# Il-Ġurnal Uffiċjali C 144/2010

| | ISSN 1725-5198
  doi:10.3000/17255198.C_2010.144.mlt |
| --- | --- |
| Il-Ġurnal Uffiċjali
  tal-Unjoni Ewropea | C 144 |
| | |
| Edizzjoni bil-Malti | Informazzjoni u Avviżi | Volum 533 ta' Ġunju 2010 |

ISSN 1725-5198

doi:10.3000/17255198.C_2010.144.mlt

Il-Ġurnal Uffiċjali

tal-Unjoni Ewropea

C 144

Edizzjoni bil-Malti

Informazzjoni u Avviżi

Volum 533 ta' Ġunju 2010

---

| Avviż Nru | Werrej | Paġna |
| --- | --- | --- |
| | I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet |
| | OPINJONIJIET |
| | Il-Kunsill |
| 2010/C 144/01 | Opinjoni tal-Kunsill dwar il-programm ta' stabbiltà aġġornat ta’ Malta, 2009-2012 | 1 |
| 2010/C 144/02 | Opinjoni tal-Kunsill dwar il-programm ta' stabbiltà aġġornat tal-Portugall, 2009-2013 | 6 |
| 2010/C 144/03 | Opinjoni tal-Kunsill dwar il-programm ta' Konverġenza aġġornat tar-Rumanija, 2009-2012 | 12 |
| 2010/C 144/04 | Opinjoni tal-Kunsill dwar il-programm ta' stabbiltà aġġornat tas-Slovakkja, 2009-2012 | 17 |
| 2010/C 144/05 | Opinjoni tal-Kunsill dwar il-programm ta' stabbiltà aġġornat tas-Slovenja, 2009-2013 | 22 |

Avviż Nru

Werrej

Paġna

I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

OPINJONIJIET

Il-Kunsill

2010/C 144/01

Opinjoni tal-Kunsill dwar il-programm ta' stabbiltà aġġornat ta’ Malta, 2009-2012

1

2010/C 144/02

Opinjoni tal-Kunsill dwar il-programm ta' stabbiltà aġġornat tal-Portugall, 2009-2013

6

2010/C 144/03

Opinjoni tal-Kunsill dwar il-programm ta' Konverġenza aġġornat tar-Rumanija, 2009-2012

12

2010/C 144/04

Opinjoni tal-Kunsill dwar il-programm ta' stabbiltà aġġornat tas-Slovakkja, 2009-2012

17

2010/C 144/05

Opinjoni tal-Kunsill dwar il-programm ta' stabbiltà aġġornat tas-Slovenja, 2009-2013

22

| | II   Informazzjoni |
| --- | --- |
| | INFORMAZZJONI MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA |
| | Il-Kummissjoni Ewropea |
| 2010/C 144/06 | Awtorizzazzjoni għal għajnuna mill-Istat skont l-Artikoli 107 u 108 tat-TFUE – Każijiet fejn il-Kummissjoni ma toġġezzjonax (
  1
  ) | 27 |

II   Informazzjoni

INFORMAZZJONI MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA

Il-Kummissjoni Ewropea

2010/C 144/06

Awtorizzazzjoni għal għajnuna mill-Istat skont l-Artikoli 107 u 108 tat-TFUE – Każijiet fejn il-Kummissjoni ma toġġezzjonax (
  1
  )

1

27

| | IV   Avviżi |
| --- | --- |
| | AVVIŻI MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA |
| | Il-Kummissjoni Ewropea |
| 2010/C 144/07 | Rata tal-kambju tal-euro | 30 |
| 2010/C 144/08 | Komunikazzjoni tal-Kummissjoni fil-qafas tal-implimentazzjoni tad-direttiva tal-Kummissjoni 2002/40/KE(Pubblikazzjoni ta’ titoli u referenzi ta’ standards armonizzati taħt id-direttiva)
   (
  1
  ) | 31 |
| | AVVIŻI MILL-ISTATI MEMBRI |
| 2010/C 144/09 | Komunikazzjoni mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 16(4) tar-Regolament (KE) Nru 1008/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar regoli komuni għall-operat ta' servizzi tal-ajru fil-Komunità – Obbligi ta’ servizz pubbliku fir-rigward ta' servizzi tal-ajru bi skeda (
  1
  ) | 32 |
| 2010/C 144/10 | Komunikazzjoni mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 16(4) tar-Regolament (KE) Nru 1008/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar regoli komuni għall-operat ta' servizzi tal-ajru fil-Komunità – Obbligi ta’ servizz pubbliku fir-rigward ta' servizzi tal-ajru bi skeda (
  1
  ) | 33 |
| 2010/C 144/11 | Komunikazzjoni mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 17(5) tar-Regolament (KE) Nru 1008/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar regoli komuni għall-operat ta' servizzi tal-ajru fil-Komunità – Stedina għall-offerti rigward l-operat ta’ servizzi tal-ajru bi skeda skont l-obbligi tas-servizz pubbliku (
  1
  ) | 34 |

IV   Avviżi

AVVIŻI MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA

Il-Kummissjoni Ewropea

2010/C 144/07

Rata tal-kambju tal-euro

30

2010/C 144/08

Komunikazzjoni tal-Kummissjoni fil-qafas tal-implimentazzjoni tad-direttiva tal-Kummissjoni 2002/40/KE(Pubblikazzjoni ta’ titoli u referenzi ta’ standards armonizzati taħt id-direttiva)
   (
  1
  )

(Pubblikazzjoni ta’ titoli u referenzi ta’ standards armonizzati taħt id-direttiva)

1

31

AVVIŻI MILL-ISTATI MEMBRI

2010/C 144/09

Komunikazzjoni mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 16(4) tar-Regolament (KE) Nru 1008/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar regoli komuni għall-operat ta' servizzi tal-ajru fil-Komunità – Obbligi ta’ servizz pubbliku fir-rigward ta' servizzi tal-ajru bi skeda (
  1
  )

1

32

2010/C 144/10

Komunikazzjoni mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 16(4) tar-Regolament (KE) Nru 1008/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar regoli komuni għall-operat ta' servizzi tal-ajru fil-Komunità – Obbligi ta’ servizz pubbliku fir-rigward ta' servizzi tal-ajru bi skeda (
  1
  )

1

33

2010/C 144/11

Komunikazzjoni mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 17(5) tar-Regolament (KE) Nru 1008/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar regoli komuni għall-operat ta' servizzi tal-ajru fil-Komunità – Stedina għall-offerti rigward l-operat ta’ servizzi tal-ajru bi skeda skont l-obbligi tas-servizz pubbliku (
  1
  )

1

34

| | V   Opinjonijiet |
| --- | --- |
| | PROĊEDURI AMMINISTRATTIVI |
| | Il-Kummissjoni Ewropea |
| 2010/C 144/12 | Sejħa għal proposti – EACEA/12/10 – Il-Programm Iż-Żgħażagħ fl-Azzjoni – Azzjoni 4.5 – Appoġġ għal attivitajiet ta’ informazzjoni għaż-żgħażagħ u għal dawk attivi fil-ħidma maż-żgħażagħ u l-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ | 35 |

V   Opinjonijiet

PROĊEDURI AMMINISTRATTIVI

Il-Kummissjoni Ewropea

2010/C 144/12

Sejħa għal proposti – EACEA/12/10 – Il-Programm Iż-Żgħażagħ fl-Azzjoni – Azzjoni 4.5 – Appoġġ għal attivitajiet ta’ informazzjoni għaż-żgħażagħ u għal dawk attivi fil-ħidma maż-żgħażagħ u l-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ

35

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Test b’relevanza għaż-ŻEE |

---

(1)   Test b’relevanza għaż-ŻEE

1

| MT | |
| --- | --- |

MT

---

I Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

OPINJONIJIET

Il-Kunsill

| 3.6.2010 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 144/1 |
| --- | --- | --- | --- |

3.6.2010

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 144/1

---

OPINJONI TAL-KUNSILL

dwar il-programm ta' stabbiltà aġġornat ta’ Malta, 2009-2012

2010/C 144/01

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta’ bagit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(3) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni,

Wara li kkonsulta mal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

TA DIN L-OPINJONI:

| (1) | Fis-26 ta’ April 2010 l-Kunsill eżamina l-programm aġġornat ta’ stabbiltà ta’ Malta, li jkopri l-perijodu bejn l-2009 u l-2012. |
| --- | --- |

(1)

Fis-26 ta’ April 2010 l-Kunsill eżamina l-programm aġġornat ta’ stabbiltà ta’ Malta, li jkopri l-perijodu bejn l-2009 u l-2012.

| (2) | Il-kriżi globali affettwat lill-Malta prinċipalment fejn jidħol il-kummerċ, b'impatt fuq is-settur finanzjarju li baqa' mrażżan. Fl-2009, l-attività ekonomika naqqset billi l-esportazzjonijiet, iżda wkoll l-investiment, naqsu sew, filwaqt li l-konsum privat hu stmat li kien relattivament stabbli skont l-istimi bis-saħħa taż-żamma tajba fl-impjiegi u l-miżuri ta' rkupru adottati konformi mal-Pjan Ewropew ta' Rilanċ Ekonomiku (PERE). It-tnaqqis qawwi konkomitanti fl-importazzjonijiet huwa stmat li wassal għal tnaqqis sinifikanti tal-iżbilanċ estern fl-2009.
  L-impatt tat-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku u ta' xi oġġetti mhux rikorrenti li jżidu l-infiq fl-2008 wassal għal twessigħ sinifikanti tal-iżbilanċ tal-gvern ġenerali fl-2008-2009 meta mqabbel mal-2007. Fuq dan l-isfond, u waqt li qies il-proporzjon ta' dejn għoli, il-Kunsill iddeċieda fis-7 ta' Lulju 2009 dwar l-eżistenza ta' żbilanċ eċċessiv f'Malta u, fis-16 ta' Frar 2010 adotta rakkomandazzjoni biex jikkoreġi din il-qagħda sal-2011. Barra li terġa' lura għal qagħda fiskali soda u ttejjeb is-sostenibbiltà fiskali fit-tul, waqt li tqis iż-żieda mistennija fl-infiq relatat mat-tixjiħ, Malta qed tiffaċċja l-isfida ta' tisħiħ tal-kompetittività biex tippermetti lill-ekonomija tirkupra aktar malajr wara xokkijiet esterni fil-ġejjieni. Dan ikun jeħtieġ, fuq naħa waħda, żieda fil-kapital uman, il-ftuħ tal-potenzjal kummerċjali, u sforzi kontinwi biex wieħed jersaq lejn attivitajiet b'valur miżjud ogħla, u fuq in-naħa l-oħra, il-promozzjoni ta' proċess effiċjenti tal-iffissar ta' pagi li jkun jippermetti rabta mill-qrib bejn is-salarji u l-iżviluppi fil-produttività. |
| --- | --- |

(2)

Il-kriżi globali affettwat lill-Malta prinċipalment fejn jidħol il-kummerċ, b'impatt fuq is-settur finanzjarju li baqa' mrażżan. Fl-2009, l-attività ekonomika naqqset billi l-esportazzjonijiet, iżda wkoll l-investiment, naqsu sew, filwaqt li l-konsum privat hu stmat li kien relattivament stabbli skont l-istimi bis-saħħa taż-żamma tajba fl-impjiegi u l-miżuri ta' rkupru adottati konformi mal-Pjan Ewropew ta' Rilanċ Ekonomiku (PERE). It-tnaqqis qawwi konkomitanti fl-importazzjonijiet huwa stmat li wassal għal tnaqqis sinifikanti tal-iżbilanċ estern fl-2009.

L-impatt tat-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku u ta' xi oġġetti mhux rikorrenti li jżidu l-infiq fl-2008 wassal għal twessigħ sinifikanti tal-iżbilanċ tal-gvern ġenerali fl-2008-2009 meta mqabbel mal-2007. Fuq dan l-isfond, u waqt li qies il-proporzjon ta' dejn għoli, il-Kunsill iddeċieda fis-7 ta' Lulju 2009 dwar l-eżistenza ta' żbilanċ eċċessiv f'Malta u, fis-16 ta' Frar 2010 adotta rakkomandazzjoni biex jikkoreġi din il-qagħda sal-2011. Barra li terġa' lura għal qagħda fiskali soda u ttejjeb is-sostenibbiltà fiskali fit-tul, waqt li tqis iż-żieda mistennija fl-infiq relatat mat-tixjiħ, Malta qed tiffaċċja l-isfida ta' tisħiħ tal-kompetittività biex tippermetti lill-ekonomija tirkupra aktar malajr wara xokkijiet esterni fil-ġejjieni. Dan ikun jeħtieġ, fuq naħa waħda, żieda fil-kapital uman, il-ftuħ tal-potenzjal kummerċjali, u sforzi kontinwi biex wieħed jersaq lejn attivitajiet b'valur miżjud ogħla, u fuq in-naħa l-oħra, il-promozzjoni ta' proċess effiċjenti tal-iffissar ta' pagi li jkun jippermetti rabta mill-qrib bejn is-salarji u l-iżviluppi fil-produttività.

| (3) | Għalkemm ħafna mid-deterjorament li ġie osservat fil-PDG attwali fil-kuntest tal-kriżi huwa ċikliku, il-livell ta' produzzjoni potenzjali ġie wkoll affettwat b'mod negattiv. Barra minn hekk, il-kriżi tista’ taffettwa wkoll it-tkabbir potenzjali fuq perijodu medju permezz ta' inqas investiment u possibbilment żieda fil-qgħad strutturali. Barra minn hekk, l-impatt tal-kriżi ekonomika jaggrava l-effetti negattivi tat-tixjiħ demografiku fuq il-produzzjoni potenzjali u s-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi. F’dan il-kuntest ser ikun essenzjali li jitħaffef il-pass tar-riformi strutturali bl-għan li jiġi sostnut it-tkabbir potenzjali. B'mod partikolari, għall-Malta huwa importanti li tidħol għal aktar riformi fl-oqsma tal-edukazzjoni u tal-kompetizzjoni. |
| --- | --- |

(3)

Għalkemm ħafna mid-deterjorament li ġie osservat fil-PDG attwali fil-kuntest tal-kriżi huwa ċikliku, il-livell ta' produzzjoni potenzjali ġie wkoll affettwat b'mod negattiv. Barra minn hekk, il-kriżi tista’ taffettwa wkoll it-tkabbir potenzjali fuq perijodu medju permezz ta' inqas investiment u possibbilment żieda fil-qgħad strutturali. Barra minn hekk, l-impatt tal-kriżi ekonomika jaggrava l-effetti negattivi tat-tixjiħ demografiku fuq il-produzzjoni potenzjali u s-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi. F’dan il-kuntest ser ikun essenzjali li jitħaffef il-pass tar-riformi strutturali bl-għan li jiġi sostnut it-tkabbir potenzjali. B'mod partikolari, għall-Malta huwa importanti li tidħol għal aktar riformi fl-oqsma tal-edukazzjoni u tal-kompetizzjoni.

| (4) | Ix-xenarju makroekonomiku li fuqu huwa msejjes il-programm jipprevedi li l-PDG reali għandu jerġa' lura għal tkabbir pożittiv fl-2010, għal 1,1 %, wara tnaqqis stmat ta' 2 % għall-2009, segwit minn irkupru ieħor, għal rata medja ta' 2,6 % fuq il-bqija tal-perijodu ta' programmar.
  Ivvalutat skont it-tagħrif attwali disponibbli (2), dan ix-xenarju jidher li huwa bbażat fuq suppożizzjonijiet ta’ tkabbir plawsibbli reali tal-PDG għall-2010 u fuq suppożizzjonijiet favorevoli minn hemm 'l quddiem. Barra dan, fir-rigward tal-kompożizzjoni tat-tkabbir, iż-żieda mbassra fid-domanda lokali tidher li qiegħda fuq in-naħa l-għolja matul il-perijodu ta' programmar. Il-previżjonijiet tal-programm għall-inflazzjoni jidhru wkoll li huma baxxi. |
| --- | --- |

(4)

Ix-xenarju makroekonomiku li fuqu huwa msejjes il-programm jipprevedi li l-PDG reali għandu jerġa' lura għal tkabbir pożittiv fl-2010, għal 1,1 %, wara tnaqqis stmat ta' 2 % għall-2009, segwit minn irkupru ieħor, għal rata medja ta' 2,6 % fuq il-bqija tal-perijodu ta' programmar.

Ivvalutat skont it-tagħrif attwali disponibbli (2), dan ix-xenarju jidher li huwa bbażat fuq suppożizzjonijiet ta’ tkabbir plawsibbli reali tal-PDG għall-2010 u fuq suppożizzjonijiet favorevoli minn hemm 'l quddiem. Barra dan, fir-rigward tal-kompożizzjoni tat-tkabbir, iż-żieda mbassra fid-domanda lokali tidher li qiegħda fuq in-naħa l-għolja matul il-perijodu ta' programmar. Il-previżjonijiet tal-programm għall-inflazzjoni jidhru wkoll li huma baxxi.

| (5) | Skont il-programm, l-istima tal-iżbilanċ tal-gvern ġenerali għall-2009 hija ta' 3,8 % tal-PDG. It-titjib meta mqabbel mal-2008, meta l-iżbilanċ laħaq l-4,7 % tal-PDG, għandu jidher kontra l-isfond ta' xi oġġetti mhux rikorrenti li jżidu l-infiq li saru f'dik is-sena. L-iżbilanċ nominali li jeskludi dawn l-oġġetti twessa' fl-2009 minħabba fl-impatt tal-kriżi b'mod partikolari fuq dħul minn taxxi indiretti. Il-miżuri ta' rkupru adottati f'konformità mal-Pjan Ewropew ta' Rilanċ Ekonomiku (PERE) li ammontaw għal madwar 0,7 % tal-PDG kienu, skont l-awtoritajiet, ikkumpensati sew minn miżuri kompensatorji. Skont il-programm, il-politika fiskali hija ppjanata li tkun fil-biċċa l-kbira newtrali fl-2010 qabel ma ssir restrittiva fl-2011, f'konformità mal-istrateġija ta' ħruġ appoġġata mill-Kunsill, u bl-għan li tikkoreġi l-iżbilanċ eċċessiv sal-2011. Għall-2012, kontra l-isfond ta' rata ta' tkabbir meqjusa għolja, il-proporzjon ta' żbilanċ huwa ppjanat li jistabbilizza fil-biċċa l-kbira, waqt li jindika qagħda fiskali espansiva. |
| --- | --- |

(5)

Skont il-programm, l-istima tal-iżbilanċ tal-gvern ġenerali għall-2009 hija ta' 3,8 % tal-PDG. It-titjib meta mqabbel mal-2008, meta l-iżbilanċ laħaq l-4,7 % tal-PDG, għandu jidher kontra l-isfond ta' xi oġġetti mhux rikorrenti li jżidu l-infiq li saru f'dik is-sena. L-iżbilanċ nominali li jeskludi dawn l-oġġetti twessa' fl-2009 minħabba fl-impatt tal-kriżi b'mod partikolari fuq dħul minn taxxi indiretti. Il-miżuri ta' rkupru adottati f'konformità mal-Pjan Ewropew ta' Rilanċ Ekonomiku (PERE) li ammontaw għal madwar 0,7 % tal-PDG kienu, skont l-awtoritajiet, ikkumpensati sew minn miżuri kompensatorji. Skont il-programm, il-politika fiskali hija ppjanata li tkun fil-biċċa l-kbira newtrali fl-2010 qabel ma ssir restrittiva fl-2011, f'konformità mal-istrateġija ta' ħruġ appoġġata mill-Kunsill, u bl-għan li tikkoreġi l-iżbilanċ eċċessiv sal-2011. Għall-2012, kontra l-isfond ta' rata ta' tkabbir meqjusa għolja, il-proporzjon ta' żbilanċ huwa ppjanat li jistabbilizza fil-biċċa l-kbira, waqt li jindika qagħda fiskali espansiva.

| (6) | Il-proporzjon tal-iżbilanċ fl-2010 li huwa ta' 3,9 % tal-PDG, huwa mmirat li jistabbilizza fil-biċċa l-kbira meta mqabbel mal-2009. L-istess evoluzzjoni hija ppjanata għall-iżbilanċ primarju, li huwa mmirat għal 0,6 % tal-PDG. Meta titqies b'valur nominali, il-mira ta' żbilanċ tal-2010 hija konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7) tas-16 ta' Frar 2010. Il-miżuri fil-baġit għall-2010 għandhom impatt ġenerali newtrali fuq il-qagħda baġitarja u huma magħmula minn aktar miżuri ta' rkupru biex jgħinu fl-appoġġ tal-ekonomija, fuq naħa waħda, u minn miżuri ta' konsolidazzjoni, fuq in-naħa l-oħra.
  Id-dħul huwa bbaġitjat li jiżdied b'2,4 pps. tal-PDG fl-2010, misjuq minn, f'ordni ta' importanza dejjem tiżdied, (i) miżuri ta' diskrezzjoni li jżidu t-taxxi u infurzar imtejjeb ta' taxxi, (ii) żieda preżunta fit-taxxa u (iii) żieda fi dħul “ieħor” sostnuta minn żieda fil-fondi strutturali tal-UE. L-infiq huwa mbassar li jiżdied bi 2,5 pps. tal-PDG essenzjalment minħabba investiment ogħla u ż-żieda f' infiq “ieħor”. L-ispiża tal-miżuri ta' rkupru addizzjonali hija parzjalment bilanċjata minn nuqqas fil-kont tas-salarji tas-settur pubbliku bħala sehem mill-PDG, prinċipalment bis-saħħa ta' effett bażi favorevoli (xi nfiq mhux rikorrenti fl-2009) iżda li tirrifletti wkoll politika ta' restrizzjonijiet ta' ingaġġ. Il-bilanċ strutturali, jiġifieri l-bilanċ aġġustat ċiċlikament nett b'miżuri ta' darba u b'miżuri temporanji oħra, ikkalkulat skont metodoloġija li dwarha kulħadd jaqbel, huwa mbassar skont il-programm li ser imur għall-agħar b' 0,25 % pp. tal-PDG fl-2010, li jindika qagħda fiskali fil-biċċa l-kbira newtrali. |
| --- | --- |

(6)

Il-proporzjon tal-iżbilanċ fl-2010 li huwa ta' 3,9 % tal-PDG, huwa mmirat li jistabbilizza fil-biċċa l-kbira meta mqabbel mal-2009. L-istess evoluzzjoni hija ppjanata għall-iżbilanċ primarju, li huwa mmirat għal 0,6 % tal-PDG. Meta titqies b'valur nominali, il-mira ta' żbilanċ tal-2010 hija konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7) tas-16 ta' Frar 2010. Il-miżuri fil-baġit għall-2010 għandhom impatt ġenerali newtrali fuq il-qagħda baġitarja u huma magħmula minn aktar miżuri ta' rkupru biex jgħinu fl-appoġġ tal-ekonomija, fuq naħa waħda, u minn miżuri ta' konsolidazzjoni, fuq in-naħa l-oħra.

Id-dħul huwa bbaġitjat li jiżdied b'2,4 pps. tal-PDG fl-2010, misjuq minn, f'ordni ta' importanza dejjem tiżdied, (i) miżuri ta' diskrezzjoni li jżidu t-taxxi u infurzar imtejjeb ta' taxxi, (ii) żieda preżunta fit-taxxa u (iii) żieda fi dħul “ieħor” sostnuta minn żieda fil-fondi strutturali tal-UE. L-infiq huwa mbassar li jiżdied bi 2,5 pps. tal-PDG essenzjalment minħabba investiment ogħla u ż-żieda f' infiq “ieħor”. L-ispiża tal-miżuri ta' rkupru addizzjonali hija parzjalment bilanċjata minn nuqqas fil-kont tas-salarji tas-settur pubbliku bħala sehem mill-PDG, prinċipalment bis-saħħa ta' effett bażi favorevoli (xi nfiq mhux rikorrenti fl-2009) iżda li tirrifletti wkoll politika ta' restrizzjonijiet ta' ingaġġ. Il-bilanċ strutturali, jiġifieri l-bilanċ aġġustat ċiċlikament nett b'miżuri ta' darba u b'miżuri temporanji oħra, ikkalkulat skont metodoloġija li dwarha kulħadd jaqbel, huwa mbassar skont il-programm li ser imur għall-agħar b' 0,25 % pp. tal-PDG fl-2010, li jindika qagħda fiskali fil-biċċa l-kbira newtrali.

| (7) | L-għan ewlieni tal-istrateġija baġitarja tal-programm fil-perijodu l-medju huwa li jnaqqas l-iżbilanċ 'l isfel minn 3 % tal-PDG sal-2011, l-iskadenza għall-korrezzjoni tal-iżbilanċ eċċessiv stipulata mil-Kunsill, u l-istabbilizzazzjoni ġenerali tal-proporzjon tal-iżbilanċ fl-2012. F'termini strutturali, il-qagħda baġitarja għandha tittejjeb b'0,75 % pp. tal-PDG fl-2011 iżda għandha terġa' tmur għall-agħar b'0,5 % pp.fl-2012, għalhekk titbiegħed aktar mill-għan ta' Malta fil-perijodu l-medju (MTO) għall-qagħda baġitarja. L-MTO ta' Malta huwa qagħda baġitarja bbilanċjata f'termini strutturali, li minħabba l-previżjonijiet u l-livell ta' dejn l-aktar reċenti, jirrifletti l-għanijiet tal-Patt. Il-programm ma jipprevedix li l-MTO jinkiseb fil-perijodu tal-programm. It-tnaqqis tal-iżbilanċ nominali fl-2011 huwa ppjanat li jinkiseb permezz ta' qtugħ fil-proporzjon tal-infiq li għandu jpatti sew għal waqgħa mbassra fil-proporzjon tad-dħul, filwaqt li l-qagħda li tqarreb lejn l-stabbilizzazzjoni fl-2012 hija r-riżultat ta' tnaqqis ieħor fiż-żewġ proporzjonijiet. Dawn l-iżviluppi mhumiex sostnuti biżżejjed b'miżuri konkreti, għalkemm l-irtirar ta' miżuri ta' rkupru temporanji wara l-2010 u l-politika kontinwa li tirrestrinġi l-ingaġġar fis-settur pubbliku huma mistennija li jkomplu jikkontribwixxu għat-trażżin fl-infiq. It-tkabbir tal-infiq annwali għandu mnejn jimmodera għal 1,8 % fl-2011 u għal 2,7 % fl-2012, minn 9,3 % fl-2010.
  Bħala sehem mill-PDG, il-kumpens tal-impjegati, il-konsum intermedju, l-investiment pubbliku u infiq “ieħor” kollha jikkontribwixxu għat-tnaqqis ġenerali fl-infiq bejn l-2010 u l-2012, filwaqt li t-trasferimenti soċjali jibqgħu stabbli u jirriflettu dinamiċi ta' bażi qawwija b'mod speċjali fir-rigward tal-pensjonijiet. Fuq in-naħa tad-dħul, wara ż-żieda preżunta fit-taxxa fil-programm fl-2010, it-taxxi indiretti huma mbassra li jinżlu bħala sehem mill-PDG kemm fl-2011 kif ukoll fl-2012, filwaqt li t-taxxi diretti jkomplu jiżdiedu fl-2011 u jistabbilizzaw fl-2012. |
| --- | --- |

(7)

L-għan ewlieni tal-istrateġija baġitarja tal-programm fil-perijodu l-medju huwa li jnaqqas l-iżbilanċ 'l isfel minn 3 % tal-PDG sal-2011, l-iskadenza għall-korrezzjoni tal-iżbilanċ eċċessiv stipulata mil-Kunsill, u l-istabbilizzazzjoni ġenerali tal-proporzjon tal-iżbilanċ fl-2012. F'termini strutturali, il-qagħda baġitarja għandha tittejjeb b'0,75 % pp. tal-PDG fl-2011 iżda għandha terġa' tmur għall-agħar b'0,5 % pp.fl-2012, għalhekk titbiegħed aktar mill-għan ta' Malta fil-perijodu l-medju (MTO) għall-qagħda baġitarja. L-MTO ta' Malta huwa qagħda baġitarja bbilanċjata f'termini strutturali, li minħabba l-previżjonijiet u l-livell ta' dejn l-aktar reċenti, jirrifletti l-għanijiet tal-Patt. Il-programm ma jipprevedix li l-MTO jinkiseb fil-perijodu tal-programm. It-tnaqqis tal-iżbilanċ nominali fl-2011 huwa ppjanat li jinkiseb permezz ta' qtugħ fil-proporzjon tal-infiq li għandu jpatti sew għal waqgħa mbassra fil-proporzjon tad-dħul, filwaqt li l-qagħda li tqarreb lejn l-stabbilizzazzjoni fl-2012 hija r-riżultat ta' tnaqqis ieħor fiż-żewġ proporzjonijiet. Dawn l-iżviluppi mhumiex sostnuti biżżejjed b'miżuri konkreti, għalkemm l-irtirar ta' miżuri ta' rkupru temporanji wara l-2010 u l-politika kontinwa li tirrestrinġi l-ingaġġar fis-settur pubbliku huma mistennija li jkomplu jikkontribwixxu għat-trażżin fl-infiq. It-tkabbir tal-infiq annwali għandu mnejn jimmodera għal 1,8 % fl-2011 u għal 2,7 % fl-2012, minn 9,3 % fl-2010.

Bħala sehem mill-PDG, il-kumpens tal-impjegati, il-konsum intermedju, l-investiment pubbliku u infiq “ieħor” kollha jikkontribwixxu għat-tnaqqis ġenerali fl-infiq bejn l-2010 u l-2012, filwaqt li t-trasferimenti soċjali jibqgħu stabbli u jirriflettu dinamiċi ta' bażi qawwija b'mod speċjali fir-rigward tal-pensjonijiet. Fuq in-naħa tad-dħul, wara ż-żieda preżunta fit-taxxa fil-programm fl-2010, it-taxxi indiretti huma mbassra li jinżlu bħala sehem mill-PDG kemm fl-2011 kif ukoll fl-2012, filwaqt li t-taxxi diretti jkomplu jiżdiedu fl-2011 u jistabbilizzaw fl-2012.

| (8) | Ir-riżultati baġitarji jistgħu jkunu agħar minn dawk imbassra fil-programm tul il-perijodu kollu tal-programm. B'mod partikolari, ix-xenarju makroekonomiku li fuqu huma bbażati l-previżjonijiet baġitarji jidher favorevoli, speċjalment wara l-2010. Il-kontribut mistenni miż-żieda fit-taxxa u mill-konformità mtejba tat-taxxa għaż-żieda bbaġittjata fil-proporzjon tat-taxxa fl-2010 jidher ottimist u jirrappreżenta riskju għall-previżjonijiet tat-taxxa matul il-perijodu tal-programm. Flimkien ma' dan, l-eċċess fl-infiq ma jistax jiġi eskluż minħabba eventwalitajiet reċenti ta' laxkar, l-iskala tat-tnaqqis previst fl-infiq u n-nuqqas ta' tagħrif dwar miżuri konkreti li jsostnu l-qtugħ immirat fil-proporzjon tal-infiq matul il-perijodu tal-programm. Ta' min jinnota li, għall-2010, il-programm jgħid li “għandha ssir sorveljanza mill-qrib ta' żviluppi emerġenti fil-komponenti tad-dħul u tal-infiq u għandhom jiġu adottati miżuri addizzjonali skont il-ħtieġa”. |
| --- | --- |

(8)

Ir-riżultati baġitarji jistgħu jkunu agħar minn dawk imbassra fil-programm tul il-perijodu kollu tal-programm. B'mod partikolari, ix-xenarju makroekonomiku li fuqu huma bbażati l-previżjonijiet baġitarji jidher favorevoli, speċjalment wara l-2010. Il-kontribut mistenni miż-żieda fit-taxxa u mill-konformità mtejba tat-taxxa għaż-żieda bbaġittjata fil-proporzjon tat-taxxa fl-2010 jidher ottimist u jirrappreżenta riskju għall-previżjonijiet tat-taxxa matul il-perijodu tal-programm. Flimkien ma' dan, l-eċċess fl-infiq ma jistax jiġi eskluż minħabba eventwalitajiet reċenti ta' laxkar, l-iskala tat-tnaqqis previst fl-infiq u n-nuqqas ta' tagħrif dwar miżuri konkreti li jsostnu l-qtugħ immirat fil-proporzjon tal-infiq matul il-perijodu tal-programm. Ta' min jinnota li, għall-2010, il-programm jgħid li “għandha ssir sorveljanza mill-qrib ta' żviluppi emerġenti fil-komponenti tad-dħul u tal-infiq u għandhom jiġu adottati miżuri addizzjonali skont il-ħtieġa”.

| (9) | Il-proporzjon tad-dejn huwa mbassar li jibqa' 'l fuq mil-valur ta' referenza tat-Trattat matul il-perijodu tal-programm. Il-programm jistima d-dejn gross tal-gvern għal 66,8 % tal-PDG fl-2009, li tela' minn livell taħt l-64 % fl-2008. It-tnaqqis fil-PDG reali flimkien ma żbilanċ ewlieni modest ikkontribwixxew għal żieda fil-proporzjon ta' dejn. Il-proporzjon ta' dejn huwa mbassar li jkompli jiżdied fl-2010, bi kważi 2 pp., qabel ma jonqos għal madwar 67 % tal-PDG fl-2012, misjuq mir-rati ta' tkabbir ekonomiċi favorevoli u mir-ritorn ippjanat lejn bilamċ pożittiv ewlieni żgħir fl-aħħar snin tal-programm. Fid-dawl tar-riskji negattivi għall-miri baġitarji, l-evoluzzjoni tal-proporzjon tad-dejn tista' x’aktarx tkun anqas favorevoli minn dik prevista fil-programm. |
| --- | --- |

(9)

Il-proporzjon tad-dejn huwa mbassar li jibqa' 'l fuq mil-valur ta' referenza tat-Trattat matul il-perijodu tal-programm. Il-programm jistima d-dejn gross tal-gvern għal 66,8 % tal-PDG fl-2009, li tela' minn livell taħt l-64 % fl-2008. It-tnaqqis fil-PDG reali flimkien ma żbilanċ ewlieni modest ikkontribwixxew għal żieda fil-proporzjon ta' dejn. Il-proporzjon ta' dejn huwa mbassar li jkompli jiżdied fl-2010, bi kważi 2 pp., qabel ma jonqos għal madwar 67 % tal-PDG fl-2012, misjuq mir-rati ta' tkabbir ekonomiċi favorevoli u mir-ritorn ippjanat lejn bilamċ pożittiv ewlieni żgħir fl-aħħar snin tal-programm. Fid-dawl tar-riskji negattivi għall-miri baġitarji, l-evoluzzjoni tal-proporzjon tad-dejn tista' x’aktarx tkun anqas favorevoli minn dik prevista fil-programm.

| (10) | Il-previżjonijiet tad-dejn fuq perijodu medju sal-2020 li jassumu li r-rati tat-tkabbir tal-PDG jirkupraw gradwalment għall-valuri previsti qabel il-kriżi, li l-proporzjonijiet tat-taxxa ser jitreġġgħu lura għal-livelli ta' qabel il-kriżi u li jinkludu l-infiq relatat mat-tixjiħ, juru li l-istrateġija baġitarja stipulata fil-programm għall-perijodu sal-2012, meqjusa b'valur nominali u mingħajr aktar tibdil fil-politika, ma tkunx biżżejjed biex tistabbilzza l-proporzjon tad-dejn sal-2020. |
| --- | --- |

(10)

Il-previżjonijiet tad-dejn fuq perijodu medju sal-2020 li jassumu li r-rati tat-tkabbir tal-PDG jirkupraw gradwalment għall-valuri previsti qabel il-kriżi, li l-proporzjonijiet tat-taxxa ser jitreġġgħu lura għal-livelli ta' qabel il-kriżi u li jinkludu l-infiq relatat mat-tixjiħ, juru li l-istrateġija baġitarja stipulata fil-programm għall-perijodu sal-2012, meqjusa b'valur nominali u mingħajr aktar tibdil fil-politika, ma tkunx biżżejjed biex tistabbilzza l-proporzjon tad-dejn sal-2020.

| (11) | L-impatt baġitarju fit-tul tat-tixjiħ f'Malta huwa ogħla b'mod sinifikanti mill-medja tal-UE. Il-pożizzjoni baġitarja fl-2009 kif stmata fil-programm, tkompli tkabbar l-impatt baġitarju ta’ popolazzjoni li qed tixjieħ minħabba l-lakuna li hemm fis-sostenibbiltà. L-iżgurar ta' bilanċi pożittivi primarji għolja tul perijodu medju flimkien mal-implimentazzjoni ta' miżuri ta' riforma li jrażżnu ż-żieda prevista fl-infiq b'rabta mat-tixjiħ għandhom jgħinu biex inaqqsu r-riskji għas-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi li kienu vvalutati bħala għoljin fir-Rapport dwar is-Sostenibbiltà tal-2009 tal-Kummissjoni (3). |
| --- | --- |

(11)

L-impatt baġitarju fit-tul tat-tixjiħ f'Malta huwa ogħla b'mod sinifikanti mill-medja tal-UE. Il-pożizzjoni baġitarja fl-2009 kif stmata fil-programm, tkompli tkabbar l-impatt baġitarju ta’ popolazzjoni li qed tixjieħ minħabba l-lakuna li hemm fis-sostenibbiltà. L-iżgurar ta' bilanċi pożittivi primarji għolja tul perijodu medju flimkien mal-implimentazzjoni ta' miżuri ta' riforma li jrażżnu ż-żieda prevista fl-infiq b'rabta mat-tixjiħ għandhom jgħinu biex inaqqsu r-riskji għas-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi li kienu vvalutati bħala għoljin fir-Rapport dwar is-Sostenibbiltà tal-2009 tal-Kummissjoni (3).

| (12) | L-eċċessi fl-infiq irreġistrati mill-2008, b'mod partikolari fl-oqsma tal-kumpens tal-impjegati u l-kura għas-saħħa, huma relatati ma' xi wħud minn nuqqasijiet fil-qafas fiskali ta' Malta. Dawn jinkludu n-nuqqas ta' limiti ta' nfiq li jorbtu; nuqqasijiet fid-dixxiplina tal-esekuzzjoni tal-baġit; l-assenza ta' istituzzjoni indipendenti involuta fil-proċess baġitarju; u integrazzjoni limitata tal-istrateġija għall-perijodu medju fil-formulazzjoni tal-baġit. Il-programm jirrikonoxxi l-importanza ta' governanza fiskali b'saħħitha biex jiżgura l-kisba ta' finanzi pubbliċi sodi u sostenibbli u jirrapporta li l-gvern qed ifittex b'mod attiv, mezzi biex itejjeb il-qafas istituzzjonali fiskali. It-titjib introdott sa issa huwa relattivament limitat fl-ambitu. Jikkonċerna l-amministrazzjoni tad-dispożizzjoni tas-servizzi pubbliċi u l-metodi ta' immaniġġjar fl-amministrazzjoni pubblika. Huwa ppjanat ukoll li tiġi introdotta sistema ta' kontabilità ġdida għall-Gvern. |
| --- | --- |

(12)

L-eċċessi fl-infiq irreġistrati mill-2008, b'mod partikolari fl-oqsma tal-kumpens tal-impjegati u l-kura għas-saħħa, huma relatati ma' xi wħud minn nuqqasijiet fil-qafas fiskali ta' Malta. Dawn jinkludu n-nuqqas ta' limiti ta' nfiq li jorbtu; nuqqasijiet fid-dixxiplina tal-esekuzzjoni tal-baġit; l-assenza ta' istituzzjoni indipendenti involuta fil-proċess baġitarju; u integrazzjoni limitata tal-istrateġija għall-perijodu medju fil-formulazzjoni tal-baġit. Il-programm jirrikonoxxi l-importanza ta' governanza fiskali b'saħħitha biex jiżgura l-kisba ta' finanzi pubbliċi sodi u sostenibbli u jirrapporta li l-gvern qed ifittex b'mod attiv, mezzi biex itejjeb il-qafas istituzzjonali fiskali. It-titjib introdott sa issa huwa relattivament limitat fl-ambitu. Jikkonċerna l-amministrazzjoni tad-dispożizzjoni tas-servizzi pubbliċi u l-metodi ta' immaniġġjar fl-amministrazzjoni pubblika. Huwa ppjanat ukoll li tiġi introdotta sistema ta' kontabilità ġdida għall-Gvern.

| (13) | Jidher li hemm il-wisgħa għat-titjib fl-effiċjenza tal-infiq pubbliku f'Malta, b'mod partikolari fil-qasam tal-edukazzjoni, is-saħħa, l-infrastruttura pubblika u s-servizzi ġenerali. Iż-żieda fl-effiċjenza tal-infiq issir partikolarment importanti meta wieħed ikun qed jipprova jrażżan it-tkabbir fl-infiq mingħajr ma jikkomprometti l-livell tas-servizzi provduti. Is-suċċess fl-isforz biex jitrażżan it-tkabbir tal-infiq waqt li tiżdied l-effiċjenza tiegħu jippermetti l-allokazzjoni tar-riżorsi mill-ġdid lejn kategoriji ta' infiq li jtejbu t-tkabbir waqt li jżid l-effettività tal-istrument tal-politika fiskali biex din tirrispondi għaċ-ċirkostanzi makroekonomiċi li qed jinbidlu. Il-qtugħ fl-infiq previst fil-programm, b'mod partikolari fil-qasam tal-kumpens tal-impjegati u tal-konsum intermedju, huwa ġeneralment maħsub biex jirrazjonalizza l-infiq mingħajr ma jaffettwa l-livell u l-kwalità tas-servizzi provduti, iżda dan ser ikun ta' sfida biex jinkiseb. Fid-dawl tal-esperjenza reċenti li kumpaniji li jkunu qed jiffaċċjaw problemi ta' likwidità jafu jittardjaw il-ħlas tat-taxxa dovuta, il-konformità fiskali u l-infurzar tat-taxxi għandhom jittejbu. Il-programm jikkonferma l-impenn tal-gvern biex iżid l-isforżi fil-ġlieda kontra l-evażjoni tat-taxxa u l-abbuż fit-talbiet tat-trasferimenti soċjali. |
| --- | --- |

(13)

Jidher li hemm il-wisgħa għat-titjib fl-effiċjenza tal-infiq pubbliku f'Malta, b'mod partikolari fil-qasam tal-edukazzjoni, is-saħħa, l-infrastruttura pubblika u s-servizzi ġenerali. Iż-żieda fl-effiċjenza tal-infiq issir partikolarment importanti meta wieħed ikun qed jipprova jrażżan it-tkabbir fl-infiq mingħajr ma jikkomprometti l-livell tas-servizzi provduti. Is-suċċess fl-isforz biex jitrażżan it-tkabbir tal-infiq waqt li tiżdied l-effiċjenza tiegħu jippermetti l-allokazzjoni tar-riżorsi mill-ġdid lejn kategoriji ta' infiq li jtejbu t-tkabbir waqt li jżid l-effettività tal-istrument tal-politika fiskali biex din tirrispondi għaċ-ċirkostanzi makroekonomiċi li qed jinbidlu. Il-qtugħ fl-infiq previst fil-programm, b'mod partikolari fil-qasam tal-kumpens tal-impjegati u tal-konsum intermedju, huwa ġeneralment maħsub biex jirrazjonalizza l-infiq mingħajr ma jaffettwa l-livell u l-kwalità tas-servizzi provduti, iżda dan ser ikun ta' sfida biex jinkiseb. Fid-dawl tal-esperjenza reċenti li kumpaniji li jkunu qed jiffaċċjaw problemi ta' likwidità jafu jittardjaw il-ħlas tat-taxxa dovuta, il-konformità fiskali u l-infurzar tat-taxxi għandhom jittejbu. Il-programm jikkonferma l-impenn tal-gvern biex iżid l-isforżi fil-ġlieda kontra l-evażjoni tat-taxxa u l-abbuż fit-talbiet tat-trasferimenti soċjali.

| (14) | Kollox ma' kollox, l-istrateġija baġitarja għall-2010 stipulata fil-programm hija ġeneralment konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7). Madankollu, fl-2011, waqt li jitqiesu r-riskji tal-miri ta' żbilanċ, l-istrateġija baġitarja tista' ma tkunx konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill. B'mod partikolari, waqt li t-titjib strutturali ppjanat jammonta għal 0,75 pp. tal-PDG rakkomandati, il-pjanijiet ta' konsolidazzjoni għall-2011 għandhom ikunu sostnuti minn miżuri konkreti waqt li l-awtoritajiet għandhom ikunu lesti li jadottaw aktar mizuri ta' konsolidazzjoni fil-każ li jimmaterjalizzaw riskji minn tkabbir tal-PDG u żviluppi ta' dħul inqas favorevoli u riskji minħabba laxkar eventwali fuq in-naħa tal-infiq. Sakemm dawn ir-riskji huma indirizzati b'mod adegwat u l-pjanijiet ta' konsolidazzjoni implimentati bis-sħiħ, l-istrateġija baġitarja tidher biżżejjed biex tnaqqas il-proporzjon ta' dejn tal-gvern fl-2011-2012, ġeneralment konformi mar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill.
  Għall-aħħar sena 2012, il-programm jipprevedi tbegħid mill-MTO aktar milli progress gradwali lejn il-kisba tiegħu, li mhux konformi mar-rekwiżiti tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir. Għandu jkun garantit ritmu ta' konsolidazzjoni aktar ambizzjuż milli mbassar fil-programm fid-dawl tar-riskji għolja għas-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzji pubbliċi, waqt li miżuri għat-tisħiħ tas-sorveljanza tal-finanzi pubbliċi kull sena kif ukoll tal-qafas baġitarju fil-perijodu medju jisgħu jgħinu biex irażżnu r-riskji għall-miri ta' żbilanċ imsemmija hawn fuq. |
| --- | --- |

(14)

Kollox ma' kollox, l-istrateġija baġitarja għall-2010 stipulata fil-programm hija ġeneralment konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7). Madankollu, fl-2011, waqt li jitqiesu r-riskji tal-miri ta' żbilanċ, l-istrateġija baġitarja tista' ma tkunx konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill. B'mod partikolari, waqt li t-titjib strutturali ppjanat jammonta għal 0,75 pp. tal-PDG rakkomandati, il-pjanijiet ta' konsolidazzjoni għall-2011 għandhom ikunu sostnuti minn miżuri konkreti waqt li l-awtoritajiet għandhom ikunu lesti li jadottaw aktar mizuri ta' konsolidazzjoni fil-każ li jimmaterjalizzaw riskji minn tkabbir tal-PDG u żviluppi ta' dħul inqas favorevoli u riskji minħabba laxkar eventwali fuq in-naħa tal-infiq. Sakemm dawn ir-riskji huma indirizzati b'mod adegwat u l-pjanijiet ta' konsolidazzjoni implimentati bis-sħiħ, l-istrateġija baġitarja tidher biżżejjed biex tnaqqas il-proporzjon ta' dejn tal-gvern fl-2011-2012, ġeneralment konformi mar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill.

