# Επίσημη Εφημερίδα C 144/2010

| | ISSN 1725-2415
  doi:10.3000/17252415.C_2010.144.ell |
| --- | --- |
| Επίσημη Εφημερίδα
  της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 144 |
| | |
| Έκδοση στην ελληνική γλώσσα | Ανακοινώσεις και Πληροφορίες | 53ό έτος3 Ιουνίου 2010 |

ISSN 1725-2415

doi:10.3000/17252415.C_2010.144.ell

Επίσημη Εφημερίδα

της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 144

Έκδοση στην ελληνική γλώσσα

Ανακοινώσεις και Πληροφορίες

53ό έτος3 Ιουνίου 2010

---

| Ανακοίνωση αριθ | Περιεχόμενα | Σελίδα |
| --- | --- | --- |
| | I   Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις |
| | ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ |
| | Συμβούλιο |
| 2010/C 144/01 | Γνώμη του Συμβουλίου σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Μάλτας, για την περίοδο 2009-2012 | 1 |
| 2010/C 144/02 | Γνωμη του Συμβουλίου σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Πορτογαλίας, για την περίοδο 2009-2013 | 6 |
| 2010/C 144/03 | Γνώμη του Συμβουλίου σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Ρουμανίας, για την περίοδο 2009-2012 | 12 |
| 2010/C 144/04 | Γνώμη του Συμβουλίου σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβακίας για την περίοδο 2009-2012 | 17 |
| 2010/C 144/05 | Γνώμη του Συμβουλίου σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβενίας για την περίοδο 2009-2013 | 22 |

Ανακοίνωση αριθ

Περιεχόμενα

Σελίδα

I   Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ

Συμβούλιο

2010/C 144/01

Γνώμη του Συμβουλίου σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Μάλτας, για την περίοδο 2009-2012

1

2010/C 144/02

Γνωμη του Συμβουλίου σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Πορτογαλίας, για την περίοδο 2009-2013

6

2010/C 144/03

Γνώμη του Συμβουλίου σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Ρουμανίας, για την περίοδο 2009-2012

12

2010/C 144/04

Γνώμη του Συμβουλίου σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβακίας για την περίοδο 2009-2012

17

2010/C 144/05

Γνώμη του Συμβουλίου σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβενίας για την περίοδο 2009-2013

22

| | II   Ανακοινώσεις |
| --- | --- |
| | ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ, ΤΑ ΛΟΙΠΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ |
| | Ευρωπαϊκή Επιτροπή |
| 2010/C 144/06 | Έγκριση των κρατικών ενισχύσεων στο πλαίσιο των διατάξεων των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης — Περιπτώσεις όπου η Επιτροπή δεν προβάλλει αντίρρηση (
  1
  ) | 27 |

II   Ανακοινώσεις

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ, ΤΑ ΛΟΙΠΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

2010/C 144/06

Έγκριση των κρατικών ενισχύσεων στο πλαίσιο των διατάξεων των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης — Περιπτώσεις όπου η Επιτροπή δεν προβάλλει αντίρρηση (
  1
  )

1

27

| | IV   Πληροφορίες |
| --- | --- |
| | ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ, ΤΑ ΛΟΙΠΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ |
| | Ευρωπαϊκή Επιτροπή |
| 2010/C 144/07 | Ισοτιμίες του ευρώ | 30 |
| 2010/C 144/08 | Ανακοίνωση της Επιτροπής, στο πλαίσιο της εφαρμογής της οδηγίας του Συμβουλίου 2002/40/EK(Δημοσίευση τίτλων και στοιχείων αναφοράς εναρμονισμένων προτύπων βάσει της οδηγίας)
   (
  1
  ) | 31 |
| | ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ |
| 2010/C 144/09 | Ανακοίνωση της Επιτροπής δυνάμει του άρθρου 16 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1008/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με κοινούς κανόνες εκμετάλλευσης των αεροπορικών γραμμών στην Κοινότητα — Υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας σε τακτικές αεροπορικές γραμμές (
  1
  ) | 32 |
| 2010/C 144/10 | Ανακοίνωση της Επιτροπής δυνάμει του άρθρου 16 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1008/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με κοινούς κανόνες εκμετάλλευσης των αεροπορικών γραμμών στην Κοινότητα — Υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας σε τακτικές αεροπορικές γραμμές (
  1
  ) | 33 |
| 2010/C 144/11 | Ανακοίνωση της Επιτροπής δυνάμει του άρθρου 17 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1008/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με κοινούς κανόνες εκμετάλλευσης των αεροπορικών γραμμών στην Κοινότητα — Πρόσκληση υποβολής προσφορών για την εκτέλεση τακτικών αεροπορικών πτήσεων σύμφωνα με τις υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας (
  1
  ) | 34 |

