li huwa possibbli progress konsiderevoli f’termini tat-tnaqqis tan-numru ta’ awditi, żbalji u piżijiet amministrattivi u t-tisħiħ tal-immaġini, l-użu u l-immirar ta’ riżultati. L-għan ta’ miżuri ta’ kontrodipendenza huwa li tiġi inkoraġġita l-affidabilità kemm jista’ jkun f’awditu uniku meta l-awditu huwa ffidabbli skont skont standards tal-awditjar aċċettati internazzjonalment;

| 7. | jiddispjaċih li mhux il-proposti kollha ta’ semplifikazzjoni dwar l-awditjar ġew inklużi fil-proposta leġislattiva. Rekwiżiti ta’ verifika eċċessivi jwasslu għal riskji kbar kemm għal amministrazzjonijiet reġjonali kif ukoll għall-SMEs. Konsegwentement, bosta jaħsbu li l-appoġġ tal-FSIE sempliċiment mhuwiex vallapena. Aktar semplifikazzjoni għandha tnaqqas il-piż għall-benefiċjarji. Il-proposta għal kontrodipendenza mill-awtoritajiet tal-awditjar fir-rigward tal-verifiki ta’ ġestjoni mill-awtoritajiet ta’ ġestjoni għandha tiġi kkunsidrata f’dan ir-rigward u tinkludi l-ewwel livell ta’ kontroll minflok lura għall-benefiċjarju; |
| --- | --- |

7.

jiddispjaċih li mhux il-proposti kollha ta’ semplifikazzjoni dwar l-awditjar ġew inklużi fil-proposta leġislattiva. Rekwiżiti ta’ verifika eċċessivi jwasslu għal riskji kbar kemm għal amministrazzjonijiet reġjonali kif ukoll għall-SMEs. Konsegwentement, bosta jaħsbu li l-appoġġ tal-FSIE sempliċiment mhuwiex vallapena. Aktar semplifikazzjoni għandha tnaqqas il-piż għall-benefiċjarji. Il-proposta għal kontrodipendenza mill-awtoritajiet tal-awditjar fir-rigward tal-verifiki ta’ ġestjoni mill-awtoritajiet ta’ ġestjoni għandha tiġi kkunsidrata f’dan ir-rigward u tinkludi l-ewwel livell ta’ kontroll minflok lura għall-benefiċjarju;

| 8. | jappella għal approċċ inqas strett u aktar trasparenza rigward ir-rekwiżiti tal-verifika. Pereżempju, jirrakkomanda li jitnaqqas it-tul tal-perjodu taż-żamma tad-data diġitali peress li l-ispejjeż tal-ħżin tad-data diġitali jistgħu jilħqu ammont daqs l-ispejjeż attwali tal-arkivjar fiżiku; |
| --- | --- |

8.

jappella għal approċċ inqas strett u aktar trasparenza rigward ir-rekwiżiti tal-verifika. Pereżempju, jirrakkomanda li jitnaqqas it-tul tal-perjodu taż-żamma tad-data diġitali peress li l-ispejjeż tal-ħżin tad-data diġitali jistgħu jilħqu ammont daqs l-ispejjeż attwali tal-arkivjar fiżiku;

| 9. | jirrakkomanda li tiġi introdotta l-possibbiltà li titfassal strateġija ta’ awditjar speċifika skont il-każ ta’ programm operattiv, abbażi ta’ metodi u prinċipji li l-awtoritajiet tal-awditjar għandhom jużaw fi Stati Membri, bħalma huma l-prinċipji tal-proporzjonalità, jiġu ppremjati riżultati tajbin f’awditi preċedenti u l-użu ta’ metodi ta’ awditjar nazzjonali; |
| --- | --- |

9.