Għall-aħħar sena 2012, il-programm jipprevedi tbegħid mill-MTO aktar milli progress gradwali lejn il-kisba tiegħu, li mhux konformi mar-rekwiżiti tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir. Għandu jkun garantit ritmu ta' konsolidazzjoni aktar ambizzjuż milli mbassar fil-programm fid-dawl tar-riskji għolja għas-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzji pubbliċi, waqt li miżuri għat-tisħiħ tas-sorveljanza tal-finanzi pubbliċi kull sena kif ukoll tal-qafas baġitarju fil-perijodu medju jisgħu jgħinu biex irażżnu r-riskji għall-miri ta' żbilanċ imsemmija hawn fuq.

| (15) | Fir-rigward tar-rekwiżiti tad-data speċifikati fil-kodiċi tal-imġiba għal programmi ta’ stabbiltà u konverġenza, il-programm jipprovdi d-data meħtieġa kollha u l-parti l-kbira ta’ dik mhux obbligatorja (4). Fir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 126(7) tas-16 ta' Frar 2010 bl-għan li tinġieb fi tmiemha l-qagħda ta' żbilanċ eċċessiv, il-Kunsill stieden ukoll lill-Malta biex tirrapporta dwar il-progress li jkun sar fl-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill f'kapitolu separat fl-aġġornamenti tal-programmi ta' stabbiltà. Malta kkonformat parzjalment ma' din ir-rakkomandazzjoni. B'mod partikolari, il-miżuri ġenerali wara l-pp. tal-konsolidazzjoni baġitarja tal-PDG meħtieġa biex jikkoreġu l-iżbilanċ eċċessiv sal-2011 mhumiex spjegati fid-dettall. |
| --- | --- |

(15)

Fir-rigward tar-rekwiżiti tad-data speċifikati fil-kodiċi tal-imġiba għal programmi ta’ stabbiltà u konverġenza, il-programm jipprovdi d-data meħtieġa kollha u l-parti l-kbira ta’ dik mhux obbligatorja (4). Fir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 126(7) tas-16 ta' Frar 2010 bl-għan li tinġieb fi tmiemha l-qagħda ta' żbilanċ eċċessiv, il-Kunsill stieden ukoll lill-Malta biex tirrapporta dwar il-progress li jkun sar fl-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill f'kapitolu separat fl-aġġornamenti tal-programmi ta' stabbiltà. Malta kkonformat parzjalment ma' din ir-rakkomandazzjoni. B'mod partikolari, il-miżuri ġenerali wara l-pp. tal-konsolidazzjoni baġitarja tal-PDG meħtieġa biex jikkoreġu l-iżbilanċ eċċessiv sal-2011 mhumiex spjegati fid-dettall.

Il-konklużjoni ġenerali hija li, skont il-programm, il-proporzjon tal-iżbilanċ tal-gvern ġenerali huwa mmirat li jistabbilizza b'mod ġenerali fl-2010 (għal 3,9 % tal-PDG), segwit minn ritorn għal kemm kemm 'l isfel mill-valur ta' referenza ta' 3 % tal-PDG fl-2011, l-iskadenza għall-korrezzjoni tal-iżbilanċ eċċessiv stipulata mill-Kunsill. Fl-2012, is-sena finali koperta mill-programm, il-proporzjon tal-iżbilanċ huwa għal darba oħra ppjanat li jistabbilizza b'mod ġenerali minflok jagħmel progress lejn l-MTO ta' Malta ta' pożizzjoni bbilanċjata f'termini strutturali. Id-dejn gross tal-gvern għandu jilħaq kważi d-69 % tal-PDG fl-2010 u jinżel marġinalment wara din id-data. Il-proporzjonijiet tal-iżbilanċ u tad-dejn jistgħu jkunu ogħla milli ppjanati matul il-perijodu tal-programm, prinċipalment minħabba (i) żieda preżunta fit-taxxa, u, speċjalment wara l-2010, xenarju makroekonomiku favorevoli u (ii) l-eċċessi possibbli fl-infiq minħabba laxkar reċenti, l-iskala tat-tnaqqis previst fl-infiq u n-nuqqas ta' tagħrif dwar miżuri konkreti li jsostnu l-qtugħ immirat fil-proporzjon tal-infiq matul il-perijodu tal-programm. Waqt li l-mira ta' żbilanċ għall-2010 stipulata fil-baġit hija kkonfermata, kif irrakkomandat mill-Kunsill, ser ikun importanti li dawn ir-riskji jiġu indirizzati billi jiġu spjegati l-miżuri konkreti li fuqhom hija msejsa l-istrateġija u jiġu adottati miżuri ta' konsolidazzjoni addizzjonali jekk it-tkabbir ekonomiju jew iż-żidiet fid-dħul jirriżultaw aktar baxxi milli mbassra fil-programm jew jekk ir-riskju tal-laxkar fl-infiq jimmaterjalizza. Barra minn hekk, l-istrateġija prevista għall-2012 għandha tissaħħaħ b'mod konsiderevoli biex tkun konformi mar-rekwiżiti tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir. Barra li terġa' tikseb qagħda baġitarja soda u ttejjeb is-sostenibbiltà fit-tul, permezz ta' aktar riformi biex titrażżan iż-żieda mistennija fl-infiq relatat mat-tixjiħ, Malta qed tiffaċċja l-isfida ta' tisħiħ tal-kompetittività biex tippermetti lill-ekonomija tirkupra aktar malajr wara xokkijiet esterni fil-ġejjieni. Dan ikun jirrikjedi l-implimentazzjoni ta' miżuri li jtejbu l-produttività u l-promozzjoni ta' proċess tal-iffissar ta' salarji effiċjenti li jkun jippermetti rabta fil-qrib bejn is-salarji u l-iżviluppi fil-produttività.

Fid-dawl tal-valutazzjoni ta' hawn fuq u anki fid-dawl tar-rakkomandazzjonijiet skont l-Artikolu 126(7) TFUE tas-16 ta' Frar 2010, Malta hija mistiedna:

| (i) | (tilħaq il-mira ta' żbilanċ ta' 3,9 % tal-PDG għall-2010, jekk meħtieġ billi tadotta miżuri ta' konsolidazzjoni addizzjonali; issostni l-istrateġija biex tniżżel l-iżbilanċ 'l isfel minn 3 % tal-PDG fl-2011 b'miżuri konkreti waqt li tkun lesta li tadotta aktar miżuri ta' konsolidazzjoni fil-każ li jimmaterjalizzaw riskji relatati mal-fatt li x-xenarju makroekonomiku tal-programm ikun aktar favorevoli mix-xenarju li jsostni r-Rakkomandazzjoni tal-Artikolu 126(7); u ssaħħaħ b'mod konsiderevli l-istrateġija għall-2012 biex tiżgura aġġustament lejn l-MTO konformi mar-rekwiżiti tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir; taħtaf, kif previst fir-rakkomandazzjoni tal-EDP, kwalunkwe opportunità lil hinn mill-isforzi fiskali, inkluż permezz ta’ kondizzjonijiet ekonomiċi aħjar, biex jitħaffef it-tnaqqis tal-proporzjon tad-dejn gross lejn il-valur ta' referenza ta' 60 % tal-PDG; |
| --- | --- |

(i)

(tilħaq il-mira ta' żbilanċ ta' 3,9 % tal-PDG għall-2010, jekk meħtieġ billi tadotta miżuri ta' konsolidazzjoni addizzjonali; issostni l-istrateġija biex tniżżel l-iżbilanċ 'l isfel minn 3 % tal-PDG fl-2011 b'miżuri konkreti waqt li tkun lesta li tadotta aktar miżuri ta' konsolidazzjoni fil-każ li jimmaterjalizzaw riskji relatati mal-fatt li x-xenarju makroekonomiku tal-programm ikun aktar favorevoli mix-xenarju li jsostni r-Rakkomandazzjoni tal-Artikolu 126(7); u ssaħħaħ b'mod konsiderevli l-istrateġija għall-2012 biex tiżgura aġġustament lejn l-MTO konformi mar-rekwiżiti tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir; taħtaf, kif previst fir-rakkomandazzjoni tal-EDP, kwalunkwe opportunità lil hinn mill-isforzi fiskali, inkluż permezz ta’ kondizzjonijiet ekonomiċi aħjar, biex jitħaffef it-tnaqqis tal-proporzjon tad-dejn gross lejn il-valur ta' referenza ta' 60 % tal-PDG;

| (ii) | fid-dawl taż-żieda sinifikanti prevista fl-infiq relatat mat-tixjiħ, ittejjeb is-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi billi timplimenta riformi ulterjuri fis-sistema ta' sigurtà soċjali; |
| --- | --- |

(ii)

fid-dawl taż-żieda sinifikanti prevista fl-infiq relatat mat-tixjiħ, ittejjeb is-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi billi timplimenta riformi ulterjuri fis-sistema ta' sigurtà soċjali;

| (iii) | issaħħaħ in-natura li torbot tal-qafas baġitarju fil-perijodu medju, u ttejjeb is-sorveljanza tal-eżekuzzjoni tal-baġit matul is-sena kollha, u ttejjeb l-effiċjenza tal-infiq pubbliku, speċjalment fil-qasam tas-saħħa. |
| --- | --- |

(iii)

issaħħaħ in-natura li torbot tal-qafas baġitarju fil-perijodu medju, u ttejjeb is-sorveljanza tal-eżekuzzjoni tal-baġit matul is-sena kollha, u ttejjeb l-effiċjenza tal-infiq pubbliku, speċjalment fil-qasam tas-saħħa.

Malta hija mistiedna tipprovdi wkoll aktar tagħrif dwar il-miżuri ġenerali li jsostnu l-miżuri ta' konsolidazzjoni previsti fil-kapitolu dwar il-PŻE fil-programm ta' stabbiltà.

Tqabbil tal-proġezzjonijiet makroekonomiċi u baġitarji ewlenin
   (5)

| | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| PDG reali (% ta' bidla) | PS Frar 2010 | 2,1 | –2,0 | 1,1 | 2,3 | 2,9 |
| COM Nov 2009 | 2,1 | –2,2 | 0,7 | 1,6 | m.d. |
| PS Diċ 2008 | 2,8 | 2,2 | 2,5 | 2,8 | m.d. |
| Inflazzjoni tal-IAPK (%) | PS Frar 2010 | 4,7 | 1,8 | 1,7 | 2,0 | 2,0 |
| COM Nov 2009 | 4,7 | 2,0 | 2,0 | 2,2 | m.d. |
| PS Diċ 2008 | 4,5 | 2,7 | 2,3 | 2,0 | m.d. |
| Lakuna fil-produzzjoni (6) (% tal-PDG potenzjali) | PS Frar 2010 | 1,3 | –1,8 | –1,7 | –0,6 | 1,3 |
| COM Nov 2009 (7) | 2,0 | –1,0 | –0,9 | 0,1 | m.d. |
| PS Diċ 2008 | 0,1 | –0,3 | –0,5 | 0,5 | m.d. |
| Self mogħti/meħud nett meta mqabbel mal-bqija tad-dinja (% tal-PDG) | PS Frar 2010 | –4,9 | –1,1 | –3,6 | –2,2 | –1,4 |
| COM Nov 2009 | –5,1 | –2,4 | –1,8 | –1,4 | m.d. |
| PS Diċ 2008 | –5,1 | –3,1 | –2,7 | 0,7 | m.d. |
| Introjtu ġenerali tal-gvern (% tal-PDG) | PS Frar 2010 | 40,2 | 41,4 | 43,8 | 43,3 | 42,5 |
| COM Nov 2009 | 40,3 | 41,2 | 41,9 | 42,1 | m.d. |
| PS Diċ 2008 | 40,6 | 41,7 | 41,8 | 41,9 | m.d. |
| Infiq ġenerali tal-gvern (% tal-PDG) | PS Frar 2010 | 44,8 | 45,2 | 47,7 | 46,3 | 45,3 |
| COM Nov 2009 | 45,0 | 45,7 | 46,3 | 46,4 | m.d. |
| PS Diċ 2008 | 43,9 | 43,2 | 42,1 | 40,7 | m.d. |
| Bilanċ ġenerali tal-gvern (% tal-PDG) | PS Frar 2010 | –4,7 | –3,8 | –3,9 | –2,9 | –2,8 |
| COM Nov 2009 | –4,7 | –4,5 | –4,4 | –4,3 | m.d. |
| PS Diċ 2008 | –3,3 | –1,5 | –0,3 | 1,2 | m.d. |
| Bilanċ primarju (% tal-PDG) | PS Frar 2010 | –1,4 | –0,5 | –0,6 | 0,3 | 0,4 |
| COM Nov 2009 | –1,4 | –1,2 | –1,2 | –1,0 | m.d. |
| PS Diċ 2008 | 0,0 | 1,9 | 3,0 | 4,3 | m.d. |
| Bilanċ aġġustati ċiklikament (6) (% tal-PDG) | PS Frar 2010 | –5,1 | –3,1 | –3,3 | –2,7 | –3,3 |
| COM Nov 2009 | –5,4 | –4,2 | –4,1 | –4,4 | m.d. |
| PS Diċ 2008 | –3,4 | –1,4 | –0,1 | 1,0 | m.d. |
| Bilanċ strutturali (8) (% tal-PDG) | PS Frar 2010 | –5,4 | –3,2 | –3,5 | –2,8 | –3,3 |
| COM Nov 2009 | –5,0 | –4,3 | –4,1 | –4,4 | m.d. |
| PS Diċ 2008 | –3,7 | –1,7 | –0,2 | 0,9 | m.d. |
| Dejn gross tal-gvern (% tal-PDG) | PS Frar 2010 | 63,6 | 66,8 | 68,6 | 68,0 | 67,3 |
| COM Nov 2009 | 63,8 | 68,5 | 70,9 | 72,5 | m.d. |
| PS Diċ 2008 | 62,8 | 61,9 | 59,8 | 56,3 | m.d. |
| Programm ta’ Stabbiltà (PS); Il-previżjonijiet tas-servizzi tal-Kummissjoni tal-Ħarifa 2009 (COM); Il-kalkoli tas-servizzi tal-Kummissjoni. |

2008

2009

2010

2011

2012

PDG reali (% ta' bidla)

PS Frar 2010

2,1

–2,0

1,1

2,3

2,9

COM Nov 2009

2,1

–2,2

0,7

1,6

m.d.

PS Diċ 2008

2,8

2,2

2,5

2,8

m.d.

Inflazzjoni tal-IAPK (%)

PS Frar 2010

4,7

1,8

1,7

2,0

2,0

COM Nov 2009

4,7

2,0

2,0

2,2

m.d.

PS Diċ 2008

4,5

2,7

2,3

2,0

m.d.

Lakuna fil-produzzjoni (6) (% tal-PDG potenzjali)

PS Frar 2010

1,3

–1,8

–1,7

–0,6

1,3

COM Nov 2009 (7)

2,0

–1,0

–0,9

0,1

m.d.

PS Diċ 2008

0,1

–0,3

–0,5

0,5

m.d.

Self mogħti/meħud nett meta mqabbel mal-bqija tad-dinja (% tal-PDG)

PS Frar 2010

–4,9

–1,1

–3,6

–2,2

–1,4

COM Nov 2009

–5,1

–2,4

–1,8

–1,4

m.d.

PS Diċ 2008

–5,1

–3,1

–2,7

0,7

m.d.

Introjtu ġenerali tal-gvern (% tal-PDG)

PS Frar 2010

40,2

41,4

43,8

43,3

42,5

COM Nov 2009

40,3

41,2

41,9

42,1

m.d.

PS Diċ 2008

40,6

41,7

41,8

41,9

m.d.

Infiq ġenerali tal-gvern (% tal-PDG)

PS Frar 2010

44,8

45,2

47,7

46,3

45,3

COM Nov 2009

45,0

45,7

46,3

46,4

m.d.

PS Diċ 2008

43,9

43,2

42,1

40,7

m.d.

Bilanċ ġenerali tal-gvern (% tal-PDG)

PS Frar 2010

–4,7

–3,8

–3,9

–2,9

–2,8

COM Nov 2009

–4,7

–4,5

–4,4

–4,3

m.d.

PS Diċ 2008

–3,3

–1,5

–0,3

1,2

m.d.

Bilanċ primarju (% tal-PDG)

PS Frar 2010

–1,4

–0,5

–0,6

0,3

0,4

COM Nov 2009

–1,4

–1,2

–1,2

–1,0

m.d.

PS Diċ 2008

0,0

1,9

3,0

4,3

m.d.

Bilanċ aġġustati ċiklikament (6) (% tal-PDG)

PS Frar 2010

–5,1

–3,1

–3,3

–2,7

–3,3

COM Nov 2009

–5,4

–4,2

–4,1

–4,4

m.d.

PS Diċ 2008

–3,4

–1,4

–0,1

1,0

m.d.

Bilanċ strutturali (8) (% tal-PDG)

PS Frar 2010

–5,4

–3,2

–3,5

–2,8

–3,3

COM Nov 2009

–5,0

–4,3

–4,1

–4,4

m.d.

PS Diċ 2008

–3,7

–1,7

–0,2

0,9

m.d.

Dejn gross tal-gvern (% tal-PDG)

PS Frar 2010

63,6

66,8

68,6

68,0

67,3

COM Nov 2009

63,8

68,5

70,9

72,5

m.d.

PS Diċ 2008

62,8

61,9

59,8

56,3

m.d.

Programm ta’ Stabbiltà (PS); Il-previżjonijiet tas-servizzi tal-Kummissjoni tal-Ħarifa 2009 (COM); Il-kalkoli tas-servizzi tal-Kummissjoni.

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1. Id-dokumenti msemmija f'dan it-test jistgħu jinsabu fuq il-websajt li ġejja: http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/index_mt.htm

(2)  Il-valutazzjoni tqis notevolment il-previżjoni tas-servizzi tal-Kummissjoni tal-Ħarifa 2009, iżda wkoll tagħrif ieħor li sar disponibbli minn dakinhar.

(3)  Fil-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-10 ta' Novembru 2009 dwar is-sonstenibbiltà tal-finanzi pubbliċi “il-Kunsill jappella lill-Istati Membri biex jiffukaw l-attenzjoni tagħhom fuq strateġiji orjentati lejn is-sostenibbiltà fil-programmi tagħhom ta' stabbiltà u ta' konverġenza li ġejjin” u barra minn dan, “jistieden lill-Kummissjoni, flimkien mal-Kumitat ta' Politika Ekonomika u l-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju, biex ikomplu jiżviluppaw metodoloġiji għall-valutazzjoni tas-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi għar-rapport ta' Sostenibbiltà li jmiss”, li huwa previst fl-2012.

(4)  B'mod partikolari, id-data dwar id-dettalji tal-aġġustament tal-fluss tal-istokks mhijex provduta.

(5)  Il-previżjoni tas-servizzi tal-Kummissjoni tal-Ħarifa 2009 tħejja qabel il-baġit.

(6)  Il-lakuni fil-produzzjoni u l-bilanċi aġġustati ċiklikament skont il-programmi kif ikkalkulati mill-ġdid mis-servizzi tal-Kummissjoni abbażi tat-tagħrif fil-programmi.

(7)  Ibbażat fuq it-tkabbir potenzjali stmat ta' 1,3 %, 0,8 %, 0,6 % u 0,6 % rispettivament fil-perijodu 2008-2011.

(8)  Bilanċ aġġustat ċiklikament li jeskludi miżuri ta' darba biss u oħrajn temporanji. Miżuri ta’ darba u miżuri temporarji oħrajn huma ta' 0,3 % tal-PDG fl-2008, 0,1 % fl-2009, 0,2 % fl-2010, 0,1 % fl-2011 kif ukoll fl-2012, kollha kemm huma jnaqqsu l-iżbilanċ skont l-aktar programm reċenti, u 0,4 % tal-PDG fl-2008 li jżid l-iżbilanċ u 0,2 % fl-2009 li jnaqqas l-iżbilanċ skont il-previżjoni tas-servizzi tal-Kummissjoni tal-Ħarifa 2009.

Sors:

Programm ta’ Stabbiltà (PS); Il-previżjonijiet tas-servizzi tal-Kummissjoni tal-Ħarifa 2009 (COM); Il-kalkoli tas-servizzi tal-Kummissjoni.

---

| 3.6.2010 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 144/6 |
| --- | --- | --- | --- |

3.6.2010

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 144/6

---

OPINJONI TAL-KUNSILL

dwar il-programm ta' stabbiltà aġġornat tal-Portugall, 2009-2013

2010/C 144/02

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(3) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni,

Wara li kkonsulta mal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

TA DIN L-OPNJONI:

| (1) | Fis-26 ta’ April 2010 l-Kunsill eżamina l-programm ta' stabbiltà aġġornat tal-Portugall, li jkopri l-perijodu mill-2009 u l-2013 (2). |
| --- | --- |

(1)

Fis-26 ta’ April 2010 l-Kunsill eżamina l-programm ta' stabbiltà aġġornat tal-Portugall, li jkopri l-perijodu mill-2009 u l-2013 (2).

| (2) | Il-kriżi globali laqtet l-ekonomija Portugiża meta kienet diġà f'qagħda ta' tkabbir ekonomiku kajman għal madwar 10 snin, li tirrifletti dgħufijat strutturali, b'mod partikolari produttività u tkabbir potenzjali tal-PDG baxxi. Wara staġnar fl-2008, fl-2009 l-PDG reali naqas bi 2,7 %, il-biċċa l-kbira dovut għad-domanda domestika li kull ma tmur dejjem kienet qed tonqos, b'mod partikolari l-investiment u f'miżura inqas il-konsum tal-familji, filwaqt li l-kummerċ nett ma kellux impatt kbir fuq it-tkabbir. Ir-rata tal-qgħad telgħet għal 10 % lejn l-aħħar tal-2009. L-iżbilanċ tal-gvern laħaq id-9,4 % tal-PDG fl-2009 wara t-2,8 % tal-PDG fl-2008 minħabba tnaqqis kbix fl-attività ekonomika u l-implimentazzjoni ta' xi miżuri ta' stimolu, iżda jirrifletti wkoll dgħufijat preċedenti kif juru l-iżbilanċi għolja tas-snin ta' qabel il-kriżi, anki jekk kull ma jmur dejjem kienu qed jonqsu. Abbażi ta' żbilanċ ippjanat tal-gvern li jaqbeż it-3 % tal-PDG fl-2009 u dejn li kull ma jmur dejjem jiżdied li jaqbeż is-60 % tal-PDG, f'Diċembru 2009 l-Kunsill iddeċieda li kien jeżisti żbilanċ eċċessiv fil-Portugall u stabbilixxa l-2013 bħala l-iskadenza għall-korrezzjoni tiegħu. Fl-istess waqt, jippersisti nuqqas kbir ta' bilanċ estern minkejja t-tnaqqis kbir fil-PDG, bis-self estern nett jammonta għal 9,5 % tal-PDG u pożizzjoni ta' investiment internazzjonali nett negattiva li taqbeż il-110 % tal-PDG fl-aħħar tal-2009. In-nuqqas ta' bilanċ estern hu relatat ma' kompetittività batuta, u jirrifletti mhux biss tkabbir baxx fil-produttività iżda wkoll aġġustament insuffiċjenti tal-ispejjeż tax-xogħol f'kuntest, l-ewwel nett, ta' żieda fil-kompetizzjoni fis-swieq globali, b'mod partikolari fis-setturi fejn hemm konċentrazzjoni ta' xogħol fejn il-Portugall kien qed juri vantaġġ komparattiv u, it-tieni nett, ta' kondizzjonijiet ta' finanzjament pjuttost tajbin għal għadd ta' snin. Madankollu, it-taqlib finanzjarju waqt il-kriżi trażżan. Titjib dejjiemi fil-prestazzjoni ekonomika ser jeħtieġ aġġustamenti konsiderevoli. Fil-qasam fiskali, il-konsolidazzjoni hija essenzjali biex jitrażżan id-dejn pubbliku, mingħajr dan, ikompli jiżdied u jxekkel is-sostenibbiltà fit-tul. Fl-istess waqt, l-objettiv ewlieni huwa li jiżdied il-potenzjal tal-PDG, b'mod partikolari billi tingħata spinta lill-produttività u jinħolqu impjiegi b'mod dejjiemi. Sforzi kontinwi għal dan il-għan għandhom jgħinu wkoll biex jitnaqqas in-nuqqas kbir ta' bilanċ estern, li ser jibqa' piż kbir fuq id-dħul nazzjonali fis-snin li ġejjin b'kont meħud tal-ħlas tad-dejn estern għoli. It-tnaqqis tan-nuqqas ta' bilanċ estern se jeħtieġ l-ibbilanċjar mill-ġdid tas-sorsi tat-tkabbir tal-PDG lejn is-settur estern billi tinkiseb mill-ġdid il-kompetittività permezz ta' sforzi għal riformi strutturali u inqas tkabbir fl-ispejjeż tax-xogħol vis-à-vis l-imsieħba kummerċjali. |
| --- | --- |

(2)

Il-kriżi globali laqtet l-ekonomija Portugiża meta kienet diġà f'qagħda ta' tkabbir ekonomiku kajman għal madwar 10 snin, li tirrifletti dgħufijat strutturali, b'mod partikolari produttività u tkabbir potenzjali tal-PDG baxxi. Wara staġnar fl-2008, fl-2009 l-PDG reali naqas bi 2,7 %, il-biċċa l-kbira dovut għad-domanda domestika li kull ma tmur dejjem kienet qed tonqos, b'mod partikolari l-investiment u f'miżura inqas il-konsum tal-familji, filwaqt li l-kummerċ nett ma kellux impatt kbir fuq it-tkabbir. Ir-rata tal-qgħad telgħet għal 10 % lejn l-aħħar tal-2009. L-iżbilanċ tal-gvern laħaq id-9,4 % tal-PDG fl-2009 wara t-2,8 % tal-PDG fl-2008 minħabba tnaqqis kbix fl-attività ekonomika u l-implimentazzjoni ta' xi miżuri ta' stimolu, iżda jirrifletti wkoll dgħufijat preċedenti kif juru l-iżbilanċi għolja tas-snin ta' qabel il-kriżi, anki jekk kull ma jmur dejjem kienu qed jonqsu. Abbażi ta' żbilanċ ippjanat tal-gvern li jaqbeż it-3 % tal-PDG fl-2009 u dejn li kull ma jmur dejjem jiżdied li jaqbeż is-60 % tal-PDG, f'Diċembru 2009 l-Kunsill iddeċieda li kien jeżisti żbilanċ eċċessiv fil-Portugall u stabbilixxa l-2013 bħala l-iskadenza għall-korrezzjoni tiegħu. Fl-istess waqt, jippersisti nuqqas kbir ta' bilanċ estern minkejja t-tnaqqis kbir fil-PDG, bis-self estern nett jammonta għal 9,5 % tal-PDG u pożizzjoni ta' investiment internazzjonali nett negattiva li taqbeż il-110 % tal-PDG fl-aħħar tal-2009. In-nuqqas ta' bilanċ estern hu relatat ma' kompetittività batuta, u jirrifletti mhux biss tkabbir baxx fil-produttività iżda wkoll aġġustament insuffiċjenti tal-ispejjeż tax-xogħol f'kuntest, l-ewwel nett, ta' żieda fil-kompetizzjoni fis-swieq globali, b'mod partikolari fis-setturi fejn hemm konċentrazzjoni ta' xogħol fejn il-Portugall kien qed juri vantaġġ komparattiv u, it-tieni nett, ta' kondizzjonijiet ta' finanzjament pjuttost tajbin għal għadd ta' snin. Madankollu, it-taqlib finanzjarju waqt il-kriżi trażżan. Titjib dejjiemi fil-prestazzjoni ekonomika ser jeħtieġ aġġustamenti konsiderevoli. Fil-qasam fiskali, il-konsolidazzjoni hija essenzjali biex jitrażżan id-dejn pubbliku, mingħajr dan, ikompli jiżdied u jxekkel is-sostenibbiltà fit-tul. Fl-istess waqt, l-objettiv ewlieni huwa li jiżdied il-potenzjal tal-PDG, b'mod partikolari billi tingħata spinta lill-produttività u jinħolqu impjiegi b'mod dejjiemi. Sforzi kontinwi għal dan il-għan għandhom jgħinu wkoll biex jitnaqqas in-nuqqas kbir ta' bilanċ estern, li ser jibqa' piż kbir fuq id-dħul nazzjonali fis-snin li ġejjin b'kont meħud tal-ħlas tad-dejn estern għoli. It-tnaqqis tan-nuqqas ta' bilanċ estern se jeħtieġ l-ibbilanċjar mill-ġdid tas-sorsi tat-tkabbir tal-PDG lejn is-settur estern billi tinkiseb mill-ġdid il-kompetittività permezz ta' sforzi għal riformi strutturali u inqas tkabbir fl-ispejjeż tax-xogħol vis-à-vis l-imsieħba kummerċjali.

| (3) | Għalkemm ħafna mid-deterjorament osservat tal-PDG attwali fil-kuntest tal-kriżi huwa ċikliku, il-livell ta' produzzjoni potenzjali ntlaqat ukoll b'mod negattiv. Barra minn hekk, il-kriżi tista’ taffettwa wkoll it-tkabbir potenzjali fil-perijodu medju b'inqas investimenti, restrizzjonijiet fuq id-disponibbiltà ta' kreditu u żieda fil-qgħad strutturali. Minbarra dan, l-impatt tal-kriżi ekonomika ser jiżdied mal-effetti negattivi tat-tixjiħ demografiku fuq il-produzzjoni potenzjali u l-finanzi pubbliċi. F'dan l-isfond se jkun essenzjali li r-ritmu tar-riformi strutturali jiġi aċċellerat bl-għan li jiżdied it-tkabbir potenzjali. B'mod partikolari, huwa importanti li l-Portugall iwettaq aktar riformi fl-oqsma tal-edukazzjoni u tat-taħriġ, il-kompetizzjoni fl-industriji tas-servizzi u tan-netwerks, u li jindirizza l-kwistjonijiet ġenerali tas-suq tax-xogħol, inkluż is-segmentazzjoni, bil-ħsieb ukoll tat-tisħiħ tal-kapaċità ta' aġġustament fil-kuntest tal-UEM. |
| --- | --- |

(3)

Għalkemm ħafna mid-deterjorament osservat tal-PDG attwali fil-kuntest tal-kriżi huwa ċikliku, il-livell ta' produzzjoni potenzjali ntlaqat ukoll b'mod negattiv. Barra minn hekk, il-kriżi tista’ taffettwa wkoll it-tkabbir potenzjali fil-perijodu medju b'inqas investimenti, restrizzjonijiet fuq id-disponibbiltà ta' kreditu u żieda fil-qgħad strutturali. Minbarra dan, l-impatt tal-kriżi ekonomika ser jiżdied mal-effetti negattivi tat-tixjiħ demografiku fuq il-produzzjoni potenzjali u l-finanzi pubbliċi. F'dan l-isfond se jkun essenzjali li r-ritmu tar-riformi strutturali jiġi aċċellerat bl-għan li jiżdied it-tkabbir potenzjali. B'mod partikolari, huwa importanti li l-Portugall iwettaq aktar riformi fl-oqsma tal-edukazzjoni u tat-taħriġ, il-kompetizzjoni fl-industriji tas-servizzi u tan-netwerks, u li jindirizza l-kwistjonijiet ġenerali tas-suq tax-xogħol, inkluż is-segmentazzjoni, bil-ħsieb ukoll tat-tisħiħ tal-kapaċità ta' aġġustament fil-kuntest tal-UEM.

| (4) | Ix-xenarju makroekonomiku wara l-programm jipprevedi li t-tkabbir tal-PDG reali jitjieb gradwalment minn 0,7 % fl-2010 għal 1,7 % fl-2013. L-aċċellerazzjoni fl-attività ekonomika tkun immexxija prinċipalment minn irkupru fid-domanda domestika, b'kontribut addizzjonali mis-settur estern. Meta evalwata skont l-informazzjoni disponibbli bħalissa (3), dan ix-xenarju jidher li huwa bbażat fuq suppożizzjonijiet ta’ tkabbir kemmxejn favorevoli, speċjalment għall-aħħar snin tal-programm. Madankollu, it-tkabbir huwa pprojettat li jkun baxx u d-differenza bejn il-produzzjoni reali u dik potenzjali tibqa' negattiva tul il-perijodu tal-programm. B'mod partikolari, fil-perijodu medju, il-prospettiva għad-dħul u konsegwentement għad-domanda domestika tista' tkun agħar milli previst fil-programm minħabba l-ħtiġijiet ta' aġġustament tal-karti tal-bilanċ kemm tal-unitajiet domestiċi kif ukoll tal-korporazzjonijiet, notevolment marbuta mal-piżijiet tad-dejn li kull ma jmorru dejjem jiżdiedu. Il-prestazzjoni tal-esportazzjoni prevista tistrieħ kruċjalment fuq irkupru sostnut tad-domanda mill-imsieħba kummerċjali ewlenin (prinċipalment l-ekonomiji taż-żona tal-euro) u titjib fil-pożizzjoni ta' kompetittività tal-esportaturi Portugiżi. Fir-rigward tal-inflazzjoni, il-previżjonijiet tal-programm jidhru realistiċi għall-2010, iżda jistgħu jirriżultaw ftit għoljin għas-snin tal-aħħar. Il-ħtiġijiet ta' self nett minn pajjiżi barranin huma previsti li jonqsu ftit biss, b'madwar 8,5 % tal-PDG fis-snin lejn l-aħħar tal-programm, li juri iktar deterjorament fil-pożizzjoni ta' investiment internazzjonali negattiva, li, sal-aħħar tal-programm, jista' jqarreb għal madwar 130 % tal-PDG xprunat ukoll mill-'effett snowball' minħabba tkabbir baxx tal-PDG nominali. |
| --- | --- |

(4)

Ix-xenarju makroekonomiku wara l-programm jipprevedi li t-tkabbir tal-PDG reali jitjieb gradwalment minn 0,7 % fl-2010 għal 1,7 % fl-2013. L-aċċellerazzjoni fl-attività ekonomika tkun immexxija prinċipalment minn irkupru fid-domanda domestika, b'kontribut addizzjonali mis-settur estern. Meta evalwata skont l-informazzjoni disponibbli bħalissa (3), dan ix-xenarju jidher li huwa bbażat fuq suppożizzjonijiet ta’ tkabbir kemmxejn favorevoli, speċjalment għall-aħħar snin tal-programm. Madankollu, it-tkabbir huwa pprojettat li jkun baxx u d-differenza bejn il-produzzjoni reali u dik potenzjali tibqa' negattiva tul il-perijodu tal-programm. B'mod partikolari, fil-perijodu medju, il-prospettiva għad-dħul u konsegwentement għad-domanda domestika tista' tkun agħar milli previst fil-programm minħabba l-ħtiġijiet ta' aġġustament tal-karti tal-bilanċ kemm tal-unitajiet domestiċi kif ukoll tal-korporazzjonijiet, notevolment marbuta mal-piżijiet tad-dejn li kull ma jmorru dejjem jiżdiedu. Il-prestazzjoni tal-esportazzjoni prevista tistrieħ kruċjalment fuq irkupru sostnut tad-domanda mill-imsieħba kummerċjali ewlenin (prinċipalment l-ekonomiji taż-żona tal-euro) u titjib fil-pożizzjoni ta' kompetittività tal-esportaturi Portugiżi. Fir-rigward tal-inflazzjoni, il-previżjonijiet tal-programm jidhru realistiċi għall-2010, iżda jistgħu jirriżultaw ftit għoljin għas-snin tal-aħħar. Il-ħtiġijiet ta' self nett minn pajjiżi barranin huma previsti li jonqsu ftit biss, b'madwar 8,5 % tal-PDG fis-snin lejn l-aħħar tal-programm, li juri iktar deterjorament fil-pożizzjoni ta' investiment internazzjonali negattiva, li, sal-aħħar tal-programm, jista' jqarreb għal madwar 130 % tal-PDG xprunat ukoll mill-'effett snowball' minħabba tkabbir baxx tal-PDG nominali.

| (5) | Il-programm iqis li fl-2009 l-iżbilanċ tal-gvern ġenerali kien ta' 9,3 % tal-PDG (4). Id-deterjorazzjoni sinifikanti minn żbilanċ ta' 2,8 % tal-PDG fl-2008 tirrifletti fil-biċċa l-kbira l-impatt tal-kriżi fuq il-finanzi tal-gvern permezz tal-libertà ta' moviment tal-istabbilizzaturi awtomatiċi, iżda wkoll miżuri ta' stimulu li jammontaw għal 0,75 % tal-PDG li l-gvern adotta skont il-Pjan Ewropew ta' Rkupru Ekonomiku (PERE) u miżuri diskrezzjonarji oħra (5). Iż-żieda fin-nefqa tal-gvern kienet responsabbli għall-biċċa l-kbira tad-deterjorazzjoni fl-iżbilanċ tal-baġit, iżda flimkien mad-dħul kbir li qed jonqos wasslet għal riżultati baġitarji ħafna agħar (b'madwar 1,5 % tal-PDG) milli mistenni fiż-żmien meta l-Kunsill ħareġ ir-rakkomandazzjoni tiegħu skont l-Artikolu 126(7) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) f'Diċembru 2009. Skont il-programm, il-politika fiskali hija ppjanata li tinbidel f'waħda restrittiva fl-2010, f'konformità mal-istrateġija ta' ħruġ approvata mill-Kunsill, u sabiex jiġi kkoreġut l-iżbilanċ eċċessiv sal-2013 u l-qagħda tal-finanzi pubbliċi terġa' lura għal waħda sostenibbli. |
| --- | --- |

(5)

Il-programm iqis li fl-2009 l-iżbilanċ tal-gvern ġenerali kien ta' 9,3 % tal-PDG (4). Id-deterjorazzjoni sinifikanti minn żbilanċ ta' 2,8 % tal-PDG fl-2008 tirrifletti fil-biċċa l-kbira l-impatt tal-kriżi fuq il-finanzi tal-gvern permezz tal-libertà ta' moviment tal-istabbilizzaturi awtomatiċi, iżda wkoll miżuri ta' stimulu li jammontaw għal 0,75 % tal-PDG li l-gvern adotta skont il-Pjan Ewropew ta' Rkupru Ekonomiku (PERE) u miżuri diskrezzjonarji oħra (5). Iż-żieda fin-nefqa tal-gvern kienet responsabbli għall-biċċa l-kbira tad-deterjorazzjoni fl-iżbilanċ tal-baġit, iżda flimkien mad-dħul kbir li qed jonqos wasslet għal riżultati baġitarji ħafna agħar (b'madwar 1,5 % tal-PDG) milli mistenni fiż-żmien meta l-Kunsill ħareġ ir-rakkomandazzjoni tiegħu skont l-Artikolu 126(7) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) f'Diċembru 2009. Skont il-programm, il-politika fiskali hija ppjanata li tinbidel f'waħda restrittiva fl-2010, f'konformità mal-istrateġija ta' ħruġ approvata mill-Kunsill, u sabiex jiġi kkoreġut l-iżbilanċ eċċessiv sal-2013 u l-qagħda tal-finanzi pubbliċi terġa' lura għal waħda sostenibbli.

| (6) | Skont il-programm, il-mira għall-iżbilanċ tal-gvern ġenerali fl-2010 hija ta' 8,3 % tal-PDG, li huwa allinjat bis-sħiħ mal-Liġi tal-Baġit tal-2010 adottata fit-12 ta' Marzu 2010 (ara n-nota 2 fil-qiegħ tal-paġna). Fl-2010 huwa ippjanat li t-tnaqqis immirat tal-iżbilanċ ta' punt perċentwali 1 tal-PDG jirriżulta minn żieda fid-dħul (prinċipalment dħul mhux ġej mit-taxxi) għal 0,75 minnu u nuqqas fl-infiq (prinċipalment infiq kapitali) għal 0,25. Minbarra li ma tkomplewx l-miżuri temporanji ta' stimolu adottati għall-2009 u l-iffriżar nominali fil-pagi tas-settur pubbliku, il-Liġi tal-Baġit ma tippreżentax miżuri ġodda ta' konsolidazzjoni mdaqqsa. Il-pożizzjoni fiskali fl-2010 kif mkejla bil-bidla fl-iżbilanċ strutturali, jiġifieri l-bilanċ nett aġġustat ċiklikament ta' miżuri ta' darba jew temporanji oħra, huwa ppjanat li jkun restrittiv, b'titjib ta' kemm kemm 'il fuq minn 0,75 ta' punt perċentwali tal-PDG, taħt l-isforz fiskali annwali medju ta' 1,25 % tal-PDG rrakkomandat mill-Kunsill skont l-Artikolu 126(7) minkejja riżultat ta' żbilanċ ħafna agħar fl-2009. |
| --- | --- |

(6)

Skont il-programm, il-mira għall-iżbilanċ tal-gvern ġenerali fl-2010 hija ta' 8,3 % tal-PDG, li huwa allinjat bis-sħiħ mal-Liġi tal-Baġit tal-2010 adottata fit-12 ta' Marzu 2010 (ara n-nota 2 fil-qiegħ tal-paġna). Fl-2010 huwa ippjanat li t-tnaqqis immirat tal-iżbilanċ ta' punt perċentwali 1 tal-PDG jirriżulta minn żieda fid-dħul (prinċipalment dħul mhux ġej mit-taxxi) għal 0,75 minnu u nuqqas fl-infiq (prinċipalment infiq kapitali) għal 0,25. Minbarra li ma tkomplewx l-miżuri temporanji ta' stimolu adottati għall-2009 u l-iffriżar nominali fil-pagi tas-settur pubbliku, il-Liġi tal-Baġit ma tippreżentax miżuri ġodda ta' konsolidazzjoni mdaqqsa. Il-pożizzjoni fiskali fl-2010 kif mkejla bil-bidla fl-iżbilanċ strutturali, jiġifieri l-bilanċ nett aġġustat ċiklikament ta' miżuri ta' darba jew temporanji oħra, huwa ppjanat li jkun restrittiv, b'titjib ta' kemm kemm 'il fuq minn 0,75 ta' punt perċentwali tal-PDG, taħt l-isforz fiskali annwali medju ta' 1,25 % tal-PDG rrakkomandat mill-Kunsill skont l-Artikolu 126(7) minkejja riżultat ta' żbilanċ ħafna agħar fl-2009.

