# Il-Ġurnal Uffiċjali C 272/17 t

| | ISSN 1977-0987 |
| --- | --- |
| Il-Ġurnal Uffiċjali
  tal-Unjoni Ewropea | C 272 |
| | |
| Edizzjoni bil-Malti | Informazzjoni u Avviżi | Volum 6017 ta' Awwissu 2017 |

ISSN 1977-0987

Il-Ġurnal Uffiċjali

tal-Unjoni Ewropea

C 272

Edizzjoni bil-Malti

Informazzjoni u Avviżi

Volum 6017 ta' Awwissu 2017

---

| Avviż Nru | Werrej | Paġna |
| --- | --- | --- |
| | I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet |
| | RIŻOLUZZJONIJIET |
| | Il-Kumitat tar-Regjuni |
| | Il-122 sessjoni plenarja tat-22 u t-23 ta' Marzu 2017 |
| 2017/C 272/01 | Riżoluzzjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — il-prijoritajiet tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar il-Programm ta’ Ħidma tal-Kummissjoni Ewropea tal-2018 | 1 |
| 2017/C 272/02 | Riżoluzzjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar L-istat tad-dritt fl-UE minn perspettiva lokali u reġjonali | 8 |
| 2017/C 272/03 | Riżoluzzjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar l-implikazzjonijiet għall-gvern lokali u reġjonali tal-intenzjoni tar-Renju Unit li jirtira mill-Unjoni Ewropea | 11 |
| | OPINJONIJIET |
| | Il-Kumitat tar-Regjuni |
| | Il-122 sessjoni plenarja tat-22 u t-23 ta' Marzu 2017 |
| 2017/C 272/04 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Lejn politika dwar ikel sostenibbli fl-UE li toħloq l-impjiegi u t-tkabbir fir-reġjuni u l-bliet tal-Ewropa | 14 |
| 2017/C 272/05 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — L-integrazzjoni, il-kooperazzjoni u l-prestazzjoni tas-sistemi tal-kura tas-saħħa | 19 |
| 2017/C 272/06 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Strateġiji ta' Speċjalizzazzjoni Intelliġenti (RIS3): l-impatt fuq ir-reġjuni u l-kooperazzjoni interreġjonali | 25 |
| 2017/C 272/07 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjun — Pjan ta’ Azzjoni dwar il-Qafas ta’ Sendai għat-Tnaqqis tar-Riskju ta’ Diżastri 2015-2030 — Approċċ għad-diżastri bbażat fuq ir-riskji għall-politiki kollha tal-UE | 32 |

Avviż Nru

Werrej

Paġna

I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

RIŻOLUZZJONIJIET

Il-Kumitat tar-Regjuni

Il-122 sessjoni plenarja tat-22 u t-23 ta' Marzu 2017

2017/C 272/01

Riżoluzzjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — il-prijoritajiet tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar il-Programm ta’ Ħidma tal-Kummissjoni Ewropea tal-2018

1

2017/C 272/02

Riżoluzzjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar L-istat tad-dritt fl-UE minn perspettiva lokali u reġjonali

8

2017/C 272/03

Riżoluzzjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar l-implikazzjonijiet għall-gvern lokali u reġjonali tal-intenzjoni tar-Renju Unit li jirtira mill-Unjoni Ewropea

11

OPINJONIJIET

Il-Kumitat tar-Regjuni

Il-122 sessjoni plenarja tat-22 u t-23 ta' Marzu 2017

2017/C 272/04

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Lejn politika dwar ikel sostenibbli fl-UE li toħloq l-impjiegi u t-tkabbir fir-reġjuni u l-bliet tal-Ewropa

14

2017/C 272/05

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — L-integrazzjoni, il-kooperazzjoni u l-prestazzjoni tas-sistemi tal-kura tas-saħħa

19

2017/C 272/06

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Strateġiji ta' Speċjalizzazzjoni Intelliġenti (RIS3): l-impatt fuq ir-reġjuni u l-kooperazzjoni interreġjonali

25

2017/C 272/07

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjun — Pjan ta’ Azzjoni dwar il-Qafas ta’ Sendai għat-Tnaqqis tar-Riskju ta’ Diżastri 2015-2030 — Approċċ għad-diżastri bbażat fuq ir-riskji għall-politiki kollha tal-UE

32

---

| | III   Atti preparatorji |
| --- | --- |
| | IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI |
| | Il-122 sessjoni plenarja tat-22 u t-23 ta' Marzu 2017 |
| 2017/C 272/08 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Proposti leġislattivi għal Regolament dwar il-Kondiviżjoni tal-Isforzi u Regolament dwar il-LULUCF | 36 |

III   Atti preparatorji

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Il-122 sessjoni plenarja tat-22 u t-23 ta' Marzu 2017

2017/C 272/08

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Proposti leġislattivi għal Regolament dwar il-Kondiviżjoni tal-Isforzi u Regolament dwar il-LULUCF

36

---

| MT | |
| --- | --- |

MT

---

I Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

RIŻOLUZZJONIJIET

Il-Kumitat tar-Regjuni

Il-122 sessjoni plenarja tat-22 u t-23 ta' Marzu 2017

| 17.8.2017 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 272/1 |
| --- | --- | --- | --- |

17.8.2017

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 272/1

---

Riżoluzzjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — il-prijoritajiet tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar il-Programm ta’ Ħidma tal-Kummissjoni Ewropea tal-2018

(2017/C 272/01)

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI (KtR),

Wara li kkunsidra:

| — | ir-riżoluzzjonijiet tiegħu tal-4 ta’ Ġunju 2015 dwar il-prijoritajiet tiegħu għall-2015-2020 u tat-8 ta’ Diċembru 2016 dwar il-Programm ta’ Ħidma tal-Kummissjoni Ewropea għall-2017; |
| --- | --- |

—

ir-riżoluzzjonijiet tiegħu tal-4 ta’ Ġunju 2015 dwar il-prijoritajiet tiegħu għall-2015-2020 u tat-8 ta’ Diċembru 2016 dwar il-Programm ta’ Ħidma tal-Kummissjoni Ewropea għall-2017;

| — | il-Protokoll ta’ Kooperazzjoni mal-Kummissjoni Ewropea ta’ Frar 2012; |
| --- | --- |

—

il-Protokoll ta’ Kooperazzjoni mal-Kummissjoni Ewropea ta’ Frar 2012;

| 1. | jenfasizza l-ħtieġa għal Unjoni Ewropea kapaċi tikseb mill-ġdid il-fiduċja ta-ċittadini fil-proġett Ewropew; Unjoni li iktar tħaddan approċċ minn fuq għal isfel fir-rigward tal-għoti ta’ soluzzjonijiet proporzjonati, effettivi u f’waqthom għall-isfidi ewlenin u komuni li l-bliet, ir-reġjuni u l-istati ma jistgħux jindirizzaw waħedhom; |
| --- | --- |

1.

jenfasizza l-ħtieġa għal Unjoni Ewropea kapaċi tikseb mill-ġdid il-fiduċja ta-ċittadini fil-proġett Ewropew; Unjoni li iktar tħaddan approċċ minn fuq għal isfel fir-rigward tal-għoti ta’ soluzzjonijiet proporzjonati, effettivi u f’waqthom għall-isfidi ewlenin u komuni li l-bliet, ir-reġjuni u l-istati ma jistgħux jindirizzaw waħedhom;

| 2. | jimpenja ruħu li jikkontribwixxi għall-Proċess ta’ Reflecting Europe dwar il-Futur tal-Ewropa, fost l-oħrajn permezz ta’ opinjoni tal-KtR li tibni fuq il-White Paper dwar il-Futur tal-Ewropa u billi jorganizza djalogi maċ-ċittadini f’komunitajiet lokali, bl-għan li jiddiskutu kwistjonijiet ta’ interess Ewropew ta’ dawn il-komunitajiet; |
| --- | --- |

2.

jimpenja ruħu li jikkontribwixxi għall-Proċess ta’ Reflecting Europe dwar il-Futur tal-Ewropa, fost l-oħrajn permezz ta’ opinjoni tal-KtR li tibni fuq il-White Paper dwar il-Futur tal-Ewropa u billi jorganizza djalogi maċ-ċittadini f’komunitajiet lokali, bl-għan li jiddiskutu kwistjonijiet ta’ interess Ewropew ta’ dawn il-komunitajiet;

| 3. | ser jakkumpanja l-proċess tad-deċiżjoni tar-Renju Unit li jitlaq mill-Unjoni Ewropea billi jenfasizza l-kwistjonijiet speċifiċi li jaffettwaw lill-gvernijiet lokali u reġjonali madwar is-27 Stat Membru li fadal u billi jeżamina, minn perspettiva lokali u reġjonali, kwistjonijiet rilevanti għar-relazzjoni futura tal-UE mal-livell ta’ governanza lokali u reġjonali fir-Renju Unit, inkluż flimkien man-nazzjonijiet devoluti; |
| --- | --- |

3.

ser jakkumpanja l-proċess tad-deċiżjoni tar-Renju Unit li jitlaq mill-Unjoni Ewropea billi jenfasizza l-kwistjonijiet speċifiċi li jaffettwaw lill-gvernijiet lokali u reġjonali madwar is-27 Stat Membru li fadal u billi jeżamina, minn perspettiva lokali u reġjonali, kwistjonijiet rilevanti għar-relazzjoni futura tal-UE mal-livell ta’ governanza lokali u reġjonali fir-Renju Unit, inkluż flimkien man-nazzjonijiet devoluti;

Impjiegi, tkabbir, investiment u politika ta' koeżjoni

| 4. | jenfasizza l-ħtieġa urġenti għal strateġija fit-tul tal-UE li tieħu post l-Istrateġija Ewropa 2020, bil-għan li jiġi żgurat tkabbir intelliġenti, sostenibbli, inklużiv, reżiljenti u kompetittiv u tingħata direzzjoni għas-Semestru Ewropew, il-Qafas Finanzjarju Pluriennali tal-UE u l-politiki tal-UE; |
| --- | --- |

4.

jenfasizza l-ħtieġa urġenti għal strateġija fit-tul tal-UE li tieħu post l-Istrateġija Ewropa 2020, bil-għan li jiġi żgurat tkabbir intelliġenti, sostenibbli, inklużiv, reżiljenti u kompetittiv u tingħata direzzjoni għas-Semestru Ewropew, il-Qafas Finanzjarju Pluriennali tal-UE u l-politiki tal-UE;

| 5. | jiġbed l-attenzjoni wkoll għall-ħtieġa li jiġu kkunsidrati l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDG) tal-Aġenda 2030, li ġew adottati min-Nazzjonijiet Uniti u ntlaqgħu mill-Kummissjoni, u f’dan ir-rigward jitlob li jiġi rivedut il-Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP) għas-sovrappożizzjoni tal-istrateġija tal-Aġenda 2030 fuq dik tal-Ewropa 2020, u li jiġu riveduti l-elementi prinċipali fid-dawl tal-SDGs il-ġodda; |
| --- | --- |

5.

jiġbed l-attenzjoni wkoll għall-ħtieġa li jiġu kkunsidrati l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDG) tal-Aġenda 2030, li ġew adottati min-Nazzjonijiet Uniti u ntlaqgħu mill-Kummissjoni, u f’dan ir-rigward jitlob li jiġi rivedut il-Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP) għas-sovrappożizzjoni tal-istrateġija tal-Aġenda 2030 fuq dik tal-Ewropa 2020, u li jiġu riveduti l-elementi prinċipali fid-dawl tal-SDGs il-ġodda;

| 6. | ifakkar lill-Kummissjoni Ewropea dwar il-bżonn li titqies strateġija Ewropea dwar id-demografija, li tipprovdi tweġiba wiesgħa, ikkoordinata u inklużiva għat-tibdil demografiku u li din l-istrateġija jkollha disponibbli biżżejjed riżorsi finanzjarji biex jiġu ffaċjati l-isfidi li hija maħsuba għalihom; |
| --- | --- |

6.

ifakkar lill-Kummissjoni Ewropea dwar il-bżonn li titqies strateġija Ewropea dwar id-demografija, li tipprovdi tweġiba wiesgħa, ikkoordinata u inklużiva għat-tibdil demografiku u li din l-istrateġija jkollha disponibbli biżżejjed riżorsi finanzjarji biex jiġu ffaċjati l-isfidi li hija maħsuba għalihom;

| 7. | jistenna li l-proposta dwar il-Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP) għal wara l-2020, li l-Kummissjoni waslet biex tippreżenta qabel tmiem l-2017, tiżgura li l-infiq tal-UE fit-tul ikun prevedibbli, li tipproponi riforma tar-riżorsi proprji tal-UE, u tiggarantixxi l-unità tal-baġit tal-UE, biex tippreżenta aktar miżuri ta’ semplifikazzjoni kif ukoll li jiġi stabbilit perjodu ta’ 5 + 5 snin b’reviżjoni ta’ nofs it-term sostanzjali u obbligatorja wara l-ewwel ħames snin; |
| --- | --- |

7.

jistenna li l-proposta dwar il-Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP) għal wara l-2020, li l-Kummissjoni waslet biex tippreżenta qabel tmiem l-2017, tiżgura li l-infiq tal-UE fit-tul ikun prevedibbli, li tipproponi riforma tar-riżorsi proprji tal-UE, u tiggarantixxi l-unità tal-baġit tal-UE, biex tippreżenta aktar miżuri ta’ semplifikazzjoni kif ukoll li jiġi stabbilit perjodu ta’ 5 + 5 snin b’reviżjoni ta’ nofs it-term sostanzjali u obbligatorja wara l-ewwel ħames snin;

| 8. | jopponi bil-qawwa kwalunkwe xenarju għall-UE27 sal-2025, kif hemm fil-White Paper dwar il-Ġejjieni tal-Ewropa, li jkun inaqqas l-isforzi tal-UE fir-rigward tal-politika ta’ koeżjoni. Għall-kuntrarju, jistieden lill-Kummissjoni biex tippreżenta proposta leġislattiva komprensiva għal politika ta’ koeżjoni b’saħħitha u effettiva wara l-2020 u jfakkar, kif mitlub f’okkażjonijiet preċedenti, dwar il-ħtieġa għal kapitolu ġdid fi ħdan is-7 Rapport ta’ Koeżjoni li jivvaluta l-implimentazzjoni tal-koeżjoni territorjali. Il-proposta leġislattiva għandha tkun ibbażata fuq il-prinċipji tas-sussidjarjetà, is-sħubija u l-governanza f’diversi livelli, u tirrifletti l-ħtiġijiet u l-potenzjal tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u r-riżultati tal-eżerċizzju ta’ semplifikazzjoni, tkun ibbażata fuq grupp wieħed ta’ regoli u tqis il-konsultazzjonijiet estensivi mal-partijiet interessati kollha rilevanti involuti; jistieden lill-Kummissjoni biex twettaq analiżi kompleta u dettaljata tal-impatt territorjali tal-abbozz ta’ leġislazzjoni u jesprimi li huwa lest jikkoopera mal-Kummissjoni dwar din il-kwistjoni; jappela biex il-proposti dwar il-politika ta’ koeżjoni wara l-2020 jkunu jinkludu l-armonizzazzjoni tal-proċeduri ta’ ġestjoni tal-FSIE sabiex ir-reġjuni jkunu jistgħu jaġixxu bħala awtoritajiet ta’ ġestjoni fir-rigward tal-Kummissjoni Ewropea; |
| --- | --- |

8.

jopponi bil-qawwa kwalunkwe xenarju għall-UE27 sal-2025, kif hemm fil-White Paper dwar il-Ġejjieni tal-Ewropa, li jkun inaqqas l-isforzi tal-UE fir-rigward tal-politika ta’ koeżjoni. Għall-kuntrarju, jistieden lill-Kummissjoni biex tippreżenta proposta leġislattiva komprensiva għal politika ta’ koeżjoni b’saħħitha u effettiva wara l-2020 u jfakkar, kif mitlub f’okkażjonijiet preċedenti, dwar il-ħtieġa għal kapitolu ġdid fi ħdan is-7 Rapport ta’ Koeżjoni li jivvaluta l-implimentazzjoni tal-koeżjoni territorjali. Il-proposta leġislattiva għandha tkun ibbażata fuq il-prinċipji tas-sussidjarjetà, is-sħubija u l-governanza f’diversi livelli, u tirrifletti l-ħtiġijiet u l-potenzjal tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u r-riżultati tal-eżerċizzju ta’ semplifikazzjoni, tkun ibbażata fuq grupp wieħed ta’ regoli u tqis il-konsultazzjonijiet estensivi mal-partijiet interessati kollha rilevanti involuti; jistieden lill-Kummissjoni biex twettaq analiżi kompleta u dettaljata tal-impatt territorjali tal-abbozz ta’ leġislazzjoni u jesprimi li huwa lest jikkoopera mal-Kummissjoni dwar din il-kwistjoni; jappela biex il-proposti dwar il-politika ta’ koeżjoni wara l-2020 jkunu jinkludu l-armonizzazzjoni tal-proċeduri ta’ ġestjoni tal-FSIE sabiex ir-reġjuni jkunu jistgħu jaġixxu bħala awtoritajiet ta’ ġestjoni fir-rigward tal-Kummissjoni Ewropea;

| 9. | jistieden lill-Kummissjoni biex kontinwament tirrevedi u timmonitorja l-valur miżjud tal-Fond Ewropew għall-Investimenti Strateġiċi (FEIS) u l-impatt tiegħu mil-lat tal-koeżjoni u biex tikklassifika r-rapportar dwar Indikaturi Ewlenin tal-Prestazzjoni u Indikaturi Ewlenin tal-Monitoraġġ skont il-benefiċjarji u skont ir-reġjuni fil-livell ta’ NUTS II, u jistedinha tippubblika dawn l-indikaturi. B’mod urġenti, jenħtieġu aktar ċarezza u gwida għall-awtoritajiet lokali u reġjonali dwar kif il-FEIS jiġi kkombinat ma’ skemi oħrajn tal-UE bħall-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (FSIE) u fuq kollox biex titħeġġeġ parteċipazzjoni ikbar tar-reġjuni u l-awtoritajiet lokali fil-ġestjoni ta’ dan il-fond, b’mod partikolari għall-istabbiliment ta’ pjattaformi finanzjarji reġjonali jew plurireġjonali, anke f’sinerġija mal-miżuri tal-politika ta’ koeżjoni; madankollu, huwa kontra fil-prinċipju li r-riżorsi jiġu trasferiti mill-politika ta’ koeżjoni għal programmi ġestiti b’mod ċentrali; |
| --- | --- |

9.

jistieden lill-Kummissjoni biex kontinwament tirrevedi u timmonitorja l-valur miżjud tal-Fond Ewropew għall-Investimenti Strateġiċi (FEIS) u l-impatt tiegħu mil-lat tal-koeżjoni u biex tikklassifika r-rapportar dwar Indikaturi Ewlenin tal-Prestazzjoni u Indikaturi Ewlenin tal-Monitoraġġ skont il-benefiċjarji u skont ir-reġjuni fil-livell ta’ NUTS II, u jistedinha tippubblika dawn l-indikaturi. B’mod urġenti, jenħtieġu aktar ċarezza u gwida għall-awtoritajiet lokali u reġjonali dwar kif il-FEIS jiġi kkombinat ma’ skemi oħrajn tal-UE bħall-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (FSIE) u fuq kollox biex titħeġġeġ parteċipazzjoni ikbar tar-reġjuni u l-awtoritajiet lokali fil-ġestjoni ta’ dan il-fond, b’mod partikolari għall-istabbiliment ta’ pjattaformi finanzjarji reġjonali jew plurireġjonali, anke f’sinerġija mal-miżuri tal-politika ta’ koeżjoni; madankollu, huwa kontra fil-prinċipju li r-riżorsi jiġu trasferiti mill-politika ta’ koeżjoni għal programmi ġestiti b’mod ċentrali;

| 10. | jappella lill-Kummissjoni biex tippreżenta proposta rfinata għall-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (CEF) wara l-2020 li tista’ tħeġġeġ inizjattivi biex jiġi implimentat in-netwerk komprensiv u biex in-netwerk TEN-T ikun kollegat fir-reġjuni tal-fruntiera, jitjiebu l-konnessjonijiet ma’ żoni periferiċi, u ssir enfasi fuq l-hekk imsejħa l-konnessjonijiet transkonfinali neqsin; jappella għall-Awtostradi tal-Baħar biex jiżguraw ukoll konnessjonijiet ma’ żoni remoti, b’mod partikolari bejn il-gżejjer u ċ-ċentri reġjonali; jenfasizza l-ħtieġa għal sinerġija fost ir-riżorsi finanzjarji tal-FSIE, is-CEF u l-Fondi SIE sabiex ikun żgurat l-aqwa użu mill-finanzjament kollu disponibbli tal-UE; |
| --- | --- |

10.

jappella lill-Kummissjoni biex tippreżenta proposta rfinata għall-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (CEF) wara l-2020 li tista’ tħeġġeġ inizjattivi biex jiġi implimentat in-netwerk komprensiv u biex in-netwerk TEN-T ikun kollegat fir-reġjuni tal-fruntiera, jitjiebu l-konnessjonijiet ma’ żoni periferiċi, u ssir enfasi fuq l-hekk imsejħa l-konnessjonijiet transkonfinali neqsin; jappella għall-Awtostradi tal-Baħar biex jiżguraw ukoll konnessjonijiet ma’ żoni remoti, b’mod partikolari bejn il-gżejjer u ċ-ċentri reġjonali; jenfasizza l-ħtieġa għal sinerġija fost ir-riżorsi finanzjarji tal-FSIE, is-CEF u l-Fondi SIE sabiex ikun żgurat l-aqwa użu mill-finanzjament kollu disponibbli tal-UE;

| 11. | itenni t-talbiet tiegħu biex tiġi inkluża l-elaborazzjoni tal-viżjoni territorjali tal-2050 fil-programm ta’ ħidma annwali tal-Kummisjoni għall-2018; jenfasizza l-ħtieġa għal viżjoni territorjali ġdida billi l-Iskema għall-Iżvilupp tal-Ispazju Ewropew tal-1999 trid tiġi aġġornata; |
| --- | --- |

11.

itenni t-talbiet tiegħu biex tiġi inkluża l-elaborazzjoni tal-viżjoni territorjali tal-2050 fil-programm ta’ ħidma annwali tal-Kummisjoni għall-2018; jenfasizza l-ħtieġa għal viżjoni territorjali ġdida billi l-Iskema għall-Iżvilupp tal-Ispazju Ewropew tal-1999 trid tiġi aġġornata;

| 12. | jenfasizza l-ħtieġa ta’ segwitu dwar l-implimentazzjoni tal-Aġenda Urbana tal-UE sabiex jiġu sistematizzati r-riżultati tas-sħubijiet tematiċi, jiġu deskritti l-elementi ta’ governanza aħjar u jkunu trasferibbli għall-proposti leġislattivi li jmiss għall-QFP wara l-2020. Dan l-approċċ għandu jikkontribwxxi għat-tħejjija tal-Politika ta’ Koeżjoni futura wara l-2020 u l-istrateġija wara Ewropa 2020; |
| --- | --- |

12.

jenfasizza l-ħtieġa ta’ segwitu dwar l-implimentazzjoni tal-Aġenda Urbana tal-UE sabiex jiġu sistematizzati r-riżultati tas-sħubijiet tematiċi, jiġu deskritti l-elementi ta’ governanza aħjar u jkunu trasferibbli għall-proposti leġislattivi li jmiss għall-QFP wara l-2020. Dan l-approċċ għandu jikkontribwxxi għat-tħejjija tal-Politika ta’ Koeżjoni futura wara l-2020 u l-istrateġija wara Ewropa 2020;

| 13. | jistenna, f’dan il-kuntest, segwitu speċifiku għas-Sħubija Tematika Urbana dwar l-akkomodazzjoni. Dan is-segwitu jista’ jieħu l-forma ta’ aġenda Ewropea dwar l-akkomodazzjoni, li tkun tikkoordina kwistjonijiet ta’ akkomodazzjoni li s’issa ġew indirizzati biss permezz ta’ politiki settorjali bħalma huma l-Aġenda Urbana, l-iżvilupp sostenibbli, il-politika ta’ koeżjoni, il-politika tal-kompetizzjoni jew inizjattivi soċjali bħall-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali b’mod orizzontali; |
| --- | --- |

13.

jistenna, f’dan il-kuntest, segwitu speċifiku għas-Sħubija Tematika Urbana dwar l-akkomodazzjoni. Dan is-segwitu jista’ jieħu l-forma ta’ aġenda Ewropea dwar l-akkomodazzjoni, li tkun tikkoordina kwistjonijiet ta’ akkomodazzjoni li s’issa ġew indirizzati biss permezz ta’ politiki settorjali bħalma huma l-Aġenda Urbana, l-iżvilupp sostenibbli, il-politika ta’ koeżjoni, il-politika tal-kompetizzjoni jew inizjattivi soċjali bħall-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali b’mod orizzontali;

| 14. | jistenna li l-Kummissjoni tippreżenta qabel tmiem l-2017 il-proposti tagħha għall-Programm Qafas li jmiss għar-Riċerka u l-Innovazzjoni li għandu jibni fuq Orizzont 2020 u jżomm viżjoni strateġika dwar kwistjonijiet li jaffettwaw il-ġejjieni tal-Ewropa, mhux soġġetti għal soluzzjonijiet baġitarji fuq medda qasira ta’ żmien, kif ukoll li jinstab bilanċ bejn l-eċċellenza u l-koeżjoni bil-għan li jitnaqqas id-distakk fl-innovazzjoni u dan fid-dawl tal-isfidi soċjali eżistenti; |
| --- | --- |

14.

jistenna li l-Kummissjoni tippreżenta qabel tmiem l-2017 il-proposti tagħha għall-Programm Qafas li jmiss għar-Riċerka u l-Innovazzjoni li għandu jibni fuq Orizzont 2020 u jżomm viżjoni strateġika dwar kwistjonijiet li jaffettwaw il-ġejjieni tal-Ewropa, mhux soġġetti għal soluzzjonijiet baġitarji fuq medda qasira ta’ żmien, kif ukoll li jinstab bilanċ bejn l-eċċellenza u l-koeżjoni bil-għan li jitnaqqas id-distakk fl-innovazzjoni u dan fid-dawl tal-isfidi soċjali eżistenti;

| 15. | jiġbed l-attenzjoni għall-mudell stabbilit permezz tal-Pjattaforma għall-Iskambju tal-Għarfien biex tiżdied il-komunikazzjoni u l-impatt ta’ riżultati ta’ riċerka ffinanzjata minn fondi pubbliċi; |
| --- | --- |

15.

jiġbed l-attenzjoni għall-mudell stabbilit permezz tal-Pjattaforma għall-Iskambju tal-Għarfien biex tiżdied il-komunikazzjoni u l-impatt ta’ riżultati ta’ riċerka ffinanzjata minn fondi pubbliċi;

| 16. | itenni l-bżonn li jinħoloq qafas komuni għar-rikonoxximent tal-edukazzjoni informali u mhux formali sabiex jiġi ffaċilitat il-ħolqien ta’ proċeduri nazzjonali rilevanti; |
| --- | --- |

16.

itenni l-bżonn li jinħoloq qafas komuni għar-rikonoxximent tal-edukazzjoni informali u mhux formali sabiex jiġi ffaċilitat il-ħolqien ta’ proċeduri nazzjonali rilevanti;

| 17. | jistenna bil-ħerqa li jikkontribwixxi għall-implimentazzjoni b’suċċess tas-Sena Ewropea tal-Wirt Kulturali fl-2018 billi tintrabat ma’ strateġiji lokali u reġjonali kulturali kif ukoll relatati mat-turiżmu; |
| --- | --- |

17.

jistenna bil-ħerqa li jikkontribwixxi għall-implimentazzjoni b’suċċess tas-Sena Ewropea tal-Wirt Kulturali fl-2018 billi tintrabat ma’ strateġiji lokali u reġjonali kulturali kif ukoll relatati mat-turiżmu;

| 18. | jappella lill-Kummissjoni biex tressaq miżuri konkreti biex jiġu indirizzati ostakoli għall-investiment u jitnaqqas id-distakk tal-investiment; jenfasizza b’mod partikolari li l-livell ta’ investiment pubbliku – li iżjed minn nofsu jsir mill-bliet u r-reġjuni – għadu baxx wisq, parzjalment minħabba restrizzjonijiet introdotti minn mekkaniżmi ta’ kontroll baġitarju fil-livell tal-UE u nazzjonali; iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tintroduċi miżuri li jagħmlu l-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir iżjed favorevoli għat-tkabbir u li jiffaċilita iżjed l-investimenti strateġiċi u fit-tul, l-ewwel nett bis-separazzjoni tal-kofinanzjament reġjonali/nazzjonali mill-kalkolu tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir bil-għan li jiġi żgurat li r-riżorsi tal-Fondi Strutturali jkunu konformi b’mod konsistenti ma’ dawn ir-regoli, fid-dawl tal-għan komuni tagħhom; itenni wkoll l-appell tiegħu lill-Kummissjoni biex tivvaluta l-impatt tar-regoli tal-ESA tal-2010 dwar l-abbiltà tal-awtoritajiet lokali u reġjonali li jinvestu u jipprovdu kjarifika dwar it-trattament tas-sħubijiet pubbliċi-privati taħt ir-regoli tal-Eurostat; |
| --- | --- |

18.

jappella lill-Kummissjoni biex tressaq miżuri konkreti biex jiġu indirizzati ostakoli għall-investiment u jitnaqqas id-distakk tal-investiment; jenfasizza b’mod partikolari li l-livell ta’ investiment pubbliku – li iżjed minn nofsu jsir mill-bliet u r-reġjuni – għadu baxx wisq, parzjalment minħabba restrizzjonijiet introdotti minn mekkaniżmi ta’ kontroll baġitarju fil-livell tal-UE u nazzjonali; iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tintroduċi miżuri li jagħmlu l-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir iżjed favorevoli għat-tkabbir u li jiffaċilita iżjed l-investimenti strateġiċi u fit-tul, l-ewwel nett bis-separazzjoni tal-kofinanzjament reġjonali/nazzjonali mill-kalkolu tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir bil-għan li jiġi żgurat li r-riżorsi tal-Fondi Strutturali jkunu konformi b’mod konsistenti ma’ dawn ir-regoli, fid-dawl tal-għan komuni tagħhom; itenni wkoll l-appell tiegħu lill-Kummissjoni biex tivvaluta l-impatt tar-regoli tal-ESA tal-2010 dwar l-abbiltà tal-awtoritajiet lokali u reġjonali li jinvestu u jipprovdu kjarifika dwar it-trattament tas-sħubijiet pubbliċi-privati taħt ir-regoli tal-Eurostat;

| 19. | b’konformità mad-dikjarazzjoni Cork 2.0, itenni t-talba tiegħu għal White Paper dwar Aġenda Rurali għall-UE sabiex isservi bħala punt ta’ tluq għal politika ta’ żvilupp rurali għal wara l-2020, u jappella għal miżuri prattiċi għall-“verifika rurali” tal-politiki tal-UE; l-għarfien tat-territorji bħala ċentri ta’ żvilupp u innovazzjoni li jikkontribwixxu għall-kisba tal-għan ta’ koeżjoni territorjali; |
| --- | --- |

19.

b’konformità mad-dikjarazzjoni Cork 2.0, itenni t-talba tiegħu għal White Paper dwar Aġenda Rurali għall-UE sabiex isservi bħala punt ta’ tluq għal politika ta’ żvilupp rurali għal wara l-2020, u jappella għal miżuri prattiċi għall-“verifika rurali” tal-politiki tal-UE; l-għarfien tat-territorji bħala ċentri ta’ żvilupp u innovazzjoni li jikkontribwixxu għall-kisba tal-għan ta’ koeżjoni territorjali;

| 20. | jappella għal Politika Agrikola Komuni (PAK) imġedda wara l-2020 biex tikkontribwixxi għat-tnedija mill-ġdid tat-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fiż-żoni rurali u biex jinżammu l-kwalità għolja, is-sigurtà u sikurezza tal-ikel fl-Ewropa; li tkun aktar konsistenti mal-Għanijiet tal-Iżvilupp Sostenibbli u tindirizza d-distakk urban-rurali; jenfasizza f’dan ir-rigward l-importanza tas-semplifikazzjoni tal-PAK, l-introduzzjoni ta’ aktar flessibilità fil-ġestjoni tagħha, it-tnaqqis tal-piżijiet fuq il-produtturi, l-orjentazzjoni lejn politika li tiffoka aktar fuq l-innovazzjoni u l-kompetittività, li toffri aktar appoġġ immirat lill-bdiewa żgħażagħ; jappella li jittieħed approċċ divrenzjat għar-reġjuni ultraperiferiċi fil-qasam tal-PAK li jagħmilha possibbli li jiġu applikati miżuri speċifiċi meħtieġa għall-iżvilupp tas-setturi tal-biedja f’dawn ir-reġjuni; |
| --- | --- |

20.

jappella għal Politika Agrikola Komuni (PAK) imġedda wara l-2020 biex tikkontribwixxi għat-tnedija mill-ġdid tat-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fiż-żoni rurali u biex jinżammu l-kwalità għolja, is-sigurtà u sikurezza tal-ikel fl-Ewropa; li tkun aktar konsistenti mal-Għanijiet tal-Iżvilupp Sostenibbli u tindirizza d-distakk urban-rurali; jenfasizza f’dan ir-rigward l-importanza tas-semplifikazzjoni tal-PAK, l-introduzzjoni ta’ aktar flessibilità fil-ġestjoni tagħha, it-tnaqqis tal-piżijiet fuq il-produtturi, l-orjentazzjoni lejn politika li tiffoka aktar fuq l-innovazzjoni u l-kompetittività, li toffri aktar appoġġ immirat lill-bdiewa żgħażagħ; jappella li jittieħed approċċ divrenzjat għar-reġjuni ultraperiferiċi fil-qasam tal-PAK li jagħmilha possibbli li jiġu applikati miżuri speċifiċi meħtieġa għall-iżvilupp tas-setturi tal-biedja f’dawn ir-reġjuni;

| 21. | jistenna lill-Kummissjoni tappoġġja lill-Istati Membri u l-awtoritajiet lokali u reġjonali tagħhom fl-isforzi tagħhom biex jimmodernizzaw l-għoti u l-organizzazzjoni tas-sistemi tas-saħħa u biex jistimulaw il-kooperazzjoni Ewropea f’dan il-qasam, pereżempju permezz tat-twaqqif ta’ programm simili għall-programm Erasmus għal professjonisti tal-kura tas-saħħa; |
| --- | --- |

21.

jistenna lill-Kummissjoni tappoġġja lill-Istati Membri u l-awtoritajiet lokali u reġjonali tagħhom fl-isforzi tagħhom biex jimmodernizzaw l-għoti u l-organizzazzjoni tas-sistemi tas-saħħa u biex jistimulaw il-kooperazzjoni Ewropea f’dan il-qasam, pereżempju permezz tat-twaqqif ta’ programm simili għall-programm Erasmus għal professjonisti tal-kura tas-saħħa;

| 22. | jistieden lill-Kummissjoni sabiex tinkorpora l-prinċipju ta’ reżiljenza għad-diżastri fil-Fondi u l-politiki tagħha b’tali mod li ma jkunx kompromess l-iżvilupp sostenibbli u reżiljenti tal-ekonomiji tagħna; |
| --- | --- |

22.

jistieden lill-Kummissjoni sabiex tinkorpora l-prinċipju ta’ reżiljenza għad-diżastri fil-Fondi u l-politiki tagħha b’tali mod li ma jkunx kompromess l-iżvilupp sostenibbli u reżiljenti tal-ekonomiji tagħna;

| 23. | jappella għal politika sostenibbli tal-ikel fil-livell tal-UE li tindirizza l-kwalità tal-ikel, il-produzzjoni tal-ikel, l-agrikoltura, is-sajd, l-iżvilupp rurali, l-ambjent, is-saħħa, in-nutrizzjoni, l-impjiegi u l-politika tal-konsumatur b’mod komprensiv, u jiġi promoss mod iżjed sostenibbli ta’ produzzjoni u xejriet ta’ konsum; |
| --- | --- |

23.

jappella għal politika sostenibbli tal-ikel fil-livell tal-UE li tindirizza l-kwalità tal-ikel, il-produzzjoni tal-ikel, l-agrikoltura, is-sajd, l-iżvilupp rurali, l-ambjent, is-saħħa, in-nutrizzjoni, l-impjiegi u l-politika tal-konsumatur b’mod komprensiv, u jiġi promoss mod iżjed sostenibbli ta’ produzzjoni u xejriet ta’ konsum;

| 24. | jappella lill-Kummissjoni tirrevedi l-istrateġija tat-turiżmu tal-2010 u tniedi politika tat-turiżmu integrata tal-UE bi programm ta’ ħidma pluriennali u tiżgura linja baġitarja ddedikata għall-finanzjament ta’ proġetti tat-turiżmu Ewropej wara l-2020; itenni f’dan il-kuntest l-intenzjoni tiegħu li jistabbilixxi Grupp ta’ Kuntatt dwar it-Turiżmu interistituzzjonali, sabiex jappoġġja t-tnedija ta’ pjattaformi ta’ investiment tat-turiżmu reġjonali li jgħinu lil destinazzjonijiet turistiċi u l-SMEs tagħhom jakkwistaw aċċess għal fondi għall-proġetti u l-attivitajiet tagħhom; |
| --- | --- |

24.

jappella lill-Kummissjoni tirrevedi l-istrateġija tat-turiżmu tal-2010 u tniedi politika tat-turiżmu integrata tal-UE bi programm ta’ ħidma pluriennali u tiżgura linja baġitarja ddedikata għall-finanzjament ta’ proġetti tat-turiżmu Ewropej wara l-2020; itenni f’dan il-kuntest l-intenzjoni tiegħu li jistabbilixxi Grupp ta’ Kuntatt dwar it-Turiżmu interistituzzjonali, sabiex jappoġġja t-tnedija ta’ pjattaformi ta’ investiment tat-turiżmu reġjonali li jgħinu lil destinazzjonijiet turistiċi u l-SMEs tagħhom jakkwistaw aċċess għal fondi għall-proġetti u l-attivitajiet tagħhom;

| 25. | iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex issegwi aġenda ambizzjuża fil-qasam tal-ekonomija blu u l-ġestjoni sostenibbli tal-oċeani u tittraduċi d-Dikjarazzjoni li se tiġi adottata taħt il-Presidenza Maltija f’linji gwida tal-politika; itenni l-importanza tal-aċċess għal finanzjament għal industriji marini emerġenti li għandhom il-potenzjal li jwasslu l-impjiegi u t-tkabbir ekonomiku madwar l-Ewropa; f’dan il-kuntest ifakkar lill-Kummissjoni dwar is-sejħa tal-KtR biex tinħoloq komunità tal-għarfien u tal-innovazzjoni, li għandha tinkoraġġixxi t-trasferiment ta’ ideat mir-riċerka tal-baħar għas-settur privat; |
| --- | --- |

25.

iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex issegwi aġenda ambizzjuża fil-qasam tal-ekonomija blu u l-ġestjoni sostenibbli tal-oċeani u tittraduċi d-Dikjarazzjoni li se tiġi adottata taħt il-Presidenza Maltija f’linji gwida tal-politika; itenni l-importanza tal-aċċess għal finanzjament għal industriji marini emerġenti li għandhom il-potenzjal li jwasslu l-impjiegi u t-tkabbir ekonomiku madwar l-Ewropa; f’dan il-kuntest ifakkar lill-Kummissjoni dwar is-sejħa tal-KtR biex tinħoloq komunità tal-għarfien u tal-innovazzjoni, li għandha tinkoraġġixxi t-trasferiment ta’ ideat mir-riċerka tal-baħar għas-settur privat;

| 26. | japprova s-sejħa għal strateġija ġdida tal-UE dwar l-Alkoħol li għandha tkopri oqsma bħall-informazzjoni lill-konsumatur, il-kummerċjalizzazzjoni u s-sikurezza fit-triq; jinnota wkoll li huwa essenzjali li l-Pjani ta’ Azzjoni Konġunti jiġu estiżi u/jew jiġi stabbilit wieħed ġdid għat-tfal u ż-żgħażagħ; |
| --- | --- |

26.

japprova s-sejħa għal strateġija ġdida tal-UE dwar l-Alkoħol li għandha tkopri oqsma bħall-informazzjoni lill-konsumatur, il-kummerċjalizzazzjoni u s-sikurezza fit-triq; jinnota wkoll li huwa essenzjali li l-Pjani ta’ Azzjoni Konġunti jiġu estiżi u/jew jiġi stabbilit wieħed ġdid għat-tfal u ż-żgħażagħ;

Konnessjoni mill-ġdid maż-żgħażagħ Ewropej

| 27. | jappoġġja l-implimentazzjoni u t-tħeġġiġ kontinwi tal-Garanzija għaż-Żgħażagħ u t-tnedija tal-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà; jenfasizza l-importanza tad-dimensjoni territorjali taż-żewġ inizjattivi; jenfasizza l-importanza li jiġi involut is-settur privat f’dawn l-iskemi kemm fit-tfassil tagħhom kif ukoll fil-finanzjament tagħhom sabiex il-ħiliet taż-żgħażagħ jiġu abbinati aħjar mal-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol; |
| --- | --- |

27.

jappoġġja l-implimentazzjoni u t-tħeġġiġ kontinwi tal-Garanzija għaż-Żgħażagħ u t-tnedija tal-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà; jenfasizza l-importanza tad-dimensjoni territorjali taż-żewġ inizjattivi; jenfasizza l-importanza li jiġi involut is-settur privat f’dawn l-iskemi kemm fit-tfassil tagħhom kif ukoll fil-finanzjament tagħhom sabiex il-ħiliet taż-żgħażagħ jiġu abbinati aħjar mal-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol;

| 28. | iħeġġeġ lill-Kummissjoni ssaħħaħ l-għodod ta’ komunikazzjoni tagħha maċ-ċittadini żgħażagħ u tintegrahom ma’ dawk tal-istituzzjonijiet l-oħrajn; jenfasizza l-importanza tal-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fir-reviżjoni ppjanata tal-Istrateġija Ewropea għaż-Żgħażagħ għall-perjodu wara l-2018; |
| --- | --- |

28.

iħeġġeġ lill-Kummissjoni ssaħħaħ l-għodod ta’ komunikazzjoni tagħha maċ-ċittadini żgħażagħ u tintegrahom ma’ dawk tal-istituzzjonijiet l-oħrajn; jenfasizza l-importanza tal-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fir-reviżjoni ppjanata tal-Istrateġija Ewropea għaż-Żgħażagħ għall-perjodu wara l-2018;

L-Unjoni Ekonomika u Monetarja

| 29. | jenfasizza l-ħtieġa li tissaħħaħ l-effiċjenza, is-sjieda u l-leġittimità tal-governanza u l-koordinazzjoni ekonomika fl-UE; jappella lill-Kummissjoni biex taħdem mal-PE u mal-Kunsill fuq Kodiċi ta’ Kondotta dwar l-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fis-Semestru Ewropew abbażi tal-proposta tal-KtR; |
| --- | --- |

29.

jenfasizza l-ħtieġa li tissaħħaħ l-effiċjenza, is-sjieda u l-leġittimità tal-governanza u l-koordinazzjoni ekonomika fl-UE; jappella lill-Kummissjoni biex taħdem mal-PE u mal-Kunsill fuq Kodiċi ta’ Kondotta dwar l-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fis-Semestru Ewropew abbażi tal-proposta tal-KtR;

| 30. | iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tinvolvi lill-KtR b’mod strutturat fis-segwitu tal-partijiet tal-White Paper dwar il-futur tal-UE relatati ma’ aktar integrazzjoni tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja; |
| --- | --- |

30.

iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tinvolvi lill-KtR b’mod strutturat fis-segwitu tal-partijiet tal-White Paper dwar il-futur tal-UE relatati ma’ aktar integrazzjoni tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja;

| 31. | itenni s-sejħa tiegħu għat-tisħiħ tad-dimensjoni soċjali tal-UE u tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja; jistenna li proposta leġislattiva għal Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali għandha tippermetti li jiġu indirizzati d-drittijiet tal-ħaddiema u l-mobilità tal-ħaddiema f'suq tax-xogħol li qed jinbidel filwaqt li jiġi rispettat il-prinċipju tas-sussidjarjetà; din il-proposta ma għandhiex tkun limitata biss għal-liġi mhux vinkolanti (“soft law”) li tikkomplementa l-acquis eżistenti, iżda għandha tinkludi miżuri bl-istess intensità bħal dawk għall-Unjoni Ekonomika u Monetarja, peress li dan jgħin iżżid il-perċezzjoni taċ-ċittadini ta’ UE iżjed soċjali, li kapaċi ssolvi l-problemi tagħhom; |
| --- | --- |

31.

itenni s-sejħa tiegħu għat-tisħiħ tad-dimensjoni soċjali tal-UE u tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja; jistenna li proposta leġislattiva għal Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali għandha tippermetti li jiġu indirizzati d-drittijiet tal-ħaddiema u l-mobilità tal-ħaddiema f'suq tax-xogħol li qed jinbidel filwaqt li jiġi rispettat il-prinċipju tas-sussidjarjetà; din il-proposta ma għandhiex tkun limitata biss għal-liġi mhux vinkolanti (“soft law”) li tikkomplementa l-acquis eżistenti, iżda għandha tinkludi miżuri bl-istess intensità bħal dawk għall-Unjoni Ekonomika u Monetarja, peress li dan jgħin iżżid il-perċezzjoni taċ-ċittadini ta’ UE iżjed soċjali, li kapaċi ssolvi l-problemi tagħhom;

L-istrateġija tas-Suq Uniku, l-SMEs, il-kompetizzjoni, l-industrija u s-Suq Uniku Diġitali

| 32. | jirrakkomanda aktar semplifikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-istat, b’mod speċifiku fir-rigward tas-Servizzi ta’ Interess Ekonomiku Ġenerali (SGEI) permezz ta’ rieżami sostenzjali tad-Deċiżjoni u l-Qafas rilevanti (“pakkett Almunia”); jappella wkoll għal ambitu usa’ għar-Regolament għal Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa, speċifikament fir-rigward tal-aċċess tal-SMEs għall-finanzjament u biex jiġu appoġġjati kemm il-mikrointrapriżi kif ukoll l-istart ups; |
| --- | --- |

32.

jirrakkomanda aktar semplifikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-istat, b’mod speċifiku fir-rigward tas-Servizzi ta’ Interess Ekonomiku Ġenerali (SGEI) permezz ta’ rieżami sostenzjali tad-Deċiżjoni u l-Qafas rilevanti (“pakkett Almunia”); jappella wkoll għal ambitu usa’ għar-Regolament għal Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa, speċifikament fir-rigward tal-aċċess tal-SMEs għall-finanzjament u biex jiġu appoġġjati kemm il-mikrointrapriżi kif ukoll l-istart ups;

| 33. | jitlob li ssir evalwazzjoni bir-reqqa l-implimentazzjoni tal-leġislazzjoni dwar l-akkwist pubbliku, inkluża d-direttiva dwar ir-rimedji, li tista’ twassal għal aġġustamenti u semplifikazzjoni sabiex jiġu akkomodati l-ħtiġijiet ta’ entitajiet lokali u reġjonali iżgħar mingħajr ma tiġi perikolata ċ-ċertezza legali; |
| --- | --- |

33.

jitlob li ssir evalwazzjoni bir-reqqa l-implimentazzjoni tal-leġislazzjoni dwar l-akkwist pubbliku, inkluża d-direttiva dwar ir-rimedji, li tista’ twassal għal aġġustamenti u semplifikazzjoni sabiex jiġu akkomodati l-ħtiġijiet ta’ entitajiet lokali u reġjonali iżgħar mingħajr ma tiġi perikolata ċ-ċertezza legali;

| 34. | itenni l-appell tiegħu għal “Small Business Act” għall-Ewropa (SBA) riveduta u msaħħa; itenni l-impenn tiegħu stess li jippromovi l-implimentazzjoni tal-SBA permezz tal-iskema tiegħu ta’ EER (Reġjun Intraprenditorjali Ewropew), kif ukoll l-inizjattiva Start-up u Scale-up; f’dan il-kuntest, jappella għal tnaqqis tal-piż amministrattiv u l-ħolqien tar-regolamentazzjoni intelliġenti; |
| --- | --- |

34.

itenni l-appell tiegħu għal “Small Business Act” għall-Ewropa (SBA) riveduta u msaħħa; itenni l-impenn tiegħu stess li jippromovi l-implimentazzjoni tal-SBA permezz tal-iskema tiegħu ta’ EER (Reġjun Intraprenditorjali Ewropew), kif ukoll l-inizjattiva Start-up u Scale-up; f’dan il-kuntest, jappella għal tnaqqis tal-piż amministrattiv u l-ħolqien tar-regolamentazzjoni intelliġenti;

| 35. | jimpenja ruħu biex jaħdem mal-Kummissjoni fi ħdan il-Pjattaforma Broadband li għadha kif ġiet stabbilita biex timmonitorja l-implimentazzjoni ta’ broadband b’veloċità għolja aħjar u aktar veloċi fir-reġjuni Ewropej kollha, u b’mod partikolari fiż-żoni rurali u b’popolazzjoni baxxa, u biex jiġu identifikati kmieni miżuri addizzjonali biex jingħeleb id-distakk diġitali, u jiġu newtralizzati l-ispejjeż addizzjonali marbutin mal-aċċess għan-netwerks tal-broadband fir-reġjuni ultraperiferiċi; |
| --- | --- |

35.

jimpenja ruħu biex jaħdem mal-Kummissjoni fi ħdan il-Pjattaforma Broadband li għadha kif ġiet stabbilita biex timmonitorja l-implimentazzjoni ta’ broadband b’veloċità għolja aħjar u aktar veloċi fir-reġjuni Ewropej kollha, u b’mod partikolari fiż-żoni rurali u b’popolazzjoni baxxa, u biex jiġu identifikati kmieni miżuri addizzjonali biex jingħeleb id-distakk diġitali, u jiġu newtralizzati l-ispejjeż addizzjonali marbutin mal-aċċess għan-netwerks tal-broadband fir-reġjuni ultraperiferiċi;

| 36. | jitlob lill-Kummissjoni biex tiċċara l-ambitu tal-applikazzjoni tad-direttiva dwar is-servizzi fl-ekonomija kondiviża/kollaborattiva; jistenna wkoll bil-ħerqa l-proposti tal-Kummissjoni sabiex jiġu salvagwardjati d-drittijiet tal-forza tax-xogħol f’forom ġodda ta’ impjieg speċifiċi għall-ekonomija kondiviża/kollaborattiva; jistenna lill-Kummissjoni tappoġġja l-istabbiliment ta’ “Forum ta’ bliet tal-ekonomija kollaborattiva”, fejn il-KtR ikun parti interessata ewlenija; |
| --- | --- |

36.

jitlob lill-Kummissjoni biex tiċċara l-ambitu tal-applikazzjoni tad-direttiva dwar is-servizzi fl-ekonomija kondiviża/kollaborattiva; jistenna wkoll bil-ħerqa l-proposti tal-Kummissjoni sabiex jiġu salvagwardjati d-drittijiet tal-forza tax-xogħol f’forom ġodda ta’ impjieg speċifiċi għall-ekonomija kondiviża/kollaborattiva; jistenna lill-Kummissjoni tappoġġja l-istabbiliment ta’ “Forum ta’ bliet tal-ekonomija kollaborattiva”, fejn il-KtR ikun parti interessata ewlenija;

Politika kummerċjali tal-UE

| 37. | iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tiżgura li d-dimensjoni lokali u reġjonali tkun ikkunsidrati fit-tfassil tal-politika kummerċjali tal-UE meta tinnegozja ftehimiet kummerċjali ġodda u jitlob l-aċċess kontinwu għad-dokumenti rilevanti tan-negozjati permezz tal-proċedura tal-kamra tal-qari kif stabbilit għan-negozjati tat-TTIP; |
| --- | --- |

37.

iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tiżgura li d-dimensjoni lokali u reġjonali tkun ikkunsidrati fit-tfassil tal-politika kummerċjali tal-UE meta tinnegozja ftehimiet kummerċjali ġodda u jitlob l-aċċess kontinwu għad-dokumenti rilevanti tan-negozjati permezz tal-proċedura tal-kamra tal-qari kif stabbilit għan-negozjati tat-TTIP;

L-Unjoni tal-Enerġija, il-politika dwar il-klima u l-ambjent

| 38. | jistieden lill-Kummissjoni biex tappoġġja t-talba tal-KtR għall-istituzzjonalizzazzjoni progressiva tar-rwol tal-livell lokali u reġjonali tal-gvern fil-governanza tal-klima globali permezz tat-twaqqif ta’ ftehimiet formali mas-Segretarjat tal-UNFCCC; |
| --- | --- |

38.

jistieden lill-Kummissjoni biex tappoġġja t-talba tal-KtR għall-istituzzjonalizzazzjoni progressiva tar-rwol tal-livell lokali u reġjonali tal-gvern fil-governanza tal-klima globali permezz tat-twaqqif ta’ ftehimiet formali mas-Segretarjat tal-UNFCCC;

| 39. | jistieden lill-Kummissjoni biex tqis l-impatti u l-implikazzjonijiet territorjali li l-implimentazzjoni tal-politika dwar il-kummerċ tal-UE tista’ toħloq fir-reġjuni u fl-awtoritajiet lokali, kemm mil-lat ta’ impjiegi kif ukoll dak ambjentali, u għalhekk jitlob li jkun involut aktar mill-qrib fit-tfassil tal-politika futura dwar il-kummerċ; |
| --- | --- |

39.

jistieden lill-Kummissjoni biex tqis l-impatti u l-implikazzjonijiet territorjali li l-implimentazzjoni tal-politika dwar il-kummerċ tal-UE tista’ toħloq fir-reġjuni u fl-awtoritajiet lokali, kemm mil-lat ta’ impjiegi kif ukoll dak ambjentali, u għalhekk jitlob li jkun involut aktar mill-qrib fit-tfassil tal-politika futura dwar il-kummerċ;

| 40. | jappella lill-Kummissjoni biex tiżgura konsistenza bejn il-proposti l-aktar reċenti u dawk li ġejjin fil-futur dwar il-politika tal-klima u tal-enerġija, il-Ftehim ta’ Pariġi u l-promozzjoni tal-effiċjenza fl-użu tal-enerġija u r-riżorsi rinnovabbli; jissuġġerixxi li għandha tingħata iżjed enfasi fuq inizjattivi jew kampanji li huma bbażati fuq l-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u li jikkontribwixxu b’mod sinifikanti għall-kisba tal-miri stabbiliti għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra; |
| --- | --- |

40.

jappella lill-Kummissjoni biex tiżgura konsistenza bejn il-proposti l-aktar reċenti u dawk li ġejjin fil-futur dwar il-politika tal-klima u tal-enerġija, il-Ftehim ta’ Pariġi u l-promozzjoni tal-effiċjenza fl-użu tal-enerġija u r-riżorsi rinnovabbli; jissuġġerixxi li għandha tingħata iżjed enfasi fuq inizjattivi jew kampanji li huma bbażati fuq l-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u li jikkontribwixxu b’mod sinifikanti għall-kisba tal-miri stabbiliti għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra;

| 41. | itenni li l-adattament għat-tibdil fil-klima għandu jiġi integrat fil-politiki u l-għodod ta’ finanzjament li jeżistu u jappella lill-Kummissjoni biex toffri alternattivi ta’ kisba tas-setgħa adatti għar-reġjuni u l-bliet fid-dawl tar-reviżjoni tal-Istrateġija tal-UE dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima; itenni l-impenn tiegħu li jaħdem mal-Kummissjoni biex jiġi żviluppat aktar il-kunċett ta’ kontributi determinati fil-livell lokali u reġjonali sabiex titħeġġeġ l-azzjoni fil-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima fil-livell lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

41.

itenni li l-adattament għat-tibdil fil-klima għandu jiġi integrat fil-politiki u l-għodod ta’ finanzjament li jeżistu u jappella lill-Kummissjoni biex toffri alternattivi ta’ kisba tas-setgħa adatti għar-reġjuni u l-bliet fid-dawl tar-reviżjoni tal-Istrateġija tal-UE dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima; itenni l-impenn tiegħu li jaħdem mal-Kummissjoni biex jiġi żviluppat aktar il-kunċett ta’ kontributi determinati fil-livell lokali u reġjonali sabiex titħeġġeġ l-azzjoni fil-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima fil-livell lokali u reġjonali;

| 42. | bl-għan li jkun hemm proposta għal Regolament dwar il-Governanza tal-Unjoni tal-Enerġija, jistieden lill-KE biex tinkoraġġixxi lill-Istati Membri biex jiftħu djalogu bejn l-awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u lokali meta jkunu qegħdin jabbozzaw pjani nazzjonali dwar il-klima u l-enerġija; |
| --- | --- |

42.

bl-għan li jkun hemm proposta għal Regolament dwar il-Governanza tal-Unjoni tal-Enerġija, jistieden lill-KE biex tinkoraġġixxi lill-Istati Membri biex jiftħu djalogu bejn l-awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u lokali meta jkunu qegħdin jabbozzaw pjani nazzjonali dwar il-klima u l-enerġija;

| 43. | jistenna bil-ħerqa kooperazzjoni mill-qrib dwar ir-Reviżjoni tal-Implimentazzjoni Ambjentali (EIR), anke peremzz tal-Pjattaforma Teknika konġunta għall-Kooperazzjoni u l-Ambjent u jappella għal aktar involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fid-djalogi li ġejjin bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri; jixtieq jikkontribwixxi għall-kontrolli ta’ idoneità u r-rieżamijiet ta’ Direttivi ambjentali ewlenin li għandhom jiġu mnedija mill-Kummissjoni fl-2018, anke permezz ta’ Opinjoni ta’ Prospettiva; |
| --- | --- |

43.

jistenna bil-ħerqa kooperazzjoni mill-qrib dwar ir-Reviżjoni tal-Implimentazzjoni Ambjentali (EIR), anke peremzz tal-Pjattaforma Teknika konġunta għall-Kooperazzjoni u l-Ambjent u jappella għal aktar involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fid-djalogi li ġejjin bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri; jixtieq jikkontribwixxi għall-kontrolli ta’ idoneità u r-rieżamijiet ta’ Direttivi ambjentali ewlenin li għandhom jiġu mnedija mill-Kummissjoni fl-2018, anke permezz ta’ Opinjoni ta’ Prospettiva;

| 44. | huwa impenjat li jikkontribwixxi b’mod attiv għall-Pjan ta’ Azzjoni għal implimentazzjoni mtejba tad-Direttivi dwar l-Ambjent tal-UE; jappella lill-Kummissjoni biex timplimenta l-Pjan ta’ Azzjoni u l-azzjonijiet mistennija fl-Istrateġija tal-Bijodiversità tal-UE sal-2020 b’mod f’waqtu, u li fl-2018 tressaq proposta għal qafas legali u finanzjarju għal netwerk Trans-Ewropew għall-Infrastruttura Ekoloġika (TEN-G); |
| --- | --- |

