# Publicatieblad C 143/2010

| | ISSN 1725-2474
  doi:10.3000/17252474.C_2010.143.nld |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 143 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 53e jaargang2 juni 2010 |

ISSN 1725-2474

doi:10.3000/17252474.C_2010.143.nld

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 143

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

53e jaargang2 juni 2010

---

| Nummer | Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| | I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen |
| | ADVIEZEN |
| | Raad |
| 2010/C 143/01 | Advies van de Raad over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van België voor de periode 2009-2012 | 1 |
| 2010/C 143/02 | Advies van de Raad over het geactualiseerde convergentieprogramma van Litouwen voor de periode 2009-2012 | 6 |
| 2010/C 143/03 | Advies van de Raad over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Luxemburg voor de periode 2009-2014 | 12 |
| 2010/C 143/04 | Advies van de Raad over het geactualiseerde convergentieprogramma van Polen voor de periode 2009-2012 | 17 |

Nummer

Inhoud

Bladzijde

I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen

ADVIEZEN

Raad

2010/C 143/01

Advies van de Raad over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van België voor de periode 2009-2012

1

2010/C 143/02

Advies van de Raad over het geactualiseerde convergentieprogramma van Litouwen voor de periode 2009-2012

6

2010/C 143/03

Advies van de Raad over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Luxemburg voor de periode 2009-2014

12

2010/C 143/04

Advies van de Raad over het geactualiseerde convergentieprogramma van Polen voor de periode 2009-2012

17

| | II   Mededelingen |
| --- | --- |
| | MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Europese Commissie |
| 2010/C 143/05 | Goedkeuring van steunmaatregelen van de staten op grond van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie — Gevallen waartegen de Commissie geen bezwaar maakt (
  1
  ) | 22 |
| 2010/C 143/06 | Besluit om geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde concentratie (Zaak COMP/M.5874 — Barclays/Blackstone/Portfolio Hotels) (
  1
  ) | 25 |
| 2010/C 143/07 | Mededeling overeenkomstig artikel 12, lid 5, onder a), van Verordening (EEG) nr. 2913/92 van de Raad over de inlichtingen die door de douaneautoriteiten van de lidstaten zijn verstrekt over de indeling van goederen in de douanenomenclatuur | 26 |

II   Mededelingen

MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

2010/C 143/05

Goedkeuring van steunmaatregelen van de staten op grond van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie — Gevallen waartegen de Commissie geen bezwaar maakt (
  1
  )

1

22

2010/C 143/06

Besluit om geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde concentratie (Zaak COMP/M.5874 — Barclays/Blackstone/Portfolio Hotels) (
  1
  )

1

25

2010/C 143/07

Mededeling overeenkomstig artikel 12, lid 5, onder a), van Verordening (EEG) nr. 2913/92 van de Raad over de inlichtingen die door de douaneautoriteiten van de lidstaten zijn verstrekt over de indeling van goederen in de douanenomenclatuur

26

| | IV   Informatie |
| --- | --- |
| | INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Europese Commissie |
| 2010/C 143/08 | Door de Europese Centrale Bank toegepaste rentevoet voor de basisherfinancieringstransacties: 1,00 % per 1 juni 2010 — Wisselkoersen van de euro | 27 |
| | INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE LIDSTATEN |
| 2010/C 143/09 | Kennisgeving inzake de aanvraag voor een exploratietievergunning voor vloeibare en gasvormige koolwaterstoffen, genaamd Costa del Sole — Italiaanse Republiek — Regio Sicilië — Regionaal ministerie voor Energie en Openbare Nutsvoorzieningen — Regionaal directoraat voor Energie — Regionaal Bureau voor koolwaterstoffen en geothermie (U.R.I.G.) | 28 |

IV   Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

2010/C 143/08

Door de Europese Centrale Bank toegepaste rentevoet voor de basisherfinancieringstransacties: 1,00 % per 1 juni 2010 — Wisselkoersen van de euro

27

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE LIDSTATEN

2010/C 143/09

Kennisgeving inzake de aanvraag voor een exploratietievergunning voor vloeibare en gasvormige koolwaterstoffen, genaamd Costa del Sole — Italiaanse Republiek — Regio Sicilië — Regionaal ministerie voor Energie en Openbare Nutsvoorzieningen — Regionaal directoraat voor Energie — Regionaal Bureau voor koolwaterstoffen en geothermie (U.R.I.G.)

28

| | V   Adviezen |
| --- | --- |
| | PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE HANDELSPOLITIEK |
| | Europese Commissie |
| 2010/C 143/10 | Bericht betreffende de antidumpingmaatregelen die van toepassing zijn op de invoer in de Unie van bepaalde side-by-side-koelkasten van oorsprong uit de Republiek Korea: adreswijziging van een onderneming waarop een individueel antidumpingrecht van toepassing is | 30 |
| | PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID |
| | Europese Commissie |
| 2010/C 143/11 | Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak COMP/M.5818 — Ericsson/LG Electronics/JV) — Voor een vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak (
  1
  ) | 32 |
| 2010/C 143/12 | Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak COMP/M.5808 — JSA/Jacquet Metals/IMS) (
  1
  ) | 33 |

V   Adviezen

PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE HANDELSPOLITIEK

Europese Commissie

2010/C 143/10

Bericht betreffende de antidumpingmaatregelen die van toepassing zijn op de invoer in de Unie van bepaalde side-by-side-koelkasten van oorsprong uit de Republiek Korea: adreswijziging van een onderneming waarop een individueel antidumpingrecht van toepassing is

30

PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID

Europese Commissie

2010/C 143/11

Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak COMP/M.5818 — Ericsson/LG Electronics/JV) — Voor een vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak (
  1
  )

1

32

2010/C 143/12

Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak COMP/M.5808 — JSA/Jacquet Metals/IMS) (
  1
  )

1

33

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Voor de EER relevante tekst |

---

(1)   Voor de EER relevante tekst

1

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

I Resoluties, aanbevelingen en adviezen

ADVIEZEN

Raad

| 2.6.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 143/1 |
| --- | --- | --- | --- |

2.6.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 143/1

---

ADVIES VAN DE RAAD

over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van België voor de periode 2009-2012

2010/C 143/01

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid (1), en met name op artikel 5, lid 3,

Gezien de aanbeveling van de Commissie,

Na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité,

BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT:

| (1) | Op 26 april 2010 heeft de Raad het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van België voor de periode 2009-2012 behandeld. |
| --- | --- |

(1)

Op 26 april 2010 heeft de Raad het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van België voor de periode 2009-2012 behandeld.

| (2) | Als gevolg van de ineenstorting van de wereldhandel in combinatie met een tanend vertrouwen, welvaartseffecten en striktere kredietvoorwaarden is de Belgische economie rond de jaarwisseling 2008/2009 fors gekrompen. De neergang was zeer sterk, maar werd in de tweede helft van 2009 gevolgd door een vrij krachtig herstel, dat ten dele voortvloeide uit tijdelijke factoren, zoals onder meer de (binnen- en buitenlandse) stimuleringspakketten en een positieve bijdrage van de voorraadontwikkeling.
  De aanhoudende tegenwind, die zijn oorsprong vindt in de herstructurering van financiële instellingen en een verdere toename van de werkloosheid, in combinatie met een lage capaciteitsbezetting, zal in de eerste helft van 2010 naar verwachting wederom een rem zetten op de groei. Hoewel de Belgische economie door haar grote openheid sterk zou kunnen profiteren van het herstel van de wereldhandel, zou de omvang van deze impuls beperkt kunnen uitvallen omdat België de afgelopen jaren aan kostenconcurrentievermogen heeft ingeboet. De neergang heeft ook aanmerkelijk negatieve effecten op de overheidsfinanciën gesorteerd. Het overheidstekort is verslechterd van 1,2 % van het bbp in 2008 tot 5,9 % van het bbp in 2009. Bovendien is de schuldquote, die tussen 2000 en 2007 was gedaald doordat algemeen genomen een voorzichtig begrotingsbeleid is gevoerd, wegens de interventies in de financiële sector in 2008 opnieuw begonnen op te lopen (tot 97,9 % in 2009). Op 2 december 2009 heeft de Raad besloten dat er in België een buitensporig tekort bestond en het land aanbevolen het tekort uiterlijk in 2012 te corrigeren door een gemiddelde jaarlijkse budgettaire inspanning van 0,75 % van het bbp te leveren. Wegens de ernstige verslechtering van de overheidsfinanciën in combinatie met het bovengemiddelde effect van de vergrijzing op de begroting en de aanzienlijke voorwaardelijke verplichtingen die uit de maatregelen tot stabilisatie van het financiële stelsel voortvloeien, is het noodzakelijk dat de begrotingsconsolidatie en de structurele hervormingen worden voortgezet om de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn te garanderen. |
| --- | --- |

(2)

Als gevolg van de ineenstorting van de wereldhandel in combinatie met een tanend vertrouwen, welvaartseffecten en striktere kredietvoorwaarden is de Belgische economie rond de jaarwisseling 2008/2009 fors gekrompen. De neergang was zeer sterk, maar werd in de tweede helft van 2009 gevolgd door een vrij krachtig herstel, dat ten dele voortvloeide uit tijdelijke factoren, zoals onder meer de (binnen- en buitenlandse) stimuleringspakketten en een positieve bijdrage van de voorraadontwikkeling.

De aanhoudende tegenwind, die zijn oorsprong vindt in de herstructurering van financiële instellingen en een verdere toename van de werkloosheid, in combinatie met een lage capaciteitsbezetting, zal in de eerste helft van 2010 naar verwachting wederom een rem zetten op de groei. Hoewel de Belgische economie door haar grote openheid sterk zou kunnen profiteren van het herstel van de wereldhandel, zou de omvang van deze impuls beperkt kunnen uitvallen omdat België de afgelopen jaren aan kostenconcurrentievermogen heeft ingeboet. De neergang heeft ook aanmerkelijk negatieve effecten op de overheidsfinanciën gesorteerd. Het overheidstekort is verslechterd van 1,2 % van het bbp in 2008 tot 5,9 % van het bbp in 2009. Bovendien is de schuldquote, die tussen 2000 en 2007 was gedaald doordat algemeen genomen een voorzichtig begrotingsbeleid is gevoerd, wegens de interventies in de financiële sector in 2008 opnieuw begonnen op te lopen (tot 97,9 % in 2009). Op 2 december 2009 heeft de Raad besloten dat er in België een buitensporig tekort bestond en het land aanbevolen het tekort uiterlijk in 2012 te corrigeren door een gemiddelde jaarlijkse budgettaire inspanning van 0,75 % van het bbp te leveren. Wegens de ernstige verslechtering van de overheidsfinanciën in combinatie met het bovengemiddelde effect van de vergrijzing op de begroting en de aanzienlijke voorwaardelijke verplichtingen die uit de maatregelen tot stabilisatie van het financiële stelsel voortvloeien, is het noodzakelijk dat de begrotingsconsolidatie en de structurele hervormingen worden voortgezet om de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn te garanderen.

| (3) | Hoewel de in de context van de crisis geconstateerde daling van het feitelijke bbp vooral conjunctureel van aard is, is er ook een negatieve weerslag op de potentiële productie. Daarnaast kan de crisis ook een negatief effect op de potentiële groei op middellange termijn sorteren als gevolg van lagere investeringen, een beperkte beschikbaarheid van kredieten en een stijgende structurele werkloosheid. Bovendien vergroot de economische crisis de negatieve gevolgen van de vergrijzing voor de potentiële productie en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën. Tegen deze achtergrond is het van essentieel belang dat er meer vaart wordt gezet achter de structurele hervormingen ter ondersteuning van de potentiële groei. Voor België is het in het bijzonder van belang dat hervormingen tot verscherping van de concurrentie (met name in de netwerkindustrieën) en tot verhoging van het arbeidsaanbod (met inbegrip van hervormingen van de arbeidsmarkt, onder meer op het gebied van het loonvormingssysteem en van prikkels om aan het werk te gaan), alsook van het pensioenstelsel worden doorgevoerd. |
| --- | --- |

(3)

Hoewel de in de context van de crisis geconstateerde daling van het feitelijke bbp vooral conjunctureel van aard is, is er ook een negatieve weerslag op de potentiële productie. Daarnaast kan de crisis ook een negatief effect op de potentiële groei op middellange termijn sorteren als gevolg van lagere investeringen, een beperkte beschikbaarheid van kredieten en een stijgende structurele werkloosheid. Bovendien vergroot de economische crisis de negatieve gevolgen van de vergrijzing voor de potentiële productie en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën. Tegen deze achtergrond is het van essentieel belang dat er meer vaart wordt gezet achter de structurele hervormingen ter ondersteuning van de potentiële groei. Voor België is het in het bijzonder van belang dat hervormingen tot verscherping van de concurrentie (met name in de netwerkindustrieën) en tot verhoging van het arbeidsaanbod (met inbegrip van hervormingen van de arbeidsmarkt, onder meer op het gebied van het loonvormingssysteem en van prikkels om aan het werk te gaan), alsook van het pensioenstelsel worden doorgevoerd.

| (4) | In het macro-economische scenario dat aan het programma ten grondslag ligt, wordt ervan uitgegaan dat het reële bbp, na in 2009 een krimp met 3,1 % te hebben vertoond, in 2010 met 1,1 % zal groeien. Vervolgens zou het groeitempo versnellen tot 1,7 % in 2011 en verder aantrekken tot 2,2 % in 2012. Volgens de najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie zal de bbp-groei op jaarbasis in 2010 naar verwachting licht positief uitvallen (0,6 %) en in 2011 toenemen tot 1,5 %. Deze projecties lijken evenwel aan de lage kant in het licht van recentere informatie, zoals onder meer de beter dan verwachte feitelijke situatie in de tweede helft van 2009. De voorspelde samenstelling van de groei lijkt de groeibijdrage van de binnenlandse vraag in 2010 iets te overschatten, maar lijkt daarna realistisch. Afgaande op de thans beschikbare informatie (2) zijn de in het programma vervatte groeiramingen derhalve algemeen genomen plausibel, al is de samenstelling van de groei in 2010 optimistisch ingeschat. De inflatieprognoses van het programma lijken realistisch. Daar tegenover staat dat de voorspelde loonstijgingen aan de hoge kant lijken omdat, in een context van hoge werkloosheid, de tragere groei van de loonkosten in andere landen van het eurogebied enige neerwaartse druk op de Belgische lonen zou kunnen uitoefenen. Voorts ligt de verwachte stijging van de loonkosten per werknemer veel hoger dan de voorspelde productiviteitsgroei. |
| --- | --- |

(4)

In het macro-economische scenario dat aan het programma ten grondslag ligt, wordt ervan uitgegaan dat het reële bbp, na in 2009 een krimp met 3,1 % te hebben vertoond, in 2010 met 1,1 % zal groeien. Vervolgens zou het groeitempo versnellen tot 1,7 % in 2011 en verder aantrekken tot 2,2 % in 2012. Volgens de najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie zal de bbp-groei op jaarbasis in 2010 naar verwachting licht positief uitvallen (0,6 %) en in 2011 toenemen tot 1,5 %. Deze projecties lijken evenwel aan de lage kant in het licht van recentere informatie, zoals onder meer de beter dan verwachte feitelijke situatie in de tweede helft van 2009. De voorspelde samenstelling van de groei lijkt de groeibijdrage van de binnenlandse vraag in 2010 iets te overschatten, maar lijkt daarna realistisch. Afgaande op de thans beschikbare informatie (2) zijn de in het programma vervatte groeiramingen derhalve algemeen genomen plausibel, al is de samenstelling van de groei in 2010 optimistisch ingeschat. De inflatieprognoses van het programma lijken realistisch. Daar tegenover staat dat de voorspelde loonstijgingen aan de hoge kant lijken omdat, in een context van hoge werkloosheid, de tragere groei van de loonkosten in andere landen van het eurogebied enige neerwaartse druk op de Belgische lonen zou kunnen uitoefenen. Voorts ligt de verwachte stijging van de loonkosten per werknemer veel hoger dan de voorspelde productiviteitsgroei.

| (5) | In het programma wordt het overheidstekort in 2009 op 5,9 % van het bbp geraamd. De sterke verslechtering ten opzichte van het tekort van 1,2 % van het bbp in 2008 is grotendeels terug te voeren op het effect van de crisis op de overheidsfinanciën, maar is ook het gevolg van de stimuleringsmaatregelen ter grootte van 0,5 % van het bbp die de regering in overeenstemming met het Europees economisch herstelplan heeft genomen. De verslechtering is vooral toe te schrijven aan een stijging van de uitgavenquote. Volgens het programma zou het begrotingsbeleid in 2010 en 2011 restrictief worden. In 2012 zouden de budgettaire teugels nog strakker worden aangehaald, zodat het buitensporige tekort in dat jaar wordt gecorrigeerd en naar houdbare overheidsfinanciën wordt teruggekeerd. Dit spoort algemeen genomen met de door de Raad bepleite exitstrategie, indien tevens rekening wordt gehouden met de hoge schuldquote en het groter dan gemiddelde effect van de vergrijzing op de begroting. |
| --- | --- |

(5)

In het programma wordt het overheidstekort in 2009 op 5,9 % van het bbp geraamd. De sterke verslechtering ten opzichte van het tekort van 1,2 % van het bbp in 2008 is grotendeels terug te voeren op het effect van de crisis op de overheidsfinanciën, maar is ook het gevolg van de stimuleringsmaatregelen ter grootte van 0,5 % van het bbp die de regering in overeenstemming met het Europees economisch herstelplan heeft genomen. De verslechtering is vooral toe te schrijven aan een stijging van de uitgavenquote. Volgens het programma zou het begrotingsbeleid in 2010 en 2011 restrictief worden. In 2012 zouden de budgettaire teugels nog strakker worden aangehaald, zodat het buitensporige tekort in dat jaar wordt gecorrigeerd en naar houdbare overheidsfinanciën wordt teruggekeerd. Dit spoort algemeen genomen met de door de Raad bepleite exitstrategie, indien tevens rekening wordt gehouden met de hoge schuldquote en het groter dan gemiddelde effect van de vergrijzing op de begroting.

| (6) | In het programma wordt uitgegaan van een overheidstekort van 4,8 % van het bbp in 2010, hetgeen strookt met de aanbeveling die de Raad overeenkomstig artikel 126, lid 7, op 2 december 2009 tot België heeft gericht. Voorspeld wordt dat er in 2010 een tekort van 5,6 % van het bbp op de federale begroting zal zijn. De neerwaartse bijstelling van de begrotingsdoelstelling voor 2010 is toe te schrijven aan het feit dat in de actualisering van gunstigere macro-economische vooruitzichten wordt uitgegaan (waardoor het tekort ongeveer 0,3 % van het bbp lager uitkomt), alsook aan het feit dat in de federale begroting geen rekening is gehouden met de door andere deelsectoren van de overheid geplande consolidatiemaatregelen ten belope van 0,5 % van het bbp. Volgens de actualisering zou de ontvangstenquote oplopen van 47,7 % van het bbp in 2009 tot 49,1 % in 2010, terwijl de uitgavenquote zou toenemen van 53,7 % tot 53,9 % van het bbp. Het structurele tekort (dit is het conjunctuurgezuiverde saldo, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen, zoals herberekend volgens de algemeen aanvaarde methode door de diensten van de Commissie op basis van de in het programma voorkomende informatie) zal naar verwachting verbeteren van 3,8 % van het bbp in 2009 tot 3,4 % van het bbp in 2010. Gezien het feit dat sommige van de in 2009 genomen tijdelijke stimuleringsmaatregelen (0,2 % van het bbp) in het programma als eenmalig worden aangemerkt, zou de totale aanpassingsinspanning 0,5 % van het bbp bedragen. De verbetering van het structurele saldo in 2010 is toe te schrijven aan consolidatiemaatregelen ter grootte van ongeveer 1 % van het bbp. Het betreft onder meer een verhoging van de personenbelasting in Vlaanderen, een verhoging van de accijnsrechten, hogere vennootschapsbelastingen, niet-fiscale ontvangsten afkomstig van de banksector en de producenten van kernenergie, alsook bezuinigingen op het intermediair verbruik en de loonkosten. Deze maatregelen worden ten dele tenietgedaan door een stijgende tendens van de uitgaven wegens eerder genomen maatregelen en als gevolg van het effect van de vergrijzing op de begroting (ongeveer 0,5 % van het bbp). De rol van de eenmalige maatregelen blijft zeer beperkt (minder dan 0,1 % van het bbp). |
| --- | --- |

(6)

In het programma wordt uitgegaan van een overheidstekort van 4,8 % van het bbp in 2010, hetgeen strookt met de aanbeveling die de Raad overeenkomstig artikel 126, lid 7, op 2 december 2009 tot België heeft gericht. Voorspeld wordt dat er in 2010 een tekort van 5,6 % van het bbp op de federale begroting zal zijn. De neerwaartse bijstelling van de begrotingsdoelstelling voor 2010 is toe te schrijven aan het feit dat in de actualisering van gunstigere macro-economische vooruitzichten wordt uitgegaan (waardoor het tekort ongeveer 0,3 % van het bbp lager uitkomt), alsook aan het feit dat in de federale begroting geen rekening is gehouden met de door andere deelsectoren van de overheid geplande consolidatiemaatregelen ten belope van 0,5 % van het bbp. Volgens de actualisering zou de ontvangstenquote oplopen van 47,7 % van het bbp in 2009 tot 49,1 % in 2010, terwijl de uitgavenquote zou toenemen van 53,7 % tot 53,9 % van het bbp. Het structurele tekort (dit is het conjunctuurgezuiverde saldo, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen, zoals herberekend volgens de algemeen aanvaarde methode door de diensten van de Commissie op basis van de in het programma voorkomende informatie) zal naar verwachting verbeteren van 3,8 % van het bbp in 2009 tot 3,4 % van het bbp in 2010. Gezien het feit dat sommige van de in 2009 genomen tijdelijke stimuleringsmaatregelen (0,2 % van het bbp) in het programma als eenmalig worden aangemerkt, zou de totale aanpassingsinspanning 0,5 % van het bbp bedragen. De verbetering van het structurele saldo in 2010 is toe te schrijven aan consolidatiemaatregelen ter grootte van ongeveer 1 % van het bbp. Het betreft onder meer een verhoging van de personenbelasting in Vlaanderen, een verhoging van de accijnsrechten, hogere vennootschapsbelastingen, niet-fiscale ontvangsten afkomstig van de banksector en de producenten van kernenergie, alsook bezuinigingen op het intermediair verbruik en de loonkosten. Deze maatregelen worden ten dele tenietgedaan door een stijgende tendens van de uitgaven wegens eerder genomen maatregelen en als gevolg van het effect van de vergrijzing op de begroting (ongeveer 0,5 % van het bbp). De rol van de eenmalige maatregelen blijft zeer beperkt (minder dan 0,1 % van het bbp).

| (7) | Het hoofddoel van de budgettaire middellangetermijnstrategie is het buitensporige tekort uiterlijk in 2012 te corrigeren in overeenstemming met de aanbeveling van de Raad van 2 december 2009 op grond van artikel 126, lid 7, en tegen 2015 een sluitende begroting te realiseren, zowel in nominale als in structurele termen. Om dat doel te bereiken, wordt er in het programma naar gestreefd het nominale tekort te reduceren van 5,9 % van het bbp in 2009 tot 4,8 % in 2010, 4,1 % in 2011 en 3 % in 2012. Het primaire saldo laat een iets grotere verbetering zien omdat ervan uit wordt gegaan dat de rente-uitgaven gedurende de programmaperiode met 0,2 % van het bbp zullen toenemen. Het structurele tekort (herberekend op basis van de in het programma voorkomende informatie) verbetert van 3,8 % van het bbp in 2009 tot 3,4 % van het bbp in 2010, 2,9 % van het bbp in 2011 en 2,2 % van het bbp in 2012. Na de aanpassing ter grootte van 0,5 % van het bbp in 2010 wordt in het programma voor 2011 en 2012 een aanpassing van respectievelijk 0,5 % en 0,75 % van het bbp gepland, waardoor de gemiddelde inspanning over de programmaperiode op ruim 0,5 % van het bbp per jaar zou uitkomen. Dit percentage ligt iets lager dan de overeenkomstig artikel 126, lid 7, aanbevolen gemiddelde budgettaire inspanning van 0,75 % van het bbp, omdat het traject op gunstigere macro-economische aannamen is gebaseerd. De aanpassing lijkt zich vooral aan het einde van de programmaperiode te concentreren en berust op inkomstenverhogingen veeleer dan op uitgavenbeperkingen. De aanpassing wordt teweeggebracht door een sterke vermindering van het tekort van de federale overheid en kleinere tekortreducties in het socialezekerheidsstelsel en de gemeenschappen en de gewesten. De overheid plant geen eenmalige maatregelen. De maatregelen ter onderbouwing van de doelstelling voor 2011 zijn niet allemaal gespecificeerd en die voor 2012 zijn in het geheel niet vermeld. Het programma bevestigt dat wordt vastgehouden aan de middellangetermijndoelstelling (MTD), namelijk het realiseren van een structureel begrotingsoverschot van 0,5 % van het bbp. Gezien de laatste projecties en het schuldniveau sluit de MTD aan bij de doelstellingen van het pact. In het programma wordt er echter niet naar gestreefd de MTD binnen de programmaperiode te verwezenlijken. |
| --- | --- |

(7)

Het hoofddoel van de budgettaire middellangetermijnstrategie is het buitensporige tekort uiterlijk in 2012 te corrigeren in overeenstemming met de aanbeveling van de Raad van 2 december 2009 op grond van artikel 126, lid 7, en tegen 2015 een sluitende begroting te realiseren, zowel in nominale als in structurele termen. Om dat doel te bereiken, wordt er in het programma naar gestreefd het nominale tekort te reduceren van 5,9 % van het bbp in 2009 tot 4,8 % in 2010, 4,1 % in 2011 en 3 % in 2012. Het primaire saldo laat een iets grotere verbetering zien omdat ervan uit wordt gegaan dat de rente-uitgaven gedurende de programmaperiode met 0,2 % van het bbp zullen toenemen. Het structurele tekort (herberekend op basis van de in het programma voorkomende informatie) verbetert van 3,8 % van het bbp in 2009 tot 3,4 % van het bbp in 2010, 2,9 % van het bbp in 2011 en 2,2 % van het bbp in 2012. Na de aanpassing ter grootte van 0,5 % van het bbp in 2010 wordt in het programma voor 2011 en 2012 een aanpassing van respectievelijk 0,5 % en 0,75 % van het bbp gepland, waardoor de gemiddelde inspanning over de programmaperiode op ruim 0,5 % van het bbp per jaar zou uitkomen. Dit percentage ligt iets lager dan de overeenkomstig artikel 126, lid 7, aanbevolen gemiddelde budgettaire inspanning van 0,75 % van het bbp, omdat het traject op gunstigere macro-economische aannamen is gebaseerd. De aanpassing lijkt zich vooral aan het einde van de programmaperiode te concentreren en berust op inkomstenverhogingen veeleer dan op uitgavenbeperkingen. De aanpassing wordt teweeggebracht door een sterke vermindering van het tekort van de federale overheid en kleinere tekortreducties in het socialezekerheidsstelsel en de gemeenschappen en de gewesten. De overheid plant geen eenmalige maatregelen. De maatregelen ter onderbouwing van de doelstelling voor 2011 zijn niet allemaal gespecificeerd en die voor 2012 zijn in het geheel niet vermeld. Het programma bevestigt dat wordt vastgehouden aan de middellangetermijndoelstelling (MTD), namelijk het realiseren van een structureel begrotingsoverschot van 0,5 % van het bbp. Gezien de laatste projecties en het schuldniveau sluit de MTD aan bij de doelstellingen van het pact. In het programma wordt er echter niet naar gestreefd de MTD binnen de programmaperiode te verwezenlijken.

| (8) | De begrotingsresultaten kunnen iets slechter uitvallen dan de ramingen in het programma. In 2010 kan dit het gevolg zijn van een mogelijke overschatting van de vennootschapsbelastingen. Voorts zijn de aan het begrotingstraject ten grondslag liggende maatregelen voor 2011 slechts ten dele en voor 2012 zelfs helemaal niet gespecificeerd. Ook het licht optimistische macro-economische scenario, met vrij hoog geraamde loonstijgingen, kan tot slechter dan verwachte begrotingsresultaten leiden. Bovendien heeft de regering de banksector aanzienlijke garanties geboden, die, voor zover ze worden aangesproken, in de toekomst de tekorten en de schuld zouden kunnen opdrijven, ook al is het niet uitgesloten dat een deel van de kosten van de overheidssteun aan de financiële sector in de toekomst kan worden terugverdiend. Ten slotte is het niet zeker dat de doelstellingen volledig worden gehaald en dat het buitensporige tekort tegen 2012 wordt gecorrigeerd, omdat het zwaartepunt van het aanpassingstraject tot op zekere hoogte aan het einde van de programmaperiode ligt en omdat de doelstelling van 3 % van het bbp in 2012 geen manoeuvreerruimte laat, gelet op de reputatie van het land wat de eerbiediging van de begrotingsdoelstellingen betreft. |
| --- | --- |

(8)

De begrotingsresultaten kunnen iets slechter uitvallen dan de ramingen in het programma. In 2010 kan dit het gevolg zijn van een mogelijke overschatting van de vennootschapsbelastingen. Voorts zijn de aan het begrotingstraject ten grondslag liggende maatregelen voor 2011 slechts ten dele en voor 2012 zelfs helemaal niet gespecificeerd. Ook het licht optimistische macro-economische scenario, met vrij hoog geraamde loonstijgingen, kan tot slechter dan verwachte begrotingsresultaten leiden. Bovendien heeft de regering de banksector aanzienlijke garanties geboden, die, voor zover ze worden aangesproken, in de toekomst de tekorten en de schuld zouden kunnen opdrijven, ook al is het niet uitgesloten dat een deel van de kosten van de overheidssteun aan de financiële sector in de toekomst kan worden terugverdiend. Ten slotte is het niet zeker dat de doelstellingen volledig worden gehaald en dat het buitensporige tekort tegen 2012 wordt gecorrigeerd, omdat het zwaartepunt van het aanpassingstraject tot op zekere hoogte aan het einde van de programmaperiode ligt en omdat de doelstelling van 3 % van het bbp in 2012 geen manoeuvreerruimte laat, gelet op de reputatie van het land wat de eerbiediging van de begrotingsdoelstellingen betreft.

| (9) | Voor 2009 wordt de bruto overheidsschuld op 97,9 % van het bbp geraamd, tegen 89,8 % een jaar eerder. De stijging is toe te schrijven aan de forse toename van het tekort en de negatieve bbp-groei. De bruto schuldquote van de overheid is in 2009 dus ver boven de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde uitgekomen en laat volgens het programma tot 2011 een stijgende tendens zien (tot een piek van 101,4 % van het bbp). In 2012 zou er sprake zijn van een lichte daling tot 100,6 % van het bbp. De verdere stijging is vooral het gevolg van onverminderd hoge overheidstekorten. Gezien de negatieve risico's waaraan de begrotingsdoelstellingen onderhevig zijn, zou de schuldquote zich minder gunstig kunnen ontwikkelen dan in het programma wordt voorspeld, vooral vanaf 2011. De risico's die verband houden met de eventuele noodzaak om verdere steun aan de financiële sector te verlenen, lijken momenteel beperkt. |
| --- | --- |

(9)