| (7) | L-għan ewlieni tal-istrateġija baġitarja għall-perijodu medju huwa li l-iżbilanċ jitniżżel taħt il-valur ta' referenza ta' 3 % tal-PDG sal-2013, skont ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill taħt l-Artikolu 126(7) tat-TFUE tat-2 ta' Diċembru 2009. L-aġġornament jimmira għal żbilanċi tal-gvern ta' 6,6 %, 4,6 % u 2,8 % tal-PDG għall-2011, l-2012 u l-2013 rispettivament. B'mod simili, il-bilanċ primarju huwa mmirat li jitjieb gradwalment minn żbilanċ stmat ta' 6,4 % tal-PDG fl-2009 sa żbilanċ ta' 0,6 % tal-PDG fl-2012 u bilanċ pożittiv ta' 1,3 % tal-PDG fl-2013. Il-bilanċ strutturali huwa ppjanat biex jitjieb b'medja ta' madwar 1,75 % tal-PDG kull sena bejn bl-2011 u l-2013. It-tnaqqis ippjanat tal-iżbilanċ huwa bbażat fuq miżuri ta' konsolidazzjoni li jammontaw għal impatt ta' 3,5 % tal-PDG sal-2013. Il-miżuri jkopru diversi oqsma bl-ikbar tfaddil baġitarju jikkonċerna t-trasferimenti soċjali (madwar 1 % tal-PDG), l-infiq kapitali (0,75 % tal-PDG), il-kont tal-pagi pubbliċi (0,5 % tal-PDG), u taxxi fuq id-dħul personali (0,5 % tal-PDG). It-trażżin tal-infiq jidher li kien megħjun iktar mill-miżuri mnedija fis-snin riċenti, notevolment f'relazzjoni mal-kont tal-pagi pubbliċi u r-riformi tal-pensjoni tax-xjuħija. Bil-kontra ta' dan, l-infiq fuq l-interessi huwa mistenni jiżdied għal 4,1 % tal-PDG fl-2012 u l-2013 minn 2,9 % tal-PDG fl-2009, minħabba ż-żieda pprojettata fil-proporzjon tad-dejn mal-PDG ta' madwar 25 punt perċentwali bejn l-aħħar tal-2008 u l-aħħar tal-2012. Billi jitqies ukoll il-PDG li qed jaċċellera gradwalment u ritorn gradwali tad-dħul mit-taxxi qrib il-proporzjon ta' qabel il-kriżi f'termini tal-PDG, 60 % tat-tnaqqis tal-iżbilanċ tul is-snin 2011-2013 huwa mistenni li ġej maġġorment mit-tnaqqis fil-proporzjon tal-infiq mal-PDG, filwaqt li l-40 % l-oħra ġejjin miż-żieda fil-proporzjon tad-dħul mal-PDG. Li l-Portugall iserraħ primarjament fuq l-infiq għandu jitqies b'mod pożittiv. F'termini nominali, id-dħul u l-infiq għandhom jikbru b'madwar 4,5 % u 1 % kull sena rispettivament tul il-perijodu tal-programm (l-infiq primarju għandu, medjament, jistaġna matul il-perijodu 2011-2013). Hekk kif ikkomunikat mill-awtoritajiet, l-objettiv baġitarju għall-perijodu medju (Medium Term Objective - MTO) għall-pożizzjoni baġitarja tal-Portugall huwa żbilanċ strutturali ta' 0,5 % tal-PDG. Meta jitqiesu l-previżjonijiet l-iktar riċenti u l-livell tad-dejn, l-MTO jirrifletti b'mod iktar milli adegwat l-objettivi tal-Patt, li madankollu, ma jkunux jistgħu jintlaħqu fil-perijodu tal-programm. |
| --- | --- |

(7)

L-għan ewlieni tal-istrateġija baġitarja għall-perijodu medju huwa li l-iżbilanċ jitniżżel taħt il-valur ta' referenza ta' 3 % tal-PDG sal-2013, skont ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill taħt l-Artikolu 126(7) tat-TFUE tat-2 ta' Diċembru 2009. L-aġġornament jimmira għal żbilanċi tal-gvern ta' 6,6 %, 4,6 % u 2,8 % tal-PDG għall-2011, l-2012 u l-2013 rispettivament. B'mod simili, il-bilanċ primarju huwa mmirat li jitjieb gradwalment minn żbilanċ stmat ta' 6,4 % tal-PDG fl-2009 sa żbilanċ ta' 0,6 % tal-PDG fl-2012 u bilanċ pożittiv ta' 1,3 % tal-PDG fl-2013. Il-bilanċ strutturali huwa ppjanat biex jitjieb b'medja ta' madwar 1,75 % tal-PDG kull sena bejn bl-2011 u l-2013. It-tnaqqis ippjanat tal-iżbilanċ huwa bbażat fuq miżuri ta' konsolidazzjoni li jammontaw għal impatt ta' 3,5 % tal-PDG sal-2013. Il-miżuri jkopru diversi oqsma bl-ikbar tfaddil baġitarju jikkonċerna t-trasferimenti soċjali (madwar 1 % tal-PDG), l-infiq kapitali (0,75 % tal-PDG), il-kont tal-pagi pubbliċi (0,5 % tal-PDG), u taxxi fuq id-dħul personali (0,5 % tal-PDG). It-trażżin tal-infiq jidher li kien megħjun iktar mill-miżuri mnedija fis-snin riċenti, notevolment f'relazzjoni mal-kont tal-pagi pubbliċi u r-riformi tal-pensjoni tax-xjuħija. Bil-kontra ta' dan, l-infiq fuq l-interessi huwa mistenni jiżdied għal 4,1 % tal-PDG fl-2012 u l-2013 minn 2,9 % tal-PDG fl-2009, minħabba ż-żieda pprojettata fil-proporzjon tad-dejn mal-PDG ta' madwar 25 punt perċentwali bejn l-aħħar tal-2008 u l-aħħar tal-2012. Billi jitqies ukoll il-PDG li qed jaċċellera gradwalment u ritorn gradwali tad-dħul mit-taxxi qrib il-proporzjon ta' qabel il-kriżi f'termini tal-PDG, 60 % tat-tnaqqis tal-iżbilanċ tul is-snin 2011-2013 huwa mistenni li ġej maġġorment mit-tnaqqis fil-proporzjon tal-infiq mal-PDG, filwaqt li l-40 % l-oħra ġejjin miż-żieda fil-proporzjon tad-dħul mal-PDG. Li l-Portugall iserraħ primarjament fuq l-infiq għandu jitqies b'mod pożittiv. F'termini nominali, id-dħul u l-infiq għandhom jikbru b'madwar 4,5 % u 1 % kull sena rispettivament tul il-perijodu tal-programm (l-infiq primarju għandu, medjament, jistaġna matul il-perijodu 2011-2013). Hekk kif ikkomunikat mill-awtoritajiet, l-objettiv baġitarju għall-perijodu medju (Medium Term Objective - MTO) għall-pożizzjoni baġitarja tal-Portugall huwa żbilanċ strutturali ta' 0,5 % tal-PDG. Meta jitqiesu l-previżjonijiet l-iktar riċenti u l-livell tad-dejn, l-MTO jirrifletti b'mod iktar milli adegwat l-objettivi tal-Patt, li madankollu, ma jkunux jistgħu jintlaħqu fil-perijodu tal-programm.

| (8) | Ir-riżultati baġitarji jistgħu jkunu agħar minn dawk projettati fil-programm. L-impatt ta' xi miżuri ta' konsolidazzjoni tal-infiq u d-dħul ppreżentati fil-programm, speċjalment id-dħul li mhux ġej mit-taxxi, l-infiq kapitali u t-trasferimenti soċjali jistgħu ma jagħtux ir-riżultati mistennija, inkluż fl-2010. Mill-2011 'il quddiem, hemm ukoll ir-riskji assoċjati ma kwalunkwe strateġija ta' konsolidazzjoni li tiffoka fuq l-aħħar parti tagħha, marbuta mal-inċertezza li ġejja mill-fatt li l-miżuri ta' konsolidazzjoni deskritti fil-programm għad iridu jiġu adottati u implimentati. Riskji addizzjonali huma marbuta man-nuqqas ta' speċifikazzjoni ta' xi Wuħud mill-miżuri mħabbra, speċjalment fir-rigward tat-tnaqqis fl-infiq kapitali, u xenarju makroekonomiku kemxejn favorevoli, b'mod partikolari fis-snin tal-aħħar. Barra minn hekk, l-irkupru mgħaġġel previst tad-dħul wara n-nuqqasijiet f'daqqa rreġistrati fl-2009 u l-elastiċità favorevoli tad-dħul tat-taxxa għad-domanda domestika jagħmlu possibbli xenarju b'inqas tkabbir fid-dħul, u b'hekk iqiegħdu l-miri baġitarji fir-riskju. |
| --- | --- |

(8)

Ir-riżultati baġitarji jistgħu jkunu agħar minn dawk projettati fil-programm. L-impatt ta' xi miżuri ta' konsolidazzjoni tal-infiq u d-dħul ppreżentati fil-programm, speċjalment id-dħul li mhux ġej mit-taxxi, l-infiq kapitali u t-trasferimenti soċjali jistgħu ma jagħtux ir-riżultati mistennija, inkluż fl-2010. Mill-2011 'il quddiem, hemm ukoll ir-riskji assoċjati ma kwalunkwe strateġija ta' konsolidazzjoni li tiffoka fuq l-aħħar parti tagħha, marbuta mal-inċertezza li ġejja mill-fatt li l-miżuri ta' konsolidazzjoni deskritti fil-programm għad iridu jiġu adottati u implimentati. Riskji addizzjonali huma marbuta man-nuqqas ta' speċifikazzjoni ta' xi Wuħud mill-miżuri mħabbra, speċjalment fir-rigward tat-tnaqqis fl-infiq kapitali, u xenarju makroekonomiku kemxejn favorevoli, b'mod partikolari fis-snin tal-aħħar. Barra minn hekk, l-irkupru mgħaġġel previst tad-dħul wara n-nuqqasijiet f'daqqa rreġistrati fl-2009 u l-elastiċità favorevoli tad-dħul tat-taxxa għad-domanda domestika jagħmlu possibbli xenarju b'inqas tkabbir fid-dħul, u b'hekk iqiegħdu l-miri baġitarji fir-riskju.

| (9) | Il-previżjonijiet tad-dejn għall-perijodu medju sal-2020 li jqisu l-iżviluppi u l-previżjonijiet ekonomiċi iktar riċenti dwar it-tkabbir potenzjali juru li l-iżvilupp baġitarju previst fil-programm, prima facie, huwa biżżejjed biex jistabbilizza l-proporzjon tad-dejn mal-PDG sal-2020. |
| --- | --- |

(9)

Il-previżjonijiet tad-dejn għall-perijodu medju sal-2020 li jqisu l-iżviluppi u l-previżjonijiet ekonomiċi iktar riċenti dwar it-tkabbir potenzjali juru li l-iżvilupp baġitarju previst fil-programm, prima facie, huwa biżżejjed biex jistabbilizza l-proporzjon tad-dejn mal-PDG sal-2020.

| (10) | Id-dejn gross tal-gvern huwa stmat li kien ta' 77,2 % tal-PDG fl-aħħar tal-2009 (6), 'il fuq mis-66,3 % fl-2008, li jirrifletti kemm iż-żieda mdaqqsa fl-iżbilanċ kif ukoll t-tnaqqis fil-PDG nominali. Il-proporzjon tad-dejn huwa pprojettat li jiżdied bi 12,5 punt perċentwali tul il-perijodu tal-programm, biex jilħaq id-90,7 % tal-PDG fl-2012, qabel ma jinżel kemxejn għal 89,8 % tal-PDG fl-2013. Din id-direzzjoni tirrifletti l-iżbilanċi għolja għalkemm neżlin tal-gvern, flimkien mal-aċċellerazzjoni fil-PDG nominali. Minkejja dan, l-effett “snowball” huwa mistenni li jkun pożittiv tul il-perijodu tal-programm hekk kif ir-rata medja ta' interess impliċita (b'medja ta' 4,5 % kull sena bejn l-2010 u l-2013) taqbeż ir-rata ta' tkabbir tal-PDG nominali (b'medja ta' 3 %). Bil-kontra ta' dan, id-direzzjoni tad-dejn hija mrażżan mid-dħul mill-profitt mill-privatizzazzjonijet li jammonta għal madwar 3 % tal-PDG f'termini kumulattivi tul il-perijodu tal-programm. Fid-dawl tar-riskji negattivi għall-miri baġitarji u x-xenarju makroekonomiku, l-evoluzzjoni tal-proporzjon tad-dejn x’aktarx tkun anqas favorevoli minn dik projettata fil-programm. Il-proporzjon tad-dejn gross tal-gvern kien ogħla mill-valur ta' referenza tat-Trattat fl-2009 u huwa skont il-programm fuq xejra li tiżdied sal-2012. |
| --- | --- |

(10)

Id-dejn gross tal-gvern huwa stmat li kien ta' 77,2 % tal-PDG fl-aħħar tal-2009 (6), 'il fuq mis-66,3 % fl-2008, li jirrifletti kemm iż-żieda mdaqqsa fl-iżbilanċ kif ukoll t-tnaqqis fil-PDG nominali. Il-proporzjon tad-dejn huwa pprojettat li jiżdied bi 12,5 punt perċentwali tul il-perijodu tal-programm, biex jilħaq id-90,7 % tal-PDG fl-2012, qabel ma jinżel kemxejn għal 89,8 % tal-PDG fl-2013. Din id-direzzjoni tirrifletti l-iżbilanċi għolja għalkemm neżlin tal-gvern, flimkien mal-aċċellerazzjoni fil-PDG nominali. Minkejja dan, l-effett “snowball” huwa mistenni li jkun pożittiv tul il-perijodu tal-programm hekk kif ir-rata medja ta' interess impliċita (b'medja ta' 4,5 % kull sena bejn l-2010 u l-2013) taqbeż ir-rata ta' tkabbir tal-PDG nominali (b'medja ta' 3 %). Bil-kontra ta' dan, id-direzzjoni tad-dejn hija mrażżan mid-dħul mill-profitt mill-privatizzazzjonijet li jammonta għal madwar 3 % tal-PDG f'termini kumulattivi tul il-perijodu tal-programm. Fid-dawl tar-riskji negattivi għall-miri baġitarji u x-xenarju makroekonomiku, l-evoluzzjoni tal-proporzjon tad-dejn x’aktarx tkun anqas favorevoli minn dik projettata fil-programm. Il-proporzjon tad-dejn gross tal-gvern kien ogħla mill-valur ta' referenza tat-Trattat fl-2009 u huwa skont il-programm fuq xejra li tiżdied sal-2012.

| (11) | L-impatt baġitarju fit-tul tat-tixjieħ huwa b’mod ċar inqas mill-medja tal-UE, bl-infiq għall-pensjonijiet li juri żieda kemxejn iktar limitata, minħabba fir-riformi tal-pensjonijiet li diġà daħlu fis-seħħ. Il-pożizzjoni baġitarja fl-2009, li skont il-programm kellha tmur sinifikattivament għall-agħar, iżżid l-impatt baġitarju ta’ popolazzjoni li qed tixjieħ fuq id-distakk ta' sostenibbiltà. L-iżgurar ta' bilanċi primarji ogħla tul il-perijodu medju jikkontribwixxi għat-tnaqqis tar-riskji għas-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi, li ġew ivvalutati bħala medji fir-Rapport ta' Sostenibbiltà (7) 2009 tal-Kummissjoni. |
| --- | --- |

(11)

L-impatt baġitarju fit-tul tat-tixjieħ huwa b’mod ċar inqas mill-medja tal-UE, bl-infiq għall-pensjonijiet li juri żieda kemxejn iktar limitata, minħabba fir-riformi tal-pensjonijiet li diġà daħlu fis-seħħ. Il-pożizzjoni baġitarja fl-2009, li skont il-programm kellha tmur sinifikattivament għall-agħar, iżżid l-impatt baġitarju ta’ popolazzjoni li qed tixjieħ fuq id-distakk ta' sostenibbiltà. L-iżgurar ta' bilanċi primarji ogħla tul il-perijodu medju jikkontribwixxi għat-tnaqqis tar-riskji għas-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi, li ġew ivvalutati bħala medji fir-Rapport ta' Sostenibbiltà (7) 2009 tal-Kummissjoni.

| (12) | Il-programm iħabbar l-intenzjoni ta' riforma tal-qafas baġitarju. Element prinċipali huwa l-mixja lejn qafas baġitarju pluriennali b'limiti annwali fuq l-infiq. Madankollu, m'hemmx ħafna dettalji deskritti rigward il-qafas baġitarju mġedded, pereżempju f'termini ta' żmien, l-istituzzjonijiet jew il-kategoriji ta' infiq koperti, is-sura li ser ikollhom ir-regoli dwar l-infiq, jew il-mekkaniżmi ta' infurzar u korrezzjoni fil-każ ta' devjazzjonijiet. Minbarra dan it-tibdil fl-ippjanar tal-baġit ex-ante, huwa previst ukoll iżjed tibdil bil-għan li jkun hemm rapportar iżjed integrat dwar l-esekuzzjoni baġitarja. B’mod ġenerali, dawn l-isforzi jindirizzaw żewġ aspetti fil-qafas baġitarju Portugiż fejn wera li għandu bżonn titjib kontinwu, speċifikament, fl-ippjanar tal-politika fiskali fi prospettiva iżjed wiesgħa’ fil-perijodu medju, u l-kontroll b’iżjed reqqa tal-iżviluppi fl-infiq. |
| --- | --- |

(12)

Il-programm iħabbar l-intenzjoni ta' riforma tal-qafas baġitarju. Element prinċipali huwa l-mixja lejn qafas baġitarju pluriennali b'limiti annwali fuq l-infiq. Madankollu, m'hemmx ħafna dettalji deskritti rigward il-qafas baġitarju mġedded, pereżempju f'termini ta' żmien, l-istituzzjonijiet jew il-kategoriji ta' infiq koperti, is-sura li ser ikollhom ir-regoli dwar l-infiq, jew il-mekkaniżmi ta' infurzar u korrezzjoni fil-każ ta' devjazzjonijiet. Minbarra dan it-tibdil fl-ippjanar tal-baġit ex-ante, huwa previst ukoll iżjed tibdil bil-għan li jkun hemm rapportar iżjed integrat dwar l-esekuzzjoni baġitarja. B’mod ġenerali, dawn l-isforzi jindirizzaw żewġ aspetti fil-qafas baġitarju Portugiż fejn wera li għandu bżonn titjib kontinwu, speċifikament, fl-ippjanar tal-politika fiskali fi prospettiva iżjed wiesgħa’ fil-perijodu medju, u l-kontroll b’iżjed reqqa tal-iżviluppi fl-infiq.

| (13) | Il-programm jirrikonoxxi l-eżistenza ta' għadd ta' sfidi importanti ta' politika għas-snin li ġejjin lil hinn mill-konsolidazzjoni fiskali, bħaż-żieda fit-tkabbir potenzjali tal-PDG u t-tnaqqis tan-nuqqas ta' bilanċ estern. Il-programm jinkludi reviżjoni estensiva ta' miżuri tal-passat u tal-futur bil-mira li jiġu ttrattati dawn il-kwistjonijiet u kwistjonijiet oħra li huma relatati mill-qrib, bħat-tnaqqis tad-dipendenza fuq iż-żejt, ir-riforma tas-suq tax-xogħol, it-titjib tal-ambjent tan-negozju, l-istimolu tar-Riċerka u l-Iżvilupp jew it-tkabbir tal-bażi ta' esportazzjoni. L-implimentazzjoni ta' xi wħud minn dawn il-miżuri f'kuntest ta' konsolidazzjoni fiskali qawwija tenfasizza l-ħtieġa li jiġu żgurati l-effiċjenza u l-effikaċja tal-infiq pubbliku, kif ukoll li jiġu stabbiliti prioritajiet f'termini ta' sforzi ta' riforma u ta' infiq pubbliku. Il-programm jittratta wkoll żewġ aspetti rilevanti għall-finanzi pubbliċi Portuġiżi, jiġifieri s-sħubiji pubbliċi-privati u l-intrapriżi tal-istat. Fir-rigward tal-ewwel, qed titħabbar unità mġedda biex tissorvelja dawn is-sħubiji. Dak jidher essenzjali minħabba li qed isir dejjem aktar rikors għal sħubiji pubbliċi-privati tul dan l-aħħar deċennju, li rriżultaw f'passiv impliċitu importanti għas-snin li ġejjin (notevolment lil hinn mill-aħħar parti tal-programm), li għandu jitqies fl-evalwazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali u l-pjanijiet fit-tul. Fir-rigward tal-intrapriżi tal-istat, il-programm jiddeskrivi bidliet għall-governanza tagħhom u limitu fuq it-tkabbir tad-dejn tal-intrapriżi mhux finanzjarji tal-istat. L-għan huwa li jitnaqqas il-piż fuq il-finanzi pubbliċi tal-intrapriżi li qed jagħmlu telf, inkluż li jitrażżnu r-riskji impliċiti ġejjin minn stokk ta' dejn kbir u li qed jikber ta' intrapriżi tal-istat. Minkejja dan, il-limiti annwali għaż-zidiet nominali f'dak id-dejn, għalkemm qegħdin dejjem jonqsu, jaqbżu r-rati ta' tkabbir tal-PDG nominali previsti, li jistgħu jwasslu għal iktar żieda fil-proporzjonijiet tad-dejn mal-PDG għall-grupp kollu ta' intrapriżi tal-istat. |
| --- | --- |

(13)

Il-programm jirrikonoxxi l-eżistenza ta' għadd ta' sfidi importanti ta' politika għas-snin li ġejjin lil hinn mill-konsolidazzjoni fiskali, bħaż-żieda fit-tkabbir potenzjali tal-PDG u t-tnaqqis tan-nuqqas ta' bilanċ estern. Il-programm jinkludi reviżjoni estensiva ta' miżuri tal-passat u tal-futur bil-mira li jiġu ttrattati dawn il-kwistjonijiet u kwistjonijiet oħra li huma relatati mill-qrib, bħat-tnaqqis tad-dipendenza fuq iż-żejt, ir-riforma tas-suq tax-xogħol, it-titjib tal-ambjent tan-negozju, l-istimolu tar-Riċerka u l-Iżvilupp jew it-tkabbir tal-bażi ta' esportazzjoni. L-implimentazzjoni ta' xi wħud minn dawn il-miżuri f'kuntest ta' konsolidazzjoni fiskali qawwija tenfasizza l-ħtieġa li jiġu żgurati l-effiċjenza u l-effikaċja tal-infiq pubbliku, kif ukoll li jiġu stabbiliti prioritajiet f'termini ta' sforzi ta' riforma u ta' infiq pubbliku. Il-programm jittratta wkoll żewġ aspetti rilevanti għall-finanzi pubbliċi Portuġiżi, jiġifieri s-sħubiji pubbliċi-privati u l-intrapriżi tal-istat. Fir-rigward tal-ewwel, qed titħabbar unità mġedda biex tissorvelja dawn is-sħubiji. Dak jidher essenzjali minħabba li qed isir dejjem aktar rikors għal sħubiji pubbliċi-privati tul dan l-aħħar deċennju, li rriżultaw f'passiv impliċitu importanti għas-snin li ġejjin (notevolment lil hinn mill-aħħar parti tal-programm), li għandu jitqies fl-evalwazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali u l-pjanijiet fit-tul. Fir-rigward tal-intrapriżi tal-istat, il-programm jiddeskrivi bidliet għall-governanza tagħhom u limitu fuq it-tkabbir tad-dejn tal-intrapriżi mhux finanzjarji tal-istat. L-għan huwa li jitnaqqas il-piż fuq il-finanzi pubbliċi tal-intrapriżi li qed jagħmlu telf, inkluż li jitrażżnu r-riskji impliċiti ġejjin minn stokk ta' dejn kbir u li qed jikber ta' intrapriżi tal-istat. Minkejja dan, il-limiti annwali għaż-zidiet nominali f'dak id-dejn, għalkemm qegħdin dejjem jonqsu, jaqbżu r-rati ta' tkabbir tal-PDG nominali previsti, li jistgħu jwasslu għal iktar żieda fil-proporzjonijiet tad-dejn mal-PDG għall-grupp kollu ta' intrapriżi tal-istat.

| (14) | Meta meqjusa b'valur nominali, l-istrateġija baġitarja stipulata fil-programm tidher ġeneralment konsistenti mar-Rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7) tat-2 ta' Diċembru 2009. Madankollu, meta jitqiesu r-riskji msemmija hawn fuq, l-istrateġija baġitarja tista' ma tkunx kompletament konsistenti mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7) tat-2 ta' Diċembru 2009. Biex jiġi żgurat li jonqos l-iżbilanċ għal taħt il-limitu ta' 3 % tal-PDG sal-2013 għandu mnejn jeħtieġ sforz ta' konsolidazzjoni iktar qawwi minn dak ippjanat bħalissa. Filwaqt li l-isforz fiskali medju previst mill-programm huwa konformi mal-1,25 % tal-PDG kull sena rrakkomandat, dan l-isforz fiskali jista' ma jagħtix il-frott mistenni minħabba kemm ir-riskji kif ukoll ir-riżultati tal-iżbilanċ tal-2009 li kienu ħafna agħar milli mistennija. Finalment, l-istrateġija tista' wkoll ma tkunx biżżejjed biex il-proporzjon tad-dejn jibda jonqos. Jeħtieġ ukoll li tiġi żgurata korrezzjoni tal-iżbilanċ eċċessiv kif irrakkomandat mill-Kunsill fid-dawl tal-akkumulazzjoni rapida pprojettata tad-dejn pubbliku kif ukoll l-isfidi kroniċi ta' aġġustament tal-Portugall, notevolment t-tnaqqis tan-nuqqas ta' bilanċ kbir estern. |
| --- | --- |

(14)

Meta meqjusa b'valur nominali, l-istrateġija baġitarja stipulata fil-programm tidher ġeneralment konsistenti mar-Rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7) tat-2 ta' Diċembru 2009. Madankollu, meta jitqiesu r-riskji msemmija hawn fuq, l-istrateġija baġitarja tista' ma tkunx kompletament konsistenti mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7) tat-2 ta' Diċembru 2009. Biex jiġi żgurat li jonqos l-iżbilanċ għal taħt il-limitu ta' 3 % tal-PDG sal-2013 għandu mnejn jeħtieġ sforz ta' konsolidazzjoni iktar qawwi minn dak ippjanat bħalissa. Filwaqt li l-isforz fiskali medju previst mill-programm huwa konformi mal-1,25 % tal-PDG kull sena rrakkomandat, dan l-isforz fiskali jista' ma jagħtix il-frott mistenni minħabba kemm ir-riskji kif ukoll ir-riżultati tal-iżbilanċ tal-2009 li kienu ħafna agħar milli mistennija. Finalment, l-istrateġija tista' wkoll ma tkunx biżżejjed biex il-proporzjon tad-dejn jibda jonqos. Jeħtieġ ukoll li tiġi żgurata korrezzjoni tal-iżbilanċ eċċessiv kif irrakkomandat mill-Kunsill fid-dawl tal-akkumulazzjoni rapida pprojettata tad-dejn pubbliku kif ukoll l-isfidi kroniċi ta' aġġustament tal-Portugall, notevolment t-tnaqqis tan-nuqqas ta' bilanċ kbir estern.

| (15) | Fir-rigward tar-rekwiżiti tad-dejta speċifikati fil-kodiċi tal-kondotta għall-programmi ta’ stabbiltà u konverġenza, il-programm jipprovdi d-dejta kollha meħtieġa u l-parti l-kbira tad-dejta fakultattiva (8). Fir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 126(7) tat-2 ta' Diċembru 2009 bil-ħsieb li tintemm is-sitwazzjoni ta' żbilanċ eċċessiv, il-Kunsill stieden ukoll lill-Portugall biex jirrapporta dwar il-progress li sar fl-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill f'kapitolu separat fl-aġġornamenti tal-programm ta' stabbiltà tiegħu (9). |
| --- | --- |

(15)

Fir-rigward tar-rekwiżiti tad-dejta speċifikati fil-kodiċi tal-kondotta għall-programmi ta’ stabbiltà u konverġenza, il-programm jipprovdi d-dejta kollha meħtieġa u l-parti l-kbira tad-dejta fakultattiva (8). Fir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 126(7) tat-2 ta' Diċembru 2009 bil-ħsieb li tintemm is-sitwazzjoni ta' żbilanċ eċċessiv, il-Kunsill stieden ukoll lill-Portugall biex jirrapporta dwar il-progress li sar fl-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill f'kapitolu separat fl-aġġornamenti tal-programm ta' stabbiltà tiegħu (9).

Il-konklużjoni globali hija li l-impatt tal-kriżi attwali fuq il-finanzi pubbliċi Portugiżi huwa qawwi. Madankollu s-sitwazzjoni baġitarja attwali tirrifletti wkoll id-dgħufijat fiskali preċedenti, b'mod partikolari l-iżbilanċi strutturali notevolment għolja – anki jekk qed jonqsu – ta'qabel il-kriżi. L-aġġornament tal-programm ta' stabbiltà jimmira li jikseb żbilanċ tal-gvern taħt it-3 % tal-PDG sal-2013 permezz ta' konsolidazzjoni fiskali tul il-perijodu kollu, li jwassal għal stabbilizzazzjoni tal-proporzjon tad-dejn ta' madwar 90 % tal-PDG fl-2012-2013. L-isforzi ta' konsolidazzjoni huma kkonċentrati fl-aħħar parti tal-programm fl-2011 u lil hinn. Il-konsolidazzjoni fiskali hija essenzjali billi l-iżbilanċi fiskali u dejn li qed jikbru x'aktarx li jagħmlu ħsara lit-tkabbir ekonomiku fil-perijodu medja li diġà huwa espost għal effetti negattivi mid-dejn estern kbir fuq id-dħul domestiku. Il-kisba tal-pjan ambizzjuż ta' konsolidazzjoni fiskali jista' jeħtieġ sforzi lil hinn minn dawk deskritti fil-programm. L-ewwel nett, it-trażżin tal-prestazzjoni tad-dħul u l-infiq deskritt jista' jkun diffiċli li jintlaħaq fuq il-bażi tal-miżuri mħabbra, diġà fl-2010. It-tieni nett, hemm ir-riskju li tkabbir tal-PDG inqas minn dak mistenni jista' jxekkel it-tkabbir tad-dħul u jipperikola t-tnaqqis previst fil-programm tal-proporzjon tal-infiq mal-PDG tul is-snin li ġejjin, u b'hekk jipperikola l-pjan ta' konsolidazzjoni fiskali ppjanat. F'kuntest bħal dan, qafas baġitarju li jaħdem fil-perijodu medju huwa strument essenzjali biex jitrażżnu r-riskji għall-miri baġitarji, b'mod partikolari fl-appoġġ għall-kisba tal-iffiżar kważi totali previst tal-infiq primarju. Barra minn hekk, it-trawwim tal-kwalità tal-finanzi pubbliċi anki fil-kuntest ta' aġenda ta' riforma aktar ġenerali huwa essenzjali biex tiġi appoġġata żieda fil-produttività u t-tkabbir tal-PDG potenzjali tant meħtiega, u biex jiġu indirizzati sfidi ewlenin oħra li l-ekonomija Portugiża tħabbat wiċċha magħhom bħall-ixprunar tal-kompetittività, it-tnaqqis tan-nuqqas ta' bilanċ estern kbir u l-appoġġ biex jinħolqu l-impiegi.

Fid-dawl tal-valutazzjoni ta' hawn fuq u wkoll fid-dawl tar-Rakkomandazzjoni skont l-Artikolu 126(7) tat-TFUE tat-2 ta' Diċembru 2009, il-Portugall huwa mistieden biex:

| (i) | jikseb il-mira tal-iżbilanċ għall-2010 ta' 8,3 % tal-PDG, jekk meħtieġ billi jsaħħaħ il-konsolidazzjoni permezz tal-adozzjoni ta' mizuri addizzjonali; isaħħaħ l-istrateġija biex iniżżel l-iżbilanċ għal taħt it-3 % sal-2013 permezz tal-implimentazzjoni f'waqtha ta' miżuri konkreti; ikun lest jadotta iktar miżuri ta' konsolidazzjoni fil-każ li x-xenarju makroekonomiku jkun iktar favorevoli mix-xenarju li fuqu hija bbażata r-Rakkomandazzjoni skont l-Artikolu 126(7) u/jew jirriżultaw xi nuqqasijiet oħra; li jaħtaf kull opportunità lil hinn mill-isforzi fiskali, inkluż kondizzjonijiet ekonomiċi aħjar, biex iħaffef it-tnaqqis tal-proporzjon tad-dejn gross lejn il-valur ta' referenza ta' 60 % tal-PDG; |
| --- | --- |

(i)

jikseb il-mira tal-iżbilanċ għall-2010 ta' 8,3 % tal-PDG, jekk meħtieġ billi jsaħħaħ il-konsolidazzjoni permezz tal-adozzjoni ta' mizuri addizzjonali; isaħħaħ l-istrateġija biex iniżżel l-iżbilanċ għal taħt it-3 % sal-2013 permezz tal-implimentazzjoni f'waqtha ta' miżuri konkreti; ikun lest jadotta iktar miżuri ta' konsolidazzjoni fil-każ li x-xenarju makroekonomiku jkun iktar favorevoli mix-xenarju li fuqu hija bbażata r-Rakkomandazzjoni skont l-Artikolu 126(7) u/jew jirriżultaw xi nuqqasijiet oħra; li jaħtaf kull opportunità lil hinn mill-isforzi fiskali, inkluż kondizzjonijiet ekonomiċi aħjar, biex iħaffef it-tnaqqis tal-proporzjon tad-dejn gross lejn il-valur ta' referenza ta' 60 % tal-PDG;

| (ii) | jimplimenta qafas baġitarju pluriennali effikaċi sabiex jiżgura l-aderenza mal-miri baġitarji fis-settur tal-gvern kollu u biex irażżan sew l-infiq fil-perijodu medju; |
| --- | --- |

(ii)

jimplimenta qafas baġitarju pluriennali effikaċi sabiex jiżgura l-aderenza mal-miri baġitarji fis-settur tal-gvern kollu u biex irażżan sew l-infiq fil-perijodu medju;

| (iii) | itejjeb il-kwalità tal-finanzi pubbliċi, skont il-linji previsti fil-programm, notevolment billi jtejjeb l-effiċjenza u l-effikaċja tal-infiq pubbliku fid-diversi oqsma ta' azzjoni tal-gvern; jindirizza b'mod deċiż is-sitwazzjoni tal-intrapriżi tal-istat li qed jagħmlu telf; u jqis l-impenji ta' infiq u r-riskji ġejjin mis-sħubiji pubbliċi-privati fil-pożizzjoni ta' sostenibbiltà fiskali; |
| --- | --- |

(iii)

itejjeb il-kwalità tal-finanzi pubbliċi, skont il-linji previsti fil-programm, notevolment billi jtejjeb l-effiċjenza u l-effikaċja tal-infiq pubbliku fid-diversi oqsma ta' azzjoni tal-gvern; jindirizza b'mod deċiż is-sitwazzjoni tal-intrapriżi tal-istat li qed jagħmlu telf; u jqis l-impenji ta' infiq u r-riskji ġejjin mis-sħubiji pubbliċi-privati fil-pożizzjoni ta' sostenibbiltà fiskali;

| (iv) | jinkorpora l-miżuri ta' konsolidazzjoni fiskali flimkien mal-isforzi li jsiru biex jiżdiedu l-produttività u t-tkabbir tal-PDG potenzjali b'mod sostnut, biex jagħti spinta lill-kompetittività u biex inaqqas in-nuqqas ta' bilanċ estern kbir, li għandu jgħin ukoll biex tittejjeb is-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi. |
| --- | --- |

(iv)

jinkorpora l-miżuri ta' konsolidazzjoni fiskali flimkien mal-isforzi li jsiru biex jiżdiedu l-produttività u t-tkabbir tal-PDG potenzjali b'mod sostnut, biex jagħti spinta lill-kompetittività u biex inaqqas in-nuqqas ta' bilanċ estern kbir, li għandu jgħin ukoll biex tittejjeb is-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi.

Tqabbil ta' previżjonijiet makroekonomiċi u baġitarji prinċipali

| | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| PDG reali
  (% ta' bidla) | PS Mar 2010 | 0,0 | –2,7 | 0,7 | 0,9 | 1,3 | 1,7 |
| COM Nov 2009 | 0,0 | –2,9 | 0,3 | 1,0 | m.d. | m.d. |
| PS Jan 2009 | 0,3 | –0,8 | 0,5 | 1,3 | m.d. | m.d. |
| Inflazzjoni HICP
  (%) | PS Mar 2010 | 2,7 | –0,9 | 0,8 | 1,9 | 1,9 | 2,0 |
| COM Nov 2009 | 2,7 | –1,0 | 1,3 | 1,4 | m.d. | m.d. |
| PS Jan 2009 | 2,6 | 1,2 | 2,0 | 2,0 | m.d. | m.d. |
| Lakuna bejn il-prodott effettiv u dak potenzjali (10)

  (% tal-PDG potenzjali) | PS Mar 2010 | 0,5 | –2,2 | –1,9 | –1,6 | –1,3 | –0,8 |
| COM Nov 2009 (11) | –0,1 | –2,9 | –3,0 | –2,6 | m.d. | m.d. |
| PS Jan 2009 | –0,4 | –2,1 | –2,5 | –2,5 | m.d. | m.d. |
| Self mogħti/meħud nett vis-à-vis il-bqija tad-dinja
  (% tal-PDG) | PS Mar 2010 | –10,3 | –9,4 | –9,3 | –9,1 | –8,7 | –8,3 |
| COM Nov 2009 | –10,3 | –8,5 | –8,6 | –8,6 | m.d. | m.d. |
| PS Jan 2009 | –10,5 | –9,2 | –8,4 | –7,6 | m.d. | m.d. |
| Dħul tal-Gvern ġenerali
  (% tal-PDG) | PS Mar 2010 | 43,2 | 39,7 | 40,5 | 41,1 | 41,8 | 42,6 |
| COM Nov 2009 | 43,2 | 43,7 | 43,5 | 43,3 | m.d. | m.d. |
| PS Jan 2009 | 43,5 | 44,1 | 43,6 | 43,6 | m.d. | m.d. |
| Nefqa tal-Gvern ġenerali
  (% tal-PDG) | PS Mar 2010 | 45,9 | 49,1 | 48,8 | 47,7 | 46,5 | 45,4 |
| COM Nov 2009 | 45,9 | 51,6 | 51,5 | 52,0 | m.d. | m.d. |
| PS Jan 2009 | 45,8 | 48,0 | 46,5 | 45,9 | m.d. | m.d. |
| Bilanċ tal-Gvern ġenerali
  (% tal-PDG) | PS Mar 2010 | –2,7 | –9,3 | –8,3 | –6,6 | –4,6 | –2,8 |
| COM Nov 2009 | –2,7 | –8,0 | –8,0 | –8,7 | m.d. | m.d. |
| PS Jan 2009 | –2,2 | –3,9 | –2,9 | –2,3 | m.d. | m.d. |
| Bilanċ primarju
  (% tal-PDG) | PS Mar 2010 | 0,2 | –6,4 | –5,1 | –2,8 | –0,6 | 1,3 |
| COM Nov 2009 | 0,2 | –5,0 | –4,9 | –5,2 | m.d. | m.d. |
| PS Jan 2009 | 0,8 | –0,6 | 0,4 | 1,1 | m.d. | m.d. |
| Bilanċ aġġustati b'mod ċikliku (10)

  (% tal-PDG) | PS Mar 2010 | –2,9 | –8,3 | –7,5 | –5,9 | –4,1 | –2,5 |
| COM Nov 2009 | –2,6 | –6,6 | –6,7 | –7,5 | m.d. | m.d. |
| PS Jan 2009 | –2,0 | –3,0 | –1,8 | –1,2 | m.d. | m.d. |
| Bilanċ strutturali (12)

  (% tal-PDG) | PS Mar 2010 | –2,9 | –8,3 | –7,5 | –5,9 | –4,1 | –2,5 |
| COM Nov 2009 | –3,5 | –6,6 | –6,7 | –7,5 | m.d. | m.d. |
| PS Jan 2009 | –2,0 | –3,0 | –1,8 | –1,2 | m.d. | m.d. |
| Dejn gross tal-gvern
  (% tal-PDG) | PS Mar 2010 | 66,3 | 77,2 | 86,0 | 89,4 | 90,7 | 89,8 |
| COM Nov 2009 | 66,3 | 77,4 | 84,6 | 91,1 | m.d. | m.d. |
| PS Jan 2009 | 65,9 | 69,7 | 70,5 | 70,0 | m.d. | m.d. |
| Programm ta’ Stabbiltà (SP); Il-previżjonijiet tas-servizzi tal-Kummissjoni tal-Ħarifa 2009 (COM); Il-kalkoli tas-servizzi tal-Kummissjoni. |

2008

2009

2010

2011

2012

2013

PDG reali

(% ta' bidla)

PS Mar 2010

0,0

–2,7

0,7

0,9

1,3

1,7

COM Nov 2009

0,0

–2,9

0,3

1,0

m.d.

m.d.

PS Jan 2009

0,3

–0,8

0,5

1,3

m.d.

m.d.

Inflazzjoni HICP

(%)

PS Mar 2010

2,7

–0,9

0,8

1,9

1,9

2,0

COM Nov 2009

2,7

–1,0

1,3

1,4

m.d.

m.d.

PS Jan 2009

2,6

1,2

2,0

2,0

m.d.

m.d.

Lakuna bejn il-prodott effettiv u dak potenzjali (10)

(% tal-PDG potenzjali)

PS Mar 2010

0,5

–2,2

–1,9

–1,6

–1,3

–0,8

COM Nov 2009 (11)

–0,1

–2,9

–3,0

–2,6

m.d.

m.d.

PS Jan 2009

–0,4

–2,1

–2,5

–2,5

m.d.

m.d.

Self mogħti/meħud nett vis-à-vis il-bqija tad-dinja

(% tal-PDG)

PS Mar 2010

–10,3

–9,4

–9,3

–9,1

–8,7

–8,3

COM Nov 2009

–10,3

–8,5

–8,6

–8,6

m.d.

m.d.

PS Jan 2009

–10,5

–9,2

–8,4

–7,6

m.d.

m.d.

Dħul tal-Gvern ġenerali

(% tal-PDG)

PS Mar 2010

43,2

39,7

40,5

41,1

41,8

42,6

COM Nov 2009

43,2

43,7

43,5

43,3

m.d.

m.d.

PS Jan 2009

43,5

44,1

43,6

43,6

m.d.

m.d.

Nefqa tal-Gvern ġenerali

(% tal-PDG)

PS Mar 2010

45,9

49,1

48,8

47,7

46,5

45,4

COM Nov 2009

45,9

51,6

51,5

52,0

m.d.

m.d.

PS Jan 2009

45,8

48,0

46,5

45,9

m.d.

m.d.

Bilanċ tal-Gvern ġenerali

(% tal-PDG)

PS Mar 2010

–2,7

–9,3

–8,3

–6,6

–4,6

–2,8

COM Nov 2009

–2,7

–8,0

–8,0

–8,7

m.d.

m.d.

PS Jan 2009

–2,2

–3,9

–2,9

–2,3

m.d.

m.d.

Bilanċ primarju

(% tal-PDG)

PS Mar 2010

0,2

–6,4

–5,1

–2,8

–0,6

1,3

COM Nov 2009

0,2

–5,0

–4,9

–5,2

m.d.

m.d.

PS Jan 2009

0,8

–0,6

0,4

1,1

m.d.

m.d.

Bilanċ aġġustati b'mod ċikliku (10)

(% tal-PDG)

PS Mar 2010

–2,9

–8,3

–7,5

–5,9

–4,1

–2,5

COM Nov 2009

–2,6

–6,6

–6,7

–7,5

m.d.

m.d.

PS Jan 2009

–2,0

–3,0

–1,8

–1,2

m.d.

m.d.

Bilanċ strutturali (12)

(% tal-PDG)

PS Mar 2010

–2,9

–8,3

–7,5

–5,9

–4,1

–2,5

COM Nov 2009

–3,5

–6,6

–6,7

–7,5

m.d.

m.d.

PS Jan 2009

–2,0

–3,0

–1,8

–1,2

m.d.

m.d.

Dejn gross tal-gvern

(% tal-PDG)

PS Mar 2010

66,3

77,2

86,0

89,4

90,7

89,8

COM Nov 2009

66,3

77,4

84,6

91,1

m.d.

m.d.

PS Jan 2009

65,9

69,7

70,5

70,0

m.d.

m.d.

Programm ta’ Stabbiltà (SP); Il-previżjonijiet tas-servizzi tal-Kummissjoni tal-Ħarifa 2009 (COM); Il-kalkoli tas-servizzi tal-Kummissjoni.

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p 1. Id-dokumenti msemmija f'dan it-test jinsabu fis-sit elettroniku li ġej: http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/index_en.htm

(2)  Il-preżentazzjoni tal-programm saret tard prinċipalment minħabba l-ħatra ta' Kabinett ġdid b'segwitu għall-elezzjonijiet parlamentari fl-aħħar ta' Settembru 2009 u l-adozzjoni tal-Liġi tal-Baġit għall-2010 li saret biss f'Marzu 2010. Il-programm ġie diskuss fil-Parlament Portugiż fil-25 ta' Marzu 2010.

(3)  Din il-valutazzjoni tqis partikolarment il-previżjonijiet tal-ħarifa 2009 tas-servizzi tal-Kummissjoni. Informazzjoni oħra li saret disponibbli minn dak iż-żmien (b'mod partikolari r-riżultati rigward il-PDG u l-inflazzjoni) intużat ukoll għall-valutazzjoni tar-riskju.

(4)  Skont id-data tan-notifika tal-PŻE li kellha ssir qabel l-1 ta' April 2010 li ġiet ppubblikata mill-Uffiċċju Portugiż għall-Istatistika wara l-preżentazzjoni tal-programm, l-iżbilanċ tal-gvern kien ta' 9,4 % tal-PDG.

(5)  Dawn il-miżuri jikkonċernaw b'mod partikolari t-tnaqqis tar-rata standard tal-VAT b'punt perċentwali wieħed f'Lulju 2008 u miżuri li jappoġġjaw id-dħul tal-unitajiet domestiċi.