44.

huwa impenjat li jikkontribwixxi b’mod attiv għall-Pjan ta’ Azzjoni għal implimentazzjoni mtejba tad-Direttivi dwar l-Ambjent tal-UE; jappella lill-Kummissjoni biex timplimenta l-Pjan ta’ Azzjoni u l-azzjonijiet mistennija fl-Istrateġija tal-Bijodiversità tal-UE sal-2020 b’mod f’waqtu, u li fl-2018 tressaq proposta għal qafas legali u finanzjarju għal netwerk Trans-Ewropew għall-Infrastruttura Ekoloġika (TEN-G);

| 45. | fil-kuntest tal-implimentazzjoni tal-pakkett dwar l-ekonomija ċirkolari, jappella għall-iffissar ta’ miri għall-prevenzjoni u r-riċiklaġġ tal-iskart kummerċjali u industrijali, lil hinn mill-iskart solidu muniċipali; |
| --- | --- |

45.

fil-kuntest tal-implimentazzjoni tal-pakkett dwar l-ekonomija ċirkolari, jappella għall-iffissar ta’ miri għall-prevenzjoni u r-riċiklaġġ tal-iskart kummerċjali u industrijali, lil hinn mill-iskart solidu muniċipali;

| 46. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tadotta approċċ differenzjat u flessibbli bbażat fuq il-prinċipju tal-prekawzjoni u l-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas fir-reviżjonijiet tad-Direttiva dwar l-Ilma tax-Xorb u d-Direttiva dwar l-Ilma Urban Mormi, u l-proposta leġislattiva dwar l-użu mill-ġdid tal-ilma; |
| --- | --- |

46.

jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tadotta approċċ differenzjat u flessibbli bbażat fuq il-prinċipju tal-prekawzjoni u l-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas fir-reviżjonijiet tad-Direttiva dwar l-Ilma tax-Xorb u d-Direttiva dwar l-Ilma Urban Mormi, u l-proposta leġislattiva dwar l-użu mill-ġdid tal-ilma;

| 47. | iwissi lill-Kummissjoni li l-globalizzazzjoni tal-Patt tas-Sindki m’għandhiex tneħħi l-enfasi mill-involviment essenzjali tal-livelli lokali u reġjonali u l-ħtieġa biex jiġu żviluppati l-għanijiet u l-metodoloġija tal-Patt kemm fl-UE kif ukoll lil hinn minnha; għaldaqstant iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tieħu l-miżuri neċessarji biex tissalvagwardja r-rappreżentazzjoni ta’ strutturi sottonazzjonali differenti ta’ daqsijiet differenti fl-istrutturi tal-Patt kif ukoll biex jiġu preżervati l-prinċipji ta’ sħubija u ta’ governanza f’diversi livelli; jistenna bil-ħerqa li jaqdi rwol attiv fil-Kunsill ta’ Fundatur tal-Patt Globali tas-Sindki għall-Klima u l-Enerġija (GCoM); |
| --- | --- |

47.

iwissi lill-Kummissjoni li l-globalizzazzjoni tal-Patt tas-Sindki m’għandhiex tneħħi l-enfasi mill-involviment essenzjali tal-livelli lokali u reġjonali u l-ħtieġa biex jiġu żviluppati l-għanijiet u l-metodoloġija tal-Patt kemm fl-UE kif ukoll lil hinn minnha; għaldaqstant iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tieħu l-miżuri neċessarji biex tissalvagwardja r-rappreżentazzjoni ta’ strutturi sottonazzjonali differenti ta’ daqsijiet differenti fl-istrutturi tal-Patt kif ukoll biex jiġu preżervati l-prinċipji ta’ sħubija u ta’ governanza f’diversi livelli; jistenna bil-ħerqa li jaqdi rwol attiv fil-Kunsill ta’ Fundatur tal-Patt Globali tas-Sindki għall-Klima u l-Enerġija (GCoM);

| 48. | jenfasizza l-ħtieġa għal sħubija u kooperazzjoni mill-qrib bejn il-grupp ta’ Ambaxxaturi tal-Patt tas-Sindki tal-KtR u l-Bord ta’ Konsulenza Politika tal-Patt tas-Sindki Ewropew; |
| --- | --- |

48.

jenfasizza l-ħtieġa għal sħubija u kooperazzjoni mill-qrib bejn il-grupp ta’ Ambaxxaturi tal-Patt tas-Sindki tal-KtR u l-Bord ta’ Konsulenza Politika tal-Patt tas-Sindki Ewropew;

Il-ġustizzja, is-sigurtà, id-drittijiet fundamentali u l-migrazzjoni

| 49. | japprova r-rapport tal-Parlament Ewropew tal-25 ta’ Ottubru 2016 b’rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni dwar l-istabbiliment ta’ mekkaniżmu uniku tal-UE dwar id-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali, li jinkorpora strumenti eżistenti, u jappella biex dan ikun applikabbli fil-livelli kollha ta’ gvern; |
| --- | --- |

49.

japprova r-rapport tal-Parlament Ewropew tal-25 ta’ Ottubru 2016 b’rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni dwar l-istabbiliment ta’ mekkaniżmu uniku tal-UE dwar id-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali, li jinkorpora strumenti eżistenti, u jappella biex dan ikun applikabbli fil-livelli kollha ta’ gvern;

| 50. | jappoġġja bil-qawwa l-isforzi fil-livell tal-UE biex tiġi implimentata riforma komprensiva u effikaċi tas-Sistema Ewropea Komuni tal-Asil, u jenfasizza l-ħtieġa għal approċċ olistiku fil-qasam tal-asil u l-integrazzjoni ta’ persuni li jfittxu asil, li jippromovi politiki sostenibbli, li jinvolvi l-istituzzjonijiet tal-UE, l-Istati Membri u l-awtoritajiet lokali u reġjonali tagħhom u huwa bbażat fuq il-prinċipju ta’ solidarjetà u ta’ reċiproċità; |
| --- | --- |

50.

jappoġġja bil-qawwa l-isforzi fil-livell tal-UE biex tiġi implimentata riforma komprensiva u effikaċi tas-Sistema Ewropea Komuni tal-Asil, u jenfasizza l-ħtieġa għal approċċ olistiku fil-qasam tal-asil u l-integrazzjoni ta’ persuni li jfittxu asil, li jippromovi politiki sostenibbli, li jinvolvi l-istituzzjonijiet tal-UE, l-Istati Membri u l-awtoritajiet lokali u reġjonali tagħhom u huwa bbażat fuq il-prinċipju ta’ solidarjetà u ta’ reċiproċità;

| 51. | jappella lill-Kummissjoni biex tressaq miżuri leġislattivi sabiex jiġu stabbiliti mezzi legali addizzjonali biex in-nies jiġu fl-UE – sew jekk biex ifittxu l-protezzjoni internazzjonali, refuġju umanitarju jew opportunitajiet ta’ xogħol, edukazzjoni, riċerka jew investiment; il-migrazzjoni legali hija wieħed mill-erba’ pilastri tal-ġestjoni tal-migrazzjoni skont l-Aġenda tal-UE għall-Migrazzjoni tal-2015 u tali miżuri jkunu jgħinu biex jiġu indirizzati mhux biss sfidi ekonomiċi, soċjali u demografiċi fit-tul u nuqqas ta’ ħaddiema fl-UE, iżda huma wkoll element importanti fil-ġlieda kontra t-traffikar tal-bnedmin; |
| --- | --- |

51.

jappella lill-Kummissjoni biex tressaq miżuri leġislattivi sabiex jiġu stabbiliti mezzi legali addizzjonali biex in-nies jiġu fl-UE – sew jekk biex ifittxu l-protezzjoni internazzjonali, refuġju umanitarju jew opportunitajiet ta’ xogħol, edukazzjoni, riċerka jew investiment; il-migrazzjoni legali hija wieħed mill-erba’ pilastri tal-ġestjoni tal-migrazzjoni skont l-Aġenda tal-UE għall-Migrazzjoni tal-2015 u tali miżuri jkunu jgħinu biex jiġu indirizzati mhux biss sfidi ekonomiċi, soċjali u demografiċi fit-tul u nuqqas ta’ ħaddiema fl-UE, iżda huma wkoll element importanti fil-ġlieda kontra t-traffikar tal-bnedmin;

| 52. | jistieden lill-Kummissjoni biex tkompli tissemplifika u tħaffef il-proċeduri ta’ finanzjament u tagħti lir-reġjuni u l-bliet aċċess dirett għar-riżorsi finanzjarji mfassla biex jindirizzaw kriżijiet umanitarji u l-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi; |
| --- | --- |

52.

jistieden lill-Kummissjoni biex tkompli tissemplifika u tħaffef il-proċeduri ta’ finanzjament u tagħti lir-reġjuni u l-bliet aċċess dirett għar-riżorsi finanzjarji mfassla biex jindirizzaw kriżijiet umanitarji u l-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi;

| 53. | iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tgħin fil-qsim tal-aħjar prattiki li l-KtR enfasizza fil-qasam ta’ deradikalizzazzjoni ta’ ġellieda li jirritornaw u l-prevenzjoni ta’ radikalizzazzjoni ġdida; |
| --- | --- |

53.

iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tgħin fil-qsim tal-aħjar prattiki li l-KtR enfasizza fil-qasam ta’ deradikalizzazzjoni ta’ ġellieda li jirritornaw u l-prevenzjoni ta’ radikalizzazzjoni ġdida;

| 54. | jenfasizza li programmi taħt il-Fond għall-Asil, il-Migrazzjoni u l-Integrazzjoni għandhom ikunu implimentati l-aktar mill-awtoritajiet lokali u reġjonali u li kooperazzjoni aħjar mal-awtoritajiet nazzjonali ta’ ġestjoni għandha tkun stabbilita għal dan l-għan; |
| --- | --- |

54.

jenfasizza li programmi taħt il-Fond għall-Asil, il-Migrazzjoni u l-Integrazzjoni għandhom ikunu implimentati l-aktar mill-awtoritajiet lokali u reġjonali u li kooperazzjoni aħjar mal-awtoritajiet nazzjonali ta’ ġestjoni għandha tkun stabbilita għal dan l-għan;

| 55. | iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tkompli żżid il-finanzjament mill-Fond Fiduċjarju tal-UE għall-Afrika u ttejjeb il-kooperazzjoni operazzjonali ma’ msieħba fl-Afrika ta’ Fuq dwar il-ġestjoni tal-migrazzjoni; |
| --- | --- |

55.

iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tkompli żżid il-finanzjament mill-Fond Fiduċjarju tal-UE għall-Afrika u ttejjeb il-kooperazzjoni operazzjonali ma’ msieħba fl-Afrika ta’ Fuq dwar il-ġestjoni tal-migrazzjoni;

L-istabbiltà u l-kooperazzjoni barra mill-Unjoni Ewropea

| 56. | jenfasizza l-kontribut konkret tal-KtR, permezz tal-kumitati konsultattivi konġunti (JCCs) u l-gruppi ta’ ħidma tiegħu ma’ pajjiżi kandidati u li huma kandidati potenzjali, għall-għan tal-politika ta’ tkabbir tal-Kummissjoni li jitrawmu l-istabilità u l-prosperità; jistieden lill-Kummissjoni biex tkompli tikkoorganizza l-avvenimenti annwali Jum it-Tkabbir flimkien mal-KtR; |
| --- | --- |

56.

jenfasizza l-kontribut konkret tal-KtR, permezz tal-kumitati konsultattivi konġunti (JCCs) u l-gruppi ta’ ħidma tiegħu ma’ pajjiżi kandidati u li huma kandidati potenzjali, għall-għan tal-politika ta’ tkabbir tal-Kummissjoni li jitrawmu l-istabilità u l-prosperità; jistieden lill-Kummissjoni biex tkompli tikkoorganizza l-avvenimenti annwali Jum it-Tkabbir flimkien mal-KtR;

| 57. | jistieden lill-Kummissjoni biex tkompli tagħmel progress fir-rigward tal-kwistjoni tal-minorenni mhux akkumpanjati fil-proċess ta’ migrazzjoni, li l-ġestjoni tiegħu hija primarjament kompetenza tar-reġjuni, u biex tippromovi fi ħdan l-Istati Membri kondiviżjoni bbażata fuq is-solidarjetà tal-piżijiet u tar-responsabbiltajiet bejn il-livelli Ewropej, nazzjonali u reġjonali. Għalhekk, il-KtR jistenna bil-ħerqa l-istrateġija globali ġdida, li għandha tiġi implimentata b’mod addizzjonali għall-Pjan ta’ Azzjoni dwar Minorenni mhux Akkumpanjati (2010-2014), b’tali mod li titqies is-sitwazzjoni tat-tfal nieqsa jew mhux akkumpanjati; |
| --- | --- |

57.

jistieden lill-Kummissjoni biex tkompli tagħmel progress fir-rigward tal-kwistjoni tal-minorenni mhux akkumpanjati fil-proċess ta’ migrazzjoni, li l-ġestjoni tiegħu hija primarjament kompetenza tar-reġjuni, u biex tippromovi fi ħdan l-Istati Membri kondiviżjoni bbażata fuq is-solidarjetà tal-piżijiet u tar-responsabbiltajiet bejn il-livelli Ewropej, nazzjonali u reġjonali. Għalhekk, il-KtR jistenna bil-ħerqa l-istrateġija globali ġdida, li għandha tiġi implimentata b’mod addizzjonali għall-Pjan ta’ Azzjoni dwar Minorenni mhux Akkumpanjati (2010-2014), b’tali mod li titqies is-sitwazzjoni tat-tfal nieqsa jew mhux akkumpanjati;

| 58. | itenni r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni u t-tisħiħ tad-demokrazija u l-istat tad-dritt fis-soċjetà, filwaqt li jħeġġeġ li jiġi pprovdut aktar appoġġ għal riformi ta’ deċentralizzazzjoni, ta’ bini tal-kapaċità u amministrattivi lokali fil-pajjiżi tal-viċinat; |
| --- | --- |

58.

itenni r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni u t-tisħiħ tad-demokrazija u l-istat tad-dritt fis-soċjetà, filwaqt li jħeġġeġ li jiġi pprovdut aktar appoġġ għal riformi ta’ deċentralizzazzjoni, ta’ bini tal-kapaċità u amministrattivi lokali fil-pajjiżi tal-viċinat;

| 59. | jistieden lill-Kummissjoni biex tkompli tappoġġja kooperazzjoni minn isfel għal fuq b’riżorsi finanzjarji u amministrattivi adegwati, filwaqt li jtenni l-ħtieġa biex jiġu introdotti għodod ġodda għall-bini tal-kapaċità fil-pajjiżi tal-adeżjoni u l-pajjiżi tal-PEV fid-dawl tal-ħtieġa urġenti li tiġi sostitwita l-Faċilità tal-Amministrazzjoni Lokali preċedenti; |
| --- | --- |

59.

jistieden lill-Kummissjoni biex tkompli tappoġġja kooperazzjoni minn isfel għal fuq b’riżorsi finanzjarji u amministrattivi adegwati, filwaqt li jtenni l-ħtieġa biex jiġu introdotti għodod ġodda għall-bini tal-kapaċità fil-pajjiżi tal-adeżjoni u l-pajjiżi tal-PEV fid-dawl tal-ħtieġa urġenti li tiġi sostitwita l-Faċilità tal-Amministrazzjoni Lokali preċedenti;

| 60. | iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex iżżid il-kooperazzjoni mal-Assemblea Reġjonali u Lokali Ewro-Mediterranja (ARLEM) u l-Konferenza tal-Awtoritajiet Reġjonali u Lokali għas-Sħubija tal-Lvant (CORLEAP), kif ukoll it-Task Force tal-Ukrajna tal-KtR, speċjalment meta jiġu implimentati programmi reġjonali u inizjattivi ġodda; |
| --- | --- |

60.

iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex iżżid il-kooperazzjoni mal-Assemblea Reġjonali u Lokali Ewro-Mediterranja (ARLEM) u l-Konferenza tal-Awtoritajiet Reġjonali u Lokali għas-Sħubija tal-Lvant (CORLEAP), kif ukoll it-Task Force tal-Ukrajna tal-KtR, speċjalment meta jiġu implimentati programmi reġjonali u inizjattivi ġodda;

| 61. | jilqa’ l-appoġġ tal-Kummissjoni għall-Inizjattiva ta’ Nikosija, il-proġett ta’ bini ta’ kapaċità tagħha mmirat lejn it-tisħiħ tas-sitwazzjoni soċjoekonomika tal-muniċipalitajiet Libjani permezz ta’ kooperazzjoni bilaterali mal-awtoritajiet lokali u reġjonali Ewropej; |
| --- | --- |

61.

jilqa’ l-appoġġ tal-Kummissjoni għall-Inizjattiva ta’ Nikosija, il-proġett ta’ bini ta’ kapaċità tagħha mmirat lejn it-tisħiħ tas-sitwazzjoni soċjoekonomika tal-muniċipalitajiet Libjani permezz ta’ kooperazzjoni bilaterali mal-awtoritajiet lokali u reġjonali Ewropej;

| 62. | jistieden lill-Kummissjoni biex tkompli tiżviluppa r-rwol dejjem jikber tal-awtoritajiet lokali u reġjonali bħala atturi u msieħba attivi fil-kooperazzjoni għall-iżvilupp, notevolment fil-kuntest tal-proposta għal Kunsens Ewropew għall-Iżvilupp ġdid u l-futur tal-Ftehim ta’ Sħubija bejn l-Afrika, il-Karibew u l-Paċifiku u l-UE; |
| --- | --- |

62.

jistieden lill-Kummissjoni biex tkompli tiżviluppa r-rwol dejjem jikber tal-awtoritajiet lokali u reġjonali bħala atturi u msieħba attivi fil-kooperazzjoni għall-iżvilupp, notevolment fil-kuntest tal-proposta għal Kunsens Ewropew għall-Iżvilupp ġdid u l-futur tal-Ftehim ta’ Sħubija bejn l-Afrika, il-Karibew u l-Paċifiku u l-UE;

| 63. | jilqa’ l-proposta għal pakkett ta’ Pjan ta’ Investiment Estern għall-Afrika u l-pajjiżi tal-Viċinat tal-UE, immirata lejn il-mobilizzazzjoni ta’ investimenti u biex tingħata spinta lill-ħolqien tal-impjiegi fil-pajjiżi msieħba u jitlob lill-Kummissjoni biex tinvolvi lill-KtR fit-tfassil tal-pjan bħala l-leħen tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-UE; |
| --- | --- |

63.

jilqa’ l-proposta għal pakkett ta’ Pjan ta’ Investiment Estern għall-Afrika u l-pajjiżi tal-Viċinat tal-UE, immirata lejn il-mobilizzazzjoni ta’ investimenti u biex tingħata spinta lill-ħolqien tal-impjiegi fil-pajjiżi msieħba u jitlob lill-Kummissjoni biex tinvolvi lill-KtR fit-tfassil tal-pjan bħala l-leħen tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-UE;

| 64. | itenni s-sejħa tiegħu għal strateġija tal-UE kompleta dwar ir-relazzjonijiet kulturali internazzjonali; f’dan il-kuntest, jenfasizza l-valur miżjud tal-prijoritizzazzjoni ta’ aktar żvilupp tad-diplomazija kulturali bil-għan li jiġi introdott fil-politika barranija tal-UE; |
| --- | --- |

64.

itenni s-sejħa tiegħu għal strateġija tal-UE kompleta dwar ir-relazzjonijiet kulturali internazzjonali; f’dan il-kuntest, jenfasizza l-valur miżjud tal-prijoritizzazzjoni ta’ aktar żvilupp tad-diplomazija kulturali bil-għan li jiġi introdott fil-politika barranija tal-UE;

Iċ-ċittadinanza, il-governanza u tfassil aħjar tal-liġijiet

| 65. | jistenna bil-ħerqa li jkun involut bis-sħiħ f’dibattiti futuri dwar kif għandhom jitjiebu l-governanza demokratika u l-effikaċja tal-Unjoni Ewropea, li għandhom jiġu mnedija mal-White Paper dwar il-Futur tal-Ewropa; ifakkar dwar il-ħtieġa li jiġu involuti l-awtoritajiet lokali u reġjonali permezz tal-KtR fi kwalunkwe passi formali li jistgħu jiġu previsti għar-riforma tat-Trattati tal-UE; |
| --- | --- |

65.

jistenna bil-ħerqa li jkun involut bis-sħiħ f’dibattiti futuri dwar kif għandhom jitjiebu l-governanza demokratika u l-effikaċja tal-Unjoni Ewropea, li għandhom jiġu mnedija mal-White Paper dwar il-Futur tal-Ewropa; ifakkar dwar il-ħtieġa li jiġu involuti l-awtoritajiet lokali u reġjonali permezz tal-KtR fi kwalunkwe passi formali li jistgħu jiġu previsti għar-riforma tat-Trattati tal-UE;

| 66. | itenni l-importanza li titkompla tiġi promossa l-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa fil-politiki kollha tal-Kummissjoni Ewropea; |
| --- | --- |

66.

itenni l-importanza li titkompla tiġi promossa l-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa fil-politiki kollha tal-Kummissjoni Ewropea;

| 67. | jilqa’ b’sodisfazzjon l-impenn tal-Kummissjoni sabiex torganizza kampanja ta’ informazzjoni u sensibilizzazzjoni mifruxa mal-UE kollha dwar id-drittijiet taċ-ċittadinanza tal-UE, u biex tipproponi inizjattivi mmirati biex jgħinu liċ-ċittadini biex jivvutaw u joħorġu bħala kandidati għall-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew fl-2019; |
| --- | --- |

67.

jilqa’ b’sodisfazzjon l-impenn tal-Kummissjoni sabiex torganizza kampanja ta’ informazzjoni u sensibilizzazzjoni mifruxa mal-UE kollha dwar id-drittijiet taċ-ċittadinanza tal-UE, u biex tipproponi inizjattivi mmirati biex jgħinu liċ-ċittadini biex jivvutaw u joħorġu bħala kandidati għall-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew fl-2019;

| 68. | itenni l-appell tiegħu biex jiġi rivedut il-qafas legali eżistenti tal-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej (ECI) biex dan isir aktar aċċessibbli u faċli għall-utent u b’mod partikolari biex jitjiebu d-dispożizzjonijiet dwar is-segwitu ta’ ECIs li jirnexxu sabiex jiġi mmobilizzat il-potenzjal sħiħ ta’ dan l-istrument għall-mobilizzazzjoni taċ-ċittadini; |
| --- | --- |

68.

itenni l-appell tiegħu biex jiġi rivedut il-qafas legali eżistenti tal-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej (ECI) biex dan isir aktar aċċessibbli u faċli għall-utent u b’mod partikolari biex jitjiebu d-dispożizzjonijiet dwar is-segwitu ta’ ECIs li jirnexxu sabiex jiġi mmobilizzat il-potenzjal sħiħ ta’ dan l-istrument għall-mobilizzazzjoni taċ-ċittadini;

| 69. | ifakkar li l-Aġenda għal Regolamentazzjoni Aħjar trid titwettaq fi spirtu ta’ governanza f’diversi livelli u jenfasizza r-rwol speċifiku li jaqdu l-awtoritajiet lokali u reġjonali f’firxa ta’ oqsma affettwati mir-regolazzjoni tal-UE, kif ukoll ir-rwol tagħhom bħala l-entitajiet li jimplimentaw din il-leġislazzjoni u jiġġestixxu l-fondi tal-UE; jenfasizza li r-responsabbiltajiet speċifiċi tagħhom jipprovdulhom opportunitajiet tajbin biex jevalwaw l-oqfsa regolatorji eżistenti u biex jidentifikaw bidliet possibbli; |
| --- | --- |

69.

ifakkar li l-Aġenda għal Regolamentazzjoni Aħjar trid titwettaq fi spirtu ta’ governanza f’diversi livelli u jenfasizza r-rwol speċifiku li jaqdu l-awtoritajiet lokali u reġjonali f’firxa ta’ oqsma affettwati mir-regolazzjoni tal-UE, kif ukoll ir-rwol tagħhom bħala l-entitajiet li jimplimentaw din il-leġislazzjoni u jiġġestixxu l-fondi tal-UE; jenfasizza li r-responsabbiltajiet speċifiċi tagħhom jipprovdulhom opportunitajiet tajbin biex jevalwaw l-oqfsa regolatorji eżistenti u biex jidentifikaw bidliet possibbli;

| 70. | jistieden lill-Kummissjoni timplimenta Valutazzjonijiet tal-Impatt Territorjali (TIA) bħala prattika standard fil-valutazzjoni tal-impatt tal-leġislazzjoni li potenzjalment jista’ jkollha effetti territorjali asimmetriċi u fl-aġenda usa’ dwar regolamentazzjoni aħjar; |
| --- | --- |

70.

jistieden lill-Kummissjoni timplimenta Valutazzjonijiet tal-Impatt Territorjali (TIA) bħala prattika standard fil-valutazzjoni tal-impatt tal-leġislazzjoni li potenzjalment jista’ jkollha effetti territorjali asimmetriċi u fl-aġenda usa’ dwar regolamentazzjoni aħjar;

| 71. | jistenna kooperazzjoni dejjem aktar mill-qrib mal-Kummissjoni u l-Parlament Ewropew fil-monitoraġġ tas-sussidjarjetà; |
| --- | --- |

71.

jistenna kooperazzjoni dejjem aktar mill-qrib mal-Kummissjoni u l-Parlament Ewropew fil-monitoraġġ tas-sussidjarjetà;

| 72. | jagħti struzzjonijiet lill-President tiegħu sabiex jibgħat din ir-riżoluzzjoni lill-Kummissjoni Ewropea, lill-Parlament Ewropew, lill-Presidenza Maltija tal-Kunsill tal-UE u lill-President tal-Kunsill Ewropew. |
| --- | --- |

72.

jagħti struzzjonijiet lill-President tiegħu sabiex jibgħat din ir-riżoluzzjoni lill-Kummissjoni Ewropea, lill-Parlament Ewropew, lill-Presidenza Maltija tal-Kunsill tal-UE u lill-President tal-Kunsill Ewropew.

Brussell, it-22 ta’ Marzu 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Markku MARKKULA

---

| 17.8.2017 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 272/8 |
| --- | --- | --- | --- |

17.8.2017

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 272/8

---

Riżoluzzjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar L-istat tad-dritt fl-UE minn perspettiva lokali u reġjonali

(2017/C 272/02)

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI (KtR),

| — | wara li kkunsidra l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta’ Marzu 2014 bit-titolu “Qafas ġdid tal-UE biex jissaħħaħ l-Istat tad-Dritt” (COM(2014) 158), il-konklużjonijiet tal-laqgħa tal-Kunsill tal-UE u tal-Istati Membri fi ħdan il-Kunsill tas-16 ta’ Diċembru 2014 dwar l-iżgurar tar-rispett għall-istat tad-dritt; |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta’ Marzu 2014 bit-titolu “Qafas ġdid tal-UE biex jissaħħaħ l-Istat tad-Dritt” (COM(2014) 158), il-konklużjonijiet tal-laqgħa tal-Kunsill tal-UE u tal-Istati Membri fi ħdan il-Kunsill tas-16 ta’ Diċembru 2014 dwar l-iżgurar tar-rispett għall-istat tad-dritt;

| — | wara li kkunsidra l-Opinjoni tiegħu tat-12 ta’ Frar 2015 dwar “L-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-ħarsien f'diversi livelli tal-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali fl-UE”; |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Opinjoni tiegħu tat-12 ta’ Frar 2015 dwar “L-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-ħarsien f'diversi livelli tal-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali fl-UE”;

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-25 ta’ Ottubru 2016 bir-rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni dwar l-istabbiliment ta’ mekkaniżmu tal-UE dwar id-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali; |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-25 ta’ Ottubru 2016 bir-rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni dwar l-istabbiliment ta’ mekkaniżmu tal-UE dwar id-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali;

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 4(3) u l-Artikolu 5 tat-TUE dwar l-applikazzjoni tal-prinċipji tas- sussidjarjetà; |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 4(3) u l-Artikolu 5 tat-TUE dwar l-applikazzjoni tal-prinċipji tas- sussidjarjetà;

| 1. | huwa mħasseb dwar il-fatt li numru ta’ żviluppi f’dawn l-aħħar snin, kemm fi ħdan l-Unjoni Ewropea kif ukoll fid-dinja kollha, qed jikkontestaw l-istat tad-dritt, pilastru fundamentali tad-demokrazija; |
| --- | --- |

1.

huwa mħasseb dwar il-fatt li numru ta’ żviluppi f’dawn l-aħħar snin, kemm fi ħdan l-Unjoni Ewropea kif ukoll fid-dinja kollha, qed jikkontestaw l-istat tad-dritt, pilastru fundamentali tad-demokrazija;

| 2. | jindika li l-Unjoni Ewropea hija msejsa fuq sett komuni ta’ valuri fundamentali, li jinkludu r-rispett tad-demokrazija u l-istat tad-dritt, kif stipulat fl-Artikolu 2 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE), il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE u l-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem (KEDB); |
| --- | --- |

2.

jindika li l-Unjoni Ewropea hija msejsa fuq sett komuni ta’ valuri fundamentali, li jinkludu r-rispett tad-demokrazija u l-istat tad-dritt, kif stipulat fl-Artikolu 2 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE), il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE u l-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem (KEDB);

| 3. | jistenna li l-Istati Membri jonoraw l-obbligu tagħhom li jirrispettaw dawn il-valuri, peress li dawn jiffurmaw il-bażi għall-fiduċja reċiproka bejn l-Istati Membri, bejn l-Istati Membri u l-istituzzjonijiet tal-UE, u b’mod partikolari bejn iċ-ċittadini u l-livelli kollha ta’ gvern; |
| --- | --- |

3.

jistenna li l-Istati Membri jonoraw l-obbligu tagħhom li jirrispettaw dawn il-valuri, peress li dawn jiffurmaw il-bażi għall-fiduċja reċiproka bejn l-Istati Membri, bejn l-Istati Membri u l-istituzzjonijiet tal-UE, u b’mod partikolari bejn iċ-ċittadini u l-livelli kollha ta’ gvern;

| 4. | bl-istess mod, jinnota li l-Kummissjoni Ewropea, il-Kunsill Ewropew, il-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja u l-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, kif ukoll il-Kunsill tal-Ewropa, f’diversi stadji kkonfermaw li l-istat tad-dritt jeħtieġ konformità tal-anqas mal-prinċipji li ġejjin: il-legalità, it-trasparenza, ir-responsabbiltà, is-separazzjoni tas-setgħat, proċess demokratiku u pluralist għall-implimentazzjoni tal-liġijiet, ċertezza legali, projbizzjoni ta’ atti arbitrarji mis-setgħat eżekuttivi, qrati indipendenti u imparzjali, reviżjoni ġudizzjarja effettiva, ir-rispett għad-drittijiet fundamentali, l-ugwaljanza quddiem il-liġi, il-libertà tal-espressjoni, u l-libertà tal-għaqda; |
| --- | --- |

4.

bl-istess mod, jinnota li l-Kummissjoni Ewropea, il-Kunsill Ewropew, il-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja u l-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, kif ukoll il-Kunsill tal-Ewropa, f’diversi stadji kkonfermaw li l-istat tad-dritt jeħtieġ konformità tal-anqas mal-prinċipji li ġejjin: il-legalità, it-trasparenza, ir-responsabbiltà, is-separazzjoni tas-setgħat, proċess demokratiku u pluralist għall-implimentazzjoni tal-liġijiet, ċertezza legali, projbizzjoni ta’ atti arbitrarji mis-setgħat eżekuttivi, qrati indipendenti u imparzjali, reviżjoni ġudizzjarja effettiva, ir-rispett għad-drittijiet fundamentali, l-ugwaljanza quddiem il-liġi, il-libertà tal-espressjoni, u l-libertà tal-għaqda;

| 5. | jirrimarka, madankollu, li l-istrumenti eżistenti ma kinux biżżejjed biex jiżguraw li dawn il-prinċipji jiġu applikati bis-sħiħ u infurzati; |
| --- | --- |

5.

jirrimarka, madankollu, li l-istrumenti eżistenti ma kinux biżżejjed biex jiżguraw li dawn il-prinċipji jiġu applikati bis-sħiħ u infurzati;

| 6. | jenfasizza, għalhekk, li l-mod li bih iċ-ċittadini jesperjenzaw l-istat tad-dritt fil-livell lokali u reġjonali huwa importanti daqs l-esperjenza tagħhom ta’ dan fil-livell nazzjonali u Ewropew; |
| --- | --- |

6.

jenfasizza, għalhekk, li l-mod li bih iċ-ċittadini jesperjenzaw l-istat tad-dritt fil-livell lokali u reġjonali huwa importanti daqs l-esperjenza tagħhom ta’ dan fil-livell nazzjonali u Ewropew;

| 7. | jirrimarka li hemm kważi mitt elf awtorità sottonazzjonali fl-UE, li jġorru ħafna mir-responsabbiltà għall-implimentazzjoni tad-drittijiet u l-libertajiet fundamentali fil-kuntatti tagħhom maċ-ċittadini, fid-diversità kollha tagħhom; |
| --- | --- |

7.

jirrimarka li hemm kważi mitt elf awtorità sottonazzjonali fl-UE, li jġorru ħafna mir-responsabbiltà għall-implimentazzjoni tad-drittijiet u l-libertajiet fundamentali fil-kuntatti tagħhom maċ-ċittadini, fid-diversità kollha tagħhom;

| 8. | iqis li r-riskji huma ogħla minn qatt qabel fir-rigward tal-UE tattrezza ruħha b’mekkaniżmu effikaċi ta’ stat tad-dritt: fil-kuntest ta’ ambjent dejjem jinbidel tas-sigurtà għall-Ewropa u l-ħruġ mill-UE ta’ wieħed mill-Istati Membri tagħha, jeħtieġ li l-UE ssir aktar koeżiva, fid-dawl tal-fehim li s-solidarjetà Ewropea mhux proċess f’direzzjoni waħda. L-Istati Membri kollha tal-UE u l-livelli kollha tal-gvern għandhom jonoraw l-obbligi reċiproċi tagħhom u jiddefendu l-proġett Ewropew, bħala entità bbażata fuq il-valur, kontra moviment pan-Ewropew li qiegħed jikber u li jpoġġi f'dubju l-valuri fundamentali tal-Ewropa; |
| --- | --- |

8.

iqis li r-riskji huma ogħla minn qatt qabel fir-rigward tal-UE tattrezza ruħha b’mekkaniżmu effikaċi ta’ stat tad-dritt: fil-kuntest ta’ ambjent dejjem jinbidel tas-sigurtà għall-Ewropa u l-ħruġ mill-UE ta’ wieħed mill-Istati Membri tagħha, jeħtieġ li l-UE ssir aktar koeżiva, fid-dawl tal-fehim li s-solidarjetà Ewropea mhux proċess f’direzzjoni waħda. L-Istati Membri kollha tal-UE u l-livelli kollha tal-gvern għandhom jonoraw l-obbligi reċiproċi tagħhom u jiddefendu l-proġett Ewropew, bħala entità bbażata fuq il-valur, kontra moviment pan-Ewropew li qiegħed jikber u li jpoġġi f'dubju l-valuri fundamentali tal-Ewropa;

| 9. | jenfasizza li sabiex jitħarsu l-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali, il-parteċipazzjoni ta’ organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u NGOs attivi, indipendenti u pluralistiċi hija essenzjali fil-proċessi demokratiċi u fis-sorveljanza tal-funzjonament adatt tal-verifiki u l-bilanċi dwar l-istituzzjonijiet u s-setgħat tal-istat; |
| --- | --- |

9.

jenfasizza li sabiex jitħarsu l-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali, il-parteċipazzjoni ta’ organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u NGOs attivi, indipendenti u pluralistiċi hija essenzjali fil-proċessi demokratiċi u fis-sorveljanza tal-funzjonament adatt tal-verifiki u l-bilanċi dwar l-istituzzjonijiet u s-setgħat tal-istat;

| 10. | jenfasizza li, filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet tal-istat tad-dritt ibbażati fuq il-Qafas tal-2014 għadhom fis-seħħ, s’issa l-Qafas ma wassalx għal riżultati tanġibbli. Huwa partikolarment ta’ dispjaċir li l-Qafas għall-Istat tad-Dritt jipprovdi gwida għal “djalogu kostruttiv” bejn il-Kummissjoni u l-Istat Membru kkonċernat, iżda ma jinvolvix, fl-iktar stadju bikri possibbli, il-livelli differenti ta’ governanza, inklużi l-livelli lokali u reġjonali, kif ukoll is-soċjetà ċivili. Dan huwa aktar u aktar ta’ dispjaċir peress li l-istituzzjonijiet tal-UE u l-Istati Membri għandhom dejjem jagħmluha ċara li meta jkunu għadhom għaddejjin il-proċedimenti mal-gvern ta’ Stat Membru partikolari, huma ma jkollhomx il-ħsieb li jiżolaw pajjiż u xorta jibqgħu lesti li jżommu l-kuntatti mas-soċjetà ta’ dak il-pajjiż; |
| --- | --- |

10.

jenfasizza li, filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet tal-istat tad-dritt ibbażati fuq il-Qafas tal-2014 għadhom fis-seħħ, s’issa l-Qafas ma wassalx għal riżultati tanġibbli. Huwa partikolarment ta’ dispjaċir li l-Qafas għall-Istat tad-Dritt jipprovdi gwida għal “djalogu kostruttiv” bejn il-Kummissjoni u l-Istat Membru kkonċernat, iżda ma jinvolvix, fl-iktar stadju bikri possibbli, il-livelli differenti ta’ governanza, inklużi l-livelli lokali u reġjonali, kif ukoll is-soċjetà ċivili. Dan huwa aktar u aktar ta’ dispjaċir peress li l-istituzzjonijiet tal-UE u l-Istati Membri għandhom dejjem jagħmluha ċara li meta jkunu għadhom għaddejjin il-proċedimenti mal-gvern ta’ Stat Membru partikolari, huma ma jkollhomx il-ħsieb li jiżolaw pajjiż u xorta jibqgħu lesti li jżommu l-kuntatti mas-soċjetà ta’ dak il-pajjiż;

| 11. | japprova għalhekk ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-25 ta’ Ottubru 2016 b’rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni dwar l-istabbiliment ta’ mekkaniżmu uniku tal-UE dwar id-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali, li jinkorpora l-istrumenti eżistenti, u jappella biex dak il-mekkaniżmu jkun applikabbli fil-livelli kollha ta’ gvern; |
| --- | --- |

11.

japprova għalhekk ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-25 ta’ Ottubru 2016 b’rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni dwar l-istabbiliment ta’ mekkaniżmu uniku tal-UE dwar id-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali, li jinkorpora l-istrumenti eżistenti, u jappella biex dak il-mekkaniżmu jkun applikabbli fil-livelli kollha ta’ gvern;

| 12. | jenfasizza li mekkaniżmu bħal dan għandu jkun oġġettiv, ibbażat fuq l-evidenza u l-fatti, l-evalwazzjoni ġusta, u l-prinċipju ta’ trattament ugwali tal-Istati Membri kollha, u jkun konsistenti mal-prinċipji tas-sussidjarjetà u l-proporzjonalità; |
| --- | --- |

12.

jenfasizza li mekkaniżmu bħal dan għandu jkun oġġettiv, ibbażat fuq l-evidenza u l-fatti, l-evalwazzjoni ġusta, u l-prinċipju ta’ trattament ugwali tal-Istati Membri kollha, u jkun konsistenti mal-prinċipji tas-sussidjarjetà u l-proporzjonalità;

| 13. | jistenna li, minn naħa, il-mekkaniżmu jinvolvi bis-sħiħ lill-gvern lokali fid-djalogu bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri, u min-naħa l-oħra, jagħtihom l-opportunità li jirrikorru direttament għand il-Kummissjoni jekk jidentifikaw theddid għall-istat tad-dritt; |
| --- | --- |

13.

jistenna li, minn naħa, il-mekkaniżmu jinvolvi bis-sħiħ lill-gvern lokali fid-djalogu bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri, u min-naħa l-oħra, jagħtihom l-opportunità li jirrikorru direttament għand il-Kummissjoni jekk jidentifikaw theddid għall-istat tad-dritt;

| 14. | jindika li l-obbligi li jaqgħu fuq il-pajjiżi kandidati taħt il-kriterji ta’ Kopenħagen ikomplu japplikaw għall-Istati Membri wara li jaderixxu mal-UE bis-saħħa tal-Artiklu 2 tat-TUE, u li, fid-dawl ta’ dan, il-livelli kollha ta’ gvern fl-Istati Membri kollha għandhom jiġu vvalutati skont il-mekkaniżmu sabiex tiġi vverifikata l-konformità kontinwa tagħhom mal-valuri bażiċi tal-UE tar-rispett għad-drittijiet fundamentali, l-istituzzjonijiet demokratiċi u l-istat tad-dritt; |
| --- | --- |

14.

jindika li l-obbligi li jaqgħu fuq il-pajjiżi kandidati taħt il-kriterji ta’ Kopenħagen ikomplu japplikaw għall-Istati Membri wara li jaderixxu mal-UE bis-saħħa tal-Artiklu 2 tat-TUE, u li, fid-dawl ta’ dan, il-livelli kollha ta’ gvern fl-Istati Membri kollha għandhom jiġu vvalutati skont il-mekkaniżmu sabiex tiġi vverifikata l-konformità kontinwa tagħhom mal-valuri bażiċi tal-UE tar-rispett għad-drittijiet fundamentali, l-istituzzjonijiet demokratiċi u l-istat tad-dritt;

| 15. | jinnota li l-kriminalità organizzata u l-korruzzjoni jdgħajjfu d-demokrazija u l-istat tad-dritt u joħolqu distorsjonijiet ekonomiċi, soċjali u politiċi. Il-mekkaniżmu l-ġdid għandu jipprovdi għal implimentazzjoni u infurzar aħjar tal-istandards tal-UE u dawk internazzjonali, waqt li jiġu indirizzati n-nuqqasijiet u l-ostakli li jfixklu l-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata u l-korruzzjoni fil-livelli kollha tal-gvern. Impenn qawwi min-naħa tal-awtoritajiet lokali, reġjonali u nazzjonali huwa essenzjali biex jitħeġġeġ it-teħid ta’ passi konkreti għall-ġlieda kontra l-korruzzjoni u biex l-isforzi kontra l-korruzzjoni jsiru sostenibbli u irriversibbli. Il-liġijiet dwar il-korruzzjoni għandhom jiġu applikati l-istess għal kulħadd u jiġu infurzati f’kull livell sabiex tiġi ggarantita l-fiduċja li ċ-ċittadini, is-soċjetà ċivili u l-awtoritajiet pubbliċi għandhom fis-sistemi legali tal-Istati Membri tal-UE; |
| --- | --- |

15.

jinnota li l-kriminalità organizzata u l-korruzzjoni jdgħajjfu d-demokrazija u l-istat tad-dritt u joħolqu distorsjonijiet ekonomiċi, soċjali u politiċi. Il-mekkaniżmu l-ġdid għandu jipprovdi għal implimentazzjoni u infurzar aħjar tal-istandards tal-UE u dawk internazzjonali, waqt li jiġu indirizzati n-nuqqasijiet u l-ostakli li jfixklu l-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata u l-korruzzjoni fil-livelli kollha tal-gvern. Impenn qawwi min-naħa tal-awtoritajiet lokali, reġjonali u nazzjonali huwa essenzjali biex jitħeġġeġ it-teħid ta’ passi konkreti għall-ġlieda kontra l-korruzzjoni u biex l-isforzi kontra l-korruzzjoni jsiru sostenibbli u irriversibbli. Il-liġijiet dwar il-korruzzjoni għandhom jiġu applikati l-istess għal kulħadd u jiġu infurzati f’kull livell sabiex tiġi ggarantita l-fiduċja li ċ-ċittadini, is-soċjetà ċivili u l-awtoritajiet pubbliċi għandhom fis-sistemi legali tal-Istati Membri tal-UE;

| 16. | jesprimi t-tħassib tiegħu dwar il-fatt li r-rakkomandazzjonijiet tal-Istat tad-Dritt jistgħu jinkoraġġixxu t-talbiet biex tiġi introdotta l-kundizzjonalità politika. Il-Kumitat tar-Reġjuni jopponi bil-qawwa l-idea li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jinżammu ostaġġi għall-politiki segwiti mill-gvernijiet nazzjonali, li jista’ jwassal għas-sospensjoni tal-finanzjament tal-UE għall-bliet u r-reġjuni; madankollu jappoġġja d-dispożizzjonijiet li jinsabu fil-Ftehimiet ta’ Sħubija, fejn f’każ ta’ ksur tal-istat tad-dritt mill-awtoritajiet lokali u reġjonali, jiġi sospiż il-finanzjament; |
| --- | --- |

16.

jesprimi t-tħassib tiegħu dwar il-fatt li r-rakkomandazzjonijiet tal-Istat tad-Dritt jistgħu jinkoraġġixxu t-talbiet biex tiġi introdotta l-kundizzjonalità politika. Il-Kumitat tar-Reġjuni jopponi bil-qawwa l-idea li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jinżammu ostaġġi għall-politiki segwiti mill-gvernijiet nazzjonali, li jista’ jwassal għas-sospensjoni tal-finanzjament tal-UE għall-bliet u r-reġjuni; madankollu jappoġġja d-dispożizzjonijiet li jinsabu fil-Ftehimiet ta’ Sħubija, fejn f’każ ta’ ksur tal-istat tad-dritt mill-awtoritajiet lokali u reġjonali, jiġi sospiż il-finanzjament;

| 17. | jinnota li l-limitazzjoni tal-libertà tal-istampa u l-pluraliżmu, u l-manipulazzjoni tal-informazzjoni li ġiet iffaċilitata permezz tal-iżvilupp tat-teknoloġiji moderni u l-midja soċjali, tħalli impatt negattiv fuq l-eżerċitar tad-demokrazija fil-livelli kollha tal-gvern. Ir-reviżjoni li għaddejja bħalissa tad-Direttiva dwar is-Servizzi tal-Midja Awdjoviżivi (AVMSD) hija għalhekk importanti ħafna. Kif jenfasizza l-KtR, din għandha tiżgura li:






  — | l-indipendenza tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali, kemm mill-awtoritajiet pubbliċi, l-atturi awdjoviżivi u l-partiti politiċi, tikkostitwixxi pedament tar-Regolament Ewropew dwar il-Midja Awdjoviża, li kull Stat Membru huwa responsabli li jassigura akkost ta’ kollox, u li hija l-ewwel garanzija tad-diversità tal-informazzjoni u ta’ suq tal-midja pluralist fil-livell Ewropew, nazzjonali, reġjonali u lokali; |
| --- | --- | --- |

17.

jinnota li l-limitazzjoni tal-libertà tal-istampa u l-pluraliżmu, u l-manipulazzjoni tal-informazzjoni li ġiet iffaċilitata permezz tal-iżvilupp tat-teknoloġiji moderni u l-midja soċjali, tħalli impatt negattiv fuq l-eżerċitar tad-demokrazija fil-livelli kollha tal-gvern. Ir-reviżjoni li għaddejja bħalissa tad-Direttiva dwar is-Servizzi tal-Midja Awdjoviżivi (AVMSD) hija għalhekk importanti ħafna. Kif jenfasizza l-KtR, din għandha tiżgura li:

—

l-indipendenza tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali, kemm mill-awtoritajiet pubbliċi, l-atturi awdjoviżivi u l-partiti politiċi, tikkostitwixxi pedament tar-Regolament Ewropew dwar il-Midja Awdjoviża, li kull Stat Membru huwa responsabli li jassigura akkost ta’ kollox, u li hija l-ewwel garanzija tad-diversità tal-informazzjoni u ta’ suq tal-midja pluralist fil-livell Ewropew, nazzjonali, reġjonali u lokali;

| — | toħloq trasparenza fis-sjieda tas-servizzi tal-midja awdjoviżivi; |
| --- | --- |

—

toħloq trasparenza fis-sjieda tas-servizzi tal-midja awdjoviżivi;

| — | tiddefinixxi r-rwol tal-fornituri tal-pjattaforma kemm fid-Direttiva AVMSD kif koll fid-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku; |
| --- | --- |

—

tiddefinixxi r-rwol tal-fornituri tal-pjattaforma kemm fid-Direttiva AVMSD kif koll fid-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku;

| — | tistabbilixxi linji gwida u rakkomandazzjonijiet ġenerali għall-fornituri tan-netwerks tal-midja soċjali u pjattaformi pubbliċi oħra biex jiġi limitat it-tixrid ta’ informazzjoni falza inaffidabbli minn sorsi mhux verifikati, jew “aħbarijiet foloz” u “alternattiva għall-fatti”, peress li dawn joħolqu theddida għall-proċess demokratiku, b’mod partikolari fil-perjodu li jwassal għall-elezzjonijiet; |
| --- | --- |

—

tistabbilixxi linji gwida u rakkomandazzjonijiet ġenerali għall-fornituri tan-netwerks tal-midja soċjali u pjattaformi pubbliċi oħra biex jiġi limitat it-tixrid ta’ informazzjoni falza inaffidabbli minn sorsi mhux verifikati, jew “aħbarijiet foloz” u “alternattiva għall-fatti”, peress li dawn joħolqu theddida għall-proċess demokratiku, b’mod partikolari fil-perjodu li jwassal għall-elezzjonijiet;

| 18. | jagħti struzzjonijiet lill-President tiegħu sabiex iressaq din ir-riżoluzzjoni lill-Kummissjoni, lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-President tal-Kunsill Ewropew u lill-Presidenza Maltija tal-Kunsill tal-UE kif ukoll lill-Kungress tal-Awtoritajiet Lokali u Reġjonali tal-Kunsill tal-Ewropa. |
| --- | --- |

18.

jagħti struzzjonijiet lill-President tiegħu sabiex iressaq din ir-riżoluzzjoni lill-Kummissjoni, lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-President tal-Kunsill Ewropew u lill-Presidenza Maltija tal-Kunsill tal-UE kif ukoll lill-Kungress tal-Awtoritajiet Lokali u Reġjonali tal-Kunsill tal-Ewropa.

Brussell, l-24 ta’ Marzu 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Markku MARKKULA

---

| 17.8.2017 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 272/11 |
| --- | --- | --- | --- |

17.8.2017

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 272/11

---

Riżoluzzjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar l-implikazzjonijiet għall-gvern lokali u reġjonali tal-intenzjoni tar-Renju Unit li jirtira mill-Unjoni Ewropea

(2017/C 272/03)

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI (KtR),

| — | Wara li kkunsidra r-riżultat tar-referendum li sar fir-Renju Unit fit-23 ta’ Ġunju 2016; |
| --- | --- |

—

Wara li kkunsidra r-riżultat tar-referendum li sar fir-Renju Unit fit-23 ta’ Ġunju 2016;

| 1. | Ifakkar li l-Unjoni Ewropea (UE) hija l-akbar suċċess politiku fl-istorja li tiggarantixxi l-paċi, id-demokrazija u l-prosperità għaċ-ċittadini tagħha, li hija l-aħjar strument biex l-Istati Membri tagħha jindirizzaw sfidi ġodda, u li t-tisħiħ tal-unità tagħha u l-promozzjoni tal-interessi tagħha għandhom ikunu l-prijorità tagħna. |
| --- | --- |

1.

Ifakkar li l-Unjoni Ewropea (UE) hija l-akbar suċċess politiku fl-istorja li tiggarantixxi l-paċi, id-demokrazija u l-prosperità għaċ-ċittadini tagħha, li hija l-aħjar strument biex l-Istati Membri tagħha jindirizzaw sfidi ġodda, u li t-tisħiħ tal-unità tagħha u l-promozzjoni tal-interessi tagħha għandhom ikunu l-prijorità tagħna.

| 2. | Ifakkar li l-ftehim tal-irtirar tar-Renju Unit għandu jkun kompatibbli għal kollox mat-Tratti tal-UE u mal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, u jistieden lill-bqija tal-Istati Membri u lill-istituzzjonijiet tal-UE biex iqisu li l-irtirar tar-Renju Unit mill-Unjoni għandu jintuża bħala opportunità biex tinbena UE aktar ġusta, aħjar u aktar inklużiva bbażata fuq il-promozzjoni tal-governanza f’diversi livelli bejn il-livell Ewropew, nazzjonali, reġjonali u lokali. |
| --- | --- |

2.

Ifakkar li l-ftehim tal-irtirar tar-Renju Unit għandu jkun kompatibbli għal kollox mat-Tratti tal-UE u mal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, u jistieden lill-bqija tal-Istati Membri u lill-istituzzjonijiet tal-UE biex iqisu li l-irtirar tar-Renju Unit mill-Unjoni għandu jintuża bħala opportunità biex tinbena UE aktar ġusta, aħjar u aktar inklużiva bbażata fuq il-promozzjoni tal-governanza f’diversi livelli bejn il-livell Ewropew, nazzjonali, reġjonali u lokali.

| 3. | Jinnota li l-UE ser jeħtiġilha taħdem flimkien mal-gvern tar-Renju Unit, l-amministrazzjonijiet devoluti tiegħu u l-gvern lokali sabiex jiġu identifikati forom ta’ kooperazzjoni ta’ benefiċċju reċiproku, filwaqt li jittieħed kont ta’ stejjer ta’ suċċess eżistenti. |
| --- | --- |

3.

Jinnota li l-UE ser jeħtiġilha taħdem flimkien mal-gvern tar-Renju Unit, l-amministrazzjonijiet devoluti tiegħu u l-gvern lokali sabiex jiġu identifikati forom ta’ kooperazzjoni ta’ benefiċċju reċiproku, filwaqt li jittieħed kont ta’ stejjer ta’ suċċess eżistenti.

| 4. | Jenfasizza l-fatt li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jistgħu jikkontribwixxu b’mod pożittiv għal kooperazzjoni produttiva u sostenibbli fil-futur bejn ir-Renju Unit u l-UE. |
| --- | --- |

4.

Jenfasizza l-fatt li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jistgħu jikkontribwixxu b’mod pożittiv għal kooperazzjoni produttiva u sostenibbli fil-futur bejn ir-Renju Unit u l-UE.

| 5. | Bħala l-assemblea tal-UE tar-rappreżentanti reġjonali u lokali, bi ħsiebu matul il-ħidma politika tiegħu jkollu rwol biex jakkumpanja l-proċess ta’ negozjar u biex jindirizza l-konsegwenzi mistennija tal-irtirar tar-Renju Unit. F’dan ir-rigward, attivament se jsaħħaħ id-djalogu tiegħu mal-awtoritajiet lokali u reġjonali li huma l-aktar ikkonċernati minn dan il-proċess, sabiex in-negozjatur tal-UE jingħata l-istampa kompluta tas-sitwazzjoni li qed tevolvi fil-livell lokali u reġjonali. |
| --- | --- |

5.

Bħala l-assemblea tal-UE tar-rappreżentanti reġjonali u lokali, bi ħsiebu matul il-ħidma politika tiegħu jkollu rwol biex jakkumpanja l-proċess ta’ negozjar u biex jindirizza l-konsegwenzi mistennija tal-irtirar tar-Renju Unit. F’dan ir-rigward, attivament se jsaħħaħ id-djalogu tiegħu mal-awtoritajiet lokali u reġjonali li huma l-aktar ikkonċernati minn dan il-proċess, sabiex in-negozjatur tal-UE jingħata l-istampa kompluta tas-sitwazzjoni li qed tevolvi fil-livell lokali u reġjonali.

| 6. | Jitlob li jintlaħaq ftehim kemm jista’ jkun malajr dwar il-prinċipji ta’ ħruġ ordnat mill-UE, peress li dan għandu jipprovdi liċ-ċittadini, il-gvernijiet lokali u reġjonali u l-kumpaniji biċ-ċertezza li jixirqilhom u f’dan ir-rigward, għandu jservi ta’ prerekwiżit għar-relazzjoni futura bejn l-UE u r-Renju Unit; madankollu, jirrimarka li l-Artikolu 50 tat-TUE ma jżommx Stat Membru milli jirtira n-notifika tal-intenzjoni tiegħu li joħroġ, sakemm l-intenzjonijiet tiegħu huma ġenwini u mhux għodda proċedurali biex jibda mill-ġdid il-perjodu ta’ sentejn, u lanqas ma jintużaw bħala pedina fin-negozjati għall-akkwist ta’ konċessjonijiet. |
| --- | --- |

6.

Jitlob li jintlaħaq ftehim kemm jista’ jkun malajr dwar il-prinċipji ta’ ħruġ ordnat mill-UE, peress li dan għandu jipprovdi liċ-ċittadini, il-gvernijiet lokali u reġjonali u l-kumpaniji biċ-ċertezza li jixirqilhom u f’dan ir-rigward, għandu jservi ta’ prerekwiżit għar-relazzjoni futura bejn l-UE u r-Renju Unit; madankollu, jirrimarka li l-Artikolu 50 tat-TUE ma jżommx Stat Membru milli jirtira n-notifika tal-intenzjoni tiegħu li joħroġ, sakemm l-intenzjonijiet tiegħu huma ġenwini u mhux għodda proċedurali biex jibda mill-ġdid il-perjodu ta’ sentejn, u lanqas ma jintużaw bħala pedina fin-negozjati għall-akkwist ta’ konċessjonijiet.

| 7. | Jinnota li l-iskattar tal-Artikolu 50 u l-perjodu ta’ sentejn relatat miegħu għandhom jitħabbru uffiċjalment fid-29 ta’ Marzu 2017. Jenfasizza, f’dan il-kuntest, li r-riżultat ta’ negozjati kumplessi kemm dwar il-ħruġ mill-UE kif ukoll dwar l-arranġamenti għar-relazzjoni futura tar-Renju Unit mal-Unjoni għandu jkun soġġett għall-forom adatti ta’ approvazzjoni demokratika qabel ma jidħol fis-seħħ |
| --- | --- |

7.

Jinnota li l-iskattar tal-Artikolu 50 u l-perjodu ta’ sentejn relatat miegħu għandhom jitħabbru uffiċjalment fid-29 ta’ Marzu 2017. Jenfasizza, f’dan il-kuntest, li r-riżultat ta’ negozjati kumplessi kemm dwar il-ħruġ mill-UE kif ukoll dwar l-arranġamenti għar-relazzjoni futura tar-Renju Unit mal-Unjoni għandu jkun soġġett għall-forom adatti ta’ approvazzjoni demokratika qabel ma jidħol fis-seħħ

| 8. | Iqis li r-relazzjoni futura bejn l-UE u r-Renju Unit għandha tkun ibbażata fuq bilanċ tad-drittijiet u l-obbligi, kundizzjonijiet ekwi kif ukoll mekkaniżmi effiċjenti għall-infurzar, u m’għandhiex twitti t-triq għaż-żarmar tas-suq uniku u l-erba’ libertajiet ta’ moviment. |
| --- | --- |

8.