Voor 2009 wordt de bruto overheidsschuld op 97,9 % van het bbp geraamd, tegen 89,8 % een jaar eerder. De stijging is toe te schrijven aan de forse toename van het tekort en de negatieve bbp-groei. De bruto schuldquote van de overheid is in 2009 dus ver boven de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde uitgekomen en laat volgens het programma tot 2011 een stijgende tendens zien (tot een piek van 101,4 % van het bbp). In 2012 zou er sprake zijn van een lichte daling tot 100,6 % van het bbp. De verdere stijging is vooral het gevolg van onverminderd hoge overheidstekorten. Gezien de negatieve risico's waaraan de begrotingsdoelstellingen onderhevig zijn, zou de schuldquote zich minder gunstig kunnen ontwikkelen dan in het programma wordt voorspeld, vooral vanaf 2011. De risico's die verband houden met de eventuele noodzaak om verdere steun aan de financiële sector te verlenen, lijken momenteel beperkt.

| (10) | Uit schuldprojecties op middellange termijn waarbij wordt aangenomen dat de bbp-groei en de belastingquote slechts geleidelijk naar het niveau van voor de crisis terugkeren en de stijging van de leeftijdgerelateerde uitgaven mee in rekening zijn genomen, blijkt dat de in het programma geplande begrotingsstrategie bij ongewijzigd beleid op zich niet zou volstaan om de schuldquote in 2020 te stabiliseren en dat de consolidatie derhalve na de programmaperiode moet worden voortgezet. |
| --- | --- |

(10)

Uit schuldprojecties op middellange termijn waarbij wordt aangenomen dat de bbp-groei en de belastingquote slechts geleidelijk naar het niveau van voor de crisis terugkeren en de stijging van de leeftijdgerelateerde uitgaven mee in rekening zijn genomen, blijkt dat de in het programma geplande begrotingsstrategie bij ongewijzigd beleid op zich niet zou volstaan om de schuldquote in 2020 te stabiliseren en dat de consolidatie derhalve na de programmaperiode moet worden voortgezet.

| (11) | Van de vergrijzing gaat een duidelijk groter langetermijneffect op de begroting uit dan gemiddeld in de EU het geval is. Dat komt met name doordat de pensioenuitgaven als percentage van het bbp de komende decennia vrij fors zullen stijgen. De budgettaire gevolgen van de vergrijzing voor het houdbaarheidstekort worden nog verergerd door de begrotingssituatie in 2009 zoals deze in het programma wordt ingeschat. Het realiseren van primaire overschotten op middellange termijn en het doorvoeren van hervormingen op de arbeidsmarkt en in het socialezekerheidsstelsel, en met name een verdere hervorming van de pensioenen om de verwachte aanzienlijke stijging van de pensioenuitgaven om te buigen, zouden bijdragen tot het verkleinen van de risico's voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën, die in het houdbaarheidsverslag 2009 van de Commissie (3) als middelgroot werden aangemerkt. |
| --- | --- |

(11)

Van de vergrijzing gaat een duidelijk groter langetermijneffect op de begroting uit dan gemiddeld in de EU het geval is. Dat komt met name doordat de pensioenuitgaven als percentage van het bbp de komende decennia vrij fors zullen stijgen. De budgettaire gevolgen van de vergrijzing voor het houdbaarheidstekort worden nog verergerd door de begrotingssituatie in 2009 zoals deze in het programma wordt ingeschat. Het realiseren van primaire overschotten op middellange termijn en het doorvoeren van hervormingen op de arbeidsmarkt en in het socialezekerheidsstelsel, en met name een verdere hervorming van de pensioenen om de verwachte aanzienlijke stijging van de pensioenuitgaven om te buigen, zouden bijdragen tot het verkleinen van de risico's voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën, die in het houdbaarheidsverslag 2009 van de Commissie (3) als middelgroot werden aangemerkt.

| (12) | Het bestaan van onafhankelijke begrotingsinstanties komt het Belgische begrotingskader ten goede. De cijfermatige begrotingsregels en begrotingskaders op middellange termijn lijken evenwel zwak, hetgeen in het verleden tot veelvuldige ontsporingen heeft geleid. In het programma wordt een aantal verbeteringen aangekondigd, zoals onder meer het sluiten van meerjarige begrotingsakkoorden tussen alle regeringen, enkele stappen in de richting van het opstellen van meerjarenbegrotingen op federaal niveau, frequente en strenge begrotingscontroles en het plan om het rapportagesysteem van de lokale overheden te verbeteren. Dit alles neemt evenwel niet weg dat meer kan worden gedaan om het begrotingskader te verbeteren. Zo bestaan er met name geen meerjarige, afdwingbare uitgavenplafonds. |
| --- | --- |

(12)

Het bestaan van onafhankelijke begrotingsinstanties komt het Belgische begrotingskader ten goede. De cijfermatige begrotingsregels en begrotingskaders op middellange termijn lijken evenwel zwak, hetgeen in het verleden tot veelvuldige ontsporingen heeft geleid. In het programma wordt een aantal verbeteringen aangekondigd, zoals onder meer het sluiten van meerjarige begrotingsakkoorden tussen alle regeringen, enkele stappen in de richting van het opstellen van meerjarenbegrotingen op federaal niveau, frequente en strenge begrotingscontroles en het plan om het rapportagesysteem van de lokale overheden te verbeteren. Dit alles neemt evenwel niet weg dat meer kan worden gedaan om het begrotingskader te verbeteren. Zo bestaan er met name geen meerjarige, afdwingbare uitgavenplafonds.

| (13) | België wordt geconfronteerd met een hoge totale belastingdruk in combinatie met hoge overheidsuitgaven. De regering heeft diverse maatregelen genomen om het belastingstelsel te hervormen, zoals onder meer aanzienlijke verlagingen van de belastingen op arbeid en, in mindere mate, op ondernemingen. Ondanks deze maatregelen wordt de arbeidsmarkt, mede als gevolg van de interactie ervan met het stelsel van werkloosheidsuitkeringen, nog steeds gekenmerkt door een hoog niveau van inactiviteit en werkloosheid en lagelonenvallen. In een context van strikte begrotingsconsolidatie zullen verdere verlagingen van de belastingen op arbeid volledig moeten worden gecompenseerd. Wat de uitgavenzijde betreft, zijn de primaire uitgaven in de periode 2000-2009 sneller gestegen dan het nominale bbp. De geplande hervorming van het pensioenstelsel is een welkome stap die grote positieve gevolgen voor de begroting en de potentiële groei kan hebben. |
| --- | --- |

(13)

België wordt geconfronteerd met een hoge totale belastingdruk in combinatie met hoge overheidsuitgaven. De regering heeft diverse maatregelen genomen om het belastingstelsel te hervormen, zoals onder meer aanzienlijke verlagingen van de belastingen op arbeid en, in mindere mate, op ondernemingen. Ondanks deze maatregelen wordt de arbeidsmarkt, mede als gevolg van de interactie ervan met het stelsel van werkloosheidsuitkeringen, nog steeds gekenmerkt door een hoog niveau van inactiviteit en werkloosheid en lagelonenvallen. In een context van strikte begrotingsconsolidatie zullen verdere verlagingen van de belastingen op arbeid volledig moeten worden gecompenseerd. Wat de uitgavenzijde betreft, zijn de primaire uitgaven in de periode 2000-2009 sneller gestegen dan het nominale bbp. De geplande hervorming van het pensioenstelsel is een welkome stap die grote positieve gevolgen voor de begroting en de potentiële groei kan hebben.

| (14) | Al bij al is de in het programma uitgestippelde begrotingsstrategie in 2010 in overeenstemming met de aanbevelingen die de Raad overeenkomstig artikel 126, lid 7, heeft gedaan. Gezien de risico's valt niet uit te sluiten dat de begrotingsstrategie vanaf 2011 niet meer spoort met de aanbeveling van de Raad overeenkomstig artikel 126, lid 7. Met name de maatregelen ter ondersteuning van de doelstelling voor 2011 zijn slechts ten dele gespecificeerd en voor 2012 zijn geen maatregelen vermeld. Het enigszins optimistische macro-economische scenario in combinatie met de ietwat geringere dan aanbevolen jaarlijkse begrotingsinspanning vormt een extra risico voor de laatste programmajaren. Een strategie waarbij met de risico's rekening wordt gehouden, kan ontoereikend blijken om de bruto schuldquote van de overheid weer op een zodanig neerwaarts pad te brengen dat de referentiewaarde in een bevredigend tempo wordt benaderd. De strategie moet vanaf 2011 dan ook met volledig gespecificeerde maatregelen worden onderbouwd en tevens moeten aanvullende maatregelen worden overwogen om ervoor te zorgen dat de doelstellingen worden gehaald als er zich daadwerkelijk risico's voordoen. Dat zou ook nuttig zijn in het licht van de hoge schuldquote van de overheid, de bovengemiddelde budgettaire kosten van de vergrijzing en de aanzienlijke voorwaardelijke verplichtingen die uit de aan de financiële sector verleende garanties voortvloeien. |
| --- | --- |

(14)

Al bij al is de in het programma uitgestippelde begrotingsstrategie in 2010 in overeenstemming met de aanbevelingen die de Raad overeenkomstig artikel 126, lid 7, heeft gedaan. Gezien de risico's valt niet uit te sluiten dat de begrotingsstrategie vanaf 2011 niet meer spoort met de aanbeveling van de Raad overeenkomstig artikel 126, lid 7. Met name de maatregelen ter ondersteuning van de doelstelling voor 2011 zijn slechts ten dele gespecificeerd en voor 2012 zijn geen maatregelen vermeld. Het enigszins optimistische macro-economische scenario in combinatie met de ietwat geringere dan aanbevolen jaarlijkse begrotingsinspanning vormt een extra risico voor de laatste programmajaren. Een strategie waarbij met de risico's rekening wordt gehouden, kan ontoereikend blijken om de bruto schuldquote van de overheid weer op een zodanig neerwaarts pad te brengen dat de referentiewaarde in een bevredigend tempo wordt benaderd. De strategie moet vanaf 2011 dan ook met volledig gespecificeerde maatregelen worden onderbouwd en tevens moeten aanvullende maatregelen worden overwogen om ervoor te zorgen dat de doelstellingen worden gehaald als er zich daadwerkelijk risico's voordoen. Dat zou ook nuttig zijn in het licht van de hoge schuldquote van de overheid, de bovengemiddelde budgettaire kosten van de vergrijzing en de aanzienlijke voorwaardelijke verplichtingen die uit de aan de financiële sector verleende garanties voortvloeien.

| (15) | Wat de in de gedragscode voor stabiliteits- en convergentieprogramma's gespecificeerde gegevensvereisten betreft, vertoont het programma een beperkt aantal lacunes in de verplichte gegevens en een aantal hiaten in de facultatieve gegevens (4). In de aanbevelingen die de Raad op 2 december 2009 overeenkomstig artikel 126, lid 7, heeft gedaan om aan de buitensporigtekortsituatie een einde te maken, wordt België tevens verzocht in een apart hoofdstuk in de geactualiseerde stabiliteitsprogramma's verslag uit te brengen over de vorderingen die bij de uitvoering van de aanbevelingen van de Raad zijn gemaakt. België heeft aan deze aanbeveling gevolg gegeven en heeft een aanvulling van het programma ingediend. |
| --- | --- |

(15)

Wat de in de gedragscode voor stabiliteits- en convergentieprogramma's gespecificeerde gegevensvereisten betreft, vertoont het programma een beperkt aantal lacunes in de verplichte gegevens en een aantal hiaten in de facultatieve gegevens (4). In de aanbevelingen die de Raad op 2 december 2009 overeenkomstig artikel 126, lid 7, heeft gedaan om aan de buitensporigtekortsituatie een einde te maken, wordt België tevens verzocht in een apart hoofdstuk in de geactualiseerde stabiliteitsprogramma's verslag uit te brengen over de vorderingen die bij de uitvoering van de aanbevelingen van de Raad zijn gemaakt. België heeft aan deze aanbeveling gevolg gegeven en heeft een aanvulling van het programma ingediend.

De algehele conclusie luidt dat het begrotingsbeleid, na in 2009 in overeenstemming met het Europees economisch herstelplan expansief te zijn geweest, in 2010 en 2011 restrictief wordt en in 2012 nog veel restrictiever wordt. Op zich zou dit moeten leiden tot een correctie van het buitensporige tekort in 2012, hetgeen spoort met de aanbeveling die de Raad op 2 december 2009 overeenkomstig artikel 126, lid 7, VWEU heeft gedaan. De bruto schuldquote van de overheid, die als gevolg van de maatregelen tot stabilisatie van het financiële stelsel in 2008 is gestegen, zal haar opwaartse trend tot 2011 voortzetten en vanaf 2012 wederom beginnen te dalen. Dit zou de schuld weer op een neerwaarts pad brengen. Het begrotingspad is echter aan een aantal neerwaartse risico's onderhevig. Mogelijk te optimistische belastingramingen kunnen in 2010 in een iets hoger tekort resulteren en kunnen vereisen dat in het kader van de geplande begrotingscontroles aanvullende maatregelen worden getroffen. Vanaf 2011 houdt het voornaamste risico verband met het feit dat de maatregelen ter ondersteuning van de doelstelling voor 2011 slechts ten dele zijn beschreven en dat er voor 2012 geen maatregelen zijn gespecificeerd. Daarnaast brengen de enigszins optimistische macro-economische aannamen in combinatie met een gemiddelde jaarlijkse begrotingsinspanning van iets minder dan de door de Raad aanbevolen 0,75 % van het bbp extra neerwaartse risico's voor de doelstellingen met zich mee. De Belgische regering heeft er zich in het programma evenwel toe verbonden de nodige uitzonderlijke maatregelen te treffen mocht de economische groei ontoereikend zijn om de tekortdoelstelling van 3 % van het bbp voor 2012 te realiseren, wat inderdaad noodzakelijk kan blijken. De aanpassing zou er eveneens bij gebaat zijn indien sterker de nadruk zou worden gelegd op een beperking van de uitgaven. Ten slotte wordt in het programma weliswaar een aantal verbeteringen in het begrotingskader aangekondigd, maar dat neemt niet weg dat nog meer moet worden gedaan om de consolidatie-inspanning te ondersteunen, met name wat de invoering van afdwingbare, meerjarige uitgavenplafonds betreft.

In het licht van de bovenstaande beoordeling en ook gezien de aanbeveling overeenkomstig artikel 126 VWEU van 2 december 2009 wordt België verzocht om:

| i) | ervoor te zorgen dat de in het programma opgenomen tekortdoelstelling voor 2010 wordt gehaald; de maatregelen te specificeren die vanaf 2011 ten grondslag liggen aan de begrotingsdoelstellingen om de aanbevolen gemiddelde jaarlijkse budgettaire inspanningen van 0,75 % van het bbp te verwezenlijken, overeenkomstig de aanbeveling op grond van artikel 126, lid 7; en klaar te staan om de begrotingsinspanning te intensiveren ingeval er zich risico's voordoen die verbonden zijn aan het feit dat het scenario van het programma optimistischer is dan het scenario waarop de aanbeveling op grond van artikel 126, lid 7, is gebaseerd; zoals voorgeschreven in de BTP-aanbeveling, naast de begrotingsinspanningen elke andere gelegenheid, met inbegrip van verbeterde economische omstandigheden, te baat te nemen om de verlaging van de bruto schuldquote in de richting van de referentiewaarde te versnellen; |
| --- | --- |

i)

ervoor te zorgen dat de in het programma opgenomen tekortdoelstelling voor 2010 wordt gehaald; de maatregelen te specificeren die vanaf 2011 ten grondslag liggen aan de begrotingsdoelstellingen om de aanbevolen gemiddelde jaarlijkse budgettaire inspanningen van 0,75 % van het bbp te verwezenlijken, overeenkomstig de aanbeveling op grond van artikel 126, lid 7; en klaar te staan om de begrotingsinspanning te intensiveren ingeval er zich risico's voordoen die verbonden zijn aan het feit dat het scenario van het programma optimistischer is dan het scenario waarop de aanbeveling op grond van artikel 126, lid 7, is gebaseerd; zoals voorgeschreven in de BTP-aanbeveling, naast de begrotingsinspanningen elke andere gelegenheid, met inbegrip van verbeterde economische omstandigheden, te baat te nemen om de verlaging van de bruto schuldquote in de richting van de referentiewaarde te versnellen;

| ii) | op middellange termijn hoge primaire overschotten te realiseren en structurele hervormingen door te voeren om de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn te verbeteren; |
| --- | --- |

ii)

op middellange termijn hoge primaire overschotten te realiseren en structurele hervormingen door te voeren om de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn te verbeteren;

| iii) | de kwaliteit van de overheidsfinanciën te verbeteren door te voorzien in een strenger begrotingskader dat de vaststelling van afdwingbare, meerjarige uitgavenplafonds omvat. |
| --- | --- |

iii)

de kwaliteit van de overheidsfinanciën te verbeteren door te voorzien in een strenger begrotingskader dat de vaststelling van afdwingbare, meerjarige uitgavenplafonds omvat.

Vergelijking van de belangrijkste macro-economische en budgettaire prognoses

| | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Reëel bbp
  (verandering in %) | SP jan 2010 | 1,0 | –3,1 | 1,1 | 1,7 | 2,2 |
| COM nov 2009 | 1,0 | –2,9 | 0,6 | 1,5 | n.b. |
| SP sep 2009 | 1,1 | –3,1 | 0,4 | 1,9 | 2,4 |
| HICP-inflatie
  (%) | SP jan 2010 | 4,5 | 0,0 | 1,5 | 1,7 | 1,8 |
| COM nov 2009 | 4,5 | 0,0 | 1,3 | 1,5 | n.b. |
| SP sep 2009 | 4,5 | 0,0 | 1,5 | 1,6 | 1,6 |
| Output gap (5)

  (% van het potentiële bbp) | SP jan 2010 | 1,8 | –2,4 | –2,5 | –2,2 | –1,4 |
| COM nov 2009 (6) | 1,7 | –2,3 | –2,8 | –2,4 | n.b. |
| SP sep 2009 | 2,0 | –2,3 | –2,9 | –2,3 | –1,5 |
| Netto financieringsoverschot/-tekort t.o.v. het buitenland
  (% van het bbp) | SP jan 2010 | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. |
| COM nov 2009 | –0,2 | 0,1 | 0,4 | 0,3 | n.b. |
| SP sep 2009 | –1,6 | –1,9 | –2,1 | –2,3 | n.b. |
| Overheidsontvangsten
  (% van het bbp) | SP jan 2010 | 48,8 | 47,7 | 49,1 | 49,5 | 49,8 |
| COM nov 2009 | 48,8 | 47,7 | 48,0 | 48,2 | n.b. |
| SP sep 2009 | 48,7 | 47,9 | 48,1 | 48,5 | 49,2 |
| Overheidsuitgaven
  (% van het bbp) | SP jan 2010 | 50,0 | 53,7 | 53,9 | 53,6 | 52,8 |
| COM nov 2009 | 50,0 | 53,6 | 53,8 | 54,0 | n.b. |
| SP sep 2009 | 49,9 | 53,8 | 54,1 | 53,9 | 53,6 |
| Overheidssaldo
  (% van het bbp) | SP jan 2010 | –1,2 | –5,9 | –4,8 | –4,1 | –3,0 |
| COM nov 2009 | –1,2 | –5,9 | –5,8 | –5,8 | n.b. |
| SP sep 2009 | –1,2 | –5,9 | –6,0 | –5,5 | –4,4 |
| Primair saldo
  (% van het bbp) | SP jan 2010 | 2,6 | –2,3 | –1,10 | –0,4 | 0,8 |
| COM nov 2009 | 2,6 | –2,0 | –1,8 | –1,7 | n.b. |
| SP sep 2009 | 2,5 | –2,0 | –1,9 | –1,2 | –0,1 |
| Conjunctuurgezuiverd saldo (5)

  (% van het bbp) | SP jan 2010 | –2,2 | –4,6 | –3,4 | –2,9 | –2,2 |
| COM nov 2009 | –2,1 | –4,6 | –4,3 | –4,5 | n.b. |
| SP sep 2009 | –2,3 | –4,7 | –4,4 | –4,2 | –3,6 |
| Structureel saldo (7)

  (% van het bbp) | SP jan 2010 | –2,2 | –3,8 | –3,4 | –2,9 | –2,2 |
| COM nov 2009 | –2,2 | –4,2 | –4,4 | –4,5 | n.b. |
| SP sep 2009 | –2,3 | –4,7 | –4,4 | –4,2 | –3,6 |
| Bruto overheidsschuld
  (% van het bbp) | SP jan 2010 | 89,8 | 97,9 | 100,6 | 101,4 | 100,6 |
| COM nov 2009 | 89,8 | 97,2 | 101,2 | 104,0 | n.b. |
| SP sep 2009 | 89,7 | 97,5 | 101,9 | 103,9 | 104,3 |
| Stabiliteitsprogramma (SP); najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie. |

2008

2009

2010

2011

2012

Reëel bbp

(verandering in %)

SP jan 2010

1,0

–3,1

1,1

1,7

2,2

COM nov 2009

1,0

–2,9

0,6

1,5

n.b.

SP sep 2009

1,1

–3,1

0,4

1,9

2,4

HICP-inflatie

(%)

SP jan 2010

4,5

0,0

1,5

1,7

1,8

COM nov 2009

4,5

0,0

1,3

1,5

n.b.

SP sep 2009

4,5

0,0

1,5

1,6

1,6

Output gap (5)

(% van het potentiële bbp)

SP jan 2010

1,8

–2,4

–2,5

–2,2

–1,4

COM nov 2009 (6)

1,7

–2,3

–2,8

–2,4

n.b.

SP sep 2009

2,0

–2,3

–2,9

–2,3

–1,5

Netto financieringsoverschot/-tekort t.o.v. het buitenland

(% van het bbp)

SP jan 2010

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

COM nov 2009

–0,2

0,1

0,4

0,3

n.b.

SP sep 2009

–1,6

–1,9

–2,1

–2,3

n.b.

Overheidsontvangsten

(% van het bbp)

SP jan 2010

48,8

47,7

49,1

49,5

49,8

COM nov 2009

48,8

47,7

48,0

48,2

n.b.

SP sep 2009

48,7

47,9

48,1

48,5

49,2

Overheidsuitgaven

(% van het bbp)

SP jan 2010

50,0

53,7

53,9

53,6

52,8

COM nov 2009

50,0

53,6

53,8

54,0

n.b.

SP sep 2009

49,9

53,8

54,1

53,9

53,6

Overheidssaldo

(% van het bbp)

SP jan 2010

–1,2

–5,9

–4,8

–4,1

–3,0

COM nov 2009

–1,2

–5,9

–5,8

–5,8

n.b.

SP sep 2009

–1,2

–5,9

–6,0

–5,5

–4,4

Primair saldo

(% van het bbp)

SP jan 2010

2,6

–2,3

–1,10

–0,4

0,8

COM nov 2009

2,6

–2,0

–1,8

–1,7

n.b.

SP sep 2009

2,5

–2,0

–1,9

–1,2

–0,1

Conjunctuurgezuiverd saldo (5)

(% van het bbp)

SP jan 2010

–2,2

–4,6

–3,4

–2,9

–2,2

COM nov 2009

–2,1

–4,6

–4,3

–4,5

n.b.

SP sep 2009

–2,3

–4,7

–4,4

–4,2

–3,6

Structureel saldo (7)

(% van het bbp)

SP jan 2010

–2,2

–3,8

–3,4

–2,9

–2,2

COM nov 2009

–2,2

–4,2

–4,4

–4,5

n.b.

SP sep 2009

–2,3

–4,7

–4,4

–4,2

–3,6

Bruto overheidsschuld

(% van het bbp)

SP jan 2010

89,8

97,9

100,6

101,4

100,6

COM nov 2009

89,8

97,2

101,2

104,0

n.b.

SP sep 2009

89,7

97,5

101,9

103,9

104,3

Stabiliteitsprogramma (SP); najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie.

---

(1)  PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1. De documenten waarnaar in deze tekst wordt verwezen, zijn te vinden op: http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/index_en.htm

(2)  Bij de beoordeling wordt met name rekening gehouden met de najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie, maar ook met andere informatie die sindsdien beschikbaar is gekomen.

(3)  In zijn conclusies van 10 november 2009 over de houdbaarheid van de overheidsfinanciën „roept de Raad de lidstaten op in hun komende stabiliteits- en convergentieprogramma's op houdbaarheid gerichte strategieën centraal te stellen” en verzoekt hij voorts „de Commissie om, tezamen met het Comité voor de economische politiek en het Economisch en Financieel Comité, nog voor het volgende houdbaarheidsverslag de methodes ter beoordeling van de langetermijnhoudbaarheid van de overheidsfinanciën nader uit te werken.” Het volgende houdbaarheidsverslag is voor 2012 gepland.

(4)  Er worden met name geen gegevens over de sectorale saldi verstrekt.

(5)  In de programma's vermelde output gaps en conjunctuurgezuiverde saldi, zoals herberekend door de diensten van de Commissie op basis van de in de programma's voorkomende informatie.

(6)  Op basis van een geraamde potentiële groei van achtereenvolgens 1,7 %, 1,1 %, 1,0 % en 1,2 % in de periode 2008-2011.

(7)  Conjunctuurgezuiverd saldo, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen. De eenmalige en andere tijdelijke maatregelen hebben volgens het meest recente programma een tekortverhogend effect van 0,8 % van het bbp in 2009 en volgens de prognoses van november 2009 van de diensten van de Commissie een tekortverlagend effect van 0,1 % van het bbp in 2008 en 2010 en een tekortverhogend effect van 0,5 % van het bbp in 2009.

Bronnen:

Stabiliteitsprogramma (SP); najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie.

---

| 2.6.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 143/6 |
| --- | --- | --- | --- |

2.6.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 143/6

---

ADVIES VAN DE RAAD

over het geactualiseerde convergentieprogramma van Litouwen voor de periode 2009-2012

2010/C 143/02

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid (1), en met name op artikel 9, lid 3,

Gezien de aanbeveling van de Commissie,

Na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité,

BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT:

| (1) | Op 26 april 2010 heeft de Raad het geactualiseerde convergentieprogramma van Litouwen voor de periode 2009-2012 behandeld. |
| --- | --- |

(1)

Op 26 april 2010 heeft de Raad het geactualiseerde convergentieprogramma van Litouwen voor de periode 2009-2012 behandeld.

| (2) | Litouwen is aan het opkomen uit een van de zwaarste recessies in de EU. Aan een aantal jaren van snelle en in toenemende mate onhoudbare groei, voornamelijk op basis van binnenlandse vraag en een hausse in de vastgoedsector, kwam in 2008 een einde met het uiteenspatten van de binnenlandse zeepbel waarvan de gevolgen nog werden versterkt door de mondiale financiële crisis, die tot een daling van buitenlandse vraag leidde en de toegang tot kredieten aanzienlijk bemoeilijkte. Door de scherpe daling van de binnenlandse vraag en door de vrijkomende reservecapaciteit verminderden bestaande onevenwichtigheden, liep de inflatie terug en verdween het externe tekort, grotendeels door de ineenstorting van de invoer.
  Het saldo van de externe rekening, dat in de haussejaren fors negatief was en gefinancierd werd met een bankwezengerelateerde kapitaalinstroom die tot een snelle stijging van de externe nettoverplichtingen leidde, is in 2009 omgeslagen in een geraamd overschot van 3,1 % van het bbp. De scherpe daling van de overheidsontvangsten door de economische krimp, gecombineerd met de gevolgen van een expansief begrotingsbeleid dat voorafgaande aan de parlementsverkiezingen van 2008 was gevoerd, plaatste Litouwen niettemin voor aanzienlijke budgettaire problemen. De regering reageerde daarop met krachtige inspanningen om de begroting te consolideren teneinde de verslechtering van de overheidsfinanciën tegen te gaan en de schuldgroei te beperken, waardoor onder meer de geloofwaardigheid van de currency-boardregeling werd versterkt. Gezien de brede interne en externe onevenwichtigheden die zich tijdens de goede jaren hadden opgestapeld, en gezien de problemen bij het vinden van nieuwe internationale financiering toen de mondiale economische crisis eenmaal was uitgebroken, was dit een prudente reactie overeenkomstig het Europees economisch herstelplan. Niettemin is ten aanzien van Litouwen de buitensporigtekortprocedure ingeleid en heeft de Raad op 7 juli 2009 vastgesteld dat er sprake was van een buitensporig tekort. In herziene aanbevelingen van de Raad van 16 februari 2010 overeenkomstig artikel 126, lid 7, is Litouwen verzocht het buitensporige tekort uiterlijk in 2012 te corrigeren. Daarvoor is een ambitieuze begrotingsconsolidatie vereist (een gemiddelde budgettaire inspanning van 2,25 % van het bbp per jaar), geschraagd door structurele hervormingen. Teneinde enige steun te geven aan de kwijnende economie heeft Litouwen de absorptie van middelen uit EU-structuurfondsen verhoogd en vervroegd. Gedurende de crisis is de economie een hoge mate van flexibiliteit blijven vertonen, omdat een belangrijke aanpassing heeft plaatsgevonden via een daling van de lonen en prijzen. De sterke stijging van de werkloosheid, die structureel zou kunnen worden, vormt niettemin een belangrijke bedreiging voor de convergentie op lange termijn. Om naar een positieve en duurzame groei terug te keren en een terugval in onhoudbare interne en externe onevenwichtigheden te voorkomen, is het economisch vooral zaak ervoor te zorgen dat de loonontwikkeling gelijke tred houdt met de productiviteit, dat het concurrentievermogen verbetert, dat de transformatie naar de sector verhandelbare goederen en diensten vlotter verloopt en dat de heroriëntatie op middel- en hoogtechnologische producten wordt voortgezet. Een grote aanpassing van de overheidsfinanciën aan de verwachte lagere groei van de komende jaren is al geïnitieerd, maar een verdere vooruitgang op middellange termijn moet nog zeker worden gesteld. |
| --- | --- |

(2)

Litouwen is aan het opkomen uit een van de zwaarste recessies in de EU. Aan een aantal jaren van snelle en in toenemende mate onhoudbare groei, voornamelijk op basis van binnenlandse vraag en een hausse in de vastgoedsector, kwam in 2008 een einde met het uiteenspatten van de binnenlandse zeepbel waarvan de gevolgen nog werden versterkt door de mondiale financiële crisis, die tot een daling van buitenlandse vraag leidde en de toegang tot kredieten aanzienlijk bemoeilijkte. Door de scherpe daling van de binnenlandse vraag en door de vrijkomende reservecapaciteit verminderden bestaande onevenwichtigheden, liep de inflatie terug en verdween het externe tekort, grotendeels door de ineenstorting van de invoer.