jirrakkomanda li tiġi introdotta l-possibbiltà li titfassal strateġija ta’ awditjar speċifika skont il-każ ta’ programm operattiv, abbażi ta’ metodi u prinċipji li l-awtoritajiet tal-awditjar għandhom jużaw fi Stati Membri, bħalma huma l-prinċipji tal-proporzjonalità, jiġu ppremjati riżultati tajbin f’awditi preċedenti u l-użu ta’ metodi ta’ awditjar nazzjonali;

| 10. | jilqa’ b’sodisfazzjon il-proposta fir-Regolament Finanzjarju li l-finanzjament ma jkunx marbut mal-kostijiet tal-operazzjonijiet rilevanti iżda huwa bbażat fuq l-issodisfar tal-kundizzjonijiet relatati mat-twettiq ta’ progress fl-implimentazzjoni jew fil-kisba tal-objettivi tal-programmi. Jissuġġerixxi li għandu jiġi inkoraġġit l-użu aktar wiesa’ tal-ibbaġitjar tal-prestazzjoni; |
| --- | --- |

10.

jilqa’ b’sodisfazzjon il-proposta fir-Regolament Finanzjarju li l-finanzjament ma jkunx marbut mal-kostijiet tal-operazzjonijiet rilevanti iżda huwa bbażat fuq l-issodisfar tal-kundizzjonijiet relatati mat-twettiq ta’ progress fl-implimentazzjoni jew fil-kisba tal-objettivi tal-programmi. Jissuġġerixxi li għandu jiġi inkoraġġit l-użu aktar wiesa’ tal-ibbaġitjar tal-prestazzjoni;

| 11. | bi pjaċir jinnota li din it-talba tiegħu biex jippermetti l-għoti dirett ta’ kuntratti nazzjonali/reġjonali lill-istituzzjonijiet finanzjarji għall-iżvilupp pubbliku meta jaġixxu bħala intermedjarju finanzjarju fl-implimentazzjoni ta’ strumenti finanzjarji hija prevista fil-proposta leġislattiva; |
| --- | --- |

11.

bi pjaċir jinnota li din it-talba tiegħu biex jippermetti l-għoti dirett ta’ kuntratti nazzjonali/reġjonali lill-istituzzjonijiet finanzjarji għall-iżvilupp pubbliku meta jaġixxu bħala intermedjarju finanzjarju fl-implimentazzjoni ta’ strumenti finanzjarji hija prevista fil-proposta leġislattiva;

| 12. | jilqa’ s-semplifikazzjoni proposta ta’ Pjanijiet ta’ Azzjoni Konġunta (JAPs) imma jinnota li l-JAPs bilkemm intużaw s’issa, għaliex l-awtoritajiet ta’ ġestjoni beżgħu li l-awdituri jinterpretaw ir-regoli dwar il-JAPs b’mod differenti, u jimponu korrezzjonijiet finanzjarji. Barra minn hekk, l-użu ta’ JAPs jeħtieġ iktar saffi ta’ governanza. Għalhekk, jissuġġerixxi l-investigazzjoni tal-esperjenzi bl-użu ta’ JAPs u valutazzjoni tal-mekkaniżmu ta’ twassil; Jitlob informazzjoni dwar liema passi prattiċi għandhom jittieħdu mill-Kummissjoni Ewropea biex jiġi indirizzat in-nuqqas ta’ fiduċja u l-inċertezza. Jitlob lill-Kummissjoni Ewropea biex tipprovdi mudell JAP, li dwaru l-Kummissjoni għandha tfittex il-parir tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri; Jissuġġerixxi b’mod qawwi li diġà tnedew għadd ta’ piloti fl-Istati Membri matul dan il-perjodu biex jiġi ffurmat post fejn jiġu ttestjati l-JAPs biex dawn ikunu jistgħu jintużaw b’mod wiesa’ wara l-2020. |
| --- | --- |

12.

jilqa’ s-semplifikazzjoni proposta ta’ Pjanijiet ta’ Azzjoni Konġunta (JAPs) imma jinnota li l-JAPs bilkemm intużaw s’issa, għaliex l-awtoritajiet ta’ ġestjoni beżgħu li l-awdituri jinterpretaw ir-regoli dwar il-JAPs b’mod differenti, u jimponu korrezzjonijiet finanzjarji. Barra minn hekk, l-użu ta’ JAPs jeħtieġ iktar saffi ta’ governanza. Għalhekk, jissuġġerixxi l-investigazzjoni tal-esperjenzi bl-użu ta’ JAPs u valutazzjoni tal-mekkaniżmu ta’ twassil; Jitlob informazzjoni dwar liema passi prattiċi għandhom jittieħdu mill-Kummissjoni Ewropea biex jiġi indirizzat in-nuqqas ta’ fiduċja u l-inċertezza. Jitlob lill-Kummissjoni Ewropea biex tipprovdi mudell JAP, li dwaru l-Kummissjoni għandha tfittex il-parir tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri; Jissuġġerixxi b’mod qawwi li diġà tnedew għadd ta’ piloti fl-Istati Membri matul dan il-perjodu biex jiġi ffurmat post fejn jiġu ttestjati l-JAPs biex dawn ikunu jistgħu jintużaw b’mod wiesa’ wara l-2020.