(6)  Skont id-data tan-notifika tal-PŻE li kellha ssir qabel l-1 ta' April 2010 li ġiet ppubblikata mill-Uffiċċju Portugiż għall-Istatistika wara l-preżentazzjoni tal-programm, id-dejn tal-gvern kien ta' 76,8 % tal-PDG.

(7)  Fil-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-10 ta’ Novembru 2009 dwar is-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi “il-Kunsill jappella lill-Istati Membri biex jiffokaw l-attenzjoni tagħhom fuq strateġiiji orjentati lejn is-sostenibbiltà fil-programmi tagħhom li jmir dwar l-istabbiltà u l-konverġenza” u “jistieden lill-Kummissjoni biex, flimkien mal-Kumitat tal-Politika Ekonomika u l-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju, tiżviluppa aktar il-metodoloġiji għall-valutazzjoni tas-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi fil-ħin għar-Rapport ta' Sostenibbiltà li jmiss,” li huwa previst fl-2012.

(8)  B’mod partikolari, ma ngħatatx id-data dwar il-fatturi li jnaqqsu l-konsum pubbliku u l-investiment u dwar l-infiq tal-amministrazzjoni pubblika mqassma skont il-funzjoni.

(9)  Il-Portugall materjalment ikkonforma ma' din ir-rakkomandazzjoni, għalkemm ir-rappurtar ma kienx f'kapitolu separat iżda integrat fil-kapitolu dwar l-istrateġija baġitarja f'terminu medju.

(10)  Lakuni fil-produzzjoni u bilanċi aġġustati ċiklikament skont il-programmi kif ikkalkulati mill-ġdid mis-servizzi tal-Kummissjoni abbażi tal-informazzjoni fil-programmi.

(11)  Ibbażat fuq it-tkabbir potenzjali stmat ta' 0,6 %, 0,0 %, 0,3 % u 0,7 % rispettivament fil-perijodu 2008-2011.

(12)  Bilanċ aġġustat ċiklikament bl-esklużjoni ta' miżuri ta' darba u miżuri temporanji oħra. Hemm ta' miżuri ta' darba u miżuri temporanji oħra fil-programm u hemm 0,8 % tal-PDG fis-sena 2008, kollha li jnaqqsu l-iżbilanċ, fil-previżjonijiet tas-servizi tal-Kummissjoni tal-ħarifa 2009.

Sors:

Programm ta’ Stabbiltà (SP); Il-previżjonijiet tas-servizzi tal-Kummissjoni tal-Ħarifa 2009 (COM); Il-kalkoli tas-servizzi tal-Kummissjoni.

---

| 3.6.2010 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 144/12 |
| --- | --- | --- | --- |

3.6.2010

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 144/12

---

OPINJONI TAL-KUNSILL

dwar il-programm ta' Konverġenza aġġornat tar-Rumanija, 2009-2012

2010/C 144/03

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 9(3) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni,

Wara li kkonsulta mal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

TA DIN L-OPINJONI:

| (1) | Fis-26 ta’ April 2010 l-Kunsill eżamina l-programm ta’ konverġenza aġġornat tar-Rumanija, li jkopri l-perijodu mill-2009 sal-2012. |
| --- | --- |

(1)

Fis-26 ta’ April 2010 l-Kunsill eżamina l-programm ta’ konverġenza aġġornat tar-Rumanija, li jkopri l-perijodu mill-2009 sal-2012.

| (2) | B'rata ta' tkabbir annwali medja ta' 6,8 % tal-PDG bejn l-2004 u l-2008, ir-Rumanija kienet waħda mill-Istati Membri bl-iktar tkabbir rapidu. It-tkabbir kien ir-riżultat ta' qabża fid-domanda domestika kemm għall-konsum kif ukoll għall-investiment, li kienet xprunata minn tisħiħ finanzjarju rapidu, dħul kbir ta' kapital u aspettattivi ta' dħul ikbar li maż-żmien baqgħu jiżdiedu b'ritmu sod. Dan, flimkien ma' inflazzjoni għolja tal-pagi, wassal għaż-żieda f'daqqa fl-iżbilanċ tal-kontijiet kurrenti għal 12,3 % tal-PDG fl-2008. Barra minn hekk, snin ta' linji politiċi baġitarji pro-ċikliċi wasslu għal deterjorament mdaqqas fil-pożizzjoni fiskali sottostanti, bi żbilanċ strutturali (jiġifieri l-bilanċ ċikliku nett aġġustat ta’ miżuri ta’ darba u oħrajn temporanji) li jitla' għal 8,5 % tal-PDG fl-2008. Iż-żieda f'daqqa fil-biża’ mit-teħid tar-riskji matul il-kriżi finanzjarja ġiegħlet lis-swieq jitħassbu aktar dwar dawn l-iżbilanċi. L-influssi ta' kapital niżlu u l-pressjonijiet fuq ir-rata tal-kambju żdiedu, u wasslu għal deprezzament kumulattiv ta' madwar 30 % tal-leu meta mqabbla mal-euro bejn Awwissu 2007 u Jannar 2009. In-niżla fl-influssi ta' kapital, l-effetti tal-karta tal-bilanċ tad-deprezzament tal-munita u n-niżla f'daqqa fid-domanda għall-esportazzjonijiet wasslu għal riċessjoni kbira lejn l-aħħar tal-2008 u l-ewwel nofs tal-2009, li ġie rifless fit-tnaqqis ta' 7,1 % tal-PDG fl-2009. Il-Bank Nazzjonali tar-Rumanija naqqas ir-rata ewlenija tiegħu b'total ta' 325 punt bażi għal 7,0 % bejn Frar 2009 u Frar 2010. L-iżbilanċ tal-kont kurrenti laħaq kważi 4,25 % tal-PDG fl-2009. |
| --- | --- |

(2)

B'rata ta' tkabbir annwali medja ta' 6,8 % tal-PDG bejn l-2004 u l-2008, ir-Rumanija kienet waħda mill-Istati Membri bl-iktar tkabbir rapidu. It-tkabbir kien ir-riżultat ta' qabża fid-domanda domestika kemm għall-konsum kif ukoll għall-investiment, li kienet xprunata minn tisħiħ finanzjarju rapidu, dħul kbir ta' kapital u aspettattivi ta' dħul ikbar li maż-żmien baqgħu jiżdiedu b'ritmu sod. Dan, flimkien ma' inflazzjoni għolja tal-pagi, wassal għaż-żieda f'daqqa fl-iżbilanċ tal-kontijiet kurrenti għal 12,3 % tal-PDG fl-2008. Barra minn hekk, snin ta' linji politiċi baġitarji pro-ċikliċi wasslu għal deterjorament mdaqqas fil-pożizzjoni fiskali sottostanti, bi żbilanċ strutturali (jiġifieri l-bilanċ ċikliku nett aġġustat ta’ miżuri ta’ darba u oħrajn temporanji) li jitla' għal 8,5 % tal-PDG fl-2008. Iż-żieda f'daqqa fil-biża’ mit-teħid tar-riskji matul il-kriżi finanzjarja ġiegħlet lis-swieq jitħassbu aktar dwar dawn l-iżbilanċi. L-influssi ta' kapital niżlu u l-pressjonijiet fuq ir-rata tal-kambju żdiedu, u wasslu għal deprezzament kumulattiv ta' madwar 30 % tal-leu meta mqabbla mal-euro bejn Awwissu 2007 u Jannar 2009. In-niżla fl-influssi ta' kapital, l-effetti tal-karta tal-bilanċ tad-deprezzament tal-munita u n-niżla f'daqqa fid-domanda għall-esportazzjonijiet wasslu għal riċessjoni kbira lejn l-aħħar tal-2008 u l-ewwel nofs tal-2009, li ġie rifless fit-tnaqqis ta' 7,1 % tal-PDG fl-2009. Il-Bank Nazzjonali tar-Rumanija naqqas ir-rata ewlenija tiegħu b'total ta' 325 punt bażi għal 7,0 % bejn Frar 2009 u Frar 2010. L-iżbilanċ tal-kont kurrenti laħaq kważi 4,25 % tal-PDG fl-2009.

| (3) | Minħabba t-tensjonijiet li ġġeneraw dawn l-iżviluppi, l-awtoritajiet iddeċidew li jfittxu appoġġ finanzjarju (2) estern filwaqt li jimplimentaw programm komprensiv tal-poltika ekonomika immirat mhux biss lejn in-nuqqas ta' bilanċi fiskali u esterni msemmija hawn fuq, iżda wkoll lejn ir-restrizzjonijiet strutturali li jillimitaw il-kompetittività u l-progress f'termini ta' konverġenza reali. Minħabba l-pożizzjoni fiskali tal-pajjiż li kull ma tmur dejjem qed tiħżien, fis-7 ta' Lulju 2009, il-Kunsill iddeċieda li jeżisti żbilanċ eċċessiv fir-Rumanija u rrakkomanda li jiġi kkoreġut sal-2011. Fis-16 ta' Frar 2010, il-Kunsill ikkonkluda li r-Rumanija ħadet azzjoni effettiva biex tikkoreġi l-iżbilanċ eċċessiv u, minħabba li l-attività ekonomika fl-2009 ħadet daqqa 'l isfel iktar ħarxa milli kien mistenni, estenda l-iskadenza għall-korrezzjoni sal-2012. |
| --- | --- |

(3)

Minħabba t-tensjonijiet li ġġeneraw dawn l-iżviluppi, l-awtoritajiet iddeċidew li jfittxu appoġġ finanzjarju (2) estern filwaqt li jimplimentaw programm komprensiv tal-poltika ekonomika immirat mhux biss lejn in-nuqqas ta' bilanċi fiskali u esterni msemmija hawn fuq, iżda wkoll lejn ir-restrizzjonijiet strutturali li jillimitaw il-kompetittività u l-progress f'termini ta' konverġenza reali. Minħabba l-pożizzjoni fiskali tal-pajjiż li kull ma tmur dejjem qed tiħżien, fis-7 ta' Lulju 2009, il-Kunsill iddeċieda li jeżisti żbilanċ eċċessiv fir-Rumanija u rrakkomanda li jiġi kkoreġut sal-2011. Fis-16 ta' Frar 2010, il-Kunsill ikkonkluda li r-Rumanija ħadet azzjoni effettiva biex tikkoreġi l-iżbilanċ eċċessiv u, minħabba li l-attività ekonomika fl-2009 ħadet daqqa 'l isfel iktar ħarxa milli kien mistenni, estenda l-iskadenza għall-korrezzjoni sal-2012.

| (4) | Għalkemm il-biċċa l-kbira mid-deterjorament fil-PDG assoċjat mal-kriżi ekonomika u finanzjarja huwa ċikliku, il-livell fil-produzzjoni potenzjali ġie wkoll affettwat b'mod negattiv. Barra minn hekk, il-kriżi tista’ taffettwa wkoll it-tkabbir potenzjali fuq il-medda medja ta' żmien minħabba inqas investimenti, restrizzjonijiet fuq id-disponibbiltà ta' kreditu u żieda fil-qgħad strutturali. Barra minn hekk, l-impatt tal-kriżi ekonomika ser ikompli jaggrava l-effetti negattivi tat-tixjiħ tal-popolazzjoni fuq il-produzzjoni potenzjali u s-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi. F’dan il-kuntest ser ikun essenzjali li jitħaffef il-pass tar-riformi strutturali bil-għan li jiġi sostnut it-tkabbir potenzjali, li għandu jgħin ukoll biex il-finanzi pubbliċi jerġgħu jkunu sostenibbli bħal qabel. B'mod partikolari, għar-Rumanija, huwa importanti li tadotta u timplimenta l-abbozz tar-riforma tal-pensjoni kif ukoll ir-riformi tal-governanza fiskali u strutturali previsti fil-programm ta' għajnuna għall-bilanċ tal-pagamenti. Barra minn hekk, għandhom jittieħdu miżuri konkreti biex jitħaffef ir-ritmu tal-assorbiment tal-Fondi Strutturali tal-UE, għaliex dan jkun jista' jippermetti żieda fl-investiment għat-tkabbir fit-tul mingħajr ma jipperikola l-ksib tal-miri maqbula tal-iżbilanċ tal-baġit. |
| --- | --- |

(4)

Għalkemm il-biċċa l-kbira mid-deterjorament fil-PDG assoċjat mal-kriżi ekonomika u finanzjarja huwa ċikliku, il-livell fil-produzzjoni potenzjali ġie wkoll affettwat b'mod negattiv. Barra minn hekk, il-kriżi tista’ taffettwa wkoll it-tkabbir potenzjali fuq il-medda medja ta' żmien minħabba inqas investimenti, restrizzjonijiet fuq id-disponibbiltà ta' kreditu u żieda fil-qgħad strutturali. Barra minn hekk, l-impatt tal-kriżi ekonomika ser ikompli jaggrava l-effetti negattivi tat-tixjiħ tal-popolazzjoni fuq il-produzzjoni potenzjali u s-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi. F’dan il-kuntest ser ikun essenzjali li jitħaffef il-pass tar-riformi strutturali bil-għan li jiġi sostnut it-tkabbir potenzjali, li għandu jgħin ukoll biex il-finanzi pubbliċi jerġgħu jkunu sostenibbli bħal qabel. B'mod partikolari, għar-Rumanija, huwa importanti li tadotta u timplimenta l-abbozz tar-riforma tal-pensjoni kif ukoll ir-riformi tal-governanza fiskali u strutturali previsti fil-programm ta' għajnuna għall-bilanċ tal-pagamenti. Barra minn hekk, għandhom jittieħdu miżuri konkreti biex jitħaffef ir-ritmu tal-assorbiment tal-Fondi Strutturali tal-UE, għaliex dan jkun jista' jippermetti żieda fl-investiment għat-tkabbir fit-tul mingħajr ma jipperikola l-ksib tal-miri maqbula tal-iżbilanċ tal-baġit.

| (5) | Ix-xenarju makroekonomiku sottostanti tal-programm jipprevedi li t-tkabbir reali tal-PDG għandu jsir wieħed pożittiv fl-2010 (1,3 %) u gradwalment jaċċellera għal 3,7 % sal-2012. Dan ix-xenarju, meta jiġi vvalutat bl-informazzjoni disponibbli bħalissa u b'mod partikolari bir-riżultati agħar milli mistennija tal-aħħar kwart tal-2009, jidher li huwa bbażat fuq suppożizzjonijiet ta' tkabbir kemxejn favorevoli għall-2010. Ix-xenarju makroekonomiku għall-2011-2012 jidher li huwa bbażat fuq suppożizzjonijiet plawżibbli ta' tkabbir. Barra minn hekk, l-iżbilanċi esterni u fiskali li kkontribwew għas-severità tar-riċessjoni fir-Rumanija huma mistennija li jkomplu jxolju rwieħhom. Madankollu, il-projezzjonijiet tal-programm għall-inflazzjoni (3,7 % fl-2010, 3,2 % fl-2011 u 2,8 % fl-2012) jidhru li huma kemxejn baxxi meta wieħed iqis l-iżviluppi pproġettati fit-tkabbir tal-pagi u tal-produttività tax-xogħol, l-irkupru riċenti fil-prezzijiet internazzjonali tal-enerġija, u iktar żidiet possibbli fil-prezzijiet amministrati. Min-naħa l-oħra, il-pressjonijiet inflazzjonarji jistgħu jiġu kkumpensati bil-possibbiltà ta' tisħiħ tal-leu meta mqabbel mal-euro. It-tnaqqis mistenni fir-rata tal-qgħad minn 8,4 % fl-2009 sa 7,7 % fl-2010 jidher kemxejn diffiċli biex jintlaħaq f'dan l-istadju bikri tal-irkupru ekonomiku. |
| --- | --- |

(5)

Ix-xenarju makroekonomiku sottostanti tal-programm jipprevedi li t-tkabbir reali tal-PDG għandu jsir wieħed pożittiv fl-2010 (1,3 %) u gradwalment jaċċellera għal 3,7 % sal-2012. Dan ix-xenarju, meta jiġi vvalutat bl-informazzjoni disponibbli bħalissa u b'mod partikolari bir-riżultati agħar milli mistennija tal-aħħar kwart tal-2009, jidher li huwa bbażat fuq suppożizzjonijiet ta' tkabbir kemxejn favorevoli għall-2010. Ix-xenarju makroekonomiku għall-2011-2012 jidher li huwa bbażat fuq suppożizzjonijiet plawżibbli ta' tkabbir. Barra minn hekk, l-iżbilanċi esterni u fiskali li kkontribwew għas-severità tar-riċessjoni fir-Rumanija huma mistennija li jkomplu jxolju rwieħhom. Madankollu, il-projezzjonijiet tal-programm għall-inflazzjoni (3,7 % fl-2010, 3,2 % fl-2011 u 2,8 % fl-2012) jidhru li huma kemxejn baxxi meta wieħed iqis l-iżviluppi pproġettati fit-tkabbir tal-pagi u tal-produttività tax-xogħol, l-irkupru riċenti fil-prezzijiet internazzjonali tal-enerġija, u iktar żidiet possibbli fil-prezzijiet amministrati. Min-naħa l-oħra, il-pressjonijiet inflazzjonarji jistgħu jiġu kkumpensati bil-possibbiltà ta' tisħiħ tal-leu meta mqabbel mal-euro. It-tnaqqis mistenni fir-rata tal-qgħad minn 8,4 % fl-2009 sa 7,7 % fl-2010 jidher kemxejn diffiċli biex jintlaħaq f'dan l-istadju bikri tal-irkupru ekonomiku.

| (6) | Il-programm jistma li l-iżbilanċ ġenerali tal-gvern fl-2009 kien ta' 8 % tal-PDG, li huwa kemxejn 'il fuq mill-mira (7,8 %) minħabba żieda fil-ħlasijiet arretrati tal-gvern. Id-deterjorament sinifikanti minn 5,5 % tal-iżbilanċ tal-PDG irreġistrat fl-2008 jirrifletti sew l-impatt tal-kriżi fuq il-finanzi tal-gvern. Id-deterjorament tal-iżbilanċ kien dovut prinċipalment għal nuqqas fid-dħul, bl-ikbar nuqqasijiet osservati fl-irċevuti tal-VAT u l-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali. Barra minn hekk, l-assorbiment tal-fondi tal-UE u tad-dħul li mhux ġej mit-taxxa kien inqas milli mistenni. Mil-lat tal-infiq, fl-2009, il-gvern għamel sforz ta' konsolidazzjoni fiskali sostanzjali biex irażżan iż-żieda fl-iżbilanċ. Il-miżuri inkorporaw ir-ristrutturar tal-aġenziji tal-istat u tnaqqis fl-infiq tal-prodotti u s-servizzi. Madankollu, l-impatt ta' dawn il-miżuri kien inqas minn dak ibbaġitjat fil-bidu tas-sena. B'riżultat ta' dan, kellhom jittieħdu miżuri addizzjonali, bħall-obbligu għall-ħaddiema fis-settur pubbliku biex jieħdu għaxart ijiem ta' liv bla ħlas. Dawn il-miżuri rriżultaw f'titjib ta' 1 % tal-PDG fil-bilanċ strutturali tal-2009. Minħabba r-restrizzjonijiet baġitarji iebsa, l-impatt baġitarju stmat tal-miżuri ta' stimolu adottati skont il-Pjan Ewropew ta' Rkupru Ekonomiku (PERE) kien limitat, u ammonta għal 0,2 % tal-PDG kemm fl-2009 kif ukoll fl-2010. F'konformità mal-istrateġija ta' ħruġ rrakkomandata mill-Kunsill, u bil-ħsieb li jiġi kkoreġut l-iżbilanċ eċċessiv sal-2012, il-linji politiċi mmirati għall-konsolidazzjoni fiskali huma ppjanati biex ikomplu fis-snin li ġejjin. |
| --- | --- |

(6)

Il-programm jistma li l-iżbilanċ ġenerali tal-gvern fl-2009 kien ta' 8 % tal-PDG, li huwa kemxejn 'il fuq mill-mira (7,8 %) minħabba żieda fil-ħlasijiet arretrati tal-gvern. Id-deterjorament sinifikanti minn 5,5 % tal-iżbilanċ tal-PDG irreġistrat fl-2008 jirrifletti sew l-impatt tal-kriżi fuq il-finanzi tal-gvern. Id-deterjorament tal-iżbilanċ kien dovut prinċipalment għal nuqqas fid-dħul, bl-ikbar nuqqasijiet osservati fl-irċevuti tal-VAT u l-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali. Barra minn hekk, l-assorbiment tal-fondi tal-UE u tad-dħul li mhux ġej mit-taxxa kien inqas milli mistenni. Mil-lat tal-infiq, fl-2009, il-gvern għamel sforz ta' konsolidazzjoni fiskali sostanzjali biex irażżan iż-żieda fl-iżbilanċ. Il-miżuri inkorporaw ir-ristrutturar tal-aġenziji tal-istat u tnaqqis fl-infiq tal-prodotti u s-servizzi. Madankollu, l-impatt ta' dawn il-miżuri kien inqas minn dak ibbaġitjat fil-bidu tas-sena. B'riżultat ta' dan, kellhom jittieħdu miżuri addizzjonali, bħall-obbligu għall-ħaddiema fis-settur pubbliku biex jieħdu għaxart ijiem ta' liv bla ħlas. Dawn il-miżuri rriżultaw f'titjib ta' 1 % tal-PDG fil-bilanċ strutturali tal-2009. Minħabba r-restrizzjonijiet baġitarji iebsa, l-impatt baġitarju stmat tal-miżuri ta' stimolu adottati skont il-Pjan Ewropew ta' Rkupru Ekonomiku (PERE) kien limitat, u ammonta għal 0,2 % tal-PDG kemm fl-2009 kif ukoll fl-2010. F'konformità mal-istrateġija ta' ħruġ rrakkomandata mill-Kunsill, u bil-ħsieb li jiġi kkoreġut l-iżbilanċ eċċessiv sal-2012, il-linji politiċi mmirati għall-konsolidazzjoni fiskali huma ppjanati biex ikomplu fis-snin li ġejjin.

| (7) | Il-baġit tal-2010 adottat mill-Parlament f'Jannar 2010 jimmira għal żbilanċ ta' 6,3 % tal-PDG. F’konformità mal-kondizzjonijiet ta’ politika skont il-programm ta’ għajnuna għall-bilanċ tal-pagamenti, l-aġġustament ippjanat huwa prinċipalment immexxi min-nefqa: il-miżuri jimplikaw tnaqqis fl-infiq ta' madwar 2,2 % tal-PDG. It-tnaqqis tal-infiq ewlieni huwa: l-iffriżar tal-pagi tas-settur pubbliku u t-tnaqqis fl-impjieg tas-settur pubbliku li jikkontribwixxu għal tnaqqis ta' 0,8 % tal-PDG mill-kont tal-pagi pubbliċi; t-tnaqqis fl-infiq pubbliku fuq prodotti u servizzi li jikkontribwixxi għal tnaqqis ta' 0,5 % tal-PDG fil-konsum intermedjarju mis-settur tal-gvern ġenerali; l-iffriżar tal-pensjonijiet, li jikkontribwixxi għal tnaqqis ta' 0,8 % tal-PDG fi ħlasijiet soċjali; u tnaqqis fis-sussidji ekwivalenti għal 0,2 % tal-PDG. L-impatt ta' dawn il-miżuri huwa parzjalment ikkumpensat b'żidiet ta' infiq f'setturi oħra li jwasslu għal tnaqqis nett tal-proporzjon tal-infiq primarju b'1.3 punti perċentwali tal-PDG. B'mod partikolari, l-infiq fl-investiment għandu jiżdied b'0,2 % tal-PDG, ukoll minħabba ż-żieda ppjanata fl-użu tal-fondi strutturali tal-UE. Il-proporzjon tad-dħul tal-gvern tal-PDG għandu jiżdied b'madwar 0,6 punti perċentwali tal-PDG, inkluż id-dħul (ta' darba) mir-rimborż tal-arretrati tat-taxxi (il-bond Rompetrol) b'valur ta' 0,5 % tal-PDG. Il-ksib tat-tnaqqis nett tal-infiq u ż-żidiet tad-dħul deskritti hawn fuq jimplikaw 1,7 % tat-titjib fil-PDG tal-bilanċ tal-gvern ġenerali fl-2010 (meta titqies żieda fil-ħlasijiet tal-imgħax ta' 0,3 % tal-PDG matul is-sena preċedenti). Jekk titqies iż-żieda fid-differenza bejn il-produzzjoni reali u dik potenzjali, din tikkorrispondi għal titjib notevoli fil-bilanċ strutturali, ta' 2,25 % tal-PDG (kif ikkalkulat mill-ġdid mis-servizzi tal-Kummissjoni skont il-metodoloġija bi ftehim komuni abbażi tal-informazzjoni provduta fil-programm). |
| --- | --- |

(7)

Il-baġit tal-2010 adottat mill-Parlament f'Jannar 2010 jimmira għal żbilanċ ta' 6,3 % tal-PDG. F’konformità mal-kondizzjonijiet ta’ politika skont il-programm ta’ għajnuna għall-bilanċ tal-pagamenti, l-aġġustament ippjanat huwa prinċipalment immexxi min-nefqa: il-miżuri jimplikaw tnaqqis fl-infiq ta' madwar 2,2 % tal-PDG. It-tnaqqis tal-infiq ewlieni huwa: l-iffriżar tal-pagi tas-settur pubbliku u t-tnaqqis fl-impjieg tas-settur pubbliku li jikkontribwixxu għal tnaqqis ta' 0,8 % tal-PDG mill-kont tal-pagi pubbliċi; t-tnaqqis fl-infiq pubbliku fuq prodotti u servizzi li jikkontribwixxi għal tnaqqis ta' 0,5 % tal-PDG fil-konsum intermedjarju mis-settur tal-gvern ġenerali; l-iffriżar tal-pensjonijiet, li jikkontribwixxi għal tnaqqis ta' 0,8 % tal-PDG fi ħlasijiet soċjali; u tnaqqis fis-sussidji ekwivalenti għal 0,2 % tal-PDG. L-impatt ta' dawn il-miżuri huwa parzjalment ikkumpensat b'żidiet ta' infiq f'setturi oħra li jwasslu għal tnaqqis nett tal-proporzjon tal-infiq primarju b'1.3 punti perċentwali tal-PDG. B'mod partikolari, l-infiq fl-investiment għandu jiżdied b'0,2 % tal-PDG, ukoll minħabba ż-żieda ppjanata fl-użu tal-fondi strutturali tal-UE. Il-proporzjon tad-dħul tal-gvern tal-PDG għandu jiżdied b'madwar 0,6 punti perċentwali tal-PDG, inkluż id-dħul (ta' darba) mir-rimborż tal-arretrati tat-taxxi (il-bond Rompetrol) b'valur ta' 0,5 % tal-PDG. Il-ksib tat-tnaqqis nett tal-infiq u ż-żidiet tad-dħul deskritti hawn fuq jimplikaw 1,7 % tat-titjib fil-PDG tal-bilanċ tal-gvern ġenerali fl-2010 (meta titqies żieda fil-ħlasijiet tal-imgħax ta' 0,3 % tal-PDG matul is-sena preċedenti). Jekk titqies iż-żieda fid-differenza bejn il-produzzjoni reali u dik potenzjali, din tikkorrispondi għal titjib notevoli fil-bilanċ strutturali, ta' 2,25 % tal-PDG (kif ikkalkulat mill-ġdid mis-servizzi tal-Kummissjoni skont il-metodoloġija bi ftehim komuni abbażi tal-informazzjoni provduta fil-programm).

| (8) | L-għan ewlieni tal-istrateġija għal medda medja ta' żmien fil-programm ta' konverġenza huwa li l-iżbilanċ jinżel għal inqas mill-valur referenzjali ta' 3 % tal-PDG sal-2012, f'konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7) tas-16 ta' Frar 2010. Il-programm jistabbilixxi pjan gradwali biex iniżżel l-iżbilanċ nominali minn 6,3 % tal-PDG fl-2010 għal 4,4 % tal-PDG fl-2011 u 3,0 % tal-PDG fl-2012. Il-bilanċ primarju jsegwi direzzjoni simili. Il-bilanċ strutturali (kkalkulat mill-ġdid) juri aġġustament iktar ikkonċentrat fil-bidu tal-perijodu. Skont il-programm, l-isforz fiskali medju annwali fis-snin 2010-2012 għandu jammonta għal madwar 1,75 % tal-PDG, li jikkonforma mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill skont il-Proċedura ta' Żbilanċ Eċċessiv. Fil-biċċa l-kbira tiegħu, l-aġġustament huwa bbażat fuq l-infiq, bl-infiq primarju mistenni li jinżel gradwalment minn 37,6 % tal-PDG fl-2009 għal 33,3 % tal-PDG fl-2012. Id-dħul tal-gvern huwa pproġettat li jiżdied minn 31,1 % tal-PDG fl-2009 għal 31,7 % tal-PDG fl-2010 u li jistabbilizza ruħu minn hemm 'il quddiem. Il-miżuri strutturali ta' konsolidazzjoni meħuda biex jilħqu l-mira baġitarja tal-2010 ser jiffaċilitaw ukoll il-ksib tal-miri fiskali tal-2011 u l-2012. Kif ikkomunikat mill-awtoritajiet, l-għan fil-medda medja ta' żmien (Medium Term Objective - MTO) għar-Rumanija huwa żbilanċ strutturali ta' 0,7 % tal-PDG. Fid-dawl tal-projezzjonijiet u l-livell tad-dejn, l-MTO jirrifletti l-għanijiet tal-Patt. Madankollu, il-programm ma jipprevedix li l-MTO jinkiseb fi żmien il-perijodu tal-programm. |
| --- | --- |

(8)

L-għan ewlieni tal-istrateġija għal medda medja ta' żmien fil-programm ta' konverġenza huwa li l-iżbilanċ jinżel għal inqas mill-valur referenzjali ta' 3 % tal-PDG sal-2012, f'konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7) tas-16 ta' Frar 2010. Il-programm jistabbilixxi pjan gradwali biex iniżżel l-iżbilanċ nominali minn 6,3 % tal-PDG fl-2010 għal 4,4 % tal-PDG fl-2011 u 3,0 % tal-PDG fl-2012. Il-bilanċ primarju jsegwi direzzjoni simili. Il-bilanċ strutturali (kkalkulat mill-ġdid) juri aġġustament iktar ikkonċentrat fil-bidu tal-perijodu. Skont il-programm, l-isforz fiskali medju annwali fis-snin 2010-2012 għandu jammonta għal madwar 1,75 % tal-PDG, li jikkonforma mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill skont il-Proċedura ta' Żbilanċ Eċċessiv. Fil-biċċa l-kbira tiegħu, l-aġġustament huwa bbażat fuq l-infiq, bl-infiq primarju mistenni li jinżel gradwalment minn 37,6 % tal-PDG fl-2009 għal 33,3 % tal-PDG fl-2012. Id-dħul tal-gvern huwa pproġettat li jiżdied minn 31,1 % tal-PDG fl-2009 għal 31,7 % tal-PDG fl-2010 u li jistabbilizza ruħu minn hemm 'il quddiem. Il-miżuri strutturali ta' konsolidazzjoni meħuda biex jilħqu l-mira baġitarja tal-2010 ser jiffaċilitaw ukoll il-ksib tal-miri fiskali tal-2011 u l-2012. Kif ikkomunikat mill-awtoritajiet, l-għan fil-medda medja ta' żmien (Medium Term Objective - MTO) għar-Rumanija huwa żbilanċ strutturali ta' 0,7 % tal-PDG. Fid-dawl tal-projezzjonijiet u l-livell tad-dejn, l-MTO jirrifletti l-għanijiet tal-Patt. Madankollu, il-programm ma jipprevedix li l-MTO jinkiseb fi żmien il-perijodu tal-programm.

| (9) | Ir-riżultat tal-iżbilanċ għall-2010 jista' jkun agħar minn dak ipproġettat fil-programm minħabba li xi miżuri mmirati li jnaqqsu l-infiq, bħat-tnaqqis fl-impjiegi pubbliċi, huma diffiċli biex jitwettqu soċjalment u politikament. Barra minn hekk, jista' jkun diffiċli li jinġabar id-dħul ta' darba mir-rimborż tal-bond tar-Rompetrol, li huwa stmat li jdaħħal dħul addizzjonali ekwivalenti għal 0,5 % tal-PDG. Madankollu, il-Gvern Rumen ikkommetta ruħu fil-qafas tal-programm ta' għajnuna għall-bilanċ tal-pagamenti li jimplimenta miżuri addizzjonali fil-każ li dawk li attwalment hemm ftehim fuqhom ma jfaddlux biżżejjed biex tintlaħaq il-mira għall-iżbilanċ baġitarju għal din is-sena. Bl-istess mod, jista' ma jkunx faċli li jintlaħqu l-miri tal-programm fis-snin lil hinn mill-2010, partikolarment fid-dawl ta' impatt potenzjalment negattiv taċ-ċiklu tal-elezzjoni fuq il-finanzi pubbliċi. Riskju potenzjali ieħor fil-medda medja taż-żmien huwa l-akkumulazzjoni tal-arretrati mill-intrapriżi pubbliċi li jekk din ma tissolviex jista' jkollha konsegwenzi negattivi għall-baġit jekk il-gvern ikollu jintervjeni f'xi stadju. Finalment, il-programm ma jispeċifikax il-miżuri li għandhom jittieħdu biex iniżżlu l-iżbilanċ minn 6,3 % tal-PDG fl-2010 għal 3,0 % tal-PDG fl-2012. Din l-informazzjoni hija mistennija li tiġi inkluża fil-Qafas Baġitarju ta' Nofs it-Terminu (Medium-Term Budgetary Framework - MTBF) għall-2011-2013, li għandu jiġi adottat sa Mejju 2010. |
| --- | --- |

(9)

Ir-riżultat tal-iżbilanċ għall-2010 jista' jkun agħar minn dak ipproġettat fil-programm minħabba li xi miżuri mmirati li jnaqqsu l-infiq, bħat-tnaqqis fl-impjiegi pubbliċi, huma diffiċli biex jitwettqu soċjalment u politikament. Barra minn hekk, jista' jkun diffiċli li jinġabar id-dħul ta' darba mir-rimborż tal-bond tar-Rompetrol, li huwa stmat li jdaħħal dħul addizzjonali ekwivalenti għal 0,5 % tal-PDG. Madankollu, il-Gvern Rumen ikkommetta ruħu fil-qafas tal-programm ta' għajnuna għall-bilanċ tal-pagamenti li jimplimenta miżuri addizzjonali fil-każ li dawk li attwalment hemm ftehim fuqhom ma jfaddlux biżżejjed biex tintlaħaq il-mira għall-iżbilanċ baġitarju għal din is-sena. Bl-istess mod, jista' ma jkunx faċli li jintlaħqu l-miri tal-programm fis-snin lil hinn mill-2010, partikolarment fid-dawl ta' impatt potenzjalment negattiv taċ-ċiklu tal-elezzjoni fuq il-finanzi pubbliċi. Riskju potenzjali ieħor fil-medda medja taż-żmien huwa l-akkumulazzjoni tal-arretrati mill-intrapriżi pubbliċi li jekk din ma tissolviex jista' jkollha konsegwenzi negattivi għall-baġit jekk il-gvern ikollu jintervjeni f'xi stadju. Finalment, il-programm ma jispeċifikax il-miżuri li għandhom jittieħdu biex iniżżlu l-iżbilanċ minn 6,3 % tal-PDG fl-2010 għal 3,0 % tal-PDG fl-2012. Din l-informazzjoni hija mistennija li tiġi inkluża fil-Qafas Baġitarju ta' Nofs it-Terminu (Medium-Term Budgetary Framework - MTBF) għall-2011-2013, li għandu jiġi adottat sa Mejju 2010.

| (10) | Skont il-program ta' konverġenza, id-dejn gross tal-gvern huwa stmat li kien ta' 23 % tal-PDG fl-2009, li tela' mit-13,6 % tas-sena ta' qabel. Il-muturi ewlenin taż-żieda fil-proporzjon tad-dejn mal-PDG kienu ż-żieda f'daqqa tal-iżbilanċ, it-tnaqqis fil-PDG, iż-żieda fil-ħlasijiet tal-imgħax u l-effett tal-valutazzjoni ġej mid-deprezzament tar-rata tal-kambju. Filwaqt li baqa' sew taħt il-valur referenzjali tat-Trattat, il-proporzjon tad-dejn huwa pproġettat li jiżdied b'6,7 punti perċentwali oħra fuq il-perijodu tal-programm, għal 29,7 % tal-PDG fl-2012, l-biċċa l-kbira minnu ġej mill-iżbilanċi għolja tal-gvern. L-evoluzzjoni pproġettata tal-proporzjon tad-dejn tista' tkun inqas favorevoli jekk il-miri baġitarji ffissati fil-programm ma jintlaħqux. |
| --- | --- |

(10)

Skont il-program ta' konverġenza, id-dejn gross tal-gvern huwa stmat li kien ta' 23 % tal-PDG fl-2009, li tela' mit-13,6 % tas-sena ta' qabel. Il-muturi ewlenin taż-żieda fil-proporzjon tad-dejn mal-PDG kienu ż-żieda f'daqqa tal-iżbilanċ, it-tnaqqis fil-PDG, iż-żieda fil-ħlasijiet tal-imgħax u l-effett tal-valutazzjoni ġej mid-deprezzament tar-rata tal-kambju. Filwaqt li baqa' sew taħt il-valur referenzjali tat-Trattat, il-proporzjon tad-dejn huwa pproġettat li jiżdied b'6,7 punti perċentwali oħra fuq il-perijodu tal-programm, għal 29,7 % tal-PDG fl-2012, l-biċċa l-kbira minnu ġej mill-iżbilanċi għolja tal-gvern. L-evoluzzjoni pproġettata tal-proporzjon tad-dejn tista' tkun inqas favorevoli jekk il-miri baġitarji ffissati fil-programm ma jintlaħqux.

| (11) | Il-projezzjonijiet tad-dejn fil-medda medja taż-żmien sal-2020 jassumu li r-rati ta' tkabbir tal-PDG u l-proporzjonijiet tat-taxxa ser jirkupraw biss gradwalment għall-valuri proġettati qabel il-kriżi. Dan jimplika li l-istrategija bagitarja prevista fil-programm, meħuda fuq il-valur nominali u mingħajr l-ebda bidla fil-politika, mhijiex biżżejjed biex tistabbilizza l-proporzjon tad-dejn sal-2020. |
| --- | --- |

(11)

Il-projezzjonijiet tad-dejn fil-medda medja taż-żmien sal-2020 jassumu li r-rati ta' tkabbir tal-PDG u l-proporzjonijiet tat-taxxa ser jirkupraw biss gradwalment għall-valuri proġettati qabel il-kriżi. Dan jimplika li l-istrategija bagitarja prevista fil-programm, meħuda fuq il-valur nominali u mingħajr l-ebda bidla fil-politika, mhijiex biżżejjed biex tistabbilizza l-proporzjon tad-dejn sal-2020.

| (12) | L-impatt baġitarju fit-tul tat-tixjiħ jaqbeż b'mod ċar il-medja tal-UE, prinċipalment minħabba żieda kbira pproġettata fl-infiq għall-pensjonijiet. Kif ġie stmat fil-programm, il-pożizzjoni baġitarja fl-2009 tkompli tkabbar l-impatt baġitarju ta’ popolazzjoni li qed tixjieħ fuq il-lakuna fis-sostenibbiltà. It-tnaqqis tal-iżbilanċ primarju fuq medda medja ta' żmien, kif previst fil-programm, u l-implimentazzjoni tal-abbozz tar-riforma tal-pensjoni maqbula flimkien mal-istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali fil-kuntest tal-programm ta' assistenza tal-bilanċ tal-pagamenti għar-Rumanija, li huwa mmirat li jrażżan iż-żieda sostanzjali fl-infiq marbut mal-età, ser jikkontribwixxu biex jitnaqqsu r-riskji għas-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi li ġew ivvalutati bħala għolja fir-Rapport ta' Sostenibbiltà tal-Kummissjoni (3) tal-2009. |
| --- | --- |

(12)

L-impatt baġitarju fit-tul tat-tixjiħ jaqbeż b'mod ċar il-medja tal-UE, prinċipalment minħabba żieda kbira pproġettata fl-infiq għall-pensjonijiet. Kif ġie stmat fil-programm, il-pożizzjoni baġitarja fl-2009 tkompli tkabbar l-impatt baġitarju ta’ popolazzjoni li qed tixjieħ fuq il-lakuna fis-sostenibbiltà. It-tnaqqis tal-iżbilanċ primarju fuq medda medja ta' żmien, kif previst fil-programm, u l-implimentazzjoni tal-abbozz tar-riforma tal-pensjoni maqbula flimkien mal-istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali fil-kuntest tal-programm ta' assistenza tal-bilanċ tal-pagamenti għar-Rumanija, li huwa mmirat li jrażżan iż-żieda sostanzjali fl-infiq marbut mal-età, ser jikkontribwixxu biex jitnaqqsu r-riskji għas-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi li ġew ivvalutati bħala għolja fir-Rapport ta' Sostenibbiltà tal-Kummissjoni (3) tal-2009.

| (13) | Bejn l-2004 u l-2008 meta kienet teżisti domanda qawwija, il-politika fiskali kienet proċiklika ħafna, u żiedet l-isbilanċi naxxenti mis-settur privat bir-riżultat li kien hemm aktar pressjoni fuq ekomomija diġà mgħobbija żżejjed. Dan kien il-biċċa l-kbira ġej minn qafas globali ta' governanza baġitarja dgħajfa, li rriżulta f'ippjanar u eżekuzzjoni baġitarji dgħajfa. Id-dħul mhux ippjanat tipikament intefaq permezz ta’ proċess ta’ rettifiki baġitarji kull sena u ma tħallew ftit li xejn riżervi għal żminijiet aktar diffiċli. In-nuqqas ta' kapaċità amministrattiva fl-ippjanar u l-eżekuzzjoni ta' proġetti ta' investiment pubbliku kkontribwixxa wkoll għal eżekuzzjoni insuffiċjenti rikorrenti ta' pjanijiet għall-infiq kapitali. L-awtoritajiet Rumeni, sabiex isaħħu l-qafas fiskali tagħhom, impenjaw ruħhom taħt il-programm tal-UE ta' għajnuna għall-bilanċ tal-pagamenti biex itejbu l-governanza fiskali. L-abbozz tal-Liġi ta' Responsabbiltà Fiskali ġie ppreżentat lill-Parlament għall-approvazzjoni. L-abbozz tal-liġi jistabbilixxi qafas baġitarju vinkolanti fil-medda medja ta' żmien, jistabbilixxi limiti fuq ir-reviżjonijiet tal-baġit matul is-sena, jintroduċi regoli fiskali sodi, u joħloq kunsill fiskali li jkun jipprovdi skrutinju indipendenti rigward kwistjonijiet ta' finanzi pubbliċi. Ġew stabbiliti d-dati tal-mira biex jitwaqqaf il-kunsill fiskali (l-aħħar ta' April) u biex jiġi ppreżentat il-Qafas Baġitarju ta' Nofs it-Terminu (MTBF) għall-2011-2013 (l-aħħar ta' Mejju). |
| --- | --- |

(13)

Bejn l-2004 u l-2008 meta kienet teżisti domanda qawwija, il-politika fiskali kienet proċiklika ħafna, u żiedet l-isbilanċi naxxenti mis-settur privat bir-riżultat li kien hemm aktar pressjoni fuq ekomomija diġà mgħobbija żżejjed. Dan kien il-biċċa l-kbira ġej minn qafas globali ta' governanza baġitarja dgħajfa, li rriżulta f'ippjanar u eżekuzzjoni baġitarji dgħajfa. Id-dħul mhux ippjanat tipikament intefaq permezz ta’ proċess ta’ rettifiki baġitarji kull sena u ma tħallew ftit li xejn riżervi għal żminijiet aktar diffiċli. In-nuqqas ta' kapaċità amministrattiva fl-ippjanar u l-eżekuzzjoni ta' proġetti ta' investiment pubbliku kkontribwixxa wkoll għal eżekuzzjoni insuffiċjenti rikorrenti ta' pjanijiet għall-infiq kapitali. L-awtoritajiet Rumeni, sabiex isaħħu l-qafas fiskali tagħhom, impenjaw ruħhom taħt il-programm tal-UE ta' għajnuna għall-bilanċ tal-pagamenti biex itejbu l-governanza fiskali. L-abbozz tal-Liġi ta' Responsabbiltà Fiskali ġie ppreżentat lill-Parlament għall-approvazzjoni. L-abbozz tal-liġi jistabbilixxi qafas baġitarju vinkolanti fil-medda medja ta' żmien, jistabbilixxi limiti fuq ir-reviżjonijiet tal-baġit matul is-sena, jintroduċi regoli fiskali sodi, u joħloq kunsill fiskali li jkun jipprovdi skrutinju indipendenti rigward kwistjonijiet ta' finanzi pubbliċi. Ġew stabbiliti d-dati tal-mira biex jitwaqqaf il-kunsill fiskali (l-aħħar ta' April) u biex jiġi ppreżentat il-Qafas Baġitarju ta' Nofs it-Terminu (MTBF) għall-2011-2013 (l-aħħar ta' Mejju).