Het saldo van de externe rekening, dat in de haussejaren fors negatief was en gefinancierd werd met een bankwezengerelateerde kapitaalinstroom die tot een snelle stijging van de externe nettoverplichtingen leidde, is in 2009 omgeslagen in een geraamd overschot van 3,1 % van het bbp. De scherpe daling van de overheidsontvangsten door de economische krimp, gecombineerd met de gevolgen van een expansief begrotingsbeleid dat voorafgaande aan de parlementsverkiezingen van 2008 was gevoerd, plaatste Litouwen niettemin voor aanzienlijke budgettaire problemen. De regering reageerde daarop met krachtige inspanningen om de begroting te consolideren teneinde de verslechtering van de overheidsfinanciën tegen te gaan en de schuldgroei te beperken, waardoor onder meer de geloofwaardigheid van de currency-boardregeling werd versterkt. Gezien de brede interne en externe onevenwichtigheden die zich tijdens de goede jaren hadden opgestapeld, en gezien de problemen bij het vinden van nieuwe internationale financiering toen de mondiale economische crisis eenmaal was uitgebroken, was dit een prudente reactie overeenkomstig het Europees economisch herstelplan. Niettemin is ten aanzien van Litouwen de buitensporigtekortprocedure ingeleid en heeft de Raad op 7 juli 2009 vastgesteld dat er sprake was van een buitensporig tekort. In herziene aanbevelingen van de Raad van 16 februari 2010 overeenkomstig artikel 126, lid 7, is Litouwen verzocht het buitensporige tekort uiterlijk in 2012 te corrigeren. Daarvoor is een ambitieuze begrotingsconsolidatie vereist (een gemiddelde budgettaire inspanning van 2,25 % van het bbp per jaar), geschraagd door structurele hervormingen. Teneinde enige steun te geven aan de kwijnende economie heeft Litouwen de absorptie van middelen uit EU-structuurfondsen verhoogd en vervroegd. Gedurende de crisis is de economie een hoge mate van flexibiliteit blijven vertonen, omdat een belangrijke aanpassing heeft plaatsgevonden via een daling van de lonen en prijzen. De sterke stijging van de werkloosheid, die structureel zou kunnen worden, vormt niettemin een belangrijke bedreiging voor de convergentie op lange termijn. Om naar een positieve en duurzame groei terug te keren en een terugval in onhoudbare interne en externe onevenwichtigheden te voorkomen, is het economisch vooral zaak ervoor te zorgen dat de loonontwikkeling gelijke tred houdt met de productiviteit, dat het concurrentievermogen verbetert, dat de transformatie naar de sector verhandelbare goederen en diensten vlotter verloopt en dat de heroriëntatie op middel- en hoogtechnologische producten wordt voortgezet. Een grote aanpassing van de overheidsfinanciën aan de verwachte lagere groei van de komende jaren is al geïnitieerd, maar een verdere vooruitgang op middellange termijn moet nog zeker worden gesteld.

| (3) | Hoewel de in de context van de crisis geconstateerde daling van het feitelijke bbp vooral conjunctureel van aard is, is het niveau van de potentiële productie ook negatief beïnvloed. Daarnaast kan de crisis ook een negatief effect op de potentiële groei op middellange termijn sorteren als gevolg van lagere investeringen, een beperkte beschikbaarheid van kredieten en een stijgende structurele werkloosheid. Bovendien komt het effect van de economische crisis nog bij de negatieve gevolgen van de vergrijzing voor de potentiële productie en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën. Daarom is het van essentieel belang dat meer vaart wordt gezet achter structurele hervormingen om de potentiële groei te bevorderen. Voor Litouwen is het met name van belang om de bestuurlijke capaciteit te verbeteren, meer vaart te zetten achter hervormingen op het terrein van de gezondheidszorg en de sociale zekerheid en om de kwaliteit van het hoger onderwijs en een leven lang leren te verbeteren teneinde de competentieniveaus en de productiviteit te verhogen. |
| --- | --- |

(3)

Hoewel de in de context van de crisis geconstateerde daling van het feitelijke bbp vooral conjunctureel van aard is, is het niveau van de potentiële productie ook negatief beïnvloed. Daarnaast kan de crisis ook een negatief effect op de potentiële groei op middellange termijn sorteren als gevolg van lagere investeringen, een beperkte beschikbaarheid van kredieten en een stijgende structurele werkloosheid. Bovendien komt het effect van de economische crisis nog bij de negatieve gevolgen van de vergrijzing voor de potentiële productie en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën. Daarom is het van essentieel belang dat meer vaart wordt gezet achter structurele hervormingen om de potentiële groei te bevorderen. Voor Litouwen is het met name van belang om de bestuurlijke capaciteit te verbeteren, meer vaart te zetten achter hervormingen op het terrein van de gezondheidszorg en de sociale zekerheid en om de kwaliteit van het hoger onderwijs en een leven lang leren te verbeteren teneinde de competentieniveaus en de productiviteit te verhogen.

| (4) | Het macro-economische scenario van het programma gaat ervan uit dat het reële bbp, na een daling in 2009 met 15,0 %, in 2010 met 1,6 % stijgt en in 2011 verder aantrekt tot 3,2 %, om daarna terug te vallen tot slechts 1,2 % in 2012. Volgens het scenario daalt de binnenlandse vraag in 2010 verder omdat de situatie op de arbeidsmarkt zwak en de kredietvoorwaarden strikt blijven en de begrotingsconsolidatie wordt voortgezet. De groei is in 2010 derhalve afhankelijk van een krachtig herstel van de externe vraag, dat onder meer te danken zou zijn aan een stijging van het marktaandeel, en van een herstel van de investeringen in vaste activa, dit laatste voornamelijk als gevolg van een snellere absorptie van middelen uit EU-structuurfondsen. De gestage consolidatie van de begroting door de overheid komt tot uiting in het macro-economische scenario. Vanaf 2011 zal de binnenlandse vraag naar verwachting een positieve bijdrage leveren aan de groei. Afgaande op de thans beschikbare informatie (2) lijkt dit scenario te berusten op optimistische groeihypothesen voor 2010. Terwijl de voor de laatste twee programmajaren verwachte gemiddelde groei van 2,2 % op zich aannemelijk lijkt, geldt dat veel minder voor het profiel en de samenstelling van de groei in beide jaren. De inflatieprognoses van het programma lijken realistisch. De huidige nominale daling van de binnenlandse lonen en prijzen houdt volgens zowel het programma als de najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie in 2010 aan.
  Door de ineenstorting van de invoer als gevolg van de recessie is het hoge externe tekort omgeslagen in een overschot, dat naar verwachting ook in 2011 blijft bestaan. Daarna ontstaat als gevolg van de aantrekkende binnenlandse vraag weer een licht negatief saldo. Dit is in grote lijnen aannemelijk, al is de omvang van het voor 2010 verwachte externe overschot veel groter dan in de prognoses van de diensten van de Commissie. De werkloosheid zal naar verwachting verder oplopen in 2010 en zal vanaf 2011 weer gaan dalen. De monetaire en wisselkoersaannamen van het programma stroken met de rest van het macro-economische scenario. |
| --- | --- |

(4)

Het macro-economische scenario van het programma gaat ervan uit dat het reële bbp, na een daling in 2009 met 15,0 %, in 2010 met 1,6 % stijgt en in 2011 verder aantrekt tot 3,2 %, om daarna terug te vallen tot slechts 1,2 % in 2012. Volgens het scenario daalt de binnenlandse vraag in 2010 verder omdat de situatie op de arbeidsmarkt zwak en de kredietvoorwaarden strikt blijven en de begrotingsconsolidatie wordt voortgezet. De groei is in 2010 derhalve afhankelijk van een krachtig herstel van de externe vraag, dat onder meer te danken zou zijn aan een stijging van het marktaandeel, en van een herstel van de investeringen in vaste activa, dit laatste voornamelijk als gevolg van een snellere absorptie van middelen uit EU-structuurfondsen. De gestage consolidatie van de begroting door de overheid komt tot uiting in het macro-economische scenario. Vanaf 2011 zal de binnenlandse vraag naar verwachting een positieve bijdrage leveren aan de groei. Afgaande op de thans beschikbare informatie (2) lijkt dit scenario te berusten op optimistische groeihypothesen voor 2010. Terwijl de voor de laatste twee programmajaren verwachte gemiddelde groei van 2,2 % op zich aannemelijk lijkt, geldt dat veel minder voor het profiel en de samenstelling van de groei in beide jaren. De inflatieprognoses van het programma lijken realistisch. De huidige nominale daling van de binnenlandse lonen en prijzen houdt volgens zowel het programma als de najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie in 2010 aan.

Door de ineenstorting van de invoer als gevolg van de recessie is het hoge externe tekort omgeslagen in een overschot, dat naar verwachting ook in 2011 blijft bestaan. Daarna ontstaat als gevolg van de aantrekkende binnenlandse vraag weer een licht negatief saldo. Dit is in grote lijnen aannemelijk, al is de omvang van het voor 2010 verwachte externe overschot veel groter dan in de prognoses van de diensten van de Commissie. De werkloosheid zal naar verwachting verder oplopen in 2010 en zal vanaf 2011 weer gaan dalen. De monetaire en wisselkoersaannamen van het programma stroken met de rest van het macro-economische scenario.

| (5) | Het programma raamt het overheidstekort in 2009 op 9,1 % van het bbp. Ondanks omvangrijke budgettaire consolidatiemaatregelen van circa 8 % van het bbp die in de loop van dat jaar zijn genomen, is er dus sprake van een aanzienlijke verslechtering ten opzichte van het tekort van 3,2 % van het bbp in 2008. Dit komt voornamelijk door een aanmerkelijke daling van de belastingontvangsten als gevolg van belangrijk slechtere economische resultaten (een krimp van het nominale bbp van naar schatting 16,9 %, terwijl in de vorige actualisering van het programma nog een groei van 0,9 % werd verwacht). De ontvangsten daalden door de tegenvallende bedrijvigheid zelfs nog sterker dan op grond van de standaardelasticiteiten zou worden verwacht. Door aanzienlijke bezuinigingen op het overheidsverbruik, met inbegrip van de lonen in de openbare sector, lagen ook de uitgaven over het geheel genomen onder het niveau van 2008. Het restrictieve uitgavenbeleid is al met al ontoereikend geweest om de gevolgen van de economische crisis voor de ontvangstenzijde te compenseren. De geraamde verslechtering van het structurele saldo in 2009 moet met enig voorbehoud worden bezien omdat het uitzonderlijk woelige economische klimaat ertoe kan leiden dat de standaardelasticiteiten onvoldoende rekening houden met de gevolgen van de extreme neergang. Volgens het programma blijft het begrotingsbeleid in 2010 en de jaren daarna restrictief. In het licht van de relatief ongunstige budgettaire en economische situatie in Litouwen is het voortgezette strenge begrotingsbeleid in 2010 passend en in overeenstemming met het Europees economisch herstelplan. Overeenkomstig de door de Raad bepleite exitstrategie en met het oog op een correctie van het buitensporige tekort in 2012 zou het moeten leiden tot een forse verbetering van de houdbaarheid van de overheidsfinanciën. |
| --- | --- |

(5)

Het programma raamt het overheidstekort in 2009 op 9,1 % van het bbp. Ondanks omvangrijke budgettaire consolidatiemaatregelen van circa 8 % van het bbp die in de loop van dat jaar zijn genomen, is er dus sprake van een aanzienlijke verslechtering ten opzichte van het tekort van 3,2 % van het bbp in 2008. Dit komt voornamelijk door een aanmerkelijke daling van de belastingontvangsten als gevolg van belangrijk slechtere economische resultaten (een krimp van het nominale bbp van naar schatting 16,9 %, terwijl in de vorige actualisering van het programma nog een groei van 0,9 % werd verwacht). De ontvangsten daalden door de tegenvallende bedrijvigheid zelfs nog sterker dan op grond van de standaardelasticiteiten zou worden verwacht. Door aanzienlijke bezuinigingen op het overheidsverbruik, met inbegrip van de lonen in de openbare sector, lagen ook de uitgaven over het geheel genomen onder het niveau van 2008. Het restrictieve uitgavenbeleid is al met al ontoereikend geweest om de gevolgen van de economische crisis voor de ontvangstenzijde te compenseren. De geraamde verslechtering van het structurele saldo in 2009 moet met enig voorbehoud worden bezien omdat het uitzonderlijk woelige economische klimaat ertoe kan leiden dat de standaardelasticiteiten onvoldoende rekening houden met de gevolgen van de extreme neergang. Volgens het programma blijft het begrotingsbeleid in 2010 en de jaren daarna restrictief. In het licht van de relatief ongunstige budgettaire en economische situatie in Litouwen is het voortgezette strenge begrotingsbeleid in 2010 passend en in overeenstemming met het Europees economisch herstelplan. Overeenkomstig de door de Raad bepleite exitstrategie en met het oog op een correctie van het buitensporige tekort in 2012 zou het moeten leiden tot een forse verbetering van de houdbaarheid van de overheidsfinanciën.

| (6) | Volgens het programma zal het nominale tekort in 2010 dalen tot 8,1 % van het bbp, terwijl in de in december 2009 aangenomen begroting nog werd gemikt op een tekort van 9,5 % van het bbp. Dit betekent dat de macro-economische vooruitzichten sindsdien zijn verbeterd. De verbetering ten opzichte van de voor 2009 geraamde uitkomst is vooral toe te schrijven aan verdere forse bezuinigingen op de uitgaven ten belope van circa 4 % van het bbp, en met name bezuinigingen op de lopende overheidsuitgaven — met inbegrip van de loonkosten in de overheidssector — en op sociale uitkeringen. De uitgavenquote zal volgens het programma niettemin met circa 1 procentpunt stijgen, voornamelijk door een geplande verhoging van de investeringen en hogere rentelasten, terwijl andere uitgavencategorieën naar verwachting verder zullen dalen. Aan de ontvangstenzijde blijven de wijzigingen beperkt tot een verlaging van het tarief van de vennootschapsbelasting en enkele verhogingen van niet-fiscale ontvangsten. Verder profiteert de begroting voor 2010 dat gehele jaar van het effect van de in de tweede helft van 2009 getroffen maatregelen om de uitgaven en de ontvangsten te consolideren. Het aandeel niet-fiscale ontvangsten in het programma neemt naar verwachting aanmerkelijk toe, vooral in verband met een grotere absorptie van middelen uit EU-structuurfondsen. Terwijl het bbp-aandeel van belastingen op productie en invoer op hetzelfde peil zal blijven als in 2009, zal het bbp-aandeel van lopende belastingen op inkomen en vermogen verder teruglopen door de aanhoudende daling van de nominale lonen en door afnemende winsten. Tot de eenmalige en tijdelijke maatregelen in 2010 behoort de opschorting van een deel van de overdrachten aan de pensioenfondsen in de tweede pijler. Het algehele begrotingsbeleid in 2010 is, afgaande op de verbetering van het structurele saldo met een 0,5 procentpunt, naar verwachting restrictief. Daarmee lijken de consolidatie-inspanningen van de overheid van in totaal 4,0 % van het bbp aanzienlijk te worden onderschat. Bij de raming van de consolidatie op basis van het structurele saldo is uiterste voorzichtigheid geboden, aangezien deze berust op ramingen van de output gap, die onder de huidige omstandigheden verre van robuust zijn. |
| --- | --- |

(6)

Volgens het programma zal het nominale tekort in 2010 dalen tot 8,1 % van het bbp, terwijl in de in december 2009 aangenomen begroting nog werd gemikt op een tekort van 9,5 % van het bbp. Dit betekent dat de macro-economische vooruitzichten sindsdien zijn verbeterd. De verbetering ten opzichte van de voor 2009 geraamde uitkomst is vooral toe te schrijven aan verdere forse bezuinigingen op de uitgaven ten belope van circa 4 % van het bbp, en met name bezuinigingen op de lopende overheidsuitgaven — met inbegrip van de loonkosten in de overheidssector — en op sociale uitkeringen. De uitgavenquote zal volgens het programma niettemin met circa 1 procentpunt stijgen, voornamelijk door een geplande verhoging van de investeringen en hogere rentelasten, terwijl andere uitgavencategorieën naar verwachting verder zullen dalen. Aan de ontvangstenzijde blijven de wijzigingen beperkt tot een verlaging van het tarief van de vennootschapsbelasting en enkele verhogingen van niet-fiscale ontvangsten. Verder profiteert de begroting voor 2010 dat gehele jaar van het effect van de in de tweede helft van 2009 getroffen maatregelen om de uitgaven en de ontvangsten te consolideren. Het aandeel niet-fiscale ontvangsten in het programma neemt naar verwachting aanmerkelijk toe, vooral in verband met een grotere absorptie van middelen uit EU-structuurfondsen. Terwijl het bbp-aandeel van belastingen op productie en invoer op hetzelfde peil zal blijven als in 2009, zal het bbp-aandeel van lopende belastingen op inkomen en vermogen verder teruglopen door de aanhoudende daling van de nominale lonen en door afnemende winsten. Tot de eenmalige en tijdelijke maatregelen in 2010 behoort de opschorting van een deel van de overdrachten aan de pensioenfondsen in de tweede pijler. Het algehele begrotingsbeleid in 2010 is, afgaande op de verbetering van het structurele saldo met een 0,5 procentpunt, naar verwachting restrictief. Daarmee lijken de consolidatie-inspanningen van de overheid van in totaal 4,0 % van het bbp aanzienlijk te worden onderschat. Bij de raming van de consolidatie op basis van het structurele saldo is uiterste voorzichtigheid geboden, aangezien deze berust op ramingen van de output gap, die onder de huidige omstandigheden verre van robuust zijn.

| (7) | Het doel van de budgettaire middellangetermijnstrategie is een terugdringing van het tekort tot onder de referentiewaarde van 3 % van het bbp in 2012, zulks overeenkomstig de aanbeveling van de Raad van 16 februari 2010. Het structurele saldo, zoals berekend volgens de algemeen aanvaarde methode, verbetert volgens het programma met 2,25 % van het bbp per jaar in 2011-2012, al lijkt de aanpassing vooral aan het einde van deze periode plaats te vinden. De verbetering moet vooral worden bereikt door een verdere aanmerkelijke reductie van de uitgavenquote (met circa 4,75 procentpunten), met een nominale verlaging in de meeste primaire-uitgavencategorieën, met name salarissen en sociale uitkeringen, terwijl de ontvangstenquote zou stijgen (met circa 1,5 procentpunt). In het programma wordt uitdrukkelijk erkend dat voor het halen van de begrotingsdoelen en voor een correctie van het buitensporige tekort in 2012 aanvullende maatregelen nodig zijn van circa 4,5 % van het bbp. Brede maatregelen om de begrotingsdoelen na 2010 te halen, worden in het programma tot op zekere hoogte gespecificeerd. Deze aanpassing vindt plaats onder geleidelijk verbeterende conjuncturele omstandigheden, al zal de (herberekende) negatieve output gap niet zijn gedicht vóór het einde van de programmaperiode. De middellangetermijndoelstelling (MTD) is in vergelijking met de vorige actualisering aanmerkelijk aangescherpt tot een structureel overheidsoverschot van 0,5 % van het bbp teneinde het vertrouwen in de currency-boardregeling te versterken, de stijging van de overheidsschuld te beperken en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn te verbeteren. In het programma wordt echter geen jaar genoemd waarin de MTD moet worden gehaald. Gezien de meest recente projecties en het schuldniveau sluit de MTD zelf niettemin meer dan voldoende aan bij de doelstellingen van het stabiliteits- en groeipact. |
| --- | --- |

(7)

Het doel van de budgettaire middellangetermijnstrategie is een terugdringing van het tekort tot onder de referentiewaarde van 3 % van het bbp in 2012, zulks overeenkomstig de aanbeveling van de Raad van 16 februari 2010. Het structurele saldo, zoals berekend volgens de algemeen aanvaarde methode, verbetert volgens het programma met 2,25 % van het bbp per jaar in 2011-2012, al lijkt de aanpassing vooral aan het einde van deze periode plaats te vinden. De verbetering moet vooral worden bereikt door een verdere aanmerkelijke reductie van de uitgavenquote (met circa 4,75 procentpunten), met een nominale verlaging in de meeste primaire-uitgavencategorieën, met name salarissen en sociale uitkeringen, terwijl de ontvangstenquote zou stijgen (met circa 1,5 procentpunt). In het programma wordt uitdrukkelijk erkend dat voor het halen van de begrotingsdoelen en voor een correctie van het buitensporige tekort in 2012 aanvullende maatregelen nodig zijn van circa 4,5 % van het bbp. Brede maatregelen om de begrotingsdoelen na 2010 te halen, worden in het programma tot op zekere hoogte gespecificeerd. Deze aanpassing vindt plaats onder geleidelijk verbeterende conjuncturele omstandigheden, al zal de (herberekende) negatieve output gap niet zijn gedicht vóór het einde van de programmaperiode. De middellangetermijndoelstelling (MTD) is in vergelijking met de vorige actualisering aanmerkelijk aangescherpt tot een structureel overheidsoverschot van 0,5 % van het bbp teneinde het vertrouwen in de currency-boardregeling te versterken, de stijging van de overheidsschuld te beperken en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn te verbeteren. In het programma wordt echter geen jaar genoemd waarin de MTD moet worden gehaald. Gezien de meest recente projecties en het schuldniveau sluit de MTD zelf niettemin meer dan voldoende aan bij de doelstellingen van het stabiliteits- en groeipact.

| (8) | De begrotingsresultaten kunnen over de hele programmaperiode ongunstiger uitvallen dan in het programma wordt voorspeld. In 2010 komt dit hoofdzakelijk doordat wordt gerekend op een sneller herstel van de bedrijvigheid dan mag worden aangenomen. De begrotingsdoelen na 2010 zijn onderhevig aan risico's aangezien in het programma slechts beperkte informatie wordt gegeven over de maatregelen om deze doelen te bereiken, en daarvoor ook aanvullende maatregelen nodig zijn. Bovendien lijken er uitvoeringsrisico's verbonden aan het feit dat voor de laatste jaren van het programma wordt ingezet op een forse verdere verlaging van de overheidsuitgaven, en slechts in beperkte mate op ontvangstenverhogende maatregelen. De loonsom voor ambtenaren moet in de jaren 2011-2012 volgens de plannen met nog eens 3 procentpunten dalen. Omdat in 2009 en 2010 al aanmerkelijk in de salarissen is gesnoeid, zou deze doelstelling wel eens moeilijk realiseerbaar kunnen zijn. Daar staat tegenover dat de Litouwse overheid een betrekkelijk goede staat van dienst heeft wat betreft het halen van doelstellingen (met één opvallende uitzondering in 2008, die voornamelijk te wijten was aan de verkiezingstijd), en in 2009 een krachtige consolidatie tot stand heeft gebracht ondanks een ongekende economische neergang. Bovendien heeft de regering een ambitieuze hervormingsagenda voor 2010 en de jaren daarna, die er mede toe kan leiden dat de vereiste ambitieuze begrotingsdoelen worden gehaald. De ogenschijnlijk lage macro-economische projectie voor 2012 heeft ook tot gevolg dat de ontvangstengroei in dat jaar iets hoger kan uitvallen indien het programma over de hele programmaperiode wordt onderbouwd met concrete maatregelen. |
| --- | --- |

(8)

De begrotingsresultaten kunnen over de hele programmaperiode ongunstiger uitvallen dan in het programma wordt voorspeld. In 2010 komt dit hoofdzakelijk doordat wordt gerekend op een sneller herstel van de bedrijvigheid dan mag worden aangenomen. De begrotingsdoelen na 2010 zijn onderhevig aan risico's aangezien in het programma slechts beperkte informatie wordt gegeven over de maatregelen om deze doelen te bereiken, en daarvoor ook aanvullende maatregelen nodig zijn. Bovendien lijken er uitvoeringsrisico's verbonden aan het feit dat voor de laatste jaren van het programma wordt ingezet op een forse verdere verlaging van de overheidsuitgaven, en slechts in beperkte mate op ontvangstenverhogende maatregelen. De loonsom voor ambtenaren moet in de jaren 2011-2012 volgens de plannen met nog eens 3 procentpunten dalen. Omdat in 2009 en 2010 al aanmerkelijk in de salarissen is gesnoeid, zou deze doelstelling wel eens moeilijk realiseerbaar kunnen zijn. Daar staat tegenover dat de Litouwse overheid een betrekkelijk goede staat van dienst heeft wat betreft het halen van doelstellingen (met één opvallende uitzondering in 2008, die voornamelijk te wijten was aan de verkiezingstijd), en in 2009 een krachtige consolidatie tot stand heeft gebracht ondanks een ongekende economische neergang. Bovendien heeft de regering een ambitieuze hervormingsagenda voor 2010 en de jaren daarna, die er mede toe kan leiden dat de vereiste ambitieuze begrotingsdoelen worden gehaald. De ogenschijnlijk lage macro-economische projectie voor 2012 heeft ook tot gevolg dat de ontvangstengroei in dat jaar iets hoger kan uitvallen indien het programma over de hele programmaperiode wordt onderbouwd met concrete maatregelen.

| (9) | De bruto overheidsschuld bedraagt in 2009 naar schatting 29,5 % van het bbp, aanmerkelijk meer dan de 15,6 % in het jaar daarvoor. Naast de stijging van het tekort en de daling van de nominale bbp-groei is de stijging van de schuldquote ook het gevolg van een belangrijke stock-flow adjustment die voortvloeit uit het feit dat een deel van het tekort van 2008 gefinancierd is in 2009. De schuldquote zal in de programmaperiode naar verwachting met nog eens 11,5 procentpunten stijgen tot 41 % van het bbp in 2012, voornamelijk door hardnekkig hoge overheidstekorten. Voorts kan de schuldquote gezien de negatieve risico's voor de begrotingsdoelstellingen, die nog worden vergroot door onzekerheid over de stock-flow adjustment, een ongunstiger verloop laten zien dan in het programma wordt aangenomen. Niettemin zal de schuld in de gehele programmaperiode naar verwachting ruim onder de referentiewaarde van het Verdrag blijven. |
| --- | --- |

(9)

De bruto overheidsschuld bedraagt in 2009 naar schatting 29,5 % van het bbp, aanmerkelijk meer dan de 15,6 % in het jaar daarvoor. Naast de stijging van het tekort en de daling van de nominale bbp-groei is de stijging van de schuldquote ook het gevolg van een belangrijke stock-flow adjustment die voortvloeit uit het feit dat een deel van het tekort van 2008 gefinancierd is in 2009. De schuldquote zal in de programmaperiode naar verwachting met nog eens 11,5 procentpunten stijgen tot 41 % van het bbp in 2012, voornamelijk door hardnekkig hoge overheidstekorten. Voorts kan de schuldquote gezien de negatieve risico's voor de begrotingsdoelstellingen, die nog worden vergroot door onzekerheid over de stock-flow adjustment, een ongunstiger verloop laten zien dan in het programma wordt aangenomen. Niettemin zal de schuld in de gehele programmaperiode naar verwachting ruim onder de referentiewaarde van het Verdrag blijven.

| (10) | Uit schuldprojecties op middellange termijn waarbij wordt aangenomen dat de bbp-groei en de belastingquote geleidelijk naar het niveau van voor de crisis terugkeren en die de verwachte stijging van leeftijdgerelateerde uitgaven omvatten, blijkt dat de in het programma geplande begrotingsstrategie op zich en zonder verdere beleidswijziging niet zou volstaan om de schuldquote in 2020 te stabiliseren. |
| --- | --- |

(10)

Uit schuldprojecties op middellange termijn waarbij wordt aangenomen dat de bbp-groei en de belastingquote geleidelijk naar het niveau van voor de crisis terugkeren en die de verwachte stijging van leeftijdgerelateerde uitgaven omvatten, blijkt dat de in het programma geplande begrotingsstrategie op zich en zonder verdere beleidswijziging niet zou volstaan om de schuldquote in 2020 te stabiliseren.

| (11) | Van de vergrijzing gaat een iets groter langetermijneffect op de begroting uit dan gemiddeld in de EU het geval is. Dit komt met name doordat de pensioenuitgaven de komende decennia een stijging zullen vertonen. De budgettaire gevolgen van de vergrijzing voor het houdbaarheidstekort worden door de begrotingssituatie in 2009 nog versterkt. Een verbetering van het primaire saldo op middellange termijn, zoals volgens het programma de bedoeling is, en hervormingen in de sociale zekerheid, waaronder een hervorming van het pensioenstelsel, om de stijging van leeftijdsgebonden uitgaven te beteugelen, zouden kunnen leiden tot een beperking van de in het houdbaarheidsverslag 2009 van de Commissie als groot aangemerkte risico's voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën (3). |
| --- | --- |

(11)

Van de vergrijzing gaat een iets groter langetermijneffect op de begroting uit dan gemiddeld in de EU het geval is. Dit komt met name doordat de pensioenuitgaven de komende decennia een stijging zullen vertonen. De budgettaire gevolgen van de vergrijzing voor het houdbaarheidstekort worden door de begrotingssituatie in 2009 nog versterkt. Een verbetering van het primaire saldo op middellange termijn, zoals volgens het programma de bedoeling is, en hervormingen in de sociale zekerheid, waaronder een hervorming van het pensioenstelsel, om de stijging van leeftijdsgebonden uitgaven te beteugelen, zouden kunnen leiden tot een beperking van de in het houdbaarheidsverslag 2009 van de Commissie als groot aangemerkte risico's voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën (3).

| (12) | In de jaren van krachtige groei die aan de huidige inzinking voorafgingen, heeft het Litouwse budgettaire middellangetermijnkader uitgavenoverschrijdingen niet kunnen voorkomen. Door de uitbundige groei van de ontvangsten werden de uitgavendoelen herhaaldelijk naar boven bijgesteld. Om het kader te versterken is voor de centrale overheid in november 2007 een wet op de begrotingsdiscipline aangenomen. Centraal daarin staat de opstelling en uitvoering van de jaarlijkse begroting. Toekomstgerichtere middellangetermijnelementen ontbreken echter. Het handhavingsmechanisme is uitgesproken zwak en de wet voorziet niet in sancties. In het algemeen laat de transparantie van het gehele begrotingsproces, zoals een adequate rapportage van de gerealiseerde ontvangsten en uitgaven, duidelijk te wensen over. Dit geldt eveneens voor de vergelijkbaarheid van de begrotingsindicatoren op kas- en transactiebasis.
  In het convergentieprogramma van 2010 wordt een aantal maatregelen voorgesteld om de transparantie te vergroten, zoals verbeteringen in de rapportage van gegevens en in de monitoring van de uitvoering van de begroting. Als deze voorstellen worden uitgevoerd, kan dit leiden tot een aanmerkelijke verbetering van de institutionele aspecten van de overheidsfinanciën. |
| --- | --- |

(12)

In de jaren van krachtige groei die aan de huidige inzinking voorafgingen, heeft het Litouwse budgettaire middellangetermijnkader uitgavenoverschrijdingen niet kunnen voorkomen. Door de uitbundige groei van de ontvangsten werden de uitgavendoelen herhaaldelijk naar boven bijgesteld. Om het kader te versterken is voor de centrale overheid in november 2007 een wet op de begrotingsdiscipline aangenomen. Centraal daarin staat de opstelling en uitvoering van de jaarlijkse begroting. Toekomstgerichtere middellangetermijnelementen ontbreken echter. Het handhavingsmechanisme is uitgesproken zwak en de wet voorziet niet in sancties. In het algemeen laat de transparantie van het gehele begrotingsproces, zoals een adequate rapportage van de gerealiseerde ontvangsten en uitgaven, duidelijk te wensen over. Dit geldt eveneens voor de vergelijkbaarheid van de begrotingsindicatoren op kas- en transactiebasis.