IV   Πληροφορίες

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ, ΤΑ ΛΟΙΠΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

2010/C 144/07

Ισοτιμίες του ευρώ

30

2010/C 144/08

Ανακοίνωση της Επιτροπής, στο πλαίσιο της εφαρμογής της οδηγίας του Συμβουλίου 2002/40/EK(Δημοσίευση τίτλων και στοιχείων αναφοράς εναρμονισμένων προτύπων βάσει της οδηγίας)
   (
  1
  )

(Δημοσίευση τίτλων και στοιχείων αναφοράς εναρμονισμένων προτύπων βάσει της οδηγίας)

1

31

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ

2010/C 144/09

Ανακοίνωση της Επιτροπής δυνάμει του άρθρου 16 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1008/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με κοινούς κανόνες εκμετάλλευσης των αεροπορικών γραμμών στην Κοινότητα — Υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας σε τακτικές αεροπορικές γραμμές (
  1
  )

1

32

2010/C 144/10

Ανακοίνωση της Επιτροπής δυνάμει του άρθρου 16 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1008/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με κοινούς κανόνες εκμετάλλευσης των αεροπορικών γραμμών στην Κοινότητα — Υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας σε τακτικές αεροπορικές γραμμές (
  1
  )

1

33

2010/C 144/11

Ανακοίνωση της Επιτροπής δυνάμει του άρθρου 17 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1008/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με κοινούς κανόνες εκμετάλλευσης των αεροπορικών γραμμών στην Κοινότητα — Πρόσκληση υποβολής προσφορών για την εκτέλεση τακτικών αεροπορικών πτήσεων σύμφωνα με τις υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας (
  1
  )

1

34

| | V   Γνωστοποιήσεις |
| --- | --- |
| | ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ |
| | Ευρωπαϊκή Επιτροπή |
| 2010/C 144/12 | Πρόσκληση υποβολής προτάσεων — EACEA/12/10 — Πρόγραμμα Νεολαία εν δράσει — Δράση 4.5 — Στήριξη δράσεων πληροφόρησης που απευθύνονται στους νέους και σε όσους δραστηριοποιούνται στον τομέα της νεολαίας και των οργανώσεων νέων | 35 |

V   Γνωστοποιήσεις

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

2010/C 144/12

Πρόσκληση υποβολής προτάσεων — EACEA/12/10 — Πρόγραμμα Νεολαία εν δράσει — Δράση 4.5 — Στήριξη δράσεων πληροφόρησης που απευθύνονται στους νέους και σε όσους δραστηριοποιούνται στον τομέα της νεολαίας και των οργανώσεων νέων

35

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ |

---

(1)   Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ

1

| EL | |
| --- | --- |

EL

---

I Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ

Συμβούλιο

| 3.6.2010 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 144/1 |
| --- | --- | --- | --- |

3.6.2010

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 144/1

---

ΓΝΏΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ

σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Μάλτας, για την περίοδο 2009-2012

2010/C 144/01

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 3,

τη σύσταση της Επιτροπής,

Έπειτα από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΓΝΩΜΗ:

| (1) | Στις 26 Απριλίου 2010, το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Μάλτας, που καλύπτει την περίοδο 2009-2012. |
| --- | --- |

(1)

Στις 26 Απριλίου 2010, το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Μάλτας, που καλύπτει την περίοδο 2009-2012.