| (14) | Priorità u sfida ġenerali għall-Gvern hija li jtejjeb l-effiċjenza u l-effettività tal-amministrazzjoni pubblika, kemm fil-livell ċentrali kif ukoll f'dak lokali. L-analiżi tal-problemi, il-qafas tal-governanza fiskali, l-ippjanar u l-eżekuzzjoni tal-baġit kif ukoll l-infurzar tal-linji politiċi qed jittejbu fil-kuntest tal-assistenza multilaterali mill-istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali. Madankollu, irid isir aktar progress sabiex jiġi evitat id-deterjorament tal-kwalità jew tal-aċċess għas-servizzi pubbliċi kif ukoll l-ambjent tan-negozju b'mod aktar ġenerali. Sabiex jiġu indirizzati l-isfidi speċifiċi tal-prestazzjoni fil-ministeri individwali kif ukoll il-problemi sistemiċi li jeħtieġu approċċ fil-livell governattiv, dalwaqt ser tinbeda reviżjoni funzjonali dwar l-amministrazzjoni pubblika. Barra minn hekk, huma previsti miżuri speċifiċi biex tittejjeb l-effiċjenza tal-immaniġġjar tat-taxxa u biex jissaħħaħ il-kontroll tal-gvern ċentrali fuq l-infiq mill-awtoritajiet lokali u l-intrapriżi tal-istat. L-awtoritajiet adottaw pjan biex jitrattaw ix-xogħol mhux iddikjarat, li jiffoka fuq miżuri li jżidu l-effiċjenza tal-ispezzjoni tax-xogħol. L-awtoritajiet qed jaħdmu wkoll fuq it-titjib tal-effettività u l-effiċjenza tal-infiq fuq l-edukazzjoni pubblika u fuq ir-R&Ż. Finalment, il-Gvern beħsiebu jieħu miżuri konkreti biex iżid ir-rata baxxa tal-assorbiment tal-Fondi Strutturali tal-UE. |
| --- | --- |

(14)

Priorità u sfida ġenerali għall-Gvern hija li jtejjeb l-effiċjenza u l-effettività tal-amministrazzjoni pubblika, kemm fil-livell ċentrali kif ukoll f'dak lokali. L-analiżi tal-problemi, il-qafas tal-governanza fiskali, l-ippjanar u l-eżekuzzjoni tal-baġit kif ukoll l-infurzar tal-linji politiċi qed jittejbu fil-kuntest tal-assistenza multilaterali mill-istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali. Madankollu, irid isir aktar progress sabiex jiġi evitat id-deterjorament tal-kwalità jew tal-aċċess għas-servizzi pubbliċi kif ukoll l-ambjent tan-negozju b'mod aktar ġenerali. Sabiex jiġu indirizzati l-isfidi speċifiċi tal-prestazzjoni fil-ministeri individwali kif ukoll il-problemi sistemiċi li jeħtieġu approċċ fil-livell governattiv, dalwaqt ser tinbeda reviżjoni funzjonali dwar l-amministrazzjoni pubblika. Barra minn hekk, huma previsti miżuri speċifiċi biex tittejjeb l-effiċjenza tal-immaniġġjar tat-taxxa u biex jissaħħaħ il-kontroll tal-gvern ċentrali fuq l-infiq mill-awtoritajiet lokali u l-intrapriżi tal-istat. L-awtoritajiet adottaw pjan biex jitrattaw ix-xogħol mhux iddikjarat, li jiffoka fuq miżuri li jżidu l-effiċjenza tal-ispezzjoni tax-xogħol. L-awtoritajiet qed jaħdmu wkoll fuq it-titjib tal-effettività u l-effiċjenza tal-infiq fuq l-edukazzjoni pubblika u fuq ir-R&Ż. Finalment, il-Gvern beħsiebu jieħu miżuri konkreti biex iżid ir-rata baxxa tal-assorbiment tal-Fondi Strutturali tal-UE.

| (15) | Kollox ma' kollox, l-istrateġija baġitarja għall-2010 stipulata fil-programm hija ġeneralment konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7). Minkejja dan, l-iżbilanċ tal-gvern jista' jirriżulta agħar milli pproġettat fl-2010 notevolment minħabba d-diffikulta politika u soċjali biex jitwettqu xi wħud mir-riformi previsti. Jekk dawn ir-riskji jimmaterjalizzaw, il-miżuri ta' kontinġenza li bħalissa qed jiġu mfassla mill-awtoritajiet ser jeħtieġ li jiġu implimentati. Mill-2011 'l hemm, filwaqt li jiġi meqjus in-nuqqas ta' miżuri speċifiċi ta' konsolidazzjoni fil-programm, l-istrateġija baġitarja tista' ma tkunx konsistenti għal kollox mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7). B'mod partikolari, il-programm ma jipprovdix dettalji dwar il-miżuri addizzjonali ta' konsolidazzjoni li jridu jittieħdu fl-2011 u l-2012 sabiex jintlaħqu l-miri fiskali. Tali informazzjoni hija mistennija dalwaqt fil-Qafas Baġitarju ta' Nofs it-Terminu (MTBF) għall-2011-2013, li għandu jiġi adottat sal-aħħar ta' Mejju 2010. Għall-perijodu inġenerali 2010-2012, ix-xenarju baġitarju fil-programm jimplika sforz annwali fiskali medju ta' 1,75 %, li jikkonforma mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7), iżda soġġett għall-istess riskji bħall-miri tal-baġit. |
| --- | --- |

(15)

Kollox ma' kollox, l-istrateġija baġitarja għall-2010 stipulata fil-programm hija ġeneralment konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7). Minkejja dan, l-iżbilanċ tal-gvern jista' jirriżulta agħar milli pproġettat fl-2010 notevolment minħabba d-diffikulta politika u soċjali biex jitwettqu xi wħud mir-riformi previsti. Jekk dawn ir-riskji jimmaterjalizzaw, il-miżuri ta' kontinġenza li bħalissa qed jiġu mfassla mill-awtoritajiet ser jeħtieġ li jiġu implimentati. Mill-2011 'l hemm, filwaqt li jiġi meqjus in-nuqqas ta' miżuri speċifiċi ta' konsolidazzjoni fil-programm, l-istrateġija baġitarja tista' ma tkunx konsistenti għal kollox mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7). B'mod partikolari, il-programm ma jipprovdix dettalji dwar il-miżuri addizzjonali ta' konsolidazzjoni li jridu jittieħdu fl-2011 u l-2012 sabiex jintlaħqu l-miri fiskali. Tali informazzjoni hija mistennija dalwaqt fil-Qafas Baġitarju ta' Nofs it-Terminu (MTBF) għall-2011-2013, li għandu jiġi adottat sal-aħħar ta' Mejju 2010. Għall-perijodu inġenerali 2010-2012, ix-xenarju baġitarju fil-programm jimplika sforz annwali fiskali medju ta' 1,75 %, li jikkonforma mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7), iżda soġġett għall-istess riskji bħall-miri tal-baġit.

| (16) | Fir-rigward tar-rekwiżiti għad-dejta speċifikati fil-kodiċi ta’ kondotta għal programmi ta’ stabbiltà u konverġenza, il-programm għandu xi lakuni fid-dejta fakultattiva (4). Barra minn hekk, is-suppożizzjonijiet bażiċi sottostanti tal-programm mhumiex ippreżentati f'tabella għaliha kif issuġġerit fil-kodiċi ta' kondotta. Fir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 126(7) tas-16 ta' Frar 2010 bil-ħsieb li tinkiseb il-korrezzjoni tal-iżbilanċ eċċessiv sal-2012, il-Kunsill stieden ukoll lir-Rumanija biex tiddedika kapitolu separat fl-aġġornamenti tal-programm ta' konverġenza Rumen għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill. L-aġġornament attwali tal-programm jinkludi taqsima separata dwar l-applikazzjoni tal-proċedura tal-iżbilanċ eċċessiv fil-każ tar-Rumanija. |
| --- | --- |

(16)

Fir-rigward tar-rekwiżiti għad-dejta speċifikati fil-kodiċi ta’ kondotta għal programmi ta’ stabbiltà u konverġenza, il-programm għandu xi lakuni fid-dejta fakultattiva (4). Barra minn hekk, is-suppożizzjonijiet bażiċi sottostanti tal-programm mhumiex ippreżentati f'tabella għaliha kif issuġġerit fil-kodiċi ta' kondotta. Fir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 126(7) tas-16 ta' Frar 2010 bil-ħsieb li tinkiseb il-korrezzjoni tal-iżbilanċ eċċessiv sal-2012, il-Kunsill stieden ukoll lir-Rumanija biex tiddedika kapitolu separat fl-aġġornamenti tal-programm ta' konverġenza Rumen għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill. L-aġġornament attwali tal-programm jinkludi taqsima separata dwar l-applikazzjoni tal-proċedura tal-iżbilanċ eċċessiv fil-każ tar-Rumanija.

Il-konklużjoni ġenerali hi li, skont kif jidher, il-pjan ta' konsolidazzjoni pproġettat fil-programm ta' konverġenza huwa adatt u konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7) TFUE. Madankollu, l-implimentazzjoni sħiħa tal-miżuri ta' konsolidazzjoni prevista għall-2010 hija essenzjali biex tintlaħaq il-mira tal-iżbilanċ. Barra minn hekk, il-programm ma jispeċifikax biżżejjed il-miżuri ta' konsolidazzjoni li jridu jittieħdu fl-2011 u l-2012. Il-Gvern Rumen impenja ruħu li jieħu miżuri ta' kontinġenza, jekk meħtieġ, biex tintlaħaq il-mira tal-iżbilanċ stabbilita għall-2010. Barra minn hekk, l-implimentazzjoni tar-riformi tal-governanza fiskali li ġiet deċiża fil-kuntest tal-programm tal-UE tal-għajnuna għall-bilanċ tal-pagamenti għar-Rumanija għandha tgħin biex jintlaħqu l-miri għal-2011 u l-2012. Fl-aħħar nett, l-adozzjoni u l-implimentazzjoni tal-abbozz tar-riforma tal-pensjoni ser tkun kruċjali biex ittejjeb is-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi.

Fid-dawl tal-valutazzjoni ta’ hawn fuq u wkoll tar-rakkomandazzjoni skont l-Artikolu 126(7) tat-TFUE tas-16 ta’ Frar 2010 u minħabba l-ħtieġa li tkun żgurata konverġenza sostenibbli, ir-Rumanija hija mistiedna biex:

| (i) | timplimenta rigorożament il-miżuri ta' konsolidazzjoni fiskali għall-2010 miftiehma bħala parti mill-kuntest tal-programm ta' għajnuna għall-bilanċ tal-pagamenti u tieħu iktar azzjoni korrettiva, jekk ikun hemm il-ħtieġa, biex tintlaħaq il-mira tal-iżbilanċ tal-gvern ġenerali għall-2010. L-awtoritajiet Rumeni huma mistiedna wkoll jispeċifikaw, fil-kuntest tal-Qafas Baġitarju ta' Nofs it-Terminu li jrid jitħejja sal-aħħar ta' Mejju 2010, il-miżuri ta' konsolidazzjoni fiskali meħtieġa biex jintlaħqu l-miri baġitarji tal-programm fl-2011 u l-2012; |
| --- | --- |

(i)

timplimenta rigorożament il-miżuri ta' konsolidazzjoni fiskali għall-2010 miftiehma bħala parti mill-kuntest tal-programm ta' għajnuna għall-bilanċ tal-pagamenti u tieħu iktar azzjoni korrettiva, jekk ikun hemm il-ħtieġa, biex tintlaħaq il-mira tal-iżbilanċ tal-gvern ġenerali għall-2010. L-awtoritajiet Rumeni huma mistiedna wkoll jispeċifikaw, fil-kuntest tal-Qafas Baġitarju ta' Nofs it-Terminu li jrid jitħejja sal-aħħar ta' Mejju 2010, il-miżuri ta' konsolidazzjoni fiskali meħtieġa biex jintlaħqu l-miri baġitarji tal-programm fl-2011 u l-2012;

| (ii) | ittejjeb il-qafas fiskali billi tadotta u timplimenta l-liġi tar-responsabbiltà fiskali. B'mod partikolari, tqis l-analiżi tal-Kunsill Fiskali fit-tfassil u t-tmexxija tal-politika fiskali; |
| --- | --- |

(ii)

ittejjeb il-qafas fiskali billi tadotta u timplimenta l-liġi tar-responsabbiltà fiskali. B'mod partikolari, tqis l-analiżi tal-Kunsill Fiskali fit-tfassil u t-tmexxija tal-politika fiskali;

| (iii) | tadotta u timplimenta l-abbozz tal-liġi dwar il-pensjonijiet li għandha tikkontribwixxi biex titjieb b'mod sinifikanti s-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi. |
| --- | --- |

(iii)

tadotta u timplimenta l-abbozz tal-liġi dwar il-pensjonijiet li għandha tikkontribwixxi biex titjieb b'mod sinifikanti s-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi.

Tqabbil tal-projezzjonijiet makroekonomiċi u baġitarji ewlieni

| | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| PDG Reali
  (bidla f’%) | PK Marzu 2010 | 7,3 | –7,0 | 1,3 | 2,4 | 3,7 |
| COM Nov 2009 | 6,2 | –8,0 | 0,5 | 2,6 | m.d. |
| PK Ġunju 2009 | 7,1 | –4,0 | 0,1 | 2,4 | m.d. |
| Inflazzjoni HICP
  (%) | PK Marzu 2010 | 7,9 | 5,6 | 3,7 | 3,2 | 2,8 |
| COM Nov 2009 | 7,9 | 5,7 | 3,5 | 3,4 | m.d. |
| PK Ġunju 2009 | 7,9 | 5,8 | 3,5 | 3,2 | m.d. |
| Differenza fil-produzzjoni reali u potenzjali (5)

  (% tal-PDG potenzjali) | PK Marzu 2010 | 9,5 | –1,7 | –3,3 | –3,7 | –2,7 |
| COM Nov 2009 (6) | 10,0 | –2,2 | –4,4 | –4,3 | m.d. |
| PK Ġunju 2009 | 8,7 | 0,5 | –2,5 | –2,9 | m.d. |
| Tislif/self nett fir-rigward tal-bqija tad-dinja
  (% tal-PDG) | PK Marzu 2010 | –11,2 | –3,9 | –3,9 | –3,9 | –3,7 |
| COM Nov 2009 | –11,8 | –5,0 | –5,1 | –5,2 | m.d. |
| PK Ġunju 2009 | –11,9 | –6,3 | –5,4 | –5,2 | m.d. |
| Dħul tal-gvern ġenerali
  (% tal-PDG) | PK Marzu 2010 | 32,8 | 31,1 | 31,7 | 31,9 | 31,8 |
| COM Nov 2009 | 32,8 | 31,6 | 31,8 | 32,0 | m.d. |
| PK Ġunju 2009 | 33,1 | 33,2 | 33,7 | 34,2 | m.d. |
| Nefqa tal-gvern ġenerali
  (% tal-PDG) | PK Marzu 2010 | 38,4 | 39,1 | 38,1 | 36,4 | 34,8 |
| COM Nov 2009 | 38,4 | 39,4 | 38,6 | 37,9 | m.d. |
| PK Ġunju 2009 | 38,5 | 38,3 | 37,8 | 37,0 | m.d. |
| Bilanċ tal-gvern ġenerali
  (% tal-PDG) | PK Marzu 2010 | –5,5 | –8,0 | –6,3 | –4,4 | –3,0 |
| COM Nov 2009 | –5,5 | –7,8 | –6,8 | –5,9 | m.d. |
| PK Ġunju 2009 | –5,4 | –5,1 | –4,1 | –2,9 | m.d. |
| Bilanċ primarju
  (% tal-PDG) | PK Marzu 2010 | –4,8 | –6,5 | –4,5 | –2,6 | –1,6 |
| COM Nov 2009 | –4,8 | –6,2 | –5,0 | –3,9 | m.d. |
| PK Ġunju 2009 | –4,7 | –3,6 | –2,4 | –1,4 | m.d. |
| Bilanċ aġġustat ċiklikament (5)

  (% tal-PDG) | PK Marzu 2010 | –8,5 | –7,5 | –5,2 | –3,2 | –2,1 |
| COM Nov 2009 | –8,5 | –7,1 | –5,5 | –4,6 | m.d. |
| PK Ġunju 2009 | –8,2 | –5,3 | –3,3 | –2,0 | m.d. |
| Bilanċ strutturali (7)

  (% tal-PDG) | PK Marzu 2010 | –8,5 | –7,5 | –5,2 | –3,2 | –2,1 |
| COM Nov 2009 | –8,5 | –7,1 | –5,5 | –4,6 | m.d. |
| PK Ġunju 2009 | –8,2 | –5,3 | –3,3 | –2,0 | m.d. |
| Dejn gross tal-gvern
  (% tal-PDG) | PK Marzu 2010 | 13,6 | 23,0 | 28,3 | 29,4 | 29,7 |
| COM Nov 2009 | 13,6 | 21,8 | 27,4 | 31,3 | m.d. |
| PK Ġunju 2009 | 13,6 | 18,0 | 20,8 | 22,0 | m.d. |
| Programm ta' konverġenza (PK); It-tbassir tas-servizzi tal-Kummissjoni tal-ħarifa 2009 (COM); Il-kalkoli tas-servizzi tal-Kummissjoni. |

2008

2009

2010

2011

2012

PDG Reali

(bidla f’%)

PK Marzu 2010

7,3

–7,0

1,3

2,4

3,7

COM Nov 2009

6,2

–8,0

0,5

2,6

m.d.

PK Ġunju 2009

7,1

–4,0

0,1

2,4

m.d.

Inflazzjoni HICP

(%)

PK Marzu 2010

7,9

5,6

3,7

3,2

2,8

COM Nov 2009

7,9

5,7

3,5

3,4

m.d.

PK Ġunju 2009

7,9

5,8

3,5

3,2

m.d.

Differenza fil-produzzjoni reali u potenzjali (5)

(% tal-PDG potenzjali)

PK Marzu 2010

9,5

–1,7

–3,3

–3,7

–2,7

COM Nov 2009 (6)

10,0

–2,2

–4,4

–4,3

m.d.

PK Ġunju 2009

8,7

0,5

–2,5

–2,9

m.d.

Tislif/self nett fir-rigward tal-bqija tad-dinja

(% tal-PDG)

PK Marzu 2010

–11,2

–3,9

–3,9

–3,9

–3,7

COM Nov 2009

–11,8

–5,0

–5,1

–5,2

m.d.

PK Ġunju 2009

–11,9

–6,3

–5,4

–5,2

m.d.

Dħul tal-gvern ġenerali

(% tal-PDG)

PK Marzu 2010

32,8

31,1

31,7

31,9

31,8

COM Nov 2009

32,8

31,6

31,8

32,0

m.d.

PK Ġunju 2009

33,1

33,2

33,7

34,2

m.d.

Nefqa tal-gvern ġenerali

(% tal-PDG)

PK Marzu 2010

38,4

39,1

38,1

36,4

34,8

COM Nov 2009

38,4

39,4

38,6

37,9

m.d.

PK Ġunju 2009

38,5

38,3

37,8

37,0

m.d.

Bilanċ tal-gvern ġenerali

(% tal-PDG)

PK Marzu 2010

–5,5

–8,0

–6,3

–4,4

–3,0

COM Nov 2009

–5,5

–7,8

–6,8

–5,9

m.d.

PK Ġunju 2009

–5,4

–5,1

–4,1

–2,9

m.d.

Bilanċ primarju

(% tal-PDG)

PK Marzu 2010

–4,8

–6,5

–4,5

–2,6

–1,6

COM Nov 2009

–4,8

–6,2

–5,0

–3,9

m.d.

PK Ġunju 2009

–4,7

–3,6

–2,4

–1,4

m.d.

Bilanċ aġġustat ċiklikament (5)

(% tal-PDG)

PK Marzu 2010

–8,5

–7,5

–5,2

–3,2

–2,1

COM Nov 2009

–8,5

–7,1

–5,5

–4,6

m.d.

PK Ġunju 2009

–8,2

–5,3

–3,3

–2,0

m.d.

Bilanċ strutturali (7)

(% tal-PDG)

PK Marzu 2010

–8,5

–7,5

–5,2

–3,2

–2,1

COM Nov 2009

–8,5

–7,1

–5,5

–4,6

m.d.

PK Ġunju 2009

–8,2

–5,3

–3,3

–2,0

m.d.

Dejn gross tal-gvern

(% tal-PDG)

PK Marzu 2010

13,6

23,0

28,3

29,4

29,7

COM Nov 2009

13,6

21,8

27,4

31,3

m.d.

PK Ġunju 2009

13,6

18,0

20,8

22,0

m.d.

Programm ta' konverġenza (PK); It-tbassir tas-servizzi tal-Kummissjoni tal-ħarifa 2009 (COM); Il-kalkoli tas-servizzi tal-Kummissjoni.

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1. Id-dokumenti msemmija f'dan it-test jinsabu fuq il-websajt li ġejja: http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/index_en.htm

(2)  Fuq sfond ta' stress finanzjarju dejjem jiżdied, fis-6 ta' Mejju 2009, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni 2009/459/KE biex ir-Rumanija jkollha għad-dispożizzjoni tagħha self finanzjarju fuq medda medja ta' żmien li jlaħħaq għal EUR 5 biljun skont il-faċilità tal-bilanċ tal-pagamenti (BoP) għall-Istati Membri. B’mod parallel mal-għajnuna tal-UE, se jiġi pprovdut self lir-Rumanija mill-FMI (EUR 13-il biljun), mill-Bank Dinji (EUR 1 biljun), mill-BEI u mill-BERŻ (EUR 1 biljun).

(3)  Fil-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-10 ta' Novembru 2009 dwar is-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi “l-Kunsill jappella lill-Istati Membri biex jiffokaw l-attenzjoni fuq strateġiji orjentati lejn is-sostenibbiltà fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza li ġejjin” u jkompli billi “jistieden lill-Kummissjoni, flimkien mal-Kumitat għall-Politika Ekonomika u l-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju, biex jiġu żviluppati ulterjorment metodoloġiji għall-valutazzjoni tas-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi fuq medda twila ta' żmien fil-ħin għar-rapport ta' Sostenibbiltà li jmiss,” li huwa previst fl-2012.

(4)  B'mod partikolari, id-dejta dwar l-impjiegi f'termini ta' sigħat maħdumin u l-infiq tal-gvern ġenerali skont il-funzjoni mhijiex provduta.

(5)  Lakuni fil-produzzjoni u bilanċi aġġustati ċiklikament skont il-programmi kif ikkalkulati mill-ġdid mis-servizzi tal-Kummissjoni fuq il-bażi tat-tagħrif fil-programmi.

(6)  2 Ibbażat fuq it-tkabbir potenzjali stmat ta’ 5,1 %, 3,4 %, 2,9 % u 2,5 % rispettivament fil-perijodu 2008-2011

(7)  Bilanċ aġġustat ċiklikament bl-esklużjoni ta' miżuri ta' darba u miżuri temporanji oħrajn.

Sors:

Programm ta' konverġenza (PK); It-tbassir tas-servizzi tal-Kummissjoni tal-ħarifa 2009 (COM); Il-kalkoli tas-servizzi tal-Kummissjoni.

---

| 3.6.2010 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 144/17 |
| --- | --- | --- | --- |

3.6.2010

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 144/17

---

OPINJONI TAL-KUNSILL

dwar il-programm ta' stabbiltà aġġornat tas-Slovakkja, 2009-2012

2010/C 144/04

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 5(3) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni,

Wara li kkonsulta mal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

TA DIN L-OPINJONI:

| (1) | Fis-26 ta' April 2010 l-Kunsill eżamina l-programm ta' stabbiltà aġġornat tas-Slovakkja, li jkopri l-perijodu bejn l-2009 u l-2012. |
| --- | --- |

(1)

Fis-26 ta' April 2010 l-Kunsill eżamina l-programm ta' stabbiltà aġġornat tas-Slovakkja, li jkopri l-perijodu bejn l-2009 u l-2012.

| (2) | B’rata medja ta' tkabbir reali tal-PDG ta' aktar minn 7 % matul il-perijodu 2003-2008, is-Slovakkja kienet wieħed mill-pajjiżi tal-UE li kellhom l-aħjar prestazzjoni matul il-fażi ta' espansjoni. Politika makroekonomika tajba matul dak il-perijodu ppermettiet li jiġu evitati żbilanċi makroekonomiċi kbar, u b'dan is-Slovakkja setgħet tadotta l-euro f'Jannar tal-2009. Iżda, minħabba li hija miftuħa ħafna għall-kummerċ, l-ekonomija Slovakka kienet affettwata b'mod qawwi mill-kriżi. Il-PDG reali huwa stmat li niżel b'4,7 % fl-2009, u d-deprezzament tal-munita tal-pajjiżi ġirien implika apprezzament ulterjuri fir-rata ta' kambju effettiva u reali tas-Slovakkja.
  Biex itaffu l-effetti tal-kriżi, l-awtoritajiet ippermettew operazzjoni sħiħa ta' stabbilizzaturi awtomatiċi u, f'konformità mal-Pjan Ewropew ta' Rilanċ Ekonomiku, adottaw miżuri għal kontra l-kriżi f'Novembru 2008 u Frar 2009 (0,25 % tal-PDG kemm għall-2009 u l-2010). Bl-iżbilanċ tal-gvern mistenni li jkun madwar 6 % tal-PDG fl-2009, fit-2 ta' Diċembru 2009 l-Kunsill iddeċieda dwar l-eżistenza ta' żbilanċ eċċessiv u rrakkomanda li jitranġa sal-2013. Meta jitqies li l-kompetittività esterna tas-Slovakkja ddgħajfet minħabba d-deprezzament temporanju tal-munita tal-pajjiżi ġirien u żbilanċi fiskali dejjem jiżdiedu matul il-kriżi, tnaqqis kredibbli u sostenibbli tal-iżbilanċ tal-gvern għandu jkun element ewlieni tal-istrateġija tal-awtoritajiet għas-snin li ġejjin. |
| --- | --- |

(2)

B’rata medja ta' tkabbir reali tal-PDG ta' aktar minn 7 % matul il-perijodu 2003-2008, is-Slovakkja kienet wieħed mill-pajjiżi tal-UE li kellhom l-aħjar prestazzjoni matul il-fażi ta' espansjoni. Politika makroekonomika tajba matul dak il-perijodu ppermettiet li jiġu evitati żbilanċi makroekonomiċi kbar, u b'dan is-Slovakkja setgħet tadotta l-euro f'Jannar tal-2009. Iżda, minħabba li hija miftuħa ħafna għall-kummerċ, l-ekonomija Slovakka kienet affettwata b'mod qawwi mill-kriżi. Il-PDG reali huwa stmat li niżel b'4,7 % fl-2009, u d-deprezzament tal-munita tal-pajjiżi ġirien implika apprezzament ulterjuri fir-rata ta' kambju effettiva u reali tas-Slovakkja.

Biex itaffu l-effetti tal-kriżi, l-awtoritajiet ippermettew operazzjoni sħiħa ta' stabbilizzaturi awtomatiċi u, f'konformità mal-Pjan Ewropew ta' Rilanċ Ekonomiku, adottaw miżuri għal kontra l-kriżi f'Novembru 2008 u Frar 2009 (0,25 % tal-PDG kemm għall-2009 u l-2010). Bl-iżbilanċ tal-gvern mistenni li jkun madwar 6 % tal-PDG fl-2009, fit-2 ta' Diċembru 2009 l-Kunsill iddeċieda dwar l-eżistenza ta' żbilanċ eċċessiv u rrakkomanda li jitranġa sal-2013. Meta jitqies li l-kompetittività esterna tas-Slovakkja ddgħajfet minħabba d-deprezzament temporanju tal-munita tal-pajjiżi ġirien u żbilanċi fiskali dejjem jiżdiedu matul il-kriżi, tnaqqis kredibbli u sostenibbli tal-iżbilanċ tal-gvern għandu jkun element ewlieni tal-istrateġija tal-awtoritajiet għas-snin li ġejjin.

| (3) | Għalkemm il-biċċa l-kbira tat-tnaqqis osservat fil-PDG attwali fil-kuntest tal-kriżi huwa ċikliku, il-livell fil-produzzjoni potenzjali wkoll ġie affettwat b'mod negattiv. Barra minn hekk, il-kriżi tista' wkoll taffettwa t-tkabbir potenzjali fil-perijodu medju permezz ta' inqas investiment, issikkar fid-disponibbiltà tal-kreditu u qgħad strutturali dejjem jiżdied. Flimkien ma' dan, l-impatt tal-kriżi ekonomika jkompli jżid l-effetti negattivi tat-tixjiħ demografiku fuq il-produzzjoni potenzjali u s-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi. F'dan l-isfond ser ikun essenzjali li jitħaffef il-pass tar-riformi strutturali bl-għan li t-tkabbir potenzjali jkun appoġġat. Għas-Slovakkja huwa importanti, b'mod partikolari, li twettaq riformi biex tnaqqas ir-regolamentazzjoni u l-piżijiet amministrattivi fuq in-negozji, biex ittejjeb il-funzjonament tas-suq tax-xogħol, u biex titjieb il-pożizzjoni tal-kompetittività tal-ispejjeż fir-rigward tas-sħab kummerċjali, inkluż permezz tal-moderazzjoni tal-pagi. |
| --- | --- |

(3)

Għalkemm il-biċċa l-kbira tat-tnaqqis osservat fil-PDG attwali fil-kuntest tal-kriżi huwa ċikliku, il-livell fil-produzzjoni potenzjali wkoll ġie affettwat b'mod negattiv. Barra minn hekk, il-kriżi tista' wkoll taffettwa t-tkabbir potenzjali fil-perijodu medju permezz ta' inqas investiment, issikkar fid-disponibbiltà tal-kreditu u qgħad strutturali dejjem jiżdied. Flimkien ma' dan, l-impatt tal-kriżi ekonomika jkompli jżid l-effetti negattivi tat-tixjiħ demografiku fuq il-produzzjoni potenzjali u s-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi. F'dan l-isfond ser ikun essenzjali li jitħaffef il-pass tar-riformi strutturali bl-għan li t-tkabbir potenzjali jkun appoġġat. Għas-Slovakkja huwa importanti, b'mod partikolari, li twettaq riformi biex tnaqqas ir-regolamentazzjoni u l-piżijiet amministrattivi fuq in-negozji, biex ittejjeb il-funzjonament tas-suq tax-xogħol, u biex titjieb il-pożizzjoni tal-kompetittività tal-ispejjeż fir-rigward tas-sħab kummerċjali, inkluż permezz tal-moderazzjoni tal-pagi.

| (4) | Ix-xenarju makroekonomiku fl-isfond tal-programm juri previżjoni ta' tkabbir reali tal-PDG ta' 1,9 % fl-2010, 4,1 % fl-2011 u 5,4 % fl-2012. Ivvalutat skont l-informazzjoni attwali disponibbli (2), dan ix-xenarju jidher li huwa bbażat fuq suppożizzjonijiet ta' tkabbir plawsibbli fl-2010 u suppożizzjonijiet favorevoli fl-2011 u l-2012.
  Il-previżjonijiet għas-snin l-aktar imbiegħda tal-programm jista' ma jirriflettix il-grad ta' prudenza li għandu jirfed l-istrateġiji ta' konsolidazzjoni fiskali, speċjalment minħabba l-inċertezzi kbar aktar mis-soltu fl-ambjent attwali ta' wara l-kriżi. Konsistenti mal-irkupru li suppost li sar, il-previżjoni tal-programm għall-inflazzjoni huwa ogħla b'aktar minn 1 pp. fl-2011 minn dak tal-previżjoni tas-servizzi tal-Kummissjoni tal-Ħarifa 2009, u r-rata ta' qgħad hija prevista li tonqos iktar rapidament. |
| --- | --- |

(4)

Ix-xenarju makroekonomiku fl-isfond tal-programm juri previżjoni ta' tkabbir reali tal-PDG ta' 1,9 % fl-2010, 4,1 % fl-2011 u 5,4 % fl-2012. Ivvalutat skont l-informazzjoni attwali disponibbli (2), dan ix-xenarju jidher li huwa bbażat fuq suppożizzjonijiet ta' tkabbir plawsibbli fl-2010 u suppożizzjonijiet favorevoli fl-2011 u l-2012.

Il-previżjonijiet għas-snin l-aktar imbiegħda tal-programm jista' ma jirriflettix il-grad ta' prudenza li għandu jirfed l-istrateġiji ta' konsolidazzjoni fiskali, speċjalment minħabba l-inċertezzi kbar aktar mis-soltu fl-ambjent attwali ta' wara l-kriżi. Konsistenti mal-irkupru li suppost li sar, il-previżjoni tal-programm għall-inflazzjoni huwa ogħla b'aktar minn 1 pp. fl-2011 minn dak tal-previżjoni tas-servizzi tal-Kummissjoni tal-Ħarifa 2009, u r-rata ta' qgħad hija prevista li tonqos iktar rapidament.

| (5) | Il-programm jagħti stima tal-iżbilanċ tal-gvern fl-2009 ta' 6,3 % tal-PDG, żieda mit-2,3 % tal-PDG fl-2008. L-operazzjoni sħiħa tal-istabbilizzaturi awtomatiċi fl-2009 kkawżat tnaqqis fid-dħul u żieda mdaqqsa fl-infiq soċjali. Il-miżuri ta' stimolu adottati mill-gvern fil-kuntest tal-Pjan Ewropew ta' Rilanċ Ekonomiku (PERE) ma affettwawx l-iżbilanċ peress li kienu ffinanzjati b'riallokazzjonijiet tal-infiq li jaqa’ taħt il-baġit. Xi wħud mill-miżuri ta' kontra l-kriżi ser jibqgħu fis-seħħ fl-2010. Madankollu, bi qbil mal-istrateġija ta' ħruġ mitluba mill-Kunsill, u bil-ħsieb tal-korrezzjoni tal-iżbilanċ eċċessiv u li l-qagħda fiskali tinġab fuq livelli aktar sostenibbli, il-gvern għandu pjanijiet li jagħti preċedenza lill-konsolidazzjoni tal-finanzi pubbliċi matul il-perijodu tal-programm mill-bidu tal-2010. |
| --- | --- |

(5)

Il-programm jagħti stima tal-iżbilanċ tal-gvern fl-2009 ta' 6,3 % tal-PDG, żieda mit-2,3 % tal-PDG fl-2008. L-operazzjoni sħiħa tal-istabbilizzaturi awtomatiċi fl-2009 kkawżat tnaqqis fid-dħul u żieda mdaqqsa fl-infiq soċjali. Il-miżuri ta' stimolu adottati mill-gvern fil-kuntest tal-Pjan Ewropew ta' Rilanċ Ekonomiku (PERE) ma affettwawx l-iżbilanċ peress li kienu ffinanzjati b'riallokazzjonijiet tal-infiq li jaqa’ taħt il-baġit. Xi wħud mill-miżuri ta' kontra l-kriżi ser jibqgħu fis-seħħ fl-2010. Madankollu, bi qbil mal-istrateġija ta' ħruġ mitluba mill-Kunsill, u bil-ħsieb tal-korrezzjoni tal-iżbilanċ eċċessiv u li l-qagħda fiskali tinġab fuq livelli aktar sostenibbli, il-gvern għandu pjanijiet li jagħti preċedenza lill-konsolidazzjoni tal-finanzi pubbliċi matul il-perijodu tal-programm mill-bidu tal-2010.

| (6) | Għall-2010, il-programm għandu fil-mira żbilanċ tal-amministrazzjoni pubblika ta' 5,5 % tal-PDG. L-infiq fi proporzjon mal-PDG mistenni jonqos b'1,1 punti perċentwali tal-PDG, u dan ifisser tfaddil fl-infiq fi prodotti u servizzi, żieda moderata fil-pagi pubbliċi, u tnaqqis fl-investiment pubbliku. Il-proporzjon tad-dħul mal-PDG huwa previst li jonqos b'0,3 punti perċentwali tal-PDG, u dan jirrifletti żieda temporanja ta' konċessjonijiet fiskali u benefiċċji fuq ix-xogħol, u tnaqqis fid-dividendi mill-kumpanniji pubbliċi. Il-miżuri ppjanati huma mistennija li jnaqqsu l-iżbilanċ tal-ġvern ġenerali b'madwar 1 punt perċentwali tal-PDG. Il-mira fiskali għall-2010 timplika titjib imdaqqas tal-bilanċ strutturali (i.e. bilanċ aġġustat ċiklikament nett minn miżuri ta' darba u miżuri oħra temporanji), b'madwar 1,25 punti perċentwali tal-PDG, li huwa konformi mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill skont il-proċedura ta' żbilanċ eċċessiv. |
| --- | --- |

(6)

Għall-2010, il-programm għandu fil-mira żbilanċ tal-amministrazzjoni pubblika ta' 5,5 % tal-PDG. L-infiq fi proporzjon mal-PDG mistenni jonqos b'1,1 punti perċentwali tal-PDG, u dan ifisser tfaddil fl-infiq fi prodotti u servizzi, żieda moderata fil-pagi pubbliċi, u tnaqqis fl-investiment pubbliku. Il-proporzjon tad-dħul mal-PDG huwa previst li jonqos b'0,3 punti perċentwali tal-PDG, u dan jirrifletti żieda temporanja ta' konċessjonijiet fiskali u benefiċċji fuq ix-xogħol, u tnaqqis fid-dividendi mill-kumpanniji pubbliċi. Il-miżuri ppjanati huma mistennija li jnaqqsu l-iżbilanċ tal-ġvern ġenerali b'madwar 1 punt perċentwali tal-PDG. Il-mira fiskali għall-2010 timplika titjib imdaqqas tal-bilanċ strutturali (i.e. bilanċ aġġustat ċiklikament nett minn miżuri ta' darba u miżuri oħra temporanji), b'madwar 1,25 punti perċentwali tal-PDG, li huwa konformi mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill skont il-proċedura ta' żbilanċ eċċessiv.

| (7) | L-għan ewlieni tal-istrateġija baġitarja tal-programm huwa li jitnaqqas l-iżbilanċ tal-amministrazzjoni pubblika bi 3 % tal-PDG fl-2010, jiġifieri sena qabel iż-żmien irrakkomandat mill-Kunsill skont il-proċedura ta' żbilanċ eċċessiv. L-iżbilanċ nominali huwa mistenni li jonqos minn 5,5 % tal-PDG fl-2010 għal 4,2 % u 3,0 % tal-PDG fl-2011 u l-2012, rispettivament. Żewġ terzi tat-tnaqqis tal-iżbilanċ bejn l-2010 u l-2012 ikunu jirriflettu titjib strutturali fil-bidu ta' dan il-perijodu (skont il-kejl bil-metodoloġija applikata għall-informazzjoni pprovduta fil-programm li dwarha hemm qbil komuni); it-terz li jibqa’ jirriżulta minn żviluppi ċikliċi favorevoli. Il-forza ewlenija tat-titjib strutturali huwa tnaqqis sinifikanti ppjanat fil-konsum u l-infiq kapitali tal-gvern. Skont il-programm, l-isforz annwali medju ta' konsolidazzjoni fiskali fis-snin 2010-2012, ikkalkulat mill-ġdid skont il-metodu miftiehem b'mod komuni, jammonta għal madwar 1 % tal-PDG, li huwa konformi mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill skont il-proċedura ta' żbil’anċ eċċessiv. Il-konsolidazzjoni hija ppjanata li tissokta fis-snin ta' wara l-2012 bil-ħsieb li jsir progress lejn l-objettiv baġitarju tal-perijodu medju (MTO), li huwa baġit ibbilanċjat f'termini strutturali. Minħabba l-previżjonijiet l-aktar reċenti u l-livell tad-dejn, l-MTO jirrifletti b'mod adegwat l-objettivi tal-Patt. Madankollu, il-programm ma jipprevedix li dan jinkiseb fi żmien tal-perijodu tal-programm. |
| --- | --- |

(7)

L-għan ewlieni tal-istrateġija baġitarja tal-programm huwa li jitnaqqas l-iżbilanċ tal-amministrazzjoni pubblika bi 3 % tal-PDG fl-2010, jiġifieri sena qabel iż-żmien irrakkomandat mill-Kunsill skont il-proċedura ta' żbilanċ eċċessiv. L-iżbilanċ nominali huwa mistenni li jonqos minn 5,5 % tal-PDG fl-2010 għal 4,2 % u 3,0 % tal-PDG fl-2011 u l-2012, rispettivament. Żewġ terzi tat-tnaqqis tal-iżbilanċ bejn l-2010 u l-2012 ikunu jirriflettu titjib strutturali fil-bidu ta' dan il-perijodu (skont il-kejl bil-metodoloġija applikata għall-informazzjoni pprovduta fil-programm li dwarha hemm qbil komuni); it-terz li jibqa’ jirriżulta minn żviluppi ċikliċi favorevoli. Il-forza ewlenija tat-titjib strutturali huwa tnaqqis sinifikanti ppjanat fil-konsum u l-infiq kapitali tal-gvern. Skont il-programm, l-isforz annwali medju ta' konsolidazzjoni fiskali fis-snin 2010-2012, ikkalkulat mill-ġdid skont il-metodu miftiehem b'mod komuni, jammonta għal madwar 1 % tal-PDG, li huwa konformi mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill skont il-proċedura ta' żbil’anċ eċċessiv. Il-konsolidazzjoni hija ppjanata li tissokta fis-snin ta' wara l-2012 bil-ħsieb li jsir progress lejn l-objettiv baġitarju tal-perijodu medju (MTO), li huwa baġit ibbilanċjat f'termini strutturali. Minħabba l-previżjonijiet l-aktar reċenti u l-livell tad-dejn, l-MTO jirrifletti b'mod adegwat l-objettivi tal-Patt. Madankollu, il-programm ma jipprevedix li dan jinkiseb fi żmien tal-perijodu tal-programm.

| (8) | Ir-riżultati baġitarji fl-2010 jistgħu jkunu kemmxejn agħar minn dawk previsti fil-programm. Hemm inċertezzi, b'mod partikolari, fuq in-naħa tal-infiq, fejn xi miżuri jistgħu ma jsarrfux fit-tfaddil mistenni (pereżempju, tnaqqis ta' nfiq fi prodotti u servizzi). Barra minn hekk, il-previżjoni għall-bilanċ tal-gvernijiet lokali tidher ottimistika fid-dawl tal-impatt preżunt tal-kriżi fuq id-dħul ta' dawn l-entitajiet fl-2010. L-inċertezzi fil-miri fiskali huma ikbar għas-snin l-aktar imbiegħda. B'mod partikolari, il-programm huwa bbażat fuq suppożizzjonijiet makroekonomiċi favorevoli fl-2011 u l-2012, u dan jimplika li xi sorpriżi negattivi fid-dħul huma possibbli. Barra minn hekk, il-miżuri previsti fuq in-naħa tal-infiq, speċjalment dawk relatati mat-tnaqqis tal-konsum tal-gvern, ser ikollhom jiġu speċifikati f'aktar dettall biex titjieb il-kredibbiltà tal-pjan ta' konsolidazzjoni. |
| --- | --- |

(8)

Ir-riżultati baġitarji fl-2010 jistgħu jkunu kemmxejn agħar minn dawk previsti fil-programm. Hemm inċertezzi, b'mod partikolari, fuq in-naħa tal-infiq, fejn xi miżuri jistgħu ma jsarrfux fit-tfaddil mistenni (pereżempju, tnaqqis ta' nfiq fi prodotti u servizzi). Barra minn hekk, il-previżjoni għall-bilanċ tal-gvernijiet lokali tidher ottimistika fid-dawl tal-impatt preżunt tal-kriżi fuq id-dħul ta' dawn l-entitajiet fl-2010. L-inċertezzi fil-miri fiskali huma ikbar għas-snin l-aktar imbiegħda. B'mod partikolari, il-programm huwa bbażat fuq suppożizzjonijiet makroekonomiċi favorevoli fl-2011 u l-2012, u dan jimplika li xi sorpriżi negattivi fid-dħul huma possibbli. Barra minn hekk, il-miżuri previsti fuq in-naħa tal-infiq, speċjalment dawk relatati mat-tnaqqis tal-konsum tal-gvern, ser ikollhom jiġu speċifikati f'aktar dettall biex titjieb il-kredibbiltà tal-pjan ta' konsolidazzjoni.

| (9) | Skont il-programm ta' stabbiltà d-dejn gross tal-gvern żdied minn 27,7 % tal-PDG fl-2008 għal 37,1 % tal-PDG fl-2009. Iż-żieda tirrifletti l-iżbilanċ għoli u t-tnaqqis sinifikanti tal-PDG reali fl-2009. Filwaqt li jibqa’ taħt il-valur ta' referenza tat-Trattat, il-proporzjon tad-dejn huwa previst li jiżdied ulterjorment fl-2010 u l-2011, meta jilħaq 42,5 % tal-PDG, u li jonqos ftit fl-2012, għal 42,2 % tal-PDG. L-evoluzzjoni tal-proporzjon tad-dejn x'aktarx li tkun inqas favorevoli milli previst fil-programm, speċjalment wara l-2010, fid-dawl tar-riskji identifikati għall-konsolidazzjoni baġitarja mkabbra mill-possibbiltà ta' tkabbir reali tal-PDG inqas favorevoli mis-suppożizzjonijiet fil-programm. |
| --- | --- |