In het convergentieprogramma van 2010 wordt een aantal maatregelen voorgesteld om de transparantie te vergroten, zoals verbeteringen in de rapportage van gegevens en in de monitoring van de uitvoering van de begroting. Als deze voorstellen worden uitgevoerd, kan dit leiden tot een aanmerkelijke verbetering van de institutionele aspecten van de overheidsfinanciën.

| (13) | De samenstelling van de overheidsuitgaven in Litouwen komt de groei ten goede omdat productieve uitgaven, zoals overheidsinvesteringen en uitgaven aan onderwijs en gezondheidszorg, op een betrekkelijk hoog niveau liggen. Middelmatige tot slechte uitkomsten en prestatie-indicatoren op onderwijs- en op gezondheidsgebied wijzen er echter op dat er aanzienlijke ruimte is voor doelmatigheidswinst. Daarom is een begin gemaakt met belangrijke structurele hervormingen in het onderwijs en de gezondheidszorg. Bovendien zullen de afschaffing in 2009 van belastingvrijstellingen en voorkeurstarieven, alsmede de aanhoudende inspanningen om belastingontduiking te bestrijden en de belastingdienst verder te vereenvoudigen en te stroomlijnen, leiden tot een betere kwaliteit van de overheidsfinanciën en tot minder risico's voor de budgettaire vooruitzichten. |
| --- | --- |

(13)

De samenstelling van de overheidsuitgaven in Litouwen komt de groei ten goede omdat productieve uitgaven, zoals overheidsinvesteringen en uitgaven aan onderwijs en gezondheidszorg, op een betrekkelijk hoog niveau liggen. Middelmatige tot slechte uitkomsten en prestatie-indicatoren op onderwijs- en op gezondheidsgebied wijzen er echter op dat er aanzienlijke ruimte is voor doelmatigheidswinst. Daarom is een begin gemaakt met belangrijke structurele hervormingen in het onderwijs en de gezondheidszorg. Bovendien zullen de afschaffing in 2009 van belastingvrijstellingen en voorkeurstarieven, alsmede de aanhoudende inspanningen om belastingontduiking te bestrijden en de belastingdienst verder te vereenvoudigen en te stroomlijnen, leiden tot een betere kwaliteit van de overheidsfinanciën en tot minder risico's voor de budgettaire vooruitzichten.

| (14) | De strategie voor een soepele deelname aan het WKM II berust op de waarborging van een stabiele wisselkoers door voldoende monetaire buffers aan te houden, de financiële en budgettaire stabiliteit te bewaren en de arbeidsmarkt en de productenmarkten flexibel te houden. Sinds eind 2008 is een krachtig beleid gevoerd om de macro-economische stabiliteit in Litouwen te handhaven. De situatie blijft echter problematisch. Van eind 2008 tot eind 2009 heeft de regering een forse consolidatie-inspanning geleverd door een reeks ingrijpende budgettaire consolidatiemaatregelen van in totaal bijna 12 % van het bbp te nemen. Ook draagt de hoge mate van loon- en prijsflexibiliteit bij aan het gedeeltelijke herstel van het verslechterde concurrentievermogen van de economie. Ondanks de verliezen die door afschrijvingen zijn geleden, zijn de banken nog steeds goed gekapitaliseerd. De regering heeft ook een begin gemaakt met belangrijke structurele hervormingen op het terrein van onderwijs, gezondheidszorg en sociale zekerheid. Litouwen heeft het arbeidsrecht herzien om de flexibiliteit van de arbeidsmarkt te vergroten en daardoor economische aanpassingen te vergemakkelijken. Het blijft echter zaak om een terugkeer van grote interne en externe onevenwichtigheden te voorkomen wanneer het herstel doorzet. |
| --- | --- |

(14)

De strategie voor een soepele deelname aan het WKM II berust op de waarborging van een stabiele wisselkoers door voldoende monetaire buffers aan te houden, de financiële en budgettaire stabiliteit te bewaren en de arbeidsmarkt en de productenmarkten flexibel te houden. Sinds eind 2008 is een krachtig beleid gevoerd om de macro-economische stabiliteit in Litouwen te handhaven. De situatie blijft echter problematisch. Van eind 2008 tot eind 2009 heeft de regering een forse consolidatie-inspanning geleverd door een reeks ingrijpende budgettaire consolidatiemaatregelen van in totaal bijna 12 % van het bbp te nemen. Ook draagt de hoge mate van loon- en prijsflexibiliteit bij aan het gedeeltelijke herstel van het verslechterde concurrentievermogen van de economie. Ondanks de verliezen die door afschrijvingen zijn geleden, zijn de banken nog steeds goed gekapitaliseerd. De regering heeft ook een begin gemaakt met belangrijke structurele hervormingen op het terrein van onderwijs, gezondheidszorg en sociale zekerheid. Litouwen heeft het arbeidsrecht herzien om de flexibiliteit van de arbeidsmarkt te vergroten en daardoor economische aanpassingen te vergemakkelijken. Het blijft echter zaak om een terugkeer van grote interne en externe onevenwichtigheden te voorkomen wanneer het herstel doorzet.

| (15) | Al met al strookt de begrotingsstrategie voor 2010, zoals uiteengezet in het programma, grotendeels met de aanbevelingen van de Raad van 16 februari 2010 overeenkomstig artikel 126, lid 7. Gezien de risico's strookt de begrotingsstrategie vanaf 2011 wellicht niet met de aanbeveling van de Raad. De risico's vloeien met name voort uit mogelijk te optimistische macro-economische vooruitzichten voor 2010 en uit een onvolledige specificatie van maatregelen om de geplande consolidatie in de twee jaar daarna te realiseren, en worden versterkt door onzekerheid over de uitvoering van de beoogde uitgavenbeperkingen. Ook blijft de geplande gemiddelde begrotingsinspanning van 1,66 % in de periode 2010-2012 achter bij de aanbeveling van de Raad overeenkomstig artikel 126, lid 7, en zullen, als de relatief sterke groei die voor 2010 en 2011 wordt verwacht, niet wordt gerealiseerd, aanvullende maatregelen nodig zijn om de door de Raad aanbevolen correctie van het buitensporige tekort in 2012 tot stand te brengen. |
| --- | --- |

(15)

Al met al strookt de begrotingsstrategie voor 2010, zoals uiteengezet in het programma, grotendeels met de aanbevelingen van de Raad van 16 februari 2010 overeenkomstig artikel 126, lid 7. Gezien de risico's strookt de begrotingsstrategie vanaf 2011 wellicht niet met de aanbeveling van de Raad. De risico's vloeien met name voort uit mogelijk te optimistische macro-economische vooruitzichten voor 2010 en uit een onvolledige specificatie van maatregelen om de geplande consolidatie in de twee jaar daarna te realiseren, en worden versterkt door onzekerheid over de uitvoering van de beoogde uitgavenbeperkingen. Ook blijft de geplande gemiddelde begrotingsinspanning van 1,66 % in de periode 2010-2012 achter bij de aanbeveling van de Raad overeenkomstig artikel 126, lid 7, en zullen, als de relatief sterke groei die voor 2010 en 2011 wordt verwacht, niet wordt gerealiseerd, aanvullende maatregelen nodig zijn om de door de Raad aanbevolen correctie van het buitensporige tekort in 2012 tot stand te brengen.

| (16) | Wat de in de gedragscode voor stabiliteits- en convergentieprogramma's gespecificeerde gegevensvereisten betreft, vertoont het programma enkele lacunes in de facultatieve gegevens. In zijn aanbevelingen van 16 februari 2010 overeenkomstig artikel 126, lid 7, om de buitensporigtekortsituatie te verhelpen, heeft de Raad Litouwen ook verzocht in een afzonderlijk hoofdstuk van de actualiseringen van het convergentieprogramma verslag uit te brengen over de voortgang bij de tenuitvoerlegging van de aanbevelingen van de Raad. Op enkele lacunes in de facultatieve gegevens na heeft Litouwen in grote lijnen aan deze aanbeveling gevolg gegeven. |
| --- | --- |

(16)

Wat de in de gedragscode voor stabiliteits- en convergentieprogramma's gespecificeerde gegevensvereisten betreft, vertoont het programma enkele lacunes in de facultatieve gegevens. In zijn aanbevelingen van 16 februari 2010 overeenkomstig artikel 126, lid 7, om de buitensporigtekortsituatie te verhelpen, heeft de Raad Litouwen ook verzocht in een afzonderlijk hoofdstuk van de actualiseringen van het convergentieprogramma verslag uit te brengen over de voortgang bij de tenuitvoerlegging van de aanbevelingen van de Raad. Op enkele lacunes in de facultatieve gegevens na heeft Litouwen in grote lijnen aan deze aanbeveling gevolg gegeven.

De algehele conclusie luidt dat Litouwen in 2009 een resolute consolidatie van de overheidsfinanciën heeft verricht om een aanzienlijke verslechtering van de economische situatie tegen te gaan, en daarmee de huidige economische aanpassing, een soepele deelname aan het WKM II en de correctie van het buitensporige tekort heeft ondersteund. De economie herstelt zich thans van een zware recessie, terwijl de gemiddelde groei op middellange termijn naar verwachting fors lager zal blijven dan in de piekjaren van de recente cyclus. De in 2009 doorgevoerde consolidatie vormt op zich al een ingrijpende aanpassing van de overheidsfinanciën aan de verwachte lagere middellangetermijngroei. Voor de noodzakelijke verdere consolidatie zou het nuttig zijn om de uitgaven sterker aan banden te leggen en het budgettaire middellangetermijnkader te versterken. Het programma beoogt een geleidelijke daling van het nominale overheidstekort vanaf 2010 en een correctie van het buitensporige tekort in 2012, zoals aanbevolen door de Raad, maar deze begrotingsresultaten zijn in de gehele programmaperiode aan neerwaartse risico's onderhevig.

Gezien de bovenstaande beoordeling en ook gezien de aanbeveling van 16 februari 2010 overeenkomstig artikel 126 VWEU, alsmede gezien de noodzaak een duurzame convergentie en een soepele deelname aan het WKM II te bewerkstelligen, wordt Litouwen verzocht om:

| i) | de in de begroting geplande maatregelen onverkort ten uitvoer te leggen en daarnaast voor 2010 aanvullende correctiemaatregelen te overwegen indien deze nodig zijn om de beoogde consolidatie tot stand te brengen; |
| --- | --- |

i)

de in de begroting geplande maatregelen onverkort ten uitvoer te leggen en daarnaast voor 2010 aanvullende correctiemaatregelen te overwegen indien deze nodig zijn om de beoogde consolidatie tot stand te brengen;

| ii) | de nodige maatregelen te specificeren waarmee de vereiste aanpassing in de programmaperiode zoals aanbevolen door de Raad uit hoofde van artikel 126, lid 7, volledig wordt onderbouwd, en klaar te staan om verdere consolidatiemaatregelen te treffen indien de risico's die voortvloeien uit het feit dat het macro-economische programmascenario gunstiger is dan het scenario waarop de aanbeveling overeenkomstig artikel 126, lid 7, berust, zich daadwerkelijk voordoen; |
| --- | --- |

ii)

de nodige maatregelen te specificeren waarmee de vereiste aanpassing in de programmaperiode zoals aanbevolen door de Raad uit hoofde van artikel 126, lid 7, volledig wordt onderbouwd, en klaar te staan om verdere consolidatiemaatregelen te treffen indien de risico's die voortvloeien uit het feit dat het macro-economische programmascenario gunstiger is dan het scenario waarop de aanbeveling overeenkomstig artikel 126, lid 7, berust, zich daadwerkelijk voordoen;

| iii) | de geplande hervormingen in het stelsel van sociale zekerheid, met inbegrip van een pensioenhervorming, door te voeren met het oog op een beperking van de grote risico's voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn die voortvloeien uit de verwachte forse stijgingen van de pensioenuitgaven in de komende decennia; |
| --- | --- |

iii)

de geplande hervormingen in het stelsel van sociale zekerheid, met inbegrip van een pensioenhervorming, door te voeren met het oog op een beperking van de grote risico's voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn die voortvloeien uit de verwachte forse stijgingen van de pensioenuitgaven in de komende decennia;

| iv) | de budgettaire governance en transparantie te versterken door het budgettaire middellangetermijnkader te verstevigen en de rapportage van begrotingsgegevens te verbeteren, zodat de vergelijkbaarheid van de begrotingsindicatoren op kas- en transactiebasis gewaarborgd is. |
| --- | --- |

iv)

de budgettaire governance en transparantie te versterken door het budgettaire middellangetermijnkader te verstevigen en de rapportage van begrotingsgegevens te verbeteren, zodat de vergelijkbaarheid van de begrotingsindicatoren op kas- en transactiebasis gewaarborgd is.

Vergelijking van de voornaamste macro-economische en budgettaire prognoses

| | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Reëel bbp
  (verandering in %) | CP jan 2010 | 2,8 | –15,0 | 1,6 | 3,2 | 1,2 |
| COM nov 2009 | 2,8 | –18,1 | –3,9 | 2,5 | n.b. |
| CP jan 2009 | 3,5 | –4,8 | –0,2 | 4,5 | n.b. |
| HICP-inflatie
  (%) | CP jan 2010 | 11,1 | 4,2 | –1 | 1 | 1,5 |
| COM nov 2009 | 11,1 | 3,9 | –0,7 | 1,0 | n.b. |
| CP jan 2009 | 11,2 | 5,4 | 3,6 | –0,1 | n.b. |
| Output gap (4)

  (% van het potentiële bbp) | CP jan 2010 | 8,8 | –7,7 | –5,9 | –2,9 | –1,7 |
| COM nov 2009 (5) | 11,8 | –8,2 | –10,8 | –8,2 | n.b. |
| CP jan 2009 | 5,4 | –2,8 | –5,7 | –4,0 | n.b. |
| Netto financieringsoverschot/-tekort t.o.v. het buitenland
  (% van het bbp) | CP jan 2010 | –10,2 | 3,7 | 7,5 | 5,3 | 4,3 |
| COM nov 2009 | –10,6 | 3,3 | 4,8 | 4,3 | n.b. |
| CP jan 2009 | –10,2 | –1,8 | –4,7 | –5,7 | n.b. |
| Overheidsontvangsten
  (% van het bbp) | CP jan 2010 | 34,2 | 34,3 | 36,2 | 35,6 | 35,7 |
| COM nov 2009 | 34,2 | 36,1 | 36,8 | 36,3 | n.b. |
| CP jan 2009 | 33,8 | 35,8 | 37,3 | 36,4 | n.b. |
| Overheidsuitgaven
  (% van het bbp) | CP jan 2010 | 37,4 | 43,4 | 44,3 | 41,4 | 38,7 |
| COM nov 2009 | 37,4 | 45,9 | 46,0 | 46,0 | n.b. |
| CP jan 2009 | 36,7 | 37,8 | 38,3 | 36,4 | n.b. |
| Overheidssaldo
  (% van het bbp) | CP jan 2010 | –3,2 | –9,1 | –8,1 | –5,8 | –3,0 |
| COM nov 2009 | –3,2 | –9,8 | –9,2 | –9,7 | n.b. |
| CP jan 2009 | –2,9 | –2,1 | –1,0 | 0,0 | n.b. |
| Primair saldo
  (% van het bbp) | CP jan 2010 | –2,6 | –7,8 | –6,2 | –3,6 | –0,6 |
| COM nov 2009 | –2,6 | –8,4 | –7,0 | –7,1 | n.b. |
| CP jan 2009 | –2,3 | –1,2 | 0,0 | 1,1 | n.b. |
| Conjunctuurgezuiverd saldo (6)

  (% van het bbp) | CP jan 2010 | –5,6 | –7,0 | –6,5 | –5,0 | –2,6 |
| COM nov 2009 | –6,4 | –7,6 | –6,3 | –7,5 | n.b. |
| CP jan 2009 | –4,4 | –1,3 | 0,5 | 1,1 | n.b. |
| Structureel saldo (6)

  (% van het bbp) | CP jan 2010 | –6,0 | –7,2 | –6,8 | –4,8 | –2,3 |
| COM nov 2009 | –6,3 | –8,0 | –7,0 | –7,5 | n.b. |
| CP jan 2009 | –4,9 | –1,8 | 0,1 | 1,1 | n.b. |
| Bruto overheidsschuld
  (% van het bbp) | CP jan 2010 | 15,6 | 29,5 | 36,6 | 39,8 | 41,0 |
| COM nov 2009 | 15,6 | 29,9 | 40,7 | 49,3 | n.b. |
| CP jan 2009 | 15,3 | 16,9 | 18,1 | 17,1 | n.b. |
| Convergentieprogramma (CP); najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie. |

2008

2009

2010

2011

2012

Reëel bbp

(verandering in %)

CP jan 2010

2,8

–15,0

1,6

3,2

1,2

COM nov 2009

2,8

–18,1

–3,9

2,5

n.b.

CP jan 2009

3,5

–4,8

–0,2

4,5

n.b.

HICP-inflatie

(%)

CP jan 2010

11,1

4,2

–1

1

1,5

COM nov 2009

11,1

3,9

–0,7

1,0

n.b.

CP jan 2009

11,2

5,4

3,6

–0,1

n.b.

Output gap (4)

(% van het potentiële bbp)

CP jan 2010

8,8

–7,7

–5,9

–2,9

–1,7

COM nov 2009 (5)

11,8

–8,2

–10,8

–8,2

n.b.

CP jan 2009

5,4

–2,8

–5,7

–4,0

n.b.

Netto financieringsoverschot/-tekort t.o.v. het buitenland

(% van het bbp)

CP jan 2010

–10,2

3,7

7,5

5,3

4,3

COM nov 2009

–10,6

3,3

4,8

4,3

n.b.

CP jan 2009

–10,2

–1,8

–4,7

–5,7

n.b.

Overheidsontvangsten

(% van het bbp)

CP jan 2010

34,2

34,3

36,2

35,6

35,7

COM nov 2009

34,2

36,1

36,8

36,3

n.b.

CP jan 2009

33,8

35,8

37,3

36,4

n.b.

Overheidsuitgaven

(% van het bbp)

CP jan 2010

37,4

43,4

44,3

41,4

38,7

COM nov 2009

37,4

45,9

46,0

46,0

n.b.

CP jan 2009

36,7

37,8

38,3

36,4

n.b.

Overheidssaldo

(% van het bbp)

CP jan 2010

–3,2

–9,1

–8,1

–5,8

–3,0

COM nov 2009

–3,2

–9,8

–9,2

–9,7

n.b.

CP jan 2009

–2,9

–2,1

–1,0

0,0

n.b.

Primair saldo

(% van het bbp)

CP jan 2010

–2,6

–7,8

–6,2

–3,6

–0,6

COM nov 2009

–2,6

–8,4

–7,0

–7,1

n.b.

CP jan 2009

–2,3

–1,2

0,0

1,1

n.b.

Conjunctuurgezuiverd saldo (6)

(% van het bbp)

CP jan 2010

–5,6

–7,0

–6,5

–5,0

–2,6

COM nov 2009

–6,4

–7,6

–6,3

–7,5

n.b.

CP jan 2009

–4,4

–1,3

0,5

1,1

n.b.

Structureel saldo (6)

(% van het bbp)

CP jan 2010

–6,0

–7,2

–6,8

–4,8

–2,3

COM nov 2009

–6,3

–8,0

–7,0

–7,5

n.b.

CP jan 2009

–4,9

–1,8

0,1

1,1

n.b.

Bruto overheidsschuld

(% van het bbp)

CP jan 2010

15,6

29,5

36,6

39,8

41,0

COM nov 2009

15,6

29,9

40,7

49,3

n.b.

CP jan 2009

15,3

16,9

18,1

17,1

n.b.

Convergentieprogramma (CP); najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie.

---

(1)  PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1. De documenten waarnaar in deze tekst wordt verwezen, zijn te vinden op: http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/index_nl.htm

(2)  Bij de beoordeling wordt met name rekening gehouden met de najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie, maar ook met andere informatie die sindsdien beschikbaar is gekomen.

(3)  In zijn conclusies van 10 november 2009 over de houdbaarheid van de overheidsfinanciën „roept de Raad de lidstaten op in hun komende stabiliteits- en convergentieprogramma's op houdbaarheid gerichte strategieën centraal te stellen” en verzoekt hij voorts „de Commissie om, tezamen met het Comité voor de economische politiek en het Economisch en Financieel Comité, nog voor het volgende houdbaarheidsverslag de methodes ter beoordeling van de langetermijnhoudbaarheid van de overheidsfinanciën nader uit te werken”. Het volgende houdbaarheidsverslag is voor 2012 gepland.

(4)  In de programma's vermelde output gaps en conjunctuurgezuiverde saldi, zoals herberekend door de diensten van de Commissie op basis van de in de programma's voorkomende informatie.

(5)  Op basis van een geraamde potentiële groei van achtereenvolgens 3,0 %, – 0,2 %, – 1,2 % en – 0,3 % in de periode 2008-2011.

(6)  Conjunctuurgezuiverd saldo, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen. De eenmalige en andere tijdelijke maatregelen zijn volgens het meest recente programma goed voor 0,5 % van het bbp in 2008, 0,2 % van het bbp in 2009 en 0,3 % van het bbp in 2010 (telkens met een tekortverbeterend effect) en 0,3 % van het bbp in 2011 en 0,3 % van het bbp in 2012 (telkens met een tekortverlagend effect) en zijn volgens de najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie goed voor 0,1 % van het bbp in 2008, 0,6 % van het bbp in 2009 en 0,7 % van het bbp in 2010 (telkens met een tekortverlagend effect).

Bronnen:

Convergentieprogramma (CP); najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie.

---

| 2.6.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 143/12 |
| --- | --- | --- | --- |

2.6.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 143/12

---

ADVIES VAN DE RAAD

over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Luxemburg voor de periode 2009-2014

2010/C 143/03

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid (1), en met name op artikel 5, lid 3,

Gezien de aanbeveling van de Commissie,

Na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité,

BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT:

| (1) | Op 26 april 2010 heeft de Raad het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Luxemburg voor de periode 2009-2014 behandeld. |
| --- | --- |

(1)

Op 26 april 2010 heeft de Raad het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Luxemburg voor de periode 2009-2014 behandeld.

| (2) | De Luxemburgse economie is zwaar getroffen door de crisis: na in 2008 een nulgroei te hebben vertoond, is het reële bbp in 2009 volgens de recentste ramingen met 3,9 % gekrompen doordat alle vraagcomponenten, op de overheidsuitgaven na, een daling te zien gaven. De bijdrage van de netto-uitvoer bleef positief omdat de invoer nog sterker terugliep dan de uitvoer, wellicht als gevolg van een ineenstorting van de investeringen in bedrijfsuitrusting. De financiële sector lijkt minder getroffen te zijn door de crisis dan kon worden verwacht, ook al moesten de Luxemburgse autoriteiten eind 2008 steunmaatregelen nemen ten behoeve van twee van de grootste banken van het land die deel uitmaken van internationale groepen. In 2009 steeg de werkgelegenheid nog met 1,2 %, maar dit was uitsluitend te danken aan het overloopeffect van de in 2008 opgetekende zeer krachtige groei (+ 4,7 %). In de financiële sector nam de groei slechts lichtjes af, maar in de industrie deed zich een veel scherpere groeidaling voor. De werkloosheid steeg van 4,9 % in 2008 tot gemiddeld 5,7 % in 2009, hoewel er massaal gebruik werd gemaakt van de door de autoriteiten aangemoedigde werktijdverkorting. Momenteel is de belangrijkste uitdaging voor Luxemburg het bestendigen en verder bevorderen van de gunstige omstandigheden die de op de toegenomen specialisatie in diensten, en in het bijzonder financiële diensten, gebaseerde buitengewone groei van de afgelopen 25 jaar mogelijk hebben gemaakt. Wat het begrotingsbeleid betreft, moet daarenboven alle aandacht worden geschonken aan de langetermijnvooruitzichten. Ten eerste zijn de uitgaven de voorbije jaren vrij sterk gestegen en waren de overschotten die steevast werden geboekt, vooral mogelijk dankzij een forse toename van de ontvangsten, waarvan niet zeker is dat die zich in de toekomst zal voortzetten. Bovendien wordt ervan uitgegaan dat de leeftijdsgerelateerde uitgaven, vooral als gevolg van het royale Luxemburgse pensioenstelsel, een van de sterkste stijgingen in de EU zullen laten zien. |
| --- | --- |

(2)

De Luxemburgse economie is zwaar getroffen door de crisis: na in 2008 een nulgroei te hebben vertoond, is het reële bbp in 2009 volgens de recentste ramingen met 3,9 % gekrompen doordat alle vraagcomponenten, op de overheidsuitgaven na, een daling te zien gaven. De bijdrage van de netto-uitvoer bleef positief omdat de invoer nog sterker terugliep dan de uitvoer, wellicht als gevolg van een ineenstorting van de investeringen in bedrijfsuitrusting. De financiële sector lijkt minder getroffen te zijn door de crisis dan kon worden verwacht, ook al moesten de Luxemburgse autoriteiten eind 2008 steunmaatregelen nemen ten behoeve van twee van de grootste banken van het land die deel uitmaken van internationale groepen. In 2009 steeg de werkgelegenheid nog met 1,2 %, maar dit was uitsluitend te danken aan het overloopeffect van de in 2008 opgetekende zeer krachtige groei (+ 4,7 %). In de financiële sector nam de groei slechts lichtjes af, maar in de industrie deed zich een veel scherpere groeidaling voor. De werkloosheid steeg van 4,9 % in 2008 tot gemiddeld 5,7 % in 2009, hoewel er massaal gebruik werd gemaakt van de door de autoriteiten aangemoedigde werktijdverkorting. Momenteel is de belangrijkste uitdaging voor Luxemburg het bestendigen en verder bevorderen van de gunstige omstandigheden die de op de toegenomen specialisatie in diensten, en in het bijzonder financiële diensten, gebaseerde buitengewone groei van de afgelopen 25 jaar mogelijk hebben gemaakt. Wat het begrotingsbeleid betreft, moet daarenboven alle aandacht worden geschonken aan de langetermijnvooruitzichten. Ten eerste zijn de uitgaven de voorbije jaren vrij sterk gestegen en waren de overschotten die steevast werden geboekt, vooral mogelijk dankzij een forse toename van de ontvangsten, waarvan niet zeker is dat die zich in de toekomst zal voortzetten. Bovendien wordt ervan uitgegaan dat de leeftijdsgerelateerde uitgaven, vooral als gevolg van het royale Luxemburgse pensioenstelsel, een van de sterkste stijgingen in de EU zullen laten zien.

| (3) | Hoewel de in de context van de crisis geconstateerde daling van het feitelijk bbp grotendeels conjunctureel van aard is, is ook het potentiële productieniveau negatief beïnvloed. Daarnaast kan de crisis ook de potentiële middellangetermijngroei negatief beïnvloeden via lagere investeringen, geringere beschikbaarheid van kredieten, een hogere structurele werkloosheid en een blijvende vermindering van de groei van de financiële activiteiten op wereldniveau. Bovendien versterkt de impact van de economische crisis de negatieve gevolgen van de vergrijzing voor de potentiële productie en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën. Tegen deze achtergrond is het van essentieel belang dat meer vaart wordt gezet achter de structurele hervormingen die erop gericht zijn de potentiële groei te ondersteunen. Voor Luxemburg is het met name van belang de werkgelegenheidsgraad van de ingezeten bevolking te versterken, het ondernemingsklimaat aantrekkelijker te maken, erop toe te zien dat bij de looneisen rekening wordt gehouden met de in de voorbije jaren vastgestelde aanzienlijke stijging van de loonkosten en de inspanningen voort te zetten om de O&O-activiteiten in het land naar een hoger peil te tillen. |
| --- | --- |

(3)

Hoewel de in de context van de crisis geconstateerde daling van het feitelijk bbp grotendeels conjunctureel van aard is, is ook het potentiële productieniveau negatief beïnvloed. Daarnaast kan de crisis ook de potentiële middellangetermijngroei negatief beïnvloeden via lagere investeringen, geringere beschikbaarheid van kredieten, een hogere structurele werkloosheid en een blijvende vermindering van de groei van de financiële activiteiten op wereldniveau. Bovendien versterkt de impact van de economische crisis de negatieve gevolgen van de vergrijzing voor de potentiële productie en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën. Tegen deze achtergrond is het van essentieel belang dat meer vaart wordt gezet achter de structurele hervormingen die erop gericht zijn de potentiële groei te ondersteunen. Voor Luxemburg is het met name van belang de werkgelegenheidsgraad van de ingezeten bevolking te versterken, het ondernemingsklimaat aantrekkelijker te maken, erop toe te zien dat bij de looneisen rekening wordt gehouden met de in de voorbije jaren vastgestelde aanzienlijke stijging van de loonkosten en de inspanningen voort te zetten om de O&O-activiteiten in het land naar een hoger peil te tillen.

| (4) | In het macro-economische scenario dat aan het programma ten grondslag ligt, wordt ervan uitgegaan dat het reële bbp, na in 2009 een krimp met 3,9 % te hebben vertoond, in 2010 wederom zal groeien, namelijk met 2,5 %. Vervolgens zou het groeitempo versnellen tot gemiddeld 2,9 % tijdens de rest van de programmaperiode. Afgaande op de thans beschikbare informatie (2), zijn de groeihypothesen van dit scenario voor 2010 licht optimistisch, zelfs indien rekening wordt gehouden met de beter dan verwachte gegevens voor het derde kwartaal van 2009. Voor de periode 2011-2014 zijn de groeihypothesen van het programma grofweg plausibel tegen de achtergrond van de door de Commissiediensten gepresenteerde ramingen van de potentiële groei en van de veronderstelling dat de output gap geleidelijk wordt gedicht. Ook de programmaprognoses voor werkgelegenheid, werkloosheid en inflatie lijken realistisch. |
| --- | --- |

(4)

In het macro-economische scenario dat aan het programma ten grondslag ligt, wordt ervan uitgegaan dat het reële bbp, na in 2009 een krimp met 3,9 % te hebben vertoond, in 2010 wederom zal groeien, namelijk met 2,5 %. Vervolgens zou het groeitempo versnellen tot gemiddeld 2,9 % tijdens de rest van de programmaperiode. Afgaande op de thans beschikbare informatie (2), zijn de groeihypothesen van dit scenario voor 2010 licht optimistisch, zelfs indien rekening wordt gehouden met de beter dan verwachte gegevens voor het derde kwartaal van 2009. Voor de periode 2011-2014 zijn de groeihypothesen van het programma grofweg plausibel tegen de achtergrond van de door de Commissiediensten gepresenteerde ramingen van de potentiële groei en van de veronderstelling dat de output gap geleidelijk wordt gedicht. Ook de programmaprognoses voor werkgelegenheid, werkloosheid en inflatie lijken realistisch.

| (5) | In het programma wordt het overheidstekort in 2009 op 1,1 % van het bbp geraamd. Deze aanzienlijke verslechtering ten opzichte van een overschot van 2,5 % van het bbp in 2008 is vooral te wijten aan een sterke toename van de overheidsuitgaven met ongeveer 5 procentpunten van het bbp, die slechts gedeeltelijk wordt gecompenseerd door een stijging van de ontvangstenquote (die alleen het gevolg is van het feit dat het nominale bbp nog sterker is teruggelopen dan de ontvangsten). De stijging van de uitgavenquote is grotendeels terug te voeren op het effect van de crisis op de overheidsfinanciën, door de werking van de automatische stabilisatoren, maar is ook het gevolg van de stimuleringsmaatregelen ter grootte van 1,75 % van het bbp die de regering in overeenstemming met het Europees economisch herstelplan heeft genomen. Tot deze maatregelen behoorden voornamelijk een sterk versnelde tenuitvoerlegging van publieke investeringsprogramma's alsook aanzienlijke belastingverlagingen (met name van de personenbelasting), die een permanent karakter hebben. Volgens het programma zou het begrotingsbeleid in 2010 de groei blijven ondersteunen, hetgeen in het licht van de vrij gunstige budgettaire en economische situatie van Luxemburg in overeenstemming is met het Europees economisch herstelplan. Uit de programmaprognoses bij ongewijzigd beleid blijkt evenwel niet dat vanaf 2011 in overeenstemming met de door de Raad bepleite exitstrategie een restrictief beleid zal worden gevoerd, al wordt in het programma wel gesteld dat de autoriteiten voornemens zijn corrigerende maatregelen te nemen. |
| --- | --- |