| (2) | Η παγκόσμια κρίση έπληξε τη Μάλτα κυρίως μέσω του εμπορικού τομέα, ενώ η επίπτωση στο χρηματοπιστωτικό τομέα παραμένει υπό έλεγχο. Το 2009, η οικονομική δραστηριότητα συρρικνώθηκε, εφόσον οι εξαγωγές, αλλά και οι επενδύσεις, παρουσίασαν απότομη συρρίκνωση, ενώ η ιδιωτική κατανάλωση εκτιμάται ότι παρέμεινε σχετικά σταθερή με τη στήριξη της ελαστικότητας της απασχόλησης και ορισμένα μέτρα τόνωσης της οικονομίας σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Ανάκαμψη της Οικονομίας (ΕΣΑΟ). Η ταυτόχρονη σοβαρή μείωση των εισαγωγών εκτιμάται ότι είχε σαν αποτέλεσμα να μειωθεί σημαντικά το έλλειμμα του ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών το 2009.
  Η επίπτωση της οικονομικής επιβράδυνσης και ορισμένων μη επαναλαμβανόμενων στοιχείων που αυξάνουν τις δαπάνες το 2008 οδήγησαν σε σημαντική διεύρυνση του ελλείμματος γενικής κυβέρνησης το 2008-2009 σε σύγκριση με το 2007. Υπό αυτές τις συνθήκες, και λαμβανομένου υπόψη του υψηλού δείκτη χρέους, το Συμβούλιο αποφάνθηκε, στις 7 Ιουλίου 2009, ότι η Μάλτα εμφάνιζε υπερβολικό έλλειμμα και, στις 16 Φεβρουαρίου 2010, εξέδωσε σύσταση για τη διόρθωση της κατάστασης μέχρι το 2011. Πέρα από την αποκατάσταση μιας υγιούς δημοσιονομικής θέσης και τη βελτίωση της μακροπρόθεσμης δημοσιονομικής διατηρησιμότητας, δεδομένης της αναμενόμενης αύξησης των δαπανών που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση, η Μάλτα αντιμετωπίζει την πρόκληση να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της για να βελτιώσει την ικανότητα προσαρμογής της οικονομίας στους μελλοντικούς εξωτερικούς κλυδωνισμούς. Γι’ αυτό απαιτείται, αφενός, αναβάθμιση του ανθρώπινου δυναμικού, απελευθέρωση του επιχειρηματικού δυναμικού και συνέχιση των προσπαθειών για να αυξηθούν οι δραστηριότητες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας και, αφετέρου, να προωθηθεί μια αποτελεσματική διεργασία μισθολογικών ρυθμίσεων που θα επιτρέψει να υπάρξει στενή συσχέτιση ανάμεσα στις μισθολογικές εξελίξεις και την αύξηση της παραγωγικότητας. |
| --- | --- |

(2)

Η παγκόσμια κρίση έπληξε τη Μάλτα κυρίως μέσω του εμπορικού τομέα, ενώ η επίπτωση στο χρηματοπιστωτικό τομέα παραμένει υπό έλεγχο. Το 2009, η οικονομική δραστηριότητα συρρικνώθηκε, εφόσον οι εξαγωγές, αλλά και οι επενδύσεις, παρουσίασαν απότομη συρρίκνωση, ενώ η ιδιωτική κατανάλωση εκτιμάται ότι παρέμεινε σχετικά σταθερή με τη στήριξη της ελαστικότητας της απασχόλησης και ορισμένα μέτρα τόνωσης της οικονομίας σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Ανάκαμψη της Οικονομίας (ΕΣΑΟ). Η ταυτόχρονη σοβαρή μείωση των εισαγωγών εκτιμάται ότι είχε σαν αποτέλεσμα να μειωθεί σημαντικά το έλλειμμα του ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών το 2009.