(9)

Skont il-programm ta' stabbiltà d-dejn gross tal-gvern żdied minn 27,7 % tal-PDG fl-2008 għal 37,1 % tal-PDG fl-2009. Iż-żieda tirrifletti l-iżbilanċ għoli u t-tnaqqis sinifikanti tal-PDG reali fl-2009. Filwaqt li jibqa’ taħt il-valur ta' referenza tat-Trattat, il-proporzjon tad-dejn huwa previst li jiżdied ulterjorment fl-2010 u l-2011, meta jilħaq 42,5 % tal-PDG, u li jonqos ftit fl-2012, għal 42,2 % tal-PDG. L-evoluzzjoni tal-proporzjon tad-dejn x'aktarx li tkun inqas favorevoli milli previst fil-programm, speċjalment wara l-2010, fid-dawl tar-riskji identifikati għall-konsolidazzjoni baġitarja mkabbra mill-possibbiltà ta' tkabbir reali tal-PDG inqas favorevoli mis-suppożizzjonijiet fil-programm.

| (10) | Il-previżjonijiet tad-dejn għall-perijodu medju li jassumu li r-rati tat-tkabbir tal-PDG ser jirkupraw gradwalment sal-valuri previsti qabel il-kriżi, il-proporzjonijiet tat-taxxa ser jirritornaw għal-livelli ta' qabel il-kriżi u jinkludu ż-żieda prevista fl-infiq relatat mat-tixjiħ, juru li l-istrateġija baġitarja prevista fil-programm, meħuda b'valur nominali, u mingħajr aktar tibdil fil-politika ser tistabbilizza l-proporzjon tad-dejn mal-PDG sal-2020. |
| --- | --- |

(10)

Il-previżjonijiet tad-dejn għall-perijodu medju li jassumu li r-rati tat-tkabbir tal-PDG ser jirkupraw gradwalment sal-valuri previsti qabel il-kriżi, il-proporzjonijiet tat-taxxa ser jirritornaw għal-livelli ta' qabel il-kriżi u jinkludu ż-żieda prevista fl-infiq relatat mat-tixjiħ, juru li l-istrateġija baġitarja prevista fil-programm, meħuda b'valur nominali, u mingħajr aktar tibdil fil-politika ser tistabbilizza l-proporzjon tad-dejn mal-PDG sal-2020.

| (11) | L-impatt baġitarju fit-tul tat-tixjiħ tal-popolazzjoni hu xi ftit ogħla mill-medja fl-UE, minħabba żieda relattivament għolja fin-nefqa fuq il-pensjonijiet matul id-deċennji li ġejjin. Barra minn hekk, il-pożizzjoni baġitarja fl-2009 tkompli tkabbar l-impatt baġitarju tat-tixjiħ tal-popolazzjoni fuq il-lakuna fis-sostenibbiltà. Il-kisba ta' bilanċi primarji pożittivi ogħla fuq il-perijodu medju flimkien ma' riformi strutturali, kif previst fil-programm, u r-riforma tas-sistema tal-pensjonijiet, jikkontribwixxu għat-tnaqqis tar-riskji għas-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi li ġew ivvalutati fir-Rapport dwar is-Sostenibbiltà tal-2009 tal-Kummissjoni (3) bħala għoljin. |
| --- | --- |

(11)

L-impatt baġitarju fit-tul tat-tixjiħ tal-popolazzjoni hu xi ftit ogħla mill-medja fl-UE, minħabba żieda relattivament għolja fin-nefqa fuq il-pensjonijiet matul id-deċennji li ġejjin. Barra minn hekk, il-pożizzjoni baġitarja fl-2009 tkompli tkabbar l-impatt baġitarju tat-tixjiħ tal-popolazzjoni fuq il-lakuna fis-sostenibbiltà. Il-kisba ta' bilanċi primarji pożittivi ogħla fuq il-perijodu medju flimkien ma' riformi strutturali, kif previst fil-programm, u r-riforma tas-sistema tal-pensjonijiet, jikkontribwixxu għat-tnaqqis tar-riskji għas-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi li ġew ivvalutati fir-Rapport dwar is-Sostenibbiltà tal-2009 tal-Kummissjoni (3) bħala għoljin.

| (12) | Il-politika fiskali tas-Slovakkja hija bbażata fuq qafas fiskali ta' tliet snin, definit tajjeb u dettaljat. Madankollu, il-miri ta' nfiq għall-perijodu medju huma indikattivi fil-biċċa l-kbira tagħhom u tipikament soġġetti għal reviżjonijiet kbar, u dan fuq medda ta' żmien jimmina l-kredibbiltà tagħhom. L-aġġornament tal-2010 tal-programm ta' stabbiltà jipproponi li jsaħħaħ il-qafas bid-dħul ta' limiti massimi multiannwali ta' nfiq, u dan ikopri sehem kbir mill-finanzi tal-gvern. Huma previsti klawsoli ta' ħruġ f'każ ta' disturbi ekonomiċi negattivi. Il-programm jipproponi wkoll li jintroduċi limitu massimu fuq id-dejn tal-gvern f'liġi kostituzzjonali u titjib fis-sorveljanza tat-twettiq tal-baġit matul is-sena. Dawn l-isforzi ta' tisħiħ tal-istruttura istituzzjonali tal-finanzi pubbliċi huma milqugħin u għandhom jiġu mħeġġa. Madankollu, billi l-proposti huma biss fi stadju inizjali ħafna, għandhom jitqiesu bħala sforzi komplementari aktar milli forzi li jmexxu l-istrateġija ta' konsolidazzjoni fiskali. |
| --- | --- |

(12)

Il-politika fiskali tas-Slovakkja hija bbażata fuq qafas fiskali ta' tliet snin, definit tajjeb u dettaljat. Madankollu, il-miri ta' nfiq għall-perijodu medju huma indikattivi fil-biċċa l-kbira tagħhom u tipikament soġġetti għal reviżjonijiet kbar, u dan fuq medda ta' żmien jimmina l-kredibbiltà tagħhom. L-aġġornament tal-2010 tal-programm ta' stabbiltà jipproponi li jsaħħaħ il-qafas bid-dħul ta' limiti massimi multiannwali ta' nfiq, u dan ikopri sehem kbir mill-finanzi tal-gvern. Huma previsti klawsoli ta' ħruġ f'każ ta' disturbi ekonomiċi negattivi. Il-programm jipproponi wkoll li jintroduċi limitu massimu fuq id-dejn tal-gvern f'liġi kostituzzjonali u titjib fis-sorveljanza tat-twettiq tal-baġit matul is-sena. Dawn l-isforzi ta' tisħiħ tal-istruttura istituzzjonali tal-finanzi pubbliċi huma milqugħin u għandhom jiġu mħeġġa. Madankollu, billi l-proposti huma biss fi stadju inizjali ħafna, għandhom jitqiesu bħala sforzi komplementari aktar milli forzi li jmexxu l-istrateġija ta' konsolidazzjoni fiskali.

| (13) | Hemm lok għal titjib fil-kompożizzjoni tal-infiq tal-gvern fis-Slovakkja. Is-sehem tal-investiment tal-gvern fl-infiq totali tal-gvern huwa baxx meta mqabbel mal-pajjiżi ġirien (2 % tal-PDG). L-infiq fir-R&Ż, l-edukazzjoni u l-ħarsien tal-ambjent huwa baxx ukoll skont l-istandards tal-UE u meta mqabbel ma' reġjuni simili. F'dan l-isfond, it-tnaqqis previst tal-infiq fuq il-formazzjoni tal-kapital tul l-estensjoni kollha tal-programm huwa ta' tħassib. Jista' ma jkunx sostenibbli, u mhux mixtieq, f'ekonomija li għada qed tirkupra bħal dik tas-Slovakkja. Il-programm jipprevedi bosta miżuri ta' titjib tal-effiċjenza tal-gvern inkluża r-riorganizzazzjoni tal-amministrazzjoni ċentrali billi ċerti ministeri jsiru ħaġa waħda, jiġu ċċentralizzati l-akkwist pubbliċi u l-ġestjoni tal-proprjetà tal-istat, u jintużaw aħjar it-teknoloġiji tal-informazzjoni fis-servizzi pubbliċi. Għalkemm għadhom fi stadju bikri, dawn il-miżuri mixjin fid-direzzjoni t-tajba. |
| --- | --- |

(13)

Hemm lok għal titjib fil-kompożizzjoni tal-infiq tal-gvern fis-Slovakkja. Is-sehem tal-investiment tal-gvern fl-infiq totali tal-gvern huwa baxx meta mqabbel mal-pajjiżi ġirien (2 % tal-PDG). L-infiq fir-R&Ż, l-edukazzjoni u l-ħarsien tal-ambjent huwa baxx ukoll skont l-istandards tal-UE u meta mqabbel ma' reġjuni simili. F'dan l-isfond, it-tnaqqis previst tal-infiq fuq il-formazzjoni tal-kapital tul l-estensjoni kollha tal-programm huwa ta' tħassib. Jista' ma jkunx sostenibbli, u mhux mixtieq, f'ekonomija li għada qed tirkupra bħal dik tas-Slovakkja. Il-programm jipprevedi bosta miżuri ta' titjib tal-effiċjenza tal-gvern inkluża r-riorganizzazzjoni tal-amministrazzjoni ċentrali billi ċerti ministeri jsiru ħaġa waħda, jiġu ċċentralizzati l-akkwist pubbliċi u l-ġestjoni tal-proprjetà tal-istat, u jintużaw aħjar it-teknoloġiji tal-informazzjoni fis-servizzi pubbliċi. Għalkemm għadhom fi stadju bikri, dawn il-miżuri mixjin fid-direzzjoni t-tajba.

| (14) | B’mod ġenerali, fl-2010 l-istrateġija baġitarja stabbilita fil-programm hija konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7). Mill-2011 lil hinn, hemm riskji li d-direzzjoni ta' konsolidazzjoni ambizzjuża deskritta fil-programm ma tintlaħaqx, u l-istrateġija baġitarja tista' ma tkunx konsistenti għal kollox mar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7).
  Il-programm jippreżenta pjan ambizzjuż biex l-iżbilanċ tal-gvern jonqos minn 6,3 % tal-PDG fl-2009 għal 3,0 % tal-PDG fl-2012, sena qabel l-iskadenza tal-2013 stabbilita mill-Kunsill. Il-kisba tal-mira fiskali għall-2010 timplika titjib fil-bilanċ strutturali ta' madwar 1,25 punti perċentwali tal-PDG. L-isforz strutturali annwali medju previst ta' madwar 1 % tal-PDG tul l-2010-2012 huwa konformi mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill skont il-proċedura ta' żbilanċ eċċessiv. Madankollu, kemm il-mira tad-dħul kif ukoll dik tal-infiq huma soġġetti għal riskji, speċjalment fl-2011 u l-2012, meta jidher li s-suppożizzjonijiet makroekonomiċi jinsabu kemmxejn ’il fuq. Barra minn hekk, ser ikollhom jiġu speċifikati aktar dettalji ta' miżuri inklużi fil-programm biex titjieb il-kredibbiltà tal-pjan ta' konsolidazzjoni. |
| --- | --- |

(14)

B’mod ġenerali, fl-2010 l-istrateġija baġitarja stabbilita fil-programm hija konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7). Mill-2011 lil hinn, hemm riskji li d-direzzjoni ta' konsolidazzjoni ambizzjuża deskritta fil-programm ma tintlaħaqx, u l-istrateġija baġitarja tista' ma tkunx konsistenti għal kollox mar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7).

Il-programm jippreżenta pjan ambizzjuż biex l-iżbilanċ tal-gvern jonqos minn 6,3 % tal-PDG fl-2009 għal 3,0 % tal-PDG fl-2012, sena qabel l-iskadenza tal-2013 stabbilita mill-Kunsill. Il-kisba tal-mira fiskali għall-2010 timplika titjib fil-bilanċ strutturali ta' madwar 1,25 punti perċentwali tal-PDG. L-isforz strutturali annwali medju previst ta' madwar 1 % tal-PDG tul l-2010-2012 huwa konformi mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill skont il-proċedura ta' żbilanċ eċċessiv. Madankollu, kemm il-mira tad-dħul kif ukoll dik tal-infiq huma soġġetti għal riskji, speċjalment fl-2011 u l-2012, meta jidher li s-suppożizzjonijiet makroekonomiċi jinsabu kemmxejn ’il fuq. Barra minn hekk, ser ikollhom jiġu speċifikati aktar dettalji ta' miżuri inklużi fil-programm biex titjieb il-kredibbiltà tal-pjan ta' konsolidazzjoni.

| (15) | Fir-rigward tar-rekwiżiti tad-data speċifikati fil-kodiċi ta' kondotta għall-programmi ta' stabbiltà u konverġenza, il-programm fih xi lakuni fid-data mitluba u f'dik fakultattiva (4). Fir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 126(7) tat-2 ta' Diċembru 2009 bil-ħsieb li l-qagħda ta' żbilanċ eċċessiv tiġi fi tmiem, il-Kunsill stieden ukoll lis-Slovakkja biex tirrapporta dwar il-progress li sar fl-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill f'kapitolu separat fl-aġġornamenti tal-programmi ta' stabbiltà. Il-programm huwa konformi ma' din ir-rakkomandazzjoni. |
| --- | --- |

(15)

Fir-rigward tar-rekwiżiti tad-data speċifikati fil-kodiċi ta' kondotta għall-programmi ta' stabbiltà u konverġenza, il-programm fih xi lakuni fid-data mitluba u f'dik fakultattiva (4). Fir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 126(7) tat-2 ta' Diċembru 2009 bil-ħsieb li l-qagħda ta' żbilanċ eċċessiv tiġi fi tmiem, il-Kunsill stieden ukoll lis-Slovakkja biex tirrapporta dwar il-progress li sar fl-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill f'kapitolu separat fl-aġġornamenti tal-programmi ta' stabbiltà. Il-programm huwa konformi ma' din ir-rakkomandazzjoni.

Il-konklużjoni ġenerali hija li l-istrateġija fiskali ppreżentata fil-programm hija b'mod wiesa' konformi mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill skont il-proċedura ta' żbilanċ eċċessiv. Hija tipprevedi konsolidazzjoni fiskali mdaqqasa, u fl-ewwel parti tal-perijodu, bil-ħsieb li ġġib l-iżbilanċ taħt it-3 % tal-PDG sal-2012, sena qabel l-iskadenza stabbilita mill-Kunsill, li huwa ta' min ifaħħru. Il-previżjonijiet baġitarji, iżda, huma soġġetti għal riskji minħabba suppożizzjonijiet ta' tkabbir favorevoli għas-snin l-aktar imbiegħda u jista' jeħtieġ miżuri aktar speċifiċi biex jinkiseb it-tfaddil ippjanat fuq in-naħa tal-infiq. L-intenzjonijiet ta' tisħiħ tal-qafas fiskali huma ta' ġid iżda jeħtieġ li jiġu segwiti minn azzjonijiet konkreti.

Fid-dawl tal-valutazzjoni ta' hawn fuq u wkoll tar-rakkomandazzjoni skont l-Artikolu 126 TFUE tat-2 ta' Diċembru 2009, is-Slovakkja hija mistiedna:

| (i) | timplimenta l-miżuri ta' tnaqqis ta' żbilanċ fl-2010 kif ippjanat fil-baġit, u tirfed id-direzzjoni tal-konsolidazzjoni għas-snin ta' wara b'miżuri speċifiċi biex tikseb il-korrezzjoni tal-iżbilanċ eċċessiv kemm jista' jkun sal-2012, u mhux aktar tard mill-2013; |
| --- | --- |

(i)

timplimenta l-miżuri ta' tnaqqis ta' żbilanċ fl-2010 kif ippjanat fil-baġit, u tirfed id-direzzjoni tal-konsolidazzjoni għas-snin ta' wara b'miżuri speċifiċi biex tikseb il-korrezzjoni tal-iżbilanċ eċċessiv kemm jista' jkun sal-2012, u mhux aktar tard mill-2013;

| (ii) | tkompli bir-riformi tas-sistema tal-pensjonijiet bil-ħsieb li tiżgura s-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi; |
| --- | --- |

(ii)

tkompli bir-riformi tas-sistema tal-pensjonijiet bil-ħsieb li tiżgura s-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi;

| (iii) | timplimenta l-miżuri previsti biex issaħħaħ aktar il-qafas fiskali, b'mod partikolari l-introduzzjoni ta' limiti massimi multiannwali ta' infiq li jistgħu jiġu infurzati. |
| --- | --- |

(iii)

timplimenta l-miżuri previsti biex issaħħaħ aktar il-qafas fiskali, b'mod partikolari l-introduzzjoni ta' limiti massimi multiannwali ta' infiq li jistgħu jiġu infurzati.

Tqabbil tal-previżjonijiet makroekonomiċi u baġitarji ewlenin

| | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| PDG reali
  (% ta’ bidla) | PS Jan 2010 | 6,4 | –5,7 | 1,9 | 4,1 | 5,4 |
| COM Nov 2009 | 6,4 | –5,8 | 1,9 | 2,6 | m.d. |
| CP Apr 2009 | 6,4 | 2,4 | 3,6 | 4,5 | m.d. |
| Inflazzjoni tal-HICP
  (%) | PS Jan 2010 | 3,9 | 1,2 | 2,6 | 3,7 | 4,1 |
| COM Nov 2009 | 3,9 | 1,1 | 1,9 | 2,5 | m.d. |
| CP Apr 2009 | 3,9 | 2,2 | 3,6 | 4,1 | m.d. |
| Lakuna fil-produzzjoni (5)

  (% tal-PDG potenzjali) | PS Jan 2010 | 8,9 | –1,1 | –2,9 | –3,0 | –1,0 |
| COM Nov 2009 (6) | 9,2 | –0,8 | –2,1 | –3,0 | m.d. |
| CP Apr 2009 | 6,5 | 3,5 | 1,7 | 1,0 | m.d. |
| Tislif /self nett fir-rigward tal-bqija tad-dinja
  (% tal-PDG) | PS Jan 2010 | –5,3 | –4,2 | –3,2 | –2,7 | –1,9 |
| COM Nov 2009 | –5,6 | –4,8 | –4,3 | –4,2 | m.d. |
| CP Apr 2009 | –5,8 | –4,2 | –2,9 | –2,6 | m.d. |
| Dħul tal-amministrazzjoni pubblika
  (% tal-PDG) | PS Jan 2010 | 32,5 | 32,8 | 32,5 | 32,3 | 31,7 |
| COM Nov 2009 | 32,5 | 31,3 | 31,4 | 31,4 | m.d. |
| CP Apr 2009 | 33,4 | 32,1 | 31,6 | 31,8 | m.d. |
| Infiq tal-amministrazzjoni pubblika
  (% tal-PDG) | PS Jan 2010 | 34,8 | 39,1 | 38,0 | 36,5 | 34,7 |
| COM Nov 2009 | 34,8 | 37,5 | 37,5 | 36,9 | m.d. |
| CP Apr 2009 | 35,6 | 35,1 | 34,5 | 34,1 | m.d. |
| Bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika
  (% tal-PDG) | PS Jan 2010 | –2,3 | –6,3 | –5,5 | –4,2 | –3,0 |
| COM Nov 2009 | –2,3 | –6,3 | –6,0 | –5,5 | m.d. |
| CP Apr 2009 | –2,2 | –3,0 | –2,9 | –2,2 | m.d. |
| Bilanċ ewlieni
  (% tal-PDG) | PS Jan 2010 | –1,1 | –4,5 | –3,6 | –2,3 | –1,1 |
| COM Nov 2009 | –1,1 | –5,0 | –4,7 | –4,1 | m.d. |
| CP Apr 2009 | –0,9 | –1,7 | –1,7 | –1,0 | m.d. |
| Bilanċ aġġustat ċiklikament (5)

  (% tal-PDG) | PS Jan 2010 | –4,9 | –6,0 | –4,7 | –3,3 | –2,7 |
| COM Nov 2009 | –5,0 | –6,0 | –5,4 | –4,6 | m.d. |
| CP Apr 2009 | –4,1 | –4,0 | –3,4 | –2,5 | m.d. |
| Bilanċ strutturali (7)

  (% tal-PDG) | PS Jan 2010 | –4,2 | –6,0 | –4,7 | –3,3 | –2,7 |
| COM Nov 2009 | –5,2 | –6,2 | –5,4 | –4,6 | m.d. |
| CP Apr 2009 | –3,8 | –4,4 | –3,5 | –2,6 | m.d. |
| Dejn gross tal-gvern
  (% tal-PDG) | PS Jan 2010 | 27,7 | 37,1 | 40,8 | 42,5 | 42,2 |
| COM Nov 2009 | 27,7 | 34,6 | 39,2 | 42,7 | m.d. |
| CP Apr 2009 | 27,6 | 31,4 | 32,7 | 32,7 | m.d. |
| Programm ta' Stabbiltà (PS); It-tbassir tas-servizzi tal-Kummissjoni għall-ħarifa 2009 (COM); Il-kalkoli tas-servizzi tal-Kummissjoni. |

2008

2009

2010

2011

2012

PDG reali

(% ta’ bidla)

PS Jan 2010

6,4

–5,7

1,9

4,1

5,4

COM Nov 2009

6,4

–5,8

1,9

2,6

m.d.

CP Apr 2009

6,4

2,4

3,6

4,5

m.d.

Inflazzjoni tal-HICP

(%)

PS Jan 2010

3,9

1,2

2,6

3,7

4,1

COM Nov 2009

3,9

1,1

1,9

2,5

m.d.

CP Apr 2009

3,9

2,2

3,6

4,1

m.d.

Lakuna fil-produzzjoni (5)

(% tal-PDG potenzjali)

PS Jan 2010

8,9

–1,1

–2,9

–3,0

–1,0

COM Nov 2009 (6)

9,2

–0,8

–2,1

–3,0

m.d.

CP Apr 2009

6,5

3,5

1,7

1,0

m.d.

Tislif /self nett fir-rigward tal-bqija tad-dinja

(% tal-PDG)

PS Jan 2010

–5,3

–4,2

–3,2

–2,7

–1,9

COM Nov 2009

–5,6

–4,8

–4,3

–4,2

m.d.

CP Apr 2009

–5,8

–4,2

–2,9

–2,6

m.d.

Dħul tal-amministrazzjoni pubblika

(% tal-PDG)

PS Jan 2010

32,5

32,8

32,5

32,3

31,7

COM Nov 2009

32,5

31,3

31,4

31,4

m.d.

CP Apr 2009

33,4

32,1

31,6

31,8

m.d.

Infiq tal-amministrazzjoni pubblika

(% tal-PDG)

PS Jan 2010

34,8

39,1

38,0

36,5

34,7

COM Nov 2009

34,8

37,5

37,5

36,9

m.d.

CP Apr 2009

35,6

35,1

34,5

34,1

m.d.

Bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika

(% tal-PDG)

PS Jan 2010

–2,3

–6,3

–5,5

–4,2

–3,0

COM Nov 2009

–2,3

–6,3

–6,0

–5,5

m.d.

CP Apr 2009

–2,2

–3,0

–2,9

–2,2

m.d.

Bilanċ ewlieni

(% tal-PDG)

PS Jan 2010

–1,1

–4,5

–3,6

–2,3

–1,1

COM Nov 2009

–1,1

–5,0

–4,7

–4,1

m.d.

CP Apr 2009

–0,9

–1,7

–1,7

–1,0

m.d.

Bilanċ aġġustat ċiklikament (5)

(% tal-PDG)

PS Jan 2010

–4,9

–6,0

–4,7

–3,3

–2,7

COM Nov 2009

–5,0

–6,0

–5,4

–4,6

m.d.

CP Apr 2009

–4,1

–4,0

–3,4

–2,5

m.d.

Bilanċ strutturali (7)

(% tal-PDG)

PS Jan 2010

–4,2

–6,0

–4,7

–3,3

–2,7

COM Nov 2009

–5,2

–6,2

–5,4

–4,6

m.d.

CP Apr 2009

–3,8

–4,4

–3,5

–2,6

m.d.

Dejn gross tal-gvern

(% tal-PDG)

PS Jan 2010

27,7

37,1

40,8

42,5

42,2

COM Nov 2009

27,7

34,6

39,2

42,7

m.d.

CP Apr 2009

27,6

31,4

32,7

32,7

m.d.

Programm ta' Stabbiltà (PS); It-tbassir tas-servizzi tal-Kummissjoni għall-ħarifa 2009 (COM); Il-kalkoli tas-servizzi tal-Kummissjoni.

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1. Id-dokumenti msemmijin f'dan it-test jinsabu fuq il-websajt li ġejja: http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/index_en.htm

(2)  Il-valutazzjoni tqis notevolment il-previżjoni tas-serivzzi tal-Kummissjoni tal-Ħarifa 2009, iżda wkoll tagħrif ieħor li sar disponibbli minn dak iż-żmien.

(3)  Fil-Konklużjonijiet tal-Kunsill tal-10 ta' Novembru 2009 dwar is-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi “il-Kunsill jappella lill-Istati Membri biex jiffokaw l-attenzjoni tagħhom fuq strateġiji orjentati lejn is-sostenibbiltà fil-programmi tagħhom li jmiss dwar l-istabbiltà u l-konverġenza” u ulterjorment “jistieden lill-Kummissjoni biex, flimkien mal-Kumitat tal-Politika Ekonomika u l-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju, tiżviluppa aktar il-metodoloġiji għall-evalwar tas-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi fil-ħin għar-Rapport ta' Sostenibbiltà li jmiss”, li huwa mistenni fl-2012.

(4)  B’mod partikolari, ma tidhirx data dwar bidliet fl-inventarji u x-xiri nett ta' oġġetti ta' valur.

(5)  Lakuni fil-produzzjoni u bilanċi aġġustati ċiklikament skont il-programmi kif ikkalkulati mill-ġdid mis-servizzi tal-Kummissjoni abbażi tal-informazzjoni fil-programmi.

(6)  Ibbażat fuq it-tkabbir potenzjali stmat ta' 4,7 %, 3,6 %, 3,2 % u 3,6 % rispettivament fil-perijodu 2008-2011.

(7)  Bilanċ aġġustat ċiklikament bl-esklużjoni ta' miżuri ta' darba u miżuri temporanji oħrajn. Il-miżuri ta’ darba u oħrajn temporanji huma 0,7 % tal-PDG fl-2008, li jġibu żieda fl-iżbilanċ, skont l-aktar programm reċenti u 0,2 % tal-PDG kemm fl-2008 kif ukoll fl-2009, it-tnejn inaqqsu l-iżbilanċ, skont il-previżjoni tas-servizzi tal-Kummissjoni tal-Ħarifa 2009.

Sors:

Programm ta' Stabbiltà (PS); It-tbassir tas-servizzi tal-Kummissjoni għall-ħarifa 2009 (COM); Il-kalkoli tas-servizzi tal-Kummissjoni.

---

| 3.6.2010 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 144/22 |
| --- | --- | --- | --- |

3.6.2010

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 144/22

---

OPINJONI TAL-KUNSILL

dwar il-programm ta' stabbiltà aġġornat tas-Slovenja, 2009-2013

2010/C 144/05

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(3) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni,

Wara li kkonsulta mal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

TA DIN L-OPINJONI:

| (1) | Fis-26 ta' April 2010 l-Kunsill eżamina l-programm ta' stabbiltà aġġornat tas-Slovenja, li jkopri l-perijodu mill-2009 sal-2013. |
| --- | --- |

(1)

Fis-26 ta' April 2010 l-Kunsill eżamina l-programm ta' stabbiltà aġġornat tas-Slovenja, li jkopri l-perijodu mill-2009 sal-2013.

| (2) | Fis-snin ta' qabel il-kriżi, is-Slovenja gawdiet tkabbir ekonomiku solidu mmexxi minn esportazzjonijiet qawwija u investiment. L-espansjoni mgħaġġla spiċċat fl-aħħar kwart tal-2008 meta l-ekonomija Slovena kienet milquta sewwa u pjuttost f'salt bil-kriżi globali, l-aktar permezz tal-kummerċ, meta wieħed iqis il-grad għoli ta' ftuħ tas-Slovenja. It-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku wara fażi ta' riskji ġodda ta' soprażbilanċ u telfiet ta' kompetittività qed iwassal għal xi aġġustament fl-ekonomija: mit-tmiem tal-2008, id-differenzjali tal-inflazzjoni maż-żona tal-euro u l-iżbilanċ estern it-tnejn naqsu gradwalment, b'dan tal-aħħar jersaq lejn bilanċ fl-2009.
  Bħala konsegwenza tat-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku, flimkien mal-miżuri ta' rkupru meħuda b'konformità mal-Pjan Ewropew ta' Rilanċ Ekonomiku (PERE) u d-dinamiċi fl-infiq mibnija intrinsikament u qawwija, il-pożizzjoni baġitarja Slovena ddeterjorat malajr. Iż-żieda f'daqqa fl-iżbilanċ tal-gvern ġenerali, minn 1,8 % tal-PDG fl-2008, għal stima ta' 5,7 % fl-2009 wasslet lill-Kunsill biex jiddeċiedi, fit-2 ta' Diċembru 2009, dwar l-eżistenza ta' żbilanċ eċċessiv fis-Slovenja, bi skadenza għall-korrezzjoni ta' din is-sitwazzjoni sal-2013. Minbarra r-ritorn għal finanzi pubbliċi sodi, inkluż permezz ta' aktar riformi fis-sistema tal-pensjoni, sfidi ewlenin għall-ekonomija Slovena huma t-tisħiħ tar-reżistenza u l-ksib mill-ġdid tal-kompetittività sabiex tkun tista' tibbenefika bis-sħiħ mill-irkupru ekonomiku globali. Dan jeħtieġ allinjament aħjar ta' pagi u żviluppi fil-produttività u l-implimentazzjoni ta' riformi strutturali. |
| --- | --- |

(2)

Fis-snin ta' qabel il-kriżi, is-Slovenja gawdiet tkabbir ekonomiku solidu mmexxi minn esportazzjonijiet qawwija u investiment. L-espansjoni mgħaġġla spiċċat fl-aħħar kwart tal-2008 meta l-ekonomija Slovena kienet milquta sewwa u pjuttost f'salt bil-kriżi globali, l-aktar permezz tal-kummerċ, meta wieħed iqis il-grad għoli ta' ftuħ tas-Slovenja. It-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku wara fażi ta' riskji ġodda ta' soprażbilanċ u telfiet ta' kompetittività qed iwassal għal xi aġġustament fl-ekonomija: mit-tmiem tal-2008, id-differenzjali tal-inflazzjoni maż-żona tal-euro u l-iżbilanċ estern it-tnejn naqsu gradwalment, b'dan tal-aħħar jersaq lejn bilanċ fl-2009.

Bħala konsegwenza tat-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku, flimkien mal-miżuri ta' rkupru meħuda b'konformità mal-Pjan Ewropew ta' Rilanċ Ekonomiku (PERE) u d-dinamiċi fl-infiq mibnija intrinsikament u qawwija, il-pożizzjoni baġitarja Slovena ddeterjorat malajr. Iż-żieda f'daqqa fl-iżbilanċ tal-gvern ġenerali, minn 1,8 % tal-PDG fl-2008, għal stima ta' 5,7 % fl-2009 wasslet lill-Kunsill biex jiddeċiedi, fit-2 ta' Diċembru 2009, dwar l-eżistenza ta' żbilanċ eċċessiv fis-Slovenja, bi skadenza għall-korrezzjoni ta' din is-sitwazzjoni sal-2013. Minbarra r-ritorn għal finanzi pubbliċi sodi, inkluż permezz ta' aktar riformi fis-sistema tal-pensjoni, sfidi ewlenin għall-ekonomija Slovena huma t-tisħiħ tar-reżistenza u l-ksib mill-ġdid tal-kompetittività sabiex tkun tista' tibbenefika bis-sħiħ mill-irkupru ekonomiku globali. Dan jeħtieġ allinjament aħjar ta' pagi u żviluppi fil-produttività u l-implimentazzjoni ta' riformi strutturali.

| (3) | Għalkemm ħafna mit-tnaqqis osservat fil-PDG reali fil-kuntest tal-kriżi huwa ċikliku, il-livell tal-produzzjoni potenzjali wkoll ġie affettwat negattivament. B'żieda ma' dan, il-kriżi tista' wkoll taffettwa tkabbir potenzali fuq il-perijodu medju permezz ta' investiment aktar baxx, restrizzjonijiet fid-disponibbiltà tal-kreditu u qgħad strutturali dejjem jiżdied. Barra minn hekk, l-impatt tal-kriżi ekonomika tgħaqqad l-effetti negattivi tat-tixjiħ demografiku fuq il-produzzjoni potenzjali mas-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi. F'dan l-isfond ser ikun essenzjali li jiġi mħaffef ir-ritmu tar-riformi strutturali bl-għan li jiġi appoġġat it-tkabbir potenzjali. B'mod partikolari, għas-Slovenja, huwa importanti li żżid il-produttività u trażżan iż-żieda fil-kost ta' unità tax-xogħol, fost oħrajn billi tidħol għal riformi fil-qasam tal-innovazzjoni u r-riċerka u s-suq tax-xogħol. |
| --- | --- |

(3)

Għalkemm ħafna mit-tnaqqis osservat fil-PDG reali fil-kuntest tal-kriżi huwa ċikliku, il-livell tal-produzzjoni potenzjali wkoll ġie affettwat negattivament. B'żieda ma' dan, il-kriżi tista' wkoll taffettwa tkabbir potenzali fuq il-perijodu medju permezz ta' investiment aktar baxx, restrizzjonijiet fid-disponibbiltà tal-kreditu u qgħad strutturali dejjem jiżdied. Barra minn hekk, l-impatt tal-kriżi ekonomika tgħaqqad l-effetti negattivi tat-tixjiħ demografiku fuq il-produzzjoni potenzjali mas-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi. F'dan l-isfond ser ikun essenzjali li jiġi mħaffef ir-ritmu tar-riformi strutturali bl-għan li jiġi appoġġat it-tkabbir potenzjali. B'mod partikolari, għas-Slovenja, huwa importanti li żżid il-produttività u trażżan iż-żieda fil-kost ta' unità tax-xogħol, fost oħrajn billi tidħol għal riformi fil-qasam tal-innovazzjoni u r-riċerka u s-suq tax-xogħol.

| (4) | Ix-xenarju makroekonomiku li fuqu huwa bbażat il-programm jipprevedi li l-PDG reali ser jirritorna għal tkabbir pożittiv fl-2010, b'0,9 % minn – 7,3 % fl-2009 (7,8 % skont l-istima rrilaxxata mill-uffiċċju tal-istatistika fl-1 ta' Marzu 2010), u jaċċellera għal rata medja ta' 3,2 % matul il-bqija tal-perijodu tal-programm.
  Meta mqabbel mal-informazzjoni disponibbli attwalment (2), dan ix-xenarju jidher li huwa bbażat fuq suppożizzjonijiet ta' tkabbir plawsibbli sal-2011 u suppożizzjonijiet ta' tkabbir favorevoli minn dak iż-żmien 'il quddiem. It-tnaqqis imbassar fl-impjiegi u ż-żieda korrispondenti fir-rata tal-qgħad jistgħu jmorru għall-agħar aktar milli mistenni wara (i) l-eliminazzjoni gradwali tal-iskemi temporanji ta' appoġġ għas-suq tax-xogħol, jekk ma jkunux akkumpanjati, fejn meħtieġ, minn attivazzjoni u politiki ta' taħriġ li jiffavorixxu allokazzjoni mill-ġdid tax-xogħol u t-taħriġ mill-ġdid tal-impjegati, kif ukoll (ii) iż-żieda gradwali ppjanata fil-paga minima bejn l-2010 u l-2012. Il-previżjonijiet tal-programm għall-inflazzjoni jidhru realistiċi. |
| --- | --- |

(4)

Ix-xenarju makroekonomiku li fuqu huwa bbażat il-programm jipprevedi li l-PDG reali ser jirritorna għal tkabbir pożittiv fl-2010, b'0,9 % minn – 7,3 % fl-2009 (7,8 % skont l-istima rrilaxxata mill-uffiċċju tal-istatistika fl-1 ta' Marzu 2010), u jaċċellera għal rata medja ta' 3,2 % matul il-bqija tal-perijodu tal-programm.

Meta mqabbel mal-informazzjoni disponibbli attwalment (2), dan ix-xenarju jidher li huwa bbażat fuq suppożizzjonijiet ta' tkabbir plawsibbli sal-2011 u suppożizzjonijiet ta' tkabbir favorevoli minn dak iż-żmien 'il quddiem. It-tnaqqis imbassar fl-impjiegi u ż-żieda korrispondenti fir-rata tal-qgħad jistgħu jmorru għall-agħar aktar milli mistenni wara (i) l-eliminazzjoni gradwali tal-iskemi temporanji ta' appoġġ għas-suq tax-xogħol, jekk ma jkunux akkumpanjati, fejn meħtieġ, minn attivazzjoni u politiki ta' taħriġ li jiffavorixxu allokazzjoni mill-ġdid tax-xogħol u t-taħriġ mill-ġdid tal-impjegati, kif ukoll (ii) iż-żieda gradwali ppjanata fil-paga minima bejn l-2010 u l-2012. Il-previżjonijiet tal-programm għall-inflazzjoni jidhru realistiċi.

| (5) | Il-programm jistma l-iżbilanċ tal-gvern ġenerali bħala li żdied minn 1,8 % tal-PDG fl-2008 għal 5,7 % fl-2009. Filwaqt li huwa previst li l-infiq tal-interessi baqa' pjuttost stabbli bħala parti mill-PDG, il-bilanċ primarju ddeterjora bil-kbir. Kif imsemmi hawn fuq, dan hu minħabba x-xogħol tal-istabbilizzaturi awtomatiċi, id-dinamiki qawwija inerenti tat-trasferimenti soċjali u l-ispiża fuq il-pagi fis-settur pubbliku, kif ukoll miżuri diskrezzjonarji varji, inklużi l-miżuri biex jirreaġixxu għall-kriżi li jammontaw għal xi 1,5 % tal-PDG, li l-gvern adotta skont il-PERE. Skont il-programm, il-politika fiskali hija ppjanata li ssir kemxejn restrittiva fl-2010 u aktar sinifikanti wara dan il-perijodu, f'konformita' mal-istrateġija ta' ħruġ irrakomandata mill-Kunsill u bil-ħsieb li jiġi kkoreġut l-iżbilanċ eċċessiv sal-2013. |
| --- | --- |

(5)

Il-programm jistma l-iżbilanċ tal-gvern ġenerali bħala li żdied minn 1,8 % tal-PDG fl-2008 għal 5,7 % fl-2009. Filwaqt li huwa previst li l-infiq tal-interessi baqa' pjuttost stabbli bħala parti mill-PDG, il-bilanċ primarju ddeterjora bil-kbir. Kif imsemmi hawn fuq, dan hu minħabba x-xogħol tal-istabbilizzaturi awtomatiċi, id-dinamiki qawwija inerenti tat-trasferimenti soċjali u l-ispiża fuq il-pagi fis-settur pubbliku, kif ukoll miżuri diskrezzjonarji varji, inklużi l-miżuri biex jirreaġixxu għall-kriżi li jammontaw għal xi 1,5 % tal-PDG, li l-gvern adotta skont il-PERE. Skont il-programm, il-politika fiskali hija ppjanata li ssir kemxejn restrittiva fl-2010 u aktar sinifikanti wara dan il-perijodu, f'konformita' mal-istrateġija ta' ħruġ irrakomandata mill-Kunsill u bil-ħsieb li jiġi kkoreġut l-iżbilanċ eċċessiv sal-2013.

| (6) | Għall-2010, il-programm jippjana li l-iżbilanċ tal-gvern ġenerali jistabbilizza għal 5,7 % tal-PDG. Minħabba ż-żieda għolja fil-piż tal-interessi, l-iżbilanċ primarju huwa mmirat li jonqos b'0,7 pp, sa ftit anqas minn 4 % tal-PDG. Mad-daqqa t'għajn, l-istrateġija baġitarja fl-2010 hija ġeneralment konsistenti mar-rakkomandazzjoni skont l-Artikolu 126(7) adottata mill-Kunsill fit-2 ta' Diċembru 2009 biex jimplimenta l-miżuri ta' konsolidazzjoni fl-2010 kif ippjanat.
  Miżuri diskrezjonarji fuq in-naħa tad-dħul – b'mod partikolari aktar tnaqqis fir-rata tat-taxxa korporattiva fuq id-dħul personali u benefiċċju addizzjonali fuq it-taxxa għal persuni li huma soċjalment vulnerabbli fuq naħa u aktar żieda fir-rati ta' dazji tas-sisa u taxxa riveduta għall-emissjoni tas-CO2 (li għad trid tiġi speċifikata u adottata) fuq in-naħa l-oħra - għandhom impatt baġitarju ġeneralment newtrali. Minkejja dan, id-dħul huwa mbassar li jiżdied b'0,8 pp tal-PDG meta mqabbel mal-eżitu stmat għall-2009, bis-saħħa tal-ottimiżmu muri fid-dħul indirett mit-taxxa (3) u żieda żgħira fi dħul “ieħor”. Il-miżuri ppjanati fuq in-naħa tal-infiq għall-2010 – inkluż aktar postponiment għaż-żidiet fil-pagi tas-settur pubbliku, regoli ta' indessazzjoni inqas ġenerużi fuq rati ta' benefiċċju soċjali, inklużi l-pensjonijiet, u trasferimenti ta' kapital aktar baxxi - għandhom jiġġeneraw tfaddil ta' madwar 1,25 % tal-PDG meta mqabbel ma' xenarju tal-ebda bidla fil-politika, iżda, meta wieħed iqis id-dinamiċi qawwija inerenti, il-proporzjon tal-infiq primarju għadu ppjanat li jiżdied kemxejn fl-2010. F'dan l-isfond, il-bilanċ strutturali, jiġifieri, il-bilanċ nett aġġustat ċiklikament ta' miżuri ta' darba u ta' oħrajn temporanji kkalkulat skont il-metodoloġija bi qbil komuni, huwa stabbilit li jiżdied kemxejn, b'0,25 pp tal-PDG, wara li jkun mar għall-agħar b'0,25 pp tal-PDG fl-2009. |
| --- | --- |

(6)

Għall-2010, il-programm jippjana li l-iżbilanċ tal-gvern ġenerali jistabbilizza għal 5,7 % tal-PDG. Minħabba ż-żieda għolja fil-piż tal-interessi, l-iżbilanċ primarju huwa mmirat li jonqos b'0,7 pp, sa ftit anqas minn 4 % tal-PDG. Mad-daqqa t'għajn, l-istrateġija baġitarja fl-2010 hija ġeneralment konsistenti mar-rakkomandazzjoni skont l-Artikolu 126(7) adottata mill-Kunsill fit-2 ta' Diċembru 2009 biex jimplimenta l-miżuri ta' konsolidazzjoni fl-2010 kif ippjanat.