Iqis li r-relazzjoni futura bejn l-UE u r-Renju Unit għandha tkun ibbażata fuq bilanċ tad-drittijiet u l-obbligi, kundizzjonijiet ekwi kif ukoll mekkaniżmi effiċjenti għall-infurzar, u m’għandhiex twitti t-triq għaż-żarmar tas-suq uniku u l-erba’ libertajiet ta’ moviment.

| 9. | Jenfasizza li ma jista’ jkun hemm l-ebda qbil bejn pajjiż mhux fl-UE u l-UE li huwa aħjar minn sħubija fl-UE. |
| --- | --- |

9.

Jenfasizza li ma jista’ jkun hemm l-ebda qbil bejn pajjiż mhux fl-UE u l-UE li huwa aħjar minn sħubija fl-UE.

| 10. | Jistieden lill-partijiet li se jinnegozjaw il-ftehim dwar il-ħruġ mill-UE biex jipprijoritizzaw miżuri konkreti intiżi li jipproteġu d-drittijiet miksuba taċ-ċittadini tal-UE li jgħixu fir-Renju Unit, kif ukoll ċittadini tar-Renju Unit li jgħixu u jaħdmu fi Stati Membri oħra tal-UE, abbażi tar-reċiproċità u tan-nondiskriminazzjoni. |
| --- | --- |

10.

Jistieden lill-partijiet li se jinnegozjaw il-ftehim dwar il-ħruġ mill-UE biex jipprijoritizzaw miżuri konkreti intiżi li jipproteġu d-drittijiet miksuba taċ-ċittadini tal-UE li jgħixu fir-Renju Unit, kif ukoll ċittadini tar-Renju Unit li jgħixu u jaħdmu fi Stati Membri oħra tal-UE, abbażi tar-reċiproċità u tan-nondiskriminazzjoni.

| 11. | Jenfasizza li jeħtieġ li tinstab soluzzjoni aċċettabbli fir-rigward tar-relazzjoni futura bejn ir-Renju Unit u l-UE sabiex jiġi evitat li l-arranġamenti dwar il-fruntieri jxekklu r-rabtiet soċjali, ekonomiċi, kulturali u politiċi. |
| --- | --- |

11.

Jenfasizza li jeħtieġ li tinstab soluzzjoni aċċettabbli fir-rigward tar-relazzjoni futura bejn ir-Renju Unit u l-UE sabiex jiġi evitat li l-arranġamenti dwar il-fruntieri jxekklu r-rabtiet soċjali, ekonomiċi, kulturali u politiċi.

| 12. | Jenfasizza li l-programmi ta’ kooperazzjoni territorjali għandhom jibqgħu miftuħa għall-amministrazzjonijiet devoluti kollha u għall-gvern lokali tar-Renju Unit lil hinn mill-2020. Jenfasizza li r-Raggruppament Ewropew ta’ Kooperazzjoni Territorjali (REKT) jista’ jkun strument utli f’dan ir-rigward. |
| --- | --- |

12.

Jenfasizza li l-programmi ta’ kooperazzjoni territorjali għandhom jibqgħu miftuħa għall-amministrazzjonijiet devoluti kollha u għall-gvern lokali tar-Renju Unit lil hinn mill-2020. Jenfasizza li r-Raggruppament Ewropew ta’ Kooperazzjoni Territorjali (REKT) jista’ jkun strument utli f’dan ir-rigward.

| 13. | Iqis li l-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali fiż-żoni tal-Baħar Irlandiż, il-Baħar tat-Tramuntana u tal-Kanal Ingliż jistħoqqilha attenzjoni partikolari. |
| --- | --- |

13.

Iqis li l-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali fiż-żoni tal-Baħar Irlandiż, il-Baħar tat-Tramuntana u tal-Kanal Ingliż jistħoqqilha attenzjoni partikolari.

| 14. | Jixtieq jara soluzzjoni prattika li tirrikonoxxi l-kuntest uniku tal-fruntiera fuq l-art bejn l-Irlanda u l-Irlanda ta’ Fuq. Jenfasizza li l-UE ilha għal aktar minn 25 sena taqdi rwol ewlieni fil-kooperazzjoni transkonfinali, mhux l-inqas bejn il-gvernijiet lokali fl-Irlanda u l-Irlanda ta’ Fuq, b’mod partikolari permezz tal-programmi PEACE u INTERREG. Jistieden lill-assemblea tal-Irlanda ta’ Fuq u 'l-gvern lokali fuq iż-żewġ naħat tal-fruntiera biex ikomplu jaħdmu għall-paċi u l-prosperità. |
| --- | --- |

14.

Jixtieq jara soluzzjoni prattika li tirrikonoxxi l-kuntest uniku tal-fruntiera fuq l-art bejn l-Irlanda u l-Irlanda ta’ Fuq. Jenfasizza li l-UE ilha għal aktar minn 25 sena taqdi rwol ewlieni fil-kooperazzjoni transkonfinali, mhux l-inqas bejn il-gvernijiet lokali fl-Irlanda u l-Irlanda ta’ Fuq, b’mod partikolari permezz tal-programmi PEACE u INTERREG. Jistieden lill-assemblea tal-Irlanda ta’ Fuq u 'l-gvern lokali fuq iż-żewġ naħat tal-fruntiera biex ikomplu jaħdmu għall-paċi u l-prosperità.

| 15. | Jesprimi x-xewqa tiegħu li ma ssirx ħsara lir-reġjun ta’ Andalusija u, b’mod partikolari, lill-ħaddiema fid-distrett ta’ Campo de Gibraltar minħabba l-irtirar tar-Renju Unit mill-Unjoni Ewropea, fid-dawl tar-relazzjonijiet b’saħħithom ħafna ta’ interdipendenza ekonomika u soċjali eżistenti li jeżistu fiż-żona msemmija. |
| --- | --- |

15.

Jesprimi x-xewqa tiegħu li ma ssirx ħsara lir-reġjun ta’ Andalusija u, b’mod partikolari, lill-ħaddiema fid-distrett ta’ Campo de Gibraltar minħabba l-irtirar tar-Renju Unit mill-Unjoni Ewropea, fid-dawl tar-relazzjonijiet b’saħħithom ħafna ta’ interdipendenza ekonomika u soċjali eżistenti li jeżistu fiż-żona msemmija.

| 16. | Jistenna li l-impenji legali kollha meħuda mir-Renju Unit bħala Stat Membru se jkunu parti mis-saldu finanzjarju uniku li se jiġi kkalkulat fuq il-bażi tal-kontijiet uffiċjali tal-UE u se jiġi konkluż fil-ftehim dwar il-ħruġ mill-UE. F’dan il-kuntest jitlob li l-impatt baġitarju tal-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE fuq ir-reġjuni u l-awtoritajiet lokali tal-Istati Membri li fadal jiġi vvalutat f’kull qasam ta’ politika tal-UE. |
| --- | --- |

16.

Jistenna li l-impenji legali kollha meħuda mir-Renju Unit bħala Stat Membru se jkunu parti mis-saldu finanzjarju uniku li se jiġi kkalkulat fuq il-bażi tal-kontijiet uffiċjali tal-UE u se jiġi konkluż fil-ftehim dwar il-ħruġ mill-UE. F’dan il-kuntest jitlob li l-impatt baġitarju tal-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE fuq ir-reġjuni u l-awtoritajiet lokali tal-Istati Membri li fadal jiġi vvalutat f’kull qasam ta’ politika tal-UE.

| 17. | Jinnota li l-ħruġ tar-Renju Unit, fil-qafas tal-QFP li jmiss, se jkollu impatt fuq il-baġit tal-UE u għalhekk jissuġġerixxi li din il-bidla fil-baġit għandha tintuża bħala opportunità biex jinkisbu riformi fil-fond tal-baġit tal-UE, b’kont meħud tal-ħtiġijiet tal-gvern lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

17.

Jinnota li l-ħruġ tar-Renju Unit, fil-qafas tal-QFP li jmiss, se jkollu impatt fuq il-baġit tal-UE u għalhekk jissuġġerixxi li din il-bidla fil-baġit għandha tintuża bħala opportunità biex jinkisbu riformi fil-fond tal-baġit tal-UE, b’kont meħud tal-ħtiġijiet tal-gvern lokali u reġjonali;

| 18. | Jenfasizza li l-konsegwenzi għall-politika ta’ koeżjoni ladarba r-Renju Unit se joħroġ mill-UE se jiddependu fuq meta l-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE se jidħol fis-seħħ u x’tip ta’ relazzjoni futura se teżisti mar-Renju Unit, b’mod partikolari fir-rigward ta’ tibdil potenzjali f’kategoriji ta’ reġjuni; għandu jiġi evitat li t-tnaqqis fil-PDG medju tal-UE għal kull ras jista’ jkun ta’ ħsara lil ċerti reġjuni, sempliċiment minħabba li l-PDG għal kull ras ikun ġie miżjud b’mod artifiċjali meta mqabbel mal-medja tal-UE. |
| --- | --- |

18.

Jenfasizza li l-konsegwenzi għall-politika ta’ koeżjoni ladarba r-Renju Unit se joħroġ mill-UE se jiddependu fuq meta l-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE se jidħol fis-seħħ u x’tip ta’ relazzjoni futura se teżisti mar-Renju Unit, b’mod partikolari fir-rigward ta’ tibdil potenzjali f’kategoriji ta’ reġjuni; għandu jiġi evitat li t-tnaqqis fil-PDG medju tal-UE għal kull ras jista’ jkun ta’ ħsara lil ċerti reġjuni, sempliċiment minħabba li l-PDG għal kull ras ikun ġie miżjud b’mod artifiċjali meta mqabbel mal-medja tal-UE.

| 19. | Jenfasizza li l-UE-27 għandha ssegwi mill-qrib il-proċess ta’ abbozzar tal-Great Repeal Bill, billi l-proċess biex titneħħa l-kobba mħabbla ta’ leġislazzjoni tal-UE fir-Renju Unit huwa kemm kwistjoni ta’ governanza f’diversi livelli kif ukoll ta' preservazzjoni ta’ regoli ġusti dwar l-istandards u l-kompetizzjoni. |
| --- | --- |

19.

Jenfasizza li l-UE-27 għandha ssegwi mill-qrib il-proċess ta’ abbozzar tal-Great Repeal Bill, billi l-proċess biex titneħħa l-kobba mħabbla ta’ leġislazzjoni tal-UE fir-Renju Unit huwa kemm kwistjoni ta’ governanza f’diversi livelli kif ukoll ta' preservazzjoni ta’ regoli ġusti dwar l-istandards u l-kompetizzjoni.

| 20. | Jenfasizza li l-politiki marittimi u tas-sajd Ewropej se jkunu fost il-politiki tal-UE l-aktar milquta mill-ħruġ tar-Renju Unit, u li għandha tingħata attenzjoni speċjali għal arranġamenti possibbli biex itaffu l-konsegwenzi għar-reġjuni u l-awtoritajiet lokali kollha kkonċernati. Jitlob li kwalunkwe miżura għandha tqis id-drittijiet storiċi tas-sajd ta’ portijiet, reġjuni u pajjiżi fil-qrib, u tipprovdi s-sigurtà tas-sajd lokali, li huwa fil-qalba tal-komunitajiet kostali. |
| --- | --- |

20.

Jenfasizza li l-politiki marittimi u tas-sajd Ewropej se jkunu fost il-politiki tal-UE l-aktar milquta mill-ħruġ tar-Renju Unit, u li għandha tingħata attenzjoni speċjali għal arranġamenti possibbli biex itaffu l-konsegwenzi għar-reġjuni u l-awtoritajiet lokali kollha kkonċernati. Jitlob li kwalunkwe miżura għandha tqis id-drittijiet storiċi tas-sajd ta’ portijiet, reġjuni u pajjiżi fil-qrib, u tipprovdi s-sigurtà tas-sajd lokali, li huwa fil-qalba tal-komunitajiet kostali.

| 21. | Jinsab imħasseb dwar il-fatt li tnaqqis tal-finanzjament tal-PAK jista’ jkollu impatt negattiv fuq il-bdiewa u ż-żoni rurali madwar l-UE, potenzjalment anke fuq il-protezzjoni tal-bijodiversità. Jenfasizza li l-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE jista’ jkollu impatt sinifikanti fuq l-agrikoltura u l-produzzjoni tal-ikel u, għalhekk, fuq il-komunitajiet lokali, b’mod partikolari fuq il-gżira tal-Irlanda, u jixtieq li dawn il-kwistjonijiet ikunu indirizzati b’mod xieraq matul in-negozjati. |
| --- | --- |

21.

Jinsab imħasseb dwar il-fatt li tnaqqis tal-finanzjament tal-PAK jista’ jkollu impatt negattiv fuq il-bdiewa u ż-żoni rurali madwar l-UE, potenzjalment anke fuq il-protezzjoni tal-bijodiversità. Jenfasizza li l-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE jista’ jkollu impatt sinifikanti fuq l-agrikoltura u l-produzzjoni tal-ikel u, għalhekk, fuq il-komunitajiet lokali, b’mod partikolari fuq il-gżira tal-Irlanda, u jixtieq li dawn il-kwistjonijiet ikunu indirizzati b’mod xieraq matul in-negozjati.

| 22. | Jistieden lill-partijiet għall-ftehim dwar il-ħruġ mill-UE biex jikkunsidraw arranġamenti temporanji sabiex jiġi minimizzat it-tħarbit ta’ proġetti ta’ Riċerka u Żvilupp attwali li ilhom għaddejjin, u minħabba f'hekk tal-ekonomiji lokali. |
| --- | --- |

22.

Jistieden lill-partijiet għall-ftehim dwar il-ħruġ mill-UE biex jikkunsidraw arranġamenti temporanji sabiex jiġi minimizzat it-tħarbit ta’ proġetti ta’ Riċerka u Żvilupp attwali li ilhom għaddejjin, u minħabba f'hekk tal-ekonomiji lokali.

| 23. | Jinnota li għandu jiġi ċċarat jekk il-proġetti tal-enerġija attwali tar-Renju Unit, speċjalment dawk imnedija minn jew immirati lejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali u bl-għan ta’ tnaqqis tas-CO2 u ta’ provvista ta’ enerġija sostenibbli, hux se jkomplu jkunu eliġibbli għall-fondi tal-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa, l-FEIS u l-BEI, u x’tip ta’ arranġamenti tranżitorji se jkunu meħtieġa bħala riżultat tal-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE. |
| --- | --- |

23.

Jinnota li għandu jiġi ċċarat jekk il-proġetti tal-enerġija attwali tar-Renju Unit, speċjalment dawk imnedija minn jew immirati lejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali u bl-għan ta’ tnaqqis tas-CO2 u ta’ provvista ta’ enerġija sostenibbli, hux se jkomplu jkunu eliġibbli għall-fondi tal-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa, l-FEIS u l-BEI, u x’tip ta’ arranġamenti tranżitorji se jkunu meħtieġa bħala riżultat tal-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE.

| 24. | Jistieden lill-partijiet għall-ftehim dwar il-ħruġ mill-UE li jikkunsidraw l-effett potenzjali tal-ħruġ tar-Renju Unit fuq il-programmi tal-UE dwar iż-Żgħażagħ u l-Edukazzjoni u dwar ir-Riċerka u l-Iżvilupp, u jistedinhom jikkunsidraw soluzzjonijiet xierqa permezz tal-hekk imsejjaħ approċċ ta' “pajjiżi sħab”, li jippermettu l-inklużjoni ta’ pajjiżi mhux fl-UE abbażi ta’ ftehimiet bilaterali mal-UE. B’rabta ma’ dan jistieden lill-Partijiet biex jiffaċilitaw il-parteċipazzjoni tal-awtoritajiet lokali u devoluti tar-Renju Unit fil-programmi tal-UE futuri inklużi dawk għar-riċerka, il-kompetittività u l-innovazzjoni, il-kultura, it-tagħlim tul il-ħajja, iż-żgħażagħ, il-gvern elettroniku, u għar-riforma tas-settur pubbliku, b’mod simili kif attwalment isir f’pajjiżi oħrajn bħan-Norveġja u l-Iżlanda. Ifakkar li l-iskambju ta’ studenti (bl-ERASMUS jew mingħajr) kien wieħed mill-istejjer bl-akbar suċċess fir-rigward tal-integrazzjoni Ewropea u kemm l-universitajiet tal-UE kif ukoll tar-Renju Unit kienu f’pożizzjoni li jibbenefikaw minn dan b’mod spettakolari. Kwalunkwe ftehim futur għandu għalhekk jipprova jippreżerva r-rwol attiv li jaqdu l-universitajiet tar-Renju Unit f’dan ir-rigward, li wkoll jibbenefika ħafna lill-ekonomiji lokali u reġjonali. |
| --- | --- |

24.

Jistieden lill-partijiet għall-ftehim dwar il-ħruġ mill-UE li jikkunsidraw l-effett potenzjali tal-ħruġ tar-Renju Unit fuq il-programmi tal-UE dwar iż-Żgħażagħ u l-Edukazzjoni u dwar ir-Riċerka u l-Iżvilupp, u jistedinhom jikkunsidraw soluzzjonijiet xierqa permezz tal-hekk imsejjaħ approċċ ta' “pajjiżi sħab”, li jippermettu l-inklużjoni ta’ pajjiżi mhux fl-UE abbażi ta’ ftehimiet bilaterali mal-UE. B’rabta ma’ dan jistieden lill-Partijiet biex jiffaċilitaw il-parteċipazzjoni tal-awtoritajiet lokali u devoluti tar-Renju Unit fil-programmi tal-UE futuri inklużi dawk għar-riċerka, il-kompetittività u l-innovazzjoni, il-kultura, it-tagħlim tul il-ħajja, iż-żgħażagħ, il-gvern elettroniku, u għar-riforma tas-settur pubbliku, b’mod simili kif attwalment isir f’pajjiżi oħrajn bħan-Norveġja u l-Iżlanda. Ifakkar li l-iskambju ta’ studenti (bl-ERASMUS jew mingħajr) kien wieħed mill-istejjer bl-akbar suċċess fir-rigward tal-integrazzjoni Ewropea u kemm l-universitajiet tal-UE kif ukoll tar-Renju Unit kienu f’pożizzjoni li jibbenefikaw minn dan b’mod spettakolari. Kwalunkwe ftehim futur għandu għalhekk jipprova jippreżerva r-rwol attiv li jaqdu l-universitajiet tar-Renju Unit f’dan ir-rigward, li wkoll jibbenefika ħafna lill-ekonomiji lokali u reġjonali.

| 25. | Ifakkar li huwa fl-interess tal-gvernijiet lokali u reġjonali tal-UE li jipprevedu kooperazzjoni permanenti u strutturata mal-gvernijiet sottonazzjonali tar-Renju Unit wara l-ħruġ tar-Renju Unit. Jinnota, f’dan ir-rigward, li l-KtR qiegħed fl-aħjar pożizzjoni biex ifassal u jimplimenta mekkaniżmi istituzzjonali biex jiġu promossi konsultazzjoni u interazzjoni regolari mal-gvern lokali u mal-parlamenti u l-assemblej devoluti fir-Renju Unit. Jenfasizza wkoll il-ħtieġa li jiġu żviluppati iktar sħubijiet mal-Kungress tal-Kunsill tal-Ewropa u ma' netwerks rilevanti tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fejn il-gvernijiet lokali tar-Renju Unit għandhom ikomplu jiġu rappreżentati. |
| --- | --- |

25.

Ifakkar li huwa fl-interess tal-gvernijiet lokali u reġjonali tal-UE li jipprevedu kooperazzjoni permanenti u strutturata mal-gvernijiet sottonazzjonali tar-Renju Unit wara l-ħruġ tar-Renju Unit. Jinnota, f’dan ir-rigward, li l-KtR qiegħed fl-aħjar pożizzjoni biex ifassal u jimplimenta mekkaniżmi istituzzjonali biex jiġu promossi konsultazzjoni u interazzjoni regolari mal-gvern lokali u mal-parlamenti u l-assemblej devoluti fir-Renju Unit. Jenfasizza wkoll il-ħtieġa li jiġu żviluppati iktar sħubijiet mal-Kungress tal-Kunsill tal-Ewropa u ma' netwerks rilevanti tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fejn il-gvernijiet lokali tar-Renju Unit għandhom ikomplu jiġu rappreżentati.

| 26. | Ifakkar li, anke jekk il-KtR m’għandux rwol formali fin-negozjati, jidher b’mod ċar li xi wħud mill-membri tiegħu – skont il-qafas legali nazzjonali tagħhom – se jkollhom il-possibbiltà li jadottaw pożizzjonijiet formali mill-inqas fir-rigward tal-arranġamenti li jikkonċernaw ir-relazzjoni futura bejn ir-Renju Unit u l-UE, inkluż fir-rigward tal-kummerċ. |
| --- | --- |

26.

Ifakkar li, anke jekk il-KtR m’għandux rwol formali fin-negozjati, jidher b’mod ċar li xi wħud mill-membri tiegħu – skont il-qafas legali nazzjonali tagħhom – se jkollhom il-possibbiltà li jadottaw pożizzjonijiet formali mill-inqas fir-rigward tal-arranġamenti li jikkonċernaw ir-relazzjoni futura bejn ir-Renju Unit u l-UE, inkluż fir-rigward tal-kummerċ.

| 27. | Jagħti struzzjonijiet lill-President tiegħu biex iressaq din ir-riżoluzzjoni lin-negozjatur ewlieni tal-Kummissjoni Ewropea, lill-koordinaturi tal-Brexit għall-Parlament Ewropew u l-Kunsill Ewropew; lill-Gvern tar-Renju Unit, lill-assemblej u 'l-gvernijiet tal-amministrazzjonijiet u l-gvernijiet devoluti tar-Renju Unit, u lill-Presidenza Maltija tal-Kunsill tal-UE. |
| --- | --- |

27.

Jagħti struzzjonijiet lill-President tiegħu biex iressaq din ir-riżoluzzjoni lin-negozjatur ewlieni tal-Kummissjoni Ewropea, lill-koordinaturi tal-Brexit għall-Parlament Ewropew u l-Kunsill Ewropew; lill-Gvern tar-Renju Unit, lill-assemblej u 'l-gvernijiet tal-amministrazzjonijiet u l-gvernijiet devoluti tar-Renju Unit, u lill-Presidenza Maltija tal-Kunsill tal-UE.

Brussell, l-24 ta’ Marzu 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Markku MARKKULA

---

OPINJONIJIET

Il-Kumitat tar-Regjuni

Il-122 sessjoni plenarja tat-22 u t-23 ta' Marzu 2017

| 17.8.2017 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 272/14 |
| --- | --- | --- | --- |

17.8.2017

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 272/14

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Lejn politika dwar ikel sostenibbli fl-UE li toħloq l-impjiegi u t-tkabbir fir-reġjuni u l-bliet tal-Ewropa

(2017/C 272/04)

| Relatur: | Arno Kompatscher (IT/PPE), President tal-Provinċja Awtonoma ta’ Bolzano u Kunsillier Reġjonali |
| --- | --- |

Relatur:

Arno Kompatscher (IT/PPE), President tal-Provinċja Awtonoma ta’ Bolzano u Kunsillier Reġjonali

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI (KtR),

Viżjoni komuni u fit-tul fl-oqsma ta’ politika rilevanti kollha

| 1. | jitlob għal politika komprensiva u sostenibbli dwar ikel sostenibbli fl-UE, iffurmata b’mod demokratiku, imfassla b’viżjoni komuni u fuq tul ta’ żmien, fuq il-bażi tal-aħħar tagħrif xjentifiku u f’konformità ma’ approċċ ta’ governanza f’diversi livelli li jindirizza l-produzzjoni tal-ikel u tan-nutrizzjoni b’mod aktar komprensiv, bil-promozzjoni ta’ mudelli ta’ produzzjoni u konsum aktar sostenibbli, bit-twaqqif ta’ rabta bejn oqsma ta’ politika differenti, inklużi, fost l-oħrajn, il-produzzjoni tal-ikel, l-agrikoltura, l-ambjent, is-saħħa, il-politika tal-konsumatur, l-impjiegi u l-iżvilupp rurali, u l-ħolqien tal-impjiegi u t-tkabbir fir-reġjuni u l-bliet tal-Ewropa; jistieden lill-Parlament Ewropew u lill-Kummissjoni biex flimkien mal-KtR iniedu proġett pilota konġunt li jiffaċilita l-iżvilupp ta’ politika dwar ikel sostenibbli fl-UE; |
| --- | --- |

1.

jitlob għal politika komprensiva u sostenibbli dwar ikel sostenibbli fl-UE, iffurmata b’mod demokratiku, imfassla b’viżjoni komuni u fuq tul ta’ żmien, fuq il-bażi tal-aħħar tagħrif xjentifiku u f’konformità ma’ approċċ ta’ governanza f’diversi livelli li jindirizza l-produzzjoni tal-ikel u tan-nutrizzjoni b’mod aktar komprensiv, bil-promozzjoni ta’ mudelli ta’ produzzjoni u konsum aktar sostenibbli, bit-twaqqif ta’ rabta bejn oqsma ta’ politika differenti, inklużi, fost l-oħrajn, il-produzzjoni tal-ikel, l-agrikoltura, l-ambjent, is-saħħa, il-politika tal-konsumatur, l-impjiegi u l-iżvilupp rurali, u l-ħolqien tal-impjiegi u t-tkabbir fir-reġjuni u l-bliet tal-Ewropa; jistieden lill-Parlament Ewropew u lill-Kummissjoni biex flimkien mal-KtR iniedu proġett pilota konġunt li jiffaċilita l-iżvilupp ta’ politika dwar ikel sostenibbli fl-UE;

| 2. | jenfasizza il-ħtieġa li jinstab bilanċ bejn iż-żamma tal-flessibbiltajiet neċessarji sabiex jiġu evitati “approċċ ta’ universalità” għall-politika alimentari u n-nazzjonalizzazzjoni tal-politika alimentari. Koerenza regolatorja akbar tgħin biex tiżgura is-sikurezza tal-konsumaturi, il-funzjonament effettiv tas-suq intern u r-rispett tal-prinċipju tas-sussidjarjetà; |
| --- | --- |

2.

jenfasizza il-ħtieġa li jinstab bilanċ bejn iż-żamma tal-flessibbiltajiet neċessarji sabiex jiġu evitati “approċċ ta’ universalità” għall-politika alimentari u n-nazzjonalizzazzjoni tal-politika alimentari. Koerenza regolatorja akbar tgħin biex tiżgura is-sikurezza tal-konsumaturi, il-funzjonament effettiv tas-suq intern u r-rispett tal-prinċipju tas-sussidjarjetà;

| 3. | jenfasizza l-importanza tal-integrazzjoni vertikali tal-politiki dwar l-ikel ibbażata fuq kriterji ta’ sostenibbiltà biex tiġi żgurata l-konsistenza fil-livell lokali, nazzjonali, reġjonali u internazzjonali. Huwa magħruf sew li s-sistemi tal-ikel u l-kwistjonijiet relatati (ambjentali, soċjali u ekonomiku), ikollhom dimensjoni reġjonali u lokali speċifika. Għalhekk hemm rwol prinċipali li l-bliet u r-reġjuni jista’ jkollhom biex jindirizzaw l-isfidi tas-sistemi alimentari, u dan għandu jitqies meta tkun qed titfassal politika dwar ikel sostenibbli fl-UE; |
| --- | --- |

3.

jenfasizza l-importanza tal-integrazzjoni vertikali tal-politiki dwar l-ikel ibbażata fuq kriterji ta’ sostenibbiltà biex tiġi żgurata l-konsistenza fil-livell lokali, nazzjonali, reġjonali u internazzjonali. Huwa magħruf sew li s-sistemi tal-ikel u l-kwistjonijiet relatati (ambjentali, soċjali u ekonomiku), ikollhom dimensjoni reġjonali u lokali speċifika. Għalhekk hemm rwol prinċipali li l-bliet u r-reġjuni jista’ jkollhom biex jindirizzaw l-isfidi tas-sistemi alimentari, u dan għandu jitqies meta tkun qed titfassal politika dwar ikel sostenibbli fl-UE;

| 4. | jenfasizza l-importanza li jiġu stabbiliti viżjoni u strateġija Ewropea soprastanti għall-provvista tal-ikel sigura, sikura u sostenibbli f’termini ta’ kwalità, affordabbiltà u kwantità u bbażata fuq kriterji ta’ sostenibbiltà. Din il-politika tal-UE dwar l-ikel għandha tkun ibbażata fuq approċċ komprensiv, li jirrikonoxxi n-natura globali tal-katini tal-provvista tal-ikel, inkluż l-agrikoltura, l-ipproċessar tal-ikel, l-ambjent u s-saħħa. Il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-leġislazzjoni kollha u l-inċentivi finanzjarji rilevanti tal-UE jkunu konsistenti ma’ din il-viżjoni u l-istrateġija; |
| --- | --- |

4.

jenfasizza l-importanza li jiġu stabbiliti viżjoni u strateġija Ewropea soprastanti għall-provvista tal-ikel sigura, sikura u sostenibbli f’termini ta’ kwalità, affordabbiltà u kwantità u bbażata fuq kriterji ta’ sostenibbiltà. Din il-politika tal-UE dwar l-ikel għandha tkun ibbażata fuq approċċ komprensiv, li jirrikonoxxi n-natura globali tal-katini tal-provvista tal-ikel, inkluż l-agrikoltura, l-ipproċessar tal-ikel, l-ambjent u s-saħħa. Il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-leġislazzjoni kollha u l-inċentivi finanzjarji rilevanti tal-UE jkunu konsistenti ma’ din il-viżjoni u l-istrateġija;

| 5. | itenni s-sejħa tiegħu għal politika dwar l-ikel tal-UE li tippromwovi modi sostenibbli ta’ produzzjoni għall-agrikoltura Ewropea, b’ħidma lejn l-iżvilupp ta’ sinerġiji bejn is-setturi tal-ikel u l-ambjent, inkluż il-politika agrikola u s-sajd, il-politika dwar it-tibdil fil-klima u l-enerġija, il-politika reġjonali u l-politika tar-riċerka (1); |
| --- | --- |

5.

itenni s-sejħa tiegħu għal politika dwar l-ikel tal-UE li tippromwovi modi sostenibbli ta’ produzzjoni għall-agrikoltura Ewropea, b’ħidma lejn l-iżvilupp ta’ sinerġiji bejn is-setturi tal-ikel u l-ambjent, inkluż il-politika agrikola u s-sajd, il-politika dwar it-tibdil fil-klima u l-enerġija, il-politika reġjonali u l-politika tar-riċerka (1);

| 6. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-valuri tal-ekosistemi ma jitqisux kif xieraq f’deċiżjonijiet li jikkonċernaw ir-riżorsi naturali. L-ispejjeż ambjentali tal-produzzjoni tal-ikel bħalissa huma esternalizzati, u dan iwassal għal sitwazzjoni fejn l-ikel prodott b'mod aktar sostenibbli jidher iktar għoli, prinċipalment minħabba l-ispejjeż ogħla tal-manifattura; minflok, il-kunċett tas-servizzi tal-ekosistemi joffri opportunità sinifikanti għall-iżvilupp ta’ qafas ta’ politika sabiex jissaħħaħ l-użu bis-sens tal-bijodiversità u riżorsi naturali oħrajn. Attwalment, l-ispejjeż assoċjati ma’ mard relatat mad-dieta, u d-danni għall-ilma, il-ħamrija, il-fawna u flora selvaġġa u l-klima, huma meqjusa bħala esternalitajiet. Bħala tali, dawn l-ispejjeż huma inklużi fil-prezz finali tal-prodotti tal-ikel, għalkemm huma mħallsa indirettament (u spiss inkonxjament) mis-soċjetà kollha kemm hi. F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni Ewropea għandha tippromwovi l-implimentazzjoni ta’ miżuri li jippermettu li jkun rifless il-prezz reali tal-ikel, sabiex tiġi stimolata ekonomija sostenibbli; |
| --- | --- |

6.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-valuri tal-ekosistemi ma jitqisux kif xieraq f’deċiżjonijiet li jikkonċernaw ir-riżorsi naturali. L-ispejjeż ambjentali tal-produzzjoni tal-ikel bħalissa huma esternalizzati, u dan iwassal għal sitwazzjoni fejn l-ikel prodott b'mod aktar sostenibbli jidher iktar għoli, prinċipalment minħabba l-ispejjeż ogħla tal-manifattura; minflok, il-kunċett tas-servizzi tal-ekosistemi joffri opportunità sinifikanti għall-iżvilupp ta’ qafas ta’ politika sabiex jissaħħaħ l-użu bis-sens tal-bijodiversità u riżorsi naturali oħrajn. Attwalment, l-ispejjeż assoċjati ma’ mard relatat mad-dieta, u d-danni għall-ilma, il-ħamrija, il-fawna u flora selvaġġa u l-klima, huma meqjusa bħala esternalitajiet. Bħala tali, dawn l-ispejjeż huma inklużi fil-prezz finali tal-prodotti tal-ikel, għalkemm huma mħallsa indirettament (u spiss inkonxjament) mis-soċjetà kollha kemm hi. F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni Ewropea għandha tippromwovi l-implimentazzjoni ta’ miżuri li jippermettu li jkun rifless il-prezz reali tal-ikel, sabiex tiġi stimolata ekonomija sostenibbli;

| 7. | itenni l-ħtieġa għat-tisħiħ tar-rabtiet bejn setturi differenti relatati mal-ikel bħall-enerġija, il-forestrija, ir-riżorsi tal-baħar, l-ilma, l-iskart, l-agrikoltura, it-tibdil fil-klima, ix-xjenza u r-riċerka u aspetti tal-użu tal-art, peress li lkoll jaqdu rwol kruċjali fl-iżvilupp ta’ tkabbir sostenibbli (2). Dan l-approċċ għandu jqis l-Ekonomija Ċirkolari tal-UE u oqfsa internazzjonali oħrajn simili fejn l-opportunitajiet għall-innovazzjoni jistgħu jiġu massimizzati; |
| --- | --- |

7.

itenni l-ħtieġa għat-tisħiħ tar-rabtiet bejn setturi differenti relatati mal-ikel bħall-enerġija, il-forestrija, ir-riżorsi tal-baħar, l-ilma, l-iskart, l-agrikoltura, it-tibdil fil-klima, ix-xjenza u r-riċerka u aspetti tal-użu tal-art, peress li lkoll jaqdu rwol kruċjali fl-iżvilupp ta’ tkabbir sostenibbli (2). Dan l-approċċ għandu jqis l-Ekonomija Ċirkolari tal-UE u oqfsa internazzjonali oħrajn simili fejn l-opportunitajiet għall-innovazzjoni jistgħu jiġu massimizzati;

| 8. | jenfasizza l-importanza ta’ territorji speċifiċi fi ħdan l-UE għall-preservazzjoni u l-iżvilupp ulterjuri ta’ sistemi alimentari sostenibbli, bħal pereżempju reġjuni muntanjużi bi tradizzjoni twila ta’ produzzjoni tal-ikel f’ambjent naturali diffiċli tagħhom; |
| --- | --- |

8.

jenfasizza l-importanza ta’ territorji speċifiċi fi ħdan l-UE għall-preservazzjoni u l-iżvilupp ulterjuri ta’ sistemi alimentari sostenibbli, bħal pereżempju reġjuni muntanjużi bi tradizzjoni twila ta’ produzzjoni tal-ikel f’ambjent naturali diffiċli tagħhom;

| 9. | jisħaq fuq l-importanza li jkompli r-rieżami tal-Politika Agrikola Komuni (PAK) tal-UE sabiex jiġu inċentivati mhux biss il-bdiewa iżda anke l-manifatturi tal-ikel biex jipproduċu b’mod sostenibbli, jiġifieri permezz tal-garanzija ta’ implimentazzjoni konsistenti tal-mekkaniżmu ta’ kundizzjonalità tal-UE li jistabbilixxi l-appoġġ għad-dħul għall-produtturi li jsegwu l-istandards ambjentali u tal-benessri tal-annimali; |
| --- | --- |

9.

jisħaq fuq l-importanza li jkompli r-rieżami tal-Politika Agrikola Komuni (PAK) tal-UE sabiex jiġu inċentivati mhux biss il-bdiewa iżda anke l-manifatturi tal-ikel biex jipproduċu b’mod sostenibbli, jiġifieri permezz tal-garanzija ta’ implimentazzjoni konsistenti tal-mekkaniżmu ta’ kundizzjonalità tal-UE li jistabbilixxi l-appoġġ għad-dħul għall-produtturi li jsegwu l-istandards ambjentali u tal-benessri tal-annimali;

| 10. | jemmen li, bħala parti mill-iżvilupp ta’ politika dwar l-ikel aktar komprensiva bbażata fuq il-kriterju tas-sostenibbiltà, huwa importanti li tiġi inkluża l-politika tal-enerġija rinnovabbli attwali. F’dan ir-rigward, huwa importanti li jiġu żviluppati miżuri li jinkoraġġixxu l-produzzjoni ta’ dawk il-bijokarburanti li ma jikkompetux mal-għelejjel tal-ikel, u, fl-istess ħin, fuq medda twila ta’ żmien u b’mod prevedibbli, jiskoraġġixxu lill-kumpaniji u ’l-ħaddiema mill-produzzjoni ta’ bijofjuwils tal-ewwel ġenerazzjoni insostenibbli u li jkunu magħmula minn għalf tajjeb għall-ikel, bħaż-żjut veġetali; |
| --- | --- |

10.

jemmen li, bħala parti mill-iżvilupp ta’ politika dwar l-ikel aktar komprensiva bbażata fuq il-kriterju tas-sostenibbiltà, huwa importanti li tiġi inkluża l-politika tal-enerġija rinnovabbli attwali. F’dan ir-rigward, huwa importanti li jiġu żviluppati miżuri li jinkoraġġixxu l-produzzjoni ta’ dawk il-bijokarburanti li ma jikkompetux mal-għelejjel tal-ikel, u, fl-istess ħin, fuq medda twila ta’ żmien u b’mod prevedibbli, jiskoraġġixxu lill-kumpaniji u ’l-ħaddiema mill-produzzjoni ta’ bijofjuwils tal-ewwel ġenerazzjoni insostenibbli u li jkunu magħmula minn għalf tajjeb għall-ikel, bħaż-żjut veġetali;

| 11. | sabiex jiġi sostnut it-tkabbir tal-UE, jirrakkomanda l-iżvilupp ta’ ftehimiet ta’ kummerċ ħieles ma’ pajjiżi terzi u reġjuni oħra fid-dinja li huma konformi mal-produzzjoni agroekoloġiċi domestika fl-UE u, għalhekk, iffukati sew fuq aspetti ta’ sostenibbiltà u ambjentali. Din il-miżura tiżgura li l-applikazzjoni ta’ rekwiżiti stretti għall-katina alimentari tal-UE ma twassalx għas-sempliċi rilokazzjoni tal-produzzjoni tal-ikel; |
| --- | --- |

11.

sabiex jiġi sostnut it-tkabbir tal-UE, jirrakkomanda l-iżvilupp ta’ ftehimiet ta’ kummerċ ħieles ma’ pajjiżi terzi u reġjuni oħra fid-dinja li huma konformi mal-produzzjoni agroekoloġiċi domestika fl-UE u, għalhekk, iffukati sew fuq aspetti ta’ sostenibbiltà u ambjentali. Din il-miżura tiżgura li l-applikazzjoni ta’ rekwiżiti stretti għall-katina alimentari tal-UE ma twassalx għas-sempliċi rilokazzjoni tal-produzzjoni tal-ikel;

| 12. | itenni t-talba tal-Organizzazzjoni tal-Ikel u l-Agrikoltura tan-NU biex it-tnaqqis u t-tisħiħ ta’ reżiljenza għar-riskju ta’ diżastri jiġu integrati aktar fi ħdan is-setturi agrikoli, speċjalment fir-reġjuni li jiffaċċjaw diżastri rikorrenti u fejn l-agrikoltura taqdi rwol importanti; |
| --- | --- |

12.

itenni t-talba tal-Organizzazzjoni tal-Ikel u l-Agrikoltura tan-NU biex it-tnaqqis u t-tisħiħ ta’ reżiljenza għar-riskju ta’ diżastri jiġu integrati aktar fi ħdan is-setturi agrikoli, speċjalment fir-reġjuni li jiffaċċjaw diżastri rikorrenti u fejn l-agrikoltura taqdi rwol importanti;

Ekosistemi b’saħħithom li jappoġġjaw il-produttività u r-reżiljenza tal-agrikoltura

| 13. | jenfasizza l-importanza ta’ ħamrija b’saħħitha u ħajja, li hi kruċjali biex tiġi żgurata s-sigurtà tal-ikel u l-preservazzjoni tal-bijodiversità. B’mod partikolari, għandhom jiġu kkunsidrati passi biex jippromwovu d-diversifikazzjoni tal-ispeċijiet ikkultivati, l-agrikoltura estensiva u integrata u organika u standards ogħla tal-benessri tal-annimali bħala punti ewlenin tal-politika dwar ikel sostenibbli fl-UE. Permezz tal-kisba ta’ miri ewlenin bħal dawn, ikun possibbli wkoll li ngħinu biex terġa’ tinkiseb il-fiduċja taċ-ċittadini fil-proġett Ewropew; |
| --- | --- |

13.

jenfasizza l-importanza ta’ ħamrija b’saħħitha u ħajja, li hi kruċjali biex tiġi żgurata s-sigurtà tal-ikel u l-preservazzjoni tal-bijodiversità. B’mod partikolari, għandhom jiġu kkunsidrati passi biex jippromwovu d-diversifikazzjoni tal-ispeċijiet ikkultivati, l-agrikoltura estensiva u integrata u organika u standards ogħla tal-benessri tal-annimali bħala punti ewlenin tal-politika dwar ikel sostenibbli fl-UE. Permezz tal-kisba ta’ miri ewlenin bħal dawn, ikun possibbli wkoll li ngħinu biex terġa’ tinkiseb il-fiduċja taċ-ċittadini fil-proġett Ewropew;

| 14. | jenfasizza l-ħtieġa li jiġi stimulat u sostnut, anke finanzjarjament, l-iżvilupp ta’ sistemi ta’ biedja fuq skala żgħira, speċjalment dawk li jinsabu f’żoni vulnerabbli u fil-periferija tal-bliet. Il-biedja fuq skala żgħira tikkostitwixxi għodda sempliċi u aċċessibbli għall-awtoritajiet lokali meta jkunu qed jittrattaw ħafna kwistjonijiet prattiċi, inklużi l-inugwaljanza soċjali, l-isfidi ambjentali u problemi tas-saħħa. Barra minn hekk, sistemi bħal dawn jistgħu jipprovdu ż-żoni periferiċi tal-bliet bi produzzjoni sostenibbli ta’ prodotti friski staġjonali lokali ta’ ikel tajjeb għas-saħħa, li jkun aċċessibbli wkoll għal familji bi dħul baxx. Is-sistemi ta’ biedja fuq skala żgħira kienu rikonoxxuti bħala mudell b’kuxjenza soċjali li jirrispetta l-ambjent, inaqqas l-iskart mill-imballaġġ u tal-ikel, jillimita l-emissjonijiet tas-CO2 u jappoġġja prattiki ta’ produzzjoni sostenibbli (3). F’dan ir-rigward, is-sistemi tal-biedja żgħar, speċjalment katini tal-provvista alimentari qosra għall-prodotti agrikoli, għandhom effett pożittiv fuq l-ekonomiji lokali u l-impjiegi; |
| --- | --- |

14.

jenfasizza l-ħtieġa li jiġi stimulat u sostnut, anke finanzjarjament, l-iżvilupp ta’ sistemi ta’ biedja fuq skala żgħira, speċjalment dawk li jinsabu f’żoni vulnerabbli u fil-periferija tal-bliet. Il-biedja fuq skala żgħira tikkostitwixxi għodda sempliċi u aċċessibbli għall-awtoritajiet lokali meta jkunu qed jittrattaw ħafna kwistjonijiet prattiċi, inklużi l-inugwaljanza soċjali, l-isfidi ambjentali u problemi tas-saħħa. Barra minn hekk, sistemi bħal dawn jistgħu jipprovdu ż-żoni periferiċi tal-bliet bi produzzjoni sostenibbli ta’ prodotti friski staġjonali lokali ta’ ikel tajjeb għas-saħħa, li jkun aċċessibbli wkoll għal familji bi dħul baxx. Is-sistemi ta’ biedja fuq skala żgħira kienu rikonoxxuti bħala mudell b’kuxjenza soċjali li jirrispetta l-ambjent, inaqqas l-iskart mill-imballaġġ u tal-ikel, jillimita l-emissjonijiet tas-CO2 u jappoġġja prattiki ta’ produzzjoni sostenibbli (3). F’dan ir-rigward, is-sistemi tal-biedja żgħar, speċjalment katini tal-provvista alimentari qosra għall-prodotti agrikoli, għandhom effett pożittiv fuq l-ekonomiji lokali u l-impjiegi;

| 15. | itenni l-importanza ta’ ktajjen tal-provvista qosra sabiex tissaħħaħ is-sostenibbiltà ambjentali tat-trasport bejn postijiet diversi ta’ konsum. Fil-fatt, meta tikber id-distanza, jiżdied l-impatt negattiv f’termini ta’ tniġġis mill-mezzi tat-trasport; |
| --- | --- |

15.

itenni l-importanza ta’ ktajjen tal-provvista qosra sabiex tissaħħaħ is-sostenibbiltà ambjentali tat-trasport bejn postijiet diversi ta’ konsum. Fil-fatt, meta tikber id-distanza, jiżdied l-impatt negattiv f’termini ta’ tniġġis mill-mezzi tat-trasport;

| 16. | itenni l-appell għall-iffrankar fl-użu tal-ilma, l-enerġija, il-fjuwils fossili, il-fertilizzanti u l-prodotti fitosanitarji fil-produzzjoni agrikola (4); |
| --- | --- |

16.

itenni l-appell għall-iffrankar fl-użu tal-ilma, l-enerġija, il-fjuwils fossili, il-fertilizzanti u l-prodotti fitosanitarji fil-produzzjoni agrikola (4);

| 17. | itenni li n-nuqqas ta' żgħażagħ li qed ifittxu karriera fil-biedja qed jipperikola s-sostenibbiltà ekonomika taż-żoni rurali. L-appoġġ lill-bdiewa żgħażagħ huwa prerekwiżit għall-preservazzjoni tal-agrikoltura madwar l-UE u biex tinżamm nisġa rurali ħajja (5); |
| --- | --- |

17.

itenni li n-nuqqas ta' żgħażagħ li qed ifittxu karriera fil-biedja qed jipperikola s-sostenibbiltà ekonomika taż-żoni rurali. L-appoġġ lill-bdiewa żgħażagħ huwa prerekwiżit għall-preservazzjoni tal-agrikoltura madwar l-UE u biex tinżamm nisġa rurali ħajja (5);

| 18. | jenfasizza li l-ktajjen tal-provvista reġjonali u lokali jippermettu li titmexxa politika tal-ikel sostenibbli li tippremja l-kwalità tipika, it-tradizzjoni, il-wirt ekonomiku u kulturali. B’mod partikolari, fi ħdanhom, l-impriżi artiġjanali jaqdu rwol fundamentali għal ħafna realtajiet lokali u reġjonali u jirrappreżentaw fattur ta’ promozzjoni u ta’ suċċess fis-swieq barranin; |
| --- | --- |

18.

jenfasizza li l-ktajjen tal-provvista reġjonali u lokali jippermettu li titmexxa politika tal-ikel sostenibbli li tippremja l-kwalità tipika, it-tradizzjoni, il-wirt ekonomiku u kulturali. B’mod partikolari, fi ħdanhom, l-impriżi artiġjanali jaqdu rwol fundamentali għal ħafna realtajiet lokali u reġjonali u jirrappreżentaw fattur ta’ promozzjoni u ta’ suċċess fis-swieq barranin;

| 19. | itenni t-talba għall-implimentazzjoni ta’ “pjan dwar il-proteini” fil-livell Ewropew bħala appoġġ għall-produzzjoni tal-għelejjel bil-legumi u l-proteini fl-Ewropa, sabiex titnaqqas id-dipendenza fuq l-importazzjonijiet tas-sojja bħala materja prima, sabiex tiġi assigurata l-awtonomija tal-proteini għall-irziezet Ewropej, jitnaqqas l-użu tal-fertilizzanti tan-nitroġenu u tittejjeb il-fertilità tal-ħamrija (6); |
| --- | --- |

19.

itenni t-talba għall-implimentazzjoni ta’ “pjan dwar il-proteini” fil-livell Ewropew bħala appoġġ għall-produzzjoni tal-għelejjel bil-legumi u l-proteini fl-Ewropa, sabiex titnaqqas id-dipendenza fuq l-importazzjonijiet tas-sojja bħala materja prima, sabiex tiġi assigurata l-awtonomija tal-proteini għall-irziezet Ewropej, jitnaqqas l-użu tal-fertilizzanti tan-nitroġenu u tittejjeb il-fertilità tal-ħamrija (6);

| 20. | jenfasizza l-importanza tad-dakkara, u jitlob li jittieħdu miżuri biex jiżguraw il-ħarsien tal-insetti dakkara, bħat-tnaqqis tal-użu ta’ pestiċidi perikolużi u ż-żamma tad-diversità tal-għelejjel; |
| --- | --- |

20.

jenfasizza l-importanza tad-dakkara, u jitlob li jittieħdu miżuri biex jiżguraw il-ħarsien tal-insetti dakkara, bħat-tnaqqis tal-użu ta’ pestiċidi perikolużi u ż-żamma tad-diversità tal-għelejjel;

| 21. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea biex issaħħaħ l-appoġġ tagħha għall-benesseri tal-annimali u għall-metodi agrikoli u ta’ produzzjoni favur l-ambjent, permezz tal-iżvilupp ta’ miżuri mmirati lejn l-iskoraġġiment mill-produzzjoni tad-demel u l-emissjonijiet tat-trasport bla bżonn; fl-istess ħin, huwa wkoll importanti li jkunu inkoraġġuti s-sistemi li jirrispettaw il-benesseri tal-annimali permezz tal-akkwist pubbliku favorevoli u miżuri rilevanti oħrajn. B’mod ġenerali, hemm bżonn l-appoġġ għall-aħjar prattiki tal-ġestjoni tal-bhejjem tal-irziezet b’inqas użu ta’ antibijotiċi, filwaqt li jitqies il-benesseri tal-annimali; |
| --- | --- |

21.

jistieden lill-Kummissjoni Ewropea biex issaħħaħ l-appoġġ tagħha għall-benesseri tal-annimali u għall-metodi agrikoli u ta’ produzzjoni favur l-ambjent, permezz tal-iżvilupp ta’ miżuri mmirati lejn l-iskoraġġiment mill-produzzjoni tad-demel u l-emissjonijiet tat-trasport bla bżonn; fl-istess ħin, huwa wkoll importanti li jkunu inkoraġġuti s-sistemi li jirrispettaw il-benesseri tal-annimali permezz tal-akkwist pubbliku favorevoli u miżuri rilevanti oħrajn. B’mod ġenerali, hemm bżonn l-appoġġ għall-aħjar prattiki tal-ġestjoni tal-bhejjem tal-irziezet b’inqas użu ta’ antibijotiċi, filwaqt li jitqies il-benesseri tal-annimali;

| 22. | iqis il-biedja organika bħala għodda biex tiżgura aktar karbonju fil-ħamrija, tnaqqas il-ħtiġijiet tal-ilma għall-irrigazzjoni u biex tillimita t-tniġġis minn sustanzi kimiċi bħalma huma l-pestiċidi fil-ħamrija, fl-arja u l-ilma; |
| --- | --- |

22.

iqis il-biedja organika bħala għodda biex tiżgura aktar karbonju fil-ħamrija, tnaqqas il-ħtiġijiet tal-ilma għall-irrigazzjoni u biex tillimita t-tniġġis minn sustanzi kimiċi bħalma huma l-pestiċidi fil-ħamrija, fl-arja u l-ilma;

| 23. | jippromwovi l-iżvilupp ta’ netwerks alimentari alternattivi, inklużi s-swieq tal-bdiewa, is-swieq lokali tal-ikel, il-prodotti organiċi u l-prodotti Fair Trade. B’mod partikolari, is-swieq tal-bdiewa huma mmexxija minn swieq li jikkostitwixxu punt ta’ inkontru importanti mil-lat soċjali, fejn il-produtturi lokali joffru ikel sigur u ta’ kwalità direttament lill-konsumaturi bi prezzijiet ġusti u jiggarantixxu metodi ambjentalment sostenibbli. Barra minn hekk, huma jippreżervaw il-kultura tal-ikel tal-komunità lokali u jgħinu biex jipproteġu l-bijodiversità; |
| --- | --- |

23.

jippromwovi l-iżvilupp ta’ netwerks alimentari alternattivi, inklużi s-swieq tal-bdiewa, is-swieq lokali tal-ikel, il-prodotti organiċi u l-prodotti Fair Trade. B’mod partikolari, is-swieq tal-bdiewa huma mmexxija minn swieq li jikkostitwixxu punt ta’ inkontru importanti mil-lat soċjali, fejn il-produtturi lokali joffru ikel sigur u ta’ kwalità direttament lill-konsumaturi bi prezzijiet ġusti u jiggarantixxu metodi ambjentalment sostenibbli. Barra minn hekk, huma jippreżervaw il-kultura tal-ikel tal-komunità lokali u jgħinu biex jipproteġu l-bijodiversità;

L-aċċess għal dieti tajbin għas-saħħa, speċjalment għall-familji bi dħul baxx

| 24. | jisħaq dwar il-ħtieġa biex jiġu stabbiliti programmi tas-saħħa fit-tul li jimmiraw l-obeżità u l-mard relatat mal-ikel, billi jippromwovu d-disponibilità tal-ikel staġjonali aċċessibbli, lokali u frisk. Tali programmi jistgħu jkunu partikolarment effettivi jekk jiġu indirizzati lill-istituzzjonijiet pubbliċi (bħall-iskejjel u l-isptarijiet) u f’dawk iż-żoni urbani fejn l-obeżità, in-nuqqas ta’ swieq rurali u l-aċċess limitat għal ikel frisk huwa ta’ tħassib kbir. Ta’ min jinnota li dawn il-programmi joffru l-opportunità doppja li jinkoraġġixxu mhux biss lill-konsumaturi biex jibdlu l-imġiba tagħhom lejn dieti nutrittivi u tajbin għas-saħħa, iżda wkoll biex jidderieġu l-għażliet tal-konsumaturi lejn ikel lokali staġjonali u frisk; |
| --- | --- |

24.

jisħaq dwar il-ħtieġa biex jiġu stabbiliti programmi tas-saħħa fit-tul li jimmiraw l-obeżità u l-mard relatat mal-ikel, billi jippromwovu d-disponibilità tal-ikel staġjonali aċċessibbli, lokali u frisk. Tali programmi jistgħu jkunu partikolarment effettivi jekk jiġu indirizzati lill-istituzzjonijiet pubbliċi (bħall-iskejjel u l-isptarijiet) u f’dawk iż-żoni urbani fejn l-obeżità, in-nuqqas ta’ swieq rurali u l-aċċess limitat għal ikel frisk huwa ta’ tħassib kbir. Ta’ min jinnota li dawn il-programmi joffru l-opportunità doppja li jinkoraġġixxu mhux biss lill-konsumaturi biex jibdlu l-imġiba tagħhom lejn dieti nutrittivi u tajbin għas-saħħa, iżda wkoll biex jidderieġu l-għażliet tal-konsumaturi lejn ikel lokali staġjonali u frisk;

| 25. | jirrakkomanda t-tnaqqis taż-żieda fl-obeżità permezz tal-promozzjoni ta’ kampanji ta’ informazzjoni sostnuti b’approċċ f’diversi livelli, immirati biex jidderieġu l-imġiba tal-konsumaturi lejn dieta bbażata fuq il-pjanti, b’konsum għoli ta’ frott u ħaxix, bi tnaqqis globali fil-konsum tal-laħam, ix-xaħam u z-zokkor, kif ukoll lejn ix-xiri ta’ ikel staġjonali u frisk, lokali/reġjonali prodott permezz ta’ metodi ta’ produzzjoni sostenibbli. Din l-azzjoni hija ta’ importanza notevoli, speċjalment fil-bliet Ewropej li qegħdin jiffaċċjaw nuqqas ta’ sigurtà tal-ikel. In-nuqqas ta’ sigurtà tal-ikel u l-obeżità jikkoeżistu fil-bliet (il-piż doppju tal-malnutrizzjoni), kif juru l-għadd dejjem jikber ta’ persuni li jaċċessaw il-banek tal-ikel u r-ristoranti soċjali; |
| --- | --- |

25.

jirrakkomanda t-tnaqqis taż-żieda fl-obeżità permezz tal-promozzjoni ta’ kampanji ta’ informazzjoni sostnuti b’approċċ f’diversi livelli, immirati biex jidderieġu l-imġiba tal-konsumaturi lejn dieta bbażata fuq il-pjanti, b’konsum għoli ta’ frott u ħaxix, bi tnaqqis globali fil-konsum tal-laħam, ix-xaħam u z-zokkor, kif ukoll lejn ix-xiri ta’ ikel staġjonali u frisk, lokali/reġjonali prodott permezz ta’ metodi ta’ produzzjoni sostenibbli. Din l-azzjoni hija ta’ importanza notevoli, speċjalment fil-bliet Ewropej li qegħdin jiffaċċjaw nuqqas ta’ sigurtà tal-ikel. In-nuqqas ta’ sigurtà tal-ikel u l-obeżità jikkoeżistu fil-bliet (il-piż doppju tal-malnutrizzjoni), kif juru l-għadd dejjem jikber ta’ persuni li jaċċessaw il-banek tal-ikel u r-ristoranti soċjali;

| 26. | jilqa’ dawn l-inizjattivi u l-ambjenti li jnaqqsu l-burokrazija żejda li xxekkel l-irkupru u d-distribuzzjoni mill-ġdid tal-ikel tajjeb għas-saħħa għal dawk li l-aktar għandhom bżonn; |
| --- | --- |

26.

jilqa’ dawn l-inizjattivi u l-ambjenti li jnaqqsu l-burokrazija żejda li xxekkel l-irkupru u d-distribuzzjoni mill-ġdid tal-ikel tajjeb għas-saħħa għal dawk li l-aktar għandhom bżonn;

Definizzjonijiet standardizzati, metodoloġiji u miżuri prattiċi

| 27. | iħeġġeġ li jkun hemm definizzjoni komprensiva tat-terminoloġija dwar sistemi tal-ikel sostenibbli li jinkludu l-produzzjoni tal-ikel agrikolu, l-ipproċessar tal-ikel u d-dieti. Dan huwa l-punt kruċjali li minnu niddefinixxu l-passi li jmiss għal politika tal-UE olistika u komuni dwar l-ikel; l-istrumenti xierqa għandhom ikunu disponibbli biex jiżguraw l-implimentazzjoni effettiva tal-miżuri politiki; |
| --- | --- |

27.

iħeġġeġ li jkun hemm definizzjoni komprensiva tat-terminoloġija dwar sistemi tal-ikel sostenibbli li jinkludu l-produzzjoni tal-ikel agrikolu, l-ipproċessar tal-ikel u d-dieti. Dan huwa l-punt kruċjali li minnu niddefinixxu l-passi li jmiss għal politika tal-UE olistika u komuni dwar l-ikel; l-istrumenti xierqa għandhom ikunu disponibbli biex jiżguraw l-implimentazzjoni effettiva tal-miżuri politiki;

| 28. | jenfasizza l-ħtieġa għal metodoloġija standardizzata għall-ġbir u r-rappurtar ta’ data dwar l-impatt ambjentali tal-prodotti tal-ikel, inkluż l-iskart tal-ikel, sabiex tiġi żgurata l-komparabbiltà tad-data fost l-Istati Membri u tinkoraġġixxi li l-ispejjeż ambjentali u soċjali assoċjati mal-prodotti tal-ikel jew id-dieti jitkejlu f’termini ekonomiċi; |
| --- | --- |

28.

jenfasizza l-ħtieġa għal metodoloġija standardizzata għall-ġbir u r-rappurtar ta’ data dwar l-impatt ambjentali tal-prodotti tal-ikel, inkluż l-iskart tal-ikel, sabiex tiġi żgurata l-komparabbiltà tad-data fost l-Istati Membri u tinkoraġġixxi li l-ispejjeż ambjentali u soċjali assoċjati mal-prodotti tal-ikel jew id-dieti jitkejlu f’termini ekonomiċi;

| 29. | jenfasizza l-importanza li jiġi promoss l-iskambju tal-prattika tajba, tal-kondiviżjoni tad-data dwar l-impatt ambjentali tal-prodotti tal-ikel, u tiġi pprovduta informazzjoni aktar trasparenti u aċċessibbli għall-katina tal-ikel kollha, inklużi l-konsumaturi. L-użu tal-prattika tajba u ta’ linji gwida huma kruċjali biex tiġi promossa l-adozzjoni ta’ miżuri sostenibbli adatti, billi l-amministrazzjonijiet lokali jingħataw informazzjoni adegwata biex jimplimentaw tali programmi; |
| --- | --- |

29.

jenfasizza l-importanza li jiġi promoss l-iskambju tal-prattika tajba, tal-kondiviżjoni tad-data dwar l-impatt ambjentali tal-prodotti tal-ikel, u tiġi pprovduta informazzjoni aktar trasparenti u aċċessibbli għall-katina tal-ikel kollha, inklużi l-konsumaturi. L-użu tal-prattika tajba u ta’ linji gwida huma kruċjali biex tiġi promossa l-adozzjoni ta’ miżuri sostenibbli adatti, billi l-amministrazzjonijiet lokali jingħataw informazzjoni adegwata biex jimplimentaw tali programmi;

| 30. | jisħaq fuq il-bżonn li titjieb it-trasparenza tat-tikketti tal-ikel, inkluża informazzjoni komparabbli dwar l-impatt tal-ikel fuq l-ambjent. Għandu jiġi rikonoxxut li l-informazzjoni attwali dwar il-kontenut tal-kaloriji u tan-nutrijenti fuq it-tikketti mhix biżżejjed biex tindirizza r-relazzjoni kumplessa bejn l-ikel u s-saħħa u li t-tikketti attwali huma totalment nieqsa minn informazzjoni dwar l-impatt ta’ prodotti tal-ikel fuq l-ambjent. Għalkemm il-maġġoranza tal-konsumaturi huma konxji li l-għażliet tagħhom ikollhom ċertu impatt fuq l-ambjent, mhi disponibbli l-ebda informazzjoni fuq it-tikketta tal-prodott biex tiggwida l-preferenzi tal-konsumaturi dwar l-għażliet sostenibbli; Jemmen li t-tikkettar għandu jkun ċar u rilevanti, iżda m’għandux ikun ikkumplikat iżżejjed u ta’ piż għall-produtturi tal-ikel; |
| --- | --- |

30.

jisħaq fuq il-bżonn li titjieb it-trasparenza tat-tikketti tal-ikel, inkluża informazzjoni komparabbli dwar l-impatt tal-ikel fuq l-ambjent. Għandu jiġi rikonoxxut li l-informazzjoni attwali dwar il-kontenut tal-kaloriji u tan-nutrijenti fuq it-tikketti mhix biżżejjed biex tindirizza r-relazzjoni kumplessa bejn l-ikel u s-saħħa u li t-tikketti attwali huma totalment nieqsa minn informazzjoni dwar l-impatt ta’ prodotti tal-ikel fuq l-ambjent. Għalkemm il-maġġoranza tal-konsumaturi huma konxji li l-għażliet tagħhom ikollhom ċertu impatt fuq l-ambjent, mhi disponibbli l-ebda informazzjoni fuq it-tikketta tal-prodott biex tiggwida l-preferenzi tal-konsumaturi dwar l-għażliet sostenibbli; Jemmen li t-tikkettar għandu jkun ċar u rilevanti, iżda m’għandux ikun ikkumplikat iżżejjed u ta’ piż għall-produtturi tal-ikel;

| 31. | Jistieden lill-Kummissjoni biex twettaq azzjonijiet favur żieda fil-viġilanza u l-kontrolli fis-settur tal-ikel, li jippermettu li jkun hemm ikel ta’ kwalità u tiġi miġġielda l-kompetizzjoni mhux ġusta, u b’hekk il-konsumatur ikollu iżjed fiduċja u l-prodotti jkunu iżjed kredibbli. |
| --- | --- |

31.