Η επίπτωση της οικονομικής επιβράδυνσης και ορισμένων μη επαναλαμβανόμενων στοιχείων που αυξάνουν τις δαπάνες το 2008 οδήγησαν σε σημαντική διεύρυνση του ελλείμματος γενικής κυβέρνησης το 2008-2009 σε σύγκριση με το 2007. Υπό αυτές τις συνθήκες, και λαμβανομένου υπόψη του υψηλού δείκτη χρέους, το Συμβούλιο αποφάνθηκε, στις 7 Ιουλίου 2009, ότι η Μάλτα εμφάνιζε υπερβολικό έλλειμμα και, στις 16 Φεβρουαρίου 2010, εξέδωσε σύσταση για τη διόρθωση της κατάστασης μέχρι το 2011. Πέρα από την αποκατάσταση μιας υγιούς δημοσιονομικής θέσης και τη βελτίωση της μακροπρόθεσμης δημοσιονομικής διατηρησιμότητας, δεδομένης της αναμενόμενης αύξησης των δαπανών που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση, η Μάλτα αντιμετωπίζει την πρόκληση να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της για να βελτιώσει την ικανότητα προσαρμογής της οικονομίας στους μελλοντικούς εξωτερικούς κλυδωνισμούς. Γι’ αυτό απαιτείται, αφενός, αναβάθμιση του ανθρώπινου δυναμικού, απελευθέρωση του επιχειρηματικού δυναμικού και συνέχιση των προσπαθειών για να αυξηθούν οι δραστηριότητες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας και, αφετέρου, να προωθηθεί μια αποτελεσματική διεργασία μισθολογικών ρυθμίσεων που θα επιτρέψει να υπάρξει στενή συσχέτιση ανάμεσα στις μισθολογικές εξελίξεις και την αύξηση της παραγωγικότητας.

| (3) | Μολονότι η παρατηρούμενη μείωση του πραγματικού ΑΕΠ στο πλαίσιο της κρίσης είναι σε μεγάλο βαθμό κυκλικού χαρακτήρα, έχει επηρεαστεί επίσης αρνητικά και το επίπεδο της δυνητικής παραγωγής Επιπλέον, η κρίση μπορεί να επηρεάσει και τη δυνητική ανάπτυξη μεσοπρόθεσμα λόγω χαμηλότερων επενδύσεων και ενδεχομένως ανόδου της διαρθρωτικής ανεργίας. Επιπλέον, ο αντίκτυπος της οικονομικής κρίσης επηρεάζει τις αρνητικές επιπτώσεις που θα έχει η δημογραφική γήρανση στη δυνητική παραγωγή και στη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Στη βάση αυτή, είναι σημαντικό να επιταχυνθεί ο ρυθμός των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων με σκοπό τη στήριξη της δυνητικής ανάπτυξης. Συγκεκριμένα, είναι σημαντικό για τη Μάλτα να προβεί σε μεταρρυθμίσεις στους τομείς της παιδείας και του ανταγωνισμού. |
| --- | --- |

(3)

Μολονότι η παρατηρούμενη μείωση του πραγματικού ΑΕΠ στο πλαίσιο της κρίσης είναι σε μεγάλο βαθμό κυκλικού χαρακτήρα, έχει επηρεαστεί επίσης αρνητικά και το επίπεδο της δυνητικής παραγωγής Επιπλέον, η κρίση μπορεί να επηρεάσει και τη δυνητική ανάπτυξη μεσοπρόθεσμα λόγω χαμηλότερων επενδύσεων και ενδεχομένως ανόδου της διαρθρωτικής ανεργίας. Επιπλέον, ο αντίκτυπος της οικονομικής κρίσης επηρεάζει τις αρνητικές επιπτώσεις που θα έχει η δημογραφική γήρανση στη δυνητική παραγωγή και στη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Στη βάση αυτή, είναι σημαντικό να επιταχυνθεί ο ρυθμός των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων με σκοπό τη στήριξη της δυνητικής ανάπτυξης. Συγκεκριμένα, είναι σημαντικό για τη Μάλτα να προβεί σε μεταρρυθμίσεις στους τομείς της παιδείας και του ανταγωνισμού.

| (4) | Με βάση τις μακροοικονομικές παραδοχές του προγράμματος προβλέπεται ότι το πραγματικό ΑΕΠ θα επανέλθει σε θετική ανάπτυξη το 2010, με ρυθμό 1,1 %, μετά από εκτιμώμενη συρρίκνωση 2 % το 2009, και στη συνέχεια θα ακολουθήσει περαιτέρω ανάκαμψη με μέσο ρυθμό 2,6 % για την υπόλοιπη προγραμματική περίοδο.
  Αν αξιολογηθεί με βάση τις διαθέσιμες επί του παρόντος πληροφορίες (2), το σενάριο αυτό φαίνεται να στηρίζεται σε λογικές παραδοχές για την αύξηση του ΑΕΠ το 2010 και σε ευνοϊκές παραδοχές για τη μετέπειτα περίοδο. Επιπλέον, όσον αφορά τη σύνθεση της ανάπτυξης, η προβλεπόμενη αύξηση της εγχώριας ζήτησης κρίνεται υψηλή καθ’ όλη την προγραμματική περίοδο. Οι προβλέψεις του προγράμματος για τον πληθωρισμό φαίνονται χαμηλές. |
| --- | --- |