| 13. | jilqa’ b’sodisfazzjon li l-proposti għat-titjib tal-kombinazzjoni tal-FSIE u l-FEIS (l-Artikoli 38(1)(c) u 39(a) tar-Regolament dwar id-Dispożizzjonijiet Komuni dwar il-Fondi ESI, jew CPR), speċjalment fir-rigward ta’ strumenti finanzjarji, jidhru li huma pożittivi ħafna u jwieġbu għat-talbiet li saru mill-Kumitat tar-Reġjuni għal aktar sinerġiji bejn il-FSIE u l-FEIS. Madankollu, għad hemm xi dubji dwar il-valur miżjud li jkun hemm żewġ mekkaniżmi eżekuttivi għall-fondi ta’ rotazzjoni, li jistgħu jiġu implimentati permezz kemm tal-FSIE kif ukoll tal-FEIS. Il-piż amministrattiv ta’ żewġ mekkaniżmi eżekuttivi jista’ jiġi evitat permezz ta’valutazzjoni ex ante tal-implimentazzjoni kkombinata tal-EFSI u l-FSIE, fuq bażi ta’ każ b’każ. Il-KtR jiġbed l-attenzjoni wkoll għall-fatt li meta mqabbla mal-Fondi SIE, l-implimentazzjoni tal-FEIS, u l-kundizzjonijiet marbuta magħha, huma kkunsidrati aktar sempliċi. L-istatus differenti tal-fondi tal-UE ġestiti b’mod dirett, bħall-FEIS u l-programm Orizzont 2020, u tal-Fondi SIE ġestiti b’mod kondiviż f’dak li jirrigwarda l-għajnuna mill-Istat mhux ġustifikat, iżid il-piż amministrattiv u ma jippermettix li jkun hemm sinerġiji bejn l-istrumenti; |
| --- | --- |

13.

jilqa’ b’sodisfazzjon li l-proposti għat-titjib tal-kombinazzjoni tal-FSIE u l-FEIS (l-Artikoli 38(1)(c) u 39(a) tar-Regolament dwar id-Dispożizzjonijiet Komuni dwar il-Fondi ESI, jew CPR), speċjalment fir-rigward ta’ strumenti finanzjarji, jidhru li huma pożittivi ħafna u jwieġbu għat-talbiet li saru mill-Kumitat tar-Reġjuni għal aktar sinerġiji bejn il-FSIE u l-FEIS. Madankollu, għad hemm xi dubji dwar il-valur miżjud li jkun hemm żewġ mekkaniżmi eżekuttivi għall-fondi ta’ rotazzjoni, li jistgħu jiġu implimentati permezz kemm tal-FSIE kif ukoll tal-FEIS. Il-piż amministrattiv ta’ żewġ mekkaniżmi eżekuttivi jista’ jiġi evitat permezz ta’valutazzjoni ex ante tal-implimentazzjoni kkombinata tal-EFSI u l-FSIE, fuq bażi ta’ każ b’każ. Il-KtR jiġbed l-attenzjoni wkoll għall-fatt li meta mqabbla mal-Fondi SIE, l-implimentazzjoni tal-FEIS, u l-kundizzjonijiet marbuta magħha, huma kkunsidrati aktar sempliċi. L-istatus differenti tal-fondi tal-UE ġestiti b’mod dirett, bħall-FEIS u l-programm Orizzont 2020, u tal-Fondi SIE ġestiti b’mod kondiviż f’dak li jirrigwarda l-għajnuna mill-Istat mhux ġustifikat, iżid il-piż amministrattiv u ma jippermettix li jkun hemm sinerġiji bejn l-istrumenti;