Jistieden lill-Kummissjoni biex twettaq azzjonijiet favur żieda fil-viġilanza u l-kontrolli fis-settur tal-ikel, li jippermettu li jkun hemm ikel ta’ kwalità u tiġi miġġielda l-kompetizzjoni mhux ġusta, u b’hekk il-konsumatur ikollu iżjed fiduċja u l-prodotti jkunu iżjed kredibbli.

Linji gwida tal-akkwist pubbliku favur l-ambjent

| 32. | jenfasizza li l-akkwist pubbliku, li jammonta għal madwar 14 % tal-PDG tal-UE, joffri potenzjal ta’ lieva b’saħħitha għall-iżgurar ta’ provvista alimentari aktar sostenibbli (lokali u organika) permezz tal-kuntratti ta’ forniment tal-ikel tas-settur pubbliku fil-kantins tal-iskejjel u tal-isptarijiet. Dawn l-eżempji jistgħu jsaħħu r-rabta bejn iż-żoni urbani u rurali u huma espressi fl-Aġenda Urbana Ġdida Habitat III (NUA); |
| --- | --- |

32.

jenfasizza li l-akkwist pubbliku, li jammonta għal madwar 14 % tal-PDG tal-UE, joffri potenzjal ta’ lieva b’saħħitha għall-iżgurar ta’ provvista alimentari aktar sostenibbli (lokali u organika) permezz tal-kuntratti ta’ forniment tal-ikel tas-settur pubbliku fil-kantins tal-iskejjel u tal-isptarijiet. Dawn l-eżempji jistgħu jsaħħu r-rabta bejn iż-żoni urbani u rurali u huma espressi fl-Aġenda Urbana Ġdida Habitat III (NUA);

| 33. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea biex tiċċara l-limitazzjonijiet eżistenti fi ħdan ir-regoli tagħha dwar l-akkwist pubbliku sabiex jiġu applikati l-kriterji ta’ sostenibbiltà; Il-leġislazzjoni tal-UE dwar il-kompetizzjoni tipprojbixxi li preferenzi territorjali (bħall-ikel lokali) ikunu speċifikati fil-kuntratti tal-akkwisti pubbliċi; |
| --- | --- |

33.

jistieden lill-Kummissjoni Ewropea biex tiċċara l-limitazzjonijiet eżistenti fi ħdan ir-regoli tagħha dwar l-akkwist pubbliku sabiex jiġu applikati l-kriterji ta’ sostenibbiltà; Il-leġislazzjoni tal-UE dwar il-kompetizzjoni tipprojbixxi li preferenzi territorjali (bħall-ikel lokali) ikunu speċifikati fil-kuntratti tal-akkwisti pubbliċi;

Approċċ ta’ governanza f’diversi livelli marbut mal-kunċett ta’ politika dwar ikel sostenibbli fl-UE

| 34. | jappoġġja l-ħolqien ta’ kunsilli tal-ikel lokali fil-livell lokali għall-proċessi ta’ ppjanar, li jinkludu attivitajiet bħall-miżuri biex jgħaqqdu l-produtturi u l-konsumaturi, l-identifikazzjoni ta’ deżerti u żoni tal-ikel għal-lok ta’ swieq ġodda fil-livell reġjonali u fuq kollox jiżguraw li l-pubbliku jkollu vuċi fit-tfassil tal-politika; |
| --- | --- |

34.

jappoġġja l-ħolqien ta’ kunsilli tal-ikel lokali fil-livell lokali għall-proċessi ta’ ppjanar, li jinkludu attivitajiet bħall-miżuri biex jgħaqqdu l-produtturi u l-konsumaturi, l-identifikazzjoni ta’ deżerti u żoni tal-ikel għal-lok ta’ swieq ġodda fil-livell reġjonali u fuq kollox jiżguraw li l-pubbliku jkollu vuċi fit-tfassil tal-politika;

| 35. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-ippjanar strateġiku fil-livell reġjonali u lokali huwa kruċjali biex jitnaqqas l-impatt ambjentali kumplessiv tas-sistema alimentari. Minn perspettiva ta’ produzzjoni, ta’ spiss ikun il-każ li s-servizzi (tekniċi, kreditu, fatturi produttivi, riżorsi) m’humiex disponibbli bl-istess mod għall-produtturi f’żoni urbani u periurbani meta mqabbla ma’ dawk f’żoni rurali; |
| --- | --- |

35.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-ippjanar strateġiku fil-livell reġjonali u lokali huwa kruċjali biex jitnaqqas l-impatt ambjentali kumplessiv tas-sistema alimentari. Minn perspettiva ta’ produzzjoni, ta’ spiss ikun il-każ li s-servizzi (tekniċi, kreditu, fatturi produttivi, riżorsi) m’humiex disponibbli bl-istess mod għall-produtturi f’żoni urbani u periurbani meta mqabbla ma’ dawk f’żoni rurali;

| 36. | jenfasizza l-ħtieġa li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jingħataw is-setgħa jniedu u jiġġestixxu miżuri ambjentali mmirati, u jkunu jistgħu jintroduċu kuntratti territorjali ffirmati b’mod konġunt mal-bdiewa jew ir-rappreżentanti tagħhom (7); |
| --- | --- |

36.

jenfasizza l-ħtieġa li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jingħataw is-setgħa jniedu u jiġġestixxu miżuri ambjentali mmirati, u jkunu jistgħu jintroduċu kuntratti territorjali ffirmati b’mod konġunt mal-bdiewa jew ir-rappreżentanti tagħhom (7);

| 37. | jemmen li approċċ minn isfel għal fuq tal-politika dwar is-sostenibbiltà tal-ikel għandu l-ewwel u qabel kollox jiġi indirizzat permezz ta’ sħubijiet b’saħħithom għall-iżvilupp lokali u tal-awtoritajiet lokali (reġjonali u urbani) (8), ukoll fil-kuntest tal-Aġenda Urbana Ġdida (9). |
| --- | --- |

37.

jemmen li approċċ minn isfel għal fuq tal-politika dwar is-sostenibbiltà tal-ikel għandu l-ewwel u qabel kollox jiġi indirizzat permezz ta’ sħubijiet b’saħħithom għall-iżvilupp lokali u tal-awtoritajiet lokali (reġjonali u urbani) (8), ukoll fil-kuntest tal-Aġenda Urbana Ġdida (9).

| 38. | jirrakkomanda l-appoġġ tal-inizjattivi tal-bliet bħall-Patt ta' Milan dwar il-Politika Alimentari Urbana adottat fl-Expo 2015 f’Milan dwar “Ikel għall-Pjaneta. Enerġija għall-Ħajja”, għall-promozzjoni ta’ sistemi tal-ikel ġusti, sostenibbli u reżiljenti. |
| --- | --- |

38.

jirrakkomanda l-appoġġ tal-inizjattivi tal-bliet bħall-Patt ta' Milan dwar il-Politika Alimentari Urbana adottat fl-Expo 2015 f’Milan dwar “Ikel għall-Pjaneta. Enerġija għall-Ħajja”, għall-promozzjoni ta’ sistemi tal-ikel ġusti, sostenibbli u reżiljenti.

Brussell, it-22 ta’ Marzu 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Markku MARKKULA

---

(1)  Proposti leġislattivi dwar ir-riforma tal-Politika Agrikola Komuni u l-iżvilupp rurali wara l-2013 – CdR 65/2012.

1

(2)  Riżoluzzjoni dwar ikel sostenibbli, CDR 3306/2015.

2

(3)  Riżoluzzjoni dwar ikel sostenibbli, CDR 3306/2015.

3

(4)  Opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar Il-ġejjieni tal-PAK wara l-2013, CdR 127/2010.

4

(5)  Opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar l-appoġġ għall-bdiewa żgħażagħ Ewropej COR-2016-05034-00-00-AC-TRA.

5

(6)  Proposti leġislattivi dwar ir-riforma tal-Politika Agrikola Komuni u l-iżvilupp rurali wara l-2013 — CdR 65/2012.

6

(7)  CdR 65/2012 fin – Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar “Proposti leġislattivi dwar ir-riforma tal-politika agrikola komuni u l-iżvilupp rurali wara l-2013”

7

(8)  Opinjoni ta’ prospettiva dwar “Is-sistemi tal-ikel lokali”, CdR 341/2010 REV.

8

(9)  NUA: dokument ta' eżitu tal-Habitat III.

9

---

| 17.8.2017 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 272/19 |
| --- | --- | --- | --- |

17.8.2017

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 272/19

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — L-integrazzjoni, il-kooperazzjoni u l-prestazzjoni tas-sistemi tal-kura tas-saħħa

(2017/C 272/05)

| Relatur: | Birgitta Sacrédeus (SE/PPE), Membru tal-Kunsill tal-Kontea ta’ Dalarna |
| --- | --- |

Relatur:

Birgitta Sacrédeus (SE/PPE), Membru tal-Kunsill tal-Kontea ta’ Dalarna

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI (KtR),

Is-saħħa fl-Ewropa

| 1. | josserva li saħħa tajba fost il-popolazzjoni kollha hija essenzjali għall-prosperità u l-benessri tas-soċjetà. Is-saħħa tajba hija valur fiha nnifisha, filwaqt li popolazzjoni f’saħħitha tikkontribwixxi għall-iżvilupp ekonomiku, u viċi versa; |
| --- | --- |

1.

josserva li saħħa tajba fost il-popolazzjoni kollha hija essenzjali għall-prosperità u l-benessri tas-soċjetà. Is-saħħa tajba hija valur fiha nnifisha, filwaqt li popolazzjoni f’saħħitha tikkontribwixxi għall-iżvilupp ekonomiku, u viċi versa;

| 2. | josserva li ċ-ċittadini tal-UE qed jgħixu ħajja itwal u huma b’saħħithom iżjed minn qatt qabel. Fl-UE, madankollu, hemm differenzi kbar fis-saħħa bejn u fi ħdan l-Istati Membri differenti. Matul iż-żmien, il-medja tal-għomor żdiedet fl-UE, għalkemm għad hemm varjazzjonijiet kbar bejn u fi ħdan pajjiżi, reġjuni u muniċipalitajiet differenti. Pereżempju, hemm differenza ta’ kważi disa’ snin bejn il-pajjiżi tal-UE bl-ogħla u bl-inqas stennija tal-għomor (83,3 u 74,5 sena rispettivament fl-2014 (1)). Iż-żieda fl-istennija medja tal-għomor tiddependi, fost l-oħrajn, mit-tibdil fl-istili ta’ ħajja, edukazzjoni aħjar u aċċess aħjar għal kura ta’ kwalità tajba; |
| --- | --- |

2.

josserva li ċ-ċittadini tal-UE qed jgħixu ħajja itwal u huma b’saħħithom iżjed minn qatt qabel. Fl-UE, madankollu, hemm differenzi kbar fis-saħħa bejn u fi ħdan l-Istati Membri differenti. Matul iż-żmien, il-medja tal-għomor żdiedet fl-UE, għalkemm għad hemm varjazzjonijiet kbar bejn u fi ħdan pajjiżi, reġjuni u muniċipalitajiet differenti. Pereżempju, hemm differenza ta’ kważi disa’ snin bejn il-pajjiżi tal-UE bl-ogħla u bl-inqas stennija tal-għomor (83,3 u 74,5 sena rispettivament fl-2014 (1)). Iż-żieda fl-istennija medja tal-għomor tiddependi, fost l-oħrajn, mit-tibdil fl-istili ta’ ħajja, edukazzjoni aħjar u aċċess aħjar għal kura ta’ kwalità tajba;

| 3. | jemmen li l-kura tas-saħħa u l-kura soċjali huma parti kbira u importanti tas-soċjetà, li hija s-sors ta’ ħafna impjiegi u li tgħin biex tagħti lin-nies ħajja aħjar, iżjed b’saħħitha u aktar fit-tul. Madankollu, it-28 Stat Membru tal-UE għandhom sistemi tas-saħħa differenti b’aċċess differenti għar-riżorsi. |
| --- | --- |

3.

jemmen li l-kura tas-saħħa u l-kura soċjali huma parti kbira u importanti tas-soċjetà, li hija s-sors ta’ ħafna impjiegi u li tgħin biex tagħti lin-nies ħajja aħjar, iżjed b’saħħitha u aktar fit-tul. Madankollu, it-28 Stat Membru tal-UE għandhom sistemi tas-saħħa differenti b’aċċess differenti għar-riżorsi.

| 4. | josserva li s-saħħa u l-promozzjoni tas-saħħa”jaqdu rwol ewlieni fl-għanijiet globali tan-Nazzjonijiet Uniti għall-iżvilupp sostenibbli sal-2030 li ġew adottati fl-2015. Il-biċċa l-kbira tas-17-il għan għandhom dimensjoni ċara marbuta mas-saħħa, iżda għan minnhom (l-għan 3) jittratta b’mod speċifiku li jiġi żgurat li kulħadd ikun jista’ jgħix ħajja b’saħħitha u li jiġi żgurat il-benessri tal-individwi kollha fl-etajiet kollha. Bl-istess mod, il-promozzjoni tas-saħħa hija kkunsidrata bħala element essenzjali fit-tilħiq tal-Għanijiet tal-Iżvilupp Sostenibbli. Dan l-għan huwa wkoll konformi mal-objettivi għal qafas transsettorjali ta’ politika fil-qasam tas-saħħa u tal-assistenza soċjali (“Saħħa 2020”), li ġew adottati fl-2012 mir-Reġjun Ewropew tad-WHO; |
| --- | --- |

4.

josserva li s-saħħa u l-promozzjoni tas-saħħa”jaqdu rwol ewlieni fl-għanijiet globali tan-Nazzjonijiet Uniti għall-iżvilupp sostenibbli sal-2030 li ġew adottati fl-2015. Il-biċċa l-kbira tas-17-il għan għandhom dimensjoni ċara marbuta mas-saħħa, iżda għan minnhom (l-għan 3) jittratta b’mod speċifiku li jiġi żgurat li kulħadd ikun jista’ jgħix ħajja b’saħħitha u li jiġi żgurat il-benessri tal-individwi kollha fl-etajiet kollha. Bl-istess mod, il-promozzjoni tas-saħħa hija kkunsidrata bħala element essenzjali fit-tilħiq tal-Għanijiet tal-Iżvilupp Sostenibbli. Dan l-għan huwa wkoll konformi mal-objettivi għal qafas transsettorjali ta’ politika fil-qasam tas-saħħa u tal-assistenza soċjali (“Saħħa 2020”), li ġew adottati fl-2012 mir-Reġjun Ewropew tad-WHO;

Il-kompetenzi tal-UE fil-qasam tas-saħħa

| 5. | josserva li l-għan tal-ħidma dwar is-saħħa fil-livell tal-UE huwa, skont l-Artikolu 168 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-UE, li tittejjeb is-saħħa pubblika, jiġi pprevenut il-mard u jitneħħew ir-riskji għas-saħħa. Dan qed isir, fost affarijiet oħra, permezz tal-programm tas-saħħa tal-UE, il-Fondi Strutturali u ta’ Investiment u l-programm qafas għar-riċerka u l-innovazzjoni u l-ħarsien tad-drittijiet fundamentali. Fil-fatt, l-Artikolu 35 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE jistipula li “kulħadd għandu d-dritt ta' aċċess għall-kura tas-saħħa preventiva u għad-dritt ta' benefiċċju mit-trattament mediku skont il-kondizzjonijiet stabbiliti mil-liġijiet u l-prattiki nazzjonali. Il-livell għoli ta’ ħarsien tas-saħħa fiżika u mentali għandu jkun assigurat fid-definizzjoni u l-implimentazzjoni tal-istrateġiji u l-attivitajiet kollha tal-Unjoni”; |
| --- | --- |

5.

josserva li l-għan tal-ħidma dwar is-saħħa fil-livell tal-UE huwa, skont l-Artikolu 168 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-UE, li tittejjeb is-saħħa pubblika, jiġi pprevenut il-mard u jitneħħew ir-riskji għas-saħħa. Dan qed isir, fost affarijiet oħra, permezz tal-programm tas-saħħa tal-UE, il-Fondi Strutturali u ta’ Investiment u l-programm qafas għar-riċerka u l-innovazzjoni u l-ħarsien tad-drittijiet fundamentali. Fil-fatt, l-Artikolu 35 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE jistipula li “kulħadd għandu d-dritt ta' aċċess għall-kura tas-saħħa preventiva u għad-dritt ta' benefiċċju mit-trattament mediku skont il-kondizzjonijiet stabbiliti mil-liġijiet u l-prattiki nazzjonali. Il-livell għoli ta’ ħarsien tas-saħħa fiżika u mentali għandu jkun assigurat fid-definizzjoni u l-implimentazzjoni tal-istrateġiji u l-attivitajiet kollha tal-Unjoni”;

| 6. | ifakkar li l-UE għandha kompetenzi leġislattivi f’ċerti oqsma li għandhom impatt fuq is-saħħa pubblika jew, pereżempju, huma relatati ma’ kura tas-saħħa transkonfinali, iżda tagħmel ukoll rakkomandazzjonijiet f’oqsma fejn is-setgħa leġislattiva tal-UE hija limitata. Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni Ewropea toħroġ rakkomandazzjonijiet speċifiċi għal kull pajjiż li, f’xi każijiet, jinvolvu s-settur tal-kura tas-saħħa; |
| --- | --- |

6.

ifakkar li l-UE għandha kompetenzi leġislattivi f’ċerti oqsma li għandhom impatt fuq is-saħħa pubblika jew, pereżempju, huma relatati ma’ kura tas-saħħa transkonfinali, iżda tagħmel ukoll rakkomandazzjonijiet f’oqsma fejn is-setgħa leġislattiva tal-UE hija limitata. Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni Ewropea toħroġ rakkomandazzjonijiet speċifiċi għal kull pajjiż li, f’xi każijiet, jinvolvu s-settur tal-kura tas-saħħa;

| 7. | madankollu, jenfasizza li l-Istati Membri nnifishom jiddeċiedu kif is-servizzi tas-saħħa u dawk soċjali jiġu organizzati, iffinanzjati u msawrin. Ħafna Stati Membri għażlu li r-responsabbiltà prinċipali għall-kura tas-saħħa u s-saħħa pubblika tkun f’idejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali. Anke f’pajjiżi li għandhom sistema nazzjonali tal-kura tas-saħħa, il-livell lokali ta’ spiss ikun responsabbli għas-servizzi soċjali u l-kura soċjali; |
| --- | --- |

7.

madankollu, jenfasizza li l-Istati Membri nnifishom jiddeċiedu kif is-servizzi tas-saħħa u dawk soċjali jiġu organizzati, iffinanzjati u msawrin. Ħafna Stati Membri għażlu li r-responsabbiltà prinċipali għall-kura tas-saħħa u s-saħħa pubblika tkun f’idejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali. Anke f’pajjiżi li għandhom sistema nazzjonali tal-kura tas-saħħa, il-livell lokali ta’ spiss ikun responsabbli għas-servizzi soċjali u l-kura soċjali;

L-istat tas-saħħa fl-UE

| 8. | jilqa’ b’sodisfazzjon l-inizjattiva “L-istat tas-saħħa fl-UE” ppreżentata mill-Kummissjoni f’Ġunju 2016. L-għan tagħha hu li jinġabar għarfien espert fil-livell internazzjonali sabiex jiżdied l-għarfien tal-pajjiżi individwali u madwar l-UE kollha fil-qasam tas-saħħa u li l-Istati Membri jiġu appoġġjati fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tagħhom (2); |
| --- | --- |

8.

jilqa’ b’sodisfazzjon l-inizjattiva “L-istat tas-saħħa fl-UE” ppreżentata mill-Kummissjoni f’Ġunju 2016. L-għan tagħha hu li jinġabar għarfien espert fil-livell internazzjonali sabiex jiżdied l-għarfien tal-pajjiżi individwali u madwar l-UE kollha fil-qasam tas-saħħa u li l-Istati Membri jiġu appoġġjati fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tagħhom (2);

| 9. | josserva li f’Novembru 2016, l-OECD u l-Kummissjoni ppreżentaw ir-rapport “Health at a Glance: Europe 2016”. Apparti l-istatistika li turi differenzi kbar fis-saħħa, id-determinanti tas-saħħa, l-infiq fis-saħħa kif ukoll l-effettività, il-kwalità u l-aċċess għall-kura, ir-rapport jinkludi analiżi tal-impatt tal-mard fuq is-suq tax-xogħol u l-ħtieġa li tissaħħaħ is-sistema tal-kura tas-saħħa primarja; |
| --- | --- |

9.

josserva li f’Novembru 2016, l-OECD u l-Kummissjoni ppreżentaw ir-rapport “Health at a Glance: Europe 2016”. Apparti l-istatistika li turi differenzi kbar fis-saħħa, id-determinanti tas-saħħa, l-infiq fis-saħħa kif ukoll l-effettività, il-kwalità u l-aċċess għall-kura, ir-rapport jinkludi analiżi tal-impatt tal-mard fuq is-suq tax-xogħol u l-ħtieġa li tissaħħaħ is-sistema tal-kura tas-saħħa primarja;

| 10. | jenfasizza l-importanza li l-Kummissjoni Ewropea tinvolvi lill-awtoritajiet lokali u reġjonali fit-tkomplija tal-ħidma u tiġbor il-fehmiet tagħhom dwar l-iżvilupp futur tas-sistemi tas-saħħa, peress li, fost affarijiet oħra, l-eżempji ta’ prattika tajba ta’ spiss huma lokali jew reġjonali; |
| --- | --- |

10.

jenfasizza l-importanza li l-Kummissjoni Ewropea tinvolvi lill-awtoritajiet lokali u reġjonali fit-tkomplija tal-ħidma u tiġbor il-fehmiet tagħhom dwar l-iżvilupp futur tas-sistemi tas-saħħa, peress li, fost affarijiet oħra, l-eżempji ta’ prattika tajba ta’ spiss huma lokali jew reġjonali;

Bosta sfidi ewlenin

| 11. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li s-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-UE qegħdin jiffaċċjaw bosta sfidi ewlenin – uħud aktar evidenti f’ċerti Stati Membri milli f’oħrajn:






  a. | inugwaljanzi fis-saħħa u inugwaljanzi fl-aċċess għall-kura tas-saħħa – differenzi li ta’ spiss ikollhom kawżi soċjoekonomiċi u ġeografiċi; |
| --- | --- | --- |

11.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li s-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-UE qegħdin jiffaċċjaw bosta sfidi ewlenin – uħud aktar evidenti f’ċerti Stati Membri milli f’oħrajn:

a.

inugwaljanzi fis-saħħa u inugwaljanzi fl-aċċess għall-kura tas-saħħa – differenzi li ta’ spiss ikollhom kawżi soċjoekonomiċi u ġeografiċi;

| b. | sitwazzjoni ġdida f’dak li jirrigwarda l-mard, b’mard kroniku ġdid li jirrappreżenta proporzjon kbir tal-ispejjeż. Skont id-WHO, 86 % tal-imwiet fir-reġjun Ewropew huma dovuti għall-iżjed ħames tipi komuni ta’ mard kroniku li ma jitteħidx (dijabete, mard kardjovaskulari, kanċer, mard respiratorju, mard mentali), li ta’ spiss huma konsegwenza ta’ stil ta’ ħajja mhux tajjeb għas-saħħa – it-tipjip, il-konsum eċċessiv tal-alkoħol, l-alimentazzjoni ħażina u n-nuqqas ta’ attività fiżika. Dawn il-fatturi jikkawżaw ukoll il-problema dejjem tikber ta’ piż żejjed u obesità, partikolarment fost it-tfal u ż-żgħażagħ; |
| --- | --- |

b.

sitwazzjoni ġdida f’dak li jirrigwarda l-mard, b’mard kroniku ġdid li jirrappreżenta proporzjon kbir tal-ispejjeż. Skont id-WHO, 86 % tal-imwiet fir-reġjun Ewropew huma dovuti għall-iżjed ħames tipi komuni ta’ mard kroniku li ma jitteħidx (dijabete, mard kardjovaskulari, kanċer, mard respiratorju, mard mentali), li ta’ spiss huma konsegwenza ta’ stil ta’ ħajja mhux tajjeb għas-saħħa – it-tipjip, il-konsum eċċessiv tal-alkoħol, l-alimentazzjoni ħażina u n-nuqqas ta’ attività fiżika. Dawn il-fatturi jikkawżaw ukoll il-problema dejjem tikber ta’ piż żejjed u obesità, partikolarment fost it-tfal u ż-żgħażagħ;

| c. | popolazzjoni li qed tixjieħ, fejn ħafna nies imdaħħlin fl-età għandhom marda kronika waħda jew aktar (pazjenti mdaħħlin fl-età multimorbużi); |
| --- | --- |

c.

popolazzjoni li qed tixjieħ, fejn ħafna nies imdaħħlin fl-età għandhom marda kronika waħda jew aktar (pazjenti mdaħħlin fl-età multimorbużi);

| d. | mard li jittieħed u tħassib kontinwu dwar pandemiji globali. Il-globalizzazzjoni dejjem tikber timplika riskju akbar għat-tixrid ta’ tipi differenti ta’ theddid għas-saħħa; |
| --- | --- |

d.

mard li jittieħed u tħassib kontinwu dwar pandemiji globali. Il-globalizzazzjoni dejjem tikber timplika riskju akbar għat-tixrid ta’ tipi differenti ta’ theddid għas-saħħa;

| e. | It-tbatija ta’ bosta pazjenti minħabba nuqqas ta’ sikurezza tal-pazjenti, inklużi l-infezzjonijiet assoċjati mal-kura tas-saħħa; |
| --- | --- |

e.

It-tbatija ta’ bosta pazjenti minħabba nuqqas ta’ sikurezza tal-pazjenti, inklużi l-infezzjonijiet assoċjati mal-kura tas-saħħa;

| f. | ir-reżistenza għall-antibijotiċi hija problema ta’ saħħa pubblika li qiegħda tikber li qed tikkawża żieda fil-morbożità u l-mortalità, iżda tinvolvi wkoll spejjeż sostanzjali fis-settur tal-kura tas-saħħa; |
| --- | --- |

f.

ir-reżistenza għall-antibijotiċi hija problema ta’ saħħa pubblika li qiegħda tikber li qed tikkawża żieda fil-morbożità u l-mortalità, iżda tinvolvi wkoll spejjeż sostanzjali fis-settur tal-kura tas-saħħa;

| g. | in-nuqqas ta’ ħaddiema fil-qasam tal-kura tas-saħħa – f’ħafna partijiet tal-Ewropa hemm problemi marbutin mat-taħriġ/ir-reklutaġġ/iż-żamma ta’ għadd suffiċjenti ta’ persuni kkwalifikati; |
| --- | --- |

g.

in-nuqqas ta’ ħaddiema fil-qasam tal-kura tas-saħħa – f’ħafna partijiet tal-Ewropa hemm problemi marbutin mat-taħriġ/ir-reklutaġġ/iż-żamma ta’ għadd suffiċjenti ta’ persuni kkwalifikati;

| h. | l-aspettattivi ikbar taċ-ċittadini u talba għall-kura personalizzata; |
| --- | --- |

h.

l-aspettattivi ikbar taċ-ċittadini u talba għall-kura personalizzata;

| i. | sistemi tas-saħħa li jkunu taħt pressjoni biex inaqqsu l-ispejjeż u jkunu aktar kosteffettivi, peress li l-infiq fil-kura tas-saħħa huwa kbir u dan huwa mistenni li jiżdied; |
| --- | --- |

i.

sistemi tas-saħħa li jkunu taħt pressjoni biex inaqqsu l-ispejjeż u jkunu aktar kosteffettivi, peress li l-infiq fil-kura tas-saħħa huwa kbir u dan huwa mistenni li jiżdied;

| j. | it-teknoloġija ġdida tal-welfare tista’ tikkontribwixxi biex ittejjeb is-saħħa ta’ ħafna nies – l-innovazzjonijiet inaqqsu l-ispejjeż ta’ ċerti problemi tas-saħħa u, fl-istess ħin, itejbu l-possibbiltà li jiġi indirizzat mard speċifiku u l-istat tas-saħħa jista’ jwassal għal żieda fl-ispejjeż; |
| --- | --- |

j.

it-teknoloġija ġdida tal-welfare tista’ tikkontribwixxi biex ittejjeb is-saħħa ta’ ħafna nies – l-innovazzjonijiet inaqqsu l-ispejjeż ta’ ċerti problemi tas-saħħa u, fl-istess ħin, itejbu l-possibbiltà li jiġi indirizzat mard speċifiku u l-istat tas-saħħa jista’ jwassal għal żieda fl-ispejjeż;

| k. | żieda fil-migrazzjoni, speċjalment f’ħafna każijiet ta’ refuġjati trawmatizzati, li tirrikjedi żieda fid-disponibbiltà ta’ trattamenti psikoterapewtiċi, psikjatriċi, u psikosomatiċi, fost affarijiet oħra; |
| --- | --- |

k.

żieda fil-migrazzjoni, speċjalment f’ħafna każijiet ta’ refuġjati trawmatizzati, li tirrikjedi żieda fid-disponibbiltà ta’ trattamenti psikoterapewtiċi, psikjatriċi, u psikosomatiċi, fost affarijiet oħra;

| l. | l-impatt ambjentali u tat-tibdil fil-klima li jagħmel ħsara lis-saħħa u lill-benessri; |
| --- | --- |

l.

l-impatt ambjentali u tat-tibdil fil-klima li jagħmel ħsara lis-saħħa u lill-benessri;

| m. | mard mentali u fiżiku bħala riżultat ta’ x’inhu mitlub mill-ħajja professjonali u ta’ nuqqas ta’ bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata; |
| --- | --- |

m.

mard mentali u fiżiku bħala riżultat ta’ x’inhu mitlub mill-ħajja professjonali u ta’ nuqqas ta’ bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata;

Miżuri sabiex jiġu indirizzati dawn l-isfidi

| 12. | huwa tal-fehma li sabiex is-saħħa tkun ugwali, huwa importanti li kulħadd ikollu aċċess għall-kura tas-saħħa. Huwa kruċjali li jkun hemm finanzjament adegwat u sostenibbli tal-kura tas-saħħa biex jiġu żgurati kopertura, aċċess u kwalità tajbin. Il-pagamenti informali u kwalunkwe korruzzjoni fil-kura tas-saħħa għandhom jiġu miġġielda, minħabba l-effetti negattivi tagħhom fuq l-aċċessibilità u l-effettività tal-kura; |
| --- | --- |

12.

huwa tal-fehma li sabiex is-saħħa tkun ugwali, huwa importanti li kulħadd ikollu aċċess għall-kura tas-saħħa. Huwa kruċjali li jkun hemm finanzjament adegwat u sostenibbli tal-kura tas-saħħa biex jiġu żgurati kopertura, aċċess u kwalità tajbin. Il-pagamenti informali u kwalunkwe korruzzjoni fil-kura tas-saħħa għandhom jiġu miġġielda, minħabba l-effetti negattivi tagħhom fuq l-aċċessibilità u l-effettività tal-kura;

| 13. | josserva li l-mard kroniku jiddomina l-piż tal-mard u jirrappreżenta l-akbar proporzjon tal-ispejjeż tal-kura tas-saħħa u tas-sistemi tas-sigurtà soċjali. Sabiex is-sistema tkun vijabbli, għandha tinbidel f’sistema li tkun aktar adattata biex tindirizza l-mard kroniku, filwaqt li għandu jintemm l-iżvilupp insostenibbli tal-ispejjeż. Ħafna mard kroniku jista’ jiġi evitat jekk jinbidel l-istil ta’ ħajja u, bis-saħħa ta’ miżuri adatti, tista’ titrażżan id-deterjorazzjoni li hija tipika għall-mard kroniku; |
| --- | --- |

13.

josserva li l-mard kroniku jiddomina l-piż tal-mard u jirrappreżenta l-akbar proporzjon tal-ispejjeż tal-kura tas-saħħa u tas-sistemi tas-sigurtà soċjali. Sabiex is-sistema tkun vijabbli, għandha tinbidel f’sistema li tkun aktar adattata biex tindirizza l-mard kroniku, filwaqt li għandu jintemm l-iżvilupp insostenibbli tal-ispejjeż. Ħafna mard kroniku jista’ jiġi evitat jekk jinbidel l-istil ta’ ħajja u, bis-saħħa ta’ miżuri adatti, tista’ titrażżan id-deterjorazzjoni li hija tipika għall-mard kroniku;

| 14. | jixtieq jagħti attenzjoni partikolari għall-problemi tas-saħħa mentali. Is-saħħa mentali għandha tingħata l-istess prijorità bħall-mard fiżiku. Il-problemi tas-saħħa mentali sikwit jiġu ttrattati b’suċċess fi ħdan sistema ta’ “outpatients”. Saħħa mentali tajba ta’ spiss tiddependi minn relazzjonijiet soċjali tajbin, qraba u nies oħra, ambjent tajjeb ta’ għajxien u ta’ xogħol u sens ta’ appartenenza u skop fil-ħajja; |
| --- | --- |

14.

jixtieq jagħti attenzjoni partikolari għall-problemi tas-saħħa mentali. Is-saħħa mentali għandha tingħata l-istess prijorità bħall-mard fiżiku. Il-problemi tas-saħħa mentali sikwit jiġu ttrattati b’suċċess fi ħdan sistema ta’ “outpatients”. Saħħa mentali tajba ta’ spiss tiddependi minn relazzjonijiet soċjali tajbin, qraba u nies oħra, ambjent tajjeb ta’ għajxien u ta’ xogħol u sens ta’ appartenenza u skop fil-ħajja;

| 15. | huwa tal-fehma li l-ħidma marbuta mal-prevenzjoni u mal-promozzjoni tas-saħħa għandha tingħata attenzjoni akbar u l-kura għandha tkun ibbażata iżjed fuq l-għarfien u l-evidenza. L-interazzjoni bejn is-saħħa u l-kura fit-tul jeħtieġ li tittejjeb biex il-persuni mdaħħlin fl-età u dawk b’diżabbiltà, b’mod partikolari, ikollhom ħajja aħjar. L-integrazzjoni tas-servizzi tas-saħħa u l-kura soċjali b’enfażi fuq il-valutazzjoni individwali u l-kontinwità tal-kura jidher li qed tkun ta’ benefiċċju f'dan ir-rigward. Peress li d-drawwiet huma ffurmati minn età bikrija, il-familja u l-iskola jaqdu rwol preventiv importanti; |
| --- | --- |

15.

huwa tal-fehma li l-ħidma marbuta mal-prevenzjoni u mal-promozzjoni tas-saħħa għandha tingħata attenzjoni akbar u l-kura għandha tkun ibbażata iżjed fuq l-għarfien u l-evidenza. L-interazzjoni bejn is-saħħa u l-kura fit-tul jeħtieġ li tittejjeb biex il-persuni mdaħħlin fl-età u dawk b’diżabbiltà, b’mod partikolari, ikollhom ħajja aħjar. L-integrazzjoni tas-servizzi tas-saħħa u l-kura soċjali b’enfażi fuq il-valutazzjoni individwali u l-kontinwità tal-kura jidher li qed tkun ta’ benefiċċju f'dan ir-rigward. Peress li d-drawwiet huma ffurmati minn età bikrija, il-familja u l-iskola jaqdu rwol preventiv importanti;

| 16. | jappoġġja l-fehmiet imressqa fid-dokument “Health at a Glance: Europe 2016” li l-Istati Membri tal-UE għandhom isaħħu s-sistemi tagħhom tal-kura tas-saħħa primarja sabiex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet ta’ popolazzjonijiet li qed jixjieħu, joħolqu ktajjen tal-kura iżjed effettivi u jnaqqsu l-użu bla bżonn tal-isptarijiet. L-investiment għandu jsir fil-kura tas-saħħa primarja, fis-sistema tal-outpatients u l-kura fid-dar u l-kura fl-isptarijiet speċjalizzati ħafna għandha tkun ċentralizzata, għal raġunijiet ta’ kwalità. Biex titnaqqas il-pressjoni fuq l-isptarijiet, il-kura tas-saħħa primarja għandha tkun disponibbli barra mill-ħinijiet normali tax-xogħol. Huwa urġenti li jiġi żviluppat approċċ multidixxiplinari. Il-persunal fil-qasam tal-kura tas-saħħa primarja għandhom ikunu speċjalisti fil-prevenzjoni u l-promozzjoni tas-saħħa u fl-għoti tal-kura għal mard kroniku; |
| --- | --- |

16.

jappoġġja l-fehmiet imressqa fid-dokument “Health at a Glance: Europe 2016” li l-Istati Membri tal-UE għandhom isaħħu s-sistemi tagħhom tal-kura tas-saħħa primarja sabiex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet ta’ popolazzjonijiet li qed jixjieħu, joħolqu ktajjen tal-kura iżjed effettivi u jnaqqsu l-użu bla bżonn tal-isptarijiet. L-investiment għandu jsir fil-kura tas-saħħa primarja, fis-sistema tal-outpatients u l-kura fid-dar u l-kura fl-isptarijiet speċjalizzati ħafna għandha tkun ċentralizzata, għal raġunijiet ta’ kwalità. Biex titnaqqas il-pressjoni fuq l-isptarijiet, il-kura tas-saħħa primarja għandha tkun disponibbli barra mill-ħinijiet normali tax-xogħol. Huwa urġenti li jiġi żviluppat approċċ multidixxiplinari. Il-persunal fil-qasam tal-kura tas-saħħa primarja għandhom ikunu speċjalisti fil-prevenzjoni u l-promozzjoni tas-saħħa u fl-għoti tal-kura għal mard kroniku;

| 17. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li s-sistemi tal-kura soċjali jvarjaw b’mod konsiderevoli bejn l-Istati Membri tal-UE. Hemm differenzi kbar f’dak li jirrigwarda sa liema punt il-finanzjament huwa pubbliku u jekk il-kura soċjali tiġix ipprovduta f’akkomodazzjoni ordinarja jew speċjali. Sabiex is-saħħa tkun ugwali, huwa importanti li kulħadd ikollu aċċess għal kura soċjali ta’ kwalità tajba jekk ikollhom bżonn. Huwa importanti li l-persuni li jipprovdu kura b’mod informali jirċievu appoġġ. L-NGOs jistgħu jieħdu miżuri komplementari importanti; |
| --- | --- |

17.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li s-sistemi tal-kura soċjali jvarjaw b’mod konsiderevoli bejn l-Istati Membri tal-UE. Hemm differenzi kbar f’dak li jirrigwarda sa liema punt il-finanzjament huwa pubbliku u jekk il-kura soċjali tiġix ipprovduta f’akkomodazzjoni ordinarja jew speċjali. Sabiex is-saħħa tkun ugwali, huwa importanti li kulħadd ikollu aċċess għal kura soċjali ta’ kwalità tajba jekk ikollhom bżonn. Huwa importanti li l-persuni li jipprovdu kura b’mod informali jirċievu appoġġ. L-NGOs jistgħu jieħdu miżuri komplementari importanti;

| 18. | jistieden lill-awtoritajiet nazzjonali biex jagħtu attenzjoni lir-rwol importanti tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fit-tranżizzjoni ta’ kura ċċentrata fl-isptar lejn il-kura komunitarja, li tagħti l-opportunità li jiġu żviluppati attivitajiet kreattivi u preventivi, servizzi ta’ intervent bikri u għażliet ta' kura fit-tul aktar milli jiffokaw fuq il-kura reattiva; |
| --- | --- |

18.

jistieden lill-awtoritajiet nazzjonali biex jagħtu attenzjoni lir-rwol importanti tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fit-tranżizzjoni ta’ kura ċċentrata fl-isptar lejn il-kura komunitarja, li tagħti l-opportunità li jiġu żviluppati attivitajiet kreattivi u preventivi, servizzi ta’ intervent bikri u għażliet ta' kura fit-tul aktar milli jiffokaw fuq il-kura reattiva;

| 19. | jappoġġja l-fehma fid-dokument “Health at a Glance: Europe 2016” li għandhom isiru sforzi akbar biex jiġi miġġieled il-mard kroniku fost il-popolazzjoni fl-età tax-xogħol. Il-mard kroniku jwassal għal inqas impjiegi, produttività aktar baxxa, irtirar bikri, dħul iżjed baxx u mewt qabel il-waqt. Saħħa fiżika u mentali tajba fil-post tax-xogħol hija ta’ importanza vitali sabiex jiġu trattati mard u korrimenti marbutin max-xogħol u jitnaqqsu l-assenzi mix-xogħol u l-qgħad marbut mal-mard. Tinħtieġ għalhekk sinerġija akbar bejn il-politika tas-saħħa u l-politika tas-suq tax-xogħol, u l-imsieħba soċjali għandhom ikunu involuti fil-proċess. Huwa importanti li l-infiq fuq is-saħħa jitqies bħala investiment aktar milli spiża; |
| --- | --- |

19.

jappoġġja l-fehma fid-dokument “Health at a Glance: Europe 2016” li għandhom isiru sforzi akbar biex jiġi miġġieled il-mard kroniku fost il-popolazzjoni fl-età tax-xogħol. Il-mard kroniku jwassal għal inqas impjiegi, produttività aktar baxxa, irtirar bikri, dħul iżjed baxx u mewt qabel il-waqt. Saħħa fiżika u mentali tajba fil-post tax-xogħol hija ta’ importanza vitali sabiex jiġu trattati mard u korrimenti marbutin max-xogħol u jitnaqqsu l-assenzi mix-xogħol u l-qgħad marbut mal-mard. Tinħtieġ għalhekk sinerġija akbar bejn il-politika tas-saħħa u l-politika tas-suq tax-xogħol, u l-imsieħba soċjali għandhom ikunu involuti fil-proċess. Huwa importanti li l-infiq fuq is-saħħa jitqies bħala investiment aktar milli spiża;

| 20. | jenfasizza li għandhom isiru sforzi biex persuni b’diżabbiltà jkunu jistgħu jaħdmu skont il-karatteristiċi personali tagħhom. Riabilitazzjoni li tiffunzjona kif imiss hija ta’ importanza kbira sabiex il-morda u l-midruba jkunu jistgħu jerġgħu jmorru lura malajr ix-xogħol; |
| --- | --- |

20.

jenfasizza li għandhom isiru sforzi biex persuni b’diżabbiltà jkunu jistgħu jaħdmu skont il-karatteristiċi personali tagħhom. Riabilitazzjoni li tiffunzjona kif imiss hija ta’ importanza kbira sabiex il-morda u l-midruba jkunu jistgħu jerġgħu jmorru lura malajr ix-xogħol;

| 21. | huwa tal-fehma li għandu jkun hemm enfasi ikbar fuq kwistjonijiet relatati mar-responsabilizzazzjoni tal-pazjenti u l-kura ċċentrata fuq il-persuna (3). Il-pazjenti tal-lum huma ġeneralment infurmati aħjar u ħafna nies jixtiequ jkunu jistgħu jagħżlu l-fornituri tal-kura tas-saħħa u jitolbu informazzjoni dwar id-disponibbiltà u l-kwalità. Is-sistemi tas-saħħa għandhom għalhekk jappoġġjaw lin-nies biex jieħdu ħsieb saħħithom – jgħixu f’saħħithom, jagħmlu għażliet infurmati dwar il-kura u l-fornituri tal-kura tas-saħħa, jieħdu ħsieb tagħhom innifishom u jevitaw kumplikazzjonijiet mediċi; |
| --- | --- |

21.

huwa tal-fehma li għandu jkun hemm enfasi ikbar fuq kwistjonijiet relatati mar-responsabilizzazzjoni tal-pazjenti u l-kura ċċentrata fuq il-persuna (3). Il-pazjenti tal-lum huma ġeneralment infurmati aħjar u ħafna nies jixtiequ jkunu jistgħu jagħżlu l-fornituri tal-kura tas-saħħa u jitolbu informazzjoni dwar id-disponibbiltà u l-kwalità. Is-sistemi tas-saħħa għandhom għalhekk jappoġġjaw lin-nies biex jieħdu ħsieb saħħithom – jgħixu f’saħħithom, jagħmlu għażliet infurmati dwar il-kura u l-fornituri tal-kura tas-saħħa, jieħdu ħsieb tagħhom innifishom u jevitaw kumplikazzjonijiet mediċi;

| 22. | fl-istess ħin, jiġbed l-attenzjoni li huwa essenzjali li l-kura ffinanzjata b’mod konġunt tingħata skont il-ħtieġa u mhux abbażi tat-talbiet individwali tal-pazjenti, li jġib miegħu r-riskju ta’ konsum eċċessiv ta’ kura u trattament; |
| --- | --- |

22.

fl-istess ħin, jiġbed l-attenzjoni li huwa essenzjali li l-kura ffinanzjata b’mod konġunt tingħata skont il-ħtieġa u mhux abbażi tat-talbiet individwali tal-pazjenti, li jġib miegħu r-riskju ta’ konsum eċċessiv ta’ kura u trattament;

| 23. | jossereva li għandha wkoll issir enfasi akbar fuq il-kwalità tal-kura u r-riżultati kliniċi. Permezz tal-ġbir ta’ volumi kbar ta’ data (“big data”), it-trasparenza u l-ipparagunar miftuħ, abbażi ta’ indikaturi komuni, jista’ jiġi stimulat it-titjib u jiġu identifikati l-effetti tal-investimenti fil-qasam tas-saħħa; |
| --- | --- |

23.

jossereva li għandha wkoll issir enfasi akbar fuq il-kwalità tal-kura u r-riżultati kliniċi. Permezz tal-ġbir ta’ volumi kbar ta’ data (“big data”), it-trasparenza u l-ipparagunar miftuħ, abbażi ta’ indikaturi komuni, jista’ jiġi stimulat it-titjib u jiġu identifikati l-effetti tal-investimenti fil-qasam tas-saħħa;

| 24. | huwa tal-fehma li sabiex tkun żgurata d-disponibbiltà ta’ ħaddiema mħarrġa fis-settur tas-saħħa, jinħtieġu pjanar u koordinazzjoni bejn is-settur tas-saħħa u s-settur tal-edukazzjoni kif ukoll opportunitajiet tajbin għall-iżvilupp tal-ħiliet. Illum il-ġurnata jeżistu nuqqasijiet f’diversi gruppi okkupazzjonali, distribuzzjoni ġeografika inugwali u żbilanċi bejn professjonijiet differenti. Fost affarijiet oħra, jeħtieġ li jitħarrġu aktar tobba tal-kura primarja tas-saħħa (4) u jeħtieġ li jinżammu l-ħiliet. Sabiex ikun jista’ jiġi reklutat u jinżamm il-persunal, min iħaddem irid jipprovdi ambjent tax-xogħol tajjeb u kundizzjonijiet tax-xogħol tajbin. Biex itejbu l-attivitajiet tagħhom, l-impjegaturi għandhom jiżviluppaw timijiet multiprofessjonali u jittrasferixxu r-responsabbiltajiet (“task shifting”) sabiex jissaħħu r-rwoli tal-infermiera u professjonisti oħra. Il-Kumitat tar-Reġjuni jispera li l-inizjattiva tal-Kummissjoni “Korp Ewropew ta’ Solidarjetà” twassal biex aktar żgħażagħ ikunu interessati li jaħdmu fis-settur tas-saħħa; |
| --- | --- |

24.

huwa tal-fehma li sabiex tkun żgurata d-disponibbiltà ta’ ħaddiema mħarrġa fis-settur tas-saħħa, jinħtieġu pjanar u koordinazzjoni bejn is-settur tas-saħħa u s-settur tal-edukazzjoni kif ukoll opportunitajiet tajbin għall-iżvilupp tal-ħiliet. Illum il-ġurnata jeżistu nuqqasijiet f’diversi gruppi okkupazzjonali, distribuzzjoni ġeografika inugwali u żbilanċi bejn professjonijiet differenti. Fost affarijiet oħra, jeħtieġ li jitħarrġu aktar tobba tal-kura primarja tas-saħħa (4) u jeħtieġ li jinżammu l-ħiliet. Sabiex ikun jista’ jiġi reklutat u jinżamm il-persunal, min iħaddem irid jipprovdi ambjent tax-xogħol tajjeb u kundizzjonijiet tax-xogħol tajbin. Biex itejbu l-attivitajiet tagħhom, l-impjegaturi għandhom jiżviluppaw timijiet multiprofessjonali u jittrasferixxu r-responsabbiltajiet (“task shifting”) sabiex jissaħħu r-rwoli tal-infermiera u professjonisti oħra. Il-Kumitat tar-Reġjuni jispera li l-inizjattiva tal-Kummissjoni “Korp Ewropew ta’ Solidarjetà” twassal biex aktar żgħażagħ ikunu interessati li jaħdmu fis-settur tas-saħħa;

| 25. | jilqa’ b’sodisfazzjon l-iżvilupp tal-apparat mediku u ta’ prodotti mediċinali ġodda. L-investiment fir-riċerka u l-innovazzjoni huwa kruċjali għall-iżvilupp tal-kura tas-saħħa. Permezz tal-użu ta’ għodod u l-iżvilupp ta’ teknoloġiji ġodda tista’ tissaħħaħ ukoll l-awtonomija ta’ dawk li jirċievu l-kura; |
| --- | --- |

25.

jilqa’ b’sodisfazzjon l-iżvilupp tal-apparat mediku u ta’ prodotti mediċinali ġodda. L-investiment fir-riċerka u l-innovazzjoni huwa kruċjali għall-iżvilupp tal-kura tas-saħħa. Permezz tal-użu ta’ għodod u l-iżvilupp ta’ teknoloġiji ġodda tista’ tissaħħaħ ukoll l-awtonomija ta’ dawk li jirċievu l-kura;

| 26. | huwa tal-fehma li l-iżjed għodda importanti biex il-kura tas-saħħa tkun iżjed effettiva hija teknoloġiji diġitali ġodda li jipprovdu possibbiltajiet ġodda għall-prevenzjoni, l-identifikazzjoni, id-dijanjosi, il-kura, l-informazzjoni u l-komunikazzjoni. Ir-ritmu tal-innovazzjoni f’dan il-qasam huwa mgħaġġel. Huwa minnu li ta’ spiss ikun hemm raġunijiet ġustifikati marbutin mal-protezzjoni tad-data u l-privatezza, iżda ta’ sikwit il-qasam tal-kura tas-saħħa idum wisq biex jisfrutta l-opportunitajiet il-ġodda fl-ICT. Il-liġi dwar il-protezzjoni tad-data għandha tiġi abbozzata b’tali mod li ma tfixkilx kura tas-saħħa, monitoraġġ u riċerka effettivi, filwaqt li fl-istess ħin tirrispetta l-privatezza tal-persuni; |
| --- | --- |

26.

huwa tal-fehma li l-iżjed għodda importanti biex il-kura tas-saħħa tkun iżjed effettiva hija teknoloġiji diġitali ġodda li jipprovdu possibbiltajiet ġodda għall-prevenzjoni, l-identifikazzjoni, id-dijanjosi, il-kura, l-informazzjoni u l-komunikazzjoni. Ir-ritmu tal-innovazzjoni f’dan il-qasam huwa mgħaġġel. Huwa minnu li ta’ spiss ikun hemm raġunijiet ġustifikati marbutin mal-protezzjoni tad-data u l-privatezza, iżda ta’ sikwit il-qasam tal-kura tas-saħħa idum wisq biex jisfrutta l-opportunitajiet il-ġodda fl-ICT. Il-liġi dwar il-protezzjoni tad-data għandha tiġi abbozzata b’tali mod li ma tfixkilx kura tas-saħħa, monitoraġġ u riċerka effettivi, filwaqt li fl-istess ħin tirrispetta l-privatezza tal-persuni;

| 27. | josserva li d-diġitalizzazzjoni timplika fl-istess ħin li l-approċċ u l-organizzazzjoni tal-kura tas-saħħa jinbidlu b’mod profond. Ir-relazzjonijiet tal-poter bejn gruppi differenti ta’ persunal jiddependu wkoll mill-bilanċ tal-poter bejn il-pazjenti u l-persunal. Sistema tas-saħħa elettronika u tas-saħħa mobbli jistgħu jagħtu liċ-ċittadini kontroll akbar – u l-opportunitajiet għal responsabbiltà akbar – fuq saħħithom u l-kura tas-saħħa tagħhom stess. Permezz ta’ żieda fl-awtoġestjoni tas-saħħa, il-pazjenti jistgħu jevitaw viżti mediċi, liema ħaġa ta’ spiss ittejjeb is-sodisfazzjon tal-pazjent filwaqt li l-ispejjeż tal-kura tas-saħħa jibqgħu baxxi. Iż-żieda fil-proċessi ta’ diġitalizzazzjoni tista’ tikkontribwixxi wkoll għal servizzi mtejba fiż-żoni periferiċi u rurali; |
| --- | --- |

27.