(5)

In het programma wordt het overheidstekort in 2009 op 1,1 % van het bbp geraamd. Deze aanzienlijke verslechtering ten opzichte van een overschot van 2,5 % van het bbp in 2008 is vooral te wijten aan een sterke toename van de overheidsuitgaven met ongeveer 5 procentpunten van het bbp, die slechts gedeeltelijk wordt gecompenseerd door een stijging van de ontvangstenquote (die alleen het gevolg is van het feit dat het nominale bbp nog sterker is teruggelopen dan de ontvangsten). De stijging van de uitgavenquote is grotendeels terug te voeren op het effect van de crisis op de overheidsfinanciën, door de werking van de automatische stabilisatoren, maar is ook het gevolg van de stimuleringsmaatregelen ter grootte van 1,75 % van het bbp die de regering in overeenstemming met het Europees economisch herstelplan heeft genomen. Tot deze maatregelen behoorden voornamelijk een sterk versnelde tenuitvoerlegging van publieke investeringsprogramma's alsook aanzienlijke belastingverlagingen (met name van de personenbelasting), die een permanent karakter hebben. Volgens het programma zou het begrotingsbeleid in 2010 de groei blijven ondersteunen, hetgeen in het licht van de vrij gunstige budgettaire en economische situatie van Luxemburg in overeenstemming is met het Europees economisch herstelplan. Uit de programmaprognoses bij ongewijzigd beleid blijkt evenwel niet dat vanaf 2011 in overeenstemming met de door de Raad bepleite exitstrategie een restrictief beleid zal worden gevoerd, al wordt in het programma wel gesteld dat de autoriteiten voornemens zijn corrigerende maatregelen te nemen.

| (6) | Verwacht wordt dat het overheidstekort zal oplopen tot 3,9 % van het bbp in 2010. Deze verslechtering is toe te schrijven aan een stijging van de uitgaven met 0,9 procentpunt van het bbp en een daling van de ontvangsten met 2 procentpunten van het bbp. De uitgavenstijging is hoofdzakelijk het gevolg van hogere bestedingen voor onderwijs (0,3 procentpunt van het bbp), gezinsbeleid (0,25 procentpunt van het bbp) en infrastructuurvoorzieningen (0,5 procentpunt van het bbp). De daling van de ontvangsten is het gevolg van tegenvallende opbrengsten van de directe belastingen (1,4 procentpunt van het bbp), hoofdzakelijk wegens de gevolgen van de crisis voor met name de vennootschapsbelasting. Voorts is het tarief van die belasting verlaagd van 22 % tot 21 %, met een geraamd ex ante effect van ongeveer 0,1 procentpunt van het bbp. De inkomstendaling zou in mindere mate ook het gevolg zijn van een vermindering van de opbrengsten van de indirecte belastingen en de socialezekerheidsbijdragen als percentage van het bbp (met respectievelijk 0,4 en 0,2 procentpunt van het bbp). Aangezien het tekort voor 2009 ten opzichte van de in de begroting opgenomen raming met 1,2 procentpunt van het bbp neerwaarts is bijgesteld, waarbij de tekortdoelstelling voor 2010 met 0,5 procentpunt naar beneden is herzien, wordt de verslechtering van het overheidssaldo in 2010 in het programma thans op 2,8 procentpunten van het bbp geraamd (tegen 2,1 procentpunten in de begroting). Het structurele saldo (d.w.z. het voor conjunctuurinvloeden gecorrigeerde begrotingssaldo, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen, zoals berekend volgens de algemeen aanvaarde methode op basis van gegevens uit het programma) zou met ongeveer 3 procentpunten van het bbp verslechteren ten opzichte van het overschot van ongeveer 1% van het bbp in 2009. |
| --- | --- |

(6)

Verwacht wordt dat het overheidstekort zal oplopen tot 3,9 % van het bbp in 2010. Deze verslechtering is toe te schrijven aan een stijging van de uitgaven met 0,9 procentpunt van het bbp en een daling van de ontvangsten met 2 procentpunten van het bbp. De uitgavenstijging is hoofdzakelijk het gevolg van hogere bestedingen voor onderwijs (0,3 procentpunt van het bbp), gezinsbeleid (0,25 procentpunt van het bbp) en infrastructuurvoorzieningen (0,5 procentpunt van het bbp). De daling van de ontvangsten is het gevolg van tegenvallende opbrengsten van de directe belastingen (1,4 procentpunt van het bbp), hoofdzakelijk wegens de gevolgen van de crisis voor met name de vennootschapsbelasting. Voorts is het tarief van die belasting verlaagd van 22 % tot 21 %, met een geraamd ex ante effect van ongeveer 0,1 procentpunt van het bbp. De inkomstendaling zou in mindere mate ook het gevolg zijn van een vermindering van de opbrengsten van de indirecte belastingen en de socialezekerheidsbijdragen als percentage van het bbp (met respectievelijk 0,4 en 0,2 procentpunt van het bbp). Aangezien het tekort voor 2009 ten opzichte van de in de begroting opgenomen raming met 1,2 procentpunt van het bbp neerwaarts is bijgesteld, waarbij de tekortdoelstelling voor 2010 met 0,5 procentpunt naar beneden is herzien, wordt de verslechtering van het overheidssaldo in 2010 in het programma thans op 2,8 procentpunten van het bbp geraamd (tegen 2,1 procentpunten in de begroting). Het structurele saldo (d.w.z. het voor conjunctuurinvloeden gecorrigeerde begrotingssaldo, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen, zoals berekend volgens de algemeen aanvaarde methode op basis van gegevens uit het programma) zou met ongeveer 3 procentpunten van het bbp verslechteren ten opzichte van het overschot van ongeveer 1% van het bbp in 2009.

| (7) | Voor de periode na 2010 is in het programma een volledig uitgewerkt begrotingsscenario bij ongewijzigd beleid opgenomen. Volgens dat scenario zou het overheidstekort eerst oplopen tot 5,0 % van het bbp in 2011 en vervolgens langzaam afnemen tot 4,6 % van het bbp in 2012 en tot 4,3 % van het bbp in 2013, waarna het in 2014 — wanneer de gevolgen van de crisis geleidelijk wegebben — 3,1 % van het bbp zou bedragen. In dat scenario wordt er dus van uitgegaan dat het overheidstekort tot het einde van de programmaperiode boven de 3 % van het bbp blijft. De automatische daling van het tekort zou het gevolg zijn van zowel een geleidelijk herstel van de ontvangsten als een beperkte daling van de uitgavenquote. Voorspeld wordt dat de ontvangstenquote, na in 2011 een dieptepunt te hebben bereikt (38,1 % van het bbp), licht zal stijgen tot 39,5 % van het bbp, hoofdzakelijk als gevolg van een forse toename van de directe belastingen vanaf 2011, wanneer de vertraagde gevolgen van de crisis voor de ontvangsten naar verwachting het grootst zullen zijn. Tegelijkertijd wordt aangenomen dat de uitgavenquote enigszins zal afnemen van een maximum van 43,6 % van het bbp in 2010 tot 42,7 % in 2014 als gevolg van de geleidelijke versnelling van de groei. Het structurele tekort (zoals herberekend door de diensten van de Commissie) zou eerst stijgen van 2,25 % van het bbp in 2010 tot ongeveer 3,5 % in 2011 (wanneer het nominale tekort een piek zou bereiken van 5,0 % van het bbp) en zou vervolgens ietwat afnemen tot 2,25 % van het bbp in 2014 in het kielzog van de daling van het nominale tekort. In het programma wordt erkend dat de belangrijkste doelstelling van de budgettaire middellangetermijnstrategie erin bestaat in 2014 het evenwicht in de openbare financiën te herstellen door het nominale tekort jaarlijks met ongeveer 1 procentpunt van het bbp terug te dringen. Er worden evenwel pas gegevens over de met dit aanpassingstraject samenhangende ontvangsten- en uitgavenniveaus en over de ondersteunende maatregelen verstrekt na afloop van een overleg met de sociale partners dat naar verwachting eind april van dit jaar zal worden afgerond.
  In het programma wordt gesteld dat wegens het belang van de uit de vergrijzing voortvloeiende latente verplichtingen de budgettaire middellangetermijndoelstelling (MTD) is gewijzigd: in plaats van een structureel tekort van 0,8 % van het bbp wordt thans een structureel overschot van 0,5 % van het bbp nagestreefd. Gezien de laatste projecties en het schuldniveau lijkt die MTD onvoldoende rekening te houden met de latente verplichtingen die uit de vergrijzing voortvloeien, al ligt het schuldniveau onder de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde. In het programma wordt er niet naar gestreefd de MTD binnen de programmaperiode te verwezenlijken. |
| --- | --- |

(7)

Voor de periode na 2010 is in het programma een volledig uitgewerkt begrotingsscenario bij ongewijzigd beleid opgenomen. Volgens dat scenario zou het overheidstekort eerst oplopen tot 5,0 % van het bbp in 2011 en vervolgens langzaam afnemen tot 4,6 % van het bbp in 2012 en tot 4,3 % van het bbp in 2013, waarna het in 2014 — wanneer de gevolgen van de crisis geleidelijk wegebben — 3,1 % van het bbp zou bedragen. In dat scenario wordt er dus van uitgegaan dat het overheidstekort tot het einde van de programmaperiode boven de 3 % van het bbp blijft. De automatische daling van het tekort zou het gevolg zijn van zowel een geleidelijk herstel van de ontvangsten als een beperkte daling van de uitgavenquote. Voorspeld wordt dat de ontvangstenquote, na in 2011 een dieptepunt te hebben bereikt (38,1 % van het bbp), licht zal stijgen tot 39,5 % van het bbp, hoofdzakelijk als gevolg van een forse toename van de directe belastingen vanaf 2011, wanneer de vertraagde gevolgen van de crisis voor de ontvangsten naar verwachting het grootst zullen zijn. Tegelijkertijd wordt aangenomen dat de uitgavenquote enigszins zal afnemen van een maximum van 43,6 % van het bbp in 2010 tot 42,7 % in 2014 als gevolg van de geleidelijke versnelling van de groei. Het structurele tekort (zoals herberekend door de diensten van de Commissie) zou eerst stijgen van 2,25 % van het bbp in 2010 tot ongeveer 3,5 % in 2011 (wanneer het nominale tekort een piek zou bereiken van 5,0 % van het bbp) en zou vervolgens ietwat afnemen tot 2,25 % van het bbp in 2014 in het kielzog van de daling van het nominale tekort. In het programma wordt erkend dat de belangrijkste doelstelling van de budgettaire middellangetermijnstrategie erin bestaat in 2014 het evenwicht in de openbare financiën te herstellen door het nominale tekort jaarlijks met ongeveer 1 procentpunt van het bbp terug te dringen. Er worden evenwel pas gegevens over de met dit aanpassingstraject samenhangende ontvangsten- en uitgavenniveaus en over de ondersteunende maatregelen verstrekt na afloop van een overleg met de sociale partners dat naar verwachting eind april van dit jaar zal worden afgerond.

In het programma wordt gesteld dat wegens het belang van de uit de vergrijzing voortvloeiende latente verplichtingen de budgettaire middellangetermijndoelstelling (MTD) is gewijzigd: in plaats van een structureel tekort van 0,8 % van het bbp wordt thans een structureel overschot van 0,5 % van het bbp nagestreefd. Gezien de laatste projecties en het schuldniveau lijkt die MTD onvoldoende rekening te houden met de latente verplichtingen die uit de vergrijzing voortvloeien, al ligt het schuldniveau onder de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde. In het programma wordt er niet naar gestreefd de MTD binnen de programmaperiode te verwezenlijken.

| (8) | Het begrotingsresultaat voor 2010 zou ietwat gunstiger kunnen uitvallen dan in het programma wordt voorspeld. Dit doet evenwel niets af aan de beweegredenen om de geplande budgettaire consolidatie in de periode 2011-2014 te verwezenlijken. De mogelijke verbetering van het resultaat voor 2010 houdt verband met het basiseffect dat uit de neerwaartse herziening met 1,2 procentpunt van het bbp van het tekort voor 2009 (ten opzichte van de oorspronkelijke tekortprognose in de begroting voor 2010) voortvloeit, die evenwel niet helemaal tot een beter resultaat heeft geleid in 2010. Bijgevolg wordt thans verwacht dat de verslechtering van het overheidssaldo in 2010 2,8 % van het bbp zal bedragen, terwijl in de begroting een raming van 2,1 % was opgenomen. Voor het uitbreken van de crisis waren de begrotingsresultaten van Luxemburg vaak beter dan oorspronkelijk gepland. Voor de periode 2011-2014 geeft het „scenario bij ongewijzigd beleid” een plausibel beeld van de ontwikkeling van de overheidsfinanciën, waarbij het mogelijk positieve basiseffect min of meer wordt gecompenseerd door de negatieve risico's die aan de macro-economische vooruitzichten verbonden zijn. Het alternatieve aanpassingstraject waarbij naar een vermindering van het overheidssaldo tot minder dan 3 % tegen 2014 wordt gestreefd, kan niet worden beoordeeld wegens het ontbreken van gegevens over de met de geplande tekorten samenhangende ontvangsten- en uitgavenniveaus en over de maatregelen om de beoogde consolidatie te verwezenlijken. |
| --- | --- |

(8)

Het begrotingsresultaat voor 2010 zou ietwat gunstiger kunnen uitvallen dan in het programma wordt voorspeld. Dit doet evenwel niets af aan de beweegredenen om de geplande budgettaire consolidatie in de periode 2011-2014 te verwezenlijken. De mogelijke verbetering van het resultaat voor 2010 houdt verband met het basiseffect dat uit de neerwaartse herziening met 1,2 procentpunt van het bbp van het tekort voor 2009 (ten opzichte van de oorspronkelijke tekortprognose in de begroting voor 2010) voortvloeit, die evenwel niet helemaal tot een beter resultaat heeft geleid in 2010. Bijgevolg wordt thans verwacht dat de verslechtering van het overheidssaldo in 2010 2,8 % van het bbp zal bedragen, terwijl in de begroting een raming van 2,1 % was opgenomen. Voor het uitbreken van de crisis waren de begrotingsresultaten van Luxemburg vaak beter dan oorspronkelijk gepland. Voor de periode 2011-2014 geeft het „scenario bij ongewijzigd beleid” een plausibel beeld van de ontwikkeling van de overheidsfinanciën, waarbij het mogelijk positieve basiseffect min of meer wordt gecompenseerd door de negatieve risico's die aan de macro-economische vooruitzichten verbonden zijn. Het alternatieve aanpassingstraject waarbij naar een vermindering van het overheidssaldo tot minder dan 3 % tegen 2014 wordt gestreefd, kan niet worden beoordeeld wegens het ontbreken van gegevens over de met de geplande tekorten samenhangende ontvangsten- en uitgavenniveaus en over de maatregelen om de beoogde consolidatie te verwezenlijken.

| (9) | De schuldquote verdubbelde van 6,6 % van het bbp in 2007 tot 13,5 % in 2008, hoofdzakelijk als gevolg van de financiële steun aan de financiële sector. In het programma wordt een verdere stijging van 14,9 % van het bbp in 2009 tot 37,4 % van het bbp in 2014 verwacht. Die stijging zal het totaal van de geraamde tekorten overschrijden wegens de aanzienlijke overdrachten van de centrale overheid aan de sociale zekerheid. Hoewel de schuldquote toeneemt, blijft zij tijdens de gehele programmaperiode ruimschoots onder de referentiewaarde van het Verdrag. Het socialezekerheidsstelsel en, in mindere mate, de centrale overheid beschikken over een aanzienlijk bedrag aan financiële activa doordat in het verleden steevast overschotten zijn geboekt. Die activa zijn evenwel niet toereikend om toekomstige socialezekerheidsverplichtingen te dekken. |
| --- | --- |

(9)

De schuldquote verdubbelde van 6,6 % van het bbp in 2007 tot 13,5 % in 2008, hoofdzakelijk als gevolg van de financiële steun aan de financiële sector. In het programma wordt een verdere stijging van 14,9 % van het bbp in 2009 tot 37,4 % van het bbp in 2014 verwacht. Die stijging zal het totaal van de geraamde tekorten overschrijden wegens de aanzienlijke overdrachten van de centrale overheid aan de sociale zekerheid. Hoewel de schuldquote toeneemt, blijft zij tijdens de gehele programmaperiode ruimschoots onder de referentiewaarde van het Verdrag. Het socialezekerheidsstelsel en, in mindere mate, de centrale overheid beschikken over een aanzienlijk bedrag aan financiële activa doordat in het verleden steevast overschotten zijn geboekt. Die activa zijn evenwel niet toereikend om toekomstige socialezekerheidsverplichtingen te dekken.

| (10) | Uit schuldprognoses voor de middellange termijn tot 2020 waarbij wordt aangenomen dat de bbp-groei en de belastingquote slechts geleidelijk naar het niveau van voor de crisis terugkeren en waarbij de geraamde stijging van de leeftijdgerelateerde uitgaven is ingecalculeerd, kan worden afgelezen dat de in het programma geplande ontwikkeling van de begroting op het eerste gezicht en bij ongewijzigd beleid niet zou volstaan om de schuld in 2020 te stabiliseren. |
| --- | --- |

(10)

Uit schuldprognoses voor de middellange termijn tot 2020 waarbij wordt aangenomen dat de bbp-groei en de belastingquote slechts geleidelijk naar het niveau van voor de crisis terugkeren en waarbij de geraamde stijging van de leeftijdgerelateerde uitgaven is ingecalculeerd, kan worden afgelezen dat de in het programma geplande ontwikkeling van de begroting op het eerste gezicht en bij ongewijzigd beleid niet zou volstaan om de schuld in 2020 te stabiliseren.

| (11) | Het langetermijneffect van de vergrijzing op de begroting is veel groter dan gemiddeld in de EU het geval is. Dat komt met name door de verwachte zeer forse stijging van de pensioenuitgaven. Met de omvangrijke activa die in de sociale zekerheid zijn opgebouwd, kan de voorspelde stijging van de pensioenuitgaven gedeeltelijk worden gefinancierd. De begrotingsplannen tot 2014 impliceren evenwel dat het structurele primaire overschot niet langer toereikend zou zijn om de stijgende vergrijzingskosten op te vangen. Het realiseren van hoge primaire overschotten op middellange termijn en — zoals de autoriteiten inmiddels hebben erkend — de tenuitvoerlegging van maatregelen om de forse stijging van de pensioenuitgaven te beteugelen, zouden bijdragen tot het verkleinen van de risico's voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën, die in het houdbaarheidsverslag 2009 van de Commissie (3) als middelgroot worden aangemerkt. |
| --- | --- |

(11)

Het langetermijneffect van de vergrijzing op de begroting is veel groter dan gemiddeld in de EU het geval is. Dat komt met name door de verwachte zeer forse stijging van de pensioenuitgaven. Met de omvangrijke activa die in de sociale zekerheid zijn opgebouwd, kan de voorspelde stijging van de pensioenuitgaven gedeeltelijk worden gefinancierd. De begrotingsplannen tot 2014 impliceren evenwel dat het structurele primaire overschot niet langer toereikend zou zijn om de stijgende vergrijzingskosten op te vangen. Het realiseren van hoge primaire overschotten op middellange termijn en — zoals de autoriteiten inmiddels hebben erkend — de tenuitvoerlegging van maatregelen om de forse stijging van de pensioenuitgaven te beteugelen, zouden bijdragen tot het verkleinen van de risico's voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën, die in het houdbaarheidsverslag 2009 van de Commissie (3) als middelgroot worden aangemerkt.

| (12) | Cijfermatige begrotingsregels en begrotingskaders op middellange termijn (met uitzondering van het meerjarige overheidsprogramma voor kapitaaluitgaven) lijken in Luxemburg geen belangrijke rol te vervullen. In het verleden lijkt dit evenwel niet tot significante budgettaire ontsporingen te hebben geleid, hoewel het een rol kan hebben gespeeld bij de herhaalde en ingrijpende herzieningen van de gegevens over de overheidsfinanciën die zich in de voorbije jaren hebben voorgedaan (in het algemeen in de richting van een positiever resultaat). In het programma worden geen plannen in deze zin aangekondigd. |
| --- | --- |

(12)

Cijfermatige begrotingsregels en begrotingskaders op middellange termijn (met uitzondering van het meerjarige overheidsprogramma voor kapitaaluitgaven) lijken in Luxemburg geen belangrijke rol te vervullen. In het verleden lijkt dit evenwel niet tot significante budgettaire ontsporingen te hebben geleid, hoewel het een rol kan hebben gespeeld bij de herhaalde en ingrijpende herzieningen van de gegevens over de overheidsfinanciën die zich in de voorbije jaren hebben voorgedaan (in het algemeen in de richting van een positiever resultaat). In het programma worden geen plannen in deze zin aangekondigd.

| (13) | De structuur van de overheidsfinanciën in Luxemburg lijkt relatief gunstig: de overheidsuitgaven en de belastingdruk zijn vrij laag in vergelijking met andere lidstaten. Met name de consumptieve bestedingen van de overheid en de belastingen op arbeidsinkomen zijn verhoudingsgewijze laag, terwijl de overheidsinvesteringen tot de hoogste in de EU behoren. Er is evenwel ruimte om de doeltreffendheid van de overheidsuitgaven, onder meer voor onderwijs, te verhogen. Bovendien zou de wisselwerking tussen genereuze sociale uitkeringen en de — verhoudingsgewijs weliswaar lage — belasting op arbeidsinkomen het voor personen met een gemiddeld of laag inkomen onvoldoende aantrekkelijk maken om te werken. Ten slotte moet het vrij royale pensioenstelsel worden hervormd om aan de kosten van de vergrijzing het hoofd te kunnen bieden. |
| --- | --- |

(13)

De structuur van de overheidsfinanciën in Luxemburg lijkt relatief gunstig: de overheidsuitgaven en de belastingdruk zijn vrij laag in vergelijking met andere lidstaten. Met name de consumptieve bestedingen van de overheid en de belastingen op arbeidsinkomen zijn verhoudingsgewijze laag, terwijl de overheidsinvesteringen tot de hoogste in de EU behoren. Er is evenwel ruimte om de doeltreffendheid van de overheidsuitgaven, onder meer voor onderwijs, te verhogen. Bovendien zou de wisselwerking tussen genereuze sociale uitkeringen en de — verhoudingsgewijs weliswaar lage — belasting op arbeidsinkomen het voor personen met een gemiddeld of laag inkomen onvoldoende aantrekkelijk maken om te werken. Ten slotte moet het vrij royale pensioenstelsel worden hervormd om aan de kosten van de vergrijzing het hoofd te kunnen bieden.

| (14) | Al met al en rekening houdend met de gunstige budgettaire uitgangspositie van Luxemburg bij de aanvang van de crisis en het lage niveau van de overheidsschuld, is het geplande expansieve begrotingsbeleid in 2010 passend en in overeenstemming met het Europees economisch herstelplan. Vanaf 2011 is de in het programma opgenomen prognose bij ongewijzigd beleid niet in overeenstemming met de vereisten van het pact, aangezien er niet wordt voorzien in de noodzakelijke consolidatie-inspanningen om het tekort tot onder de 3 % van het bbp terug te dringen en de MTD van een overschot van 0,5 % van het bbp in een passend tempo te benaderen. Het is ook niet in overeenstemming met de conclusies van de Raad van 20 oktober met betrekking tot de budgettaire exitstrategie. Daartegenover staat dat het aangekondigde voornemen van de regering om vanaf 2011 een aanvang te maken met de consolidatie en het structurele tekort vanaf 2011 jaarlijks met ongeveer 0,75 procentpunt terug te dringen niet kan worden beoordeeld omdat geen gegevens zijn verstrekt over de maatregelen ter onderbouwing van een dergelijke consolidatiestrategie. |
| --- | --- |

(14)

Al met al en rekening houdend met de gunstige budgettaire uitgangspositie van Luxemburg bij de aanvang van de crisis en het lage niveau van de overheidsschuld, is het geplande expansieve begrotingsbeleid in 2010 passend en in overeenstemming met het Europees economisch herstelplan. Vanaf 2011 is de in het programma opgenomen prognose bij ongewijzigd beleid niet in overeenstemming met de vereisten van het pact, aangezien er niet wordt voorzien in de noodzakelijke consolidatie-inspanningen om het tekort tot onder de 3 % van het bbp terug te dringen en de MTD van een overschot van 0,5 % van het bbp in een passend tempo te benaderen. Het is ook niet in overeenstemming met de conclusies van de Raad van 20 oktober met betrekking tot de budgettaire exitstrategie. Daartegenover staat dat het aangekondigde voornemen van de regering om vanaf 2011 een aanvang te maken met de consolidatie en het structurele tekort vanaf 2011 jaarlijks met ongeveer 0,75 procentpunt terug te dringen niet kan worden beoordeeld omdat geen gegevens zijn verstrekt over de maatregelen ter onderbouwing van een dergelijke consolidatiestrategie.

| (15) | Wat de in de gedragscode voor stabiliteits- en convergentieprogramma's gespecificeerde gegevensvereisten betreft, vertoont het programma enkele lacunes in de verplichte en facultatieve gegevens (4). |
| --- | --- |

(15)

Wat de in de gedragscode voor stabiliteits- en convergentieprogramma's gespecificeerde gegevensvereisten betreft, vertoont het programma enkele lacunes in de verplichte en facultatieve gegevens (4).

De algehele conclusie luidt dat, gelet op de economische neergang en de gezonde budgettaire uitgangspositie van Luxemburg, de tijdelijke verslechtering van het overheidssaldo in 2009 en 2010, die deels het gevolg is van de genomen stimuleringsmaatregelen, passend is. Vanaf 2011 kan het begrotingsbeleid dat in het „scenario bij ongewijzigd beleid” van het programma is uitgestippeld, evenwel niet als zijnde in overeenstemming met de vereisten van het pact worden aangemerkt daar het overheidstekort tot in 2014 boven de 3 % van het bbp zou blijven; er zou dus geen consolidatie-inspanning worden geleverd om het tekort tot minder dan 3 % van het bbp terug te dringen en de geboekte vooruitgang in de richting van de MTD zou evenmin toereikend zijn. Hoewel de autoriteiten te kennen geven voornemens te zijn een meer ambitieus consolidatietraject te volgen om het evenwicht in de openbare financiën in 2014 te herstellen en de middellangetermijndoelstelling in de loop van de komende jaren te verwezenlijken, kan dit aanpassingstraject bij ontstentenis van gegevens over met name de onderliggende maatregelen niet naar behoren worden beoordeeld. Meer informatie over deze maatregelen zou derhalve welkom zijn. De houdbaarheid van de openbare financiën op lange termijn blijft zorgen baren. De komende decennia zullen deze immers bijzonder sterk onder druk komen te staan omdat Luxemburg een van de EU-lidstaten is waar de leeftijdsgerelateerde overheidsuitgaven wellicht het meest zullen stijgen.

In het licht van de bovenstaande beoordeling wordt Luxemburg verzocht om:

| i) | vanaf 2011 een aanvang te maken met de begrotingsconsolidatie om het tekort onder de referentiewaarde van 3 % van het bbp te brengen en vervolgens vooruitgang te boeken in de richting van de MTD en in dit verband de maatregelen te specificeren die nodig zullen zijn om die consolidatie tot stand te brengen; en |
| --- | --- |

i)

vanaf 2011 een aanvang te maken met de begrotingsconsolidatie om het tekort onder de referentiewaarde van 3 % van het bbp te brengen en vervolgens vooruitgang te boeken in de richting van de MTD en in dit verband de maatregelen te specificeren die nodig zullen zijn om die consolidatie tot stand te brengen; en

| ii) | gezien de aanzienlijke verwachte stijging van de leeftijdsgerelateerde uitgaven, de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn te verbeteren door het pensioenstelsel te hervormen en een MTD vast te stellen die voldoende rekening houdt met de latente verplichtingen die met de vergrijzing verband houden. |
| --- | --- |

ii)

gezien de aanzienlijke verwachte stijging van de leeftijdsgerelateerde uitgaven, de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn te verbeteren door het pensioenstelsel te hervormen en een MTD vast te stellen die voldoende rekening houdt met de latente verplichtingen die met de vergrijzing verband houden.

Vergelijking van de voornaamste macro-economische en budgettaire prognoses

| | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Reëel bbp
  (verandering in %) | SP jan 2010 | 0,0 | –3,9 | 2,5 | 3,0 | 2,7 | 2,9 | 3,1 |
| COM nov 2009 | 0,0 | –3,6 | 1,1 | 1,8 | n.b. | n.b. | n.b. |
| SP okt 2008 | 1,0 | –0,9 | 1,4 | 4,5 | n.b. | n.b. | n.b. |
| HICP-inflatie
  (%) | SP jan 2010 | 4,1 | 4,1 | 0,0 | 2,1 | 1,8 | n.b. | n.b. |
| COM nov 2009 | 4,1 | 0,0 | 1,8 | 1,7 | n.b. | n.b. | n.b. |
| SP okt 2008 | 4,1 | 0,6 | 2,5 | 2,9 | n.b. | n.b. | n.b. |
| Output gap (5)

  (% van het potentiële bbp) | SP jan 2010 | 1,9 | –4,0 | –3,4 | –2,8 | –2,4 | –2,0 | –1,7 |
| COM nov 2009 (6) | 1,7 | –3,9 | –4,6 | –5,0 | n.b. | n.b. | n.b. |
| SP okt 2008 | 1,1 | –2,3 | –3,5 | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. |
| Netto financieringsoverschot/-tekort t.o.v. het buitenland
  (% van het bbp) | SP jan 2010 | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. |
| COM nov 2009 | 4,9 | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. |
| SP okt 2008 | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. |
| Overheidsontvangsten
  (% van het bbp) | SP jan 2010 | 40,2 | 41,6 | 39,6 | 38,3 | 38,5 | 39,0 | 39,5 |
| COM nov 2009 | 40,2 | 41,1 | 39,7 | 39,4 | n.b. | n.b. | n.b. |
| SP okt 2008 | 43,2 | 42,8 | 42,8 | 40,3 | n.b. | n.b. | n.b. |
| Overheidsuitgaven
  (% van het bbp) | SP jan 2010 | 37,7 | 42,6 | 43,5 | 43,2 | 43,2 | 43,3 | 42,6 |
| COM nov 2009 | 37,7 | 43,3 | 43,9 | 43,6 | n.b. | n.b. | n.b. |
| SP okt 2008 | 41,2 | 43,4 | 44,3 | 39,4 | n.b. | n.b. | n.b. |
| Overheidssaldo
  (% van het bbp) | SP jan 2010 | 2,5 | –1,1 | –3,9 | –5,0 | –4,6 | –4,3 | –3,1 |
| COM nov 2009 | 2,5 | –2,2 | –4,2 | –4,2 | n.b. | n.b. | n.b. |
| SP okt 2008 | 43,2 | 42,8 | 42,8 | 40,3 | n.b. | n.b. | n.b. |
| Primair saldo
  (% van het bbp) | SP jan 2010 | 2,8 | –0,5 | –3,3 | –4,3 | –3,7 | –3,3 | –2,1 |
| COM nov 2009 | 2,7 | –1,6 | –3,6 | –3,6 | n.b. | n.b. | n.b. |
| SP okt 2008 | 2,3 | –0,3 | –1,2 | 1,5 | n.b. | n.b. | n.b. |
| Voor conjunctuurinvloeden gecorrigeerd saldo (5)

  (% van het bbp) | SP jan 2010 | 1,6 | 0,9 | –2,2 | –3,6 | –3,4 | –3,3 | –2,3 |
| COM nov 2009 | 1,6 | –0,3 | –2,0 | –1,8 | n.b. | n.b. | n.b. |
| SP okt 2008 | 2,4 | 1,6 | 0,3 | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. |
| Structureel saldo (7)

  (% van het bbp) | SP jan 2010 | 1,6 | 0,9 | –2,2 | –3,6 | –3,4 | –3,3 | –2,3 |
| COM nov 2009 | 1,6 | –0,3 | –2,0 | –1,8 | n.b. | n.b. | n.b. |
| SP okt 2008 | 2,4 | 1,6 | 0,3 | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. |
| Bruto overheidsschuld
  (% van het bbp) | SP jan 2010 | 13,5 | 14,9 | 18,3 | 23,9 | 29,3 | 34,1 | 37,4 |
| COM nov 2009 | 13,5 | 15,0 | 16,4 | 17,7 | n.b. | n.b. | n.b. |
| SP okt 2008 | 14,4 | 14,9 | 17,0 | 14,3 | n.b. | n.b. | n.b. |
| Stabiliteitsprogramma (SP); najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie. |

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Reëel bbp

(verandering in %)

SP jan 2010

0,0

–3,9

2,5

3,0

2,7

2,9

3,1

COM nov 2009

0,0

–3,6

1,1

1,8

n.b.

n.b.

n.b.