ex ante

| 14. | jiddispjaċih li l-proposta leġislattiva tiftaħ il-possibbiltà ta’ riżorsi li jiġu trasferiti mill-Politika ta’ Koeżjoni għal programmi oħrajn ġestiti b’mod ċentrali jew li tiżdied il-kapaċità ta’ ġarr tar-riskju tal-Fond Ewropew għall-Investimenti Strateġiċi (FEIS). Minn perspettiva lokali u reġjonali, dan jidher li huwa problematiku, minħabba li t-talba għal trasferiment bħal dan għandha ssir mill-Istat Membru mingħajr ħtieġa espliċita li jiġu kkonsultati l-awtoritajiet lokali u reġjonali. Għaldaqstant l-awtoritajiet lokali u reġjonali jiċħdu din il-proposta kif inhi mressqa issa, għalhekk il-KtR jipproponi li l-Kummissjoni għandha tivverifika u tagħti trasferiment ta’ riżorsi biss jekk it-talba tagħti bidu għal u/jew tikseb il-qbil tal-awtorità ta’ ġestjoni jew tal-awtoritajiet lokali u reġjonali kkonċernati. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom ikunu jistgħu jibdew tali talba; |
| --- | --- |

14.

jiddispjaċih li l-proposta leġislattiva tiftaħ il-possibbiltà ta’ riżorsi li jiġu trasferiti mill-Politika ta’ Koeżjoni għal programmi oħrajn ġestiti b’mod ċentrali jew li tiżdied il-kapaċità ta’ ġarr tar-riskju tal-Fond Ewropew għall-Investimenti Strateġiċi (FEIS). Minn perspettiva lokali u reġjonali, dan jidher li huwa problematiku, minħabba li t-talba għal trasferiment bħal dan għandha ssir mill-Istat Membru mingħajr ħtieġa espliċita li jiġu kkonsultati l-awtoritajiet lokali u reġjonali. Għaldaqstant l-awtoritajiet lokali u reġjonali jiċħdu din il-proposta kif inhi mressqa issa, għalhekk il-KtR jipproponi li l-Kummissjoni għandha tivverifika u tagħti trasferiment ta’ riżorsi biss jekk it-talba tagħti bidu għal u/jew tikseb il-qbil tal-awtorità ta’ ġestjoni jew tal-awtoritajiet lokali u reġjonali kkonċernati. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom ikunu jistgħu jibdew tali talba;

| 15. | jirrakkomanda li l-proposta leġislattiva għandha tiftaħ ukoll il-possibbiltà ta’ trasferiment ta’ riżorsi minn programmi ġestiti ċentralment u l-FEIS għall-Politika ta’ Koeżjoni. Dawn il-punti ġew indirizzati fl-Emenda 1; |
| --- | --- |

15.

jirrakkomanda li l-proposta leġislattiva għandha tiftaħ ukoll il-possibbiltà ta’ trasferiment ta’ riżorsi minn programmi ġestiti ċentralment u l-FEIS għall-Politika ta’ Koeżjoni. Dawn il-punti ġew indirizzati fl-Emenda 1;

| 16. | jenfasizza li ħafna kawżi ta’ kumplessità jistgħu jinstabu f’atti delegati u ta’ implimentazzjoni iżda wkoll fin-noti ta’ gwida tal-Kummissjoni. Għadd kbir ta’ rekwiżiti addizzjonali u kwistjonijiet relatati mal-ġestjoni, il-verifika u l-monitoraġġ jirriżultaw fil-fatt minn dan ir-regolament sekondarju, u jeħtieġ li jiġi semplifikat; |
| --- | --- |

16.

jenfasizza li ħafna kawżi ta’ kumplessità jistgħu jinstabu f’atti delegati u ta’ implimentazzjoni iżda wkoll fin-noti ta’ gwida tal-Kummissjoni. Għadd kbir ta’ rekwiżiti addizzjonali u kwistjonijiet relatati mal-ġestjoni, il-verifika u l-monitoraġġ jirriżultaw fil-fatt minn dan ir-regolament sekondarju, u jeħtieġ li jiġi semplifikat;

| 17. | jinnota li l-Artikolu 27(2) tar-Regolament ta’ Delega tal-Kummissjoni (UE) Nru 480/2014 tat-3 ta’ Marzu 2014 joffri possibbiltà ta’ retroattività tal-istandard fil-mument meta jsiru l-kontrolli u l-verifiki ta’ operazzjonijiet u joħloq inċertezza legali mhux aċċettabbli għall-benefiċjarji. Huwa meħtieġ li jiġi miċħud dan il-prinċipju ta’ retroattività ħlief jekk dawn tal-aħħar ikunu aktar favorevoli għall-benefiċjarji; |
| --- | --- |