josserva li d-diġitalizzazzjoni timplika fl-istess ħin li l-approċċ u l-organizzazzjoni tal-kura tas-saħħa jinbidlu b’mod profond. Ir-relazzjonijiet tal-poter bejn gruppi differenti ta’ persunal jiddependu wkoll mill-bilanċ tal-poter bejn il-pazjenti u l-persunal. Sistema tas-saħħa elettronika u tas-saħħa mobbli jistgħu jagħtu liċ-ċittadini kontroll akbar – u l-opportunitajiet għal responsabbiltà akbar – fuq saħħithom u l-kura tas-saħħa tagħhom stess. Permezz ta’ żieda fl-awtoġestjoni tas-saħħa, il-pazjenti jistgħu jevitaw viżti mediċi, liema ħaġa ta’ spiss ittejjeb is-sodisfazzjon tal-pazjent filwaqt li l-ispejjeż tal-kura tas-saħħa jibqgħu baxxi. Iż-żieda fil-proċessi ta’ diġitalizzazzjoni tista’ tikkontribwixxi wkoll għal servizzi mtejba fiż-żoni periferiċi u rurali;

| 28. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-prodotti mediċinali ġodda jaqdu rwol importanti għall-iżvilupp tal-kura tas-saħħa. Metodi dijanjostiċi ġodda u mtejba jippermettu kura u prodotti mediċinali personalizzati b’inqas effetti sekondarji u riżultati mediċi aħjar. Sabiex tittejjeb l-effettività tal-infiq fil-kura tas-saħħa, huwa madankollu importanti li jingħelbu l-prezzijiet għolja tal-prodotti mediċinali u r-riċetti bla bżonn għall-prodotti mediċinali. Għalhekk, il-Kumitat tar-Reġjuni jappoġġja l-inizjattivi meħuda favur il-kooperazzjoni volontarja bejn l-Istati Membri f’dak li jirrigwarda l-akkwist u l-ipprezzar tal-prodotti mediċinali u l-aċċess għalihom; |
| --- | --- |

28.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-prodotti mediċinali ġodda jaqdu rwol importanti għall-iżvilupp tal-kura tas-saħħa. Metodi dijanjostiċi ġodda u mtejba jippermettu kura u prodotti mediċinali personalizzati b’inqas effetti sekondarji u riżultati mediċi aħjar. Sabiex tittejjeb l-effettività tal-infiq fil-kura tas-saħħa, huwa madankollu importanti li jingħelbu l-prezzijiet għolja tal-prodotti mediċinali u r-riċetti bla bżonn għall-prodotti mediċinali. Għalhekk, il-Kumitat tar-Reġjuni jappoġġja l-inizjattivi meħuda favur il-kooperazzjoni volontarja bejn l-Istati Membri f’dak li jirrigwarda l-akkwist u l-ipprezzar tal-prodotti mediċinali u l-aċċess għalihom;

| 29. | jinkoraġixxi sforzi akbar biex jinħatfu l-vantaġġi ekonimiċi u kwalitattivi possibbli mill-kooperazzjoni fil-qasam tat-tagħmir mediku li jiswa’ ħafna u huwa speċjalizzat ħafna; |
| --- | --- |

29.

jinkoraġixxi sforzi akbar biex jinħatfu l-vantaġġi ekonimiċi u kwalitattivi possibbli mill-kooperazzjoni fil-qasam tat-tagħmir mediku li jiswa’ ħafna u huwa speċjalizzat ħafna;

| 30. | huwa tal-fehma li għandhom jitkomplew l-isforzi determinati li saru f’ħafna oqsma biex tissaħħaħ is-sikurezza tal-pazjenti. Jeħtieġ li jsiru wkoll sforzi biex tiġi miġġielda r-reżistenza għall-antibijotiċi, fost l-oħrajn permezz tal-użu prudenti tal-antibijotiċi, l-iżvilupp ta’ antibijotiċi ġodda u approċċ olistiku li jkopri kemm is-saħħa tal-annimali kif ukoll tal-bniedem, kif ukoll miżuri speċifiċi għall-ġlieda kontra l-infezzjonijiet relatati mal-kura tas-saħħa. Sabiex ikun hemm prevenzjoni effettiva tal-mard, huwa urġenti li jiġi żgurat li kull min jgħix fl-Ewropa jkollu protezzjoni simili u ottimali kontra mard li jista’ jiġi evitat permezz tat-tilqim; |
| --- | --- |

30.

huwa tal-fehma li għandhom jitkomplew l-isforzi determinati li saru f’ħafna oqsma biex tissaħħaħ is-sikurezza tal-pazjenti. Jeħtieġ li jsiru wkoll sforzi biex tiġi miġġielda r-reżistenza għall-antibijotiċi, fost l-oħrajn permezz tal-użu prudenti tal-antibijotiċi, l-iżvilupp ta’ antibijotiċi ġodda u approċċ olistiku li jkopri kemm is-saħħa tal-annimali kif ukoll tal-bniedem, kif ukoll miżuri speċifiċi għall-ġlieda kontra l-infezzjonijiet relatati mal-kura tas-saħħa. Sabiex ikun hemm prevenzjoni effettiva tal-mard, huwa urġenti li jiġi żgurat li kull min jgħix fl-Ewropa jkollu protezzjoni simili u ottimali kontra mard li jista’ jiġi evitat permezz tat-tilqim;

| 31. | huwa tal-fehma li huwa importanti ħafna li l-kura tas-saħħa u l-awtoritajiet soċjali fl-Istati Membri jiġbdu l-attenzjoni dwar il-vulnerabbiltà ta’ ħafna migranti li jkunu għadhom kif waslu u jagħmlu sforzi biex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet tal-kura li jkun hemm, pereżempju tal-mard mentali; |
| --- | --- |

31.

huwa tal-fehma li huwa importanti ħafna li l-kura tas-saħħa u l-awtoritajiet soċjali fl-Istati Membri jiġbdu l-attenzjoni dwar il-vulnerabbiltà ta’ ħafna migranti li jkunu għadhom kif waslu u jagħmlu sforzi biex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet tal-kura li jkun hemm, pereżempju tal-mard mentali;

| 32. | jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jaqdu rwol ewlieni fil-protezzjoni u l-promozzjoni tas-saħħa f’dak li jirrigwarda fatturi ta’ riskju ambjentali. Ta’ spiss l-awtoritajiet lokali jkollhom ir-responsabbiltà primarja għall-protezzjoni ambjentali, il-kwalità tal-arja, il-ġestjoni tal-iskart, l-urbanistika, it-trasport pubbliku, l-ilma u s-sanità, l-ispazji ħodor għar-rikreazzjoni, is-sikurezza tal-ikel, eċċ. Il-kura tas-saħħa u l-kura soċjali jistgħu jikkontribwixxu, pereżempju permezz tal-użu ta’ prodotti siguri u li jħarsu l-ambjent, ġestjoni tal-iskart li tiffunzjona tajjeb u t-tnaqqis fl-użu tal-enerġija u tal-ilma; |
| --- | --- |

32.

jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jaqdu rwol ewlieni fil-protezzjoni u l-promozzjoni tas-saħħa f’dak li jirrigwarda fatturi ta’ riskju ambjentali. Ta’ spiss l-awtoritajiet lokali jkollhom ir-responsabbiltà primarja għall-protezzjoni ambjentali, il-kwalità tal-arja, il-ġestjoni tal-iskart, l-urbanistika, it-trasport pubbliku, l-ilma u s-sanità, l-ispazji ħodor għar-rikreazzjoni, is-sikurezza tal-ikel, eċċ. Il-kura tas-saħħa u l-kura soċjali jistgħu jikkontribwixxu, pereżempju permezz tal-użu ta’ prodotti siguri u li jħarsu l-ambjent, ġestjoni tal-iskart li tiffunzjona tajjeb u t-tnaqqis fl-użu tal-enerġija u tal-ilma;

Miżuri fil-livell tal-UE

| 33. | huwa favur kooperazzjoni fil-livell Ewropew f’dak li jirrigwarda ħidma marbuta mal-kura tas-saħħa fl-ambitu tal-marġni ta’ diskrezzjoni li għandhom l-Istati Membri kif ifasslu, jorganizzaw u jiffinanzjaw il-kura tas-saħħa. Għalkemm l-isfidi huma komuni, ta’ spiss is-soluzzjonijiet ikunu differenti. Jeħtieġ li l-UE tappoġġja l-Istati Membri u l-awtoritajiet lokali u reġjonali tagħhom fil-promozzjoni tas-saħħa u l-iżvilupp tal-kura tas-saħħa. L-UE għandha taġixxi abbażi tal-prinċipju tas-sussidjarjetà u tirrispetta d-diversità fis-sistemi tas-saħħa tal-Istati Membri; |
| --- | --- |

33.

huwa favur kooperazzjoni fil-livell Ewropew f’dak li jirrigwarda ħidma marbuta mal-kura tas-saħħa fl-ambitu tal-marġni ta’ diskrezzjoni li għandhom l-Istati Membri kif ifasslu, jorganizzaw u jiffinanzjaw il-kura tas-saħħa. Għalkemm l-isfidi huma komuni, ta’ spiss is-soluzzjonijiet ikunu differenti. Jeħtieġ li l-UE tappoġġja l-Istati Membri u l-awtoritajiet lokali u reġjonali tagħhom fil-promozzjoni tas-saħħa u l-iżvilupp tal-kura tas-saħħa. L-UE għandha taġixxi abbażi tal-prinċipju tas-sussidjarjetà u tirrispetta d-diversità fis-sistemi tas-saħħa tal-Istati Membri;

| 34. | fl-istess ħin, jemmen li huwa fl-interess tal-UE li ttejjeb is-saħħa u tnaqqas l-inugwaljanzi fil-qasam tas-saħħa, peress li dan huwa prerekwiżit għat-tnaqqis tad-differenzi soċjali u ekonomiċi fl-Ewropa. L-UE għandha taħdem b’mod aktar konsistenti abbażi tal-prinċipju tas-“saħħa fl-oqsma kollha ta’ politika”; |
| --- | --- |

34.

fl-istess ħin, jemmen li huwa fl-interess tal-UE li ttejjeb is-saħħa u tnaqqas l-inugwaljanzi fil-qasam tas-saħħa, peress li dan huwa prerekwiżit għat-tnaqqis tad-differenzi soċjali u ekonomiċi fl-Ewropa. L-UE għandha taħdem b’mod aktar konsistenti abbażi tal-prinċipju tas-“saħħa fl-oqsma kollha ta’ politika”;

| 35. | jenfasizza l-ħtieġa li jitkompla l-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni tal-UE wara l-2020 fl-oqsma bħall-infrastruttura tas-saħħa, is-saħħa elettronika, u l-programmi ta' promozzjoni tas-saħħa sabiex jitrawwem l-iżvilupp reġjonali u sabiex jitnaqqsu d-differenzi soċjali u ekonomiċi. L-effettività tal-proġetti ffinanzjati mill-fondi tal-UE għandha tiġi eżaminata mill-perspettiva tas-saħħa pubblika u l-iżvilupp ekonomiku tar-reġjuni kkonċernati (5); |
| --- | --- |

35.

jenfasizza l-ħtieġa li jitkompla l-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni tal-UE wara l-2020 fl-oqsma bħall-infrastruttura tas-saħħa, is-saħħa elettronika, u l-programmi ta' promozzjoni tas-saħħa sabiex jitrawwem l-iżvilupp reġjonali u sabiex jitnaqqsu d-differenzi soċjali u ekonomiċi. L-effettività tal-proġetti ffinanzjati mill-fondi tal-UE għandha tiġi eżaminata mill-perspettiva tas-saħħa pubblika u l-iżvilupp ekonomiku tar-reġjuni kkonċernati (5);

| 36. | huwa tal-fehma li l-kooperazzjoni transkonfinali tista’ tikkontribwixxi għall-iżvilupp tas-sistemi Ewropej tas-saħħa. Huwa raġonevoli li l-UE għandha ċerta kompetenza fi kwistjonijiet relatati mat-theddid transkonfinali għas-saħħa u l-kura tas-saħħa, iżda qabel kollox, il-ħidma tal-UE għandha tiffoka fuq l-appoġġ lill-Istati Membri fl-isforzi tagħhom u biex jiġi stimulat l-iżvilupp tal-kwalità. L-UE tista’ tagħmel dan billi, pereżempju, tagħmel rakkomandazzjonijiet, tniedi u tiffinanzja proġetti għall-iżvilupp, tħeġġeġ il-kooperazzjoni fir-reġjuni tal-fruntiera, tippromovi l-iskambju tal-għarfien u tal-esperjenza tagħhom, ixerred eżempji tajbin u l-aħjar prattiki, tipparteċipa b’mod attiv fil-ħidma dwar l-ipparagunar miftuħ, u tivvaluta l-effettività tas-sistema tal-kura tas-saħħa bil-kooperazzjoni tad-WHO u l-OECD, fost korpi oħra. Bħala parti minn dawn l-attivitajiet, huwa importanti li wieħed jenfasizza l-effetti tas-servizzi differenti tal-kura tas-saħħa fuq pazjenti individwali u fuq is-saħħa pubblika; |
| --- | --- |

36.

huwa tal-fehma li l-kooperazzjoni transkonfinali tista’ tikkontribwixxi għall-iżvilupp tas-sistemi Ewropej tas-saħħa. Huwa raġonevoli li l-UE għandha ċerta kompetenza fi kwistjonijiet relatati mat-theddid transkonfinali għas-saħħa u l-kura tas-saħħa, iżda qabel kollox, il-ħidma tal-UE għandha tiffoka fuq l-appoġġ lill-Istati Membri fl-isforzi tagħhom u biex jiġi stimulat l-iżvilupp tal-kwalità. L-UE tista’ tagħmel dan billi, pereżempju, tagħmel rakkomandazzjonijiet, tniedi u tiffinanzja proġetti għall-iżvilupp, tħeġġeġ il-kooperazzjoni fir-reġjuni tal-fruntiera, tippromovi l-iskambju tal-għarfien u tal-esperjenza tagħhom, ixerred eżempji tajbin u l-aħjar prattiki, tipparteċipa b’mod attiv fil-ħidma dwar l-ipparagunar miftuħ, u tivvaluta l-effettività tas-sistema tal-kura tas-saħħa bil-kooperazzjoni tad-WHO u l-OECD, fost korpi oħra. Bħala parti minn dawn l-attivitajiet, huwa importanti li wieħed jenfasizza l-effetti tas-servizzi differenti tal-kura tas-saħħa fuq pazjenti individwali u fuq is-saħħa pubblika;

| 37. | jipproponi, f’dan il-kuntest, li l-Kummissjoni Ewropea tistabilixxi programm simili għall-Erasmus għall-professjonisti tas-saħħa; |
| --- | --- |

37.

jipproponi, f’dan il-kuntest, li l-Kummissjoni Ewropea tistabilixxi programm simili għall-Erasmus għall-professjonisti tas-saħħa;

| 38. | huwa tal-fehma li l-oqsma prijoritarji magħżula mill-Grupp ta’ Esperti dwar il-Valutazzjoni tal-Prestazzjoni tas-Sistemi tas-Saħħa (HSPA) (kura integrata; aċċess għall-kura tas-saħħa u l-ekwità; kura primarja; riżultati/effettività tas-saħħa; mard kroniku u kwalità tal-kura) huma daqstant validi għal-livell sottonazzjonali u jesprimi r-rieda tiegħu li jikkollabora mal-grupp bil-ħsieb li l-għarfien espert lokali u reġjonali isir iktar prominenti; |
| --- | --- |

38.

huwa tal-fehma li l-oqsma prijoritarji magħżula mill-Grupp ta’ Esperti dwar il-Valutazzjoni tal-Prestazzjoni tas-Sistemi tas-Saħħa (HSPA) (kura integrata; aċċess għall-kura tas-saħħa u l-ekwità; kura primarja; riżultati/effettività tas-saħħa; mard kroniku u kwalità tal-kura) huma daqstant validi għal-livell sottonazzjonali u jesprimi r-rieda tiegħu li jikkollabora mal-grupp bil-ħsieb li l-għarfien espert lokali u reġjonali isir iktar prominenti;

| 39. | jitlob, f’dan il-kuntest, post ta’ osservatur fi ħdan il-Grupp ta’ Esperti dwar l-HSPA, stabbilit f’Settembru 2014 mill-Kummissjoni u mill-Istati Membri, fuq l-istedina mill-Kunsill; |
| --- | --- |

39.

jitlob, f’dan il-kuntest, post ta’ osservatur fi ħdan il-Grupp ta’ Esperti dwar l-HSPA, stabbilit f’Settembru 2014 mill-Kummissjoni u mill-Istati Membri, fuq l-istedina mill-Kunsill;

| 40. | huwa tal-fehma li l-UE għandha, fost affarijiet oħra, tappoġġja l-ħidma marbuta mal-prevenzjoni tal-mard kroniku, l-innovazzjoni u l-użu ta’ teknoloġija moderna tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni, tħeġġeġ żieda fil-kooperazzjoni Ewropea dwar il-valutazzjoni tat-teknoloġija tas-saħħa u tkompli timpenja ruħha fl-isforzi dinjija biex tiġi indirizzata r-reżistenza għall-antibijotiċi. Għalhekk, il-Kumitat tar-Reġjuni, pereżempju, jilqa’ b’sodisfazzjon il-pjan ta’ azzjoni ġdid kontra r-reżistenza għall-antibijotiċi, li l-Kummissjoni beħsiebha tippreżenta matul l-2017; |
| --- | --- |

40.

huwa tal-fehma li l-UE għandha, fost affarijiet oħra, tappoġġja l-ħidma marbuta mal-prevenzjoni tal-mard kroniku, l-innovazzjoni u l-użu ta’ teknoloġija moderna tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni, tħeġġeġ żieda fil-kooperazzjoni Ewropea dwar il-valutazzjoni tat-teknoloġija tas-saħħa u tkompli timpenja ruħha fl-isforzi dinjija biex tiġi indirizzata r-reżistenza għall-antibijotiċi. Għalhekk, il-Kumitat tar-Reġjuni, pereżempju, jilqa’ b’sodisfazzjon il-pjan ta’ azzjoni ġdid kontra r-reżistenza għall-antibijotiċi, li l-Kummissjoni beħsiebha tippreżenta matul l-2017;

| 41. | ifakkar, f’dan il-kuntest, lill-Istati Membri dwar l-impenn tagħhom li jdaħħlu fis-seħħ pjani ta’ azzjoni nazzjonali kontra r-reżistenza antimikrobika qabel nofs l-2017, “abbażi tal-approċċ Saħħa Waħda u b’konformità mal-objettivi tal-Pjan ta’ Azzjoni Globali tad-WHO” u jistieden lill-ministeri tas-saħħa biex jinvolvu lill-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-pjani; |
| --- | --- |

41.

ifakkar, f’dan il-kuntest, lill-Istati Membri dwar l-impenn tagħhom li jdaħħlu fis-seħħ pjani ta’ azzjoni nazzjonali kontra r-reżistenza antimikrobika qabel nofs l-2017, “abbażi tal-approċċ Saħħa Waħda u b’konformità mal-objettivi tal-Pjan ta’ Azzjoni Globali tad-WHO” u jistieden lill-ministeri tas-saħħa biex jinvolvu lill-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-pjani;

| 42. | josserva li ċ-ċittadini tal-UE, permezz tas-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja Ewropea u d-Direttiva tal-2011 dwar il-Mobbiltà tal-Pazjenti, għandhom iżjed opportunitajiet li jfittxu kura fi Stat Membru ieħor. Huwa utli, fost l-oħrajn, għall-pazjenti b’dijanjożi rari jew li jeħtieġu kura speċjalizzata li ma tkunx disponibbli f’pajjiżhom. Il-Kumitat tar-Reġjuni jilqa’ b’sodisfazzjon, għalhekk, il-ħidma tal-Kummissjoni biex tniedi n-netwerks ta’ referenza Ewropej (NRE) għall-fornituri tal-kura tas-saħħa u taċ-ċentri ta’ ħila esperta fl-Istati Membri, sabiex tiġi promossa l-kura medika speċjalizzata ħafna. |
| --- | --- |

42.

josserva li ċ-ċittadini tal-UE, permezz tas-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja Ewropea u d-Direttiva tal-2011 dwar il-Mobbiltà tal-Pazjenti, għandhom iżjed opportunitajiet li jfittxu kura fi Stat Membru ieħor. Huwa utli, fost l-oħrajn, għall-pazjenti b’dijanjożi rari jew li jeħtieġu kura speċjalizzata li ma tkunx disponibbli f’pajjiżhom. Il-Kumitat tar-Reġjuni jilqa’ b’sodisfazzjon, għalhekk, il-ħidma tal-Kummissjoni biex tniedi n-netwerks ta’ referenza Ewropej (NRE) għall-fornituri tal-kura tas-saħħa u taċ-ċentri ta’ ħila esperta fl-Istati Membri, sabiex tiġi promossa l-kura medika speċjalizzata ħafna.

| 43. | jitlob lill-UE biex fil-ħidma tagħha dwar “L-istat tas-saħħa fl-UE” turi l-eżempji tajba tas-servizzi tas-saħħa effettivi u ta’ kwalità għolja, tidentifika forom ta’ organizzazzjoni tas-servizzi tas-saħħa li jagħmlu kontribut partikolari għal kura tas-saħħa effettiva u ta’ kwalità għolja, u turi kif il-kura tas-saħħa ta’ kwalità għolja tista’ tnaqqas il-bżonn għal servizzi soċjali. F’dan il-kuntest, jixtieq jenfasizza l-importanza li jiġu identifikati mudelli lokali u reġjonali organizzattivi li wrew li jaħdmu b’mod effettiv; |
| --- | --- |

43.

jitlob lill-UE biex fil-ħidma tagħha dwar “L-istat tas-saħħa fl-UE” turi l-eżempji tajba tas-servizzi tas-saħħa effettivi u ta’ kwalità għolja, tidentifika forom ta’ organizzazzjoni tas-servizzi tas-saħħa li jagħmlu kontribut partikolari għal kura tas-saħħa effettiva u ta’ kwalità għolja, u turi kif il-kura tas-saħħa ta’ kwalità għolja tista’ tnaqqas il-bżonn għal servizzi soċjali. F’dan il-kuntest, jixtieq jenfasizza l-importanza li jiġu identifikati mudelli lokali u reġjonali organizzattivi li wrew li jaħdmu b’mod effettiv;

Brussell, it-22 ta’ Marzu 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Markku MARKKULA

---

(1)  Health at a Glance: Europe 2016.

1

(2)  Din l-inizjattiva ta’ sentejn, li ser tiġi implimentata bil-kooperazzjoni tal-OECD, l-Osservatorju Ewropew dwar is-Sistemi u l-Politiki tas-Saħħa u l-Istati Membri, tinkludi erba’ elementi:

2

| — | il-pubblikazzjoni ta’ “Health at a Glance: Europe 2016” (Novembru 2016); |
| --- | --- |

—

il-pubblikazzjoni ta’ “Health at a Glance: Europe 2016” (Novembru 2016);

| — | profili tas-saħħa speċifiċi għall-pajjiż li jenfasizzaw l-isfidi u l-ispeċifiċitajiet ta’ kull pajjiż (Novembru 2017); |
| --- | --- |

—

profili tas-saħħa speċifiċi għall-pajjiż li jenfasizzaw l-isfidi u l-ispeċifiċitajiet ta’ kull pajjiż (Novembru 2017);

| — | analiżi li, abbażi taż-żewġ elementi msemmija hawn fuq, tagħti ħarsa ġenerali fil-qosor u torbot ir-riżultati ma’ aġenda usa’ tal-UE b’enfasi fuq kwistjonijiet ta’ politika trasversali u l-opportunitajiet għal tagħlim reċiproku (Novembru 2017); |
| --- | --- |

—

analiżi li, abbażi taż-żewġ elementi msemmija hawn fuq, tagħti ħarsa ġenerali fil-qosor u torbot ir-riżultati ma’ aġenda usa’ tal-UE b’enfasi fuq kwistjonijiet ta’ politika trasversali u l-opportunitajiet għal tagħlim reċiproku (Novembru 2017);

| — | il-possibbiltà ta’ skambju volontarju tal-aħjar prattika li l-Istati Membri jistgħu jitolbu biex jiddiskutu aspetti konkreti tas-sitwazzjoni fil-pajjiż tagħhom (minn Novembru 2017 ’il quddiem). |
| --- | --- |

—

il-possibbiltà ta’ skambju volontarju tal-aħjar prattika li l-Istati Membri jistgħu jitolbu biex jiddiskutu aspetti konkreti tas-sitwazzjoni fil-pajjiż tagħhom (minn Novembru 2017 ’il quddiem).

(3)  Proċess fejn il-pazjent u l-membri tal-familja tiegħu jew tagħha jkunu attivi u involuti fl-ippjanar u l-implimentazzjoni tal-kura tas-saħħa u l-pazjent jitqies b’mod olistiku u mhux jitqies biss bħala persuna marida.

3

(4)  Health at a Glance: Europe 2016.

4

(5)  CDR 260/2010.

5

---

| 17.8.2017 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 272/25 |
| --- | --- | --- | --- |

17.8.2017

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 272/25

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Strateġiji ta' Speċjalizzazzjoni Intelliġenti (RIS3): l-impatt fuq ir-reġjuni u l-kooperazzjoni interreġjonali

(2017/C 272/06)

| Relatur: | Mikel Irujo Amezaga (ES/EA), Kap tad-Delegazzjoni ta' Navarra fi Brussell |
| --- | --- |

Relatur:

Mikel Irujo Amezaga (ES/EA), Kap tad-Delegazzjoni ta' Navarra fi Brussell

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

Il-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI (KtR),

| 1. | ifakkar li kemm il-Kunsill kif ukoll il-Parlament Ewropew irrikonoxxew li l-istrateġiji ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti (RIS3) jistgħu jkunu strument importanti li jikkontribwixxi sabiex jiġu indirizzati l-isfidi soċjali u sabiex jiġu promossi l-innovazzjoni, l-investiment u l-kompetittività, abbażi tal-ispeċifiċitajiet soċjoekonomiċi u territorjali; |
| --- | --- |

1.

ifakkar li kemm il-Kunsill kif ukoll il-Parlament Ewropew irrikonoxxew li l-istrateġiji ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti (RIS3) jistgħu jkunu strument importanti li jikkontribwixxi sabiex jiġu indirizzati l-isfidi soċjali u sabiex jiġu promossi l-innovazzjoni, l-investiment u l-kompetittività, abbażi tal-ispeċifiċitajiet soċjoekonomiċi u territorjali;

| 2. | jisħaq l-importanza tal-fatt li r-Regolament (UE) Nru 1303/2013 stabbilixxa l-RIS3 bħala kondizzjonalità ex ante, u jilqa' l-fatt li l-qafas għat-tfassil tal-S3 iħalli lok għal approċċ reġjonali u b'hekk jiftaħ il-possibbiltà li jiġu kkunsidrati ċirkostanzi reġjonali; |
| --- | --- |

2.

jisħaq l-importanza tal-fatt li r-Regolament (UE) Nru 1303/2013 stabbilixxa l-RIS3 bħala kondizzjonalità ex ante, u jilqa' l-fatt li l-qafas għat-tfassil tal-S3 iħalli lok għal approċċ reġjonali u b'hekk jiftaħ il-possibbiltà li jiġu kkunsidrati ċirkostanzi reġjonali;

| 3. | ir-reġjuni ssieħbu fl-S3 minħabba li din kienet metodu utli biex l-iżvilupp reġjonali jsir b’mod iżjed effettiv u produttiv. Ir-reġjuni għandhom il-ħsieb li jżommu dan il-metodu li huwa bbażat fuq is-sussidjarjetà u fuq approċċ minn isfel għal fuq. L-għan tagħhom huwa li jissalvagwardjaw il-libertà biex jagħżlu speċjalizzazzjonijiet reġjonali. Il-mod ta’ kif inhuma mfassla l-S3s irid ikompli jirrifletti primarjament id-determinazzjoni li jissaħħaħ l-iżvilupp reġjonali u li jinħolqu impjiegi lokali; |
| --- | --- |

3.

ir-reġjuni ssieħbu fl-S3 minħabba li din kienet metodu utli biex l-iżvilupp reġjonali jsir b’mod iżjed effettiv u produttiv. Ir-reġjuni għandhom il-ħsieb li jżommu dan il-metodu li huwa bbażat fuq is-sussidjarjetà u fuq approċċ minn isfel għal fuq. L-għan tagħhom huwa li jissalvagwardjaw il-libertà biex jagħżlu speċjalizzazzjonijiet reġjonali. Il-mod ta’ kif inhuma mfassla l-S3s irid ikompli jirrifletti primarjament id-determinazzjoni li jissaħħaħ l-iżvilupp reġjonali u li jinħolqu impjiegi lokali;

| 4. | jenfasizza li l-ispeċifikazzjonijiet u l-linji gwida għat-tfassil ta' strateġija ta' speċjalizzazzjoni intelliġenti jridu jirrispettaw il-prinċipju tas-sussidjarjetà u jagħtu biżżejjed flessibbiltà lir-reġjuni sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw sfidi speċifiċi; |
| --- | --- |

4.

jenfasizza li l-ispeċifikazzjonijiet u l-linji gwida għat-tfassil ta' strateġija ta' speċjalizzazzjoni intelliġenti jridu jirrispettaw il-prinċipju tas-sussidjarjetà u jagħtu biżżejjed flessibbiltà lir-reġjuni sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw sfidi speċifiċi;

L-implimentazzjoni tal-Istrateġiji ta’ Speċjalizzazzjoni Intelliġenti (RIS3)

| 5. | jindika li l-parteċipazzjoni tal-livelli kollha ta' governanza – tal-istat, reġjonali, sottoreġjonali u/jew lokali – li għandhom kompetenzi u li jiżviluppaw inizjattivi fl-oqsma ta' ħidma tal-istrateġija jridu jkunu żgurati u jridu jinkludu “l-ispiral kwadruplu” (1), filwaqt li jiġu enfasizzati r-rwoli tal-industrija, l-edukazzjoni u l-istituzzjonijiet tar-riċerka, kif ukoll taċ-ċittadini, għalkemm il-kombinazzjoni preċiża tal-organizzazzjonijiet involuti tiddependi mill-kuntest reġjonali; |
| --- | --- |

5.

jindika li l-parteċipazzjoni tal-livelli kollha ta' governanza – tal-istat, reġjonali, sottoreġjonali u/jew lokali – li għandhom kompetenzi u li jiżviluppaw inizjattivi fl-oqsma ta' ħidma tal-istrateġija jridu jkunu żgurati u jridu jinkludu “l-ispiral kwadruplu” (1), filwaqt li jiġu enfasizzati r-rwoli tal-industrija, l-edukazzjoni u l-istituzzjonijiet tar-riċerka, kif ukoll taċ-ċittadini, għalkemm il-kombinazzjoni preċiża tal-organizzazzjonijiet involuti tiddependi mill-kuntest reġjonali;

| 6. | huwa tal-fehma li l-RIS3 joffru valur miżjud lill-gvernijiet reġjonali u lokali billi jiġġeneraw proġetti konġunti transsettorjali u interreġjonali u investimenti li huma partikolarment ta’ benefiċċju mil-lat tat-tiġdid industrijali; |
| --- | --- |

6.

huwa tal-fehma li l-RIS3 joffru valur miżjud lill-gvernijiet reġjonali u lokali billi jiġġeneraw proġetti konġunti transsettorjali u interreġjonali u investimenti li huma partikolarment ta’ benefiċċju mil-lat tat-tiġdid industrijali;

| 7. | jenfasizza li l-implimentazzjoni tal-RIS3 trid tinvolvi lill-partijiet ikkonċernati kollha, filwaqt li tħeġġiġhom jaħdmu flimkien f’viżjoni komuni. Il-proċess irid irawwem il-governanza f’diversi livelli u jrid jgħin biex jiġġenera kapital kreattiv u soċjali fi ħdan territorju partikolari; |
| --- | --- |

7.

jenfasizza li l-implimentazzjoni tal-RIS3 trid tinvolvi lill-partijiet ikkonċernati kollha, filwaqt li tħeġġiġhom jaħdmu flimkien f’viżjoni komuni. Il-proċess irid irawwem il-governanza f’diversi livelli u jrid jgħin biex jiġġenera kapital kreattiv u soċjali fi ħdan territorju partikolari;

| 8. | iqis li l-proċess kontinwu ta' tfassil u reviżjoni tal-RIS3 irid jibqa' proċess ta' governanza interattiv li jirfed “il-proċess ta' skoperta intraprenditorjali”, appoġġjat minn kombinazzjoni ta' approċċi minn fuq għal isfel u approċċi minn isfel għal fuq, li fihom iċ-ċittadinanza, irrappreżentata permezz ta' dawk il-mezzi li jitqiesu xierqa, jenħtieġ li tiġi involuta wkoll b'mod adatt; |
| --- | --- |

8.

iqis li l-proċess kontinwu ta' tfassil u reviżjoni tal-RIS3 irid jibqa' proċess ta' governanza interattiv li jirfed “il-proċess ta' skoperta intraprenditorjali”, appoġġjat minn kombinazzjoni ta' approċċi minn fuq għal isfel u approċċi minn isfel għal fuq, li fihom iċ-ċittadinanza, irrappreżentata permezz ta' dawk il-mezzi li jitqiesu xierqa, jenħtieġ li tiġi involuta wkoll b'mod adatt;

| 9. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-obbligu li jitwettaq proċess parteċipattiv jirriżulta mill-punt 4.3 tal-Anness I għar-Regolament (UE) Nru 1303/2013. Madankollu, f’ħafna każijiet, il-proċess ta’ parteċipazzjoni għadu inadatt. Għalhekk, jitlob lill-Kummissjoni biex tħeġġeġ lill-partijiet interessati rilevanti fil-livell nazzjonali, reġjonali u lokali biex jiżguraw konformità effettiva ma’ din id-dispożizzjoni legali; |
| --- | --- |

9.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-obbligu li jitwettaq proċess parteċipattiv jirriżulta mill-punt 4.3 tal-Anness I għar-Regolament (UE) Nru 1303/2013. Madankollu, f’ħafna każijiet, il-proċess ta’ parteċipazzjoni għadu inadatt. Għalhekk, jitlob lill-Kummissjoni biex tħeġġeġ lill-partijiet interessati rilevanti fil-livell nazzjonali, reġjonali u lokali biex jiżguraw konformità effettiva ma’ din id-dispożizzjoni legali;

| 10. | ifakkar li sabiex jiġu implimentati l-RIS3 huma rrakkomandati wkoll tmexxija u kunsens politiċi, u għal din ir-raġuni hija rrakkomandata l-parteċipazzjoni attiva tas-setgħat politiċi rappreżentattivi kollha, jew il-maġġoranza tagħhom, kif ukoll tal-atturi soċjali jew tas-soċjetà ċivili; |
| --- | --- |

10.

ifakkar li sabiex jiġu implimentati l-RIS3 huma rrakkomandati wkoll tmexxija u kunsens politiċi, u għal din ir-raġuni hija rrakkomandata l-parteċipazzjoni attiva tas-setgħat politiċi rappreżentattivi kollha, jew il-maġġoranza tagħhom, kif ukoll tal-atturi soċjali jew tas-soċjetà ċivili;

| 11. | iqis li l-RIS3 ma għandhomx ikunu limitati għal kwistjonijiet ta’ riċerka, innovazzjoni u żvilupp tan-negozju. Fl-ispirtu tal-Aġenda Ġdida għall-Ħiliet għall-Ewropa, jeħtieġ li jiġi indirizzat ukoll l-iżvilupp ta' ħiliet ġodda, l-edukazzjoni u t-taħriġ għaċ-ċittadini kollha, speċjalment iż-żgħażagħ, il-ħaddiema u l-persuni qiegħda. Bl-istess mod, iqis li huwa importanti li jiġu promossi l-programmi ta' taħriġ u żvilupp, speċjalment fir-reġjuni b'nuqqas ta' esperjenza f'dan il-qasam, filwaqt li jiġu enfasizzati l-istejjer ta' suċċess f'setturi differenti li jistgħu jintużaw bħala punti ta' referenza għal reġjuni oħra u jitlob li jiġu adottati miżuri li jiffaċilitaw il-kooperazzjoni bejn ir-reġjuni innovattivi u dawk li huma inqas żviluppati; |
| --- | --- |

11.

iqis li l-RIS3 ma għandhomx ikunu limitati għal kwistjonijiet ta’ riċerka, innovazzjoni u żvilupp tan-negozju. Fl-ispirtu tal-Aġenda Ġdida għall-Ħiliet għall-Ewropa, jeħtieġ li jiġi indirizzat ukoll l-iżvilupp ta' ħiliet ġodda, l-edukazzjoni u t-taħriġ għaċ-ċittadini kollha, speċjalment iż-żgħażagħ, il-ħaddiema u l-persuni qiegħda. Bl-istess mod, iqis li huwa importanti li jiġu promossi l-programmi ta' taħriġ u żvilupp, speċjalment fir-reġjuni b'nuqqas ta' esperjenza f'dan il-qasam, filwaqt li jiġu enfasizzati l-istejjer ta' suċċess f'setturi differenti li jistgħu jintużaw bħala punti ta' referenza għal reġjuni oħra u jitlob li jiġu adottati miżuri li jiffaċilitaw il-kooperazzjoni bejn ir-reġjuni innovattivi u dawk li huma inqas żviluppati;

| 12. | iqis li l-għażliet ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti tar-reġjuni jistgħu wkoll iħeġġu t-trawwim ta’ ċerti politiki tal-UE. Pereżempju, bosta reġjuni għażlu li jiżviluppaw speċjalizzazzjonijiet intelliġenti fir-rigward ta’ aspetti marittimi, bl-użu ta’ approċċi trasversali u intersettorjali fejn il-politiki Ewropej għadhom lura fir-rigward tal-istrutturar u b’hekk dan jillimita l-kapaċità ta’ appoġġ tagħhom u l-effiċjenza tagħhom; |
| --- | --- |

12.

iqis li l-għażliet ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti tar-reġjuni jistgħu wkoll iħeġġu t-trawwim ta’ ċerti politiki tal-UE. Pereżempju, bosta reġjuni għażlu li jiżviluppaw speċjalizzazzjonijiet intelliġenti fir-rigward ta’ aspetti marittimi, bl-użu ta’ approċċi trasversali u intersettorjali fejn il-politiki Ewropej għadhom lura fir-rigward tal-istrutturar u b’hekk dan jillimita l-kapaċità ta’ appoġġ tagħhom u l-effiċjenza tagħhom;

| 13. | jenfasizza li l-prijoritizzazzjoni tas-setturi fejn ir-reġjuni għandhom vantaġġi komparattivi jenħtieġ li tiġi allinjata mal-għanijiet inerenti għall-istrateġija ta' Lisbona li qed jitneħħew (it-taħriġ għaż-żgħażagħ u l-aċċess għall-impjiegi, l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel, l-investiment fl-edukazzjoni għolja u r-riċerka, l-appoġġ għall-innovazzjoni tal-SMEs fis-setturi kollha tal-ekonomija reġjonali, l-appoġġ għall-innovazzjoni soċjali u ekoloġika, eċċ.). Huwa essenzjali li l-politiki Ewropej ikunu jistgħu jkomplu jappoġġjaw dawn l-għanijiet li jirfdu l-istrateġija ta’ Lisbona filwaqt li jsaħħu l-pożizzjoni tal-S3s. Minkejja li sar progress sinifikanti f'dan il-qasam, għad irid isir progress sabiex dawn l-għanijiet jintlaħqu madwar ir-reġjuni kollha tal-Ewropa; |
| --- | --- |

13.

jenfasizza li l-prijoritizzazzjoni tas-setturi fejn ir-reġjuni għandhom vantaġġi komparattivi jenħtieġ li tiġi allinjata mal-għanijiet inerenti għall-istrateġija ta' Lisbona li qed jitneħħew (it-taħriġ għaż-żgħażagħ u l-aċċess għall-impjiegi, l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel, l-investiment fl-edukazzjoni għolja u r-riċerka, l-appoġġ għall-innovazzjoni tal-SMEs fis-setturi kollha tal-ekonomija reġjonali, l-appoġġ għall-innovazzjoni soċjali u ekoloġika, eċċ.). Huwa essenzjali li l-politiki Ewropej ikunu jistgħu jkomplu jappoġġjaw dawn l-għanijiet li jirfdu l-istrateġija ta’ Lisbona filwaqt li jsaħħu l-pożizzjoni tal-S3s. Minkejja li sar progress sinifikanti f'dan il-qasam, għad irid isir progress sabiex dawn l-għanijiet jintlaħqu madwar ir-reġjuni kollha tal-Ewropa;

| 14. | jenfasizza r-rwol tal-istrateġiji tal-ispeċjalizzazzjoni u l-innovazzjoni għall-iżvilupp sostenibbli taż-żoni rurali, u jisħaq fuq l-importanza tat-taħriġ sabiex il-potenzjal jew il-kapaċità tal-komunitajiet u l-valuri lokali jiġu identifikati u sfruttati; |
| --- | --- |

14.

jenfasizza r-rwol tal-istrateġiji tal-ispeċjalizzazzjoni u l-innovazzjoni għall-iżvilupp sostenibbli taż-żoni rurali, u jisħaq fuq l-importanza tat-taħriġ sabiex il-potenzjal jew il-kapaċità tal-komunitajiet u l-valuri lokali jiġu identifikati u sfruttati;

| 15. | jindika li, skont ir-regolamenti msemmija hawn fuq, l-RIS3 iridu jinkludu “mekkaniżmu ta' monitoraġġ” li jenħtieġ li jkun kapaċi jidentifika u jimmonitorja l-bidliet ippjanati f'kull prijorità tal-RIS3 permezz ta' għażla adatta ta' indikaturi tar-riżultati u jenħtieġ li jħeġġeġ l-iskambju tal-aħjar prattiki; jenfasizza l-importanza ta' fokus fuq il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni. Għaldaqstant, jenħtieġ li jitwaqqaf qafas komuni indikattiv u flessibbli li jkun kapaċi jidentifika u jimmonitorja l-bidliet ippjanati f'kull prijorità tal-RIS3, u li jgħin lir-reġjuni jiżviluppaw il-mekkaniżmi ta' monitoraġġ u l-indikaturi personalizzati proprji tagħhom, filwaqt li jiġu kkunsidrati s-sitwazzjoni u l-ħtiġijiet tagħhom. Il-mekkaniżmu ta' monitoraġġ se jippermetti lir-reġjuni jiżviluppaw kontinwament l-istrateġija tagħhom abbażi ta' evidenza. Dan se jiddependi essenzjalment min-natura tal-RIS3 partikolari u għalhekk jenħtieġ li jiġi definit bħala parti mill-proċess tat-tfassil tal-istrateġija. Filwaqt li jqis dan l-aħħar punt, jissuġġerixxi li, f'dan ir-rigward, tista' tiġi maħsuba allokazzjoni finanzjarja minn diversi fondi sabiex jiġi appoġġjat proċess ta' implimentazzjoni flessibbli u integrat li jkun japplika għall-atturi kollha u jkopri wkoll il-fażijiet ta' analiżi, monitoraġġ, valutazzjoni u segwitu; |
| --- | --- |

15.

jindika li, skont ir-regolamenti msemmija hawn fuq, l-RIS3 iridu jinkludu “mekkaniżmu ta' monitoraġġ” li jenħtieġ li jkun kapaċi jidentifika u jimmonitorja l-bidliet ippjanati f'kull prijorità tal-RIS3 permezz ta' għażla adatta ta' indikaturi tar-riżultati u jenħtieġ li jħeġġeġ l-iskambju tal-aħjar prattiki; jenfasizza l-importanza ta' fokus fuq il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni. Għaldaqstant, jenħtieġ li jitwaqqaf qafas komuni indikattiv u flessibbli li jkun kapaċi jidentifika u jimmonitorja l-bidliet ippjanati f'kull prijorità tal-RIS3, u li jgħin lir-reġjuni jiżviluppaw il-mekkaniżmi ta' monitoraġġ u l-indikaturi personalizzati proprji tagħhom, filwaqt li jiġu kkunsidrati s-sitwazzjoni u l-ħtiġijiet tagħhom. Il-mekkaniżmu ta' monitoraġġ se jippermetti lir-reġjuni jiżviluppaw kontinwament l-istrateġija tagħhom abbażi ta' evidenza. Dan se jiddependi essenzjalment min-natura tal-RIS3 partikolari u għalhekk jenħtieġ li jiġi definit bħala parti mill-proċess tat-tfassil tal-istrateġija. Filwaqt li jqis dan l-aħħar punt, jissuġġerixxi li, f'dan ir-rigward, tista' tiġi maħsuba allokazzjoni finanzjarja minn diversi fondi sabiex jiġi appoġġjat proċess ta' implimentazzjoni flessibbli u integrat li jkun japplika għall-atturi kollha u jkopri wkoll il-fażijiet ta' analiżi, monitoraġġ, valutazzjoni u segwitu;

| 16. | jemmen ukoll li l-RIS3 jenħtieġ li ma jkunux limitati għall-innovazzjoni u r-riċerka, iżda li l-kamp ta' applikazzjoni tagħhom jenħtieġ li jitwessa' sabiex fil-futur ikun jista' jinbidel fi strateġija ta' żvilupp reġjonali aktar integrata, li tinkludi aspetti oħra bħall-edukazzjoni u t-taħriġ; |
| --- | --- |

16.

jemmen ukoll li l-RIS3 jenħtieġ li ma jkunux limitati għall-innovazzjoni u r-riċerka, iżda li l-kamp ta' applikazzjoni tagħhom jenħtieġ li jitwessa' sabiex fil-futur ikun jista' jinbidel fi strateġija ta' żvilupp reġjonali aktar integrata, li tinkludi aspetti oħra bħall-edukazzjoni u t-taħriġ;

| 17. | jinnota s-sitwazzjoni attwali u jipproponi l-ħolqien ta' qafas indikattiv komuni għall-monitoraġġ, li għandu jservi ta' referenza għal kull wieħed mir-reġjuni biex ikunu jistgħu jiżviluppaw l-oqfsa ta' monitoraġġ tagħhom stess, filwaqt li jitqiesu l-karatteristiċi tar-reġjuni u r-reġjuni jkunu jistgħu jużaw l-arranġamenti ta' evalwazzjoni u ta' monitoraġġ tagħhom stess; |
| --- | --- |

17.

jinnota s-sitwazzjoni attwali u jipproponi l-ħolqien ta' qafas indikattiv komuni għall-monitoraġġ, li għandu jservi ta' referenza għal kull wieħed mir-reġjuni biex ikunu jistgħu jiżviluppaw l-oqfsa ta' monitoraġġ tagħhom stess, filwaqt li jitqiesu l-karatteristiċi tar-reġjuni u r-reġjuni jkunu jistgħu jużaw l-arranġamenti ta' evalwazzjoni u ta' monitoraġġ tagħhom stess;

| 18. | jirrikonoxxi l-isforzi li għamlet il-Pjattaforma S3 f'termini ta' assistenza teknika u provvista ta' strumenti, għalkemm qafas indikattiv komuni jinkoraġġixxi aktar koerenza fl-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tal-RIS3; |
| --- | --- |

18.

jirrikonoxxi l-isforzi li għamlet il-Pjattaforma S3 f'termini ta' assistenza teknika u provvista ta' strumenti, għalkemm qafas indikattiv komuni jinkoraġġixxi aktar koerenza fl-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tal-RIS3;

| 19. | jitlob li jkun hemm approċċ gradwali u prudenti fil-proċess ta’ evalwazzjoni tal-S3s, li għadhom jirrappreżentaw politika riċenti li hija kumplessa fit-tfassil u l-implimentazzjoni, u li tista’ tkun kompletament effettiva biss matul is-snin. L-ewwel indikatur ta’ suċċess irid jibqa’ l-prijoritizzazzjoni effettiva u l-mobilizzazzjoni lokali, u r-reġjuni jeħtiġilhom ikunu involuti mill-qrib fid-definizzjoni u fit-tmexxija tal-mekkaniżmi ta’ evalwazzjoni; |
| --- | --- |

19.

jitlob li jkun hemm approċċ gradwali u prudenti fil-proċess ta’ evalwazzjoni tal-S3s, li għadhom jirrappreżentaw politika riċenti li hija kumplessa fit-tfassil u l-implimentazzjoni, u li tista’ tkun kompletament effettiva biss matul is-snin. L-ewwel indikatur ta’ suċċess irid jibqa’ l-prijoritizzazzjoni effettiva u l-mobilizzazzjoni lokali, u r-reġjuni jeħtiġilhom ikunu involuti mill-qrib fid-definizzjoni u fit-tmexxija tal-mekkaniżmi ta’ evalwazzjoni;

| 20. | jistieden lill-Kummissjoni biex, qabel il-perjodu ta’ programmazzjoni li jmiss, tippubblika f’waqthom il-kundizzjonijiet li għandhom jiġu rispettati fit-tfassil tal-istrateġiji. Il-fatt li l-“gwida” tiġi ppreżentata wara li jibda l-perjodu ta’ programmazzjoni, bħalma kien il-każ għall-kondizzjonalitajiet ex ante attwali, mhuwiex prattiku għall-korpi ta’ implimentazzjoni; |
| --- | --- |

20.

jistieden lill-Kummissjoni biex, qabel il-perjodu ta’ programmazzjoni li jmiss, tippubblika f’waqthom il-kundizzjonijiet li għandhom jiġu rispettati fit-tfassil tal-istrateġiji. Il-fatt li l-“gwida” tiġi ppreżentata wara li jibda l-perjodu ta’ programmazzjoni, bħalma kien il-każ għall-kondizzjonalitajiet ex ante attwali, mhuwiex prattiku għall-korpi ta’ implimentazzjoni;

| 21. | jirrakkomanda li jkun hemm koordinazzjoni mill-qrib mal-monitoraġġ tal-POs tal-FEŻR reġjonali, kull fejn tali POs għandhom rwol sinifikanti fl-implimentazzjoni tal-istrateġija tar-Riċerka u l-Innovazzjoni u bl-użu ta' kriterji reġjonali armonizzati żviluppati f'dan ir-rigward– filwaqt li jitqiesu bis-sħiħ karatteristiċi reġjonali speċifiċi – li skont il-Kummissjoni Ewropea (2) jistgħu jinqasmu f'“indikaturi tar-riżorsi”, “indikaturi tal-output” u “indikaturi tar-riżultati” (kwalitattivi u kwantitattivi); |
| --- | --- |

21.

jirrakkomanda li jkun hemm koordinazzjoni mill-qrib mal-monitoraġġ tal-POs tal-FEŻR reġjonali, kull fejn tali POs għandhom rwol sinifikanti fl-implimentazzjoni tal-istrateġija tar-Riċerka u l-Innovazzjoni u bl-użu ta' kriterji reġjonali armonizzati żviluppati f'dan ir-rigward– filwaqt li jitqiesu bis-sħiħ karatteristiċi reġjonali speċifiċi – li skont il-Kummissjoni Ewropea (2) jistgħu jinqasmu f'“indikaturi tar-riżorsi”, “indikaturi tal-output” u “indikaturi tar-riżultati” (kwalitattivi u kwantitattivi);

| 22. | ipoġġi enfasi partikolari fuq il-potenzjal tal-istituzzjonijiet ta’ edukazzjoni għolja (HEI), istituzzjonijiet edukattivi oħra, l-Organizzazzjonijiet tar-Riċerka u t-Teknoloġija (RTOs) u l-Industriji, b’mod partikolari n-negozji ġodda u l-SMEs, fit-tfassil u l-implimentazzjoni tal-RIS3. L-istituzzjonijiet ta' edukazzjoni għolja jaġixxu bħala pern bejn il-partijiet tat-“trijangolu tal-għarfien” (ir-riċerka, l-edukazzjoni u l-innovazzjoni), u huma partikolarment adatti biex jappoġġjaw l-iżvilupp tal-kapaċità ta’ innovazzjoni reġjonali. Għalhekk, jeħtieġ li l-gvernijiet reġjonali jinkoraġġixxu l-istituzzjonijiet ta’ edukazzjoni għolja biex b’mod attiv jieħdu r-rwol tagħhom fil-proċess ta’ RIS3. F'dan ir-rigward irid jinstab bilanċ bejn, minn naħa, il-ftuħ ta' istituzzjonijiet ta' edukazzjoni għolja għall-ħtiġijiet tas-suq u, minn naħa oħra, l-edukazzjoni fiha nnfisha u riċerka (bażika) għall-innovazzjonijiet ta' għada. Nikkunsidraw li għal dan il-għan huwa essenzjali li l-istituzzjonijiet ta' edukazzjoni għolja jkunu aċċessibbli għal kulħadd, jikkontribwixxu sabiex jogħla l-livell tal-edukazzjoni u tat-taħriġ indispensabbli għal soċjetà tal-għarfien immirata lejn il-kreattività, u jissodisfaw il-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol, fir-rigward kemm tan-negozji kif ukoll impjegaturi oħra; |
| --- | --- |

22.

ipoġġi enfasi partikolari fuq il-potenzjal tal-istituzzjonijiet ta’ edukazzjoni għolja (HEI), istituzzjonijiet edukattivi oħra, l-Organizzazzjonijiet tar-Riċerka u t-Teknoloġija (RTOs) u l-Industriji, b’mod partikolari n-negozji ġodda u l-SMEs, fit-tfassil u l-implimentazzjoni tal-RIS3. L-istituzzjonijiet ta' edukazzjoni għolja jaġixxu bħala pern bejn il-partijiet tat-“trijangolu tal-għarfien” (ir-riċerka, l-edukazzjoni u l-innovazzjoni), u huma partikolarment adatti biex jappoġġjaw l-iżvilupp tal-kapaċità ta’ innovazzjoni reġjonali. Għalhekk, jeħtieġ li l-gvernijiet reġjonali jinkoraġġixxu l-istituzzjonijiet ta’ edukazzjoni għolja biex b’mod attiv jieħdu r-rwol tagħhom fil-proċess ta’ RIS3. F'dan ir-rigward irid jinstab bilanċ bejn, minn naħa, il-ftuħ ta' istituzzjonijiet ta' edukazzjoni għolja għall-ħtiġijiet tas-suq u, minn naħa oħra, l-edukazzjoni fiha nnfisha u riċerka (bażika) għall-innovazzjonijiet ta' għada. Nikkunsidraw li għal dan il-għan huwa essenzjali li l-istituzzjonijiet ta' edukazzjoni għolja jkunu aċċessibbli għal kulħadd, jikkontribwixxu sabiex jogħla l-livell tal-edukazzjoni u tat-taħriġ indispensabbli għal soċjetà tal-għarfien immirata lejn il-kreattività, u jissodisfaw il-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol, fir-rigward kemm tan-negozji kif ukoll impjegaturi oħra;

| 23. | jirrakkomanda li, kull meta possibbli, l-istrateġiji tal-RIS3 jenħtieġ li jipprovdu għat-twaqqif ta' organizzazzjonijiet jew strutturi flessibbli u esterni biex jappoġġjaw lill-gvernijiet, speċjalment dawk li għandhom riżorsi limitati, fil-bini tal-kapaċitajiet tal-awtoritajiet lokali u reġjonali. Iqis li l-appoġġ u l-evalwazzjonijiet esterni (b’appoġġ għall-evalwazzjonijiet bejn il-pari u ż-żjarat ta’ esperti) imwettqa mill-Pjattaforma S3 huma estremament utli, iżda mhumiex biżżejjed, peress li huwa tal-fehma li kull awtorità lokali u reġjonali jeħtiġilha tiżviluppa l-kapaċitajiet reġjonali interni tagħha, inklużi l-mekkaniżmi ta’ implimentazzjoni, monitoraġġ u segwitu tal-RIS3; |
| --- | --- |

23.

jirrakkomanda li, kull meta possibbli, l-istrateġiji tal-RIS3 jenħtieġ li jipprovdu għat-twaqqif ta' organizzazzjonijiet jew strutturi flessibbli u esterni biex jappoġġjaw lill-gvernijiet, speċjalment dawk li għandhom riżorsi limitati, fil-bini tal-kapaċitajiet tal-awtoritajiet lokali u reġjonali. Iqis li l-appoġġ u l-evalwazzjonijiet esterni (b’appoġġ għall-evalwazzjonijiet bejn il-pari u ż-żjarat ta’ esperti) imwettqa mill-Pjattaforma S3 huma estremament utli, iżda mhumiex biżżejjed, peress li huwa tal-fehma li kull awtorità lokali u reġjonali jeħtiġilha tiżviluppa l-kapaċitajiet reġjonali interni tagħha, inklużi l-mekkaniżmi ta’ implimentazzjoni, monitoraġġ u segwitu tal-RIS3;

| 24. | jenfasizza li fl-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-RIS3, bħal fi bnadi oħra, irid ikun hemm bilanċ tajjeb bejn l-isforz li jkun sar u l-benefiċċji miksuba. B'mod ġenerali, iridu jintużaw il-possibbiltajiet kollha sabiex jiġi evitat li l-RIS3 iwasslu għal piżijiet amministrattivi ġodda; |
| --- | --- |

24.

jenfasizza li fl-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-RIS3, bħal fi bnadi oħra, irid ikun hemm bilanċ tajjeb bejn l-isforz li jkun sar u l-benefiċċji miksuba. B'mod ġenerali, iridu jintużaw il-possibbiltajiet kollha sabiex jiġi evitat li l-RIS3 iwasslu għal piżijiet amministrattivi ġodda;

| 25. | jirrimarka li l-RIS3 iridu jitfasslu sabiex ikunu biżżejjed flessibbli matul il-perjodu tal-fondi strutturali rilevanti. Dawn m'għandhomx jippreġudikaw kwalunkwe żvilupp ġdid, id-diversifikazzjoni intelliġenti jew l-innovazzjonijiet problematiċi fir-reġjuni. B'mod partikolari, l-RIS3 m'għandhomx jillimitaw l-attivitajiet ekonomiċi tas-settur privat – ta' negozji ġodda, pereżempju – fir-reġjuni kkonċernati; |
| --- | --- |

25.

jirrimarka li l-RIS3 iridu jitfasslu sabiex ikunu biżżejjed flessibbli matul il-perjodu tal-fondi strutturali rilevanti. Dawn m'għandhomx jippreġudikaw kwalunkwe żvilupp ġdid, id-diversifikazzjoni intelliġenti jew l-innovazzjonijiet problematiċi fir-reġjuni. B'mod partikolari, l-RIS3 m'għandhomx jillimitaw l-attivitajiet ekonomiċi tas-settur privat – ta' negozji ġodda, pereżempju – fir-reġjuni kkonċernati;

Sinerġiji bejn il-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej u programmi oħra

| 26. | jinnota li l-pedament tal-RIS3 imur lil hinn mill-użu effiċjenti tal-Fondi Strutturali, bl-għan li jinħolqu sinerġiji bejn il-politiki ta’ innovazzjoni u l-iżvilupp reġjonali u l-istrumenti finanzjarji, sabiex tiġi evitata d-duplikazzjoni; |
| --- | --- |

26.

jinnota li l-pedament tal-RIS3 imur lil hinn mill-użu effiċjenti tal-Fondi Strutturali, bl-għan li jinħolqu sinerġiji bejn il-politiki ta’ innovazzjoni u l-iżvilupp reġjonali u l-istrumenti finanzjarji, sabiex tiġi evitata d-duplikazzjoni;

| 27. | jirrimarka li l-promozzjoni ta’ sinerġiji bejn il-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (Fondi “SIE”) u l-Orizzont 2020 hija waħda mill-prijoritajiet għall-perjodu 2014-2020. Dan il-proċess madankollu qed jixxekkel mill-kumplessità regolatorja. It-tfittxija għas-sinerġiji trid tikkonċerna wkoll il-politiki l-oħra tal-UE u l-mekkaniżmi ta’ intervent relevanti; |
| --- | --- |