(4)

Με βάση τις μακροοικονομικές παραδοχές του προγράμματος προβλέπεται ότι το πραγματικό ΑΕΠ θα επανέλθει σε θετική ανάπτυξη το 2010, με ρυθμό 1,1 %, μετά από εκτιμώμενη συρρίκνωση 2 % το 2009, και στη συνέχεια θα ακολουθήσει περαιτέρω ανάκαμψη με μέσο ρυθμό 2,6 % για την υπόλοιπη προγραμματική περίοδο.

Αν αξιολογηθεί με βάση τις διαθέσιμες επί του παρόντος πληροφορίες (2), το σενάριο αυτό φαίνεται να στηρίζεται σε λογικές παραδοχές για την αύξηση του ΑΕΠ το 2010 και σε ευνοϊκές παραδοχές για τη μετέπειτα περίοδο. Επιπλέον, όσον αφορά τη σύνθεση της ανάπτυξης, η προβλεπόμενη αύξηση της εγχώριας ζήτησης κρίνεται υψηλή καθ’ όλη την προγραμματική περίοδο. Οι προβλέψεις του προγράμματος για τον πληθωρισμό φαίνονται χαμηλές.

| (5) | Το πρόγραμμα εκτιμά ότι το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης το 2009 θα ανέλθει στο 3,8 % του ΑΕΠ. Η βελτίωση σε σύγκριση με το 2008, κατά το οποίο το έλλειμμα κορυφώθηκε στο 4,7 % του ΑΕΠ, πρέπει να συνεκτιμηθεί με ορισμένα μη επαναλαμβανόμενα στοιχεία αυξητικά των δαπανών που πραγματοποιήθηκαν εκείνο το έτος. Το ονομαστικό έλλειμμα με εξαίρεση αυτά τα στοιχεία διευρύνθηκε το 2009 λόγω της επίπτωσης της κρίσης και συγκεκριμένα στα έσοδα από την έμμεση φορολογία. Τα μέτρα τόνωσης της οικονομίας, τα οποία ελήφθησαν σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Ανάκαμψη της Οικονομίας (ΕΣΑΟ) και αντιπροσωπεύουν περίπου το 0,7 % του ΑΕΠ, υπεραντισταθμίστηκαν, κατά την άποψη των αρχών, από τα αντισταθμιστικά μέτρα. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, η δημοσιονομική πολιτική σχεδιάζεται να είναι σε γενικές γραμμές ουδέτερη το 2010 πριν καταστεί περιοριστική το 2011, σύμφωνα με τη στρατηγική εξόδου που εισηγήθηκε το Συμβούλιο και ενόψει της διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2011. Για το 2012, με βάση την παραδοχή για υψηλό ρυθμό ανάπτυξης, ο δείκτης ελλείμματος σχεδιάζεται να σταθεροποιηθεί σε γενικές γραμμές, υποδηλώνοντας έναν επεκτατικό δημοσιονομικό προσανατολισμό. |
| --- | --- |

(5)