17.

jinnota li l-Artikolu 27(2) tar-Regolament ta’ Delega tal-Kummissjoni (UE) Nru 480/2014 tat-3 ta’ Marzu 2014 joffri possibbiltà ta’ retroattività tal-istandard fil-mument meta jsiru l-kontrolli u l-verifiki ta’ operazzjonijiet u joħloq inċertezza legali mhux aċċettabbli għall-benefiċjarji. Huwa meħtieġ li jiġi miċħud dan il-prinċipju ta’ retroattività ħlief jekk dawn tal-aħħar ikunu aktar favorevoli għall-benefiċjarji;

Proposti għal semplifikazzjoni għall-perjodu ta’ programmazzjoni wara l-2020

Proposti għal semplifikazzjoni għall-perjodu ta’ programmazzjoni wara l-2020

| 18. | jitlob li s-semplifikazzjoni tal-Politika ta’ Koeżjoni għandha titkompla bil-proposti għall-perjodu ta’ programmazzjoni wara l-2020. F’dan ir-rigward, il-kwistjonijiet li ġejjin għandhom jiġu solvuti bħala prijorità:






  — | Jiġu stabbiliti kundizzjonijiet ekwi għal strumenti ta’ finanzjament differenti tal-UE billi jkun hemm definizzjonijiet komuni biex ikunu jistgħu jitqabblu r-riżultati u jiġu kkombinati l-fondi. |
| --- | --- | --- |

18.

jitlob li s-semplifikazzjoni tal-Politika ta’ Koeżjoni għandha titkompla bil-proposti għall-perjodu ta’ programmazzjoni wara l-2020. F’dan ir-rigward, il-kwistjonijiet li ġejjin għandhom jiġu solvuti bħala prijorità:

—

Jiġu stabbiliti kundizzjonijiet ekwi għal strumenti ta’ finanzjament differenti tal-UE billi jkun hemm definizzjonijiet komuni biex ikunu jistgħu jitqabblu r-riżultati u jiġu kkombinati l-fondi.

| — | Jiġi esplorat kif kundizzjonalitajiet ex ante tal-Politika ta’ Koeżjoni (Art. 19 CPR), jistgħu jwasslu għal aktar semplifikazzjoni. |
| --- | --- |

—

Jiġi esplorat kif kundizzjonalitajiet ex ante tal-Politika ta’ Koeżjoni (Art. 19 CPR), jistgħu jwasslu għal aktar semplifikazzjoni.

ex ante

| — | Jiġi kkunsidrat mill-ġdid l-approċċ fuq diversi livelli fi programmi ta’ implimentazzjoni konġunta, ikun aktar effiċjenti li jsiru trattattivi jew mal-awtoritajiet reġjonali/lokali jew mal-awtorità nazzjonali skont l-ambitu ġeografiku tal-programm. |
| --- | --- |

—

Jiġi kkunsidrat mill-ġdid l-approċċ fuq diversi livelli fi programmi ta’ implimentazzjoni konġunta, ikun aktar effiċjenti li jsiru trattattivi jew mal-awtoritajiet reġjonali/lokali jew mal-awtorità nazzjonali skont l-ambitu ġeografiku tal-programm.

| — | Sabiex tiżdied it-trasparenza u tonqos il-kumplessità tar-regolamentazzjoni, għandhom japplikaw regoli l-istess regoli għad-diversi Fondi SIE.. Dan jista’ jitwettaq permezz tal-iżvilupp ta’ “one-stop shop” għall-applikazzjonijiet tal-benefiċjarji tal-FSIE, biex ikun possibbli aċċess faċli u ugwali. |
| --- | --- |