27.

jirrimarka li l-promozzjoni ta’ sinerġiji bejn il-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (Fondi “SIE”) u l-Orizzont 2020 hija waħda mill-prijoritajiet għall-perjodu 2014-2020. Dan il-proċess madankollu qed jixxekkel mill-kumplessità regolatorja. It-tfittxija għas-sinerġiji trid tikkonċerna wkoll il-politiki l-oħra tal-UE u l-mekkaniżmi ta’ intervent relevanti;

| 28. | jiġbed l-attenzjoni għall-valur ta' approċċ bħal dan, li jenħtieġ li jfittex ukoll li jsaħħaħ l-appoġġ għall-SMEs, il-proġetti individwali u l-inizjattivi kollettivi tagħhom, kif ukoll għan-negozji l-ġodda; |
| --- | --- |

28.

jiġbed l-attenzjoni għall-valur ta' approċċ bħal dan, li jenħtieġ li jfittex ukoll li jsaħħaħ l-appoġġ għall-SMEs, il-proġetti individwali u l-inizjattivi kollettivi tagħhom, kif ukoll għan-negozji l-ġodda;

| 29. | jirrimarka li qed isir essenzjali li jiġi ssemplifikat il-qafas regolatorju u li jinħolqu interfaċċji operattivi, li jiffaċilitaw l-interazzjoni bejn l-iskemi ta’ appoġġ differenti. Min-naħa tagħhom, dawn jenħtieġ li jiġu akkumpanjati minn deskrizzjoni ċara u li tinftiehem ta’ kif biħsiebhom jiksbu u jiffaċilitaw is-sinerġiji; |
| --- | --- |

29.

jirrimarka li qed isir essenzjali li jiġi ssemplifikat il-qafas regolatorju u li jinħolqu interfaċċji operattivi, li jiffaċilitaw l-interazzjoni bejn l-iskemi ta’ appoġġ differenti. Min-naħa tagħhom, dawn jenħtieġ li jiġu akkumpanjati minn deskrizzjoni ċara u li tinftiehem ta’ kif biħsiebhom jiksbu u jiffaċilitaw is-sinerġiji;

| 30. | iqis li huwa importanti li jiġu inkoraġġuti l-programmi ta’ taħriġ, speċjalment f’reġjuni b’esperjenza limitata f’dan ir-rigward, li jenfasizzaw stejjer ta’ suċċess minn perspettiva settorjali li jistgħu jintużaw bħala paramentri referenzjali għal reġjuni oħra; |
| --- | --- |

30.

iqis li huwa importanti li jiġu inkoraġġuti l-programmi ta’ taħriġ, speċjalment f’reġjuni b’esperjenza limitata f’dan ir-rigward, li jenfasizzaw stejjer ta’ suċċess minn perspettiva settorjali li jistgħu jintużaw bħala paramentri referenzjali għal reġjuni oħra;

| 31. | jirrimarka li fattur importanti fl-iżgurar tal-ħolqien b’suċċess tas-sinerġiji huwa l-promozzjoni tal-komunikazzjoni u l-kooperazzjoni bejn il-partijiet ikkonċernati li huma familjari mal-istrumenti differenti ta’ finanzjament (Fondi Struttuali u Orizzont 2020) iżda xorta għad għandhom għarfien limitat tas-setturi rispettivi ta’ xulxin; dan japplika kemm għal-livell reġjonali kif ukoll Ewropew; jistieden lill-Kummissjoni u r-reġjuni jappoġġjaw u jippromwovu skambju bejn dawn il-gruppi; |
| --- | --- |

31.

jirrimarka li fattur importanti fl-iżgurar tal-ħolqien b’suċċess tas-sinerġiji huwa l-promozzjoni tal-komunikazzjoni u l-kooperazzjoni bejn il-partijiet ikkonċernati li huma familjari mal-istrumenti differenti ta’ finanzjament (Fondi Struttuali u Orizzont 2020) iżda xorta għad għandhom għarfien limitat tas-setturi rispettivi ta’ xulxin; dan japplika kemm għal-livell reġjonali kif ukoll Ewropew; jistieden lill-Kummissjoni u r-reġjuni jappoġġjaw u jippromwovu skambju bejn dawn il-gruppi;

| 32. | ifakkar li parti kbira minn kull suċċess ser jiddependi minn relazzjonijiet bla xkiel bejn id-diversi livelli ta’ governanza, fil-livell tal-UE, reġjonali u, fejn xieraq, lokali, kif ukoll mill-koordinazzjoni bejn l-awtoritajiet amministrattivi u l-punti ta’ kuntatt nazzjonali, fost oħrajn; |
| --- | --- |

32.

ifakkar li parti kbira minn kull suċċess ser jiddependi minn relazzjonijiet bla xkiel bejn id-diversi livelli ta’ governanza, fil-livell tal-UE, reġjonali u, fejn xieraq, lokali, kif ukoll mill-koordinazzjoni bejn l-awtoritajiet amministrattivi u l-punti ta’ kuntatt nazzjonali, fost oħrajn;

| 33. | jiddispjaċih li l-armonizzazzjoni inkompleta bejn il-qafas regolatorju ta' għajnuna direttament ġestita mill-Kummissjoni (Orizzont 2020) u għajnuna ġestita indirettament (FSIE) li hija soġġetta għal-limitazzjonijiet tal-għajnuna mill-Istat tibqa' ostaklu sinifikanti fir-rigward tal-isfruttament tas-sinerġiji bejniethom. Jitlob li jiġu applikati r-rakkomandazzjonijiet tal-istudju reċenti kkummissjonat mill-Parlament Ewropew f’dan ir-rigward (3); |
| --- | --- |

33.

jiddispjaċih li l-armonizzazzjoni inkompleta bejn il-qafas regolatorju ta' għajnuna direttament ġestita mill-Kummissjoni (Orizzont 2020) u għajnuna ġestita indirettament (FSIE) li hija soġġetta għal-limitazzjonijiet tal-għajnuna mill-Istat tibqa' ostaklu sinifikanti fir-rigward tal-isfruttament tas-sinerġiji bejniethom. Jitlob li jiġu applikati r-rakkomandazzjonijiet tal-istudju reċenti kkummissjonat mill-Parlament Ewropew f’dan ir-rigward (3);

Razzjonalizzazzjoni tal-inizjattivi tal-Kummissjoni Ewropea

| 34. | jirrikonoxxi għal darba oħra l-ħidma kbira li twettqet mill-Pjattaforma S3, filwaqt li ġiet identifikata varjetà ta’ inizjattivi tal-Kummissjoni Ewropea li tagħti lok għal konfużjoni, nuqqas ta’ għarfien u nuqqas ta’ koordinazzjoni bejn ir-reġjuni; |
| --- | --- |

34.

jirrikonoxxi għal darba oħra l-ħidma kbira li twettqet mill-Pjattaforma S3, filwaqt li ġiet identifikata varjetà ta’ inizjattivi tal-Kummissjoni Ewropea li tagħti lok għal konfużjoni, nuqqas ta’ għarfien u nuqqas ta’ koordinazzjoni bejn ir-reġjuni;

| 35. | iqis li hija meħtieġa biex jiġu analizzati s-sinerġiji bejn id-diversi strumenti, inizjattivi, għodod u korpi ta’ appoġġ, bħall-Pjattaforma ta’ Speċjalizzazzjoni Intelliġenti, l-Osservatorju Ewropew ta’ Raggruppament, l-assoċjazzjonijiet Ewropej għall-innovazzjoni, il-Forum Strateġiku Ewropew, l-inizjattivi relatati mat-teknoloġiji abilitanti essenzjali (KET) u l-infrastrutturi tar-riċerka u bosta oħrajn; |
| --- | --- |

35.

iqis li hija meħtieġa biex jiġu analizzati s-sinerġiji bejn id-diversi strumenti, inizjattivi, għodod u korpi ta’ appoġġ, bħall-Pjattaforma ta’ Speċjalizzazzjoni Intelliġenti, l-Osservatorju Ewropew ta’ Raggruppament, l-assoċjazzjonijiet Ewropej għall-innovazzjoni, il-Forum Strateġiku Ewropew, l-inizjattivi relatati mat-teknoloġiji abilitanti essenzjali (KET) u l-infrastrutturi tar-riċerka u bosta oħrajn;

| 36. | iħeġġeġ lill-Kummissjoni tiżgura aktar konsistenza f’dak li jirrigwarda l-komprensjoni tal-inizjattivi u l-implimentazzjoni tagħhom, fuq kollox f’dawk ir-reġjuni iżgħar jew dawk b’inqas kapaċità amministrattiva; |
| --- | --- |

36.

iħeġġeġ lill-Kummissjoni tiżgura aktar konsistenza f’dak li jirrigwarda l-komprensjoni tal-inizjattivi u l-implimentazzjoni tagħhom, fuq kollox f’dawk ir-reġjuni iżgħar jew dawk b’inqas kapaċità amministrattiva;

| 37. | jitlob li jkun hemm kjarifika sabiex jiġu identifikati b’mod ċar l-oqsma tematiċi li fihom il-Kummissjoni jista’ jkollha l-ħsieb li tadotta miżuri sinifikanti li għandhom l-għan jiżviluppaw approċċ komprensiv għall-katina tal-valur fil-livell Ewropew f’settur partikolari fuq il-bażi ta’ eżempji ta’ suċċess, f'oqsma ewlenin rilevanti għan-numru l-aktar kbir possibbli ta' Stati Membri/reġjuni, li għalihom jeħtieġ li tiffoka fuq approċċ ta’ netwerking, ta’ appoġġ u ta’ ġestjoni li jinbena fuq l-S3s; |
| --- | --- |

37.

jitlob li jkun hemm kjarifika sabiex jiġu identifikati b’mod ċar l-oqsma tematiċi li fihom il-Kummissjoni jista’ jkollha l-ħsieb li tadotta miżuri sinifikanti li għandhom l-għan jiżviluppaw approċċ komprensiv għall-katina tal-valur fil-livell Ewropew f’settur partikolari fuq il-bażi ta’ eżempji ta’ suċċess, f'oqsma ewlenin rilevanti għan-numru l-aktar kbir possibbli ta' Stati Membri/reġjuni, li għalihom jeħtieġ li tiffoka fuq approċċ ta’ netwerking, ta’ appoġġ u ta’ ġestjoni li jinbena fuq l-S3s;

| 38. | jirrakkomanda li l-UE tiċċara l-impatt tal-istrateġiji ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti fuq mekkaniżmi ta’ gwida oħrajn tal-UE u fuq il-partijiet involuti, li tittejjeb il-komunikazzjoni tagħha u li jitfassal “atlas ta’ inizjattivi, għodod u proġetti tal-UE” dwar kwistjonijiet relatati mal-RIS3, fuq l-eżempju tal-portal tal-ġustizzja elettronika tal-Kummissjoni Ewropea, li għandu l-għan li “jagħmel il-ħajja iktar faċli” billi jipprovdi informazzjoni multilingwi; |
| --- | --- |

38.

jirrakkomanda li l-UE tiċċara l-impatt tal-istrateġiji ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti fuq mekkaniżmi ta’ gwida oħrajn tal-UE u fuq il-partijiet involuti, li tittejjeb il-komunikazzjoni tagħha u li jitfassal “atlas ta’ inizjattivi, għodod u proġetti tal-UE” dwar kwistjonijiet relatati mal-RIS3, fuq l-eżempju tal-portal tal-ġustizzja elettronika tal-Kummissjoni Ewropea, li għandu l-għan li “jagħmel il-ħajja iktar faċli” billi jipprovdi informazzjoni multilingwi;

| 39. | jirrakkomanda wkoll li tiġi żviluppata komunità ta’ għarfien, filwaqt li titqies ukoll il-ħidma tal-OECD, il-Pjattaforma S3 u firxa wiesgħa ta’ akkademiċi sabiex jipprovdu taħriġ professjonali għall-esperti tal-RIS3; |
| --- | --- |

39.

jirrakkomanda wkoll li tiġi żviluppata komunità ta’ għarfien, filwaqt li titqies ukoll il-ħidma tal-OECD, il-Pjattaforma S3 u firxa wiesgħa ta’ akkademiċi sabiex jipprovdu taħriġ professjonali għall-esperti tal-RIS3;

Faċilitazzjoni tal-kooperazzjoni interreġjonali u l-ħolqien ta’ ktajjen ta’ valur

| 40. | jenfasizza li l-ħolqien ta’ massa kritika fil-livell territorjali huwa essenzjali jekk l-UE u l-industriji tagħha jridu jkunu kompetittivi fuq skala globali. Iqis li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma l-post adatt biex jiġu indirizzati l-ekosistemi innovattivi, fejn jinħolqu r-rabtiet meħtieġa bejn il-politiki tal-UE, l-industrija, iċ-ċentri tar-riċerka, l-istituzzjonijiet ta’ edukazzjoni għolja u ċ-ċittadini; |
| --- | --- |

40.

jenfasizza li l-ħolqien ta’ massa kritika fil-livell territorjali huwa essenzjali jekk l-UE u l-industriji tagħha jridu jkunu kompetittivi fuq skala globali. Iqis li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma l-post adatt biex jiġu indirizzati l-ekosistemi innovattivi, fejn jinħolqu r-rabtiet meħtieġa bejn il-politiki tal-UE, l-industrija, iċ-ċentri tar-riċerka, l-istituzzjonijiet ta’ edukazzjoni għolja u ċ-ċittadini;

| 41. | jinnota li, abbażi tal-prijoritajiet identifikati fl-RIS3, jeħtieġ li tiġi żviluppata kooperazzjoni interreġjonali peress li din tippermetti l-ħolqien ta’ ktajjen tal-valur madwar l-UE; |
| --- | --- |

41.

jinnota li, abbażi tal-prijoritajiet identifikati fl-RIS3, jeħtieġ li tiġi żviluppata kooperazzjoni interreġjonali peress li din tippermetti l-ħolqien ta’ ktajjen tal-valur madwar l-UE;

| 42. | huwa konvint li l-kooperazzjoni interreġjonali ser toħloq sinerġiji bejn l-attivitajiet ekonomiċi u r-riżorsi li diġà ġew definiti fir-reġjuni b’tali mod li jiġi sfruttat aħjar il-potenzjal u tiġi evitata d-duplikazzjoni fl-investiment, bl-użu tal-fondi strutturali; |
| --- | --- |

42.

huwa konvint li l-kooperazzjoni interreġjonali ser toħloq sinerġiji bejn l-attivitajiet ekonomiċi u r-riżorsi li diġà ġew definiti fir-reġjuni b’tali mod li jiġi sfruttat aħjar il-potenzjal u tiġi evitata d-duplikazzjoni fl-investiment, bl-użu tal-fondi strutturali;

| 43. | iqis li huwa kruċjali li jkun hemm biżżejjed informazzjoni u kapaċità ta’ koordinazzjoni, u li r-riżultat ideali ta’ dan għandu jkun sistema perfetta u koerenti ta’ komplementarjetajiet, li telimina l-ineffiċjenzi li jirriżultaw mid-duplikazzjoni u s-sempliċi imitazzjoni; |
| --- | --- |

43.

iqis li huwa kruċjali li jkun hemm biżżejjed informazzjoni u kapaċità ta’ koordinazzjoni, u li r-riżultat ideali ta’ dan għandu jkun sistema perfetta u koerenti ta’ komplementarjetajiet, li telimina l-ineffiċjenzi li jirriżultaw mid-duplikazzjoni u s-sempliċi imitazzjoni;

| 44. | jilqa’ b’sodisfazzjon l-inizjattivi differenti tal-Kummissjoni Ewropea f’dan il-qasam, bħalma huma l-pjattaformi tematiċi, għalkemm jemmen li mill-bidu nett dawn l-inizjattivi jenħtieġ li jkunu akkumpanjati minn strumenti finanzjarji u għanijiet definiti sew, biex jiġi evitat ir-riskju ta’ inċertezza bejn il-parteċipanti, u biex tiġi evitata d-duplikazzjoni ma’ inizjattivi jew programmi oħra bħall-Komunità ta’ Konoxxenza u Innovazzjoni (KIC), l-ERA-NET, il-programmi ta’ raggruppamenti tal-COSME, proġetti fil-qafas ta’ Interreg Europe, eċċ.; |
| --- | --- |

44.

jilqa’ b’sodisfazzjon l-inizjattivi differenti tal-Kummissjoni Ewropea f’dan il-qasam, bħalma huma l-pjattaformi tematiċi, għalkemm jemmen li mill-bidu nett dawn l-inizjattivi jenħtieġ li jkunu akkumpanjati minn strumenti finanzjarji u għanijiet definiti sew, biex jiġi evitat ir-riskju ta’ inċertezza bejn il-parteċipanti, u biex tiġi evitata d-duplikazzjoni ma’ inizjattivi jew programmi oħra bħall-Komunità ta’ Konoxxenza u Innovazzjoni (KIC), l-ERA-NET, il-programmi ta’ raggruppamenti tal-COSME, proġetti fil-qafas ta’ Interreg Europe, eċċ.;

| 45. | huwa kritiku tal-fatt li l-istrumenti finanzjarji l-kbar iħallu barra proġetti fuq skala iżgħar u għadhom, minkejja l-ammonti kbar disponibbli b’mod partikolari taħt il-FEIS, insuffiċjenti biex jippermettu lill-SMEs jegħlbu l-fallimenti tas-suq u jiffaċilitaw l-aċċess għall-finanzjament tal-kreditu u tar-riskju; ta’ spiss huwa l-livell ta’ kumplessità, il-proċeduri li jieħdu ħafna żmien għat-tħejjija, it-twettiq u l-konklużjoni ta’ proġett fuq skala kbira ħafna u l-livelli baxxi ta’ tlestija tat-teknoloġija (’il bogħod minn redditu viżibbli fuq l-investiment) li jimpedixxu lill-atturi iżgħar milli jkunu involuti; |
| --- | --- |

45.

huwa kritiku tal-fatt li l-istrumenti finanzjarji l-kbar iħallu barra proġetti fuq skala iżgħar u għadhom, minkejja l-ammonti kbar disponibbli b’mod partikolari taħt il-FEIS, insuffiċjenti biex jippermettu lill-SMEs jegħlbu l-fallimenti tas-suq u jiffaċilitaw l-aċċess għall-finanzjament tal-kreditu u tar-riskju; ta’ spiss huwa l-livell ta’ kumplessità, il-proċeduri li jieħdu ħafna żmien għat-tħejjija, it-twettiq u l-konklużjoni ta’ proġett fuq skala kbira ħafna u l-livelli baxxi ta’ tlestija tat-teknoloġija (’il bogħod minn redditu viżibbli fuq l-investiment) li jimpedixxu lill-atturi iżgħar milli jkunu involuti;

| 46. | jenfasizza l-importanza li jiġu żviluppati l-pjattaformi tematiċi tal-Kummissjoni Ewropea u speċjalment l-opportunità li jipprovdu biex titrawwem il-kollaborazzjoni bejn il-partijiet interessati reġjonali. Bl-istess mod, jinnota li l-pjattaformi ta' kooperazzjoni interreġjonali msemmijin hawn fuq taw prova tal-importanza kruċjali tagħhom għall-implimentazzjoni, il-massimizzazzjoni tat-tkabbir ekonomiku u l-potenzjal tas-suq, b'mod partikolari f'termini tal-innovazzjoni mmexxija mill-industrija. Għalhekk, iqis li għandu jkun possibbli għal dawk ir-reġjuni li jixtiequ jippjanaw l-organizzazzjoni ta’ ċerti speċjalizzazzjonijiet fil-livell interreġjonali:






  — | fi ħdan l-istess pajjiż |
| --- | --- | --- |

46.

jenfasizza l-importanza li jiġu żviluppati l-pjattaformi tematiċi tal-Kummissjoni Ewropea u speċjalment l-opportunità li jipprovdu biex titrawwem il-kollaborazzjoni bejn il-partijiet interessati reġjonali. Bl-istess mod, jinnota li l-pjattaformi ta' kooperazzjoni interreġjonali msemmijin hawn fuq taw prova tal-importanza kruċjali tagħhom għall-implimentazzjoni, il-massimizzazzjoni tat-tkabbir ekonomiku u l-potenzjal tas-suq, b'mod partikolari f'termini tal-innovazzjoni mmexxija mill-industrija. Għalhekk, iqis li għandu jkun possibbli għal dawk ir-reġjuni li jixtiequ jippjanaw l-organizzazzjoni ta’ ċerti speċjalizzazzjonijiet fil-livell interreġjonali:

—

fi ħdan l-istess pajjiż

| — | fi ħdan gruppi transkonfinali |
| --- | --- |

—

fi ħdan gruppi transkonfinali

| — | fir-reġjuni ultraperiferiċi |
| --- | --- |

—

fir-reġjuni ultraperiferiċi

| — | f’żona integrata ta’ portijiet jew żona muntanjuża |
| --- | --- |

—

f’żona integrata ta’ portijiet jew żona muntanjuża

| — | fi ħdan netwerk Ewropew mingħajr kontinwità ġeografika (eż. l-industriji kulturali u kreattivi, is-servizzi marbuta mal-isfidi demografiċi jew l-inizjattiva Vanguard); |
| --- | --- |

—

fi ħdan netwerk Ewropew mingħajr kontinwità ġeografika (eż. l-industriji kulturali u kreattivi, is-servizzi marbuta mal-isfidi demografiċi jew l-inizjattiva Vanguard);

| 47. | iqis li l-RIS3 jenħtieġ li jinkoraġġixxu lir-reġjuni biex jaħdmu flimkien biex jiżviluppaw kooperazzjoni internazzjonali bejn ir-raggruppamenti fil-livell settorjali jew fis-segmenti tas-suq komuni, li jgħinu fit-tisħiħ tal-ktajjen tal-valur internazzjonali msemmija hawn fuq. Ir-rwol li jistgħu jaqdu r-raggruppamenti bħala pont bejn l-atturi ġewwa u barra r-reġjuni u bħala mezzi ta’ appoġġ tan-negozju għall-SMEs irid ikun rifless fil-politiki tal-UE; |
| --- | --- |

47.

iqis li l-RIS3 jenħtieġ li jinkoraġġixxu lir-reġjuni biex jaħdmu flimkien biex jiżviluppaw kooperazzjoni internazzjonali bejn ir-raggruppamenti fil-livell settorjali jew fis-segmenti tas-suq komuni, li jgħinu fit-tisħiħ tal-ktajjen tal-valur internazzjonali msemmija hawn fuq. Ir-rwol li jistgħu jaqdu r-raggruppamenti bħala pont bejn l-atturi ġewwa u barra r-reġjuni u bħala mezzi ta’ appoġġ tan-negozju għall-SMEs irid ikun rifless fil-politiki tal-UE;

| 48. | jiddispjaċih li l-qafas regolatorju attwali għall-użu interreġjonali u transnazzjonali tal-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej mhux qed jintuża b'mod sodisfaċenti mill-awtoritajiet nazzjonali u reġjonali. Dan japplika wkoll għall-implimentazzjoni ta' operazzjonijiet 'il barra miż-żona koperta mill-programm, li kważi qatt ma jiġu implimentati fil-prattika; |
| --- | --- |

48.

jiddispjaċih li l-qafas regolatorju attwali għall-użu interreġjonali u transnazzjonali tal-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej mhux qed jintuża b'mod sodisfaċenti mill-awtoritajiet nazzjonali u reġjonali. Dan japplika wkoll għall-implimentazzjoni ta' operazzjonijiet 'il barra miż-żona koperta mill-programm, li kważi qatt ma jiġu implimentati fil-prattika;

| 49. | jirrimarka li skont bosta studji, hemm ostakli sostanzjali li jxekklu l-użu tal-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej għall-kooperazzjoni interreġjonali u transnazzjonali, bħal nuqqas ta' riżorsi jew kapaċità amministrattiva, in-nuqqas ta' eżempji tal-aħjar prattika, l-inċertezza dwar kif dan għandu jsir, in-nuqqas ta' referenza u qafas metodoloġiku, in-nuqqas ta' ċarezza dwar l-objettivi, il-livelli asimmetriċi ta' kompetenza politika, l-ostakoli regolatorji u n-nuqqas ta' qafas finanzjarju biex ħidma bħal din tiġi ffaċilitata; |
| --- | --- |

49.

jirrimarka li skont bosta studji, hemm ostakli sostanzjali li jxekklu l-użu tal-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej għall-kooperazzjoni interreġjonali u transnazzjonali, bħal nuqqas ta' riżorsi jew kapaċità amministrattiva, in-nuqqas ta' eżempji tal-aħjar prattika, l-inċertezza dwar kif dan għandu jsir, in-nuqqas ta' referenza u qafas metodoloġiku, in-nuqqas ta' ċarezza dwar l-objettivi, il-livelli asimmetriċi ta' kompetenza politika, l-ostakoli regolatorji u n-nuqqas ta' qafas finanzjarju biex ħidma bħal din tiġi ffaċilitata;

| 50. | iqis, għalhekk, li l-qafas regolatorju attwali jillimita l-kooperazzjoni interreġjonali minflok ma jrawwimha. Għal dan il-għan, jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tappoġġja x-xogħol tan-netwerks tal-FEŻR u l-awtoritajiet maniġerjali tal-FSE b'assistenza tanġibbli, pereżempju fl-iskambju ta' informazzjoni u l-eliminazzjoni ta' inċertezzi dwar l-ammissibilità ta' miżuri ppjanati f'każijiet individwali speċifiċi, u biex toqgħod lura minn kwalunkwe interpretazzjoni restrittiva tal-qafas regolatorju eżistenti. Madankollu, jirrikonoxxi li xi ostakli sostanzjali mhumiex dovuti għall-insuffiċjenza tar-regolamentazzjoni attwali iżda għal nuqqas ta' kapaċità amministrattiva u livelli asimmetriċi ta' kompetenzi politiċi/amministrattivi/xjentifiċi; |
| --- | --- |

50.

iqis, għalhekk, li l-qafas regolatorju attwali jillimita l-kooperazzjoni interreġjonali minflok ma jrawwimha. Għal dan il-għan, jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tappoġġja x-xogħol tan-netwerks tal-FEŻR u l-awtoritajiet maniġerjali tal-FSE b'assistenza tanġibbli, pereżempju fl-iskambju ta' informazzjoni u l-eliminazzjoni ta' inċertezzi dwar l-ammissibilità ta' miżuri ppjanati f'każijiet individwali speċifiċi, u biex toqgħod lura minn kwalunkwe interpretazzjoni restrittiva tal-qafas regolatorju eżistenti. Madankollu, jirrikonoxxi li xi ostakli sostanzjali mhumiex dovuti għall-insuffiċjenza tar-regolamentazzjoni attwali iżda għal nuqqas ta' kapaċità amministrattiva u livelli asimmetriċi ta' kompetenzi politiċi/amministrattivi/xjentifiċi;

Qafas regolatorju u finanzjarju ġdid

| 51. | jemmen li l-S3s reġjonali jeħtieġ li jitqiesu b’mod effettiv fil-politiki Ewropej kollha, inkluż meta tiġi implimentata l-politika ta’ koeżjoni, u mhux biss meta jiġi implimentat il-FEŻR; |
| --- | --- |

51.

jemmen li l-S3s reġjonali jeħtieġ li jitqiesu b’mod effettiv fil-politiki Ewropej kollha, inkluż meta tiġi implimentata l-politika ta’ koeżjoni, u mhux biss meta jiġi implimentat il-FEŻR;

| 52. | iqis li jista' jkun problematiku li jitnedew politiki ġodda bl-użu tal-istess qafas regolatorju u finanzjarju, u għalhekk iqis li l-programmi jenħtieġ li jkollhom ċerta flessibbiltà b'tali mod li dawn ikunu jistgħu jniedu politiki ġodda b'aktar versatilità; |
| --- | --- |

52.

iqis li jista' jkun problematiku li jitnedew politiki ġodda bl-użu tal-istess qafas regolatorju u finanzjarju, u għalhekk iqis li l-programmi jenħtieġ li jkollhom ċerta flessibbiltà b'tali mod li dawn ikunu jistgħu jniedu politiki ġodda b'aktar versatilità;

| 53. | huwa tal-opinjoni li biex jibnu kooperazzjoni li tiffoka fuq l-RIS3, ir-reġjuni għandhom bżonn għodda sempliċi li tippermettilhom iqisu effettivament l-ispejjeż tan-netwerking u mhux biss dawk tal-proġetti operattivi ffinanjzati b’mod konġunt; |
| --- | --- |

53.

huwa tal-opinjoni li biex jibnu kooperazzjoni li tiffoka fuq l-RIS3, ir-reġjuni għandhom bżonn għodda sempliċi li tippermettilhom iqisu effettivament l-ispejjeż tan-netwerking u mhux biss dawk tal-proġetti operattivi ffinanjzati b’mod konġunt;

| 54. | jiċħad kull tentattiv biex terġa’ tiġi nazzjonalizzata l-politika ta’ koeżjoni wara l-2020 għaliex hi tibqa’ l-bażi għall-promozzjoni ta’ strateġiji ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti fir-reġjuni kollha fl-UE, u b’hekk jiġu pperikolati l-iżviluppi pożittivi li diġà huma fis-seħħ f’ħafna fil-livell reġjonali u lokali fil-perjodu ta’ finanzjament attwali; |
| --- | --- |

54.

jiċħad kull tentattiv biex terġa’ tiġi nazzjonalizzata l-politika ta’ koeżjoni wara l-2020 għaliex hi tibqa’ l-bażi għall-promozzjoni ta’ strateġiji ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti fir-reġjuni kollha fl-UE, u b’hekk jiġu pperikolati l-iżviluppi pożittivi li diġà huma fis-seħħ f’ħafna fil-livell reġjonali u lokali fil-perjodu ta’ finanzjament attwali;

| 55. | għalhekk jirrakkomanda:






  — | riforma tal-qafas regolatorju attwali, qabel tmiem il-perjodu 2014-2020, li tagħti spinta ġdida kemm lis-sinerġiji bejn il-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej u l-programmi kif ukoll lill-kooperazzjoni interreġjonali. Din ir-riforma tirrikjedi semplifikazzjoni u flessibbiltà akbar fil-ġestjoni tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej, permezz tal-applikazzjoni tal-metodi ssemplifikati ta’ ġustifikazzjoni, ibbażati pereżempju fuq il-kisba tal-għanijiet, l-użu ta’ spejjeż ta’ unità u miżuri oħrajn adatti aħjar għall-applikazzjoni effiċjenti tal-fondi għal speċjalizzazzjoni intelliġenti; |
| --- | --- | --- |

55.

għalhekk jirrakkomanda:

—

riforma tal-qafas regolatorju attwali, qabel tmiem il-perjodu 2014-2020, li tagħti spinta ġdida kemm lis-sinerġiji bejn il-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej u l-programmi kif ukoll lill-kooperazzjoni interreġjonali. Din ir-riforma tirrikjedi semplifikazzjoni u flessibbiltà akbar fil-ġestjoni tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej, permezz tal-applikazzjoni tal-metodi ssemplifikati ta’ ġustifikazzjoni, ibbażati pereżempju fuq il-kisba tal-għanijiet, l-użu ta’ spejjeż ta’ unità u miżuri oħrajn adatti aħjar għall-applikazzjoni effiċjenti tal-fondi għal speċjalizzazzjoni intelliġenti;

| — | it-tisħiħ tal-għanijiet tal-S3 dwar it-tkabbir inklużiv u sostenibbli u dwar il-ħolqien tal-impjiegi; |
| --- | --- |

—

it-tisħiħ tal-għanijiet tal-S3 dwar it-tkabbir inklużiv u sostenibbli u dwar il-ħolqien tal-impjiegi;

| — | qafas komuni indikattiv u flessibbli, fil-forma ta' rakkomandazzjoni, dwar l-RIS3, li jimla l-vojt attwali u n-nuqqas ta' koordinazzjoni fit-tfassil, l-abbozzar, l-implimentazzjoni, il-monitoraġġ u s-segwitu tal-RIS3. Abbażi tal-prinċipju tas-sussidjarjetà, id-dokument irid ikun flessibbli, ħaj u miftuħ, biex iħalli spazju sabiex jiddaħħlu niċeċ ġodda ta' speċjalizzazzjoni li qabel ma kinux jeżistu; |
| --- | --- |

—

qafas komuni indikattiv u flessibbli, fil-forma ta' rakkomandazzjoni, dwar l-RIS3, li jimla l-vojt attwali u n-nuqqas ta' koordinazzjoni fit-tfassil, l-abbozzar, l-implimentazzjoni, il-monitoraġġ u s-segwitu tal-RIS3. Abbażi tal-prinċipju tas-sussidjarjetà, id-dokument irid ikun flessibbli, ħaj u miftuħ, biex iħalli spazju sabiex jiddaħħlu niċeċ ġodda ta' speċjalizzazzjoni li qabel ma kinux jeżistu;

| — | b’mod urġenti jiġu pprovduti strumenti ta’ finanzjament adegwati ad hoc sabiex titrawwem il-kooperazzjoni interreġjonali. Dawn l-istrumenti jistgħu jikkonsistu f’kombinazzjonijiet ta’ finanzjament (inkluż t-taħlit ta’ għotjiet u self, u finanzjament pubbliku u privat f’livelli differenti) bl-użu innovattiv ta’ fondi li jappoġġjaw il-proġetti pilota mmirati lejn in-netwerks ta’ kooperazzjoni interreġjonali li jsawru l-kuntatt dirett mal-industrija u jkollhom impatt fuq is-suq; |
| --- | --- |

—

b’mod urġenti jiġu pprovduti strumenti ta’ finanzjament adegwati ad hoc sabiex titrawwem il-kooperazzjoni interreġjonali. Dawn l-istrumenti jistgħu jikkonsistu f’kombinazzjonijiet ta’ finanzjament (inkluż t-taħlit ta’ għotjiet u self, u finanzjament pubbliku u privat f’livelli differenti) bl-użu innovattiv ta’ fondi li jappoġġjaw il-proġetti pilota mmirati lejn in-netwerks ta’ kooperazzjoni interreġjonali li jsawru l-kuntatt dirett mal-industrija u jkollhom impatt fuq is-suq;

| — | fil-futur, l-Orizzont 2020 jenħtieġ li jipproponi approċċ territorjali li jorbot il-politika Ewropea tar-riċerka u l-innovazzjoni mal-RIS3, għalkemm tajjeb li wieħed jinnota li l-Orizzont 2020 jenħtieġ li jkompli jiġi ggwidat mill-prinċipju ta' eċċellenza; |
| --- | --- |

—

fil-futur, l-Orizzont 2020 jenħtieġ li jipproponi approċċ territorjali li jorbot il-politika Ewropea tar-riċerka u l-innovazzjoni mal-RIS3, għalkemm tajjeb li wieħed jinnota li l-Orizzont 2020 jenħtieġ li jkompli jiġi ggwidat mill-prinċipju ta' eċċellenza;

| — | dan l-approċċ territorjali għandu jqis id-diffikultajiet li jaffaċċjaw ċerti reġjuni, bħar-reġjuni ultraperiferiċi, biex jaġixxu bħala sħab fi proġetti minħabba li jinsabu 'l bogħod miċ-ċentri ekonomiċi u teknoloġiċi; |
| --- | --- |

—

dan l-approċċ territorjali għandu jqis id-diffikultajiet li jaffaċċjaw ċerti reġjuni, bħar-reġjuni ultraperiferiċi, biex jaġixxu bħala sħab fi proġetti minħabba li jinsabu 'l bogħod miċ-ċentri ekonomiċi u teknoloġiċi;

| — | għandu jinsilet it-tagħlim mill-proġetti pilota mwettqa mid-DĠ Regio fir-reġjuni inqas żviluppati, biex dawn ir-reġjuni jiġu appoġġjati b'mod effettiv fit-tnaqqis tad-distakk tal-innovazzjoni fl-UE; |
| --- | --- |

—

għandu jinsilet it-tagħlim mill-proġetti pilota mwettqa mid-DĠ Regio fir-reġjuni inqas żviluppati, biex dawn ir-reġjuni jiġu appoġġjati b'mod effettiv fit-tnaqqis tad-distakk tal-innovazzjoni fl-UE;

| — | it-twettiq ta' valutazzjoni ex ante bir-reqqa tal-impatt territorjali dwar l-integrazzjoni tal-istrateġija ta' speċjalizzazzjoni intelliġenti f'firxa ta' politiki tal-UE, bħar-riċerka (FP9), il-politika industrijali u l-politika ta' koeżjoni futura; |
| --- | --- |

—

it-twettiq ta' valutazzjoni ex ante bir-reqqa tal-impatt territorjali dwar l-integrazzjoni tal-istrateġija ta' speċjalizzazzjoni intelliġenti f'firxa ta' politiki tal-UE, bħar-riċerka (FP9), il-politika industrijali u l-politika ta' koeżjoni futura;

| — | allokazzjoni urġenti ta’ riżorsi lill-Interreg Europe, li r-reġjuni diġà huma familjari magħha, u li għas-snin li ġejjin hija l-għodda l-iżjed adatta biex jiġi appoġġjat in-netwerking relatat mal-RIS3; |
| --- | --- |

—

allokazzjoni urġenti ta’ riżorsi lill-Interreg Europe, li r-reġjuni diġà huma familjari magħha, u li għas-snin li ġejjin hija l-għodda l-iżjed adatta biex jiġi appoġġjat in-netwerking relatat mal-RIS3;

| — | jeħtieġ li l-implimentazzjoni tal-pjan Juncker tiffaċilita l-introduzzjoni ta’ pjattaformi reġjonali biex jiġu appoġġjati t-tfassil tal-proġett u l-finanzjament u biex b’hekk il-FEIS ikunu jistgħu jipprovdu għajnuna prattika lill-RIS3. Sabiex tiġi żgurata għażla responsabbli tal-proġetti, il-partijiet interessati involuti fil-valutazzjoni tal-proġetti jeħtiġilhom jirċievu informazzjoni komprensiva dwar l-appoġġ meħtieġ għall-awtoritajiet lokali u reġjonali u t-tħassib tagħhom. It-tisħiħ tal-assistenza teknika fil-livell reġjonali taħt il-FEIS hu prijorità assoluta; |
| --- | --- |

—

jeħtieġ li l-implimentazzjoni tal-pjan Juncker tiffaċilita l-introduzzjoni ta’ pjattaformi reġjonali biex jiġu appoġġjati t-tfassil tal-proġett u l-finanzjament u biex b’hekk il-FEIS ikunu jistgħu jipprovdu għajnuna prattika lill-RIS3. Sabiex tiġi żgurata għażla responsabbli tal-proġetti, il-partijiet interessati involuti fil-valutazzjoni tal-proġetti jeħtiġilhom jirċievu informazzjoni komprensiva dwar l-appoġġ meħtieġ għall-awtoritajiet lokali u reġjonali u t-tħassib tagħhom. It-tisħiħ tal-assistenza teknika fil-livell reġjonali taħt il-FEIS hu prijorità assoluta;

| — | il-parteċipazzjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni fil-ħidma tal-grupp ta' livell għoli sabiex jiġi massimizzat l-impatt tal-programmi tal-UE dwar ir-riċerka u l-innovazzjoni; |
| --- | --- |

—

il-parteċipazzjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni fil-ħidma tal-grupp ta' livell għoli sabiex jiġi massimizzat l-impatt tal-programmi tal-UE dwar ir-riċerka u l-innovazzjoni;

| 56. | jirrakkomanda li l-Kummissjoni Ewropea tistabbilixxi grupp ta’ ħidma bil-parteċipazzjoni attiva tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni, li jindirizza l-aspetti kollha li jistgħu jipprovdu l-kondizzjonalità ex ante msemmija hawn fuq tal-RIS3 b’aktar preċiżjoni u b’għanijiet u strumenti. |
| --- | --- |

56.

jirrakkomanda li l-Kummissjoni Ewropea tistabbilixxi grupp ta’ ħidma bil-parteċipazzjoni attiva tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni, li jindirizza l-aspetti kollha li jistgħu jipprovdu l-kondizzjonalità ex ante msemmija hawn fuq tal-RIS3 b’aktar preċiżjoni u b’għanijiet u strumenti.

Brussell, it-22 ta’ Marzu 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Markku MARKKULA

---

(1)  Dan jirreferi għall-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali jew reġjonali u l-partijiet ikkonċernati, bħall-universitajiet u istituzzjonijiet oħra ta’ edukazzjoni għolja, l-industrija kif ukoll l-imsieħba soċjali u ċ-ċittadini involuti fl-identifikazzjoni tal-opportunitajiet ta’ negozju.

1

(2)  Ara pereżempju, “Guidance document on monitoring and evaluation – European Regional Development Fund and Cohesion Fund” (Dokument ta’ gwida dwar il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni – Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali u l-Fond ta’ Koeżjoni), Kummissjoni Ewropea, 2014.

2

(3)  “Maximisation of synergies between European Structural and Investment Funds and other EU instruments to attain Europe 2020 Goals” (Massimizzazzjoni tas-sinerġiji bejn il-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej u strumenti oħra tal-UE sabiex jintlaħqu l-Għanijiet tal-Ewropa 2020), Parlament Ewropew, Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni, Ġunju 2016, IP/B/REGI/IC/2015-131.

3

---

| 17.8.2017 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 272/32 |
| --- | --- | --- | --- |

17.8.2017

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 272/32

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjun — Pjan ta’ Azzjoni dwar il-Qafas ta’ Sendai għat-Tnaqqis tar-Riskju ta’ Diżastri 2015-2030 — Approċċ għad-diżastri bbażat fuq ir-riskji għall-politiki kollha tal-UE

(2017/C 272/07)

| Relatur: | Adam Banaszak (PL/KRE), Viċi President tal-Assemblea Reġjonali ta' Kujawsko-Pomorskie |
| --- | --- |
| Dokument ta’ referenza: | Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni: Action Plan on the Sendai Framework for Disaster Risk Reduction 2015–2030 – A Disaster risk-informed approach for all EU policies (mhux disponibbli bil-Malti)
  SWD (2016) 205 final. |

Relatur:

Adam Banaszak (PL/KRE), Viċi President tal-Assemblea Reġjonali ta' Kujawsko-Pomorskie

Dokument ta’ referenza:

Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni: Action Plan on the Sendai Framework for Disaster Risk Reduction 2015–2030 – A Disaster risk-informed approach for all EU policies (mhux disponibbli bil-Malti)

SWD (2016) 205 final.

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI (KtR),

| 1. | jilqa’ d-dokument ta’ ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni dwar il-Pjan ta’ Azzjoni dwar il-Qafas ta’ Sendai għat-Tnaqqis tar-Riskju ta’ Diżastri 2015-2030, peress li dan speċifikament jenfasizza r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-appoġġ għall-isforzi tal-pajjiżi bil-għan li jnaqqsu r-riskji ta’ diżastri; |
| --- | --- |

1.

jilqa’ d-dokument ta’ ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni dwar il-Pjan ta’ Azzjoni dwar il-Qafas ta’ Sendai għat-Tnaqqis tar-Riskju ta’ Diżastri 2015-2030, peress li dan speċifikament jenfasizza r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-appoġġ għall-isforzi tal-pajjiżi bil-għan li jnaqqsu r-riskji ta’ diżastri;

| 2. | jenfasizza l-fatt li r-reżiljenza għad-diżastri hija waħda mill-aspetti ewlenin tal-iżvilupp sostenibbli; f'dan ir-rigward, jistieden lill-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea sabiex jiżguraw li dan il-prinċipju jkun wieħed mill-pilastri ċentrali tal-miżuri futuri tal-iżvilupp sostenibbli fl-Ewropa u jitqies fir-rigward tal-fondi u l-proġetti futuri tal-UE; |
| --- | --- |

2.

jenfasizza l-fatt li r-reżiljenza għad-diżastri hija waħda mill-aspetti ewlenin tal-iżvilupp sostenibbli; f'dan ir-rigward, jistieden lill-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea sabiex jiżguraw li dan il-prinċipju jkun wieħed mill-pilastri ċentrali tal-miżuri futuri tal-iżvilupp sostenibbli fl-Ewropa u jitqies fir-rigward tal-fondi u l-proġetti futuri tal-UE;

| 3. | jinnota li l-intensità u l-frekwenza tad-diżastri żdiedet b'mod sinifikanti matul l-aħħar deċennju. Kull sena għexieren ta’ eluf ta’ nies madwar id-dinja jitilfu ħajjithom minħabba diżastri naturali u l-ispejjeż diretti mġarrba mill-pajjiżi tal-UE jitilgħu għal għexieren ta’ biljuni ta' euro, bl-għadd ta’ mwiet b’tendenza li jkun ogħla fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw u t-telf ekonomiku akbar fl-ekonomiji żviluppati; |
| --- | --- |

3.

jinnota li l-intensità u l-frekwenza tad-diżastri żdiedet b'mod sinifikanti matul l-aħħar deċennju. Kull sena għexieren ta’ eluf ta’ nies madwar id-dinja jitilfu ħajjithom minħabba diżastri naturali u l-ispejjeż diretti mġarrba mill-pajjiżi tal-UE jitilgħu għal għexieren ta’ biljuni ta' euro, bl-għadd ta’ mwiet b’tendenza li jkun ogħla fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw u t-telf ekonomiku akbar fl-ekonomiji żviluppati;

| 4. | japprova l-appoġġ għall-istrateġiji u l-pjani tal-ġestjoni tar-riskji fil-livell nazzjonali, reġjonali u lokali li, fost l-oħrajn, għandhom l-għan li jistabbilixxu objettivi, punti ta' referenza u skedi ta' żmien, u jenfasizza l-bżonn tal-evalwazzjoni tal-istrateġiji u l-pjani eżistenti sabiex jiġu inklużi d-dispożizzjonijiet tal-Qafas ta’ Sendai; Għar-reġjuni tal-fruntiera, il-koordinazzjoni effettiva bejn tali strateġiji jew l-iżvilupp ta’ strateġiji transkonfinali konġunti huma essenzjali u għandhom jitħeġġu; |
| --- | --- |

4.

japprova l-appoġġ għall-istrateġiji u l-pjani tal-ġestjoni tar-riskji fil-livell nazzjonali, reġjonali u lokali li, fost l-oħrajn, għandhom l-għan li jistabbilixxu objettivi, punti ta' referenza u skedi ta' żmien, u jenfasizza l-bżonn tal-evalwazzjoni tal-istrateġiji u l-pjani eżistenti sabiex jiġu inklużi d-dispożizzjonijiet tal-Qafas ta’ Sendai; Għar-reġjuni tal-fruntiera, il-koordinazzjoni effettiva bejn tali strateġiji jew l-iżvilupp ta’ strateġiji transkonfinali konġunti huma essenzjali u għandhom jitħeġġu;

| 5. | jenfasizza li huwa aktar kosteffiċjenti li tinbena infrastruttura reżiljenti għad-diżastri milli strutturi modifikati mhux sikuri. L-UNISDR (Uffiċċju tan-Nazzjonijiet Uniti għat-Tnaqqis tar-Riskju tad-Diżastri) jistma li l-proporzjon ta’ spiża/benefiċċju huwa ta' 1:4; |
| --- | --- |

5.

jenfasizza li huwa aktar kosteffiċjenti li tinbena infrastruttura reżiljenti għad-diżastri milli strutturi modifikati mhux sikuri. L-UNISDR (Uffiċċju tan-Nazzjonijiet Uniti għat-Tnaqqis tar-Riskju tad-Diżastri) jistma li l-proporzjon ta’ spiża/benefiċċju huwa ta' 1:4;

| 6. | jirrikonoxxi l-urġenza li jintlaħqu l-miri ta’ prijorità għall-2020 stabbiliti mill-SDGs (1) (11b) u l-Qafas ta’ Sendai, sabiex jiżdied b’mod sostanzjali n-numru ta’ bliet u insedjamenti umani li jadottaw u jimplimentaw il-politiki u l-pjani integrati lejn l-inklużjoni, l-effiċjenza fl-użu tar-riżorsi, il-mitigazzjoni u l-adattament għat-tibdil fil-klima, ir-reżiljenza għad-diżastri, u sabiex, f’konformità mal-Qafas ta’ Sendai, tiġi żviluppata l-ġestjoni olistika tar-riskju ta’ diżastri fil-livelli kollha; |
| --- | --- |

6.

jirrikonoxxi l-urġenza li jintlaħqu l-miri ta’ prijorità għall-2020 stabbiliti mill-SDGs (1) (11b) u l-Qafas ta’ Sendai, sabiex jiżdied b’mod sostanzjali n-numru ta’ bliet u insedjamenti umani li jadottaw u jimplimentaw il-politiki u l-pjani integrati lejn l-inklużjoni, l-effiċjenza fl-użu tar-riżorsi, il-mitigazzjoni u l-adattament għat-tibdil fil-klima, ir-reżiljenza għad-diżastri, u sabiex, f’konformità mal-Qafas ta’ Sendai, tiġi żviluppata l-ġestjoni olistika tar-riskju ta’ diżastri fil-livelli kollha;

| 7. | jenfasizza li l-proġetti kollha tal-UE relatati mal-bini ta’ infrastruttura ġdida (kemm jekk implimentati permezz ta' fondi ta’ politika reġjonali kif ukoll permezz tal-Fond Ewropew għall-Investimenti Strateġiċi) għandhom ikunu reżiljenti għad-diżastri; jitlob li dan il-prinċipju jissemma b'mod espliċitu fir-regoli dwar kif jintużaw il-fondi; |
| --- | --- |

7.

jenfasizza li l-proġetti kollha tal-UE relatati mal-bini ta’ infrastruttura ġdida (kemm jekk implimentati permezz ta' fondi ta’ politika reġjonali kif ukoll permezz tal-Fond Ewropew għall-Investimenti Strateġiċi) għandhom ikunu reżiljenti għad-diżastri; jitlob li dan il-prinċipju jissemma b'mod espliċitu fir-regoli dwar kif jintużaw il-fondi;

| 8. | jiġbed l-attenzjoni għall-bżonn li jiġu allokati riżorsi finanzjarji adegwati għat-tnaqqis tar-riskju ta’ diżastri fil-livell lokali, reġjonali u nazzjonali. Il-protezzjoni ċivili spiss tingħata f’idejn il-gvernijiet lokali u reġjonali mingħajr biżżejjed fondi sabiex il-ħtiġijiet jiġu sodisfatti. L-awtoritajiet lokali u reġjonali jeħtieġu riżorsi u setgħat deċiżjonali xierqa. Għandhom jiġu allokati wkoll biżżejjed riżorsi għall-programmi li jappoġġjaw il-kooperazzjoni transkonfinali fil-qasam tat-tnaqqis tar-riskju ta’ diżastri u l-ġestjoni tal-kriżijiet; |
| --- | --- |

8.

jiġbed l-attenzjoni għall-bżonn li jiġu allokati riżorsi finanzjarji adegwati għat-tnaqqis tar-riskju ta’ diżastri fil-livell lokali, reġjonali u nazzjonali. Il-protezzjoni ċivili spiss tingħata f’idejn il-gvernijiet lokali u reġjonali mingħajr biżżejjed fondi sabiex il-ħtiġijiet jiġu sodisfatti. L-awtoritajiet lokali u reġjonali jeħtieġu riżorsi u setgħat deċiżjonali xierqa. Għandhom jiġu allokati wkoll biżżejjed riżorsi għall-programmi li jappoġġjaw il-kooperazzjoni transkonfinali fil-qasam tat-tnaqqis tar-riskju ta’ diżastri u l-ġestjoni tal-kriżijiet;

| 9. | jappoġġja bil-qawwa l-proposta tal-Kummissjoni Ewropea tat-30 ta’ Novembru 2016 (COM (2016) 778) li tkun tippermetti solidarjetà aktar b’saħħitha mill-UE fir-rispons għal diżastri naturali maġġuri jew reġjonali; jappella għal reviżjoni tad-definizzjoni tad-diżastri naturali reġjonali jew kbar taħt ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2012/2002 li jistabbilixxi l-Fond ta’ Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea, ikkwotat fil-proposta tal-Kummissjoni; jindika li l-livelli limiti għal diżastri kbar stabbiliti fid-definizzjoni – ħsara ta’ aktar minn EUR 3 biljun jew aktar minn 0,6 % tal-PDG tal-istat ikkonċernat – huma għoljin wisq u jikkostitwixxu ostaklu, speċjalment għar-reġjuni iżgħar u anqas żviluppati li ta’ spiss ikunu jeħtieġu jieħdu l-appoġġ finanzjarju; |
| --- | --- |

9.

jappoġġja bil-qawwa l-proposta tal-Kummissjoni Ewropea tat-30 ta’ Novembru 2016 (COM (2016) 778) li tkun tippermetti solidarjetà aktar b’saħħitha mill-UE fir-rispons għal diżastri naturali maġġuri jew reġjonali; jappella għal reviżjoni tad-definizzjoni tad-diżastri naturali reġjonali jew kbar taħt ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2012/2002 li jistabbilixxi l-Fond ta’ Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea, ikkwotat fil-proposta tal-Kummissjoni; jindika li l-livelli limiti għal diżastri kbar stabbiliti fid-definizzjoni – ħsara ta’ aktar minn EUR 3 biljun jew aktar minn 0,6 % tal-PDG tal-istat ikkonċernat – huma għoljin wisq u jikkostitwixxu ostaklu, speċjalment għar-reġjuni iżgħar u anqas żviluppati li ta’ spiss ikunu jeħtieġu jieħdu l-appoġġ finanzjarju;

| 10. | jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jaqdu rwol ewlieni fil-ġestjoni tar-riskju ta’ diżastri u l-ġestjoni tad-diżastri, u jieħu nota tar-rwol u l-importanza tal-pjattaformi lokali u reġjonali biex inaqqsu r-riskju ta’ diżastri u l-parti leġittima li huma jaqdu f'dan il-proċess; |
| --- | --- |

10.

jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jaqdu rwol ewlieni fil-ġestjoni tar-riskju ta’ diżastri u l-ġestjoni tad-diżastri, u jieħu nota tar-rwol u l-importanza tal-pjattaformi lokali u reġjonali biex inaqqsu r-riskju ta’ diżastri u l-parti leġittima li huma jaqdu f'dan il-proċess;

| 11. | jinnota li l-ottimizzazzjoni tal-ġestjoni tar-riskju tiddependi fuq il-kooperazzjoni bejn il-gvern lokali u partijiet interessati nazzjonali, min-naħa waħda, u l-partijiet interessati privati, min-naħa l-oħra, inklużi kumpaniji oħra ta’ assigurazzjoni; |
| --- | --- |

11.

jinnota li l-ottimizzazzjoni tal-ġestjoni tar-riskju tiddependi fuq il-kooperazzjoni bejn il-gvern lokali u partijiet interessati nazzjonali, min-naħa waħda, u l-partijiet interessati privati, min-naħa l-oħra, inklużi kumpaniji oħra ta’ assigurazzjoni;

| 12. | fl-istess ħin, jinnota li s-sitwazzjoni ġeostrateġika ta’ xi reġjuni, bħal dik tar-reġjuni ultraperiferiċi, tagħmilhom atturi mexxejja Ewropej għal azzjoni urġenti lil hinn mill-fruntieri tal-UE, iżda wkoll għall-prevenzjoni tar-riskji; |
| --- | --- |

12.

fl-istess ħin, jinnota li s-sitwazzjoni ġeostrateġika ta’ xi reġjuni, bħal dik tar-reġjuni ultraperiferiċi, tagħmilhom atturi mexxejja Ewropej għal azzjoni urġenti lil hinn mill-fruntieri tal-UE, iżda wkoll għall-prevenzjoni tar-riskji;

| 13. | id-diżastri ma għandhomx fruntieri nazzjonali jew reġjonali, u għalhekk jinħtieġ li jiġi stabbilit protokoll għal azzjoni koordinata f’każ ta’ diżastri li jaffettwaw żewġ Stati jew aktar. Il-koordinazzjoni hija vitali, speċjalment f’sitwazzjonijiet fejn fost dawk affettwati ikun hemm pajjiżi terzi; |
| --- | --- |

13.

id-diżastri ma għandhomx fruntieri nazzjonali jew reġjonali, u għalhekk jinħtieġ li jiġi stabbilit protokoll għal azzjoni koordinata f’każ ta’ diżastri li jaffettwaw żewġ Stati jew aktar. Il-koordinazzjoni hija vitali, speċjalment f’sitwazzjonijiet fejn fost dawk affettwati ikun hemm pajjiżi terzi;

| 14. | jirrikonoxxi li l-kwistjoni tad-diżastri naturali tifforma parti integrali mill-attivitajiet immirati lejn l-indirizzar tal-impatt tat-tibdil fil-klima, u ż-żewġ oqsma għandhom jiġu eżaminati flimkien; jissuġġerixxi li l-Patt tas-Sindki l-ġdid għall-Klima u l-Enerġija iżid l-attività tiegħu f’dan il-qasam u jipprovdi aktar appoġġ għall-adattament għall-klima li jibni wkoll reżiljenza fil-livell lokali; itenni l-appoġġ tiegħu għall-Patt u anke għall-kampanja tal-Uffiċċju tan-Nazzjonijiet Uniti għat-Tnaqqis tar-Riskji ta’ Diżastri dwar “Nagħmlu Bliet Reżiljenti”. Sabiex tingħata għajnuna biex tinġibed l-attenzjoni tal-bliet u r-reġjuni għall-kampanja “Nagħmlu Bliet Reżiljenti”, jissuġġerixxi li jinħatru Ambaxxaturi ta’ Bliet Reżiljenti, li jkunu jistgħu jibbenefikaw mill-appoġġ tal-KtR; |
| --- | --- |

14.

jirrikonoxxi li l-kwistjoni tad-diżastri naturali tifforma parti integrali mill-attivitajiet immirati lejn l-indirizzar tal-impatt tat-tibdil fil-klima, u ż-żewġ oqsma għandhom jiġu eżaminati flimkien; jissuġġerixxi li l-Patt tas-Sindki l-ġdid għall-Klima u l-Enerġija iżid l-attività tiegħu f’dan il-qasam u jipprovdi aktar appoġġ għall-adattament għall-klima li jibni wkoll reżiljenza fil-livell lokali; itenni l-appoġġ tiegħu għall-Patt u anke għall-kampanja tal-Uffiċċju tan-Nazzjonijiet Uniti għat-Tnaqqis tar-Riskji ta’ Diżastri dwar “Nagħmlu Bliet Reżiljenti”. Sabiex tingħata għajnuna biex tinġibed l-attenzjoni tal-bliet u r-reġjuni għall-kampanja “Nagħmlu Bliet Reżiljenti”, jissuġġerixxi li jinħatru Ambaxxaturi ta’ Bliet Reżiljenti, li jkunu jistgħu jibbenefikaw mill-appoġġ tal-KtR;

| 15. | jilqa’ r-referenza magħmula fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni COM (2016) 739, ippubblikata f'Novembru 2016, dwar il-ħtieġa li jitqies it-tnaqqis tar-riskju ta’ diżastri naturali, iżda jinnota b’dispjaċir li dan id-dokument jonqos milli jenfasizza li r-reżiljenza għad-diżastri hija waħda mis-sisien tal-iżvilupp sostenibbli fl-Unjoni Ewropea (2); |
| --- | --- |