Το πρόγραμμα εκτιμά ότι το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης το 2009 θα ανέλθει στο 3,8 % του ΑΕΠ. Η βελτίωση σε σύγκριση με το 2008, κατά το οποίο το έλλειμμα κορυφώθηκε στο 4,7 % του ΑΕΠ, πρέπει να συνεκτιμηθεί με ορισμένα μη επαναλαμβανόμενα στοιχεία αυξητικά των δαπανών που πραγματοποιήθηκαν εκείνο το έτος. Το ονομαστικό έλλειμμα με εξαίρεση αυτά τα στοιχεία διευρύνθηκε το 2009 λόγω της επίπτωσης της κρίσης και συγκεκριμένα στα έσοδα από την έμμεση φορολογία. Τα μέτρα τόνωσης της οικονομίας, τα οποία ελήφθησαν σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Ανάκαμψη της Οικονομίας (ΕΣΑΟ) και αντιπροσωπεύουν περίπου το 0,7 % του ΑΕΠ, υπεραντισταθμίστηκαν, κατά την άποψη των αρχών, από τα αντισταθμιστικά μέτρα. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, η δημοσιονομική πολιτική σχεδιάζεται να είναι σε γενικές γραμμές ουδέτερη το 2010 πριν καταστεί περιοριστική το 2011, σύμφωνα με τη στρατηγική εξόδου που εισηγήθηκε το Συμβούλιο και ενόψει της διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2011. Για το 2012, με βάση την παραδοχή για υψηλό ρυθμό ανάπτυξης, ο δείκτης ελλείμματος σχεδιάζεται να σταθεροποιηθεί σε γενικές γραμμές, υποδηλώνοντας έναν επεκτατικό δημοσιονομικό προσανατολισμό.

| (6) | Στόχος είναι ο δείκτης του ελλείμματος το 2010 να σταθεροποιηθεί στο 3,9 % του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2009. Η ίδια εξέλιξη προγραμματίζεται και για το πρωτογενές έλλειμμα, για το οποίο έχει τεθεί στόχος 0,6 % του ΑΕΠ. Εκ πρώτης όψεως, ο στόχος για το έλλειμμα το 2010 είναι σύμφωνος με τη σύσταση του Συμβουλίου της 16ης Φεβρουαρίου 2010 βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7. Τα μέτρα του προϋπολογισμού του 2010 έχουν συνολική ουδέτερη επίπτωση στη δημοσιονομική θέση και συνίστανται, αφενός, σε περαιτέρω μέτρα παροχής κινήτρων για τη στήριξη της οικονομίας και, αφετέρου, σε μέτρα εξυγίανσης.
  Τα έσοδα προγραμματίζεται να αυξηθούν κατά 2,4 π.μ. του ΑΕΠ το 2010 με τη στήριξη, με αύξουσα σειρά σημασίας: (i) μέτρων διακριτικής ευχέρειας που αυξάνουν τους φόρους και μεγαλύτερη επιβολή της φορολογικής νομοθεσίας, (ii) αύξηση της είσπραξης φόρων και (iii) αύξηση των «λοιπών» εσόδων που στηρίζονται από αύξηση των εισροών από τα διαρθρωτικά ταμεία της ΕΕ. Οι δαπάνες προβλέπεται να αυξηθούν κατά 2,5 π.μ. του ΑΕΠ, κυρίως λόγω της αύξησης των επενδύσεων και της αύξησης των «λοιπών» δαπανών. Το κόστος των πρόσθετων μέτρων τόνωσης της οικονομίας αντισταθμίζεται εν μέρει από τη μείωση των μισθολογικών δαπανών του δημοσίου ως ποσοστό του ΑΕΠ, κυρίως χάρη σε ένα ευνοϊκό αποτέλεσμα βάσης (ορισμένες μη επαναλαμβανόμενες δαπάνες το 2009), αλλά και λόγω πολιτικής περιορισμού των προσλήψεων. Το διαρθρωτικό ισοζύγιο, δηλ. κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο μείον έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα, υπολογιζόμενο με βάση την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία, προβλέπεται στο πρόγραμμα να επιδεινωθεί κατά 0,25 π.μ. του ΑΕΠ το 2010, υποδηλώνοντας σε γενικές γραμμές έναν ουδέτερο δημοσιονομικό προσανατολισμό. |
| --- | --- |

(6)

Στόχος είναι ο δείκτης του ελλείμματος το 2010 να σταθεροποιηθεί στο 3,9 % του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2009. Η ίδια εξέλιξη προγραμματίζεται και για το πρωτογενές έλλειμμα, για το οποίο έχει τεθεί στόχος 0,6 % του ΑΕΠ. Εκ πρώτης όψεως, ο στόχος για το έλλειμμα το 2010 είναι σύμφωνος με τη σύσταση του Συμβουλίου της 16ης Φεβρουαρίου 2010 βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7. Τα μέτρα του προϋπολογισμού του 2010 έχουν συνολική ουδέτερη επίπτωση στη δημοσιονομική θέση και συνίστανται, αφενός, σε περαιτέρω μέτρα παροχής κινήτρων για τη στήριξη της οικονομίας και, αφετέρου, σε μέτρα εξυγίανσης.