—

Sabiex tiżdied it-trasparenza u tonqos il-kumplessità tar-regolamentazzjoni, għandhom japplikaw regoli l-istess regoli għad-diversi Fondi SIE.. Dan jista’ jitwettaq permezz tal-iżvilupp ta’ “one-stop shop” għall-applikazzjonijiet tal-benefiċjarji tal-FSIE, biex ikun possibbli aċċess faċli u ugwali.

| — | Il-kondizzjonijiet ikunu limitati għal sett uniku ġenerali ta’ regoli. Ir-regoli finanzjarji m’għandhomx jippermettu għal kundizzjonijiet addizzjonali li jikkonċernaw regoli speċifiċi dwar l-awditi u l-eliġibilità tal-ispejjeż għal fondi u programmi speċifiċi. Ir-regolamenti speċifiċi għall-fondi għandhom ikunu ristretti għal regoli dwar il-kontenut tal-programm u r-rappurtar. Din il-prevenzjoni ta’ regolamentazzjoni żejda (gold plating) għandha tapplika wkoll għall-imsieħba kollha fi programmi ta’ implimentazzjoni konġunta. |
| --- | --- |

—

Il-kondizzjonijiet ikunu limitati għal sett uniku ġenerali ta’ regoli. Ir-regoli finanzjarji m’għandhomx jippermettu għal kundizzjonijiet addizzjonali li jikkonċernaw regoli speċifiċi dwar l-awditi u l-eliġibilità tal-ispejjeż għal fondi u programmi speċifiċi. Ir-regolamenti speċifiċi għall-fondi għandhom ikunu ristretti għal regoli dwar il-kontenut tal-programm u r-rappurtar. Din il-prevenzjoni ta’ regolamentazzjoni żejda (gold plating) għandha tapplika wkoll għall-imsieħba kollha fi programmi ta’ implimentazzjoni konġunta.

| — | Jiġi limitat il-kontenut ta’ rapporti ta’ implimentazzjoni annwali li jipprovdu informazzjoni essenzjali dwar l-implimentazzjoni tal-programm mingħajr ma jitqiegħed piż żejjed fuq l-awtoritajiet ta’ ġestjoni. |
| --- | --- |

—

Jiġi limitat il-kontenut ta’ rapporti ta’ implimentazzjoni annwali li jipprovdu informazzjoni essenzjali dwar l-implimentazzjoni tal-programm mingħajr ma jitqiegħed piż żejjed fuq l-awtoritajiet ta’ ġestjoni.

| — | Jiġu aboliti l-proċeduri burokratiċi, li għandhom ftit valur addizzjonali u li huma implimentati totalment differenti, bħall-proċedura ta’ nomina (Art. 124 CPR). |
| --- | --- |

—

Jiġu aboliti l-proċeduri burokratiċi, li għandhom ftit valur addizzjonali u li huma implimentati totalment differenti, bħall-proċedura ta’ nomina (Art. 124 CPR).

| — | Jiġi żviluppat awditjar u rappurtar differenzjat permezz ta’ kuntratti ta’ fiduċja bejn l-UE u l-awtoritajiet nazzjonali ta’ awditjar u ta’ ġestjoni. |
| --- | --- |

—

Jiġi żviluppat awditjar u rappurtar differenzjat permezz ta’ kuntratti ta’ fiduċja bejn l-UE u l-awtoritajiet nazzjonali ta’ awditjar u ta’ ġestjoni.

| — | Sabiex jiġi evitat il-piż ta’ kontroll, l-Artikolu dwar il-Funzjonijiet tal-Awtorità tal-Awditjar (Art. 127 CPR) għandu jiġi kkomplementat minn: “Din l-istrateġija tal-awditjar hija kkjarifikata bil-quddiem lill-Awtorità ta’ Ġestjoni u hija ġġudikata mill-Kummissjoni li tipproteġi l-prinċipju tal-proporzjonalità u tqis ir-riskji tal-programm operazzjonali speċifiku”. |
| --- | --- |

—

Sabiex jiġi evitat il-piż ta’ kontroll, l-Artikolu dwar il-Funzjonijiet tal-Awtorità tal-Awditjar (Art. 127 CPR) għandu jiġi kkomplementat minn: “Din l-istrateġija tal-awditjar hija kkjarifikata bil-quddiem lill-Awtorità ta’ Ġestjoni u hija ġġudikata mill-Kummissjoni li tipproteġi l-prinċipju tal-proporzjonalità u tqis ir-riskji tal-programm operazzjonali speċifiku”.