15.

jilqa’ r-referenza magħmula fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni COM (2016) 739, ippubblikata f'Novembru 2016, dwar il-ħtieġa li jitqies it-tnaqqis tar-riskju ta’ diżastri naturali, iżda jinnota b’dispjaċir li dan id-dokument jonqos milli jenfasizza li r-reżiljenza għad-diżastri hija waħda mis-sisien tal-iżvilupp sostenibbli fl-Unjoni Ewropea (2);

Nifmhu r-riskju ta’ diżastri

| 16. | jenfasizza d-dmir morali li jiġi żgurat li l-proġetti tal-UE ma jqiegħdux il-ħajja tal-bniedem f'riskju billi jiffinanzjaw proġetti ta’ infrastruttura li jistgħu ma jkunux reżiljenti għad-diżastri; barra minn hekk, jenfasizza li huwa aktar effettiv finanzjarjament li tinbena infrastruttura reżiljenti għad-diżastru milli tiġi rinnovata infrastruttura li ma tikkonformax mal-istandards tas-sikurezza; |
| --- | --- |

16.

jenfasizza d-dmir morali li jiġi żgurat li l-proġetti tal-UE ma jqiegħdux il-ħajja tal-bniedem f'riskju billi jiffinanzjaw proġetti ta’ infrastruttura li jistgħu ma jkunux reżiljenti għad-diżastri; barra minn hekk, jenfasizza li huwa aktar effettiv finanzjarjament li tinbena infrastruttura reżiljenti għad-diżastru milli tiġi rinnovata infrastruttura li ma tikkonformax mal-istandards tas-sikurezza;

| 17. | jilqa’ r-riforma reċenti tal-Fond ta’ Solidarjetà tal-UE (FSUE), il-mekkaniżmu finanzjarju tal-UE biex tipprovdi appoġġ fil-każ ta’ diżastru enormi u l-għodda ewlenija tal-UE biex tirrispondi għad-diżastri naturali; jissottolinja l-importanza tal-FSUE bħala strument biex jirrispondi għad-diżastri naturali l-kbar u jesprimi s-solidarjetà Ewropea għar-reġjuni milqutin fl-Ewropa; jilqa’ b’sodisfazzjon li konformi mar-rakkomandazzjonijiet tal-KtR, il-Fond jista’ jintuża biex tinbena r-reżiljenza kontra d-diżastri fl-infrastruttura affettwata. Filwaqt li jilqa’ l-estensjoni tal-iskadenzi tad-data għall-użu tiegħu, jenfasizza li skadenza ta’ sentejn tkun tippermetti b’mod aħjar l-użu effettiv tal-Fond (3); barra minn hekk jikkunsidra li l-mekkaniżmu ta’ appoġġ finanzjarju għandu jistabbilixxi limiti inferjuri li jippermettu l-aċċess għall-istess mekkaniżmu minn entitajiet kemm reġjonali kif ukoll lokali; |
| --- | --- |

17.

jilqa’ r-riforma reċenti tal-Fond ta’ Solidarjetà tal-UE (FSUE), il-mekkaniżmu finanzjarju tal-UE biex tipprovdi appoġġ fil-każ ta’ diżastru enormi u l-għodda ewlenija tal-UE biex tirrispondi għad-diżastri naturali; jissottolinja l-importanza tal-FSUE bħala strument biex jirrispondi għad-diżastri naturali l-kbar u jesprimi s-solidarjetà Ewropea għar-reġjuni milqutin fl-Ewropa; jilqa’ b’sodisfazzjon li konformi mar-rakkomandazzjonijiet tal-KtR, il-Fond jista’ jintuża biex tinbena r-reżiljenza kontra d-diżastri fl-infrastruttura affettwata. Filwaqt li jilqa’ l-estensjoni tal-iskadenzi tad-data għall-użu tiegħu, jenfasizza li skadenza ta’ sentejn tkun tippermetti b’mod aħjar l-użu effettiv tal-Fond (3); barra minn hekk jikkunsidra li l-mekkaniżmu ta’ appoġġ finanzjarju għandu jistabbilixxi limiti inferjuri li jippermettu l-aċċess għall-istess mekkaniżmu minn entitajiet kemm reġjonali kif ukoll lokali;

| 18. | fil-każ tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp tinħtieġ sensibilizzazzjoni dwar il-fatt li t-tħejjija u r-rispons f’każijiet ta’ emerġenza huma responsabbiltà tal-awtoritajiet u tal-popolazzjoni; |
| --- | --- |

18.

fil-każ tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp tinħtieġ sensibilizzazzjoni dwar il-fatt li t-tħejjija u r-rispons f’każijiet ta’ emerġenza huma responsabbiltà tal-awtoritajiet u tal-popolazzjoni;

| 19. | jappoġġja l-approċċ trasversali tal-pjan ta’ azzjoni tal-KE, li jippermetti l-integrazzjoni tal-għanijiet tal-Qafas ta’ Sendai fil-politiki l-oħra tal-UE, biex b'hekk jonqos id-distakk bejn il-Qafas ta’ Sendai globali u l-Mekkaniżmu tal-UE għall-Protezzjoni Ċivili; |
| --- | --- |

19.

jappoġġja l-approċċ trasversali tal-pjan ta’ azzjoni tal-KE, li jippermetti l-integrazzjoni tal-għanijiet tal-Qafas ta’ Sendai fil-politiki l-oħra tal-UE, biex b'hekk jonqos id-distakk bejn il-Qafas ta’ Sendai globali u l-Mekkaniżmu tal-UE għall-Protezzjoni Ċivili;

| 20. | jinnota li l-pjan ta’ azzjoni tal-KE jqis il-kontribut tal-politiki u l-prattiki kollha tal-UE, u mhux biss il-politika dwar il-protezzjoni ċivili, biex jintlaħqu l-prijoritajiet miftiehma fit-Tielet Konferenza Dinjija tan-NU dwar it-Tnaqqis tar-Riskju ta’ Diżastri; |
| --- | --- |

20.

jinnota li l-pjan ta’ azzjoni tal-KE jqis il-kontribut tal-politiki u l-prattiki kollha tal-UE, u mhux biss il-politika dwar il-protezzjoni ċivili, biex jintlaħqu l-prijoritajiet miftiehma fit-Tielet Konferenza Dinjija tan-NU dwar it-Tnaqqis tar-Riskju ta’ Diżastri;

| 21. | jirrikonoxxi li l-bażi ta’ approċċ pro-attiv, aktar milli reattiv, għat-tfassil tal-politika infurmata mir-riskju ta' diżastri hija l-ħolqien ta’ pjani ta’ azzjoni ta’ ħames snin, li għandhom ikunu immirati biex jinvolvu lis-soċjetà kollha u jippromovu u jtejbu l-għarfien dwar ir-riskji, l-investimenti relatati mar-riskji u t-tħejjija għad-diżastri u r-reżiljenza, u jsaħħu l-prijoritajiet tal-UE fl-oqsma tal-kompetittività, tar-riċerka u l-innovazzjoni, u jappoġġjaw l-iżvilupp sostenibbli reżiljenti; filwaqt li jiġu promossi l-użu ta’ teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni, l-ICT u n-netwerks ta’ twissija bikrija awtomatika, ibbażati fuq l-identifikazzjoni bikrija, il-komunikazzjoni immedjata u l-protokolli ta’ intervenzjoni proattiva; |
| --- | --- |

21.

jirrikonoxxi li l-bażi ta’ approċċ pro-attiv, aktar milli reattiv, għat-tfassil tal-politika infurmata mir-riskju ta' diżastri hija l-ħolqien ta’ pjani ta’ azzjoni ta’ ħames snin, li għandhom ikunu immirati biex jinvolvu lis-soċjetà kollha u jippromovu u jtejbu l-għarfien dwar ir-riskji, l-investimenti relatati mar-riskji u t-tħejjija għad-diżastri u r-reżiljenza, u jsaħħu l-prijoritajiet tal-UE fl-oqsma tal-kompetittività, tar-riċerka u l-innovazzjoni, u jappoġġjaw l-iżvilupp sostenibbli reżiljenti; filwaqt li jiġu promossi l-użu ta’ teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni, l-ICT u n-netwerks ta’ twissija bikrija awtomatika, ibbażati fuq l-identifikazzjoni bikrija, il-komunikazzjoni immedjata u l-protokolli ta’ intervenzjoni proattiva;

| 22. | jinnota li l-proġetti appoġġati u implimentati bħala parti mill-pjan jistgħu jgħinu biex jinħolqu sinerġiji bejn it-tnaqqis tar-riskju ta’ diżastri u l-istrateġiji tal-bidla fil-klima, u jgħinu biex isaħħu l-kapaċitajiet tal-bliet biex jindirizzaw ir-riskji ta’ diżastru; |
| --- | --- |

22.

jinnota li l-proġetti appoġġati u implimentati bħala parti mill-pjan jistgħu jgħinu biex jinħolqu sinerġiji bejn it-tnaqqis tar-riskju ta’ diżastri u l-istrateġiji tal-bidla fil-klima, u jgħinu biex isaħħu l-kapaċitajiet tal-bliet biex jindirizzaw ir-riskji ta’ diżastru;

| 23. | jirrakkomanda t-tfassil ta’ pjani t’azzjoni f’konformità ma’ ftehimiet u proċessi oħra internazzjonali konklużi jew implimentati fl-2015 u fl-2016, li jinkludu l-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli, l-Aġenda ta’ Azzjoni ta’ Addis Ababa dwar il-Finanzjament għall-Iżvilupp, il-Ftehim ta’ Pariġi dwar it-Tibdil fil-Klima, is-Summit Umanitarju Dinji u l-Aġenda Urbana Ġdida; |
| --- | --- |

23.

jirrakkomanda t-tfassil ta’ pjani t’azzjoni f’konformità ma’ ftehimiet u proċessi oħra internazzjonali konklużi jew implimentati fl-2015 u fl-2016, li jinkludu l-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli, l-Aġenda ta’ Azzjoni ta’ Addis Ababa dwar il-Finanzjament għall-Iżvilupp, il-Ftehim ta’ Pariġi dwar it-Tibdil fil-Klima, is-Summit Umanitarju Dinji u l-Aġenda Urbana Ġdida;

| 24. | jenfasizza r-rwol importanti tal-kooperazzjoni mas-settur privat fir-rigward tal-ġbir u l-qsim tad-data dwar it-telf u l-ħsara, u tat-tisħiħ tar-rabtiet bejn l-istrateġiji għall-ġestjoni tar-riskju ta’ diżastri, l-adattament għat-tibdil fil-klima u l-bijodiversità; |
| --- | --- |

24.

jenfasizza r-rwol importanti tal-kooperazzjoni mas-settur privat fir-rigward tal-ġbir u l-qsim tad-data dwar it-telf u l-ħsara, u tat-tisħiħ tar-rabtiet bejn l-istrateġiji għall-ġestjoni tar-riskju ta’ diżastri, l-adattament għat-tibdil fil-klima u l-bijodiversità;

| 25. | jenfasizza l-importanza li jiġi żgurat li l-istrumenti finanzjarji kollha tal-UE jippromovu l-investimenti bbażati fuq ir-reżiljenza għar-riskju, u jenfasizza l-appoġġ għal sistemi ta’ twissija bikrija, għal miżuri li jtejbu t-teknoloġiji skaduti għall-komunikazzjoni bejn is-sistemi ta’ protezzjoni ċivili u t-twissijiet lill-pubbliku, u għal approċċ ta’ “rikostruzzjoni aħjar” wara d-diżastri; |
| --- | --- |

25.

jenfasizza l-importanza li jiġi żgurat li l-istrumenti finanzjarji kollha tal-UE jippromovu l-investimenti bbażati fuq ir-reżiljenza għar-riskju, u jenfasizza l-appoġġ għal sistemi ta’ twissija bikrija, għal miżuri li jtejbu t-teknoloġiji skaduti għall-komunikazzjoni bejn is-sistemi ta’ protezzjoni ċivili u t-twissijiet lill-pubbliku, u għal approċċ ta’ “rikostruzzjoni aħjar” wara d-diżastri;

L-awtoritajiet lokali u reġjonali bħala msieħba ewlenin fil-mitigazzjoni tad-diżastri

| 26. | jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom responsabbiltà istituzzjonali u politika biex jipproteġu lill-pubbliku u huma l-ewwel linja ta’ rispons f'sitwazzjonijiet ta' kriżi, li jiżguraw servizzi bażiċi u jissorveljaw u jimmaniġġjaw id-diżastri hekk kif iseħħu. Huma responsabbli mill-prevenzjoni, l-organizzazzjoni ta’ operazzjoni ta’ rispons u ta’ salvataġġ immedjati u, aktar importanti, huma għandhom l-għarfien dettaljat taż-żona lokali u l-komunità; l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma responsabbli wkoll għall-ħidma ta’ rikostruzzjoni sussegwenti; |
| --- | --- |

26.

jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom responsabbiltà istituzzjonali u politika biex jipproteġu lill-pubbliku u huma l-ewwel linja ta’ rispons f'sitwazzjonijiet ta' kriżi, li jiżguraw servizzi bażiċi u jissorveljaw u jimmaniġġjaw id-diżastri hekk kif iseħħu. Huma responsabbli mill-prevenzjoni, l-organizzazzjoni ta’ operazzjoni ta’ rispons u ta’ salvataġġ immedjati u, aktar importanti, huma għandhom l-għarfien dettaljat taż-żona lokali u l-komunità; l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma responsabbli wkoll għall-ħidma ta’ rikostruzzjoni sussegwenti;

| 27. | jirrimarka li l-awtoritajiet lokali u reġjonali ta’ spiss urew impenn tremend biex jitnaqqsu r-riskji tad-diżastri, pereżempju billi jgħinu biex ifasslu valutazzjonijiet tar-riskju u pjani ta’ ġestjoni tar-riskju, kif enfasizzat l-Opinjoni tal-KtR dwar il-Mekkaniżmu tal-UE għall-Protezzjoni Ċivili (4); |
| --- | --- |

27.

jirrimarka li l-awtoritajiet lokali u reġjonali ta’ spiss urew impenn tremend biex jitnaqqsu r-riskji tad-diżastri, pereżempju billi jgħinu biex ifasslu valutazzjonijiet tar-riskju u pjani ta’ ġestjoni tar-riskju, kif enfasizzat l-Opinjoni tal-KtR dwar il-Mekkaniżmu tal-UE għall-Protezzjoni Ċivili (4);

| 28. | jissottolinja l-importanza tal-iżvilupp tal-kooperazzjoni interreġjonali sabiex ikun hemm prevenzjoni mir-riskji ta’ diżastri, b’mod partikolari fil-politika relatata mal-protezzjoni ċivili; iqis li l-Kummissjoni tista’ tikkontribwixxi, permezz tat-titjib tal-koordinazzjoni bejn ir-reġjuni, biex il-kooperazzjoni ssir aktar effiċjenti u effikaċi, filwaqt li tistabbilixxi standards għall-mudelli u t-teknoloġija użati minn dawn il-bliet u r-reġjuni biex itejbu r-rispons għall-emerġenzi li jseħħu lil hinn mill-fruntieri jew il-kapaċità tal-unità amministrattiva; |
| --- | --- |

28.

jissottolinja l-importanza tal-iżvilupp tal-kooperazzjoni interreġjonali sabiex ikun hemm prevenzjoni mir-riskji ta’ diżastri, b’mod partikolari fil-politika relatata mal-protezzjoni ċivili; iqis li l-Kummissjoni tista’ tikkontribwixxi, permezz tat-titjib tal-koordinazzjoni bejn ir-reġjuni, biex il-kooperazzjoni ssir aktar effiċjenti u effikaċi, filwaqt li tistabbilixxi standards għall-mudelli u t-teknoloġija użati minn dawn il-bliet u r-reġjuni biex itejbu r-rispons għall-emerġenzi li jseħħu lil hinn mill-fruntieri jew il-kapaċità tal-unità amministrattiva;

| 29. | jinnota li bażi ta’ kooperazzjoni oħra mixtieqa f'dan il-qasam hija l-iżvilupp ta’ sħubija pubblika-privata għat-tnaqqis tar-riskju ta’ diżastri u l-adozzjoni ta’ miżuri biex jinkoraġġixxu lis-settur privat jifhem ir-riskji lokali u jsir parti interessata fil-politiki futuri għat-tnaqqis tar-riskju ta’ diżastri, pereżempju billi l-provvista tal-assigurazzjoni testiġi estiża; itenni t-tħassib tiegħu li b'riżultat ta’ riskji dejjem jiżdiedu, l-assigurazzjoni tista’ ma tibqax disponibbli jew ma tkunx affordabbli f’ċerti żoni u dan iħalli lill-awtoritajiet pubbliċi potenzjalment esposti ħafna mil-lat finanzjarju. Jenfasizza li l-ġbir komuni tar-riskji huwa alternattiva li għandha tiġi kkunsidrata, u jappella sabiex tiġi mistħarrġa l-fattibilità ta’ skema obbligatorja ta’ assigurazzjoni kontra d-diżastri naturali (5); |
| --- | --- |

29.

jinnota li bażi ta’ kooperazzjoni oħra mixtieqa f'dan il-qasam hija l-iżvilupp ta’ sħubija pubblika-privata għat-tnaqqis tar-riskju ta’ diżastri u l-adozzjoni ta’ miżuri biex jinkoraġġixxu lis-settur privat jifhem ir-riskji lokali u jsir parti interessata fil-politiki futuri għat-tnaqqis tar-riskju ta’ diżastri, pereżempju billi l-provvista tal-assigurazzjoni testiġi estiża; itenni t-tħassib tiegħu li b'riżultat ta’ riskji dejjem jiżdiedu, l-assigurazzjoni tista’ ma tibqax disponibbli jew ma tkunx affordabbli f’ċerti żoni u dan iħalli lill-awtoritajiet pubbliċi potenzjalment esposti ħafna mil-lat finanzjarju. Jenfasizza li l-ġbir komuni tar-riskji huwa alternattiva li għandha tiġi kkunsidrata, u jappella sabiex tiġi mistħarrġa l-fattibilità ta’ skema obbligatorja ta’ assigurazzjoni kontra d-diżastri naturali (5);

| 30. | jemmen li l-isforzi biex jintużaw bis-sħiħ it-teknoloġija ċellulari, l-internet u l-midja soċjali fil-komunikazzjoni ta' informazzjoni dwar id-diżastri huma leġittimi, speċjalment it-tisħiħ tat-teknoloġija ta’ lokalizzazzjoni avvanzata ta' emerġenza (AML) li tippermetti l-lokalizzazzjoni immedjata ta’ telefonata fuq in-numru ta’ emerġenza Ewropew 112; l-użu ta' dawn it-teknoloġiji huwa importanti wkoll biex jiġu żviluppati kampanji ta' prevenzjoni ta' diżastri u ta' taħriġ għad-diżastri; |
| --- | --- |

30.

jemmen li l-isforzi biex jintużaw bis-sħiħ it-teknoloġija ċellulari, l-internet u l-midja soċjali fil-komunikazzjoni ta' informazzjoni dwar id-diżastri huma leġittimi, speċjalment it-tisħiħ tat-teknoloġija ta’ lokalizzazzjoni avvanzata ta' emerġenza (AML) li tippermetti l-lokalizzazzjoni immedjata ta’ telefonata fuq in-numru ta’ emerġenza Ewropew 112; l-użu ta' dawn it-teknoloġiji huwa importanti wkoll biex jiġu żviluppati kampanji ta' prevenzjoni ta' diżastri u ta' taħriġ għad-diżastri;

| 31. | jitlob għal politika effettiva ta’ informazzjoni f’każ ta’ diżastri, li tista’ tgħin fil-prevenzjoni ta’ ħsara fil-każ ta’ rikorrenzi jew avvenimenti simili prevedibbli; barra minn hekk, jemmen li huwa kruċjali li jinħataw protezzjoni u għajnuna materjali u psikoloġika għall-vittmi, il-membri tal-familja, il-persuni li jintervjenu u persuni oħrajn affettwati f’każ ta’ diżastri; |
| --- | --- |

31.

jitlob għal politika effettiva ta’ informazzjoni f’każ ta’ diżastri, li tista’ tgħin fil-prevenzjoni ta’ ħsara fil-każ ta’ rikorrenzi jew avvenimenti simili prevedibbli; barra minn hekk, jemmen li huwa kruċjali li jinħataw protezzjoni u għajnuna materjali u psikoloġika għall-vittmi, il-membri tal-familja, il-persuni li jintervjenu u persuni oħrajn affettwati f’każ ta’ diżastri;

| 32. | jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jeħtieġu għarfien, għodod, kapaċità u riżorsi biex jissodisfaw l-obbligi tagħhom kif speċifikati fl-Opinjoni tal-KtR dwar il-Qafas ta' Hyogo għal Azzjoni wara l-2015; fl-istess ħin, jenfasizza li, filwaqt li l-awtoritajiet lokali huma responsabbli għal firxa wiesgħa ta’ infrastruttura kritika, l-investimenti biex jagħmluhom aktar adattabbli għar-riskju ta’ diżastri mhumiex viżibbli ħafna, investimenti bħal dawn spiss huma traskurati jew tiġi mfixxkla l-implimentazzjoni tagħhom (6); |
| --- | --- |

32.

jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jeħtieġu għarfien, għodod, kapaċità u riżorsi biex jissodisfaw l-obbligi tagħhom kif speċifikati fl-Opinjoni tal-KtR dwar il-Qafas ta' Hyogo għal Azzjoni wara l-2015; fl-istess ħin, jenfasizza li, filwaqt li l-awtoritajiet lokali huma responsabbli għal firxa wiesgħa ta’ infrastruttura kritika, l-investimenti biex jagħmluhom aktar adattabbli għar-riskju ta’ diżastri mhumiex viżibbli ħafna, investimenti bħal dawn spiss huma traskurati jew tiġi mfixxkla l-implimentazzjoni tagħhom (6);

| 33. | jitlob li jittieħdu passi biex titqajjem kuxjenza pubblika, fost l-oħrajn, billi titwettaq riċerka dwar il-ġestjoni tar-riskju ta’ diżastri. Huwa rakkomandat li jsir mezz biex ir-residenti taż-żoni fil-periklu jsiru konxji mill-ħtieġa li juru solidarjetà mar-residenti taż-żoni suxxettibbli għal diżastri. Bħalissa ftit hemm għarfien ta’ kif ir-riskji jistgħu jeskalaw; |
| --- | --- |

33.

jitlob li jittieħdu passi biex titqajjem kuxjenza pubblika, fost l-oħrajn, billi titwettaq riċerka dwar il-ġestjoni tar-riskju ta’ diżastri. Huwa rakkomandat li jsir mezz biex ir-residenti taż-żoni fil-periklu jsiru konxji mill-ħtieġa li juru solidarjetà mar-residenti taż-żoni suxxettibbli għal diżastri. Bħalissa ftit hemm għarfien ta’ kif ir-riskji jistgħu jeskalaw;

| 34. | jenfasizza l-importanza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jiżviluppaw netwerks ta’ stazzjonijiet ta’ kejl meteoroloġiku, fil-qafas tal-għarfien, l-għodod, il-kapaċitajiet u r-riżorsi neċessarji biex iwettqu l-obbligi tagħhom, kif spjegat fl-Opinjoni tal-KtR dwar il-Qafas ta’ Hyogo għal Azzjoni wara l-2015. Dawn in-netwerks għandhom jippermettu l-monitoraġġ kemm tal-varjabbli li jikkwantifikaw b’mod preċiż it-tibdil fil-klima, kif ukoll ta’ dawk il-varjabbli kollha li jippermettu l-osservazzjoni u t-twissija bikrija ta’ diżastri; |
| --- | --- |

34.

jenfasizza l-importanza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jiżviluppaw netwerks ta’ stazzjonijiet ta’ kejl meteoroloġiku, fil-qafas tal-għarfien, l-għodod, il-kapaċitajiet u r-riżorsi neċessarji biex iwettqu l-obbligi tagħhom, kif spjegat fl-Opinjoni tal-KtR dwar il-Qafas ta’ Hyogo għal Azzjoni wara l-2015. Dawn in-netwerks għandhom jippermettu l-monitoraġġ kemm tal-varjabbli li jikkwantifikaw b’mod preċiż it-tibdil fil-klima, kif ukoll ta’ dawk il-varjabbli kollha li jippermettu l-osservazzjoni u t-twissija bikrija ta’ diżastri;

L-assi prijoritarju l-ġdid bħala rispons b’saħħtu għaż-żieda fil-frekwenza tad-diżastri

| 35. | jappoġġja bil-qawwa l-proposta tal-Kummissjoni Ewropea (COM (2016) 778 final) biex jinħoloq assi prijoritarju ġdid b’rata ta’ finanzjament sa 100 %, fil-qafas tal-prijoritajiet ta’ investiment tal-FEŻR, għall-appoġġ ta’ miżuri ta’ previżjoni, prevenzjoni u ppjanar f'każ ta' diżastri naturali maġġuri jew reġjonali u għar-rispons u l-irkupru minn tali diżastri; |
| --- | --- |

35.

jappoġġja bil-qawwa l-proposta tal-Kummissjoni Ewropea (COM (2016) 778 final) biex jinħoloq assi prijoritarju ġdid b’rata ta’ finanzjament sa 100 %, fil-qafas tal-prijoritajiet ta’ investiment tal-FEŻR, għall-appoġġ ta’ miżuri ta’ previżjoni, prevenzjoni u ppjanar f'każ ta' diżastri naturali maġġuri jew reġjonali u għar-rispons u l-irkupru minn tali diżastri;

| 36. | jappoġġja l-proposti biex l-infiq għal dan il-għan ikun eliġibbli għal finanzjament mill-mument li jseħħ diżastru, anke jekk dan iseħħ qabel ir-regolament jidħol fis-seħħ; |
| --- | --- |

36.

jappoġġja l-proposti biex l-infiq għal dan il-għan ikun eliġibbli għal finanzjament mill-mument li jseħħ diżastru, anke jekk dan iseħħ qabel ir-regolament jidħol fis-seħħ;

Is-sussidjarjetà u l-proporzjonalità

| 37. | id-dokument ta’ ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni huwa f’konformità mal-prinċipji tas-sussidjarjetà u l-proporzjonalità; jenfasizza li d-diżastri m’għandhomx fruntieri u minħabba f’hekk, ir-reżiljenza għad-diżastri hija qasam fejn hija meħtieġa azzjoni kkoordinata. Il-protezzjoni ċivili hija qasam fejn l-Unjoni taġixxi biex tappoġġa, tikkoordina jew tissupplimenta l-azzjoni tal-Istati Membri tagħha (Artikolu 6 tat-TFUE). F’konformità mal-Artikolu 196 tat-TFUE, l-Unjoni tista’ taġixxi mingħajr ma tirrikorri għall-armonizzazzjoni tal-liġijiet u r-regolamenti tal-Istati Membri. |
| --- | --- |

37.

id-dokument ta’ ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni huwa f’konformità mal-prinċipji tas-sussidjarjetà u l-proporzjonalità; jenfasizza li d-diżastri m’għandhomx fruntieri u minħabba f’hekk, ir-reżiljenza għad-diżastri hija qasam fejn hija meħtieġa azzjoni kkoordinata. Il-protezzjoni ċivili hija qasam fejn l-Unjoni taġixxi biex tappoġġa, tikkoordina jew tissupplimenta l-azzjoni tal-Istati Membri tagħha (Artikolu 6 tat-TFUE). F’konformità mal-Artikolu 196 tat-TFUE, l-Unjoni tista’ taġixxi mingħajr ma tirrikorri għall-armonizzazzjoni tal-liġijiet u r-regolamenti tal-Istati Membri.

Brussell, it-23 ta’ Marzu 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Markku MARKKULA

---

(1)  Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli.

1

(2)  Komunikazzjoni tal-Kummissjoni, Il-passi li jmiss għal ġejjieni Ewropew sostenibbli, Azzjoni Ewropea għas-sostenibbiltà (COM (2016) 739 final).

2

(3)  CDR6402-2013_00_00_TRA_AC

3

(4)  CDR740-2012_FIN_AC.

4

(5)  Għal aktar informazzjoni dwar ir-rwol tal-assigurazzjoni fl-irkupru minn diżastri, ara l-Opinjoni tal-KtR COR-2014-02646.

5

(6)  COR-2014-02646-00-01-AC-TRA

6

---

III Atti preparatorji

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Il-122 sessjoni plenarja tat-22 u t-23 ta' Marzu 2017

| 17.8.2017 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 272/36 |
| --- | --- | --- | --- |

17.8.2017

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 272/36

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Proposti leġislattivi għal Regolament dwar il-Kondiviżjoni tal-Isforzi u Regolament dwar il-LULUCF

(2017/C 272/08)

| Relatur: | Juri Gotmans (EE/PSE), Sindku tal-Muniċipalità ta’ Haanja |
| --- | --- |
| Dokumenti ta’ referenza: | Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar it-tnaqqis annwali vinkolanti tal-emissjonijiet ta’ gassijiet serra mill-Istati Membri mill-2021 sal-2030 għal Unjoni tal-Enerġija reżiljenti u biex jiġu onorati l-impenji li saru fil-Ftehim ta’ Pariġi, u li jemenda r-Regolament (UE) Nru 525/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar mekkaniżmu għall-monitoraġġ u għar-rapportar ta’ emissjonijiet ta’ gassijiet serra u ta’ informazzjoni oħra relatata mat-tibdil fil-klima,
  COM(2016) 482 final
  u
  Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-inklużjoni tal-emissjonijiet u l-assorbimenti ta’ gassijiet serra minn użu tal-art, tibdil fl-użu tal-art u l-forestrija fil-Qafas ta’ politika għall-klima u l-enerġija għall-2030 u li jemenda r-Regolament (UE) Nru 525/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar mekkaniżmu għall-monitoraġġ u r-rappurtar ta’ emissjonijiet ta’ gassijiet serra u għar-rappurtar ta’ informazzjoni oħra relatata mat-tibdil fil-klima
  COM(2016) 479 final. |

Relatur:

Juri Gotmans (EE/PSE), Sindku tal-Muniċipalità ta’ Haanja

Dokumenti ta’ referenza:

Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar it-tnaqqis annwali vinkolanti tal-emissjonijiet ta’ gassijiet serra mill-Istati Membri mill-2021 sal-2030 għal Unjoni tal-Enerġija reżiljenti u biex jiġu onorati l-impenji li saru fil-Ftehim ta’ Pariġi, u li jemenda r-Regolament (UE) Nru 525/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar mekkaniżmu għall-monitoraġġ u għar-rapportar ta’ emissjonijiet ta’ gassijiet serra u ta’ informazzjoni oħra relatata mat-tibdil fil-klima,

COM(2016) 482 final

u

Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-inklużjoni tal-emissjonijiet u l-assorbimenti ta’ gassijiet serra minn użu tal-art, tibdil fl-użu tal-art u l-forestrija fil-Qafas ta’ politika għall-klima u l-enerġija għall-2030 u li jemenda r-Regolament (UE) Nru 525/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar mekkaniżmu għall-monitoraġġ u r-rappurtar ta’ emissjonijiet ta’ gassijiet serra u għar-rappurtar ta’ informazzjoni oħra relatata mat-tibdil fil-klima

COM(2016) 479 final.

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI (KtR),

| 1. | jilqa’ bi pjaċir il-proposti leġislattivi tal-Kummissjoni Ewropea dwar it-tnaqqis annwali vinkolanti tal-emissjonijiet ta’ gassijiet serra mill-Istati Membri mill-2021 sal-2030 f’setturi mhux koperti mill-Iskema għall-iskambju ta' kwoti tal-emissjonijiet (ETS) [COM (2016) 482 final], kif ukoll dwar l-inklużjoni tal-emissjonijiet u l-assorbimenti ta’ gassijiet serra minn użu tal-art, tibdil fl-użu tal-art u l-forestrija (LULUCF) fil-qafas ta’ politika għall-klima u l-enerġija għall-2030 [COM (2016) 479 final]; |
| --- | --- |

1.

jilqa’ bi pjaċir il-proposti leġislattivi tal-Kummissjoni Ewropea dwar it-tnaqqis annwali vinkolanti tal-emissjonijiet ta’ gassijiet serra mill-Istati Membri mill-2021 sal-2030 f’setturi mhux koperti mill-Iskema għall-iskambju ta' kwoti tal-emissjonijiet (ETS) [COM (2016) 482 final], kif ukoll dwar l-inklużjoni tal-emissjonijiet u l-assorbimenti ta’ gassijiet serra minn użu tal-art, tibdil fl-użu tal-art u l-forestrija (LULUCF) fil-qafas ta’ politika għall-klima u l-enerġija għall-2030 [COM (2016) 479 final];

| 2. | jenfasizza li huwa importanti li jitnaqqsu l-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra fis-setturi li ma jaqgħux taħt l-ETS sal-2030, sabiex jintlaħaq l-għan fit-tul għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra b’95 % sal-2050; |
| --- | --- |

2.

jenfasizza li huwa importanti li jitnaqqsu l-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra fis-setturi li ma jaqgħux taħt l-ETS sal-2030, sabiex jintlaħaq l-għan fit-tul għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra b’95 % sal-2050;

| 3. | huwa tal-fehma li, sabiex ikun konformi mal-impenji magħmula fil-qafas tal-Ftehim ta’ Pariġi, l-integrazzjoni tal-potenzjal għat-tnaqqis tal-emissjonijiet ta’ CO2 mill-użu tal-art, it-tibdil fl-użu tal-art u l-forestrija (LULUCF) fi ħdan il-qafas tal-politika tal-UE dwar il-klima jkun innovattiv u kosteffettiv sew; |
| --- | --- |

3.

huwa tal-fehma li, sabiex ikun konformi mal-impenji magħmula fil-qafas tal-Ftehim ta’ Pariġi, l-integrazzjoni tal-potenzjal għat-tnaqqis tal-emissjonijiet ta’ CO2 mill-użu tal-art, it-tibdil fl-użu tal-art u l-forestrija (LULUCF) fi ħdan il-qafas tal-politika tal-UE dwar il-klima jkun innovattiv u kosteffettiv sew;

| 4. | huwa konvint li huwa indispensabbli li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jiġu rikonoxxuti bħala atturi ewlenin fl-implimentazzjoni tal-miżuri inklużi fil-politika l-ġdida dwar il-klima, u f’konformità mal-prinċipji tal-governanza f’diversi livelli, jkunu involuti b’mod attiv fl-implimentazzjoni tal-politiki tal-UE dwar l-enerġija u l-klima; |
| --- | --- |

4.

huwa konvint li huwa indispensabbli li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jiġu rikonoxxuti bħala atturi ewlenin fl-implimentazzjoni tal-miżuri inklużi fil-politika l-ġdida dwar il-klima, u f’konformità mal-prinċipji tal-governanza f’diversi livelli, jkunu involuti b’mod attiv fl-implimentazzjoni tal-politiki tal-UE dwar l-enerġija u l-klima;

| 5. | jenfasizza r-rwol u r-responsabbiltajiet tal-bliet u r-reġjuni fil-ġbir u l-kumpilazzjoni tad-data għall-kalkolu tal-inventarju tal-gassijiet b'effett ta’ serra fis-setturi koperti mir-Regolament LULUCF u r-Regolament dwar il-kondiviżjoni tal-isforzi; huwa jirrakkomanda lill-Istati Membri u l-Kummissjoni, biex jappoġjaw l-awtoritajiet lokali u reġjonali, permezz tat-tisħiħ tal-kapaċitajiet rispettivi tagħhom, fit-twettiq tal-kompiti bażiċi tagħhom meta jfasslu u jippjanaw l-iżvilupp lokali fil-enerġija, it-trasport, il-ġestjoni tal-iskart, l-użu tal-art u setturi oħra. |
| --- | --- |

5.

jenfasizza r-rwol u r-responsabbiltajiet tal-bliet u r-reġjuni fil-ġbir u l-kumpilazzjoni tad-data għall-kalkolu tal-inventarju tal-gassijiet b'effett ta’ serra fis-setturi koperti mir-Regolament LULUCF u r-Regolament dwar il-kondiviżjoni tal-isforzi; huwa jirrakkomanda lill-Istati Membri u l-Kummissjoni, biex jappoġjaw l-awtoritajiet lokali u reġjonali, permezz tat-tisħiħ tal-kapaċitajiet rispettivi tagħhom, fit-twettiq tal-kompiti bażiċi tagħhom meta jfasslu u jippjanaw l-iżvilupp lokali fil-enerġija, it-trasport, il-ġestjoni tal-iskart, l-użu tal-art u setturi oħra.

| 6. | huwa tal-fehma li, permezz tal-istrumenti ta’ flessibiltà, il-prinċipji tas-suq u l-prattiki tal-użu tal-art kif ukoll ir-riżorsi biex jintlaħaq l-għan tat-tnaqqis tal-emissjonijiet jiġu riflessi fl-azzjoni dwar il-klima, madanakollu jemmen li jridu jsiru bidliet meħtieġa biex ma jiddgħajfux l-għanijiet ambizzjużi tal-politika tal-UE dwar il-bidla fil-klima u biex tiġi evitata l-inflazzjoni tal-kummerċ tal-kwoti. Dan jista’ jsir jekk issir kontabilizzazzjoni tal-emissjonijiet attwali jew it-tendenza lineari għat-tnaqqis tagħhom fl-2020, jitnaqqas it-trasferiment tal-eċċess tal-kwoti mis-setturi koperti mill-ETS tal-UE għal dawk li mhumiex mill-ETS, u jekk jiġu stabbiliti miri aktar ambizzjużi, inklużi għal pajjiżi b’PDG baxx; |
| --- | --- |

6.

huwa tal-fehma li, permezz tal-istrumenti ta’ flessibiltà, il-prinċipji tas-suq u l-prattiki tal-użu tal-art kif ukoll ir-riżorsi biex jintlaħaq l-għan tat-tnaqqis tal-emissjonijiet jiġu riflessi fl-azzjoni dwar il-klima, madanakollu jemmen li jridu jsiru bidliet meħtieġa biex ma jiddgħajfux l-għanijiet ambizzjużi tal-politika tal-UE dwar il-bidla fil-klima u biex tiġi evitata l-inflazzjoni tal-kummerċ tal-kwoti. Dan jista’ jsir jekk issir kontabilizzazzjoni tal-emissjonijiet attwali jew it-tendenza lineari għat-tnaqqis tagħhom fl-2020, jitnaqqas it-trasferiment tal-eċċess tal-kwoti mis-setturi koperti mill-ETS tal-UE għal dawk li mhumiex mill-ETS, u jekk jiġu stabbiliti miri aktar ambizzjużi, inklużi għal pajjiżi b’PDG baxx;

| 7. | jitlob l-introduzzjoni ta’ kontrolli intermedji ta’ konformità kull ħames snin bħala mezz effettiv biex jiġi żgurat it-twettiq tal-miri ta’ tnaqqis tal-emissjonijiet permezz ta’ monitoraġġ aktar regolari; |
| --- | --- |

7.

jitlob l-introduzzjoni ta’ kontrolli intermedji ta’ konformità kull ħames snin bħala mezz effettiv biex jiġi żgurat it-twettiq tal-miri ta’ tnaqqis tal-emissjonijiet permezz ta’ monitoraġġ aktar regolari;

| 8. | iqis li, fid-dawl tan-nuqqas ta’ miri speċifiċi għat-tnaqqis tal-emissjonijiet għas-setturi individwali koperti mir-Regolament dwar il-kondiviżjoni tal-isforzi, għandhom isiru dispożizzjonijiet ta’ programmazzjoni, sabiex jippermettu li l-UE, l-Istati Membri, ir-reġjuni u l-awtoritajiet lokali, jkunu jistgħu jiżviluppaw strateġiji u azzjonijiet biex jgħinu biex jiggarantixxu t-tranżizzjoni f’ dawk is-setturi lejn miżuri favur it-tnaqqis tal-emissjonijiet tas-CO2. Għaldaqstant, għandhom jiġu mfassla miri settorjali sabiex jiġi żgurat li s-setturi kollha koperti mir-Regolament dwar il-kondiviżjoni tal-isforzi jkunu f’armonija mal-għan tat-tnaqqis tal-emissjonijiet globali propost fir-Regolament, u barra minn hekk, il-kontrolli tal-konformità għandhom jissaħħu permezz ta’ reviżjonijiet u karta tal-bilanċ annwali; |
| --- | --- |

8.

iqis li, fid-dawl tan-nuqqas ta’ miri speċifiċi għat-tnaqqis tal-emissjonijiet għas-setturi individwali koperti mir-Regolament dwar il-kondiviżjoni tal-isforzi, għandhom isiru dispożizzjonijiet ta’ programmazzjoni, sabiex jippermettu li l-UE, l-Istati Membri, ir-reġjuni u l-awtoritajiet lokali, jkunu jistgħu jiżviluppaw strateġiji u azzjonijiet biex jgħinu biex jiggarantixxu t-tranżizzjoni f’ dawk is-setturi lejn miżuri favur it-tnaqqis tal-emissjonijiet tas-CO2. Għaldaqstant, għandhom jiġu mfassla miri settorjali sabiex jiġi żgurat li s-setturi kollha koperti mir-Regolament dwar il-kondiviżjoni tal-isforzi jkunu f’armonija mal-għan tat-tnaqqis tal-emissjonijiet globali propost fir-Regolament, u barra minn hekk, il-kontrolli tal-konformità għandhom jissaħħu permezz ta’ reviżjonijiet u karta tal-bilanċ annwali;

| 9. | jenfasizza l-ħtieġa li jiġu sfruttati aħjar u b’mod aktar ambizzjuż l-opportunitajiet f’termini tar-rekwiżiti legali għall-inizjattivi settorjali fis-setturi b’riskju ta’ żieda fl-emissjonijiet (eż. l-effiċjenza tal-karozzi tal-passiġġieri u l-vetturi kummerċjali ħfief fis-settur tat-trasport). |
| --- | --- |

9.

jenfasizza l-ħtieġa li jiġu sfruttati aħjar u b’mod aktar ambizzjuż l-opportunitajiet f’termini tar-rekwiżiti legali għall-inizjattivi settorjali fis-setturi b’riskju ta’ żieda fl-emissjonijiet (eż. l-effiċjenza tal-karozzi tal-passiġġieri u l-vetturi kummerċjali ħfief fis-settur tat-trasport).

| 10. | jitlob lill-Kummissjoni Ewropea tikkunsidra l-kontribut tal-LULUCF b’mod olistiku, bilii jirrikonoxxi li das-settur, b’mod partikolar f’dak li jirrigwarda l-foresti, għandu l-potenzjal li jikkontribwixxi b’mod pożittiv għall-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima permezz, tas-sekwestru, il-ħżin u s-sostituzzjoni tal-emissjonijiet tas-CO2. |
| --- | --- |

10.

jitlob lill-Kummissjoni Ewropea tikkunsidra l-kontribut tal-LULUCF b’mod olistiku, bilii jirrikonoxxi li das-settur, b’mod partikolar f’dak li jirrigwarda l-foresti, għandu l-potenzjal li jikkontribwixxi b’mod pożittiv għall-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima permezz, tas-sekwestru, il-ħżin u s-sostituzzjoni tal-emissjonijiet tas-CO2.

I.   RAKKOMANDAZZJONIJIET SABIEX JITRESSQU L-EMENDI

Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar it-tnaqqis annwali vinkolanti tal-emissjonijiet ta’ gassijiet serra mill-Istati Membri mill-2021 sal-2030 għal Unjoni tal-Enerġija reżiljenti u biex jiġu onorati l-impenji li saru fil-Ftehim ta’ Pariġi, u li jemenda r-Regolament (UE) Nru 525/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar mekkaniżmu għall-monitoraġġ u għar-rapportar ta’ emissjonijiet ta’ gassijiet serra u ta’ informazzjoni oħra relatata mat-tibdil fil-klima,

COM(2016) 482 final

Emenda 1

Premessa 5

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| It-tranżizzjoni lejn enerġija nadifa teħtieġ tibdil fl-aġir tal-investiment u inċentivi fil-firxa kollha tal-politika. | Fir-rigward tal-kofinanzjament biex jikkumplimenta l-fondi tal-UE, meħtieġa t-tnedija ta’ programmi ta’ investiment lokali u reġjonali biex jappoġġjaw is-setturi li ma jaqgħux taħt l-ETS. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

It-tranżizzjoni lejn enerġija nadifa teħtieġ tibdil fl-aġir tal-investiment u inċentivi fil-firxa kollha tal-politika.

Fir-rigward tal-kofinanzjament biex jikkumplimenta l-fondi tal-UE, meħtieġa t-tnedija ta’ programmi ta’ investiment lokali u reġjonali biex jappoġġjaw is-setturi li ma jaqgħux taħt l-ETS.

Raġuni

Iż-żieda ta’ premessa ġdida hija intiża sabiex tevoka l-idea li għandu jiġi żviluppat l-investiment fir-reġjuni u l-bliet. Mingħajr rikonoxximent fil-forma ta’ mandat jew riżorsi finanzjarji fit-tul, il-livell lokali u reġjonali ma jistax jopera fuq livell ottimali. Għall-awtoritajiet lokali u reġjonali is-sors ta’ finanzjament għall-implimentazzjoni ta’ miżuri sostenibbli fl-oqsma tal-kompetenzi tagħhom, fil-biċċa l-kbira qiegħed f’idejn il-gvernijiet nazzjonali u huma kkumplimentati biss b’mod limitat mill-istrumenti tal-UE. Dan il-finanzjament għandu jkun deċentralizzat. Minbarra l-għoti ta’ finanzjament nazzjonali u Ewropej fil-forma ta’ għotjiet u kofinanzjament, tista’ tiġi kkunsidrata li tittejjeb il-kapaċità tal-awtoritajiet lokali u reġjonali biex jagħtu jew jiksbu self għall-implimentazzjoni ta’ inizjattivi ambjentali.

Huwa jipprevedi l-ħolqien ta’ pjattaforma finanzjarja Ewropea kofinanzjati mill-fondi tal-UE, fejn jiltaqgħu l-finanzjaturi u l-investituri, fuq naħa waħda, u l-bliet u r-reġjuni, fuq in-naħa l-oħra, biex jiftehmu dwar il-proġetti applikabbli. Idealment, dan għandu jkun il-forum għas-setturi koperti mir-Regolament dwar il-kondiviżjoni tal-isforzi u r-Regolament LULUCF b’mod partikolari għall-oqsma fejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali jkunu jistgħu jużaw b’mod sħiħ il-kompetenza territorjali tagħhom.

Emenda 2

Premessa 18

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Dan ir-Regolament għandu jkun mingħajr preġudizzju għal għanijiet nazzjonali iktar stretti. | Dan ir-Regolament għandu jkun mingħajr preġudizzju għal għanijiet nazzjonali iktar stretti
  , kundizzjoni li hija meħtieġa biex jintlaħqu l-għanijiet fit-tul sal-2050
  . |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Dan ir-Regolament għandu jkun mingħajr preġudizzju għal għanijiet nazzjonali iktar stretti.

Dan ir-Regolament għandu jkun mingħajr preġudizzju għal għanijiet nazzjonali iktar stretti
  , kundizzjoni li hija meħtieġa biex jintlaħqu l-għanijiet fit-tul sal-2050
  .

Raġuni

Dan huwa abbozz ta’ emenda maħsub biex iħeġġeġ lill-pajjiżi jistabbilixxu objettivi addizzjonali, peress li dawk għall-2030 jimplikaw li għandhom isiru sforzi ħafna akbar biex jitnaqqsu l-emissjonijiet ta’ gassijiet b’effett ta’ serra fis-snin 2031-2050.

Emenda 3

Artikolu 4(3)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| [...] il-Kummissjoni għandha twettaq analiżi komprensiva tad-dejta tal-inventarju nazzjonali l-aktar riċenti għas-snin 2005 u 2016 sa 2018 [...] | [...] il-Kummissjoni għandha twettaq valutazzjoni tad-dejta tal-inventarju nazzjonali l-aktar riċenti għas-snin 2005 u 2018 sa 2020 [...] |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

[...] il-Kummissjoni għandha twettaq analiżi komprensiva tad-dejta tal-inventarju nazzjonali l-aktar riċenti għas-snin 2005 u 2016 sa 2018 [...]

[...] il-Kummissjoni għandha twettaq valutazzjoni tad-dejta tal-inventarju nazzjonali l-aktar riċenti għas-snin 2005 u 2018 sa 2020 [...]

Raġuni

L-għażla tas-sena ta’ referenza, hija ta’ importanza ewlenija u għandha idealment tkun ibbażata fuq il-livelli tal-emissjonijiet l-aktar aġġornati (jiġifieri fl-2020) jew fuq ix-xejra ta’ tnaqqis lineari tul il-perjodu 2018–2020, b’lok għal varjazzjonijiet każwali. Jekk il-bażi tkun għas-snin 2016 sa 2018, dan ikollu effett ta’ inflazzjoni fuq il-bilanċ tal-karbonju, billi jkun mistenni tnaqqis fi snin sussegwenti. Dan imur kontra l-iskop ta’ dan l-istrument u għalhekk jinkoraġġixxi n-nuqqas ta’ konformità mal-impenji, minflok jgħin lill-pajjiżi jikkonformaw ma’ standards ogħla.

Emenda 4

Artikolu 5(5)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| [...] L-Istat Membru riċeventi jista’ juża din il-kwantità għal konformità skont l-Artikolu 9 għal dik is-sena jew għal snin sussegwenti sal-2030. | [...] L-Istat Membru riċeventi jista’ juża din il-kwantità għal konformità skont l-Artikolu 9 għas-sena kurrenti jew għal snin sussegwenti sal-2030. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

[...] L-Istat Membru riċeventi jista’ juża din il-kwantità għal konformità skont l-Artikolu 9 għal dik is-sena jew għal snin sussegwenti sal-2030.

[...] L-Istat Membru riċeventi jista’ juża din il-kwantità għal konformità skont l-Artikolu 9 għas-sena kurrenti jew għal snin sussegwenti sal-2030.

Raġuni

Kjarifika hija meħtieġa biex tiġi evitata l-konfużjoni u ssir distinzjoni bejn is-sena ta’ kalkolu u s-sena ta’ rapputaġġ.

Emenda 5

Artikolu 6(1)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| L-Istati Membri li jista’ jkollhom kanċellazzjoni limitata ta’ massimu ta’ 100 miljun kwota tal-EU ETS kif iddefinit fl-Artikolu 3(a) tad-Direttiva 2003/87/KE, li jitqiesu kollettivament għall-konformità tagħhom skont dan ir-Regolament huma elenkati fl-Anness II għal dan ir-Regolament. | L-Istati Membri li jista’ jkollhom kanċellazzjoni limitata ta’ massimu ta’ 50 miljun kwota tal-EU ETS kif iddefinit fl-Artikolu 3(a) tad-Direttiva 2003/87/KE, li jitqiesu kollettivament għall-konformità tagħhom skont dan ir-Regolament huma elenkati fl-Anness II għal dan ir-Regolament. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

L-Istati Membri li jista’ jkollhom kanċellazzjoni limitata ta’ massimu ta’ 100 miljun kwota tal-EU ETS kif iddefinit fl-Artikolu 3(a) tad-Direttiva 2003/87/KE, li jitqiesu kollettivament għall-konformità tagħhom skont dan ir-Regolament huma elenkati fl-Anness II għal dan ir-Regolament.

L-Istati Membri li jista’ jkollhom kanċellazzjoni limitata ta’ massimu ta’ 50 miljun kwota tal-EU ETS kif iddefinit fl-Artikolu 3(a) tad-Direttiva 2003/87/KE, li jitqiesu kollettivament għall-konformità tagħhom skont dan ir-Regolament huma elenkati fl-Anness II għal dan ir-Regolament.

Raġuni

Fl-ETS bħalissa hemm disponibbiltà żejda ta’ ċertifikati u prezz baxx għas-CO2 (5 EUR/t f’Diċembru 2016). F’dan l-isfond, il-limitu massimu ta’ 100 miljun unità propost għall-emissjonijiet mhu tal-ebda għajnuna biex jintlaħaq tnaqqis sostanzjali fl-emissjonijiet ETS, iżda jista’ jfisser li l-emissjonijiet fis-setturi li mhumiex koperti mill-ETS fil-fatt jiżdiedu minħabba l-innettjar. Fl-applikazzjoni ta’ flessibilità bejn is-setturi għandha tintuża piena ta’ 1:2 għall-konverżjoni. Din il-proposta telimina 50 miljun unità, u għalhekk tnaqqis il-valur ta’ tunnellata ta’ CO2. Għandu jiġi nnutat li l-protezzjoni tal-klima fiż-żewġ setturi u fil-miżuri addotati għandha tibqa’ ta’ livell għoli.

Emenda 6

Artikolu 8, punti (1) u (2)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Stat Membru li [...] jiġi evalwat li
  ma jkunx qed jagħmel progress suffiċjenti
  [...]
  L-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent għandha tgħin lill-Kummissjoni fil-ħidma tagħha biex tevalwa l-pjanijiet ta’ azzjoni [...] | Stat Membru li [...] jiġi evalwat li
  mhux f’pożizzjoni li jilħaq l-obbligi tiegħu
  [...]

  Il-Kummissjoni għandha taħdem flimkien mal-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent, bl-użu ta’ sorsi indipendenti, biex tevalwa l-pjanijiet ta’ azzjoni [...] |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Stat Membru li [...] jiġi evalwat li
  ma jkunx qed jagħmel progress suffiċjenti
  [...]

L-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent għandha tgħin lill-Kummissjoni fil-ħidma tagħha biex tevalwa l-pjanijiet ta’ azzjoni [...]

Stat Membru li [...] jiġi evalwat li
  mhux f’pożizzjoni li jilħaq l-obbligi tiegħu
  [...]

Il-Kummissjoni għandha taħdem flimkien mal-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent, bl-użu ta’ sorsi indipendenti, biex tevalwa l-pjanijiet ta’ azzjoni [...]

Raġuni

Bidla fil-kliem għal formulazzjoni iktar ċara. It-terminu “progress” huwa definizzjoni ġenerali, waqt li t-terminu “appoġġ” huwa espressjoni ta’ approċċ kawt. Jekk ikun seħħ ksur, huwa essenzjali li ssir valutazzjoni indipendenti tal-pjan ta’ azzjoni tal-Istat Membru.

Emenda 7

Artikolu 9(2)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| [...] għandu jkun hemm tnaqqis mill-allokazzjonijiet annwali tal-emissjonijiet ta’ dak l-Istat Membru ugwali għall-ammont f’tunnellati ta’ ekwivalenti għas-CO2 ta’ dawk l-emissjonijiet ta’ gassijiet serra żejda għas-snin rilevanti. | [...] għandu jkun hemm tnaqqis mill-allokazzjonijiet annwali tal-emissjonijiet ta’ dak l-Istat Membru ugwali għall-ammont f’tunnellati ta’ ekwivalenti għas-CO2 ta’ dawk l-emissjonijiet ta’ gassijiet serra żejda għas-snin li fihom inqabeż il-limitu. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

[...] għandu jkun hemm tnaqqis mill-allokazzjonijiet annwali tal-emissjonijiet ta’ dak l-Istat Membru ugwali għall-ammont f’tunnellati ta’ ekwivalenti għas-CO2 ta’ dawk l-emissjonijiet ta’ gassijiet serra żejda għas-snin rilevanti.

[...] għandu jkun hemm tnaqqis mill-allokazzjonijiet annwali tal-emissjonijiet ta’ dak l-Istat Membru ugwali għall-ammont f’tunnellati ta’ ekwivalenti għas-CO2 ta’ dawk l-emissjonijiet ta’ gassijiet serra żejda għas-snin li fihom inqabeż il-limitu.

Raġuni

Kjarifika tat-tfassil biex tispeċifika s-snin li għalihom tapplika l-klawżola ta’ tnaqqis u l-kundizzjonijiet rilevanti.

Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-inklużjoni tal-emissjonijiet u l-assorbimenti ta’ gassijiet serra minn użu tal-art, tibdil fl-użu tal-art u l-forestrija fil-Qafas ta’ politika għall-klima u l-enerġija għall-2030 u li jemenda r-Regolament (UE) Nru 525/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar mekkaniżmu għall-monitoraġġ u r-rapportar ta’ emissjonijiet ta’ gassijiet serra u għar-rapportar ta’ informazzjoni oħra relatata mat-tibdil fil-klima

COM(2016) 479 final

Emenda 8

Premessa 9

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| L-emissjonijiet u l-assorbimenti mill-foresti jiddependu fuq għadd ta’ ċirkostanzi naturali, l-istruttura tal-klassi tal-età, kif ukoll il-prattiki ta’ ġestjoni tal-passat u tal-preżent. L-użu ta’ sena bażi ma jagħmilhiex possibbli li dawk il-fatturi u l-impatti ċikliċi li jirriżultaw jiġu riflessi fuq l-emissjonijiet u l-assorbimenti jew il-varjazzjoni interannwali tagħhom. Ir-regoli tal-kontabbiltà rilevanti għandhom minflok jipprovdu għall-użu ta’ livelli referenzjarji biex jiġu esklużi l-effetti ta’ karatteristiċi naturali u speċifiċi għall-pajjiż. | L-emissjonijiet u l-assorbimenti mill-foresti jiddependu fuq diversi ċirkostanzi naturali, l-istruttura tal-klassi tal-età, kif ukoll il-prattiki ta’ ġestjoni. L-għażla ta’ sena bażi ma tagħmilhiex possibbli li dawk il-fatturi u l-impatti ċikliċi li jirriżultaw jiġu riflessi b’mod preċiż fuq l-emissjonijiet u l-assorbimenti jew il-varjazzjoni aleatorja u interannwali tagħhom. Ir-regoli tal-kontabbiltà rilevanti għandhom minflok jipprovdu għall-użu ta’ livelli referenzjarji biex jiġu esklużi l-effetti ta’ karatteristiċi naturali, reġjonali u speċifiċi għall-pajjiż. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

L-emissjonijiet u l-assorbimenti mill-foresti jiddependu fuq għadd ta’ ċirkostanzi naturali, l-istruttura tal-klassi tal-età, kif ukoll il-prattiki ta’ ġestjoni tal-passat u tal-preżent. L-użu ta’ sena bażi ma jagħmilhiex possibbli li dawk il-fatturi u l-impatti ċikliċi li jirriżultaw jiġu riflessi fuq l-emissjonijiet u l-assorbimenti jew il-varjazzjoni interannwali tagħhom. Ir-regoli tal-kontabbiltà rilevanti għandhom minflok jipprovdu għall-użu ta’ livelli referenzjarji biex jiġu esklużi l-effetti ta’ karatteristiċi naturali u speċifiċi għall-pajjiż.