Τα έσοδα προγραμματίζεται να αυξηθούν κατά 2,4 π.μ. του ΑΕΠ το 2010 με τη στήριξη, με αύξουσα σειρά σημασίας: (i) μέτρων διακριτικής ευχέρειας που αυξάνουν τους φόρους και μεγαλύτερη επιβολή της φορολογικής νομοθεσίας, (ii) αύξηση της είσπραξης φόρων και (iii) αύξηση των «λοιπών» εσόδων που στηρίζονται από αύξηση των εισροών από τα διαρθρωτικά ταμεία της ΕΕ. Οι δαπάνες προβλέπεται να αυξηθούν κατά 2,5 π.μ. του ΑΕΠ, κυρίως λόγω της αύξησης των επενδύσεων και της αύξησης των «λοιπών» δαπανών. Το κόστος των πρόσθετων μέτρων τόνωσης της οικονομίας αντισταθμίζεται εν μέρει από τη μείωση των μισθολογικών δαπανών του δημοσίου ως ποσοστό του ΑΕΠ, κυρίως χάρη σε ένα ευνοϊκό αποτέλεσμα βάσης (ορισμένες μη επαναλαμβανόμενες δαπάνες το 2009), αλλά και λόγω πολιτικής περιορισμού των προσλήψεων. Το διαρθρωτικό ισοζύγιο, δηλ. κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο μείον έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα, υπολογιζόμενο με βάση την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία, προβλέπεται στο πρόγραμμα να επιδεινωθεί κατά 0,25 π.μ. του ΑΕΠ το 2010, υποδηλώνοντας σε γενικές γραμμές έναν ουδέτερο δημοσιονομικό προσανατολισμό.

| (7) | Βασικός στόχος της μεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής στρατηγικής του προγράμματος είναι να μειωθεί το έλλειμμα κάτω από το 3 % του ΑΕΠ μέχρι το 2011, προθεσμία που έθεσε το Συμβούλιο για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, και να σταθεροποιηθεί ο δείκτης ελλείμματος το 2012. Σε διαρθρωτικούς όρους, η δημοσιονομική θέση θα βελτιωθεί κατά 0,75 π.μ. του ΑΕΠ το 2011, αλλά θα επιδεινωθεί εκ νέου κατά 0,5 π.μ. το 2012, απομακρυνόμενο περισσότερο από το μακροπρόθεσμο στόχο της Μάλτας (ΜΔΣ) για τη δημοσιονομική θέση. Ο ΜΔΣ της Μάλτας είναι να υπάρξει ισοσκελισμένη θέση σε διαρθρωτικούς όρους, η οποία δεδομένων των πλέον πρόσφατων προβλέψεων και επιπέδων χρέους αντανακλά τους στόχους του Συμφώνου. Το πρόγραμμα δεν προβλέπει επίτευξη του ΜΔΣ εντός της προγραμματικής περιόδου. Ο περιορισμός του ονομαστικού ελλείμματος το 2011 σχεδιάζεται να επιτευχθεί με μείωση του δείκτη δαπανών που θα υπεραντιστάθμιζε τη μείωση του δείκτη εσόδων, ενώ η τάση σταθεροποίησης το 2012 είναι αποτέλεσμα περαιτέρω μείωσης και των δύο δεικτών. Οι εξελίξεις αυτές δεν στηρίζονται επαρκώς από συγκεκριμένα μέτρα, αν και η άρση των προσωρινών μέτρων τόνωσης της οικονομίας μετά το 2010 και η συνέχιση της πολιτικής περιορισμού των προσλήψεων στο δημόσιο εκτιμάται ότι θα συμβάλουν στη συγκράτηση των δαπανών. Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των δαπανών θα περιοριστεί στο 1,8 % το 2011 και το 2,7 % το 2012, από 9,3 % το 2010.
  Ως ποσοστό του ΑΕΠ, όλες οι δαπάνες για αποζημίωση εργαζομένων, ενδιάμεση κατανάλωση, δημόσιες επενδύσεις και «λοιπές» δαπάνες συμβάλλουν στη συνολική περικοπή δαπανών από το 2010 έως το 2012, ενώ οι κοινωνικές μεταβιβάσεις θα παραμείνουν σταθερές, αντανακλώντας τη σχετικά ισχυρή δυναμική ιδίως των συντάξεων. Από την πλευρά των εσόδων, μετά την αύξηση των φορολογικών εσόδων που προβλέπει το πρόγραμμα 2010, τα έσοδα από την έμμεση φορολογία προβλέπεται να μειωθούν ως ποσοστό του ΑΕΠ και το 2011 και το 2012, ενώ οι άμεσοι φόροι θα αυξηθούν περαιτέρω το 2011 και θα σταθεροποιηθούν το 2012. |
| --- | --- |