| — | Jittieħdu bħala eżempju l-valutazzjoni ex ante u l-proċedura ta’ nomina tal-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013, li taħthom il-Kummissjoni vverifikat u vvalidat is-sistemi kollha stabbiliti minn awtoritajiet ta’ ġestjoni, biex jiġi żgurat li l-fondi jkunu jistgħu jiġu mogħtija aktar malajr fil-bidu tal-perjodu ta’ programmazzjoni. |
| --- | --- |

—

Jittieħdu bħala eżempju l-valutazzjoni ex ante u l-proċedura ta’ nomina tal-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013, li taħthom il-Kummissjoni vverifikat u vvalidat is-sistemi kollha stabbiliti minn awtoritajiet ta’ ġestjoni, biex jiġi żgurat li l-fondi jkunu jistgħu jiġu mogħtija aktar malajr fil-bidu tal-perjodu ta’ programmazzjoni.

ex ante

| — | Id-dispożizzjonijiet dwar is-sospensjoni ta’ pagamenti (Art. 142 CPR) għandhom jippermettu aktar flessibilità. |
| --- | --- |

—

Id-dispożizzjonijiet dwar is-sospensjoni ta’ pagamenti (Art. 142 CPR) għandhom jippermettu aktar flessibilità.

| — | Għandha ssir distinzjoni bejn żbalji bl-intenzjoni ta’ frodi u żbalji mhux intenzjonali. |
| --- | --- |

—

Għandha ssir distinzjoni bejn żbalji bl-intenzjoni ta’ frodi u żbalji mhux intenzjonali.

| — | Titrawwem aktar fiduċja bejn l-atturi tal-ġestjoni kondiviża tal-Fondi SIE, u l-Kummissjoni Ewropea. |
| --- | --- |

—

Titrawwem aktar fiduċja bejn l-atturi tal-ġestjoni kondiviża tal-Fondi SIE, u l-Kummissjoni Ewropea.

| — | Ir-Regolament (UE) Nru 480/2014, Artikolu 28, jirreferi għal rata aċċettabbli ta’ żball ta’ 2 %. L-esperjenza turi li din ir-rata m’hijiex adatta fil-kuntest tal-proġetti tal-Politika ta’ Koeżjoni. L-istandards internazzjonali tal-awditjar ma jimponu l-ebda regoli numeriċi, u għandu jkun possibbli li jiżdied il-limitu minimu għal 5 %. |
| --- | --- |

—

Ir-Regolament (UE) Nru 480/2014, Artikolu 28, jirreferi għal rata aċċettabbli ta’ żball ta’ 2 %. L-esperjenza turi li din ir-rata m’hijiex adatta fil-kuntest tal-proġetti tal-Politika ta’ Koeżjoni. L-istandards internazzjonali tal-awditjar ma jimponu l-ebda regoli numeriċi, u għandu jkun possibbli li jiżdied il-limitu minimu għal 5 %.

| 19. | jenfasizza li l-proposta leġislattiva dwar “ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni” flimkien ma’ regoli settorjali korrispondenti stabbiliti fi 15-il att leġislattiv tirrigwarda l-kummissjonijiet kollha tal-KtR, li ġew ikkonsultati matul il-fażi ta’ tħejjija ta’ din l-opinjoni. Il-grupp ta’ ħidma tal-COTER dwar il-Baġit tal-UE kkontribwixxa wkoll għall-abbozzar ta’ din l-opinjoni. |
| --- | --- |

19.

jenfasizza li l-proposta leġislattiva dwar “ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni” flimkien ma’ regoli settorjali korrispondenti stabbiliti fi 15-il att leġislattiv tirrigwarda l-kummissjonijiet kollha tal-KtR, li ġew ikkonsultati matul il-fażi ta’ tħejjija ta’ din l-opinjoni. Il-grupp ta’ ħidma tal-COTER dwar il-Baġit tal-UE kkontribwixxa wkoll għall-abbozzar ta’ din l-opinjoni.

Brussell, il-11 ta' Mejju 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Markku MARKKULA

---