Miżuri diskrezjonarji fuq in-naħa tad-dħul – b'mod partikolari aktar tnaqqis fir-rata tat-taxxa korporattiva fuq id-dħul personali u benefiċċju addizzjonali fuq it-taxxa għal persuni li huma soċjalment vulnerabbli fuq naħa u aktar żieda fir-rati ta' dazji tas-sisa u taxxa riveduta għall-emissjoni tas-CO2 (li għad trid tiġi speċifikata u adottata) fuq in-naħa l-oħra - għandhom impatt baġitarju ġeneralment newtrali. Minkejja dan, id-dħul huwa mbassar li jiżdied b'0,8 pp tal-PDG meta mqabbel mal-eżitu stmat għall-2009, bis-saħħa tal-ottimiżmu muri fid-dħul indirett mit-taxxa (3) u żieda żgħira fi dħul “ieħor”. Il-miżuri ppjanati fuq in-naħa tal-infiq għall-2010 – inkluż aktar postponiment għaż-żidiet fil-pagi tas-settur pubbliku, regoli ta' indessazzjoni inqas ġenerużi fuq rati ta' benefiċċju soċjali, inklużi l-pensjonijiet, u trasferimenti ta' kapital aktar baxxi - għandhom jiġġeneraw tfaddil ta' madwar 1,25 % tal-PDG meta mqabbel ma' xenarju tal-ebda bidla fil-politika, iżda, meta wieħed iqis id-dinamiċi qawwija inerenti, il-proporzjon tal-infiq primarju għadu ppjanat li jiżdied kemxejn fl-2010. F'dan l-isfond, il-bilanċ strutturali, jiġifieri, il-bilanċ nett aġġustat ċiklikament ta' miżuri ta' darba u ta' oħrajn temporanji kkalkulat skont il-metodoloġija bi qbil komuni, huwa stabbilit li jiżdied kemxejn, b'0,25 pp tal-PDG, wara li jkun mar għall-agħar b'0,25 pp tal-PDG fl-2009.

| (7) | L-għan ewlieni tal-istrateġija baġitarja tal-programm għall-perijodu medju huwa li jnaqqas l-iżbilanċ taħt it-3 % tal-valur ta' referenza ta' żbilanċ tal-PDG sal-2013, f'konformità mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7), b'miri ta' żbilanċ stabbiliti għal 4,2 %, 3,1 % u 1,6 % tal-PDG għall-2011, l-2012 u l-2013 rispettivament. L-istrateġija ta' konsolidazzjoni għall-perijodu medju tistrieħ fuq żamma ġenerali tal-infiq primarju. Il-programm jipprovdi indikazzjonijiet tal-miżuri ġenerali li huma ppjanati biex isostnu din l-istrateġija, imma dawn għad iridu jiġu speċifikati u adottati b'mod sħiħ. Huma jserrħu fuq effiċjenza mtejba fis-settur pubbliku u r-razzjonalizzazzjoni tal-provvediment tas-servizzi pubbliċi u tal-protezzjoni soċjali. B'żieda ma' dan, il-previżjonijiet baġitarji fil-programm jinkorporaw l-iskadenza kompleta tal-miżuri ta' stimolu temporanji, wara li jkunu bdew jiġu rtirati gradwalment fl-2010.
  Matul il-perijodu 2010-2013, huwa previst titjib strutturali annwali medju ta' kemxejn taħt iż-0,75 pp tal-PDG, u dan huwa konsistenti b'mod ġenerali mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7). L-aġġustament huwa mifrux mhux b'mod uniformi fuq il-perijodu, bil-qagħda fiskali restrittiva kkonċentrata fl-2011 u fl-2013. Il-programm jikkonferma l-għan għall-perijodu medju (MTO) għall-qagħda baġitarja Slovena ta' żbilanċ strutturali ta' 1 % tal-PDG, kif kien oriġinarjament stabbilit fl-2005. Minħabba l-previżjonijiet l-aktar reċenti u l-livell tad-dejn, l-MTO ma jidhirx li qed jieħu biżżejjed kont tal-obbligi impliċiti relatati mat-tixjiħ, minkejja li d-dejn jinsab taħt is-60 % tal-valur ta' referenza tal-PDG. Il-bilanċi strutturali li jikkorrispondu mal-miri tal-iżbilanċ tal-programm jimplikaw li l-MTO mhux se jintlaħaq fil-perijodu tal-programm. |
| --- | --- |

(7)

L-għan ewlieni tal-istrateġija baġitarja tal-programm għall-perijodu medju huwa li jnaqqas l-iżbilanċ taħt it-3 % tal-valur ta' referenza ta' żbilanċ tal-PDG sal-2013, f'konformità mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7), b'miri ta' żbilanċ stabbiliti għal 4,2 %, 3,1 % u 1,6 % tal-PDG għall-2011, l-2012 u l-2013 rispettivament. L-istrateġija ta' konsolidazzjoni għall-perijodu medju tistrieħ fuq żamma ġenerali tal-infiq primarju. Il-programm jipprovdi indikazzjonijiet tal-miżuri ġenerali li huma ppjanati biex isostnu din l-istrateġija, imma dawn għad iridu jiġu speċifikati u adottati b'mod sħiħ. Huma jserrħu fuq effiċjenza mtejba fis-settur pubbliku u r-razzjonalizzazzjoni tal-provvediment tas-servizzi pubbliċi u tal-protezzjoni soċjali. B'żieda ma' dan, il-previżjonijiet baġitarji fil-programm jinkorporaw l-iskadenza kompleta tal-miżuri ta' stimolu temporanji, wara li jkunu bdew jiġu rtirati gradwalment fl-2010.

Matul il-perijodu 2010-2013, huwa previst titjib strutturali annwali medju ta' kemxejn taħt iż-0,75 pp tal-PDG, u dan huwa konsistenti b'mod ġenerali mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7). L-aġġustament huwa mifrux mhux b'mod uniformi fuq il-perijodu, bil-qagħda fiskali restrittiva kkonċentrata fl-2011 u fl-2013. Il-programm jikkonferma l-għan għall-perijodu medju (MTO) għall-qagħda baġitarja Slovena ta' żbilanċ strutturali ta' 1 % tal-PDG, kif kien oriġinarjament stabbilit fl-2005. Minħabba l-previżjonijiet l-aktar reċenti u l-livell tad-dejn, l-MTO ma jidhirx li qed jieħu biżżejjed kont tal-obbligi impliċiti relatati mat-tixjiħ, minkejja li d-dejn jinsab taħt is-60 % tal-valur ta' referenza tal-PDG. Il-bilanċi strutturali li jikkorrispondu mal-miri tal-iżbilanċ tal-programm jimplikaw li l-MTO mhux se jintlaħaq fil-perijodu tal-programm.

| (8) | L-eżiti baġitarji jistgħu jkunu agħar minn dawk fil-mira fil-programm u din il-possibbiltà tiżdied matul il-perijodu tal-programm. Fl-2010, it-tkabbir sostanzjali previst f'taxxi indiretti jidher li qed ikun biss parzjalment sostanzjat minn miżuri fil-programm u li qed ikun għoli meta wieħed iqis ix-xejra mrażżna fir-rigward tal-konsum privat. L-eżiti tat-tkabbir fl-infiq qabżu l-pjanijiet tas-snin reċenti u din is-sitwazzjoni tista' terġa' sseħħ. Mill-2011 'il quddiem, hemm riskju akbar ta' nfiq żejjed, minħabba li l-miżuri ta' bażi għadhom ma ġewx speċifikati jew adottati b'mod sħiħ, u xi wħud minnhom jistgħu jkunu mistennija li jkunu soġġetti għall-eżitu ta' negozjati mal-imsieħba soċjali. Barra minn hekk, id-daqs tat-tnaqqis tan-nefqa previst għandu jitqies fl-isfond tad-dinamiċi ta' nefqa qawwija inerenti fi snin reċenti, speċjalment fuq il-kont tal-pagi u t-trasferimenti soċjali (inklużi l-pensjonijiet), li t-tnejn li huma ppjanati li jagħmlu kontribuzzjoni mdaqqsa għat-tnaqqis fl-iżbilanċ. It-tnaqqis previst fl-infiq kapitali matul il-perijodu tal-programm huwa ddikjarat biex jirrifletti aktar użu tal-fondi strutturali tal-UE, li tista' tkun sfida fid-dawl tad-differenzi fil-kapaċita' tal-assorbiment. Ir-riskji fin-naħa tad-dħul jirrelataw max-xenarju makroekonomiku favorevoli wara l-2011. |
| --- | --- |

(8)

L-eżiti baġitarji jistgħu jkunu agħar minn dawk fil-mira fil-programm u din il-possibbiltà tiżdied matul il-perijodu tal-programm. Fl-2010, it-tkabbir sostanzjali previst f'taxxi indiretti jidher li qed ikun biss parzjalment sostanzjat minn miżuri fil-programm u li qed ikun għoli meta wieħed iqis ix-xejra mrażżna fir-rigward tal-konsum privat. L-eżiti tat-tkabbir fl-infiq qabżu l-pjanijiet tas-snin reċenti u din is-sitwazzjoni tista' terġa' sseħħ. Mill-2011 'il quddiem, hemm riskju akbar ta' nfiq żejjed, minħabba li l-miżuri ta' bażi għadhom ma ġewx speċifikati jew adottati b'mod sħiħ, u xi wħud minnhom jistgħu jkunu mistennija li jkunu soġġetti għall-eżitu ta' negozjati mal-imsieħba soċjali. Barra minn hekk, id-daqs tat-tnaqqis tan-nefqa previst għandu jitqies fl-isfond tad-dinamiċi ta' nefqa qawwija inerenti fi snin reċenti, speċjalment fuq il-kont tal-pagi u t-trasferimenti soċjali (inklużi l-pensjonijiet), li t-tnejn li huma ppjanati li jagħmlu kontribuzzjoni mdaqqsa għat-tnaqqis fl-iżbilanċ. It-tnaqqis previst fl-infiq kapitali matul il-perijodu tal-programm huwa ddikjarat biex jirrifletti aktar użu tal-fondi strutturali tal-UE, li tista' tkun sfida fid-dawl tad-differenzi fil-kapaċita' tal-assorbiment. Ir-riskji fin-naħa tad-dħul jirrelataw max-xenarju makroekonomiku favorevoli wara l-2011.

| (9) | L-iżbilanċ gross tal-gvern huwa stmat fil-programm li żdied sewwa minn 22,5 % tal-PDG fl-2008 għal 34,4 % tal-PDG fl-2009 (fid-dawl tal-figura nominali aktar baxxa tal-PDG fl-istima tal-uffiċċju tal-istatistika li ħarġet fl-1 ta' Marzu 2010, l-iżbilanċ tad-dejn gross tal-2009 jista' jkun xi 1 pp ogħla mill-PDG). Il-kontributuri ewlenin għal din iż-żieda huma ż-żieda fl-iżbilanċ primarju u aġġustament tal-fluss tal-istokk sinifikanti li jirriflettu rikapitalizzazzjonijiet u operazzjonijiet ta' likwidita' biex isostnu s-settur finanzarju. Il-proporzjon tad-dejn huwa mbassar li jibqa' taħt il-valur ta' referenza tat-Trattat matul il-perijodu tal-programm imma li jiżdied b'aktar minn 8 pps. sal-2012, sa kważi 43 % tal-PDG, l-aktar bis-saħħa tal-iżbilanċi primarji u t-titjib fil-prospettiva tal-PDG nominali, u li jirreġistra tnaqqis modest fl-2013, bis-saħħa tar-ritorn għal qagħda ta' bilanċ primarju pożittiv. Fid-dawl tar-riskji negattivi għall-miri baġitarji aggravati minn inċertezza dwar l-aġġustament tal-fluss tal-istokk minn għajnuna għas-settur finanzjarju, l-evoluzzjoni tal-proporzjon tad-dejn tista' tkun inqas favorevoli milli previst fil-programm. |
| --- | --- |

(9)

L-iżbilanċ gross tal-gvern huwa stmat fil-programm li żdied sewwa minn 22,5 % tal-PDG fl-2008 għal 34,4 % tal-PDG fl-2009 (fid-dawl tal-figura nominali aktar baxxa tal-PDG fl-istima tal-uffiċċju tal-istatistika li ħarġet fl-1 ta' Marzu 2010, l-iżbilanċ tad-dejn gross tal-2009 jista' jkun xi 1 pp ogħla mill-PDG). Il-kontributuri ewlenin għal din iż-żieda huma ż-żieda fl-iżbilanċ primarju u aġġustament tal-fluss tal-istokk sinifikanti li jirriflettu rikapitalizzazzjonijiet u operazzjonijiet ta' likwidita' biex isostnu s-settur finanzarju. Il-proporzjon tad-dejn huwa mbassar li jibqa' taħt il-valur ta' referenza tat-Trattat matul il-perijodu tal-programm imma li jiżdied b'aktar minn 8 pps. sal-2012, sa kważi 43 % tal-PDG, l-aktar bis-saħħa tal-iżbilanċi primarji u t-titjib fil-prospettiva tal-PDG nominali, u li jirreġistra tnaqqis modest fl-2013, bis-saħħa tar-ritorn għal qagħda ta' bilanċ primarju pożittiv. Fid-dawl tar-riskji negattivi għall-miri baġitarji aggravati minn inċertezza dwar l-aġġustament tal-fluss tal-istokk minn għajnuna għas-settur finanzjarju, l-evoluzzjoni tal-proporzjon tad-dejn tista' tkun inqas favorevoli milli previst fil-programm.

| (10) | Previżjonijiet tad-dejn għall-perijodu medju li jassumu li r-rati tat-tkabbir tal-PDG ser jirkupraw gradwalment għall-valuri previsti qabel il-kriżi, il-proporzjonijiet tat-taxxa ser jirritornaw għal-livelli ta' qabel il-kriżi, u jinkludu ż-żieda prevista fl-infiq relata mat-tixjiħ juru li l-konsolidazzjoni baġitarja prevista fil-programm, meta titqies b'valur nominali u mingħajr bidla fil-politika ulterjuri, tkun tista' tistabbilizza l-proporzjon tad-dejn għal xi snin iżda ma tkunx biżżejjed biex twaqqafha milli tieħu xejra kemxejn ta' żieda lejn l-2020. |
| --- | --- |

(10)

Previżjonijiet tad-dejn għall-perijodu medju li jassumu li r-rati tat-tkabbir tal-PDG ser jirkupraw gradwalment għall-valuri previsti qabel il-kriżi, il-proporzjonijiet tat-taxxa ser jirritornaw għal-livelli ta' qabel il-kriżi, u jinkludu ż-żieda prevista fl-infiq relata mat-tixjiħ juru li l-konsolidazzjoni baġitarja prevista fil-programm, meta titqies b'valur nominali u mingħajr bidla fil-politika ulterjuri, tkun tista' tistabbilizza l-proporzjon tad-dejn għal xi snin iżda ma tkunx biżżejjed biex twaqqafha milli tieħu xejra kemxejn ta' żieda lejn l-2020.

| (11) | L-impatt baġitarju tat-tixjiħ fuq il-perijodu fit-tul huwa ogħla b'mod sinifikanti mill-medja fl-UE, l-iktar b'konsegwenza ta' żieda relattivament għolja fl-infiq fuq il-pensjonijiet bħala proporzjon tal-PDG tul l-għexieren ta’ snin li ġejjin. Il-qagħda baġitarja fl-2009, kif stmata fil-programm, ser tkompli taggrava l-impatt baġitarju tat-tixjiħ tal-popolazzjoni fuq id-differenza fis-sostenibbiltà.
  L-iżgurar ta' żidiet primarji fuq il-perijodu medju u l-implimentazzjoni ta' riformi strutturali inkluż biex titrażżan iż-żieda sostanzjali fl-infiq relatata max-tixjiħ jikkontribwixxu biex inaqqsu r-riskji għas-sostennibiltà tal-finanzi pubbliċi, li kienu vvalutati bħala għolja fir-Rapport ta' Sostenibbiltà tal-Kummissjoni għall-2009 (4). Dan tal-aħħar jista' b'mod utli jibni fuq ir-riforma tal-pensjoni ppjanata fuq żewġ binarji li hi ppreżentata fl-“Istrateġija ta' Ħruġ 2010-2013” tal-gvern, adottata fi Frar 2010. |
| --- | --- |

(11)

L-impatt baġitarju tat-tixjiħ fuq il-perijodu fit-tul huwa ogħla b'mod sinifikanti mill-medja fl-UE, l-iktar b'konsegwenza ta' żieda relattivament għolja fl-infiq fuq il-pensjonijiet bħala proporzjon tal-PDG tul l-għexieren ta’ snin li ġejjin. Il-qagħda baġitarja fl-2009, kif stmata fil-programm, ser tkompli taggrava l-impatt baġitarju tat-tixjiħ tal-popolazzjoni fuq id-differenza fis-sostenibbiltà.

L-iżgurar ta' żidiet primarji fuq il-perijodu medju u l-implimentazzjoni ta' riformi strutturali inkluż biex titrażżan iż-żieda sostanzjali fl-infiq relatata max-tixjiħ jikkontribwixxu biex inaqqsu r-riskji għas-sostennibiltà tal-finanzi pubbliċi, li kienu vvalutati bħala għolja fir-Rapport ta' Sostenibbiltà tal-Kummissjoni għall-2009 (4). Dan tal-aħħar jista' b'mod utli jibni fuq ir-riforma tal-pensjoni ppjanata fuq żewġ binarji li hi ppreżentata fl-“Istrateġija ta' Ħruġ 2010-2013” tal-gvern, adottata fi Frar 2010.

| (12) | L-adozzjoni tal-baġits tal-gvern ċentrali ta' sentejn u limitu massimu fuq l-istokk totali tad-dejn tal-gvern lokali huma fatturi pożittivi stabbiliti fil-qafas fiskali Sloven. Għalhekk, hemm lok għal titjib fil-governanza fiskali. Per eżempju, nuqqas tal-baġits ta' sentejn huwa li l-miri stabbiliti għat-tieni sena huma soġġetti għal reviżjonijiet fil-baġit tas-sena ta' wara. Barra minn hekk, l-implimentazzjoni baġitarja fl-2006-2008 u, sa ċertu punt, fl-2009, turi xi riskju ta' qbiż fin-nefqa. Fl-2009 kienu introdotti miżuri biex jissaħħaħ il-qafas fiskali fis-Slovenja – jiġifieri ibbaġitjar imsejjes fuq il-prestazzjoni u l-istabbiliment ta' kunsill fiskali indipendenti – u oħrajn kienu previsti, l-aktar titjib fil-verifika baġitarja u l-introduzzjoni ta' regola fiskali. Jekk ikunu implimentati b'mod konsistenti, dawn l-inizjattivi jkunu jistgħu jappoġġaw il-konsolidazzjoni fiskali ppjanata. |
| --- | --- |

(12)

L-adozzjoni tal-baġits tal-gvern ċentrali ta' sentejn u limitu massimu fuq l-istokk totali tad-dejn tal-gvern lokali huma fatturi pożittivi stabbiliti fil-qafas fiskali Sloven. Għalhekk, hemm lok għal titjib fil-governanza fiskali. Per eżempju, nuqqas tal-baġits ta' sentejn huwa li l-miri stabbiliti għat-tieni sena huma soġġetti għal reviżjonijiet fil-baġit tas-sena ta' wara. Barra minn hekk, l-implimentazzjoni baġitarja fl-2006-2008 u, sa ċertu punt, fl-2009, turi xi riskju ta' qbiż fin-nefqa. Fl-2009 kienu introdotti miżuri biex jissaħħaħ il-qafas fiskali fis-Slovenja – jiġifieri ibbaġitjar imsejjes fuq il-prestazzjoni u l-istabbiliment ta' kunsill fiskali indipendenti – u oħrajn kienu previsti, l-aktar titjib fil-verifika baġitarja u l-introduzzjoni ta' regola fiskali. Jekk ikunu implimentati b'mod konsistenti, dawn l-inizjattivi jkunu jistgħu jappoġġaw il-konsolidazzjoni fiskali ppjanata.

| (13) | L-aġġustament ibbażat fuq l-infiq stabbilit fil-programm aġġornat iserraħ fuq effiċjenza mtejba fis-settur pubbliku u r-razzjonalizzazzjoni tal-provvediment tas-servizzi pubbliċi u tal-protezzjoni soċjali. Żieda fl-effiċjenza fl-infiq issir partikolarment importanti meta wieħed jipprova jrażżan it-tkabbir fl-infiq mingħajr ma jiġi kompromess il-livell tas-servizzi pprovduti.
  Għal dan l-għan, huma previsti għadd ta' inizjattivi, bħas-sistema ta' informazzjoni unifikata u punt ta' dħul wieħed għat-trasferimenti soċjali u d-definizzjoni mill-ġdid tal-istandards għas-servizzi pubbliċi, b'kont meħud tal-aspetti ta' kwalità, possibilment b'żieda ta' kofinanzjament mill-utenti. Il-programm jistenna li, flimkien mal-irkupru ekonomiku gradwali, dawn l-innovazzjonijiet jirriżultaw fi tnaqqis fil-proporzjon tan-nefqa soċjali għall-PDG mill-2011 'il quddiem. Fuq in-naħa tad-dħul, ir-riforma fit-taxxa tal-2006, li gradwalment naqqset ir-rati tat-taxxa fuq id-dħul personali u dak korporattiv, neħħiet gradwalment it-taxxa fuq il-pagi u introduċiet benefiċċji fit-taxxa fuq l-investiment, kienet maħsuba biex issaħħaħ l-inċentivi fuq il-provvista tax-xogħol u tagħti impetu lill-formazzjoni tal-kapital. Mal-baġit għall-2010 ġie introdott benefiċċju addizzjonali fuq it-taxxa għal dawk li jaqilgħu paga baxxa. Dawn il-bidliet qed ikunu parzjalment iffinanzjati b'żieda fid-dazji tas-sisa, b'aktar żidiet li qed jiġu mħabbra fil-programm, biex b'hekk il-piż tat-taxxa jersaq gradwalment lil hinn mid-dħul, partikolarment għal dawk li jaqilgħu paga baxxa, lejn taxxi indiretti. Inizjattivi oħra fil-qasam tat-tassazzjoni jikkonċernaw dispożizzjonijiet ġodda biex irawmu l-ġlieda kontra l-evażjoni u l-evitar tat-taxxa sabiex jitjieb il-ġbir tat-taxxa. |
| --- | --- |

(13)

L-aġġustament ibbażat fuq l-infiq stabbilit fil-programm aġġornat iserraħ fuq effiċjenza mtejba fis-settur pubbliku u r-razzjonalizzazzjoni tal-provvediment tas-servizzi pubbliċi u tal-protezzjoni soċjali. Żieda fl-effiċjenza fl-infiq issir partikolarment importanti meta wieħed jipprova jrażżan it-tkabbir fl-infiq mingħajr ma jiġi kompromess il-livell tas-servizzi pprovduti.

Għal dan l-għan, huma previsti għadd ta' inizjattivi, bħas-sistema ta' informazzjoni unifikata u punt ta' dħul wieħed għat-trasferimenti soċjali u d-definizzjoni mill-ġdid tal-istandards għas-servizzi pubbliċi, b'kont meħud tal-aspetti ta' kwalità, possibilment b'żieda ta' kofinanzjament mill-utenti. Il-programm jistenna li, flimkien mal-irkupru ekonomiku gradwali, dawn l-innovazzjonijiet jirriżultaw fi tnaqqis fil-proporzjon tan-nefqa soċjali għall-PDG mill-2011 'il quddiem. Fuq in-naħa tad-dħul, ir-riforma fit-taxxa tal-2006, li gradwalment naqqset ir-rati tat-taxxa fuq id-dħul personali u dak korporattiv, neħħiet gradwalment it-taxxa fuq il-pagi u introduċiet benefiċċji fit-taxxa fuq l-investiment, kienet maħsuba biex issaħħaħ l-inċentivi fuq il-provvista tax-xogħol u tagħti impetu lill-formazzjoni tal-kapital. Mal-baġit għall-2010 ġie introdott benefiċċju addizzjonali fuq it-taxxa għal dawk li jaqilgħu paga baxxa. Dawn il-bidliet qed ikunu parzjalment iffinanzjati b'żieda fid-dazji tas-sisa, b'aktar żidiet li qed jiġu mħabbra fil-programm, biex b'hekk il-piż tat-taxxa jersaq gradwalment lil hinn mid-dħul, partikolarment għal dawk li jaqilgħu paga baxxa, lejn taxxi indiretti. Inizjattivi oħra fil-qasam tat-tassazzjoni jikkonċernaw dispożizzjonijiet ġodda biex irawmu l-ġlieda kontra l-evażjoni u l-evitar tat-taxxa sabiex jitjieb il-ġbir tat-taxxa.

| (14) | B'mod ġenerali, fl-2010 l-istrateġija baġitarja stabbilita fil-programm hija ġeneralment konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7) tat-2 ta' Diċembru 2009. Mill-2011 'il quddiem, b'kont meħud tar-riskji msemmija hawn fuq, l-istrateġija baġitarja tista' ma tkunx konsistenti b'mod sħiħ ma' dawn ir-rakkomandazzjonijiet. B'mod partikolari, il-miżuri ġenerali ta' konsolidazzjoni għall-2011-2013 jeħtieġu jiġu speċifikati, adottati u implimentati b'mod sħiħ u l-pjanijiet ta' konsolidazzjoni għall-perijodu sħiħ jeħtieġ jissaħħu biex jindirizzaw ir-riskji minn tkabbir fil-PDG inqas favorevoli u żbalji fin-naħa tal-infiq jew tad-dħul. Tisħiħ bħal dan ikun jidher iġġustifikat fid-dawl tar-riskji msemmija hawn fuq għas-sostenibbiltà fit-tul. B'kont meħud tar-riskji, l-isforz fiskali medju matul il-perijodu 2010-2013 jista' jkun inqas minn 0,75 pp. tal-PDG irrakkomandat mill-Kunsill. |
| --- | --- |

(14)

B'mod ġenerali, fl-2010 l-istrateġija baġitarja stabbilita fil-programm hija ġeneralment konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7) tat-2 ta' Diċembru 2009. Mill-2011 'il quddiem, b'kont meħud tar-riskji msemmija hawn fuq, l-istrateġija baġitarja tista' ma tkunx konsistenti b'mod sħiħ ma' dawn ir-rakkomandazzjonijiet. B'mod partikolari, il-miżuri ġenerali ta' konsolidazzjoni għall-2011-2013 jeħtieġu jiġu speċifikati, adottati u implimentati b'mod sħiħ u l-pjanijiet ta' konsolidazzjoni għall-perijodu sħiħ jeħtieġ jissaħħu biex jindirizzaw ir-riskji minn tkabbir fil-PDG inqas favorevoli u żbalji fin-naħa tal-infiq jew tad-dħul. Tisħiħ bħal dan ikun jidher iġġustifikat fid-dawl tar-riskji msemmija hawn fuq għas-sostenibbiltà fit-tul. B'kont meħud tar-riskji, l-isforz fiskali medju matul il-perijodu 2010-2013 jista' jkun inqas minn 0,75 pp. tal-PDG irrakkomandat mill-Kunsill.

| (15) | Fir-rigward tar-rekwiżiti tad-data speċifikati fil-kodiċi tal-kondotta għall-programmi ta' stabbiltà u konverġenza, il-programm fih xi differenzi fid-data (5) meħtieġa u dik mhux obbligatorja. Fir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 126(7) tat-2 ta' Diċembru 2009 bil-ħsieb li jtemm is-sitwazzjoni ta' żbilanċ eċċessiv, il-Kunsill stieden ukoll lis-Slovenja biex tirrapporta dwar il-progress li sar fl-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill f'kapitolu separat fl-aġġornamenti tal-programmi ta' stabbiltà. Is-Slovenja qablet b'mod ġenerali ma' din ir-rakkomandazzjoni. |
| --- | --- |

(15)

Fir-rigward tar-rekwiżiti tad-data speċifikati fil-kodiċi tal-kondotta għall-programmi ta' stabbiltà u konverġenza, il-programm fih xi differenzi fid-data (5) meħtieġa u dik mhux obbligatorja. Fir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 126(7) tat-2 ta' Diċembru 2009 bil-ħsieb li jtemm is-sitwazzjoni ta' żbilanċ eċċessiv, il-Kunsill stieden ukoll lis-Slovenja biex tirrapporta dwar il-progress li sar fl-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill f'kapitolu separat fl-aġġornamenti tal-programmi ta' stabbiltà. Is-Slovenja qablet b'mod ġenerali ma' din ir-rakkomandazzjoni.

Il-konklużjoni ġenerali hi li l-programm jippjana li l-proporzjon tal-iżbilanċ tal-gvern ġenerali jistabbilizza għal 5,7 % tal-PDG fl-2010 u li jonqos gradwalment minn dik id-data 'l quddiem, bis-saħħa tal-isforz ta' konsolidazzjoni li hu bbażat fuq in-nefqa li jmur relattivament lura, sa sew taħt it-3 % tal-PDG fl-2013, l-iskadenza għall-korrezzjoni tal-iżbilanċ eċċessiv stabbilita mill-Kunsill. Il-proporzjon tad-dejn gross huwa ppjanat li jkompli jiżdied, minn 34,4 % tal-PDG fl-2009, sal-2011 biex imbagħad jistabbilizza sew f'xi 42 % tal-PDG. Il-proporzonijiet bejn l-iżbilanċ u d-dejn jistgħu jkunu ogħla milli mmirat matul il-perijodu tal-programm. Din il-possibbiltà tiżdied matul iż-żmien u hija relatata ma': (i) previżjonijiet ottimisti dwar dħul fl-2010 segwiti minn assunzjonijiet favorevoli dwar tkabbir wara l-2011; (ii) infiq żejjed possibbli fid-dawl tal-iskala tat-tnaqqis previst flimkien mad-dinamiċi qawwija osservati fi snin reċenti speċjalment fil-kont tal-pagi u t-trasferimenti soċjali, inklużi l-pensjonijiet; u (iii) il-fatt li l-miżuri li jillimitaw l-infiq għadhom ma ġewx speċifikati u adottati kompletament, b'xi wħud minnhom għadhom soġġetti għall-eżitu ta' negozjati mal-imsieħba soċjali. Madankollu, biex jappoġġa t-trażżin ippjanat tat-tkabbir fl-infiq, il-gvern qed jadotta miżuri li jsaħħu l-kontroll tal-infiq u l-qafas fiskali. Barra minn hekk, l-inizjattivi ppjanati biex itejbu l-effiċjenza tas-settur pubbliku u r-razzjonalizzazzjoni tal-provvediment tas-servizzi pubbliċi u tal-protezzjoni soċjali għandhom jaħdmu favur l-istess għan.

Anki jekk l-implimentazzjoni sħiħa u konsistenti tal-konsolidazzjoni fiskali ppjanata timplika r-ritorn għal bilanċ primarju pożittiv sal-2013, jibqgħu riskji għoljin fir-rigward tas-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi fuq perijodu fit-tul. Li jiġi stabbilit objettiv aktar ambizzjuż għall-perijodu medju (MTO) u li tkun adottata u implimentata l-bidla mħabbra fil-formula tal-indiċizzazzjoni u riforma fil-pensjoni ulterjuri bl-għan li trażżan iż-żieda sostanzjali fl-infiq relatat mat-tixjiħ jippermettu li dawn ir-riskji jiġi indirizzati. Dan tal-aħħar ikun jista' jkompli jibni b'mod utli fuq ir-riforma tal-pensjoni ppjanata fuq żewġ binarji. Minbarra r-ritorn għal finanzi pubbliċi sodi, sfidi ewlenin għall-ekonomija Slovena huma li tissaħħaħ ir-reżistenza u tinkiseb mill-ġdid il-kompetittività sabiex ikunu jistgħu jibbenefikaw bis-sħiħ mill-irkupru ekonomiku globali. Dan jeħtieġ allinjament aħjar ta' pagi u żviluppi fil-produttività u l-implimentazzjoni ta' riformi strutturali.

Fid-dawl tal-valutazzjoni ta' hawn fuq u wkoll fid-dawl tar-rakkomandazzjoni skont l-Artikolu 126(7) TFUE tat-2 ta' Diċembru 2009, is-Slovenja hija mistiedna biex:

| (i) | timplimenta b'mod rigoruż il-miżuri ta' konsolidazzjoni previsti fl-2010 u tnaqqas l-iżbilanċ għal taħt il-valur ta' referenza ta' 3 % tal-PDG sal-2013 kif ippjanat billi tispeċifika, tadotta u timplimenta b'mod sħiħ il-miżuri indikati li jillimitaw in-nefqa f'konformità mal-isforz fiskali annwali rrakkomandat mill-Kunsill fl-Artikolu 126(7), filwaqt li tkun lesta li tadotta aktar miżuri ta' konsolidazzjoni f'każ li r-riskji relatati mal-fatt li x-xenarju makroekonomiku tal-programm ikun aktar favorevoli mix-xenarju ta' bażi tar-Rakkomandazzjoni tal-Artikolu 126(7) jimmaterjalizzaw; |
| --- | --- |

(i)

timplimenta b'mod rigoruż il-miżuri ta' konsolidazzjoni previsti fl-2010 u tnaqqas l-iżbilanċ għal taħt il-valur ta' referenza ta' 3 % tal-PDG sal-2013 kif ippjanat billi tispeċifika, tadotta u timplimenta b'mod sħiħ il-miżuri indikati li jillimitaw in-nefqa f'konformità mal-isforz fiskali annwali rrakkomandat mill-Kunsill fl-Artikolu 126(7), filwaqt li tkun lesta li tadotta aktar miżuri ta' konsolidazzjoni f'każ li r-riskji relatati mal-fatt li x-xenarju makroekonomiku tal-programm ikun aktar favorevoli mix-xenarju ta' bażi tar-Rakkomandazzjoni tal-Artikolu 126(7) jimmaterjalizzaw;

| (ii) | issegwi l-isforzi biex ittejjeb il-kontroll tal-infiq u n-natura li tista' tiġi infurzata tal-pjanijiet baġitarji multiannwali u ttejjeb l-effiċjenza u l-effikaċja tal-infiq pubbliku; |
| --- | --- |

(ii)

issegwi l-isforzi biex ittejjeb il-kontroll tal-infiq u n-natura li tista' tiġi infurzata tal-pjanijiet baġitarji multiannwali u ttejjeb l-effiċjenza u l-effikaċja tal-infiq pubbliku;

| (iii) | fid-dawl taż-żieda sinifikanti prevista fin-nefqa relatata max-tixjiħ, għandha tkompli tirriforma s-sistema tal-pensjoni u tistabbilixi MTO aktar ambizzjuż li jieħu kont b'mod suffiċjenti tal-obbligazzjonijiet impliċiti relatati mat-tixjiħ. |
| --- | --- |

(iii)

fid-dawl taż-żieda sinifikanti prevista fin-nefqa relatata max-tixjiħ, għandha tkompli tirriforma s-sistema tal-pensjoni u tistabbilixi MTO aktar ambizzjuż li jieħu kont b'mod suffiċjenti tal-obbligazzjonijiet impliċiti relatati mat-tixjiħ.

Tqabbil tal-previżjonijiet makroekonomiċi u baġitarji ewlenin

| | | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| PDG reali
  (bidla f’%) | PS Jan 2010 | 3,5 | –7,3 | 0,9 | 2,5 | 3,7 | 3,5 |
| COM Nov 2009 | 3,5 | –7,4 | 1,3 | 2,0 | m.d. | m.d. |
| PS Apr 2009 | 3,5 | –4,0 | 1,0 | 2,7 | m.d. | m.d. |
| Inflazzjoni tal-IAPK
  (%) | PS Jan 2010
   (9) | 5,7 | 1,0 | 1,5 | 2,5 | 2,7 | 2,7 |
| COM Nov 2009 | 5,5 | 0,9 | 1,7 | 2,0 | m.d. | m.d. |
| PS Apr 2009 | m.d. | m.d. | m.d. | m.d. | m.d. | m.d. |
| Differenza bejn il-produzzjoni reali u dik potenzjali (6)

  (% tal-PDG potenzjali) | PS Jan 2010 | 5,7 | –3,4 | –3,9 | –3,2 | –1,5 | 0,1 |
| COM Nov 2009 (7) | 5,7 | –3,3 | –3,3 | –2,8 | m.d. | m.d. |
| PS Apr 2009 | 4,4 | –2,3 | –3,5 | –3,1 | m.d. | m.d. |
| Tislif/self nett fir-rigward tal-bqija tad-dinja
  (% tal-PDG) | PS Jan 2010 | m.d. | m.d. | m.d. | m.d. | m.d. | m.d. |
| COM Nov 2009 | –6,0 | –0,7 | –0,1 | –0,5 | m.d. | m.d. |
| PS Apr 2009 | m.d. | m.d. | m.d. | m.d. | m.d. | m.d. |
| Dħul tal-amministrazzjoni pubblika
  (% tal-PDG) | PS Jan 2010 | 42,4 | 42,4 | 43,2 | 42,9 | 42,7 | 42,5 |
| COM Nov 2009 | 42,4 | 43,2 | 43,2 | 42,9 | m.d. | m.d. |
| PS Apr 2009 | 42,7 | 41,9 | 42,4 | 42,4 | m.d. | m.d. |
| Infiq tal-amministrazzjoni pubblika
  (% tal-PDG) | PS Jan 2010 | 44,2 | 48,1 | 48,9 | 47,1 | 45,9 | 44,2 |
| COM Nov 2009 | 44,2 | 49,5 | 50,2 | 49,9 | m.d. | m.d. |
| PS Apr 2009 | 43,6 | 47,1 | 46,4 | 45,8 | m.d. | m.d. |
| Bilanċ ġenerali tal-gvern
  (% tal-PDG) | PS Jan 2010 | –1,8 | –5,7 | –5,7 | –4,2 | –3,1 | –1,6 |
| COM Nov 2009 | –1,8 | –6,3 | –7,0 | –6,9 | m.d. | m.d. |
| PS Apr 2009 | –0,9 | –5,1 | –3,9 | –3,4 | m.d. | m.d. |
| Bilanċ ewlieni
  (% tal-PDG) | PS Jan 2010 | –0,7 | –4,6 | –3,9 | –2,3 | –1,1 | 0,4 |
| COM Nov 2009 | –0,7 | –4,8 | –5,1 | –4,9 | m.d. | m.d. |
| PS Apr 2009 | 0,2 | –3,6 | –2,2 | –1,6 | m.d. | m.d. |
| Bilanċ aġġustat ċiklikament (6)

  (% tal-PDG) | PS Jan 2010 | –4,3 | –4,2 | –4,0 | –2,8 | –2,4 | –1,6 |
| COM Nov 2009 | –4,5 | –4,8 | –5,4 | –5,6 | m.d. | m.d. |
| PS Apr 2009 | –2,9 | –4,1 | –2,3 | –2,0 | m.d. | m.d. |
| Bilanċ strutturali (8)

  (% tal-PDG) | PS Jan 2010 | –4,3 | –4,2 | –4,0 | –2,8 | –2,4 | –1,6 |
| COM Nov 2009 | –4,5 | –4,7 | –5,4 | –5,6 | m.d. | m.d. |
| PS Apr 2009 | –2,9 | –4,1 | –2,3 | –2,0 | m.d. | m.d. |
| Dejn gross tal-gvern
  (% tal-PDG) | PS Jan 2010 | m.d. | 34,4 | 39,6 | 42,0 | 42,7 | 42,1 |
| COM Nov 2009 | 22,5 | 35,1 | 42,8 | 48,2 | m.d. | m.d. |
| PS Apr 2009 | 22,8 | 30,5 | 34,1 | 36,3 | m.d. | m.d. |
| Programm ta’ Stabbiltà (SP); It-tbassir tas-servizzi tal-Kummissjoni tal-ħarifa 2009 (COM); Kalkoli tas-servizzi tal-Kummissjoni. |

2008

2009

2010

2011

2012

2013

PDG reali

(bidla f’%)

PS Jan 2010

3,5

–7,3

0,9

2,5

3,7

3,5

COM Nov 2009

3,5

–7,4

1,3

2,0

m.d.

m.d.

PS Apr 2009

3,5

–4,0

1,0

2,7

m.d.

m.d.

Inflazzjoni tal-IAPK

(%)

PS Jan 2010
   (9)

5,7

1,0

1,5

2,5

2,7

2,7

COM Nov 2009

5,5

0,9

1,7

2,0

m.d.

m.d.

PS Apr 2009

m.d.

m.d.

m.d.

m.d.

m.d.

m.d.

Differenza bejn il-produzzjoni reali u dik potenzjali (6)

(% tal-PDG potenzjali)

PS Jan 2010

5,7

–3,4

–3,9

–3,2

–1,5

0,1

COM Nov 2009 (7)

5,7

–3,3

–3,3

–2,8

m.d.

m.d.

PS Apr 2009

4,4

–2,3

–3,5

–3,1

m.d.

m.d.

Tislif/self nett fir-rigward tal-bqija tad-dinja

(% tal-PDG)

PS Jan 2010

m.d.

m.d.

m.d.

m.d.

m.d.

m.d.

COM Nov 2009

–6,0

–0,7

–0,1

–0,5

m.d.

m.d.

PS Apr 2009

m.d.

m.d.

m.d.

m.d.

m.d.

m.d.

Dħul tal-amministrazzjoni pubblika

(% tal-PDG)

PS Jan 2010

42,4

42,4

43,2

42,9

42,7

42,5

COM Nov 2009

42,4

43,2

43,2

42,9

m.d.

m.d.

PS Apr 2009

42,7

41,9

42,4

42,4

m.d.

m.d.

Infiq tal-amministrazzjoni pubblika

(% tal-PDG)

PS Jan 2010

44,2

48,1

48,9

47,1

45,9

44,2

COM Nov 2009

44,2

49,5

50,2

49,9

m.d.

m.d.

PS Apr 2009

43,6

47,1

46,4

45,8

m.d.

m.d.

Bilanċ ġenerali tal-gvern

(% tal-PDG)

PS Jan 2010

–1,8

–5,7

–5,7

–4,2

–3,1

–1,6

COM Nov 2009

–1,8

–6,3

–7,0

–6,9

m.d.

m.d.

PS Apr 2009

–0,9

–5,1

–3,9

–3,4

m.d.

m.d.

Bilanċ ewlieni

(% tal-PDG)

PS Jan 2010

–0,7

–4,6

–3,9

–2,3

–1,1

0,4

COM Nov 2009

–0,7

–4,8

–5,1

–4,9

m.d.

m.d.

PS Apr 2009

0,2

–3,6

–2,2

–1,6

m.d.

m.d.

Bilanċ aġġustat ċiklikament (6)

(% tal-PDG)

PS Jan 2010

–4,3

–4,2

–4,0

–2,8

–2,4

–1,6

COM Nov 2009

–4,5

–4,8

–5,4

–5,6

m.d.

m.d.

PS Apr 2009

–2,9

–4,1

–2,3

–2,0

m.d.

m.d.

Bilanċ strutturali (8)

(% tal-PDG)

PS Jan 2010

–4,3

–4,2

–4,0

–2,8

–2,4

–1,6

COM Nov 2009

–4,5

–4,7

–5,4

–5,6

m.d.

m.d.

PS Apr 2009

–2,9

–4,1

–2,3

–2,0

m.d.

m.d.

Dejn gross tal-gvern

(% tal-PDG)

PS Jan 2010

m.d.

34,4

39,6

42,0

42,7

42,1

COM Nov 2009

22,5

35,1

42,8

48,2

m.d.

m.d.

PS Apr 2009

22,8

30,5

34,1

36,3

m.d.

m.d.

Programm ta’ Stabbiltà (SP); It-tbassir tas-servizzi tal-Kummissjoni tal-ħarifa 2009 (COM); Kalkoli tas-servizzi tal-Kummissjoni.

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p 1. Id-dokumenti msemmija f'dan it-test jinsabu fuq il-websajt li ġejja: http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/index_en.htm

(2)  Il-valutazzjoni notevolment tieħu kont tal-previżjoni tas-servizzi tal-Kummissjoni tal-ħarifa 2009, iżda wkoll tagħrif ieħor li laħaq sar disponibbli minn dakinhar.

(3)  Il-baġit għall-2010 u l-2011 jispjega li d-dazji tas-sisa fuq prodotti tal-enerġija għandhom jibbenefikaw minn żieda fil-kwantità ta' żjut minerali li jinbiegħu u d-dħul mill-VAT għandu jitla' minħabba rimbors inqas fuq il-VAT b'relazzjoni mal-2009.

(4)  Fil-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-10 ta' Novembur 2009 dwar is-sostennibbiltà tal-finanzi pubbliċi “il-Kunsill jappella lill-Istati Membri biex jiffokaw l-attenzjoni fuq strateġiji orjentati lejn is-sostenibbiltà fil-programmi tagħhom li ġejjin dwar stabbiltà u konverġenza” u jkompli “jistieden lill-Kummissjoni, flimkien mal-Kumitat Politiku Ekonomiku u l-Kumitat Finanzjarju Ekonomiku, biex ikomplu jiżviluppaw metodoloġiji biex jevalwaw is-sostennibbiltà tal-finanzi pubbliċi fil-ħin għar-rapport ta' Sostennibbiltà li jmiss”, li hu previst fl-2012.

(5)  B'mod partikolari, mhijex ipprovduta dejta dwar tislif/self nett fir-rigward tal-bqija tad-dinja.

(6)  Differenzi bejn il-produzzjoni reali u dik potenzjali u bilanċi aġġustati ċiklikament mill-programmi kif ikkalkulat mill-ġdid mis-servizzi tal-Kummissjoni abbażi tal-informazzjoni fil-programmi.

(7)  Ibbażat fuq it-tkabbir potenzjali stmat ta’ 3,3 %, 1,2 %, 1,2 % u 1,4 % rispettivament fil-perijodu 2008-2011.

(8)  Bilanċ aġġustat ċiklikament bl-esklużjoni ta' miżuri ta' darba u miżuri temporanji oħra. Miżuri ta' darba biss u oħrajn temporanji huma żero skont l-aktar programm reċenti u 0,1 % tal-PDG fl-2009, li jżidu l-iżbilanċ, skont it-tbassir tas-servizzi tal-Kummissjoni tal-ħarifa 2009.

(9)  CPI minflok IAPK tbassir ta' inflazzjoni.

Sors:

Programm ta’ Stabbiltà (SP); It-tbassir tas-servizzi tal-Kummissjoni tal-ħarifa 2009 (COM); Kalkoli tas-servizzi tal-Kummissjoni.