SP okt 2008

1,0

–0,9

1,4

4,5

n.b.

n.b.

n.b.

HICP-inflatie

(%)

SP jan 2010

4,1

4,1

0,0

2,1

1,8

n.b.

n.b.

COM nov 2009

4,1

0,0

1,8

1,7

n.b.

n.b.

n.b.

SP okt 2008

4,1

0,6

2,5

2,9

n.b.

n.b.

n.b.

Output gap (5)

(% van het potentiële bbp)

SP jan 2010

1,9

–4,0

–3,4

–2,8

–2,4

–2,0

–1,7

COM nov 2009 (6)

1,7

–3,9

–4,6

–5,0

n.b.

n.b.

n.b.

SP okt 2008

1,1

–2,3

–3,5

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

Netto financieringsoverschot/-tekort t.o.v. het buitenland

(% van het bbp)

SP jan 2010

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

COM nov 2009

4,9

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

SP okt 2008

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

Overheidsontvangsten

(% van het bbp)

SP jan 2010

40,2

41,6

39,6

38,3

38,5

39,0

39,5

COM nov 2009

40,2

41,1

39,7

39,4

n.b.

n.b.

n.b.

SP okt 2008

43,2

42,8

42,8

40,3

n.b.

n.b.

n.b.

Overheidsuitgaven

(% van het bbp)

SP jan 2010

37,7

42,6

43,5

43,2

43,2

43,3

42,6

COM nov 2009

37,7

43,3

43,9

43,6

n.b.

n.b.

n.b.

SP okt 2008

41,2

43,4

44,3

39,4

n.b.

n.b.

n.b.

Overheidssaldo

(% van het bbp)

SP jan 2010

2,5

–1,1

–3,9

–5,0

–4,6

–4,3

–3,1

COM nov 2009

2,5

–2,2

–4,2

–4,2

n.b.

n.b.

n.b.

SP okt 2008

43,2

42,8

42,8

40,3

n.b.

n.b.

n.b.

Primair saldo

(% van het bbp)

SP jan 2010

2,8

–0,5

–3,3

–4,3

–3,7

–3,3

–2,1

COM nov 2009

2,7

–1,6

–3,6

–3,6

n.b.

n.b.

n.b.

SP okt 2008

2,3

–0,3

–1,2

1,5

n.b.

n.b.

n.b.

Voor conjunctuurinvloeden gecorrigeerd saldo (5)

(% van het bbp)

SP jan 2010

1,6

0,9

–2,2

–3,6

–3,4

–3,3

–2,3

COM nov 2009

1,6

–0,3

–2,0

–1,8

n.b.

n.b.

n.b.

SP okt 2008

2,4

1,6

0,3

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

Structureel saldo (7)

(% van het bbp)

SP jan 2010

1,6

0,9

–2,2

–3,6

–3,4

–3,3

–2,3

COM nov 2009

1,6

–0,3

–2,0

–1,8

n.b.

n.b.

n.b.

SP okt 2008

2,4

1,6

0,3

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

Bruto overheidsschuld

(% van het bbp)

SP jan 2010

13,5

14,9

18,3

23,9

29,3

34,1

37,4

COM nov 2009

13,5

15,0

16,4

17,7

n.b.

n.b.

n.b.

SP okt 2008

14,4

14,9

17,0

14,3

n.b.

n.b.

n.b.

Stabiliteitsprogramma (SP); najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie.

---

(1)  PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1. De documenten waarnaar in deze tekst wordt verwezen, zijn te vinden op: http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/index_en.htm

(2)  Bij de beoordeling wordt met name rekening gehouden met de najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie, maar ook met andere informatie die sindsdien beschikbaar is gekomen.

(3)  In zijn conclusies van 10 november 2009 over de houdbaarheid van de overheidsfinanciën „roept de Raad de lidstaten op in hun komende stabiliteits- en convergentieprogramma's op houdbaarheid gerichte strategieën centraal te stellen” en verzoekt hij voorts „de Commissie om, tezamen met het Comité voor de economische politiek en het Economisch en Financieel Comité, nog voor het volgende houdbaarheidsverslag de methodes ter beoordeling van de langetermijnhoudbaarheid van de overheidsfinanciën nader uit te werken.” Het volgende houdbaarheidsverslag is voor 2012 gepland.

(4)  Er zijn met name geen gegevens verstrekt over de sectorale saldi (behalve voor de overheid).

(5)  In de programma's vermelde output gaps en conjunctuurgezuiverde saldi, zoals herberekend door de diensten van de Commissie op basis van de in de programma's voorkomende informatie.

(6)  Op basis van een geraamde potentiële groei van achtereenvolgens 3,6 %, 2,0 %, 1,9 % en 2,2 %, in de periode 2008-2011.

(7)  Voor conjunctuurinvloeden gecorrigeerd saldo, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen. Volgens het meest recente programma en de najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie is er in de periode 2010-2014 geen sprake van eenmalige of andere tijdelijke maatregelen.

Bronnen:

Stabiliteitsprogramma (SP); najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie.

---

| 2.6.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 143/17 |
| --- | --- | --- | --- |

2.6.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 143/17

---

ADVIES VAN DE RAAD

over het geactualiseerde convergentieprogramma van Polen voor de periode 2009-2012

2010/C 143/04

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid (1), en met name op artikel 9, lid 3,

Gezien de aanbeveling van de Commissie,

Na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité,

BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT:

| (1) | Op 26 april 2010 heeft de Raad het geactualiseerde convergentieprogramma van Polen voor de periode 2009-2012 behandeld. |
| --- | --- |

(1)

Op 26 april 2010 heeft de Raad het geactualiseerde convergentieprogramma van Polen voor de periode 2009-2012 behandeld.

| (2) | Met een reëel bbp dat naar schatting met 1,7 % is gestegen, was Polen het enige land in de EU dat in 2009 een positieve groei boekte. Deze prestatie is toe te schrijven aan een samenstel van gunstige factoren, zoals onder meer een gezonde onderliggende economische situatie aan het begin van de crisis, een goed gekapitaliseerde en solide financiële sector, een betrekkelijk geringe openheid van de economie, een aanzienlijke depreciatie van de Poolse munt in een vroeg stadium van de crisis en het tijdig voeren van een accommoderend monetair en budgettair beleid.
  Hoewel sommige groeibevorderende factoren van tijdelijke aard zijn — de marge voor het voeren van een ondersteunend begrotingsbeleid is grotendeels verdwenen en de wisselkoers gaat momenteel omhoog — zijn de economische vooruitzichten voor Polen de afgelopen maanden aanzienlijk verbeterd. Belangrijke uitdagingen voor de komende jaren zijn het herstel van een houdbare positie van de overheidsfinanciën en het realiseren van een duurzaam inhaalproces zonder dat de budgettaire en macro-economische stabiliteit in het gedrang komt. Polen heeft de goede economische tijden (2006-2008) niet benut om zijn openbare financiën te consolideren en het structurele overheidstekort (dat wil zeggen het conjunctuurgeschoonde saldo, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen, zoals berekend volgens de algemeen aanvaarde methode op basis van de gegevens in het geactualiseerde programma) zou in 2009 op 7 % van het bbp zijn uitgekomen. Op basis van de BTP-kennisgeving van de Poolse autoriteiten van april 2009, waarin werd gemeld dat het overheidstekort in 2008 3,9 % van het bbp zou hebben belopen, heeft de Raad op 7 juli 2009 besloten dat er een buitensporig tekort bestond en aanbevolen dit tekort uiterlijk in 2012 te corrigeren. |
| --- | --- |

(2)

Met een reëel bbp dat naar schatting met 1,7 % is gestegen, was Polen het enige land in de EU dat in 2009 een positieve groei boekte. Deze prestatie is toe te schrijven aan een samenstel van gunstige factoren, zoals onder meer een gezonde onderliggende economische situatie aan het begin van de crisis, een goed gekapitaliseerde en solide financiële sector, een betrekkelijk geringe openheid van de economie, een aanzienlijke depreciatie van de Poolse munt in een vroeg stadium van de crisis en het tijdig voeren van een accommoderend monetair en budgettair beleid.

Hoewel sommige groeibevorderende factoren van tijdelijke aard zijn — de marge voor het voeren van een ondersteunend begrotingsbeleid is grotendeels verdwenen en de wisselkoers gaat momenteel omhoog — zijn de economische vooruitzichten voor Polen de afgelopen maanden aanzienlijk verbeterd. Belangrijke uitdagingen voor de komende jaren zijn het herstel van een houdbare positie van de overheidsfinanciën en het realiseren van een duurzaam inhaalproces zonder dat de budgettaire en macro-economische stabiliteit in het gedrang komt. Polen heeft de goede economische tijden (2006-2008) niet benut om zijn openbare financiën te consolideren en het structurele overheidstekort (dat wil zeggen het conjunctuurgeschoonde saldo, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen, zoals berekend volgens de algemeen aanvaarde methode op basis van de gegevens in het geactualiseerde programma) zou in 2009 op 7 % van het bbp zijn uitgekomen. Op basis van de BTP-kennisgeving van de Poolse autoriteiten van april 2009, waarin werd gemeld dat het overheidstekort in 2008 3,9 % van het bbp zou hebben belopen, heeft de Raad op 7 juli 2009 besloten dat er een buitensporig tekort bestond en aanbevolen dit tekort uiterlijk in 2012 te corrigeren.

| (3) | Hoewel de in de context van de crisis geconstateerde daling van het feitelijke bbp vooral conjunctureel van aard is, is er ook een negatieve weerslag op de potentiële productie. Daarnaast kan de crisis ook een negatief effect op de potentiële groei op middellange termijn sorteren als gevolg van lagere investeringen, een beperkte beschikbaarheid van kredieten en een stijgende structurele werkloosheid, al zullen de effecten in Polen minder ernstig zijn vanwege de geringere kapitaalvernietiging en de flexibele arbeidsmarkt in het land. Bovendien zal het effect van de economische crisis de negatieve gevolgen van de vergrijzing voor de potentiële productie en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën verergeren. Tegen deze achtergrond is het van essentieel belang dat meer vaart wordt gezet achter de structurele hervormingen die erop gericht zijn de potentiele groei te ondersteunen. Vooral gezien de lage arbeidsparticipatie in Polen en de behoefte aan hervormingen ter ondersteuning van de inhaalslag die wordt gemaakt, zal het belangrijk zijn om verdere maatregelen te nemen die de arbeidsparticipatie vergroten, het ondernemingsklimaat verbeteren en de particuliere O&O-bestedingen stimuleren. |
| --- | --- |

(3)

Hoewel de in de context van de crisis geconstateerde daling van het feitelijke bbp vooral conjunctureel van aard is, is er ook een negatieve weerslag op de potentiële productie. Daarnaast kan de crisis ook een negatief effect op de potentiële groei op middellange termijn sorteren als gevolg van lagere investeringen, een beperkte beschikbaarheid van kredieten en een stijgende structurele werkloosheid, al zullen de effecten in Polen minder ernstig zijn vanwege de geringere kapitaalvernietiging en de flexibele arbeidsmarkt in het land. Bovendien zal het effect van de economische crisis de negatieve gevolgen van de vergrijzing voor de potentiële productie en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën verergeren. Tegen deze achtergrond is het van essentieel belang dat meer vaart wordt gezet achter de structurele hervormingen die erop gericht zijn de potentiele groei te ondersteunen. Vooral gezien de lage arbeidsparticipatie in Polen en de behoefte aan hervormingen ter ondersteuning van de inhaalslag die wordt gemaakt, zal het belangrijk zijn om verdere maatregelen te nemen die de arbeidsparticipatie vergroten, het ondernemingsklimaat verbeteren en de particuliere O&O-bestedingen stimuleren.

| (4) | Volgens het macro-economische basisscenario dat aan de begrotingsprognoses in het programma ten grondslag ligt, zou de reële bbp-groei aantrekken van 1,7 % in 2009 tot 3 % in 2010, 4,5 % in 2011 en 4,2 % in 2012. Afgaande op de momenteel beschikbare informatie (2) lijkt de hypothese voor de reële bbp-groei in 2010 enigszins optimistisch en die voor 2011 en 2012 optimistisch. In het programma wordt een alternatief „risicoscenario” gepresenteerd met een lagere reële bbp-groei van 2,7 % in 2010, 3,7 % in 2011 en 3,5 % in 2012. Deze cijfers lijken plausibeler. Volgens recente informatie is het aannemelijk, zoals in het programma wordt voorspeld, dat de werkgelegenheid zich in de periode 2010-2012 geleidelijk zal herstellen, met name doordat de snelle aanpassing van de reële lonen de effecten van de dalende werkgelegenheid lijkt te verzachten. De in het programma vervatte inflatievooruitzichten zijn realistisch: er wordt uitgegaan van een inflatiedaling tot circa 2 % in 2010 als gevolg van de waardestijging van de munt en een beteugeling van de loondruk, waarna er in de volgende jaren van een gematigde stijging sprake is naarmate de economische situatie verbetert. |
| --- | --- |

(4)

Volgens het macro-economische basisscenario dat aan de begrotingsprognoses in het programma ten grondslag ligt, zou de reële bbp-groei aantrekken van 1,7 % in 2009 tot 3 % in 2010, 4,5 % in 2011 en 4,2 % in 2012. Afgaande op de momenteel beschikbare informatie (2) lijkt de hypothese voor de reële bbp-groei in 2010 enigszins optimistisch en die voor 2011 en 2012 optimistisch. In het programma wordt een alternatief „risicoscenario” gepresenteerd met een lagere reële bbp-groei van 2,7 % in 2010, 3,7 % in 2011 en 3,5 % in 2012. Deze cijfers lijken plausibeler. Volgens recente informatie is het aannemelijk, zoals in het programma wordt voorspeld, dat de werkgelegenheid zich in de periode 2010-2012 geleidelijk zal herstellen, met name doordat de snelle aanpassing van de reële lonen de effecten van de dalende werkgelegenheid lijkt te verzachten. De in het programma vervatte inflatievooruitzichten zijn realistisch: er wordt uitgegaan van een inflatiedaling tot circa 2 % in 2010 als gevolg van de waardestijging van de munt en een beteugeling van de loondruk, waarna er in de volgende jaren van een gematigde stijging sprake is naarmate de economische situatie verbetert.

| (5) | In het programma wordt het overheidstekort in 2009 op 7,2 % van het bbp geraamd. De aanzienlijke verslechtering ten opzichte van het tekort van 3,6 % van het bbp in 2008 is grotendeels terug te voeren op het effect van de crisis op de overheidsfinanciën, maar is ook het gevolg van de stimuleringsmaatregelen ter grootte van 2 % van het bbp die de regering in 2009 in overeenstemming met het Europees economisch herstelplan heeft genomen. Een verlaging van de personenbelasting (waartoe in 2007 was besloten), een verhoging van de overheidsinvesteringen en een indexering van de sociale overdrachten waren de belangrijkste elementen van het stimuleringspakket. Daartegenover staat dat het feitelijke tekort in 2009 nog hoger zou zijn uitgevallen als niet voor circa 1,5 procentpunt tekortverlagende maatregelen waren genomen (verlaging van de administratieve uitgaven en verhoging van de dividenduitkeringen van staatsondernemingen). Ondanks deze maatregelen verslechterde het structurele saldo in 2009 met meer dan 2 procentpunten van het bbp, mede als gevolg van een ongunstige groeisamenstelling en uitgavenoverschrijdingen in sommige deelsectoren van de overheid (3).
  Ondanks het hoge structurele tekort en de verwachte forse opleving van de economische activiteit voorziet het programma in een geleidelijke exitstrategie, waarbij voor 2010-2011 een gematigde begrotingsconsolidatie is gepland. |
| --- | --- |

(5)

In het programma wordt het overheidstekort in 2009 op 7,2 % van het bbp geraamd. De aanzienlijke verslechtering ten opzichte van het tekort van 3,6 % van het bbp in 2008 is grotendeels terug te voeren op het effect van de crisis op de overheidsfinanciën, maar is ook het gevolg van de stimuleringsmaatregelen ter grootte van 2 % van het bbp die de regering in 2009 in overeenstemming met het Europees economisch herstelplan heeft genomen. Een verlaging van de personenbelasting (waartoe in 2007 was besloten), een verhoging van de overheidsinvesteringen en een indexering van de sociale overdrachten waren de belangrijkste elementen van het stimuleringspakket. Daartegenover staat dat het feitelijke tekort in 2009 nog hoger zou zijn uitgevallen als niet voor circa 1,5 procentpunt tekortverlagende maatregelen waren genomen (verlaging van de administratieve uitgaven en verhoging van de dividenduitkeringen van staatsondernemingen). Ondanks deze maatregelen verslechterde het structurele saldo in 2009 met meer dan 2 procentpunten van het bbp, mede als gevolg van een ongunstige groeisamenstelling en uitgavenoverschrijdingen in sommige deelsectoren van de overheid (3).

Ondanks het hoge structurele tekort en de verwachte forse opleving van de economische activiteit voorziet het programma in een geleidelijke exitstrategie, waarbij voor 2010-2011 een gematigde begrotingsconsolidatie is gepland.

| (6) | In het programma wordt voor 2010 een geringe daling van het overheidstekort tot 6,9 % van het bbp voorspeld. Deze daling moet worden gerealiseerd door het bewerkstelligen van een forse toename van de ontvangstenquote (met 2,2 procentpunten), die een uitgesproken stijging van de uitgavenquote (met 1,9 procentpunt) ruimschoots moet compenseren, voornamelijk dankzij een toename van de kapitaaluitgaven (deels gefinancierd met EU-middelen). De belangrijkste consolidatiemaatregelen behelzen een verhoging van sommige accijnzen en semi-accijnzen (circa 0,2 % van het bbp) en een vermindering van de salarisstijging in de centrale begroting (0,3 % van het bbp), maatregelen die in totaal 0,5 % van het bbp vertegenwoordigen. De verbetering van het structurele saldo wordt op 0,8 procentpunt van het bbp geraamd en zou ook toe te schrijven zijn aan een gunstige groeisamenstelling die tot een groter dan normale belastingelasticiteit leidt. De huidige plannen houden een geringere begrotingsinspanning in dan de jaarlijkse gemiddelde inspanning die door de Raad in juli 2009 voor de periode 2010-2012 is aanbevolen (ten minste 1,25 procentpunt van het bbp). |
| --- | --- |

(6)

In het programma wordt voor 2010 een geringe daling van het overheidstekort tot 6,9 % van het bbp voorspeld. Deze daling moet worden gerealiseerd door het bewerkstelligen van een forse toename van de ontvangstenquote (met 2,2 procentpunten), die een uitgesproken stijging van de uitgavenquote (met 1,9 procentpunt) ruimschoots moet compenseren, voornamelijk dankzij een toename van de kapitaaluitgaven (deels gefinancierd met EU-middelen). De belangrijkste consolidatiemaatregelen behelzen een verhoging van sommige accijnzen en semi-accijnzen (circa 0,2 % van het bbp) en een vermindering van de salarisstijging in de centrale begroting (0,3 % van het bbp), maatregelen die in totaal 0,5 % van het bbp vertegenwoordigen. De verbetering van het structurele saldo wordt op 0,8 procentpunt van het bbp geraamd en zou ook toe te schrijven zijn aan een gunstige groeisamenstelling die tot een groter dan normale belastingelasticiteit leidt. De huidige plannen houden een geringere begrotingsinspanning in dan de jaarlijkse gemiddelde inspanning die door de Raad in juli 2009 voor de periode 2010-2012 is aanbevolen (ten minste 1,25 procentpunt van het bbp).

| (7) | Het hoofddoel van de in het programma uitgestippelde budgettaire middellangetermijn-strategie is het tekort uiterlijk in 2012 tot onder de referentiewaarde van 3 % van het bbp terug te dringen, zoals in de aanbeveling van de Raad op grond van artikel 104, lid 7, VEG is aangeraden. De geplande aanpassing vindt echter pas zeer laat in de programmaperiode plaats: het nominale saldo moet verbeteren met 0,3 procentpunt van het bbp in 2010, met 1 procentpunt van het bbp in 2011 en met 3 procentpunten van het bbp in 2012. Het structurele saldo zou verbeteren met 0,8 à 0,9 procentpunt van het bbp per jaar in 2010-2011 en met 3 procentpunten van het bbp in 2012. Ter compensatie van de slechtere uitgangspositie voor het nominale tekort in 2009 dan ten tijde van de aanbeveling van de Raad werd aangenomen, zou de gemiddelde jaarlijkse structurele inspanning in de periode 2010-2012 circa 1,5 procentpunt van het bbp bedragen, iets meer dan in de aanbeveling van de Raad in het kader van de buitensporigtekortprocedure is aangegeven. In de jaren 2011-2012 zou de consolidatie overwegend aan de uitgavenzijde plaatsvinden, maar deze wordt niet met voldoende concrete maatregelen onderbouwd. Het totale netto-effect van de aangekondigde maatregelen — dat wil zeggen die welke zijn opgenomen in het plan voor de ontwikkeling en de consolidatie van de financiën van 29 januari 2010, waarnaar in het convergentieprogramma uitvoerig wordt verwezen — is niet groter dan 0,5 % van het bbp in de periode 2011-2012 (4). Het programma bevestigt dat wordt vastgehouden aan de middellangetermijndoelstelling (MTD), namelijk het realiseren van een structureel begrotingssaldo van – 1 % van het bbp. Gegeven de nieuwe methodiek en gezien de laatste prognoses en het schuldniveau sluit de MTD meer dan voldoende aan bij de doelstellingen van het pact. In het programma wordt er echter niet naar gestreefd de MTD binnen de programmaperiode te verwezenlijken. |
| --- | --- |

(7)

Het hoofddoel van de in het programma uitgestippelde budgettaire middellangetermijn-strategie is het tekort uiterlijk in 2012 tot onder de referentiewaarde van 3 % van het bbp terug te dringen, zoals in de aanbeveling van de Raad op grond van artikel 104, lid 7, VEG is aangeraden. De geplande aanpassing vindt echter pas zeer laat in de programmaperiode plaats: het nominale saldo moet verbeteren met 0,3 procentpunt van het bbp in 2010, met 1 procentpunt van het bbp in 2011 en met 3 procentpunten van het bbp in 2012. Het structurele saldo zou verbeteren met 0,8 à 0,9 procentpunt van het bbp per jaar in 2010-2011 en met 3 procentpunten van het bbp in 2012. Ter compensatie van de slechtere uitgangspositie voor het nominale tekort in 2009 dan ten tijde van de aanbeveling van de Raad werd aangenomen, zou de gemiddelde jaarlijkse structurele inspanning in de periode 2010-2012 circa 1,5 procentpunt van het bbp bedragen, iets meer dan in de aanbeveling van de Raad in het kader van de buitensporigtekortprocedure is aangegeven. In de jaren 2011-2012 zou de consolidatie overwegend aan de uitgavenzijde plaatsvinden, maar deze wordt niet met voldoende concrete maatregelen onderbouwd. Het totale netto-effect van de aangekondigde maatregelen — dat wil zeggen die welke zijn opgenomen in het plan voor de ontwikkeling en de consolidatie van de financiën van 29 januari 2010, waarnaar in het convergentieprogramma uitvoerig wordt verwezen — is niet groter dan 0,5 % van het bbp in de periode 2011-2012 (4). Het programma bevestigt dat wordt vastgehouden aan de middellangetermijndoelstelling (MTD), namelijk het realiseren van een structureel begrotingssaldo van – 1 % van het bbp. Gegeven de nieuwe methodiek en gezien de laatste prognoses en het schuldniveau sluit de MTD meer dan voldoende aan bij de doelstellingen van het pact. In het programma wordt er echter niet naar gestreefd de MTD binnen de programmaperiode te verwezenlijken.

| (8) | De begrotingsresultaten kunnen gedurende de gehele programmaperiode slechter uitvallen dan in het programma is berekend. Ten eerste kan de reële bbp-groei minder gunstig uitpakken dan voorspeld, wat tot uiting zou komen in belastingtegenvallers. Als het alternatieve, voorzichtiger en aannemelijker programmascenario bewaarheid wordt, zal het tekort in 2012 nabij de 5 % van het bbp uitkomen en wordt het buitensporige tekort niet binnen de door de Raad gestelde termijn gecorrigeerd. Ten tweede worden de begrotingsdoelstellingen voor 2011 en 2012 niet met concrete maatregelen onderbouwd. De drukke verkiezingsagenda voor de komende twee jaren (presidentsverkiezingen en lokale verkiezingen in het najaar van 2010, parlementsverkiezingen in het najaar van 2011) doet overigens de vraag rijzen wanneer dergelijke maatregelen zullen worden gespecificeerd en uitgevoerd. Ten derde heeft Polen een niet onverdeeld gunstige staat van dienst wat de realisatie betreft van de tekortdoelstellingen die in de achtereenvolgende geactualiseerde convergentieprogramma's zijn gespecificeerd; de nieuwe initiatieven ter versterking van het begrotingskader kunnen ontoereikend blijken om dit patroon tijdens de programmaperiode te doorbreken. De voorgestelde nieuwe „tijdelijke” uitgavenregel, die geldt tot de invoering van de „doelgerichte” uitgavenregel, bestrijkt maar een heel klein deel van de overheidsuitgaven (minder dan 15 %) en zal slechts in een kleine jaarlijkse aanpassing resulteren, ook al wordt de regel onverkort ten uitvoer gelegd (minder dan 0,2 % van het bbp per jaar in 2011-2012) (5). Al met al kunnen de begrotingsresultaten slechter uitvallen dan in het programma is voorspeld. |
| --- | --- |

(8)

De begrotingsresultaten kunnen gedurende de gehele programmaperiode slechter uitvallen dan in het programma is berekend. Ten eerste kan de reële bbp-groei minder gunstig uitpakken dan voorspeld, wat tot uiting zou komen in belastingtegenvallers. Als het alternatieve, voorzichtiger en aannemelijker programmascenario bewaarheid wordt, zal het tekort in 2012 nabij de 5 % van het bbp uitkomen en wordt het buitensporige tekort niet binnen de door de Raad gestelde termijn gecorrigeerd. Ten tweede worden de begrotingsdoelstellingen voor 2011 en 2012 niet met concrete maatregelen onderbouwd. De drukke verkiezingsagenda voor de komende twee jaren (presidentsverkiezingen en lokale verkiezingen in het najaar van 2010, parlementsverkiezingen in het najaar van 2011) doet overigens de vraag rijzen wanneer dergelijke maatregelen zullen worden gespecificeerd en uitgevoerd. Ten derde heeft Polen een niet onverdeeld gunstige staat van dienst wat de realisatie betreft van de tekortdoelstellingen die in de achtereenvolgende geactualiseerde convergentieprogramma's zijn gespecificeerd; de nieuwe initiatieven ter versterking van het begrotingskader kunnen ontoereikend blijken om dit patroon tijdens de programmaperiode te doorbreken. De voorgestelde nieuwe „tijdelijke” uitgavenregel, die geldt tot de invoering van de „doelgerichte” uitgavenregel, bestrijkt maar een heel klein deel van de overheidsuitgaven (minder dan 15 %) en zal slechts in een kleine jaarlijkse aanpassing resulteren, ook al wordt de regel onverkort ten uitvoer gelegd (minder dan 0,2 % van het bbp per jaar in 2011-2012) (5). Al met al kunnen de begrotingsresultaten slechter uitvallen dan in het programma is voorspeld.

| (9) | Voor 2009 wordt de bruto overheidsschuld op 50,7 % van het bbp geraamd, tegen 47,2 % in 2008. Voornamelijk onder invloed van hoge overheidstekorten zou de schuldquote gedurende de programmaperiode met 5 procentpunten stijgen en in 2012 op circa 56 % van het bbp uitkomen, waarmee zij onder de referentiewaarde van het Verdrag zou blijven. Als gevolg van voor 2010 geplande omvangrijke privatiseringsinkomsten zou de stijging van de schuldquote binnen de perken blijven. Gezien de nog altijd zwakke marktomstandigheden en de tegenvallende opbrengsten van eerdere privatiseringsplannen kunnen de inkomsten evenwel lager uitvallen dan verwacht. Op grond van een ander macro-economisch scenario en bij ongewijzigd beleid voorspelden de diensten van de Commissie in hun najaarsprognoses 2009 dat de schuldquote in 2011 de grens van 60 % van het bbp zou doorbreken. Hoewel deze prognose in het licht van recente gegevens aan de hoge kant lijkt, is het niet uitgesloten dat de schuldquote de komende jaren hoger uitvalt dan in het programma is voorspeld. |
| --- | --- |

(9)

Voor 2009 wordt de bruto overheidsschuld op 50,7 % van het bbp geraamd, tegen 47,2 % in 2008. Voornamelijk onder invloed van hoge overheidstekorten zou de schuldquote gedurende de programmaperiode met 5 procentpunten stijgen en in 2012 op circa 56 % van het bbp uitkomen, waarmee zij onder de referentiewaarde van het Verdrag zou blijven. Als gevolg van voor 2010 geplande omvangrijke privatiseringsinkomsten zou de stijging van de schuldquote binnen de perken blijven. Gezien de nog altijd zwakke marktomstandigheden en de tegenvallende opbrengsten van eerdere privatiseringsplannen kunnen de inkomsten evenwel lager uitvallen dan verwacht. Op grond van een ander macro-economisch scenario en bij ongewijzigd beleid voorspelden de diensten van de Commissie in hun najaarsprognoses 2009 dat de schuldquote in 2011 de grens van 60 % van het bbp zou doorbreken. Hoewel deze prognose in het licht van recente gegevens aan de hoge kant lijkt, is het niet uitgesloten dat de schuldquote de komende jaren hoger uitvalt dan in het programma is voorspeld.