L-emissjonijiet u l-assorbimenti mill-foresti jiddependu fuq diversi ċirkostanzi naturali, l-istruttura tal-klassi tal-età, kif ukoll il-prattiki ta’ ġestjoni. L-għażla ta’ sena bażi ma tagħmilhiex possibbli li dawk il-fatturi u l-impatti ċikliċi li jirriżultaw jiġu riflessi b’mod preċiż fuq l-emissjonijiet u l-assorbimenti jew il-varjazzjoni aleatorja u interannwali tagħhom. Ir-regoli tal-kontabbiltà rilevanti għandhom minflok jipprovdu għall-użu ta’ livelli referenzjarji biex jiġu esklużi l-effetti ta’ karatteristiċi naturali, reġjonali u speċifiċi għall-pajjiż.

Raġuni

M’hemmx bżonn ta’ eżami divrenzjat tal-prattiki ta’ ġestjoni, dawn għandhom jiġu kkunsidrati fi kwalunkwe każ. Barra l-fenomeni ċikliċi, il-bidliet naturali għandhom jiġu enfasizzati permezz ta’ kliem ewlieni. Hemm għadd kbir ta’ avvenimenti naturali, li jseħħu b’mod aleatorju. Id-differenzi reġjonali jistgħu jsiru evidenti anke f’pajjiżi iżgħar u għalhekk approċċ speċifiku għall-pajjiżi mhuwiex biżżejjed biex tiġi indirizzata d-diversità naturali kemm fil-pajjiżi kbar kif ukoll fiż-żgħar.

Emenda 9

Punt 10

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Emenda tal-KtR [...] u tagħżel numru suffiċjenti ta’ esperti mill-Istati Membri. | [...] u tagħżel numru suffiċjenti ta’ esperti mill-Istati Membri, inkluż mil-livell lokali u reġjonali. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Emenda tal-KtR [...] u tagħżel numru suffiċjenti ta’ esperti mill-Istati Membri.

[...] u tagħżel numru suffiċjenti ta’ esperti mill-Istati Membri, inkluż mil-livell lokali u reġjonali.

Raġuni

Speċifikazzjoni metodoloġika tirrikjedi li jiġu involuti l-esperti lokali u reġjonali, speċjalment fid-dawl tal-fatt li l-għarfien tal-awtoritajiet ċentrali u l-belt kapitali jista’ jvarja b’mod sinifikanti minn dak lokali. L-Ewropa rrikonoxxiet l-istituzzjonijiet ta’ edukazzjoni għolja barra mill-bliet kapitali li jittrattaw ix-xjenzi rilevanti, u dan il-potenzjal għandu jintuża b’mod aktar deċiżiv u prijoritarju. Barra minn hekk, l-awtoritjaiet ambjentali ċentrali fil-bliet kapitali jista’ jkollhom tendenza li jikkunsidraw il-kwistjonijiet minn perspettiva nazzjonali, formali u ġeneralizzata jew inkella jħarsu lejn ir-realtajiet tal-ekonomija politika u l-mudelli konvenzjonali, mingħajr ma jikkunsidraw l-iżviluppi lokali u l-bidliet mhux mistennija fid-dinamika.

Emenda 10

Punt 16

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| L-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent se tassisti lill-Kummissjoni, kif xieraq f’konformità mal-programm ta’ ħidma annwali tagħha, bis-sistema ta’ rapportar annwali tal-emissjonijiet u l-assorbimenti ta’ gassijiet serra, il-valutazzjoni ta’ informazzjoni dwar politiki u miżuri u projezzjonijiet nazzjonali, l-evalwazzjoni ta’ politiki u miżuri addizzjonali ppjanati, u l-kontrolli tal-konformità mwettqa mill-Kummissjoni skont dan ir-Regolament. | L-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent se tassisti lill-Kummissjoni, kif xieraq f’konformità mal-programm ta’ ħidma annwali tagħha, bis-sistema ta’ rapportar annwali tal-emissjonijiet u l-assorbimenti ta’ gassijiet serra, il-valutazzjoni ta’ informazzjoni dwar politiki u miżuri u projezzjonijiet nazzjonali, l-evalwazzjoni ta’ politiki u miżuri addizzjonali ppjanati, u l-kontrolli tal-konformità mwettqa mill-Kummissjoni skont dan ir-Regolament, filwaqt li tikkunsidra b’mod komprensiv l-informazzjoni indipendenti provduta mill-istudji u l-esperti fil-livelli nazzjonali, reġjonali u lokali
  . |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

L-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent se tassisti lill-Kummissjoni, kif xieraq f’konformità mal-programm ta’ ħidma annwali tagħha, bis-sistema ta’ rapportar annwali tal-emissjonijiet u l-assorbimenti ta’ gassijiet serra, il-valutazzjoni ta’ informazzjoni dwar politiki u miżuri u projezzjonijiet nazzjonali, l-evalwazzjoni ta’ politiki u miżuri addizzjonali ppjanati, u l-kontrolli tal-konformità mwettqa mill-Kummissjoni skont dan ir-Regolament.

L-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent se tassisti lill-Kummissjoni, kif xieraq f’konformità mal-programm ta’ ħidma annwali tagħha, bis-sistema ta’ rapportar annwali tal-emissjonijiet u l-assorbimenti ta’ gassijiet serra, il-valutazzjoni ta’ informazzjoni dwar politiki u miżuri u projezzjonijiet nazzjonali, l-evalwazzjoni ta’ politiki u miżuri addizzjonali ppjanati, u l-kontrolli tal-konformità mwettqa mill-Kummissjoni skont dan ir-Regolament, filwaqt li tikkunsidra b’mod komprensiv l-informazzjoni indipendenti provduta mill-istudji u l-esperti fil-livelli nazzjonali, reġjonali u lokali
  .

Raġuni

Il-pożizzjonijiet meħuda mill-Kummissjoni u l-valutazzjonijiet ta’ konformità tagħha għandhom jirrikonoxxu u jieħdu abbord esperjenzi u fehmiet nazzjonali u reġjonali b’tali mod li ma jintesiex il-punt reali tal-istabbiliment ta’ sistema pan-Ewropea.

Emenda 11

Premessa 17

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| [...] Għall-ġbir ta’ dejta għandu jsir l-aħjar użu ta’ programmi u stħarriġ eżistenti tal-Unjoni u tal-Istati Membri [...] | [...] Ir-rwol amministrattiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fir-rigward tal-ġbir u l-ġestjoni tad-data u fit-titjib tal-kwalità tad-data għandu jissaħħaħ. Fir-rappurtar għandu jkun hemm mekkaniżmu ta’ kontroll tal-konformità minn esperti lokali. Barra minn hekk, il-bażi metodoloġika u l-istandards għandhom jiġu speċifikati abbażi tal-kundizzjonijiet lokali. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

[...] Għall-ġbir ta’ dejta għandu jsir l-aħjar użu ta’ programmi u stħarriġ eżistenti tal-Unjoni u tal-Istati Membri [...]

[...] Ir-rwol amministrattiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fir-rigward tal-ġbir u l-ġestjoni tad-data u fit-titjib tal-kwalità tad-data għandu jissaħħaħ. Fir-rappurtar għandu jkun hemm mekkaniżmu ta’ kontroll tal-konformità minn esperti lokali. Barra minn hekk, il-bażi metodoloġika u l-istandards għandhom jiġu speċifikati abbażi tal-kundizzjonijiet lokali.

Raġuni

Il-kapaċità amministrattiva tal-awtoritajiet lokali u reġjonali għandha tiġi enfasizzata u r-rwol tagħhom fil-politika dwar l-użu tal-art u l-monitoraġġ għandu jissaħħaħ billi jitwaqqfu unitajiet tal-kontabbiltà għall-użu tal-art. Fl-istess ħin, il-kapaċità tal-bliet u r-reġjuni biex jissorveljaw id-data relatata mal-LULUCF u biex jirrappurtaw dwar din id-data għandha tissaħħaħ u l-istandards metodoloġiċi fil-qafas tal-proċeduri u l-miżuri tagħhom għandhom jittejbu (eż. fil-proċess tal-ippjanar). Dan jiżgura konformità mal-prinċipji ewlenin tal-IPCC, bħall-koerenza, il-komparabilità, il-kompletezza, il-preċiżjoni u t-trasparenza.

Emenda 12

Premessa 21 ġdida

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| | Sabiex ikun hemm ġbir u analiżi aħjar tad-data fis-settur tal-LULUCF il-Kummissjoni għandha tiżgura li jkunu stabbiliti metodoloġiji konsistenti u settijiet ta’ indikaturi għall-fondi rilevanti. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Sabiex ikun hemm ġbir u analiżi aħjar tad-data fis-settur tal-LULUCF il-Kummissjoni għandha tiżgura li jkunu stabbiliti metodoloġiji konsistenti u settijiet ta’ indikaturi għall-fondi rilevanti.

Raġuni

Żieda ta’ premessa ġdida li tenfasizza l-bżonn ta’ finanzjament tal-UE għalll-analiżi tal-użu tal-art fid-dwl tal-konformità mar-Regolament, u għall-analiżi ta’ sfond. Għandhom jiġu speċifikati t-tipi ta’ miżuri fis-settur tal-LULUCF li għalihom jista’ jkun hemm fondi addizzjonali taħt il-Fondi Strutturali tal-UE.

Emenda 13

Artikolu 5(2)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| L-Istati Membri għandhom jipprevjenu kwalunkwe għadd doppju ta’ emissjonijiet jew assorbimenti b’mod partikolari bil-kontabbiltà għal emissjonijiet jew assorbimenti li jirriżultaw minn aktar minn kategorija ta’ kontabbiltà tal-art waħda taħt kategorija waħda biss. | L-Istati Membri għandhom jipprevjenu kwalunkwe għadd doppju ta’ emissjonijiet jew assorbimenti f’kategoriji differenti ta’ kontabbiltà. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

L-Istati Membri għandhom jipprevjenu kwalunkwe għadd doppju ta’ emissjonijiet jew assorbimenti b’mod partikolari bil-kontabbiltà għal emissjonijiet jew assorbimenti li jirriżultaw minn aktar minn kategorija ta’ kontabbiltà tal-art waħda taħt kategorija waħda biss.

L-Istati Membri għandhom jipprevjenu kwalunkwe għadd doppju ta’ emissjonijiet jew assorbimenti f’kategoriji differenti ta’ kontabbiltà.

Raġuni

Semplifikazzjoni u kjarifika fl-abbozzar permezz ta’ referenza għall-każ ta’ għadd doppju. Huwa importanti li l-prinċipju jiġi fformulat b’mod konkret: għandu jiġi eskluż l-għadd doppju.

Emenda 14

Artikolu 5(5)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| L-Istati Membri għandhom iżommu rekord komplet u preċiż tad-dejta kollha użata fil-preparazzjoni tal-kontijiet tagħhom. | L-Istati Membri għandhom iżommu rekord komplet, kontinwu u preċiż tad-dejta kollha użata fil-preparazzjoni tal-kontijiet tagħhom. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

L-Istati Membri għandhom iżommu rekord komplet u preċiż tad-dejta kollha użata fil-preparazzjoni tal-kontijiet tagħhom.

L-Istati Membri għandhom iżommu rekord komplet, kontinwu u preċiż tad-dejta kollha użata fil-preparazzjoni tal-kontijiet tagħhom.

Raġuni

Żieda tal-kontinwità bħala element importanti tal-kwalità. Jistgħu jseħħu żbalji u jinħolqu problemi f’serje temporali, b’mod partikolari jekk titwaqqaf il-kontinwità jew jinbidel il-metodu.

Emenda 15

Artikolu 8(3)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Il-pjan tal-kontabbiltà forestali nazzjonali għandu jsir pubbliku u għandu jkun soġġett għal konsultazzjoni pubblika. | Il-pjan tal-kontabbiltà forestali nazzjonali għandu jiġi ppubbikat kull sena u għandu jkun soġġett għal konsultazzjoni pubblika fi ħdan l-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-partijiet interessati. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Il-pjan tal-kontabbiltà forestali nazzjonali għandu jsir pubbliku u għandu jkun soġġett għal konsultazzjoni pubblika.

Il-pjan tal-kontabbiltà forestali nazzjonali għandu jiġi ppubbikat kull sena u għandu jkun soġġett għal konsultazzjoni pubblika fi ħdan l-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-partijiet interessati.

Raġuni

L-ispeċifikazzjoni tal-kundizzjonijiet ta’ pubblikazzjoni u konsultazzjoni.

Emenda 16

Artikolu 10(1)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| [...] li jirriżultaw minn disturbi naturali li jaqbżu l-emissjonijiet medji kkawżati minn disturbi naturali fil-perjodu ta’ bejn l-2001 u l-
  2020
  , [...] | [...] li jirriżultaw minn disturbi naturali li jaqbżu l-emissjonijiet medji kkawżati minn disturbi naturali fil-perjodu ta’ bejn l-2001 u l-
  2019
  , [...] |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

[...] li jirriżultaw minn disturbi naturali li jaqbżu l-emissjonijiet medji kkawżati minn disturbi naturali fil-perjodu ta’ bejn l-2001 u l-
  2020
  , [...]

[...] li jirriżultaw minn disturbi naturali li jaqbżu l-emissjonijiet medji kkawżati minn disturbi naturali fil-perjodu ta’ bejn l-2001 u l-
  2019
  , [...]

Raġuni

Għandu jiġi kkunsidrat perjodu itwal għall-entrata fil-kotba. Ghandu jiġi evitat li jiġu kkunsidrati d-disturbi naturali kbar jew danni kumulattivi fil-foresti fl-entrati fil-kotba jew li dawn iseħħu lejn l-aħħar ħafna tal-perjodu tal-kontabbiltà. Hemm ċertu dewmien fir-rappurtar tal-emissjonijiet medji.

Emenda 17

Artikolu 12(2)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Il-Kummissjoni għandha
  twettaq reviżjoni komprensiva tar-rapporti tal-konformità għall-fini tal-valutazzjoni tal-konformità mal-Artikolu 4
  . | Il-Kummissjoni għandha
  tivvaluta u tikkonferma l-konformità mal-Artikolu 4 (Tnaqqis nett tal-gassijiet b’effett ta’ serra u kundizzjonijiet ta’ flessibbiltà) fir-rapporti ta’ konformità
  . |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Il-Kummissjoni għandha
  twettaq reviżjoni komprensiva tar-rapporti tal-konformità għall-fini tal-valutazzjoni tal-konformità mal-Artikolu 4
  .

Il-Kummissjoni għandha
  tivvaluta u tikkonferma l-konformità mal-Artikolu 4 (Tnaqqis nett tal-gassijiet b’effett ta’ serra u kundizzjonijiet ta’ flessibbiltà) fir-rapporti ta’ konformità
  .

Raġuni

Il-kundizzjonijiet tar-reviżjoni għandhom jiġu spjegati fid-dettall: hemm bżonn mhux biss ta’ valutazzjoni iżda wkoll ta’ konferma. F’dan il-punt jista’ jkun hemm referenza fil-qosor għall-kontenut tal-Artikolu 4.

Emenda 18

Artikolu 16(1)(a) u l-aħħar paragrafu tal-Anness IIIa

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| [...] Mill-2023,[...]
  Anness IIIa, l-aħħar paragrafu: L-Istati Membri huma mħeġġa japplikaw il-metodoloġija tal-Grad 3 li tuża mmudellar mhux parametriku kalibrat għaċ-ċirkostanzi nazzjonali, li tiddeskrivi l-interazzjoni fiżika tas-sistema bijofiżika, skont il-Linji Gwida għall-Inventarji Nazzjonali tal-Gassijiet Serra tal-IPCC tal-2006. | [...] Mill-2021,[...]
  Anness IIIa, l-aħħar paragrafu: L-Istati Membri għandhom japplikaw il-metodoloġija tal-Grad 3 li tuża mmudellar mhux parametriku kalibrat għaċ-ċirkostanzi nazzjonali, li tiddeskrivi l-interazzjoni fiżika tas-sistema bijofiżika, skont il-Linji Gwida għall-Inventarji Nazzjonali tal-Gassijiet Serra tal-IPCC tal-2006. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

[...] Mill-2023,[...]

Anness IIIa, l-aħħar paragrafu: L-Istati Membri huma mħeġġa japplikaw il-metodoloġija tal-Grad 3 li tuża mmudellar mhux parametriku kalibrat għaċ-ċirkostanzi nazzjonali, li tiddeskrivi l-interazzjoni fiżika tas-sistema bijofiżika, skont il-Linji Gwida għall-Inventarji Nazzjonali tal-Gassijiet Serra tal-IPCC tal-2006.

[...] Mill-2021,[...]

Anness IIIa, l-aħħar paragrafu: L-Istati Membri għandhom japplikaw il-metodoloġija tal-Grad 3 li tuża mmudellar mhux parametriku kalibrat għaċ-ċirkostanzi nazzjonali, li tiddeskrivi l-interazzjoni fiżika tas-sistema bijofiżika, skont il-Linji Gwida għall-Inventarji Nazzjonali tal-Gassijiet Serra tal-IPCC tal-2006.

Raġuni

L-entrati fil-kotba għandhom jibdew mill-ewwel fl-2021. Għandu jkun hemm applikazzjoni ta’ metodi aktar preċiżi – formulazzjoni aktar vinkolanti: “għandhom japplikaw il-metodoloġija” u mhux “huma mħeġġa japplikaw il-metodoloġija”.

II.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA' POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI (KtR)

Kummenti ġenerali

| 1. | jemmen li l-awtoritajiet lokali u reġjonali bla dubju għandhom rwol deċiżiv fis-setturi koperti mir-regolament dwar il-kondiviżjoni tal-isforzi għat-tnaqqis tal-emissjonijiet ta’ gassijiet b'effett ta' serra u tar-Regolament tal-LULUCF, peress li dawn ir-regolamenti jeħtieġu l-inklużjoni tad-dimensjoni territorjali. Fl-istess ħin dawn huma oqsma li fihom l-awtoritajiet lokali u reġjonali jistgħu jaġixxu, fuq il-bażi tar-responsabbiltajiet u s-setgħat legali tagħhom. Għall-implimentazzjoni tal-politika teżisti firxa wiesgħa ta’ strumenti xierqa adegwati, bħalma huma l-ippjanar territorjali, il-promozzjoni tal-SMEs, il-miżuri ta’ politika biex jiġu attirati u promossi investimenti ekoloġiċi, il-bini, it-trasport urban u l-mobilità u l- pjani ta' żvilupp urban; |
| --- | --- |

1.

jemmen li l-awtoritajiet lokali u reġjonali bla dubju għandhom rwol deċiżiv fis-setturi koperti mir-regolament dwar il-kondiviżjoni tal-isforzi għat-tnaqqis tal-emissjonijiet ta’ gassijiet b'effett ta' serra u tar-Regolament tal-LULUCF, peress li dawn ir-regolamenti jeħtieġu l-inklużjoni tad-dimensjoni territorjali. Fl-istess ħin dawn huma oqsma li fihom l-awtoritajiet lokali u reġjonali jistgħu jaġixxu, fuq il-bażi tar-responsabbiltajiet u s-setgħat legali tagħhom. Għall-implimentazzjoni tal-politika teżisti firxa wiesgħa ta’ strumenti xierqa adegwati, bħalma huma l-ippjanar territorjali, il-promozzjoni tal-SMEs, il-miżuri ta’ politika biex jiġu attirati u promossi investimenti ekoloġiċi, il-bini, it-trasport urban u l-mobilità u l- pjani ta' żvilupp urban;

| 2. | jenfasizza li l-miżuri proposti se jgħinu biex jitnaqqsu l-emissjonijiet f'dawk l-oqsma li mhumiex koperti mill-Iskema tal-UE għall-iskambju ta' kwoti tal-emissjonijiet (ETS) u għalhekk joffru valur miżjud soċjali, ekonomiku u ambjentali. B'hekk il-bliet u r-reġjuni għandhom rwol saħansitra aktar deċiżiv peress li huma pijunieri fit-territorji tagħhom u jixprunaw inizjattivi għad-dekarbonizzazzjoni u jieħdu inkonsiderazzjoni l-fatturi ekonomiċi u soċjali ta’ kull miżura fuq il-post; |
| --- | --- |

2.

jenfasizza li l-miżuri proposti se jgħinu biex jitnaqqsu l-emissjonijiet f'dawk l-oqsma li mhumiex koperti mill-Iskema tal-UE għall-iskambju ta' kwoti tal-emissjonijiet (ETS) u għalhekk joffru valur miżjud soċjali, ekonomiku u ambjentali. B'hekk il-bliet u r-reġjuni għandhom rwol saħansitra aktar deċiżiv peress li huma pijunieri fit-territorji tagħhom u jixprunaw inizjattivi għad-dekarbonizzazzjoni u jieħdu inkonsiderazzjoni l-fatturi ekonomiċi u soċjali ta’ kull miżura fuq il-post;

| 3. | jisħaq li forestrija moderna u sostenibbli tikkontribwixxi għal użu akbar tar-riżorsi sostenibbli u l-bijoenerġija, li kemm jissostitwixxu l-użu tal-karburanti fossili kif ukoll jiffunzjonaw bħala bir tal-karbonju. Barra minn hekk, il-Kumitat jisħaq fuq l-importanza li jiġi promoss ukoll it-tnaqqis tal-emissjonijiet fi ħdan is-settur LULUCF permezz tal-politika agrikola komuni tal-UE; |
| --- | --- |

3.

jisħaq li forestrija moderna u sostenibbli tikkontribwixxi għal użu akbar tar-riżorsi sostenibbli u l-bijoenerġija, li kemm jissostitwixxu l-użu tal-karburanti fossili kif ukoll jiffunzjonaw bħala bir tal-karbonju. Barra minn hekk, il-Kumitat jisħaq fuq l-importanza li jiġi promoss ukoll it-tnaqqis tal-emissjonijiet fi ħdan is-settur LULUCF permezz tal-politika agrikola komuni tal-UE;

| 4. | jara rwol importanti tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-forniment ta’ informazzjoni diretta liċ-ċittadini u l-implimentazzjoni ta’ kampanji dwar kwistjonijiet ta' enerġija. Il-proposti tal-Kummissjoni jappoġġjaw l-implimentazzjoni tal-istrateġiji reġjonali tal-klima u tal-enerġija u jippromovu d-dekarbonizzazzjoni tas-setturi u l-użu ppjanat tal-art fil-kuntest tal-iżvilupp reġjonali u urban u l-ippjanar spazjali. Proċessi reġjonali u lokali huma mqegħdin f’qafas ta’ eżempji konkreti u miri ta’ tnaqqis mill-Patt tas-Sindki; |
| --- | --- |

4.

jara rwol importanti tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-forniment ta’ informazzjoni diretta liċ-ċittadini u l-implimentazzjoni ta’ kampanji dwar kwistjonijiet ta' enerġija. Il-proposti tal-Kummissjoni jappoġġjaw l-implimentazzjoni tal-istrateġiji reġjonali tal-klima u tal-enerġija u jippromovu d-dekarbonizzazzjoni tas-setturi u l-użu ppjanat tal-art fil-kuntest tal-iżvilupp reġjonali u urban u l-ippjanar spazjali. Proċessi reġjonali u lokali huma mqegħdin f’qafas ta’ eżempji konkreti u miri ta’ tnaqqis mill-Patt tas-Sindki;

| 5. | iqis li r-Regolamenti proposti ma jqajmu ebda kwistjoni rigward il-konformità tagħhom mal-prinċipju tas-sussidjarjetà, peress li l-indirizzar tat-tibdil fil-klima u l-effetti tiegħu huwa mingħajr dubju kwistjoni transkonfinali u għalhekk l-għanijiet ta’ dawn ir-Regolamenti jistgħu jinkisbu biss permezz ta’ azzjoni fil-livell tal-UE. Barra dan, ir-Regolamenti proposti ma jmorrux lil hinn minn dak li hu neċessarju fil-forma jew kontenut sabiex jintlaħaq l-għan tal-implimentazzjoni tal-mira għat-tnaqqis tal-emissjonijiet ta’ gass b'effett ta' serra tal-UE għall-2030 b’mod kosteffettiv u b’hekk f’konformità mal-prinċipju tal-proporzjonalità; |
| --- | --- |

5.

iqis li r-Regolamenti proposti ma jqajmu ebda kwistjoni rigward il-konformità tagħhom mal-prinċipju tas-sussidjarjetà, peress li l-indirizzar tat-tibdil fil-klima u l-effetti tiegħu huwa mingħajr dubju kwistjoni transkonfinali u għalhekk l-għanijiet ta’ dawn ir-Regolamenti jistgħu jinkisbu biss permezz ta’ azzjoni fil-livell tal-UE. Barra dan, ir-Regolamenti proposti ma jmorrux lil hinn minn dak li hu neċessarju fil-forma jew kontenut sabiex jintlaħaq l-għan tal-implimentazzjoni tal-mira għat-tnaqqis tal-emissjonijiet ta’ gass b'effett ta' serra tal-UE għall-2030 b’mod kosteffettiv u b’hekk f’konformità mal-prinċipju tal-proporzjonalità;

Tifsira u interrelazzjonijiet tal-politiki settorjali

| 6. | iqis li huwa neċessarju li t-tranżizzjoni għal ekonomija b'karbonju baxx u l-enerġija nadifa tkompli, li jibqgħu jiġu adottati miżuri klimatiċi fuq sisien wesgħin, anki f'setturi li mhumiex soġġetti għall-ETS. Fil-kuntest ta’ kondiviżjoni tal-isforzi qed jiġi propost sett ġenerali ta’ regoli għas-setturi li mhumiex fl-ETS; |
| --- | --- |

6.

iqis li huwa neċessarju li t-tranżizzjoni għal ekonomija b'karbonju baxx u l-enerġija nadifa tkompli, li jibqgħu jiġu adottati miżuri klimatiċi fuq sisien wesgħin, anki f'setturi li mhumiex soġġetti għall-ETS. Fil-kuntest ta’ kondiviżjoni tal-isforzi qed jiġi propost sett ġenerali ta’ regoli għas-setturi li mhumiex fl-ETS;

| 7. | jirrimarka li l-Kummissjoni ma stabbiliet l-ebda miri konkreti u vinkolanti legalment għal dawn is-setturi, iżda pjuttost valutazzjoni globali tal-kontribuzzjoni tagħhom li f’dan il-kuntest, l-Istati Membri għandhom libertà relattivament kbira biex jiddeċiedu liema miżuri speċifiċi beħsiebhom japplikaw biex jilħqu l-miri tagħhom għat-tnaqqis ta' emissjonijiet ta’ gassijiet b'effett ta' serra. Il-prospetti għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet b'effett ta’ serra jvarjaw minn settur għal ieħor u fil-livell nazzjonali jistgħu anki jirriżultaw f’żidiet – bħal fil-każ tal-emissjonijiet imbassra mit-trasport rurali irrispettivament mill-implimentazzjoni tal-miżuri biex tiżdied l-effiċjenza tal-fjuwil; |
| --- | --- |

7.

jirrimarka li l-Kummissjoni ma stabbiliet l-ebda miri konkreti u vinkolanti legalment għal dawn is-setturi, iżda pjuttost valutazzjoni globali tal-kontribuzzjoni tagħhom li f’dan il-kuntest, l-Istati Membri għandhom libertà relattivament kbira biex jiddeċiedu liema miżuri speċifiċi beħsiebhom japplikaw biex jilħqu l-miri tagħhom għat-tnaqqis ta' emissjonijiet ta’ gassijiet b'effett ta' serra. Il-prospetti għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet b'effett ta’ serra jvarjaw minn settur għal ieħor u fil-livell nazzjonali jistgħu anki jirriżultaw f’żidiet – bħal fil-każ tal-emissjonijiet imbassra mit-trasport rurali irrispettivament mill-implimentazzjoni tal-miżuri biex tiżdied l-effiċjenza tal-fjuwil;

| 8. | jitlob li jkun hemm implimentazzjoni flessibbli tal-miri ġenerali tul is-setturi kollha, fejn jiġu evalwati u meqjusa l-kapaċitajiet reġjonali u lokali rispettivi; madankollu, il-frammentazzjoni tal-mira għas-setturi individwali mhijiex possibbli b'mod prattiku; |
| --- | --- |

8.

jitlob li jkun hemm implimentazzjoni flessibbli tal-miri ġenerali tul is-setturi kollha, fejn jiġu evalwati u meqjusa l-kapaċitajiet reġjonali u lokali rispettivi; madankollu, il-frammentazzjoni tal-mira għas-setturi individwali mhijiex possibbli b'mod prattiku;

Kemm huma flessibbli jew riġidi l-mekkaniżmi ta’ flessibilità?

| 9. | Jenfasizza li l-Istati Membri u s-setturi kollha tal-ekonomija jikkontribwixxu għall-kisba tat-tnaqqis fl-emissjonijiet tas-CO2 u li kollha kemm huma għandhom jipparteċipaw f’dan l-isforz biex tintlaħaq il-mira hawn fuq imsemmija bil-bilanċ ta' kunsiderazzjonijiet ta’ ġustizzja u ta' solidarjetà, u l-adattament tal-miri nazzjonali fi ħdan il-grupp tal-Istati Membri b’PDG per capita ’l fuq mill-medja tal-Unjoni biex jirriflettu l-kosteffikaċja b’mod ġust u bilanċjat. |
| --- | --- |

9.

Jenfasizza li l-Istati Membri u s-setturi kollha tal-ekonomija jikkontribwixxu għall-kisba tat-tnaqqis fl-emissjonijiet tas-CO2 u li kollha kemm huma għandhom jipparteċipaw f’dan l-isforz biex tintlaħaq il-mira hawn fuq imsemmija bil-bilanċ ta' kunsiderazzjonijiet ta’ ġustizzja u ta' solidarjetà, u l-adattament tal-miri nazzjonali fi ħdan il-grupp tal-Istati Membri b’PDG per capita ’l fuq mill-medja tal-Unjoni biex jirriflettu l-kosteffikaċja b’mod ġust u bilanċjat.

| 10. | jinnota li l-kisba ta’ dan it-tnaqqis tal-emissjonijiet ta’ gassijiet serra għandha tagħti spinta lill-effiċjenza u l-innovazzjoni fl-ekonomija Ewropea, u b’mod partikolari għandha tippromovi t-titjib, speċifikament fil-bini, fl-agrikoltura, fil-ġestjoni tal-iskart u fit-trasport, sa fejn dawn jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament; |
| --- | --- |

10.

jinnota li l-kisba ta’ dan it-tnaqqis tal-emissjonijiet ta’ gassijiet serra għandha tagħti spinta lill-effiċjenza u l-innovazzjoni fl-ekonomija Ewropea, u b’mod partikolari għandha tippromovi t-titjib, speċifikament fil-bini, fl-agrikoltura, fil-ġestjoni tal-iskart u fit-trasport, sa fejn dawn jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament;

| 11. | jiġbed l-attenzjoni li r-Regolament dwar il-Kondiviżjoni tal-Isforzi jipprovdi ħafna opportunitajiet għall-flessibilità u l-kummerċ, li huma mmirati biex jgħinu lill-Istati Membri jiksbu l-miri tagħhom għat-tnaqqis tal-emissjonijiet sa l-2030. Miżuri ta’ dan it-tip inaqqsu l-ispiża ta' tnaqqis tal-emissjonijiet, għalkemm huma meħtieġa realiżmu u prudenza u għandha tingħata attenzjoni għall-fatt li l-flessibilità ma tirriżultax f'xi Stati Membri li jżidu l-emissjonijiet jew jiġu stabbiliti miri aktar baxxi permezz ta’ manipulazzjoni, kemm qabel l-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet jew fl-implimentazzjoni tal-mekkaniżmu ta’ flessibbiltà, peress li mekkaniżmi differenti ta' flessibbiltà jistgħu finalment iwasslu għal nuqqas li jintlaħqu l-miri ta' tnaqqis tal-emissjonijiet. Huwa importanti li jinżamm kont mhux biss tal-problemi ekonomiċi u strutturali temporanji tal-Istati Membri u l-istandard tagħhom tal-għajxien, iżda wkoll li jitqiesu d-differenzi reġjonali fi ħdan l-Istati Membri biex b’hekk ikunu jistgħu jintlaħqu l-miri ambizzjużi; |
| --- | --- |

11.

jiġbed l-attenzjoni li r-Regolament dwar il-Kondiviżjoni tal-Isforzi jipprovdi ħafna opportunitajiet għall-flessibilità u l-kummerċ, li huma mmirati biex jgħinu lill-Istati Membri jiksbu l-miri tagħhom għat-tnaqqis tal-emissjonijiet sa l-2030. Miżuri ta’ dan it-tip inaqqsu l-ispiża ta' tnaqqis tal-emissjonijiet, għalkemm huma meħtieġa realiżmu u prudenza u għandha tingħata attenzjoni għall-fatt li l-flessibilità ma tirriżultax f'xi Stati Membri li jżidu l-emissjonijiet jew jiġu stabbiliti miri aktar baxxi permezz ta’ manipulazzjoni, kemm qabel l-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet jew fl-implimentazzjoni tal-mekkaniżmu ta’ flessibbiltà, peress li mekkaniżmi differenti ta' flessibbiltà jistgħu finalment iwasslu għal nuqqas li jintlaħqu l-miri ta' tnaqqis tal-emissjonijiet. Huwa importanti li jinżamm kont mhux biss tal-problemi ekonomiċi u strutturali temporanji tal-Istati Membri u l-istandard tagħhom tal-għajxien, iżda wkoll li jitqiesu d-differenzi reġjonali fi ħdan l-Istati Membri biex b’hekk ikunu jistgħu jintlaħqu l-miri ambizzjużi;

| 12. | jistieden b’urġenza lill-Kummissjoni biex tipproponi soluzzjonijiet konkreti għall-problemi ta’ dawk ir-reġjuni li jistgħu jsibu ruħhom f'diffikultà jew tnaqqis partikolari fil-kuntest tat-tranżizzjoni meħtieġa lejn ekonomija b'karbonju baxx; jisħaq dwar il-ħtieġa li jiġu żviluppati soluzzjonijiet realistiċi għal reġjuni li jiddipendu ħafna mill-użu tal-fjuwils fossili jew għal industriji b’intensità enerġetika għolja, jew li inkella jintlaqtu b’mod sproporzjonat mill-applikazzjoni tar-Regolamenti proposti; jenfasizza l-importanza tal-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-iżvilupp ta’ rotot ta’ żvilupp sostenibbli li jistgħu fl-istess ħin jistimulaw l-ekonomija ta' dawn ir-reġjuni; |
| --- | --- |

12.

jistieden b’urġenza lill-Kummissjoni biex tipproponi soluzzjonijiet konkreti għall-problemi ta’ dawk ir-reġjuni li jistgħu jsibu ruħhom f'diffikultà jew tnaqqis partikolari fil-kuntest tat-tranżizzjoni meħtieġa lejn ekonomija b'karbonju baxx; jisħaq dwar il-ħtieġa li jiġu żviluppati soluzzjonijiet realistiċi għal reġjuni li jiddipendu ħafna mill-użu tal-fjuwils fossili jew għal industriji b’intensità enerġetika għolja, jew li inkella jintlaqtu b’mod sproporzjonat mill-applikazzjoni tar-Regolamenti proposti; jenfasizza l-importanza tal-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-iżvilupp ta’ rotot ta’ żvilupp sostenibbli li jistgħu fl-istess ħin jistimulaw l-ekonomija ta' dawn ir-reġjuni;

| 13. | jinnota li, minħabba l-provvista eċċessiva ta’ kwoti tal-ETS u l-prezz baxx għas-CO2, il-limitu massimu ta’ 100 miljun unità ffissat għall-emissjonijiet mhu se jkun ta’ ebda għajnuna għal tnaqqis qawwi ta' emissjonijiet, iżda jista’ jaħdem kontra l-għanijiet ta' protezzjoni tal-klima u jista’ saħansitra jikkawża żieda fl-emissjonijiet fis-setturi li mhumiex soġġetti għall-ETS, bħala riżultat ta’ tnaqqis ta' żbilanċi; |
| --- | --- |

13.

jinnota li, minħabba l-provvista eċċessiva ta’ kwoti tal-ETS u l-prezz baxx għas-CO2, il-limitu massimu ta’ 100 miljun unità ffissat għall-emissjonijiet mhu se jkun ta’ ebda għajnuna għal tnaqqis qawwi ta' emissjonijiet, iżda jista’ jaħdem kontra l-għanijiet ta' protezzjoni tal-klima u jista’ saħansitra jikkawża żieda fl-emissjonijiet fis-setturi li mhumiex soġġetti għall-ETS, bħala riżultat ta’ tnaqqis ta' żbilanċi;

| 14. | jistieden lill-Kummissjoni biex tipprovdi xi flessibbiltà fl-allokazzjoni tal-penali billi jiġu applikati rati aktar baxxi ta’ skambu u valutazzjoni fir-riallokazzjoni tal-kwoti tal-emissjonijiet bejn is-setturi; |
| --- | --- |

14.

jistieden lill-Kummissjoni biex tipprovdi xi flessibbiltà fl-allokazzjoni tal-penali billi jiġu applikati rati aktar baxxi ta’ skambu u valutazzjoni fir-riallokazzjoni tal-kwoti tal-emissjonijiet bejn is-setturi;

Regoli ta’ kontabbiltà tal-LULUCF u l-arranġamenti ta' flessibilità

| 15. | jilqa’ b’sodisfazzjon il-proposta biex l-Istati Membri jkunu jistgħu jużaw total ta’ 280 miljun unità tal-LULUCF għall-kontabbiltà, li jirrikonoxxi l-fatt li das-settur, b’mod partikolari l-foresti, għandu l-potenzjal jikkontribwixxi b’mod pożittiv għall-qafis tal-UE dwar il-klima. Josserva li hemm problemi fl-eżattezza tal-monitoraġġ tal-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra fil-qafas tal-LULUCF, u bl-appoġġ għal-livell lokali fil-ġbir tad-data; |
| --- | --- |

15.

jilqa’ b’sodisfazzjon il-proposta biex l-Istati Membri jkunu jistgħu jużaw total ta’ 280 miljun unità tal-LULUCF għall-kontabbiltà, li jirrikonoxxi l-fatt li das-settur, b’mod partikolari l-foresti, għandu l-potenzjal jikkontribwixxi b’mod pożittiv għall-qafis tal-UE dwar il-klima. Josserva li hemm problemi fl-eżattezza tal-monitoraġġ tal-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra fil-qafas tal-LULUCF, u bl-appoġġ għal-livell lokali fil-ġbir tad-data;

| 16. | jinnota li l-assorbiment tas-CO2 fil-qafas tal-LULUCF għandu jkun limitat għal dawk l-oqsma ta-Regolament dwar il-Kondiviżjoni tal-Isforzi, li fih ir-regoli tal-kontabilità huma xjentifikament sodi u ġustifikati, u ġew ikkontrollati fi proġetti pilota. B'dan il-mod, l-ispekulazzjoni u t-tnaqqis tal-prinċipji ġenerali dwar l-aspetti tal-ispiża pura għandhom jiġu evitati. Fil monitoraġġ tal-attivitajiet fil-qasam tal-LULUCF u fir-rappurtar relevanti għandu jiġi evitat, bl-użu tal-aħjar għarfien u l-implimentazzjoni tal-aħjar prattiki, l-għadd doppju; dan japplika speċjalment għall-bidliet fil-kategoriji tal-użu tal-art, kif ukoll meta jiġu kkunsidrati l-prodotti tal-injam u d-disturbi naturali; |
| --- | --- |

16.

jinnota li l-assorbiment tas-CO2 fil-qafas tal-LULUCF għandu jkun limitat għal dawk l-oqsma ta-Regolament dwar il-Kondiviżjoni tal-Isforzi, li fih ir-regoli tal-kontabilità huma xjentifikament sodi u ġustifikati, u ġew ikkontrollati fi proġetti pilota. B'dan il-mod, l-ispekulazzjoni u t-tnaqqis tal-prinċipji ġenerali dwar l-aspetti tal-ispiża pura għandhom jiġu evitati. Fil monitoraġġ tal-attivitajiet fil-qasam tal-LULUCF u fir-rappurtar relevanti għandu jiġi evitat, bl-użu tal-aħjar għarfien u l-implimentazzjoni tal-aħjar prattiki, l-għadd doppju; dan japplika speċjalment għall-bidliet fil-kategoriji tal-użu tal-art, kif ukoll meta jiġu kkunsidrati l-prodotti tal-injam u d-disturbi naturali;

| 17. | jipproponi li jiġi awtorizzat tnaqqis kull ħames snin, biex ikun jista’ jitqies il-kontribut potenzjali minn art deforestata, minn art forestali, minn raba’ ġestita u minn bwar ġestiti. B’dal mod ikun hemm kumpens għall-varjabilità tan-natura u l-impatt tal-avvenimenti każwali u l-proċessi ċikliċi; |
| --- | --- |

17.

jipproponi li jiġi awtorizzat tnaqqis kull ħames snin, biex ikun jista’ jitqies il-kontribut potenzjali minn art deforestata, minn art forestali, minn raba’ ġestita u minn bwar ġestiti. B’dal mod ikun hemm kumpens għall-varjabilità tan-natura u l-impatt tal-avvenimenti każwali u l-proċessi ċikliċi;

| 18. | jirrakkomanda li l-Kummissjoni taħdem mal-Istati Membri biex tistabbilixxi regoli definiti għar-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-ġestjoni tad-data u l-monitoraġġ tal-kontabbiltà tal-LULUCF; |
| --- | --- |

18.

jirrakkomanda li l-Kummissjoni taħdem mal-Istati Membri biex tistabbilixxi regoli definiti għar-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-ġestjoni tad-data u l-monitoraġġ tal-kontabbiltà tal-LULUCF;

Kontabbiltà u kontroll

| 19. | iqis li huwa importanti li r-rapportar robust u ċ-ċiklu ta’ konformità skont l-ESD jinżammu skont il-proposta. L-Istati Membri għandhom obbligu li jikkonformaw mal-limiti annwali tal-emissjonijiet u trajettorja lineari fil-perjodu ta’ bejn l-2021 u l-2030 għalkemm il-kontroll tal-konformità attwali se jkun organizzat kull 5 snin. |
| --- | --- |

19.

iqis li huwa importanti li r-rapportar robust u ċ-ċiklu ta’ konformità skont l-ESD jinżammu skont il-proposta. L-Istati Membri għandhom obbligu li jikkonformaw mal-limiti annwali tal-emissjonijiet u trajettorja lineari fil-perjodu ta’ bejn l-2021 u l-2030 għalkemm il-kontroll tal-konformità attwali se jkun organizzat kull 5 snin.

| 20. | jenfasizza li, sabiex jiġi żgurat li l-kontrolli tal-konformità jseħħu abbażi ta’ data preċiża, il-Kummissjoni teżamina u tevalwa b’mod kontinwament u sistematikament, fejn xieraq u bl-għajnuna ta’ esperti indipendenti, l-inventarji tal-gassijiet b'effett ta’ serra ppreżentati mill-Istati Membri; |
| --- | --- |

20.

jenfasizza li, sabiex jiġi żgurat li l-kontrolli tal-konformità jseħħu abbażi ta’ data preċiża, il-Kummissjoni teżamina u tevalwa b’mod kontinwament u sistematikament, fejn xieraq u bl-għajnuna ta’ esperti indipendenti, l-inventarji tal-gassijiet b'effett ta’ serra ppreżentati mill-Istati Membri;

| 21. | jemmen li l-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent għandha tkompli tikkoordina l-kontroll tat-trasparenza, tal-preċiżjoni, tal-konsistenza, tal-komparabbiltà u tal-kompletezza tal-informazzjoni ppreżentata. Huwa importanti li jsaħħu l-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-attivitajiet ta’ kontabbiltà u rappurtar tagħhom sabiex ikun żgurat li l-karatteristiċi speċifiċi lokali u territorjali jitqiesu b’mod aktar effettiv minn qatt qabel; |
| --- | --- |

21.

jemmen li l-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent għandha tkompli tikkoordina l-kontroll tat-trasparenza, tal-preċiżjoni, tal-konsistenza, tal-komparabbiltà u tal-kompletezza tal-informazzjoni ppreżentata. Huwa importanti li jsaħħu l-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-attivitajiet ta’ kontabbiltà u rappurtar tagħhom sabiex ikun żgurat li l-karatteristiċi speċifiċi lokali u territorjali jitqiesu b’mod aktar effettiv minn qatt qabel;

| 22. | iqis li huwa importanti li l-amministrazzjonijiet nazzjonali, reġjonali u lokali kif ukoll kumpaniji, SMEs u mikrointrapriżi ma jitgħabbewx bi dmirijiet ta’ rappurtaġġ immedjat jew piżijiet amministrattivi minħabba din il-proposta; |
| --- | --- |

22.

iqis li huwa importanti li l-amministrazzjonijiet nazzjonali, reġjonali u lokali kif ukoll kumpaniji, SMEs u mikrointrapriżi ma jitgħabbewx bi dmirijiet ta’ rappurtaġġ immedjat jew piżijiet amministrattivi minħabba din il-proposta;

Il-kwalità tal-informazzjoni fil-qasam tal-LULUCF

| 23. | ifakkar li d-diversità u l-varjabilità tal-użu tal-art fl-Ewropa iwasslu b’mod naturali għal trattament differenti u inkonsistenti li jirrikjedi armonizzazzjoni determinata u koordinata u standardizzazzjoni tal-kwalità tad-data tal-Istati Membri, f’dan il-kuntest, għandhom jitqiesu mhux biss kundizzjonijiet u tendenzi nazzjonali iżda wkoll dawk reġjonali u lokali, inkluża d-dinamika tagħhom; jissuġġerixxi, f’dan il-kuntest, li jsir użu tal-esperjenza miġbura permezz ta’ għodod bħall-metodoloġija għall-inventarji tal-emissjonijiet taħt l-inizjattiva tal-Patt tas-Sindki, u li tingħaqad mal-isforzi li għaddejjin biex jiġu stabbiliti indikaturi flessibbli, faċli biex jintużaw u affidabbli għall-kejl tal-emissjonijiet lokali u reġjonali fil-kuntest tal-Patt tas-Sindki Globali; |
| --- | --- |

23.

ifakkar li d-diversità u l-varjabilità tal-użu tal-art fl-Ewropa iwasslu b’mod naturali għal trattament differenti u inkonsistenti li jirrikjedi armonizzazzjoni determinata u koordinata u standardizzazzjoni tal-kwalità tad-data tal-Istati Membri, f’dan il-kuntest, għandhom jitqiesu mhux biss kundizzjonijiet u tendenzi nazzjonali iżda wkoll dawk reġjonali u lokali, inkluża d-dinamika tagħhom; jissuġġerixxi, f’dan il-kuntest, li jsir użu tal-esperjenza miġbura permezz ta’ għodod bħall-metodoloġija għall-inventarji tal-emissjonijiet taħt l-inizjattiva tal-Patt tas-Sindki, u li tingħaqad mal-isforzi li għaddejjin biex jiġu stabbiliti indikaturi flessibbli, faċli biex jintużaw u affidabbli għall-kejl tal-emissjonijiet lokali u reġjonali fil-kuntest tal-Patt tas-Sindki Globali;

| 24. | huwa mħasseb li l-Protokoll ta’ Kyoto se jiskadi fl-aħħar tal-2020. Konsegwentement, il-governanza għas-settur tal-LULUCF teħtieġ li tiġi żviluppata aktar fi ħdan l-UE. Konsegwentement, il-governanza għas-settur tal-LULUCF jeħtieġ li tiġi żviluppata aktar fi ħdan l-UE; bħalissa din hija pprovduta mid-Deċiżjoni dwar il-LULUCF (529/2013/UE). Din id-deċiżjoni diġà ġiet implementata, u għandha tipprovdi sistemi ta' kontabilità tejba sal-2020. Mingħajr qafas legali li jikkonsolida din l-implimentazzjoni u li jiddefinixxi r-regoli applikabbli għall-perjodu ta’ wara l-2020, il-mod li bih il-LULUCF ikun inkluż fil-qafas globali jista’ jkun eteroġenu madwar l-UE kollha. Id-differenzi fir-regoli ta’ rapportar u dawk kontabilistiċi minn Stat Membru għall-ieħor jistgħu jaffettwaw il-funzjonament ottimu tas-suq uniku b’mod negattiv; |
| --- | --- |

24.

huwa mħasseb li l-Protokoll ta’ Kyoto se jiskadi fl-aħħar tal-2020. Konsegwentement, il-governanza għas-settur tal-LULUCF teħtieġ li tiġi żviluppata aktar fi ħdan l-UE. Konsegwentement, il-governanza għas-settur tal-LULUCF jeħtieġ li tiġi żviluppata aktar fi ħdan l-UE; bħalissa din hija pprovduta mid-Deċiżjoni dwar il-LULUCF (529/2013/UE). Din id-deċiżjoni diġà ġiet implementata, u għandha tipprovdi sistemi ta' kontabilità tejba sal-2020. Mingħajr qafas legali li jikkonsolida din l-implimentazzjoni u li jiddefinixxi r-regoli applikabbli għall-perjodu ta’ wara l-2020, il-mod li bih il-LULUCF ikun inkluż fil-qafas globali jista’ jkun eteroġenu madwar l-UE kollha. Id-differenzi fir-regoli ta’ rapportar u dawk kontabilistiċi minn Stat Membru għall-ieħor jistgħu jaffettwaw il-funzjonament ottimu tas-suq uniku b’mod negattiv;

L-importanza tal-awtoritajiet lokali u reġjonali għall-inventarji tal-LULUCF

| 25. | jirrikonoxxi li r-regoli ta’ kontabbiltà għall-inventorju LULUCF abbażi tal-proċedura IPCC tal-2006, ma jagħmlux użu mill-metodi l-aktar aġġornati disponibbli. L-UE għandha tiżviluppa b’mod sostanzjali, l-proċedura tal-inventarju, sabiex jittejbu l-preċiżjoni u l-veloċità tiegħu, filwaqt li jinżammu s-sempliċità u t-trasparenza tas-sistema. F’dan ir-rigward, il-bliet u r-reġjuni se jkollhom rwol importanti jekk mhux deċiżiv fit-trażmissjoni tat-tagħrif meħtieġ għall-inventarji tal-LULUCF kemm għall-evalwazzjoni ex post kif ukoll għat-tħejjija tal-previżjonijiet; |
| --- | --- |

25.

jirrikonoxxi li r-regoli ta’ kontabbiltà għall-inventorju LULUCF abbażi tal-proċedura IPCC tal-2006, ma jagħmlux użu mill-metodi l-aktar aġġornati disponibbli. L-UE għandha tiżviluppa b’mod sostanzjali, l-proċedura tal-inventarju, sabiex jittejbu l-preċiżjoni u l-veloċità tiegħu, filwaqt li jinżammu s-sempliċità u t-trasparenza tas-sistema. F’dan ir-rigward, il-bliet u r-reġjuni se jkollhom rwol importanti jekk mhux deċiżiv fit-trażmissjoni tat-tagħrif meħtieġ għall-inventarji tal-LULUCF kemm għall-evalwazzjoni ex post kif ukoll għat-tħejjija tal-previżjonijiet;

| 26. | jenfasizza li, fil-kuntest ta’ din il-proċedura, l-użu ta’ strutturi ta’ appoġġ bl-għan li jiġi appoġġjat titjib gradwali jidher bħala żvilupp promettenti. Il-KtR jista’ jikkontribwixxi għall-ħolqien ta’ ambjent favorevoli għal aktar żvilupp tal-kapaċità tal-bliet u r-reġjuni biex jiġbru, janalizzaw u jaggregaw data tal-LULUCF, f’konformità mal-prinċipji ewlenin tal-proċedura IPCC ta’ konsistenza, komparabbiltà, kompletezza, preċiżjoni u trasparenza; |
| --- | --- |

26.

jenfasizza li, fil-kuntest ta’ din il-proċedura, l-użu ta’ strutturi ta’ appoġġ bl-għan li jiġi appoġġjat titjib gradwali jidher bħala żvilupp promettenti. Il-KtR jista’ jikkontribwixxi għall-ħolqien ta’ ambjent favorevoli għal aktar żvilupp tal-kapaċità tal-bliet u r-reġjuni biex jiġbru, janalizzaw u jaggregaw data tal-LULUCF, f’konformità mal-prinċipji ewlenin tal-proċedura IPCC ta’ konsistenza, komparabbiltà, kompletezza, preċiżjoni u trasparenza;

| 27. | huwa tal-fehma li l-Kummissjoni Ewropea, flimkien mal-KtR, għandha tiżviluppa linji gwida sabiex tingħata għajnuna proċedurali lill-awtoritajiet lokali u reġjonali biex jiġbru d-data, kif ukoll standards metodoloġiċi komuni għall-integrazzjoni u l-kunsiderazzjoni ta’ tagħrif lokali, b’kont meħud tal-bilanċ bejn il-preċiżjoni u l-kosteffettività, kif ukoll li jiġi limitat il-piż amministrattiv. Livell ogħla ta’ preċiżjoni jista’ naturalment jintlaħaq biss permezz tal-involviment ta’ esperti lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

27.

huwa tal-fehma li l-Kummissjoni Ewropea, flimkien mal-KtR, għandha tiżviluppa linji gwida sabiex tingħata għajnuna proċedurali lill-awtoritajiet lokali u reġjonali biex jiġbru d-data, kif ukoll standards metodoloġiċi komuni għall-integrazzjoni u l-kunsiderazzjoni ta’ tagħrif lokali, b’kont meħud tal-bilanċ bejn il-preċiżjoni u l-kosteffettività, kif ukoll li jiġi limitat il-piż amministrattiv. Livell ogħla ta’ preċiżjoni jista’ naturalment jintlaħaq biss permezz tal-involviment ta’ esperti lokali u reġjonali;

L-involviment ta’ firxa wiesgħa ta’ partijiet interessati

| 28. | jinnota li approċċ li jinvolvi diversi partijiet interessati mhux biss huwa xieraq, sabiex jintlaħaq qbil dwar il-kwistjonijiet tat-tibdil fil-klima u t-tfassil ta’ LULUCF, iżda jikkontribwixxi wkoll sabiex tiżdied it-trasparenza u l-obbligi ta’ rappurtar, titjieb il-valutazzjoni tal-impatt soċjali u ekonomiku fil-livell lokali u reġjonali, tiġi faċlitata l-identifikazzjoni tal-aħjar soluzzjonijiet biex tiġi indirizzata l-kumplessità li dejjem tikber ta’ dawn il-kwistjonijiet permezz ta’ approċċ trasversali; |
| --- | --- |

28.

jinnota li approċċ li jinvolvi diversi partijiet interessati mhux biss huwa xieraq, sabiex jintlaħaq qbil dwar il-kwistjonijiet tat-tibdil fil-klima u t-tfassil ta’ LULUCF, iżda jikkontribwixxi wkoll sabiex tiżdied it-trasparenza u l-obbligi ta’ rappurtar, titjieb il-valutazzjoni tal-impatt soċjali u ekonomiku fil-livell lokali u reġjonali, tiġi faċlitata l-identifikazzjoni tal-aħjar soluzzjonijiet biex tiġi indirizzata l-kumplessità li dejjem tikber ta’ dawn il-kwistjonijiet permezz ta’ approċċ trasversali;

| 29. | huwa tal-fehma li, fir-rigward tal-inklużjoni tal-LULUCF fil-qafas ta’ politika dwar il-klima, prinċipalment għandhom jitqiesu l-agrikoltura u l-forestrija, iżda wkoll il-kontribuzzjoni tal-akkomodazzjoni, l-immaniġġjar tal-iskart u l-industriji ż-żgħar kemm fl-adozzjoni tal-aħjar prattiki fir-rigward tar-rekwiżiti ta’ trasparenza u sabiex tiġi żgurata l-effettività tal-mekkaniżmi ta’ kontroll. Reazzjonijiet ta’ malajr u konkreti fl-oqsma differenti, kemm waqt id-diskussjonijiet dwar ir-Regolament kif ukoll fl-istadju ta’ eżekuzzjoni huma kruċjali u essenzjali; |
| --- | --- |

29.

huwa tal-fehma li, fir-rigward tal-inklużjoni tal-LULUCF fil-qafas ta’ politika dwar il-klima, prinċipalment għandhom jitqiesu l-agrikoltura u l-forestrija, iżda wkoll il-kontribuzzjoni tal-akkomodazzjoni, l-immaniġġjar tal-iskart u l-industriji ż-żgħar kemm fl-adozzjoni tal-aħjar prattiki fir-rigward tar-rekwiżiti ta’ trasparenza u sabiex tiġi żgurata l-effettività tal-mekkaniżmi ta’ kontroll. Reazzjonijiet ta’ malajr u konkreti fl-oqsma differenti, kemm waqt id-diskussjonijiet dwar ir-Regolament kif ukoll fl-istadju ta’ eżekuzzjoni huma kruċjali u essenzjali;

Finanzjament

| 30. | jenfasizza li l-opportunitajiet ta’ finanzjament għandhom jiġu estiżi gradwalment, b’mod iktar deċiż minn qatt qabel, u b’mod aktar deċentralizzat, għal-livell lokali u reġjonali, bħala addizzjonijiet attraenti għall-finanzjament privat u għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu. Minbarra l-għoti ta’ finanzjament nazzjonali u Ewropew fil-forma ta’ għotjiet u kofinanzjament, għandu jiġi kkunsidrat – bi tħejjija għall-implimentazzjoni ta’ inizjattivi ambjentali –titjib tal-kapaċità ta’ self tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-kapaċità tagħhom li jagħtu għotjiet finanzjarja. Dan jista’ jinkiseb permezz ta’ bidliet fil-leġislazzjoni jew billi jiġu ffurmati assoċjazzjonijiet ta’ bliet, li waħidhom mhumiex kbar biżżejjed biex jixtru bonds, pereżempju. |
| --- | --- |

30.

jenfasizza li l-opportunitajiet ta’ finanzjament għandhom jiġu estiżi gradwalment, b’mod iktar deċiż minn qatt qabel, u b’mod aktar deċentralizzat, għal-livell lokali u reġjonali, bħala addizzjonijiet attraenti għall-finanzjament privat u għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu. Minbarra l-għoti ta’ finanzjament nazzjonali u Ewropew fil-forma ta’ għotjiet u kofinanzjament, għandu jiġi kkunsidrat – bi tħejjija għall-implimentazzjoni ta’ inizjattivi ambjentali –titjib tal-kapaċità ta’ self tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-kapaċità tagħhom li jagħtu għotjiet finanzjarja. Dan jista’ jinkiseb permezz ta’ bidliet fil-leġislazzjoni jew billi jiġu ffurmati assoċjazzjonijiet ta’ bliet, li waħidhom mhumiex kbar biżżejjed biex jixtru bonds, pereżempju.

Brussell, it-23 ta’ Marzu 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Markku MARKKULA

---