---

II Informazzjoni

INFORMAZZJONI MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA

Il-Kummissjoni Ewropea

| 3.6.2010 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 144/27 |
| --- | --- | --- | --- |

3.6.2010

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 144/27

---

Awtorizzazzjoni għal għajnuna mill-Istat skont l-Artikoli 107 u 108 tat-TFUE

Każijiet fejn il-Kummissjoni ma toġġezzjonax

(Test b’relevanza għaż-ŻEE)

2010/C 144/06

| Data tal-adozzjoni tad-Deċiżjoni | 27.1.2010 |
| --- | --- |
| In-numru ta' referenza tal-għajnuna | NN 65/09 |
| Stat Membru | Ir-Renju Unit |
| Reġjun | Northern Ireland |
| Titolu (u/jew isem tal-benefiċjarju) | City of Derry Airport — Additional costs |
| Il-bażi legali | Articles 17(1) and 24(1) of the Airports (Northern Ireland) Order 1994 |
| It-tip tal-miżura | Għajnuna individwali |
| L-għan | Żvilupp settorjali, Żvilupp reġjonali |
| Il-forma tal-għajnuna | Għotja diretta, Self b'rata ta' imgħax baxxa |
| L-estimi | Baġit annwali: GBP 19,36 miljun |
| L-intensità | 100 % |
| It-tul ta' żmien | — |
| Setturi ekonomiċi | Trasport tal-ajru |
| Isem u indirizz tal-awtorità responsabbli mill-għajnuna | Department of Regional Development Northern Ireland |
| Ports and Public Transport Division |
| Room 319 |
| 10-18 Adelaide Street |
| Belfast |
| BT2 8GB |
| UNITED KINGDOM |

Data tal-adozzjoni tad-Deċiżjoni

27.1.2010

In-numru ta' referenza tal-għajnuna

NN 65/09

Stat Membru

Ir-Renju Unit

Reġjun

Northern Ireland

Titolu (u/jew isem tal-benefiċjarju)

City of Derry Airport — Additional costs

Il-bażi legali

Articles 17(1) and 24(1) of the Airports (Northern Ireland) Order 1994

It-tip tal-miżura

Għajnuna individwali

L-għan

Żvilupp settorjali, Żvilupp reġjonali

Il-forma tal-għajnuna

Għotja diretta, Self b'rata ta' imgħax baxxa

L-estimi

Baġit annwali: GBP 19,36 miljun

L-intensità

100 %

It-tul ta' żmien

—

Setturi ekonomiċi

Trasport tal-ajru

Isem u indirizz tal-awtorità responsabbli mill-għajnuna

Department of Regional Development Northern Ireland

Ports and Public Transport Division

Room 319

10-18 Adelaide Street

Belfast

BT2 8GB

UNITED KINGDOM

Aktar informazzjoni

—

It-test tad-deċiżjoni fil-lingwa jew lingwi awtentika/awtentiċi, li minnu tneħħew il-partijiet kunfidenzjali kollha, jinsab fuq is-sit:

http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_mt.htm

| Data tal-adozzjoni tad-Deċiżjoni | 24.3.2010 |
| --- | --- |
| In-numru ta' referenza tal-għajnuna | N 37/10 |
| Stat Membru | Ċipru |
| Reġjun | — |
| Titolu (u/jew isem tal-benefiċjarju) | Θέσπιση καθεστώτος φορολόγησης χωρητικότητας για τις διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές (Introduction of a tonnage tax scheme in favour of international maritime transport) |
| Il-bażi legali | Ο περί εμπορικής ναυτιλίας (τέλη και φορολογικές διατάξεις) νομός του 2010 |
| It-tip tal-miżura | Skema ta' għajnuna |
| L-għan | Żvilupp settorjali |
| Il-forma tal-għajnuna | Tnaqqis tar-rata tat-taxxa |
| L-estimi | Baġit annwali: EUR 1,5 miljun |
| L-intensità | — |
| It-tul ta' żmien | 1.1.2010-31.12.2019 |
| Setturi ekonomiċi | Trasport bil-baħar u fl-ilmijiet kostali |
| Isem u indirizz tal-awtorità responsabbli mill-għajnuna | Department of Merchant Shipping, Kyllinis |
| Str. Mesa Geitonia |
| 4007 Limassol |
| CYPRUS |

Data tal-adozzjoni tad-Deċiżjoni

24.3.2010

In-numru ta' referenza tal-għajnuna

N 37/10

Stat Membru

Ċipru

Reġjun

—

Titolu (u/jew isem tal-benefiċjarju)

Θέσπιση καθεστώτος φορολόγησης χωρητικότητας για τις διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές (Introduction of a tonnage tax scheme in favour of international maritime transport)

Il-bażi legali

Ο περί εμπορικής ναυτιλίας (τέλη και φορολογικές διατάξεις) νομός του 2010

It-tip tal-miżura

Skema ta' għajnuna

L-għan

Żvilupp settorjali

Il-forma tal-għajnuna

Tnaqqis tar-rata tat-taxxa

L-estimi

Baġit annwali: EUR 1,5 miljun

L-intensità

—

It-tul ta' żmien

1.1.2010-31.12.2019

Setturi ekonomiċi

Trasport bil-baħar u fl-ilmijiet kostali

Isem u indirizz tal-awtorità responsabbli mill-għajnuna

Department of Merchant Shipping, Kyllinis

Str. Mesa Geitonia

4007 Limassol

CYPRUS

Aktar informazzjoni

—

It-test tad-deċiżjoni fil-lingwa jew lingwi awtentika/awtentiċi, li minnu tneħħew il-partijiet kunfidenzjali kollha, jinsab fuq is-sit:

http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_mt.htm

| Data tal-adozzjoni tad-Deċiżjoni | 30.3.2010 |
| --- | --- |
| In-numru ta' referenza tal-għajnuna | N 65/10 |
| Stat Membru | Ir-Renju Unit |
| Reġjun | — |
| Titolu (u/jew isem tal-benefiċjarju) | Amendments to the Renewables Obligation Certificates (ROCs) scheme |
| Il-bażi legali | s 32 of the Electricity Act 1989 (1989 Chapter 29), as amended by ss 37-40 of the Energy Act 2008 (2008 Chapter 32). Implemented by the Renewables Obligation Order 2009 (No 785) to be amended by Renewables Obligation Order 2010 |
| It-tip tal-miżura | Skema ta' għajnuna |
| L-għan | Il-ħarsien tal-ambjent |
| Il-forma tal-għajnuna | Tranżazzjonijiet mhux fuq termini tas-suq |
| L-estimi | Baġit globali: GBP 2,298 miljun |
| L-intensità | 100 % |
| It-tul ta' żmien | 1.4.2010-31.3.2020 |
| Setturi ekonomiċi | L-enerġija |
| Isem u indirizz tal-awtorità responsabbli mill-għajnuna | UK Department for Energy and Climate Change (DECC) |
| Renewables Obligation, Area A |
| 3 Whitehall Place |
| London |
| SW1A 2AW |
| UNITED KINGDOM |

Data tal-adozzjoni tad-Deċiżjoni

30.3.2010

In-numru ta' referenza tal-għajnuna

N 65/10

Stat Membru

Ir-Renju Unit

Reġjun

—

Titolu (u/jew isem tal-benefiċjarju)

Amendments to the Renewables Obligation Certificates (ROCs) scheme

Il-bażi legali

s 32 of the Electricity Act 1989 (1989 Chapter 29), as amended by ss 37-40 of the Energy Act 2008 (2008 Chapter 32). Implemented by the Renewables Obligation Order 2009 (No 785) to be amended by Renewables Obligation Order 2010

It-tip tal-miżura

Skema ta' għajnuna

L-għan

Il-ħarsien tal-ambjent

Il-forma tal-għajnuna

Tranżazzjonijiet mhux fuq termini tas-suq

L-estimi

Baġit globali: GBP 2,298 miljun

L-intensità

100 %

It-tul ta' żmien

1.4.2010-31.3.2020

Setturi ekonomiċi

L-enerġija

Isem u indirizz tal-awtorità responsabbli mill-għajnuna

UK Department for Energy and Climate Change (DECC)

Renewables Obligation, Area A

3 Whitehall Place

London

SW1A 2AW

UNITED KINGDOM

Aktar informazzjoni

—

It-test tad-deċiżjoni fil-lingwa jew lingwi awtentika/awtentiċi, li minnu tneħħew il-partijiet kunfidenzjali kollha, jinsab fuq is-sit:

http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_mt.htm

| Data tal-adozzjoni tad-Deċiżjoni | 19.4.2010 |
| --- | --- |
| In-numru ta' referenza tal-għajnuna | N 81/10 |
| Stat Membru | Il-Ġermanja |
| Reġjun | — |
| Titolu (u/jew isem tal-benefiċjarju) | Bund: Änderung der Steuerermäßigung für Biokraftstoffe 421-40304/0025 |
| Il-bażi legali | § 50 Energiesteuergesetz vom 15. Juli 2006 (BGBl. I S. 1534; 2008, 660; 2008, 1007), zuletzt geändert durch Gesetz vom 17. Juli 2009 (BGBl. I S. 2444) |
| It-tip tal-miżura | Skema ta' għajnuna |
| L-għan | Il-ħarsien tal-ambjent |
| Il-forma tal-għajnuna | Tnaqqis tar-rata tat-taxxa |
| L-estimi | Baġit annwali: EUR 52 miljun
  Baġit globali: EUR 281 miljun |
| L-intensità | — |
| It-tul ta' żmien | 1.1.2009-31.12.2012 |
| Setturi ekonomiċi | L-industrija tal-manifattura |
| Isem u indirizz tal-awtorità responsabbli mill-għajnuna | Bundesministerium der Finanzen Dienstsitz Berlin |
| Wilhelmstraße 97 |
| 10117 Berlin |
| DEUTSCHLAND |

Data tal-adozzjoni tad-Deċiżjoni

19.4.2010

In-numru ta' referenza tal-għajnuna

N 81/10

Stat Membru

Il-Ġermanja

Reġjun

—

Titolu (u/jew isem tal-benefiċjarju)

Bund: Änderung der Steuerermäßigung für Biokraftstoffe 421-40304/0025

Il-bażi legali

§ 50 Energiesteuergesetz vom 15. Juli 2006 (BGBl. I S. 1534; 2008, 660; 2008, 1007), zuletzt geändert durch Gesetz vom 17. Juli 2009 (BGBl. I S. 2444)

It-tip tal-miżura

Skema ta' għajnuna

L-għan

Il-ħarsien tal-ambjent

Il-forma tal-għajnuna

Tnaqqis tar-rata tat-taxxa

L-estimi

Baġit annwali: EUR 52 miljun

Baġit globali: EUR 281 miljun

L-intensità

—

It-tul ta' żmien

1.1.2009-31.12.2012

Setturi ekonomiċi

L-industrija tal-manifattura

Isem u indirizz tal-awtorità responsabbli mill-għajnuna

Bundesministerium der Finanzen Dienstsitz Berlin

Wilhelmstraße 97

10117 Berlin

DEUTSCHLAND

Aktar informazzjoni

—

It-test tad-deċiżjoni fil-lingwa jew lingwi awtentika/awtentiċi, li minnu tneħħew il-partijiet kunfidenzjali kollha, jinsab fuq is-sit:

http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_mt.htm

---

IV Avviżi

AVVIŻI MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA

Il-Kummissjoni Ewropea

| 3.6.2010 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 144/30 |
| --- | --- | --- | --- |

3.6.2010

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 144/30

---

Rata tal-kambju tal-euro (1)

It-2 ta’ Ġunju 2010

2010/C 144/07

1 euro =

| | Munita | Rata tal-kambju |
| --- | --- | --- |
| USD | Dollaru Amerikan | 1,2218 |
| JPY | Yen Ġappuniż | 112,36 |
| DKK | Krona Daniża | 7,4403 |
| GBP | Lira Sterlina | 0,83345 |
| SEK | Krona Żvediża | 9,5668 |
| CHF | Frank Żvizzeru | 1,4148 |
| ISK | Krona Iżlandiża | |
| NOK | Krona Norveġiża | 7,9220 |
| BGN | Lev Bulgaru | 1,9558 |
| CZK | Krona Ċeka | 25,779 |
| EEK | Krona Estona | 15,6466 |
| HUF | Forint Ungeriż | 275,88 |
| LTL | Litas Litwan | 3,4528 |
| LVL | Lats Latvjan | 0,7090 |
| PLN | Zloty Pollakk | 4,1008 |
| RON | Leu Rumen | 4,1873 |
| TRY | Lira Turka | 1,9317 |
| AUD | Dollaru Awstraljan | 1,4641 |
| CAD | Dollaru Kanadiż | 1,2848 |
| HKD | Dollaru ta' Hong Kong | 9,5217 |
| NZD | Dollaru tan-New Zealand | 1,8058 |
| SGD | Dollaru tas-Singapor | 1,7230 |
| KRW | Won tal-Korea t'Isfel | 1 497,50 |
| ZAR | Rand ta' l-Afrika t'Isfel | 9,3686 |
| CNY | Yuan ren-min-bi Ċiniż | 8,3448 |
| HRK | Kuna Kroata | 7,2620 |
| IDR | Rupiah Indoneżjan | 11 314,93 |
| MYR | Ringgit Malażjan | 4,0234 |
| PHP | Peso Filippin | 57,089 |
| RUB | Rouble Russu | 38,0630 |
| THB | Baht Tajlandiż | 39,818 |
| BRL | Real Brażiljan | 2,2491 |
| MXN | Peso Messikan | 15,7618 |
| INR | Rupi Indjan | 57,4060 |

Munita

Rata tal-kambju

USD

Dollaru Amerikan

1,2218

JPY

Yen Ġappuniż

112,36

DKK

Krona Daniża

7,4403

GBP

Lira Sterlina

0,83345

SEK

Krona Żvediża

9,5668

CHF

Frank Żvizzeru

1,4148

ISK

Krona Iżlandiża

NOK

Krona Norveġiża

7,9220

BGN

Lev Bulgaru

1,9558

CZK

Krona Ċeka

25,779

EEK

Krona Estona

15,6466

HUF

Forint Ungeriż

275,88

LTL

Litas Litwan

3,4528

LVL

Lats Latvjan

0,7090

PLN

Zloty Pollakk

4,1008

RON

Leu Rumen

4,1873

TRY

Lira Turka

1,9317

AUD

Dollaru Awstraljan

1,4641

CAD

Dollaru Kanadiż

1,2848

HKD

Dollaru ta' Hong Kong

9,5217

NZD

Dollaru tan-New Zealand

1,8058

SGD

Dollaru tas-Singapor

1,7230

KRW

Won tal-Korea t'Isfel

1 497,50

ZAR

Rand ta' l-Afrika t'Isfel

9,3686

CNY

Yuan ren-min-bi Ċiniż

8,3448

HRK

Kuna Kroata

7,2620

IDR

Rupiah Indoneżjan

11 314,93

MYR

Ringgit Malażjan

4,0234

PHP

Peso Filippin

57,089

RUB

Rouble Russu

38,0630

THB

Baht Tajlandiż

39,818

BRL

Real Brażiljan

2,2491

MXN

Peso Messikan

15,7618

INR

Rupi Indjan

57,4060

---

(1)  Sors: rata tal-kambju ta' referenza ppubblikata mill-Bank Ċentrali Ewropew.

---

| 3.6.2010 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 144/31 |
| --- | --- | --- | --- |

3.6.2010

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 144/31

---

Komunikazzjoni tal-Kummissjoni fil-qafas tal-implimentazzjoni tad-direttiva tal-Kummissjoni 2002/40/KE

(Test b’relevanza għaż-ŻEE)

(Pubblikazzjoni ta’ titoli u referenzi ta’ standards armonizzati taħt id-direttiva)

2010/C 144/08

| ESO (1) | Referenza u titolu tal-istandard
  (Dokument ta’ referenza) | Referenza tal-istandard sostitwit | Data tal-waqfien ta’ l-użu tal-istandard sostitwit
  Nota 1 |
| --- | --- | --- | --- |
| CENELEC | EN 50304:2009
  Stufi bl-ifran elettriċi, hobs, fran u grillijiet għal użu domestiku – Metodi għall-kejl tal-operat
  (IEC 60350:1999 (Modifikat)
  + A1:2005 (Modifikat)
  + A2:2008 (Modifikat)) | EN 50304:2001
  Nota 2.1 | Data skaduta
  (1.12.2009) |

ESO (1)

Referenza u titolu tal-istandard

(Dokument ta’ referenza)

Referenza tal-istandard sostitwit

Data tal-waqfien ta’ l-użu tal-istandard sostitwit

Nota 1

CENELEC

EN 50304:2009

Stufi bl-ifran elettriċi, hobs, fran u grillijiet għal użu domestiku – Metodi għall-kejl tal-operat

(IEC 60350:1999 (Modifikat)

+ A1:2005 (Modifikat)

+ A2:2008 (Modifikat))

EN 50304:2001

Nota 2.1

Data skaduta

(1.12.2009)

| Nota 1: | B’mod ġenerali id-data tal-waqfien mill-użu għandha tkun id-data tal-irtirar (“dow”) iffissata mill-Organizzazzjoni Ewropea għall-Istandardizzazzjoni, iżda tajjeb li tissejjaħ l-attenzjoni ta’ min juża dawn l-istandards għall-fatt li f’ċerti każi eċċezzjonali jista’ jsir mod ieħor. |
| --- | --- |

Nota 1:

B’mod ġenerali id-data tal-waqfien mill-użu għandha tkun id-data tal-irtirar (“dow”) iffissata mill-Organizzazzjoni Ewropea għall-Istandardizzazzjoni, iżda tajjeb li tissejjaħ l-attenzjoni ta’ min juża dawn l-istandards għall-fatt li f’ċerti każi eċċezzjonali jista’ jsir mod ieħor.

| Nota 2.1: | L-istandard il-ġdid (jew modifikat) għandu l-istess skop tal-istandard sostitwit. Fid-data msemmija l-istandard sostitwit ma jibqax jagħti l-preżunzjoni ta’ konformità mar-rikwiżiti essenzjali tad-direttiva. |
| --- | --- |

Nota 2.1:

L-istandard il-ġdid (jew modifikat) għandu l-istess skop tal-istandard sostitwit. Fid-data msemmija l-istandard sostitwit ma jibqax jagħti l-preżunzjoni ta’ konformità mar-rikwiżiti essenzjali tad-direttiva.

| Nota 3: | F’każi ta’ emendi, l-istandard li ssir referenza għalih hu EN CCCCC:YYYY, inklużi l-emendi preċedenti, jekk ikun hemm, u l-emenda ġdida ċċitata. L-istandard sostitwit (kolonna 3) għalhekk jikkonsisti f’EN CCCCC:YYYY u l-emendi preċedenti tiegħu, jekk ikun hemm, iżda mingħajr l-emenda ġdida ċċitata. Fid-data msemmija l-istandard sostitwit ma jistax jibqa’ jintuża aktar fil-kuntest tad-direttiva. |
| --- | --- |

Nota 3:

F’każi ta’ emendi, l-istandard li ssir referenza għalih hu EN CCCCC:YYYY, inklużi l-emendi preċedenti, jekk ikun hemm, u l-emenda ġdida ċċitata. L-istandard sostitwit (kolonna 3) għalhekk jikkonsisti f’EN CCCCC:YYYY u l-emendi preċedenti tiegħu, jekk ikun hemm, iżda mingħajr l-emenda ġdida ċċitata. Fid-data msemmija l-istandard sostitwit ma jistax jibqa’ jintuża aktar fil-kuntest tad-direttiva.

NOTA:

| — | L-istandards armonizzati jiġu adottati mill-Organizzazzjonijiet Ewropej għall-Istandardizzazzjoni bl-Ingliż (is-CEN u s-CENELEC jippubblikaw ukoll bil-Franċiż u l-Ġermaniż). Sussegwentement, it-titli tal-istandards armonizzati huma tradotti fil-lingwi uffiċjali meħtieġa l-oħrajn kollha tal-Unjoni Ewropea mill-Korpi Nazzjonali tal-Istandards. Il-Kummissjoni Ewropea mhix responsabbli mill-korrettezza tat-titli li tressqu għall-pubblikazzjoni fil-Ġurnal Uffiċjali. |
| --- | --- |

—

L-istandards armonizzati jiġu adottati mill-Organizzazzjonijiet Ewropej għall-Istandardizzazzjoni bl-Ingliż (is-CEN u s-CENELEC jippubblikaw ukoll bil-Franċiż u l-Ġermaniż). Sussegwentement, it-titli tal-istandards armonizzati huma tradotti fil-lingwi uffiċjali meħtieġa l-oħrajn kollha tal-Unjoni Ewropea mill-Korpi Nazzjonali tal-Istandards. Il-Kummissjoni Ewropea mhix responsabbli mill-korrettezza tat-titli li tressqu għall-pubblikazzjoni fil-Ġurnal Uffiċjali.

---

(1)  ESO: Organizzazzjonijiet Ewropej tal-istandardizzar:

| — | CEN: Avenue Marnix 17, 1000 Bruxelles/Brussel, BELGIQUE/BELGIË, Tel. +32 25500811; Fax +32 25500819 (http://www.cen.eu), |
| --- | --- |

—

CEN: Avenue Marnix 17, 1000 Bruxelles/Brussel, BELGIQUE/BELGIË, Tel. +32 25500811; Fax +32 25500819 (http://www.cen.eu),

| — | CENELEC: Avenue Marnix 17, 1000 Bruxelles/Brussel, BELGIQUE/BELGIË, Tel. +32 25196871; Fax +32 25196919 (http://www.cenelec.eu), |
| --- | --- |

—

CENELEC: Avenue Marnix 17, 1000 Bruxelles/Brussel, BELGIQUE/BELGIË, Tel. +32 25196871; Fax +32 25196919 (http://www.cenelec.eu),

| — | ETSI: 650 route des Lucioles, 06921 Sophia Antipolis, FRANCE, Tel. +33 492944200; Fax +33 493654716 (http://www.etsi.eu). |
| --- | --- |

—

ETSI: 650 route des Lucioles, 06921 Sophia Antipolis, FRANCE, Tel. +33 492944200; Fax +33 493654716 (http://www.etsi.eu).

---

AVVIŻI MILL-ISTATI MEMBRI

| 3.6.2010 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 144/32 |
| --- | --- | --- | --- |

3.6.2010

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 144/32

---

Komunikazzjoni mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 16(4) tar-Regolament (KE) Nru 1008/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar regoli komuni għall-operat ta' servizzi tal-ajru fil-Komunità

Obbligi ta’ servizz pubbliku fir-rigward ta' servizzi tal-ajru bi skeda

(Test b’relevanza għaż-ŻEE)

2010/C 144/09

| Stat Membru | Il-Finlandja |
| --- | --- |
| Rotta konċernata | Ħelsinki–Savonlinna–Ħelsinki |
| Data tad-dħul fis-seħħ tal-obbligi ta’ servizz pubbliku | 1 ta' Ottubru 2010 |
| L-indirizz minn fejn it-test u kwalunkwe informazzjoni u/jew dokumentazzjoni rilevanti marbuta mal-obbligu ta' servizz pubbliku jista' jinkiseb mingħajr ħlas | Ministry of transport and communications |
| Kirjaamo PB 31 |
| FI-00023 Valtioneuvosto |
| Helsinki |
| SUOMI/FINLAND |
| Posta elettronika: kirjaamo@lvm.fi |
| Fax +358 916028596 |
| Internet: http://www.lvm.fi |

Stat Membru

Il-Finlandja

Rotta konċernata

Ħelsinki–Savonlinna–Ħelsinki

Data tad-dħul fis-seħħ tal-obbligi ta’ servizz pubbliku

1 ta' Ottubru 2010

L-indirizz minn fejn it-test u kwalunkwe informazzjoni u/jew dokumentazzjoni rilevanti marbuta mal-obbligu ta' servizz pubbliku jista' jinkiseb mingħajr ħlas

Ministry of transport and communications

Kirjaamo PB 31

FI-00023 Valtioneuvosto

Helsinki

SUOMI/FINLAND

Posta elettronika: kirjaamo@lvm.fi

Fax +358 916028596

Internet: http://www.lvm.fi

---

| 3.6.2010 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 144/33 |
| --- | --- | --- | --- |

3.6.2010

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 144/33

---

Komunikazzjoni mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 16(4) tar-Regolament (KE) Nru 1008/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar regoli komuni għall-operat ta' servizzi tal-ajru fil-Komunità

Obbligi ta’ servizz pubbliku fir-rigward ta' servizzi tal-ajru bi skeda

(Test b’relevanza għaż-ŻEE)

2010/C 144/10

| Stat Membru | Il-Finlandja |
| --- | --- |
| Rotta konċernata | Ħelsinki–Varkaus–Ħelsinki |
| Data tad-dħul fis-seħħ tal-obbligi ta’ servizz pubbliku | 1 ta' Ottubru 2010 |
| L-indirizz minn fejn it-test u kwalunkwe informazzjoni u/jew dokumentazzjoni rilevanti marbuta mal-obbligu ta' servizz pubbliku jista' jinkiseb mingħajr ħlas | Ministry of transport and communications |
| Kirjaamo PB 31 |
| FI-00023 Valtioneuvosto |
| Helsinki |
| SUOMI/FINLAND |
| Posta elettronika: kirjaamo@lvm.fi |
| Fax +358 916028596 |
| Internet: http://www.lvm.fi |

Stat Membru

Il-Finlandja

Rotta konċernata

Ħelsinki–Varkaus–Ħelsinki

Data tad-dħul fis-seħħ tal-obbligi ta’ servizz pubbliku

1 ta' Ottubru 2010

L-indirizz minn fejn it-test u kwalunkwe informazzjoni u/jew dokumentazzjoni rilevanti marbuta mal-obbligu ta' servizz pubbliku jista' jinkiseb mingħajr ħlas

Ministry of transport and communications

Kirjaamo PB 31

FI-00023 Valtioneuvosto

Helsinki

SUOMI/FINLAND

Posta elettronika: kirjaamo@lvm.fi

Fax +358 916028596

Internet: http://www.lvm.fi

---

| 3.6.2010 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 144/34 |
| --- | --- | --- | --- |

3.6.2010

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 144/34

---

Komunikazzjoni mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 17(5) tar-Regolament (KE) Nru 1008/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar regoli komuni għall-operat ta' servizzi tal-ajru fil-Komunità

Stedina għall-offerti rigward l-operat ta’ servizzi tal-ajru bi skeda skont l-obbligi tas-servizz pubbliku

(Test b’relevanza għaż-ŻEE)

2010/C 144/11

| Stat Membru | Il-Finlandja |
| --- | --- |
| Rotta konċernata | Ir-rotot Ħelsinki–Savonlinna u/jew Ħelsinki–Varkaus |
| Perjodu tal-validità tal-kuntratt | 1 ta' Ottubru 2010-31 ta' Diċembru 2013 |
| Skadenza għat-tressiq tal-offerti | 61 jum wara d-data tal-pubblikazzjoni tal-avviż tal-OSP |
| L-indirizz sħiħ minn fejn it-test tal-istedina għall-offerti u kwalunkwe informazzjoni rilevanti u/jew dokumentazzjoni marbuta mal-offerta pubblika u mal-obbligu tas-servizz pubbliku jistgħu jinkisbu bla ħlas | Ministry of transport and communications |
| Kirjaamo PB 31 |
| FI-00023 Valtioneuvosto |
| Helsinki |
| SUOMI/FINLAND |
| Posta elettronika: kirjaamo@lvm.fi |
| Fax +358 916028596 |
| Internet: http://www.lvm.fi |

Stat Membru

Il-Finlandja

Rotta konċernata

Ir-rotot Ħelsinki–Savonlinna u/jew Ħelsinki–Varkaus

Perjodu tal-validità tal-kuntratt

1 ta' Ottubru 2010-31 ta' Diċembru 2013

Skadenza għat-tressiq tal-offerti

61 jum wara d-data tal-pubblikazzjoni tal-avviż tal-OSP

L-indirizz sħiħ minn fejn it-test tal-istedina għall-offerti u kwalunkwe informazzjoni rilevanti u/jew dokumentazzjoni marbuta mal-offerta pubblika u mal-obbligu tas-servizz pubbliku jistgħu jinkisbu bla ħlas

Ministry of transport and communications

Kirjaamo PB 31

FI-00023 Valtioneuvosto

Helsinki

SUOMI/FINLAND

Posta elettronika: kirjaamo@lvm.fi

Fax +358 916028596

Internet: http://www.lvm.fi

---

V Opinjonijiet

PROĊEDURI AMMINISTRATTIVI

Il-Kummissjoni Ewropea

| 3.6.2010 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 144/35 |
| --- | --- | --- | --- |

3.6.2010

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 144/35

---

SEJĦA GĦAL PROPOSTI – EACEA/12/10

Il-Programm “Iż-Żgħażagħ fl-Azzjoni”

Azzjoni 4.5 – Appoġġ għal attivitajiet ta’ informazzjoni għaż-żgħażagħ u għal dawk attivi fil-ħidma maż-żgħażagħ u l-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ

2010/C 144/12

1.   Objettivi u deskrizzjoni

L-għan ta’ din is-sejħa għal proposti huwa li tappoġġja proġetti, li jippromwovu azzjonijiet ta’ informazzjoni u komunikazzjoni b’dimensjoni Ewropea li huma mmirati għaż-żgħażagħ u l-mexxejja taż-żgħażagħ. Il-proġetti proposti għandhom itejbu t-tixrid ta’ informazzjoni ta’ kwalità u jżidu l-aċċess taż-żgħażagħ għal informazzjoni u għal diversi mezzi ta’ informazzjoni kemm fuq livell nazzjonali kif ukoll fuq dak Ewropew. Fuq medda ta’ żmien twil, il-proġetti huma maħsuba biex jinkoraġġixxu l-parteċipazzjoni taż-żgħażagħ fil-ħajja pubblika u biex jiffaċilitaw il-ksib tal-potenzjal tagħhom bħala ċittadini Ewropej attivi u responsabbli.

Din is-sejħa tipprovdi għotjiet għal proġetti.

Sejra tingħata preferenza lil dawk il-proġetti li jirriflettu bl-aħjar mod il-prijoritajiet permanenti tal-Programm “Iż-Żgħażagħ fl-Azzjoni”:

| — | il-parteċipazzjoni taż-żgħażagħ; |
| --- | --- |

—

il-parteċipazzjoni taż-żgħażagħ;

| — | id-diversità kulturali; |
| --- | --- |

—

id-diversità kulturali;

| — | iċ-ċittadinanza Ewropea; |
| --- | --- |

—

iċ-ċittadinanza Ewropea;

| — | l-inklużjoni ta’ żgħażagħ b’inqas opportunitajiet. |
| --- | --- |

—

l-inklużjoni ta’ żgħażagħ b’inqas opportunitajiet.

Sejra tingħata wkoll preferenza għal proġetti li jirriflettu l-prijoritajiet annwali li ġejjin tas-sejħa:

| — | il-litteriżmu tal-midja; |
| --- | --- |

—

il-litteriżmu tal-midja;

| — | kwistjonijiet globali li jaffettwaw liż-żgħażagħ, bħat-tibdil fil-klima, l-iżvilupp sostenibbli, l-emigrazzjonijiet, u l-Miri ta’ Żvilupp għall-Millenju (1). |
| --- | --- |

—

kwistjonijiet globali li jaffettwaw liż-żgħażagħ, bħat-tibdil fil-klima, l-iżvilupp sostenibbli, l-emigrazzjonijiet, u l-Miri ta’ Żvilupp għall-Millenju (1).

Il-benefiċjarji finali ta’ dawn il-proġetti huma żgħażagħ u nies li jaħdmu fis-settur taż-żgħażagħ, jew f’organizzazzjonijiet u strutturi taż-żgħażagħ jew inkella f’awtoritajiet reġjonali u lokali.

2.   Applikanti eliġibbli

Il-proposti għandhom jiġu sottomessi minn organizzazzjonijiet li ma jagħmlux profitt. Dawn l-organizzazzjonijiet jistgħu jkunu:

| — | organizzazzjonijiet mhux governattivi (NGOs); |
| --- | --- |

—

organizzazzjonijiet mhux governattivi (NGOs);

| — | korpi pubbliċi fuq livell reġjonali jew lokali; jew |
| --- | --- |

—

korpi pubbliċi fuq livell reġjonali jew lokali; jew

| — | Kunsilli nazzjonali taż-Żgħażagħ. |
| --- | --- |

—

Kunsilli nazzjonali taż-Żgħażagħ.

L-applikanti għandhom – fid-data tal-iskadenza speċifikata għas-sottomissjoni tal-proposti tagħhom – ikunu ġew irreġistrati legalment għal mill-inqas sentejn f’wieħed mill-Pajjiżi tal-Programm. Il-Pajjiżi tal-Programm huma dawn li ġejjin:

| — | l-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea (2): l-Awstrija, il-Belġju, il-Bulgarija, Ċipru, ir-Repubblika Ċeka, id-Danimarka, l-Estonja, il-Finlandja, Franza, il-Ġermanja, il-Greċja, l-Ungerija, l-Irlanda, l-Italja, il-Latvja, il-Litwanja, il-Lussemburgu, Malta, l-Olanda, il-Polonja, il-Portugall, ir-Rumanija, is-Slovakja, is-Slovenja, Spanja, l-Isvezja, ir-Renju Unit; |
| --- | --- |

—

l-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea (2): l-Awstrija, il-Belġju, il-Bulgarija, Ċipru, ir-Repubblika Ċeka, id-Danimarka, l-Estonja, il-Finlandja, Franza, il-Ġermanja, il-Greċja, l-Ungerija, l-Irlanda, l-Italja, il-Latvja, il-Litwanja, il-Lussemburgu, Malta, l-Olanda, il-Polonja, il-Portugall, ir-Rumanija, is-Slovakja, is-Slovenja, Spanja, l-Isvezja, ir-Renju Unit;

| — | dawk il-pajjiżi tal-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Kummerċ Ħieles (EFTA) li jagħmlu parti mill-ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE): l-Iżlanda, il-Liechtenstein u n-Norveġja; |
| --- | --- |

—

dawk il-pajjiżi tal-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Kummerċ Ħieles (EFTA) li jagħmlu parti mill-ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE): l-Iżlanda, il-Liechtenstein u n-Norveġja;

| — | pajjiżi kandidati li għalihom tkun ġiet stabbilita strateġija ta’ qabel l-adeżjoni, skont il-prinċipji ġenerali u t-termini u l-kundizzjonijiet ġenerali stabbiliti fil-ftehimiet ta’ qafas konklużi ma’ dawn il-pajjiżi bil-għan tal-parteċipazzjoni tagħhom fi programmi tal-UE: it-Turkija. |
| --- | --- |

—

pajjiżi kandidati li għalihom tkun ġiet stabbilita strateġija ta’ qabel l-adeżjoni, skont il-prinċipji ġenerali u t-termini u l-kundizzjonijiet ġenerali stabbiliti fil-ftehimiet ta’ qafas konklużi ma’ dawn il-pajjiżi bil-għan tal-parteċipazzjoni tagħhom fi programmi tal-UE: it-Turkija.

Il-proġetti għandhom jinvolvu msieħba minn mill-inqas żewġ (2) Pajjiżi differenti tal-Programm (inkluża l-organizzazzjoni applikanta), li mill-inqas wieħed (1) minnhom għandu jkun Stat Membru tal-UE.

Din is-sejħa għal proposti hija miftuħa għal organizzazzjonijiet privati li joperaw fil-qasam tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni, diment li dawn l-organizzazzjonijiet jieħdu sehem fil-proġett fuq bażi ta’ nuqqas ta’ profitt. Huwa mifhum li dawn l-entitajiet privati jistgħu jieħdu sehem biss bħala ko-benefiċjarji (imsieħba) f’din is-sejħa għal proposti u ma jistgħux jissottomettu applikazzjonijiet bħala koordinaturi (applikanti).

3.   Azzjonijiet u proposti eliġibbli

Il-proġett għandu jinkludi attivitajiet ta’ natura li ma għandhomx l-għan li jagħmlu profitt u li huma relatati mal-qasam taż-żgħażagħ u l-edukazzjoni mhux formali.

Il-proġetti għandhom jibdew bejn l-1 ta’ Jannar 2011 u l-31 ta’ Marzu 2011. Dawn għandu jkollhom perjodu minimu ta’ 12-il xahar u perjodu massimu ta’ 18-il xahar.

Sejrin jiġu kkunsidrati biss dawk il-proposti ttajpjati li jiġu sottomessi f’waħda mil-lingwi uffiċjali tal-UE, bl-użu tal-formola tal-applikazzjoni uffiċjali, mimlija kollha, u mibgħuta sad-data tal-iskadenza speċifikata (10 ta’ Settembru 2010). L-applikazzjoni għandha tintbagħat f’pakkett wieħed uniku u bħala kopja waħda (id-dokument oriġinali). Din għandha tkun iddatata u ffirmata (il-firem oriġinali meħtieġa) mill-persuna awtorizzata biex tidħol f’impenji legalment vinkolanti f’isem l-organizzazzjoni applikanta.

Il-formola tal-applikazzjoni għandha tkun akkumpanjata minn ittra uffiċjali mill-organizzazzjoni applikanta, dokumenti li jattestaw il-kapaċità finanzjarja u operattiva tagħha, u d-dokumenti l-oħrajn kollha msemmija fil-formola tal-applikazzjoni.

L-applikanti għandhom jissottomettu baġit li jkun bilanċjat f’termini ta’ nfiq u dħul u għandhom jikkonformaw mal-ogħla limitu ta’ kofinanzjament tal-Komunità, li huwa stabbilit għal 80 % tal-ispejjeż eliġibbli totali tal-proġett, u mal-ammont massimu tal-għotja stabbilit għal EUR 100 000.

4.   Il-kriterji tal-għoti

L-applikazzjonijiet eliġibbli sejrin jiġu evalwati fuq il-bażi tal-kriterji li ġejjin:

Kriterji kwalitattivi

Il-kriterji kwalitattivi sejrin jirrappreżentaw 80 % tal-punti disponibbli fi ħdan il-proċedura ta’ evalwazzjoni (koeffiċjent 4).

—   Ir-rilevanza tal-proġett fir-rigward tal-objettivi u l-prijoritajiet tas-sejħa (30 %)

F’dan ir-rigward, sejrin jiġu evalwati l-aspetti li ġejjin:

| (a) | il-proġett jissodisfa l-objettivi ġenerali tal-Programm “Iż-Żgħażagħ fl-Azzjoni”; |
| --- | --- |

(a)

il-proġett jissodisfa l-objettivi ġenerali tal-Programm “Iż-Żgħażagħ fl-Azzjoni”;

| (b) | il-proġett jissodisfa l-objettivi u l-prijoritajiet ta’ din is-sejħa għal proposti. |
| --- | --- |

(b)

il-proġett jissodisfa l-objettivi u l-prijoritajiet ta’ din is-sejħa għal proposti.

—   Il-kwalità tal-proġett u tal-metodi ta’ ħidma li jinkludi (50 %)

F’dan ir-rigward, sejrin jiġu evalwati l-aspetti li ġejjin:

| (a) | l-iskop tal-proġett; fi kliem ieħor, l-effett multiplikatur tiegħu u, b’mod partikolari, l-impatt sostenibbli tiegħu, kif ukoll il-vijabbiltà fit-tul tiegħu; |
| --- | --- |

(a)

l-iskop tal-proġett; fi kliem ieħor, l-effett multiplikatur tiegħu u, b’mod partikolari, l-impatt sostenibbli tiegħu, kif ukoll il-vijabbiltà fit-tul tiegħu;

| (b) | il-kwalità għolja tal-programm ta’ ħidma f’termini tal-kontenut u l-metodoloġija, iċ-ċarezza u l-konsistenza tiegħu; |
| --- | --- |

(b)

il-kwalità għolja tal-programm ta’ ħidma f’termini tal-kontenut u l-metodoloġija, iċ-ċarezza u l-konsistenza tiegħu;

| (c) | il-karattru transnazzjonali u multilingwali tal-attivitajiet u l-prodotti żviluppati; |
| --- | --- |

(c)

il-karattru transnazzjonali u multilingwali tal-attivitajiet u l-prodotti żviluppati;

| (d) | l-involviment attiv taż-żgħażagħ fil-proġett; |
| --- | --- |

(d)

l-involviment attiv taż-żgħażagħ fil-proġett;

| (e) | il-viżibilità tal-proġett u l-kwalità tal-miżuri mmirati lejn it-tixrid u l-isfruttar tar-riżultati tal-proġetti; |
| --- | --- |

(e)

il-viżibilità tal-proġett u l-kwalità tal-miżuri mmirati lejn it-tixrid u l-isfruttar tar-riżultati tal-proġetti;

| (f) | il-kwalità tal-isħubija, u b’mod partikolari ċ-ċarezza tal-kompiti, deskrizzjoni tal-irwol attwali tal-imsieħba fil-kooperazzjoni, kif ukoll l-esperjenza u l-motivazzjoni tal-imsieħba biex jistabbilixxu l-proġett; |
| --- | --- |

(f)

il-kwalità tal-isħubija, u b’mod partikolari ċ-ċarezza tal-kompiti, deskrizzjoni tal-irwol attwali tal-imsieħba fil-kooperazzjoni, kif ukoll l-esperjenza u l-motivazzjoni tal-imsieħba biex jistabbilixxu l-proġett;

| (g) | il-konsistenza tal-baġit mal-attivitajiet ippjanati fil-programm ta’ ħidma. |
| --- | --- |

(g)

il-konsistenza tal-baġit mal-attivitajiet ippjanati fil-programm ta’ ħidma.

Kriterji kwantitattivi

Il-kriterji kwantitattivi sejrin jirrappreżentaw 20 % tal-punti disponibbli fi ħdan il-proċedura ta’ evalwazzjoni (koeffiċjent 1).

—   Il-profil u n-numru ta’ parteċipanti u ta’ promoturi involuti fil-proġett (20 %)

| (a) | in-numru ta’ msieħba involuti fil-proġett u n-numru ta’ pajjiżi koperti mis-sħubija; |
| --- | --- |

(a)

in-numru ta’ msieħba involuti fil-proġett u n-numru ta’ pajjiżi koperti mis-sħubija;

| (b) | in-numru ta’ żgħażagħ u ħaddiema żgħażagħ involuti direttament fil-proġett. |
| --- | --- |

(b)

in-numru ta’ żgħażagħ u ħaddiema żgħażagħ involuti direttament fil-proġett.

5.   Baġit

Il-baġit totali allokat għall-kofinanzjament tal-proġetti taħt din is-sejħa għal proposti huwa stmat għal EUR 1 000 000.

L-assistenza finanzjarja mill-Aġenzija ma għandhiex tingħata għal aktar minn 80 % tal-ispejjeż eliġibbli totali ta’ proġett. L-għotja massima ma għandhiex taqbeż l-ammont ta’ EUR 100 000.

L-Aġenzija żżomm id-dritt li ma tqassamx il-fondi kollha disponibbli.

6.   Skadenza għas-sottomissjoni tal-applikazzjonijiet

L-applikazzjonijiet għandhom jintbagħtu mhux aktar tard mill-10 ta’ Settembru 2010 fl-indirizz li ġej:

| L-Aġenzija Eżekuttiva tal-Edukazzjoni, l-Awdjoviżiv u l-Kultura |
| --- |
| Il-programm “Iż-Żgħażagħ fl-azzjoni” – EACEA/12/10 |
| BOUR 4/029 |
| Avenue du Bourget 1 |
| 1140 Bruxelles/Brussel |
| BELGIQUE/BELGIË |

L-Aġenzija Eżekuttiva tal-Edukazzjoni, l-Awdjoviżiv u l-Kultura

Il-programm “Iż-Żgħażagħ fl-azzjoni” – EACEA/12/10

BOUR 4/029

Avenue du Bourget 1

1140 Bruxelles/Brussel

BELGIQUE/BELGIË

| — | bil-posta, bid-data skont it-timbru tal-posta, |
| --- | --- |

—

bil-posta, bid-data skont it-timbru tal-posta,

| — | permezz ta’ kumpanija b’servizz ta’ kurrier express, bid-data tal-irċevuta mill-kumpanija b’servizz ta’ kurrier li tittieħed bħala prova tal-postaġġ (kopja tal-irċevuta oriġinali bid-data tad-depożitar għandha tkun inkluża fil-formola tal-applikazzjoni). |
| --- | --- |

—

permezz ta’ kumpanija b’servizz ta’ kurrier express, bid-data tal-irċevuta mill-kumpanija b’servizz ta’ kurrier li tittieħed bħala prova tal-postaġġ (kopja tal-irċevuta oriġinali bid-data tad-depożitar għandha tkun inkluża fil-formola tal-applikazzjoni).

L-applikazzjonijiet li jintbagħtu b’fax jew b’e-mail ma jiġux aċċettati.

7.   Informazzjoni addizzjonali

Il-Linji Gwida dettaljati tal-Applikanti u l-formoli tal-applikazzjoni jistgħu jinstabu fuq l-Internet fl-indirizz li ġej: http://eacea.ec.europa.eu/youth/funding/2010/call_action_4_5_en.php

L-applikazzjonijiet għall-għoti għandhom jużaw il-formola tal-applikazzjoni mfassla speċifikament għal dan il-għan u għandhom jinkludu l-annessi u l-informazzjoni kollha meħtieġa.

---

(1)  Aktar informazzjoni hija disponibbli fuq: http://www.undp.org/mdg/basics.shtml

(2)  Persuni minn pajjiżi u territorji barranin u, jekk applikabbli, istituzzjonijiet pubbliċi jew privati bbażati hemmhekk, huma eliġibbli taħt il-Programm “Iż-Żgħażagħ fl-Azzjoni”, jiddependi fuq ir-regoli tal-programm u dawk li huma applikabbli fl-Istat Membru li miegħu huma konnessi. Lista ta’ dawn il-pajjiżi u territorji tingħata fl-Anness 1A tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2001/822/KE tas-27 ta’ Novembru 2001 dwar l-assoċjazzjoni tal-pajjiżi u t-territorji barranin mal-Komunità Ewropea (“Deċiżjoni dwar l-Assoċjazzjoni tal-Pajjiżi Barranin” - “Overseas Association Decision”) ĠU L 314, 30.11.2001: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CONSLEG:2001D0822:20011202:EN:PDF

---