| (10) | Uit schuldprognoses op middellange termijn tot 2020, waarbij wordt aangenomen dat de bbp-groei zich geleidelijk herstelt tot de waarden van voor de crisis, de belastingquotes terugkeren naar het niveau van voor de crisis en waarin de verwachte stijging van de leeftijdsgerelateerde uitgaven zijn meegenomen, blijkt dat de in het programma geplande begrotingsstrategie op zich ruimschoots volstaat om zonder verdere beleidswijziging de schuldquote in 2020 te stabiliseren. Het programma verwijst naar hervormingen die de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn ondersteunen (opnemen van geüniformeerde beroepen in het herziene algemene pensioenstelsel, pensioenleeftijd, socialezekerheidsfonds voor landbouwers en verlagen van de arbeidsongeschiktheidsuitkeringen). Hoewel deze maatregelen heel belangrijk zijn voor de ontwikkeling van het overheidssaldo en de arbeidsmarkt op lange termijn, is het de bedoeling dat ze geleidelijk worden uitgevoerd, waardoor ze tijdens de programmaperiode geen significante uitwerking op het overheidssaldo zullen hebben. |
| --- | --- |

(10)

Uit schuldprognoses op middellange termijn tot 2020, waarbij wordt aangenomen dat de bbp-groei zich geleidelijk herstelt tot de waarden van voor de crisis, de belastingquotes terugkeren naar het niveau van voor de crisis en waarin de verwachte stijging van de leeftijdsgerelateerde uitgaven zijn meegenomen, blijkt dat de in het programma geplande begrotingsstrategie op zich ruimschoots volstaat om zonder verdere beleidswijziging de schuldquote in 2020 te stabiliseren. Het programma verwijst naar hervormingen die de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn ondersteunen (opnemen van geüniformeerde beroepen in het herziene algemene pensioenstelsel, pensioenleeftijd, socialezekerheidsfonds voor landbouwers en verlagen van de arbeidsongeschiktheidsuitkeringen). Hoewel deze maatregelen heel belangrijk zijn voor de ontwikkeling van het overheidssaldo en de arbeidsmarkt op lange termijn, is het de bedoeling dat ze geleidelijk worden uitgevoerd, waardoor ze tijdens de programmaperiode geen significante uitwerking op het overheidssaldo zullen hebben.

| (11) | Van de vergrijzing gaat een aanzienlijk kleiner langetermijneffect op de begroting uit dan gemiddeld in de EU het geval is. Dat is het gevolg van de verwachte daling van de pensioenuitgaven van de overheid. Toch leidt de begrotingssituatie in 2009 op de lange duur tot een aanmerkelijk houdbaarheidstekort. Het realiseren van hogere primaire overschotten op middellange termijn, zoals reeds in het programma is gepland, zou bijdragen tot het verkleinen van de risico's voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën, die in het houdbaarheidsverslag 2009 (6) van de Commissie als middelgroot werden aangemerkt. |
| --- | --- |

(11)

Van de vergrijzing gaat een aanzienlijk kleiner langetermijneffect op de begroting uit dan gemiddeld in de EU het geval is. Dat is het gevolg van de verwachte daling van de pensioenuitgaven van de overheid. Toch leidt de begrotingssituatie in 2009 op de lange duur tot een aanmerkelijk houdbaarheidstekort. Het realiseren van hogere primaire overschotten op middellange termijn, zoals reeds in het programma is gepland, zou bijdragen tot het verkleinen van de risico's voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën, die in het houdbaarheidsverslag 2009 (6) van de Commissie als middelgroot werden aangemerkt.

| (12) | Het Poolse begrotingskader is voor verbetering vatbaar. Polen kent een type begrotingsregel die op drie drempelwaarden voor de schuldquote is gebaseerd (50 %, 55 % en 60 % van het bbp, waarvan de laatste in de grondwet is opgenomen). Overschrijding van deze waarden leidt tot alsmaar strengere budgettaire consolidatiemaatregelen. Aan de uitgavenzijde biedt het grondwettelijk kader onvoldoende garanties voor een beheersing van de uitgaven, hetgeen herhaaldelijk tot uitgavenoverschrijdingen leidt. De autoriteiten hebben in 2009 maatregelen genomen om het begrotingskader te verbeteren. Ze hebben de bestaande schuldregel aangescherpt met extra specifieke bepalingen ten aanzien van het soort maatregelen dat moet worden uitgevoerd wanneer de overheidsschuld boven de 55 % van het bbp uitstijgt (nationale definitie, niet-ESR 95). De planninghorizon voor de begroting van de centrale overheid werd verlengd van 3 tot 4 jaar. De overheid is op een aantal punten gereorganiseerd om de transparantie van de overheidsrekeningen te verhogen. Ten slotte plant de regering een versterking van het begrotingskader, onder meer door middel van „tijdelijke” en „doelgerichte” uitgavenregels. De „tijdelijke” regel zou echter alleen betrekking hebben op het niet-bindende deel van de centrale staatsbegroting (overheidsinvesteringen uitgezonderd), dat momenteel minder dan 15 % van de algemene overheidsuitgaven beslaat. Hoewel deze plannen bevorderlijk zullen zijn voor toekomstige consolidatie-inspanningen, zijn ze geen alternatief voor de maatregelen die nodig zijn om het consolidatietraject van het programma te ondersteunen. |
| --- | --- |

(12)

Het Poolse begrotingskader is voor verbetering vatbaar. Polen kent een type begrotingsregel die op drie drempelwaarden voor de schuldquote is gebaseerd (50 %, 55 % en 60 % van het bbp, waarvan de laatste in de grondwet is opgenomen). Overschrijding van deze waarden leidt tot alsmaar strengere budgettaire consolidatiemaatregelen. Aan de uitgavenzijde biedt het grondwettelijk kader onvoldoende garanties voor een beheersing van de uitgaven, hetgeen herhaaldelijk tot uitgavenoverschrijdingen leidt. De autoriteiten hebben in 2009 maatregelen genomen om het begrotingskader te verbeteren. Ze hebben de bestaande schuldregel aangescherpt met extra specifieke bepalingen ten aanzien van het soort maatregelen dat moet worden uitgevoerd wanneer de overheidsschuld boven de 55 % van het bbp uitstijgt (nationale definitie, niet-ESR 95). De planninghorizon voor de begroting van de centrale overheid werd verlengd van 3 tot 4 jaar. De overheid is op een aantal punten gereorganiseerd om de transparantie van de overheidsrekeningen te verhogen. Ten slotte plant de regering een versterking van het begrotingskader, onder meer door middel van „tijdelijke” en „doelgerichte” uitgavenregels. De „tijdelijke” regel zou echter alleen betrekking hebben op het niet-bindende deel van de centrale staatsbegroting (overheidsinvesteringen uitgezonderd), dat momenteel minder dan 15 % van de algemene overheidsuitgaven beslaat. Hoewel deze plannen bevorderlijk zullen zijn voor toekomstige consolidatie-inspanningen, zijn ze geen alternatief voor de maatregelen die nodig zijn om het consolidatietraject van het programma te ondersteunen.

| (13) | Wat de samenstelling van de overheidsuitgaven betreft, bestemt Polen een relatief groot deel van de overheidsmiddelen voor sociale bescherming en een betrekkelijk gering deel voor een aantal groeibevorderende categorieën (innovatie, O&O) en gezondheidszorg. Daarnaast lijkt er ruimte te bestaan voor een verbetering van de doelmatigheid van de overheidsfinanciën op terreinen zoals gezondheidszorg en onderwijs. Wat de ontvangstenzijde betreft, ligt de belastingdruk dicht bij het EU-gemiddelde, maar het complexe stelsel van belastingheffing en -inning zou gebaat zijn bij verdere vereenvoudiging. Sinds 2005 wordt geleidelijk prestatiebudgettering ingevoerd, waardoor naar verwachting zowel de doelmatigheid als de doeltreffendheid van de overheidsuitgaven de komende jaren zal verbeteren. In de begroting voor 2010 is de prestatiebudgettering tot meer onderdelen van de overheidssector en meer uitgavencategorieën uitgebreid. De eerste centrale begroting die volledig onder prestatiebudgettering valt, zal naar verwachting in 2013 worden uitgevoerd. |
| --- | --- |

(13)

Wat de samenstelling van de overheidsuitgaven betreft, bestemt Polen een relatief groot deel van de overheidsmiddelen voor sociale bescherming en een betrekkelijk gering deel voor een aantal groeibevorderende categorieën (innovatie, O&O) en gezondheidszorg. Daarnaast lijkt er ruimte te bestaan voor een verbetering van de doelmatigheid van de overheidsfinanciën op terreinen zoals gezondheidszorg en onderwijs. Wat de ontvangstenzijde betreft, ligt de belastingdruk dicht bij het EU-gemiddelde, maar het complexe stelsel van belastingheffing en -inning zou gebaat zijn bij verdere vereenvoudiging. Sinds 2005 wordt geleidelijk prestatiebudgettering ingevoerd, waardoor naar verwachting zowel de doelmatigheid als de doeltreffendheid van de overheidsuitgaven de komende jaren zal verbeteren. In de begroting voor 2010 is de prestatiebudgettering tot meer onderdelen van de overheidssector en meer uitgavencategorieën uitgebreid. De eerste centrale begroting die volledig onder prestatiebudgettering valt, zal naar verwachting in 2013 worden uitgevoerd.

| (14) | Al bij al is de in het programma uitgestippelde begrotingsstrategie voor 2010 grotendeels in overeenstemming met de aanbevelingen die de Raad op 7 juli 2009 op grond van artikel 104, lid 7, VEG heeft gedaan. Gezien de risico's lijkt de begrotingsstrategie vanaf 2011 evenwel niet in overeenstemming met de aanbevelingen van de Raad. De gemiddelde jaarlijkse structurele inspanning in de periode 2010-2012 bedraagt 1,5 procentpunt van het bbp en is daarmee iets groter dan in de in het kader van de buitensporigtekortprocedure gedane aanbeveling van de Raad. De begrotingsconsolidatie vindt echter vooral in de laatste jaren van de programmaperiode plaats, de tekortdoelstellingen zijn op optimistische groeihypothesen gebaseerd en de geplande bezuinigingen op de uitgaven worden niet door voldoende concrete maatregelen onderbouwd. Gezien de goede economische prestaties van Polen tijdens de crisis, het door de autoriteiten vanaf 2010 verwachte herstel, het grote structurele overheidstekort en de regeringsdoelstelling om het buitensporige tekort uiterlijk in 2012 te corrigeren, zou een krachtiger budgettaire consolidatiestrategie aan het begin van de programmaperiode op zijn plaats zijn. In 2010 moet de begroting strikt worden uitgevoerd, dienen waar mogelijk minder primaire lopende uitgaven te worden gedaan dan begroot, en moeten meevallers aan de ontvangstenzijde voor tekortreductie worden aangewend. De tekortdoelstellingen voor 2011-2012 zouden moeten worden onderbouwd met omvangrijke aanvullende maatregelen die ook voldoende marge moeten bieden ingeval het macro-economische basisscenario van het programma niet bewaarheid wordt. |
| --- | --- |

(14)

Al bij al is de in het programma uitgestippelde begrotingsstrategie voor 2010 grotendeels in overeenstemming met de aanbevelingen die de Raad op 7 juli 2009 op grond van artikel 104, lid 7, VEG heeft gedaan. Gezien de risico's lijkt de begrotingsstrategie vanaf 2011 evenwel niet in overeenstemming met de aanbevelingen van de Raad. De gemiddelde jaarlijkse structurele inspanning in de periode 2010-2012 bedraagt 1,5 procentpunt van het bbp en is daarmee iets groter dan in de in het kader van de buitensporigtekortprocedure gedane aanbeveling van de Raad. De begrotingsconsolidatie vindt echter vooral in de laatste jaren van de programmaperiode plaats, de tekortdoelstellingen zijn op optimistische groeihypothesen gebaseerd en de geplande bezuinigingen op de uitgaven worden niet door voldoende concrete maatregelen onderbouwd. Gezien de goede economische prestaties van Polen tijdens de crisis, het door de autoriteiten vanaf 2010 verwachte herstel, het grote structurele overheidstekort en de regeringsdoelstelling om het buitensporige tekort uiterlijk in 2012 te corrigeren, zou een krachtiger budgettaire consolidatiestrategie aan het begin van de programmaperiode op zijn plaats zijn. In 2010 moet de begroting strikt worden uitgevoerd, dienen waar mogelijk minder primaire lopende uitgaven te worden gedaan dan begroot, en moeten meevallers aan de ontvangstenzijde voor tekortreductie worden aangewend. De tekortdoelstellingen voor 2011-2012 zouden moeten worden onderbouwd met omvangrijke aanvullende maatregelen die ook voldoende marge moeten bieden ingeval het macro-economische basisscenario van het programma niet bewaarheid wordt.

| (15) | Wat de in de gedragscode voor stabiliteits- en convergentieprogramma's gespecificeerde gegevensvereisten betreft, worden alle verplichte en de meeste facultatieve gegevens in het programma vermeld (7). In zijn aanbevelingen op grond van artikel 104, lid 7, VEG van 7 juli 2009 heeft de Raad Polen tevens verzocht in een apart hoofdstuk in de geactualiseerde convergentieprogramma's verslag uit te brengen over de vorderingen die bij de tenuitvoerlegging van de aanbevelingen van de Raad zijn gemaakt. Polen heeft deze aanbeveling gedeeltelijk opgevolgd. Er is met name onvoldoende invulling gegeven aan de noodzakelijke maatregelen om het tekort uiterlijk in 2012 tot onder de referentiewaarde terug te brengen, alsook aan de hervormingen om de primaire lopende uitgaven de komende jaren onder controle te houden. |
| --- | --- |

(15)

Wat de in de gedragscode voor stabiliteits- en convergentieprogramma's gespecificeerde gegevensvereisten betreft, worden alle verplichte en de meeste facultatieve gegevens in het programma vermeld (7). In zijn aanbevelingen op grond van artikel 104, lid 7, VEG van 7 juli 2009 heeft de Raad Polen tevens verzocht in een apart hoofdstuk in de geactualiseerde convergentieprogramma's verslag uit te brengen over de vorderingen die bij de tenuitvoerlegging van de aanbevelingen van de Raad zijn gemaakt. Polen heeft deze aanbeveling gedeeltelijk opgevolgd. Er is met name onvoldoende invulling gegeven aan de noodzakelijke maatregelen om het tekort uiterlijk in 2012 tot onder de referentiewaarde terug te brengen, alsook aan de hervormingen om de primaire lopende uitgaven de komende jaren onder controle te houden.

De algehele conclusie luidt dat Polen weliswaar van plan is zijn buitensporige tekort overeenkomstig de in het kader van de buitensporigtekortprocedure door de Raad gedane aanbeveling in 2012 te corrigeren, maar dat de begrotingsconsolidatie zwaar is geconcentreerd in de laatste programmajaren, waarbij het grootste deel van de tekortreductie in 2012 moet plaatsvinden. Zowel aan de inkomsten- als aan de uitgavenzijde zijn de tekortdoelstellingen van het programma aan grote neerwaartse risico's onderhevig. Gezien het door de autoriteiten vanaf 2010 verwachte herstel en het grote structurele overheidstekort, zou een begrotingsstrategie waarbij de consolidatie overwegend aan het begin van de programmaperiode plaatsvindt, op zijn plaats zijn. De risico's voor de begrotingsdoelstellingen hangen samen met optimistische aannamen voor de reële bbp-groei, het ontbreken van belangrijke, voldoende concrete maatregelen ter onderbouwing van de begrotingsdoelstellingen vanaf 2011, een verleden van overschrijding van de lopende uitgaven en het effect van de verkiezingscyclus. Plannen om het begrotingskader te versterken, met name onderbouwd met uitgavenregels, zijn welkom. Wat de „tijdelijke” uitgavenregel betreft, zou een ambitieuzere opzet passend zijn, met name ten aanzien van het deel van de overheidsfinanciën dat onder de regel valt.

In het licht van de bovenstaande beoordeling, gezien de aanbeveling van 7 juli 2009 overeenkomstig artikel 104, lid 7, VEG en ook gezien de noodzaak om een duurzame convergentie tot stand te brengen, wordt Polen verzocht:

| (i) | de begroting voor 2010 strikt ten uitvoer te leggen, waar mogelijk minder primaire uitgaven te doen dan begroot en meevallers aan de ontvangstenzijde voor tekortreductie aan te wenden; |
| --- | --- |

(i)

de begroting voor 2010 strikt ten uitvoer te leggen, waar mogelijk minder primaire uitgaven te doen dan begroot en meevallers aan de ontvangstenzijde voor tekortreductie aan te wenden;

| (ii) | de in 2011 geplande begrotingsaanpassing versterken, om de aanbevolen gemiddelde jaarlijkse budgettaire inspanningen van 1,25 % van het bbp te verwezenlijken, overeenkomstig de aanbeveling op grond van artikel 104, lid 7, en klaar te staan om in 2011 en 2012 verdere consolidatiemaatregelen te nemen ingeval er zich risico's voordoen die verbonden zijn aan het feit dat het scenario van het programma optimistischer is dan het scenario waarop de aanbeveling op grond van artikel 104, lid 7, VEG is gebaseerd; |
| --- | --- |

(ii)

de in 2011 geplande begrotingsaanpassing versterken, om de aanbevolen gemiddelde jaarlijkse budgettaire inspanningen van 1,25 % van het bbp te verwezenlijken, overeenkomstig de aanbeveling op grond van artikel 104, lid 7, en klaar te staan om in 2011 en 2012 verdere consolidatiemaatregelen te nemen ingeval er zich risico's voordoen die verbonden zijn aan het feit dat het scenario van het programma optimistischer is dan het scenario waarop de aanbeveling op grond van artikel 104, lid 7, VEG is gebaseerd;

| (iii) | het begrotingskader verder te versterken, onder meer door een uitgavenregel in te voeren die een groter deel van de primaire overheidsuitgaven bestrijkt dan de „tijdelijke” regel van het convergentieprogramma, met passende controle- en handhavingsmechanismen. Het aandeel van de verplichte uitgaven in de totale bestedingen dient dan wel te worden verkleind. |
| --- | --- |

(iii)

het begrotingskader verder te versterken, onder meer door een uitgavenregel in te voeren die een groter deel van de primaire overheidsuitgaven bestrijkt dan de „tijdelijke” regel van het convergentieprogramma, met passende controle- en handhavingsmechanismen. Het aandeel van de verplichte uitgaven in de totale bestedingen dient dan wel te worden verkleind.

Polen wordt ook verzocht in zijn volgende actualisering van het convergentieprogramma in een afzonderlijk hoofdstuk preciezere informatie te verschaffen over de gemaakte vorderingen om aan de buitensporigtekortsituatie een einde te maken overeenkomstig de aanbevelingen die de Raad op 7 juli 2009 op grond van artikel 104, lid 7, heeft gedaan.

Vergelijking van de belangrijkste macro-economische en budgettaire prognoses

| | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Reëel bbp
  (verandering in %) | CP feb 2010 | 5,0 | 1,7 | 3,0 | 4,5 | 4,2 |
| COM nov 2009 | 5,0 | 1,2 | 1,8 | 3,2 | n.a. |
| CP dec 2008 | 5,1 | 3,7 | 4,0 | 4,5 | n.a. |
| HICP-inflatie
  (%) | CP feb 2010 | 4,2 | 4,0 | 2,1 | 2,7 | 3,2 |
| COM nov 2009 | 4,2 | 3,9 | 1,9 | 2,0 | n.a. |
| CP dec 2008 | 4,2 | 2,9 | 2,5 | 2,5 | n.a. |
| Output gap (8)

  (% van het potentiële bbp) | CP feb 2010 | 2,4 | –0,4 | –1,7 | –1,5 | –1,5 |
| COM nov 2009 (9) | 2,6 | –0,4 | –2,2 | –2,3 | n.a. |
| CP dec 2008 | 1,0 | –0,1 | –0,6 | –0,5 | n.a. |
| Financieringsoverschot/-tekort t.o.v, het buitenland
  (% van het bbp) | CP feb 2010 | –4,0 | –0,1 | –1,1 | –0,0 | –0,8 |
| COM nov 2009 | –4,0 | –0,2 | –0,3 | –0,7 | n.a. |
| CP dec 2008 | –4,0 | –1,8 | –1,3 | –1,5 | n.a. |
| Overheidsontvangsten
  (% van het bbp) | CP feb 2010 | 39,6 | 37,4 | 39,6 | 40,3 | 40,3 |
| COM nov 2009 | 39,6 | 37,6 | 38,6 | 38,3 | n.a. |
| CP dec 2008 | 39,8 | 40,7 | 40,0 | 39,7 | n.a. |
| Overheidsuitgaven
  (% van het bbp) | CP feb 2010 | 43,3 | 44,6 | 46,5 | 46,2 | 43,3 |
| COM nov 2009 | 43,3 | 44,0 | 46,1 | 45,9 | n.a. |
| CP dec 2008 | 42,6 | 43,2 | 42,4 | 41,7 | n.a. |
| Overheidssaldo
  (% van het bbp) | CP feb 2010 | –3,6 | –7,2 | –6,9 | –5,9 | –2,9 |
| COM nov 2009 | –3,6 | –6,4 | –7,5 | –7,6 | n.a. |
| CP dec 2008 | –2,7 | –2,5 | –2,3 | –1,9 | n.a. |
| Primair saldo
  (% van het bbp) | CP feb 2010 | –1,4 | –4,8 | –4,2 | –3,1 | –0,2 |
| COM nov 2009 | –1,4 | –3,8 | –4,6 | –4,6 | n.a. |
| CP dec 2008 | –0,3 | 0,1 | 0,2 | 0,5 | n.a. |
| Conjunctuurgeschoond saldo (8)

  (% van het bbp) | CP feb 2010 | –4,6 | –7,0 | –6,2 | –5,3 | –2,3 |
| COM nov 2009 | –4,7 | –6,3 | –6,6 | –6,7 | n.a. |
| CP dec 2008 | –3,1 | –2,5 | –2,1 | –1,7 | n.a. |
| Structureel saldo (10)

  (% van het bbp) | CP feb 2010 | –4,6 | –7,0 | –6,2 | –5,3 | –2,3 |
| COM nov 2009 | –4,7 | –6,4 | –6,6 | –6,7 | n.a. |
| CP dec 2008 | –3,1 | –2,5 | –2,3 | –1,7 | n.a. |
| Bruto overheidsschuld
  (% van het bbp) | CP feb 2010 | 47,2 | 50,7 | 53,1 | 56,3 | 55,8 |
| COM nov 2009 | 47,2 | 51,7 | 57,0 | 61,3 | n.a. |
| CP dec 2008 | 45,9 | 45,8 | 45,5 | 44,8 | n.a. |
| Convergentieprogramma (CP); najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie. |

2008

2009

2010

2011

2012

Reëel bbp

(verandering in %)

CP feb 2010

5,0

1,7

3,0

4,5

4,2

COM nov 2009

5,0

1,2

1,8

3,2

n.a.

CP dec 2008

5,1

3,7

4,0

4,5

n.a.

HICP-inflatie

(%)

CP feb 2010

4,2

4,0

2,1

2,7

3,2

COM nov 2009

4,2

3,9

1,9

2,0

n.a.

CP dec 2008

4,2

2,9

2,5

2,5

n.a.

Output gap (8)

(% van het potentiële bbp)

CP feb 2010

2,4

–0,4

–1,7

–1,5

–1,5

COM nov 2009 (9)

2,6

–0,4

–2,2

–2,3

n.a.

CP dec 2008

1,0

–0,1

–0,6

–0,5

n.a.

Financieringsoverschot/-tekort t.o.v, het buitenland

(% van het bbp)

CP feb 2010

–4,0

–0,1

–1,1

–0,0

–0,8

COM nov 2009

–4,0

–0,2

–0,3

–0,7

n.a.

CP dec 2008

–4,0

–1,8

–1,3

–1,5

n.a.

Overheidsontvangsten

(% van het bbp)

CP feb 2010

39,6

37,4

39,6

40,3

40,3

COM nov 2009

39,6

37,6

38,6

38,3

n.a.

CP dec 2008

39,8

40,7

40,0

39,7

n.a.

Overheidsuitgaven

(% van het bbp)

CP feb 2010

43,3

44,6

46,5

46,2

43,3

COM nov 2009

43,3

44,0

46,1

45,9

n.a.

CP dec 2008

42,6

43,2

42,4

41,7

n.a.

Overheidssaldo

(% van het bbp)

CP feb 2010

–3,6

–7,2

–6,9

–5,9

–2,9

COM nov 2009

–3,6

–6,4

–7,5

–7,6

n.a.

CP dec 2008

–2,7

–2,5

–2,3

–1,9

n.a.

Primair saldo

(% van het bbp)

CP feb 2010

–1,4

–4,8

–4,2

–3,1

–0,2

COM nov 2009

–1,4

–3,8

–4,6

–4,6

n.a.

CP dec 2008

–0,3

0,1

0,2

0,5

n.a.

Conjunctuurgeschoond saldo (8)

(% van het bbp)

CP feb 2010

–4,6

–7,0

–6,2

–5,3

–2,3

COM nov 2009

–4,7

–6,3

–6,6

–6,7

n.a.

CP dec 2008

–3,1

–2,5

–2,1

–1,7

n.a.

Structureel saldo (10)

(% van het bbp)

CP feb 2010

–4,6

–7,0

–6,2

–5,3

–2,3

COM nov 2009

–4,7

–6,4

–6,6

–6,7

n.a.

CP dec 2008

–3,1

–2,5

–2,3

–1,7

n.a.

Bruto overheidsschuld

(% van het bbp)

CP feb 2010

47,2

50,7

53,1

56,3

55,8

COM nov 2009

47,2

51,7

57,0

61,3

n.a.

CP dec 2008

45,9

45,8

45,5

44,8

n.a.

Convergentieprogramma (CP); najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie.

---

(1)  PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1. De documenten waarnaar in deze tekst wordt verwezen, zijn te vinden op: http://ec.europa.eu/enterprise/epaa/index_en.htm

(2)  Bij de beoordeling wordt met name rekening gehouden met de najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie, maar ook met andere informatie die sindsdien beschikbaar is gekomen, in het bijzonder de tussentijdse prognoses van februari 2010 van de diensten van de Commissie.

(3)  Dat geldt niet voor de deelsector van de centrale overheid, waar ondanks de gestegen ontvangsten, niet alle geplande uitgaven zijn verricht.

(4)  0,5 % van het bbp omvat het effect van de uitgavenregel zoals vermeld in het eerste pakket hervormingsmaatregelen dat aan de president is voorgelegd,

(5)  Het programma voorziet in de invoering van twee uitgavenregels: op de eerste plaats een „tijdelijke” regel die slechts betrekking heeft op een klein deel van de algemene overheidsuitgaven. Deze regel blijft van kracht totdat het structurele algemene overheidstekort de middellangetermijndoelstelling (tekort van 1 % van het bbp) bereikt. Vervolgens willen de autoriteiten een streefcijfer voor de uitgaven invoeren (het doel zou zijn het structurele tekort op 1 % van het bbp te houden), dat betrekking zou hebben op een groter deel van de overheidsuitgaven.

(6)  In zijn conclusies van 10 november 2009 over de houdbaarheid van de overheidsfinanciën „roept de Raad de lidstaten op in hun komende stabiliteits- en convergentieprogramma's op houdbaarheid gerichte strategieën centraal te stellen” en verzoekt hij voorts „de Commissie om, tezamen met het Comité voor de economische politiek en het Economisch en Financieel Comité, nog voor het volgende houdbaarheidsverslag de methodes ter beoordeling van de langetermijnhoudbaarheid van de overheidsfinanciën nader uit te werken.” Het volgende houdbaarheidsverslag is voor 2012 gepland.

(7)  Met name de geraamde bijdragen van de afzonderlijke productiefactoren aan de potentiële groei en de langetermijnprognoses voor bepaalde gegevensreeksen ontbreken.

(8)  In de programma's vermelde output gaps en conjunctuurgeschoonde saldi, zoals herberekend door de diensten van de Commissie op basis van de in de programma's voorkomende informatie.

(9)  Op basis van een geraamde potentiële groei van achtereenvolgens 5,0 %, 4,2 %, 3,7 % en 3,3 % in de periode 2008-2011.

(10)  Conjunctuurgeschoond saldo, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen, Volgens het meest recente programma is er geen sprake van eenmalige maatregelen en volgens de najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie hebben de eenmalige maatregelen in 2009 een tekortverlagend effect van 0,1 % van het bbp.

Bronnen:

Convergentieprogramma (CP); najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie.

---

II Mededelingen

MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

| 2.6.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 143/22 |
| --- | --- | --- | --- |

2.6.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 143/22

---

Goedkeuring van steunmaatregelen van de staten op grond van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie

Gevallen waartegen de Commissie geen bezwaar maakt

(Voor de EER relevante tekst)

2010/C 143/05

| Datum waarop het besluit is genomen | 25.1.2010 |
| --- | --- |
| Referentienummer staatssteun | N 194/09 |
| Lidstaat | Verenigd Koninkrijk |
| Regio | — |
| Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde | Liquidation aid to Bradford & Bingley |
| Rechtsgrondslag | Banking (Special Provisions) Act 2008
  The Bradford & Bingley plc Transfer of Securities and Property etc. Order 2008 |
| Type maatregel | Individuele steun |
| Doelstelling | Opheffing van een ernstige verstoring van de economie, Sluitingssteun |
| Vorm van de steun | Zachte lening, Garantie, Andere kapitaalmaatregelen |
| Begrotingsmiddelen | — |
| Maximale steunintensiteit | — |
| Looptijd (periode) | 25.1.2010 — Voltooiing van de liquidatie |
| Economische sectoren | Beperkt tot de financiële dienstverlening |
| Naam en adres van de steunverlenende autoriteit | The Commissioners for Her Majesty's Treasury |
| 1 Horse Guards Road |
| London |
| SW1A 2HQ |
| UNITED KINGDOM |

Datum waarop het besluit is genomen

25.1.2010

Referentienummer staatssteun

N 194/09

Lidstaat

Verenigd Koninkrijk

Regio

—

Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde

Liquidation aid to Bradford & Bingley

Rechtsgrondslag

Banking (Special Provisions) Act 2008

The Bradford & Bingley plc Transfer of Securities and Property etc. Order 2008

Type maatregel

Individuele steun

Doelstelling

Opheffing van een ernstige verstoring van de economie, Sluitingssteun

Vorm van de steun

Zachte lening, Garantie, Andere kapitaalmaatregelen

Begrotingsmiddelen

—

Maximale steunintensiteit

—

Looptijd (periode)

25.1.2010 — Voltooiing van de liquidatie

Economische sectoren

Beperkt tot de financiële dienstverlening

Naam en adres van de steunverlenende autoriteit

The Commissioners for Her Majesty's Treasury

1 Horse Guards Road

London

SW1A 2HQ

UNITED KINGDOM

Andere informatie

—

De tekst van de beschikking in de authentieke ta(a)l(en), waaruit de vertrouwelijke gegevens zijn geschrapt, is beschikbaar op site:

http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_nl.htm

| Datum waarop het besluit is genomen | 30.3.2010 |
| --- | --- |
| Referentienummer staatssteun | NN 11/10 |
| Lidstaat | Ierland |
| Regio | — |
| Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde | Rescue measure in favour of INBS |
| Rechtsgrondslag | Building Societies Act 1989, CIFS Act 2008 |
| Type maatregel | Individuele steun |
| Doelstelling | Opheffing van een ernstige verstoring van de economie |
| Vorm van de steun | Directe subsidie |
| Begrotingsmiddelen | Totaal van de voorziene steun 2 700 mln EUR |
| Maximale steunintensiteit | — |
| Looptijd (periode) | — |
| Economische sectoren | Beperkt tot de financiële dienstverlening |
| Naam en adres van de steunverlenende autoriteit | Irish Minister for Finance |
| Andere informatie | — |

Datum waarop het besluit is genomen

30.3.2010

Referentienummer staatssteun

NN 11/10

Lidstaat

Ierland

Regio

—

Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde

Rescue measure in favour of INBS

Rechtsgrondslag

Building Societies Act 1989, CIFS Act 2008

Type maatregel

Individuele steun

Doelstelling

Opheffing van een ernstige verstoring van de economie

Vorm van de steun

Directe subsidie

Begrotingsmiddelen

Totaal van de voorziene steun 2 700 mln EUR

Maximale steunintensiteit

—

Looptijd (periode)

—

Economische sectoren

Beperkt tot de financiële dienstverlening

Naam en adres van de steunverlenende autoriteit

Irish Minister for Finance

Andere informatie

—

De tekst van de beschikking in de authentieke ta(a)l(en), waaruit de vertrouwelijke gegevens zijn geschrapt, is beschikbaar op site:

http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_nl.htm

| Datum waarop het besluit is genomen | 27.4.2010 |
| --- | --- |
| Referentienummer staatssteun | N 41/10 |
| Lidstaat | Letland |
| Regio | Rīga |
| Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde | Investīciju atbalsts VAS “Starptautiskā lidosta “Rīga” ” |
| Rechtsgrondslag | 15.12.2009. MK noteikumi Nr. 1476 “Noteikumi par darbības programmas “Infrastruktūra un pakalpojumi” papildinājuma 3.3.1.4. aktivitāti “Lidostu infrastruktūras attīstība” ” |
| Type maatregel | Individuele steun |
| Doelstelling | Sectorale ontwikkeling, Regionale ontwikkeling |
| Vorm van de steun | Directe subsidie |
| Begrotingsmiddelen | Totaal van de voorziene steun 124 mln EUR |
| Maximale steunintensiteit | 75 % |
| Looptijd (periode) | 1.5.2010-31.12.2020 |
| Economische sectoren | Beperkt tot het luchttransport |
| Naam en adres van de steunverlenende autoriteit | Satiksmes ministrija |
| Gogoļa iela 3 |
| Rīga, LV-1743 |
| LATVIJA |

Datum waarop het besluit is genomen

27.4.2010

Referentienummer staatssteun

N 41/10

Lidstaat

Letland

Regio

Rīga

Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde

Investīciju atbalsts VAS “Starptautiskā lidosta “Rīga” ”

Rechtsgrondslag

15.12.2009. MK noteikumi Nr. 1476 “Noteikumi par darbības programmas “Infrastruktūra un pakalpojumi” papildinājuma 3.3.1.4. aktivitāti “Lidostu infrastruktūras attīstība” ”

Type maatregel

Individuele steun

Doelstelling

Sectorale ontwikkeling, Regionale ontwikkeling

Vorm van de steun

Directe subsidie

Begrotingsmiddelen

Totaal van de voorziene steun 124 mln EUR

Maximale steunintensiteit

75 %

Looptijd (periode)

1.5.2010-31.12.2020

Economische sectoren

Beperkt tot het luchttransport

Naam en adres van de steunverlenende autoriteit

Satiksmes ministrija

Gogoļa iela 3

Rīga, LV-1743

LATVIJA

Andere informatie

—

De tekst van de beschikking in de authentieke ta(a)l(en), waaruit de vertrouwelijke gegevens zijn geschrapt, is beschikbaar op site:

http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_nl.htm

| Datum waarop het besluit is genomen | 10.5.2010 |
| --- | --- |
| Referentienummer staatssteun | N 116/10 |
| Lidstaat | Duitsland |
| Regio | — |
| Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde | Änderung der Regelung für Innovationsbeihilfen an den Schiffbau |
| Rechtsgrondslag | Richtlinie des Bundesministeriums für Wirtschaft und Technologie zum Förderprogramm „Innovativer Schiffbau sichert wettbewerbsfähige Arbeitsplätze“ |
| Type maatregel | Steunregeling |
| Doelstelling | Innovatie |
| Vorm van de steun | Directe subsidie |
| Begrotingsmiddelen | Voorziene jaarlijkse uitgaven 22 mln EUR
  Totaal van de voorziene steun 45 mln EUR |
| Maximale steunintensiteit | 20 % |
| Looptijd (periode) | 1.5.2010-31.12.2010 |
| Economische sectoren | Beperkt tot de scheepsbouw |
| Naam en adres van de steunverlenende autoriteit | Bundesministerium für Wirtschaft und Technologie |
| Scharnhorststr. 34-37 |
| 10115 Berlin |
| DEUTSCHLAND |

Datum waarop het besluit is genomen

10.5.2010

Referentienummer staatssteun

N 116/10

Lidstaat

Duitsland

Regio

—

Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde

Änderung der Regelung für Innovationsbeihilfen an den Schiffbau

Rechtsgrondslag

Richtlinie des Bundesministeriums für Wirtschaft und Technologie zum Förderprogramm „Innovativer Schiffbau sichert wettbewerbsfähige Arbeitsplätze“

Type maatregel

Steunregeling

Doelstelling

Innovatie

Vorm van de steun

Directe subsidie

Begrotingsmiddelen

Voorziene jaarlijkse uitgaven 22 mln EUR

Totaal van de voorziene steun 45 mln EUR

Maximale steunintensiteit

20 %

Looptijd (periode)

1.5.2010-31.12.2010

Economische sectoren

Beperkt tot de scheepsbouw

Naam en adres van de steunverlenende autoriteit

Bundesministerium für Wirtschaft und Technologie

Scharnhorststr. 34-37

10115 Berlin

DEUTSCHLAND

Andere informatie

—

De tekst van de beschikking in de authentieke ta(a)l(en), waaruit de vertrouwelijke gegevens zijn geschrapt, is beschikbaar op site:

http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_nl.htm

---

| 2.6.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 143/25 |
| --- | --- | --- | --- |

2.6.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 143/25

---

Besluit om geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde concentratie

(Zaak COMP/M.5874 — Barclays/Blackstone/Portfolio Hotels)

(Voor de EER relevante tekst)

2010/C 143/06

Op 21 mei 2010 heeft de Commissie besloten zich niet te verzetten tegen bovenvermelde aangemelde concentratie en deze verenigbaar met de gemeenschappelijke markt te verklaren. Deze beschikking is gebaseerd op artikel 6, lid 1, onder b), van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad. De volledige tekst van de beschikking is slechts beschikbaar in het Engels en zal openbaar worden gemaakt na verwijdering van eventuele bedrijfsgeheimen. De tekst is beschikbaar:

| — | op de website Concurrentie van de Commissie, afdeling fusies (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Deze website biedt verschillende hulpmiddelen om individuele concentratiebeschikkingen op te zoeken, onder meer op: naam van de onderneming, nummer van de zaak, datum en sector; |
| --- | --- |

—

op de website Concurrentie van de Commissie, afdeling fusies (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Deze website biedt verschillende hulpmiddelen om individuele concentratiebeschikkingen op te zoeken, onder meer op: naam van de onderneming, nummer van de zaak, datum en sector;

| — | in elektronische vorm op de EUR-Lex-website (http://eur-lex.europa.eu/en/index.htm) onder documentnummer 32010M5874. EUR-Lex biedt online-toegang tot de communautaire wetgeving. |
| --- | --- |

—

in elektronische vorm op de EUR-Lex-website (http://eur-lex.europa.eu/en/index.htm) onder documentnummer 32010M5874. EUR-Lex biedt online-toegang tot de communautaire wetgeving.

---

| 2.6.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 143/26 |
| --- | --- | --- | --- |

2.6.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 143/26

---

Mededeling overeenkomstig artikel 12, lid 5, onder a), van Verordening (EEG) nr. 2913/92 van de Raad over de inlichtingen die door de douaneautoriteiten van de lidstaten zijn verstrekt over de indeling van goederen in de douanenomenclatuur

2010/C 143/07

Een bindende tariefinlichting is niet meer geldig vanaf vandaag als zij niet langer verenigbaar is met de interpretatie van de douanenomenclatuur als gevolg van de hierna genoemde internationale tariefmaatregelen:

Wijzigingen van de toelichtingen op het Geharmoniseerd Systeem en het Repertorium van indelingsadviezen, goedgekeurd door de Internationale Douaneraad (IDR-document NC1500 — verslag van de 44e zitting van het Comité GS):

WIJZIGINGEN VAN DE TOELICHTINGEN OVEREENKOMSTIG DE PROCEDURE VAN ARTIKEL 8 VAN HET GS-VERDRAG EN INDELINGSADVIEZEN OPGESTELD DOOR HET COMITE GS VAN DE WERELDDOUANEORGANISATIE

(44e ZITTING VAN HET COMITÉ GS IN OKTOBER 2009)

DOC. NC1500

Vijzigingen van de toelichtingen op de nomenclatuur die is opgenomen in de bijlage bij het GS-verdrag

| 84.15 | K/16 |
| --- | --- |
| 84.19 | K/18 |
| 84.33 | K/2 |
| 85.36 | K/1 |
| 90.28 | K/4 |
| 95.04 | K/17 |

84.15

K/16

84.19

K/18

84.33

K/2

85.36

K/1

90.28

K/4

95.04

K/17

Indelingsadviezen vastgesteld door het Comité GS

| 3002.10/4 | K/9 |
| --- | --- |
| 3002.10/5 | K/9 |
| 3404.90/1 | K/10 |
| 3504.00/2 | K/11 |
| 3824.90/18 | K/12 |
| 3923.90/1 | K/13 |
| 4014.90/1 | K/14 |
| 4016.93/2 | K/15 |
| 9503.00/9 (wijziging van de rechtsgrond) | K/5 |

3002.10/4

K/9

3002.10/5

K/9

3404.90/1

K/10

3504.00/2

K/11

3824.90/18

K/12

3923.90/1

K/13

4014.90/1

K/14

4016.93/2

K/15

9503.00/9 (wijziging van de rechtsgrond)

K/5

Nadere informatie over de inhoud van deze maatregelen kan worden verkregen bij het directoraat-generaal Belastingen en Douane-unie van de Europese Commissie (Wetstraat 200, 1049 Brussel, BELGIË) of worden verkregen van de internetsite van dit directoraat-generaal:

http://ec.europa.eu/comm/taxation_customs/customs/customs_duties/tariff_aspects/harmonised_system/index_en.htm

---

IV Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

| 2.6.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 143/27 |
| --- | --- | --- | --- |

2.6.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 143/27

---

Door de Europese Centrale Bank toegepaste rentevoet voor de basisherfinancieringstransacties (1):

1,00 % per 1 juni 2010

Wisselkoersen van de euro (2)

1 juni 2010

2010/C 143/08

1 euro =

| | Munteenheid | Koers |
| --- | --- | --- |
| USD | US-dollar | 1,2155 |
| JPY | Japanse yen | 110,65 |
| DKK | Deense kroon | 7,4393 |
| GBP | Pond sterling | 0,83470 |
| SEK | Zweedse kroon | 9,6163 |
| CHF | Zwitserse frank | 1,4183 |
| ISK | IJslandse kroon | |
| NOK | Noorse kroon | 7,9420 |
| BGN | Bulgaarse lev | 1,9558 |
| CZK | Tsjechische koruna | 25,628 |
| EEK | Estlandse kroon | 15,6466 |
| HUF | Hongaarse forint | 276,62 |
| LTL | Litouwse litas | 3,4528 |
| LVL | Letlandse lat | 0,7093 |
| PLN | Poolse zloty | 4,1140 |
| RON | Roemeense leu | 4,1868 |
| TRY | Turkse lira | 1,9288 |
| AUD | Australische dollar | 1,4595 |
| CAD | Canadese dollar | 1,2766 |
| HKD | Hongkongse dollar | 9,4720 |
| NZD | Nieuw-Zeelandse dollar | 1,8056 |
| SGD | Singaporese dollar | 1,7193 |
| KRW | Zuid-Koreaanse won | 1 478,29 |
| ZAR | Zuid-Afrikaanse rand | 9,3929 |
| CNY | Chinese yuan renminbi | 8,3021 |
| HRK | Kroatische kuna | 7,2590 |
| IDR | Indonesische roepia | 11 249,90 |
| MYR | Maleisische ringgit | 4,0203 |
| PHP | Filipijnse peso | 56,709 |
| RUB | Russische roebel | 38,0290 |
| THB | Thaise baht | 39,607 |
| BRL | Braziliaanse real | 2,2262 |
| MXN | Mexicaanse peso | 15,7893 |
| INR | Indiase roepie | 57,3170 |

Munteenheid

Koers

USD

US-dollar

1,2155

JPY

Japanse yen

110,65

DKK

Deense kroon

7,4393

GBP

Pond sterling

0,83470

SEK

Zweedse kroon

9,6163

CHF

Zwitserse frank

1,4183

ISK

IJslandse kroon

NOK

Noorse kroon

7,9420

BGN

Bulgaarse lev

1,9558

CZK

Tsjechische koruna

25,628

EEK

Estlandse kroon

15,6466

HUF

Hongaarse forint

276,62

LTL

Litouwse litas

3,4528

LVL

Letlandse lat

0,7093

PLN

Poolse zloty

4,1140

RON

Roemeense leu

4,1868

TRY

Turkse lira

1,9288

AUD

Australische dollar

1,4595

CAD

Canadese dollar

1,2766

HKD

Hongkongse dollar

9,4720

NZD

Nieuw-Zeelandse dollar

1,8056

SGD

Singaporese dollar

1,7193

KRW

Zuid-Koreaanse won

1 478,29

ZAR

Zuid-Afrikaanse rand

9,3929

CNY

Chinese yuan renminbi

8,3021

HRK

Kroatische kuna

7,2590

IDR

Indonesische roepia

11 249,90

MYR

Maleisische ringgit

4,0203

PHP

Filipijnse peso

56,709

RUB

Russische roebel

38,0290

THB

Thaise baht

39,607

BRL

Braziliaanse real

2,2262

MXN

Mexicaanse peso

15,7893

INR

Indiase roepie

57,3170

---

(1)  Rentevoet die is toegepast op de laatst uitgevoerde transactie voor de opgegeven dag. In geval van een tender met variabele rente, verwijst deze rentevoet naar de marginale interestvoet.

(2)  Bron: door de Europese Centrale Bank gepubliceerde referentiekoers.

---

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE LIDSTATEN

| 2.6.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 143/28 |
| --- | --- | --- | --- |

2.6.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 143/28

---

KENNISGEVING INZAKE DE AANVRAAG VOOR EEN EXPLORATIETIEVERGUNNING VOOR VLOEIBARE EN GASVORMIGE KOOLWATERSTOFFEN, GENAAMD COSTA DEL SOLE

ITALIAANSE REPUBLIEK — REGIO SICILIË

REGIONAAL MINISTERIE VOOR ENERGIE EN OPENBARE NUTSVOORZIENINGEN — REGIONAAL DIRECTORAAT VOOR ENERGIE

REGIONAAL BUREAU VOOR KOOLWATERSTOFFEN EN GEOTHERMIE (U.R.I.G.)

2010/C 143/09

De onderneming Apennine Energy s.r.l., met hoofdzetel in Rome, via Alberico II 31 CAP 00193, Rome (C.F./P.IVA 01348720358), en ingeschreven bij de Kamer van Koophandel van Rome onder het nummer 01348720358, heeft op 18 december 2009 bij de directeur-generaal voor Industrie, de instantie die bevoegd is voor de afgifte van vergunningen voor mijnbouw in de Regio Sicilië, met adres via Ugo La Malfa 87/89, 90146 Palermo, overeenkomstig de Siciliaanse regionale wet L.R.S. nr. 14 van 3 juli 2000 tot omzetting en toepassing van Richtlijn 94/22/EG, een aanvraag ingediend voor een exploratievergunning voor vloeibare en gasvormige koolwaterstoffen, genaamd „Costa del Sole”, in een gebied met een oppervlakte van 4 152 ha (41,52 km2) langs de zuidkust van Sicilië en de provincie Caltanissetta. De betrokken gemeenten zijn Butera en Gela.

Bedoeld gebied wordt in het zuiden begrensd door de kustlijn tussen de punten „D” en „E”, en in de andere geografische richtingen door vrije gebieden.

Het gebied waarop de aangevraagde vergunning betrekking heeft, wordt begrensd door een ononderbroken lijn langs zeven hoekpunten, plus een deel van de kustlijn tussen de punten „D” en „E”.

Bovengenoemde hoekpunten zijn als volgt gedefinieerd:

| A. | ZW-hoek van het huis Savorni op 100 meter (F. 272 III NO). |
| --- | --- |
| B. | Trigonometrisch punt op 289 meter van Rocca d'Adamo (F.272 III NO). |
| C. | Trigonometrisch punt op 75 meter van Torre Manfria (F.272 III NO). |
| D. | Snijpunt van de kustlijn met het verlengde van de lijn tussen de punten B en C (F.272 III NO). |
| E. | Snijpunt van de kustlijn met het verlengde van de lijn tussen de punten F en G (F.272 III NW). |
| F. | Trigonometrisch punt op 18 meter van Castello di Falconara (F. 272 III NW). |
| G. | ZW-hoek van het huis La Tenutella op 59 meter (F. 272 III NO). |

A.

ZW-hoek van het huis Savorni op 100 meter (F. 272 III NO).

B.

Trigonometrisch punt op 289 meter van Rocca d'Adamo (F.272 III NO).

C.

Trigonometrisch punt op 75 meter van Torre Manfria (F.272 III NO).

D.

Snijpunt van de kustlijn met het verlengde van de lijn tussen de punten B en C (F.272 III NO).

E.

Snijpunt van de kustlijn met het verlengde van de lijn tussen de punten F en G (F.272 III NW).

F.

Trigonometrisch punt op 18 meter van Castello di Falconara (F. 272 III NW).

G.

ZW-hoek van het huis La Tenutella op 59 meter (F. 272 III NO).

Geografische coördinaten

| Hoekpunt | O. lengte (M. Mario) | N. breedte |
| --- | --- | --- |
| A | 1° 42′ 23,39′′ | 37° 09′ 49,46′′ |
| B | 1° 43′ 35,59′′ | 37° 09′ 41,35′′ |
| C | 1° 41′ 11,19′′ | 37° 05′ 59,19′′ |
| D | 1° 41′ 08,14′′ | 37° 05′ 53,11′′ |
| E | 1° 35′ 57,97′′ | 37° 06′ 25,14′′ |
| F | 1° 36′ 03,05′′ | 37° 06′ 29,39′′ |
| G | 1° 38′ 33,56′′ | 37° 08′ 41,63′′ |

Hoekpunt

O. lengte (M. Mario)

N. breedte

A

1° 42′ 23,39′′

37° 09′ 49,46′′

B

1° 43′ 35,59′′

37° 09′ 41,35′′

C

1° 41′ 11,19′′

37° 05′ 59,19′′

D

1° 41′ 08,14′′

37° 05′ 53,11′′

E

1° 35′ 57,97′′

37° 06′ 25,14′′

F

1° 36′ 03,05′′

37° 06′ 29,39′′

G

1° 38′ 33,56′′

37° 08′ 41,63′′

Geïnteresseerde bedrijven kunnen binnen een termijn van 90 dagen na publicatie van deze mededeling in het Publicatieblad van de Europese Unie verzoeken eveneens in aanmerking te komen voor een vergunning voor deze zone. Aanvragen die na deze datum worden ontvangen komen niet meer in aanmerking. Het decreet waarmee de exploratievergunning wordt verleend, wordt genomen binnen zes maanden na het aflopen van de termijn voor het indienen van concurrerende aanvragen. Overeenkomstig artikel 5, lid 1, van Richtlijn 94/22/EG, wordt hierbij ook gemeld dat de criteria op basis waarvan vergunningen voor de prospectie, de exploratie en de productie van koolwaterstoffen worden verleend, reeds zijn bekendgemaakt in het
  Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 396 van 19 december 1998, met verwijzing naar de bepalingen van wetgevingsdecreet nr. 625 van de president van de Italiaanse Republiek van 25 november 1996 (als gepubliceerd in het Staatsblad van de Italiaanse Republiek nr. 293 van 14 december 1996) tot omzetting en toepassing van bovengenoemde richtlijn in Italiaans recht, en zijn gepreciseerd bij wet nr. 14 van de Regio Sicilië van 3 juli 2000 (als gepubliceerd in het Publicatieblad van de Regio Sicilië nr. 32 van 7 juli 2000).

De voorwaarden en eisen inzake de uitoefening of beëindiging van de activiteit zijn omschreven in bovengenoemde wet nr. 14 van de Regio Sicilië van 3 juli 2000, en in het typebestek (Disciplinare Tipo) dat is vastgelegd bij Decreet nr. 91 van 30 oktober 2003 en Decreet nr. 88 van 20 oktober 2004 van de regionale minister voor Industrie en is gepubliceerd in respectievelijk het Publicatieblad van de Regio Sicilië nr. 49 van 14. november 2003 en deel I, nr. 46 van 5 november 2004.

Het aanvraagdossier is neergelegd en ter inzage beschikbaar op het volgende adres: Ufficio Regionale per gli Idrocarburi e la Geotermia (Regionaal bureau voor koolwaterstoffen en geothermie), Regionaal departement voor Energie, via Ugo La Malfa 101, 90145 Palermo PA, ITALIA.

Palermo, 21 april 2010.

Hoofdingenieur

Dr. Ing. Salvatore GIORLANDO

---

V Adviezen

PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE HANDELSPOLITIEK

Europese Commissie

| 2.6.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 143/30 |
| --- | --- | --- | --- |

2.6.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 143/30

---

Bericht betreffende de antidumpingmaatregelen die van toepassing zijn op de invoer in de Unie van bepaalde „side-by-side”-koelkasten van oorsprong uit de Republiek Korea: adreswijziging van een onderneming waarop een individueel antidumpingrecht van toepassing is

2010/C 143/10

Bij Verordening (EG) nr. 1289/2006 van de Raad (1) („Verordening (EG) nr. 1289/2006”) is een definitief antidumpingrecht op bepaalde „side-by-side”-koelkasten van oorsprong uit de Republiek Korea ingesteld.

De in de Republiek Korea gevestigde onderneming Daewoo Electronics Corporation, waarvan de uitvoer van „side-by-side”-koelkasten naar de Unie onderworpen is aan een antidumpingrecht van 3,4 %, dat is ingesteld uit hoofde van artikel 1, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1289/2006, heeft de Commissie laten weten dat zij op 8 augustus 2008 haar adres gewijzigd heeft.

Volgens de onderneming is deze adreswijziging niet van invloed op het individuele recht dat op haar van toepassing was op haar vroegere adres:

| 686 Ahyeon-dong |
| --- |
| Mapo-gu |
| Seoul |
| SOUTH KOREA |

686 Ahyeon-dong

Mapo-gu

Seoul

SOUTH KOREA

De onderneming verschafte voldoende bewijsmateriaal om vast te stellen dat het adres gewijzigd is wegens een interne reorganisatie van de onderneming waardoor het hoofdkantoor van de onderneming moest verhuizen.

De Commissie heeft de verstrekte informatie onderzocht en is tot de conclusie gekomen dat deze adreswijziging de bevindingen van Verordening (EG) nr. 1289/2006 geenszins beïnvloedt. Daarom moet in artikel 1, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1289/2006:

| Daewoo Electronics Corporation |
| --- |
| 686 Ahyeon-dong |
| Mapo-gu |
| Seoul |
| SOUTH KOREA |

Daewoo Electronics Corporation

686 Ahyeon-dong

Mapo-gu

Seoul

SOUTH KOREA

gelezen worden als:

| Daewoo Electronics Corporation |
| --- |
| Narakeyum Jeodong Building 1 |
| Jeo-dong1(il)-ga |
| Jung-gu |
| Seoul |
| SOUTH KOREA |

Daewoo Electronics Corporation

Narakeyum Jeodong Building 1

Jeo-dong1(il)-ga

Jung-gu

Seoul

SOUTH KOREA

De aanvullende Taric-code A733 is van toepassing op:

| Daewoo Electronics Corporation |
| --- |
| Narakeyum Jeodong Building 1 |
| Jeo-dong1(il)-ga |
| Jung-gu |
| Seoul |
| SOUTH KOREA |

Daewoo Electronics Corporation

Narakeyum Jeodong Building 1

Jeo-dong1(il)-ga

Jung-gu

Seoul

SOUTH KOREA

---

(1)  PB L 236 van 31.8.2006, blz. 11.

---

PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID

Europese Commissie

| 2.6.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 143/32 |
| --- | --- | --- | --- |

2.6.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 143/32

---

Voorafgaande aanmelding van een concentratie

(Zaak COMP/M.5818 — Ericsson/LG Electronics/JV)

Voor een vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak

(Voor de EER relevante tekst)

2010/C 143/11

| 1. | Op 26 mei 2010 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat Telefonaktiebolaget LM Ericsson („Ericsson”, Zweden) en LG Electronics Inc. („LG Electronics”, Zuid-Korea) in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de concentratieverordening de gezamenlijke zeggenschap verkrijgen over LG-Nortel Co. Ltd. („LG-Nortel”, Zuid-Korea) door de verwerving van aandelen. |
| --- | --- |

1.

Op 26 mei 2010 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat Telefonaktiebolaget LM Ericsson („Ericsson”, Zweden) en LG Electronics Inc. („LG Electronics”, Zuid-Korea) in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de concentratieverordening de gezamenlijke zeggenschap verkrijgen over LG-Nortel Co. Ltd. („LG-Nortel”, Zuid-Korea) door de verwerving van aandelen.

| 2. | De bedrijfswerkzaamheden van de betrokken ondernemingen zijn:






  — | Ericsson: vervaardiging en verkoop van telecommunicatieapparatuur en aanverwante diensten aan mobiele en vaste netwerkoperatoren, |
| --- | --- | --- |

2.

De bedrijfswerkzaamheden van de betrokken ondernemingen zijn:

—

Ericsson: vervaardiging en verkoop van telecommunicatieapparatuur en aanverwante diensten aan mobiele en vaste netwerkoperatoren,

| — | LG Electronics: vervaardiging en verkoop van consumentenelektronica, huishoudapparaten, mobiele communicatieapparatuur en IT-producten, |
| --- | --- |

—

LG Electronics: vervaardiging en verkoop van consumentenelektronica, huishoudapparaten, mobiele communicatieapparatuur en IT-producten,

| — | LG-Nortel: vervaardiging en verkoop van producten en oplossingen voor telecommunicatienetwerken van operatoren en ondernemingen. |
| --- | --- |

—

LG-Nortel: vervaardiging en verkoop van producten en oplossingen voor telecommunicatienetwerken van operatoren en ondernemingen.

| 3. | Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde concentratie binnen het toepassingsgebied van de EG-concentratieverordening kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden. Er zij op gewezen dat deze zaak in aanmerking kan komen voor de vereenvoudigde procedure zoals uiteengezet in de mededeling van de Commissie betreffende een vereenvoudigde procedure voor de behandeling van bepaalde concentraties krachtens de EG-concentratieverordening (2). |
| --- | --- |

3.

Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde concentratie binnen het toepassingsgebied van de EG-concentratieverordening kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden. Er zij op gewezen dat deze zaak in aanmerking kan komen voor de vereenvoudigde procedure zoals uiteengezet in de mededeling van de Commissie betreffende een vereenvoudigde procedure voor de behandeling van bepaalde concentraties krachtens de EG-concentratieverordening (2).

| 4. | De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.
  Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na dagtekening van deze bekendmaking hebben bereikt. Zij kunnen per faxbericht (+32 22964301), per e-mail naar COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu of per post, onder vermelding van zaaknummer COMP/M.5818 — Ericsson/LG Electronics/JV, aan onderstaand adres worden toegezonden:





  Europese Commissie |
| --- | --- |
| Directoraat-generaal Concurrentie |
| Griffie voor concentraties |
| J-70 |
| 1049 Brussel |
| BELGIË |

4.

De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.

Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na dagtekening van deze bekendmaking hebben bereikt. Zij kunnen per faxbericht (+32 22964301), per e-mail naar COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu of per post, onder vermelding van zaaknummer COMP/M.5818 — Ericsson/LG Electronics/JV, aan onderstaand adres worden toegezonden:

Europese Commissie

Directoraat-generaal Concurrentie

Griffie voor concentraties

J-70

1049 Brussel

BELGIË

---

(1)  PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1 (de „EG-concentratieverordening”).

(2)  PB C 56 van 5.3.2005, blz. 32 („mededeling betreffende een vereenvoudigde procedure”).

---

| 2.6.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 143/33 |
| --- | --- | --- | --- |

2.6.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 143/33

---

Voorafgaande aanmelding van een concentratie

(Zaak COMP/M.5808 — JSA/Jacquet Metals/IMS)

(Voor de EER relevante tekst)

2010/C 143/12

| 1. | Op 26 mei 2010 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4, en na een verwijzing in het kader van artikel 4, lid 5, van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat JSA S.A („JSA”, België) in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de EG-concentratieverordening zeggenschap verkrijgt over IMS International Metal Service („IMS”, Frankrijk). |
| --- | --- |

1.

Op 26 mei 2010 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4, en na een verwijzing in het kader van artikel 4, lid 5, van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat JSA S.A („JSA”, België) in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de EG-concentratieverordening zeggenschap verkrijgt over IMS International Metal Service („IMS”, Frankrijk).

| 2. | De bedrijfswerkzaamheden van de betrokken ondernemingen zijn:






  — | JSA S.A: heeft de uitsluitende zeggenschap over Jacquet Metals, een onderneming die zich bezighoudt met de distributie van staalproducten, voornamelijk dikke staalplaten, zogenaamde „kwartoplaten” van roestvrij staal, |
| --- | --- | --- |

2.

De bedrijfswerkzaamheden van de betrokken ondernemingen zijn:

—

JSA S.A: heeft de uitsluitende zeggenschap over Jacquet Metals, een onderneming die zich bezighoudt met de distributie van staalproducten, voornamelijk dikke staalplaten, zogenaamde „kwartoplaten” van roestvrij staal,

| — | IMS: distributie van staalproducten. |
| --- | --- |

—

IMS: distributie van staalproducten.

| 3. | Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde transactie binnen het toepassingsgebied van de EG-concentratieverordening kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden. |
| --- | --- |

3.

Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde transactie binnen het toepassingsgebied van de EG-concentratieverordening kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden.

| 4. | De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.
  Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na dagtekening van deze bekendmaking hebben bereikt. Zij kunnen per faxbericht (+32 22964301), per e-mail naar COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu of per post, onder vermelding van zaaknummer COMP/M.5808 — JSA/Jacquet Metals/IMS, aan onderstaand adres worden toegezonden:





  Europese Commissie |
| --- | --- |
| Directoraat-generaal Concurrentie |
| Griffie voor concentraties |
| J-70 |
| 1049 Brussel |
| BELGIË |

4.

De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.

Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na dagtekening van deze bekendmaking hebben bereikt. Zij kunnen per faxbericht (+32 22964301), per e-mail naar COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu of per post, onder vermelding van zaaknummer COMP/M.5808 — JSA/Jacquet Metals/IMS, aan onderstaand adres worden toegezonden:

Europese Commissie

Directoraat-generaal Concurrentie

Griffie voor concentraties

J-70

1049 Brussel

BELGIË

---

(1)  PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1 (de „EG-concentratieverordening”).

---