(7)

Βασικός στόχος της μεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής στρατηγικής του προγράμματος είναι να μειωθεί το έλλειμμα κάτω από το 3 % του ΑΕΠ μέχρι το 2011, προθεσμία που έθεσε το Συμβούλιο για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος, και να σταθεροποιηθεί ο δείκτης ελλείμματος το 2012. Σε διαρθρωτικούς όρους, η δημοσιονομική θέση θα βελτιωθεί κατά 0,75 π.μ. του ΑΕΠ το 2011, αλλά θα επιδεινωθεί εκ νέου κατά 0,5 π.μ. το 2012, απομακρυνόμενο περισσότερο από το μακροπρόθεσμο στόχο της Μάλτας (ΜΔΣ) για τη δημοσιονομική θέση. Ο ΜΔΣ της Μάλτας είναι να υπάρξει ισοσκελισμένη θέση σε διαρθρωτικούς όρους, η οποία δεδομένων των πλέον πρόσφατων προβλέψεων και επιπέδων χρέους αντανακλά τους στόχους του Συμφώνου. Το πρόγραμμα δεν προβλέπει επίτευξη του ΜΔΣ εντός της προγραμματικής περιόδου. Ο περιορισμός του ονομαστικού ελλείμματος το 2011 σχεδιάζεται να επιτευχθεί με μείωση του δείκτη δαπανών που θα υπεραντιστάθμιζε τη μείωση του δείκτη εσόδων, ενώ η τάση σταθεροποίησης το 2012 είναι αποτέλεσμα περαιτέρω μείωσης και των δύο δεικτών. Οι εξελίξεις αυτές δεν στηρίζονται επαρκώς από συγκεκριμένα μέτρα, αν και η άρση των προσωρινών μέτρων τόνωσης της οικονομίας μετά το 2010 και η συνέχιση της πολιτικής περιορισμού των προσλήψεων στο δημόσιο εκτιμάται ότι θα συμβάλουν στη συγκράτηση των δαπανών. Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των δαπανών θα περιοριστεί στο 1,8 % το 2011 και το 2,7 % το 2012, από 9,3 % το 2010.

Ως ποσοστό του ΑΕΠ, όλες οι δαπάνες για αποζημίωση εργαζομένων, ενδιάμεση κατανάλωση, δημόσιες επενδύσεις και «λοιπές» δαπάνες συμβάλλουν στη συνολική περικοπή δαπανών από το 2010 έως το 2012, ενώ οι κοινωνικές μεταβιβάσεις θα παραμείνουν σταθερές, αντανακλώντας τη σχετικά ισχυρή δυναμική ιδίως των συντάξεων. Από την πλευρά των εσόδων, μετά την αύξηση των φορολογικών εσόδων που προβλέπει το πρόγραμμα 2010, τα έσοδα από την έμμεση φορολογία προβλέπεται να μειωθούν ως ποσοστό του ΑΕΠ και το 2011 και το 2012, ενώ οι άμεσοι φόροι θα αυξηθούν περαιτέρω το 2011 και θα σταθεροποιηθούν το 2012.

| (8) | Τα δημοσιονομικά αποτελέσματα ενδέχεται να είναι χειρότερα από τα προβλεπόμενα στο πρόγραμμα καθ’ όλη τη διάρκεια της προγραμματικής περιόδου. Συγκεκριμένα, οι μακροοικονομικές παραδοχές στις οποίες βασίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις θεωρούνται ευνοϊκές, ιδίως για μετά το 2010. Η προσδοκώμενη συνεισφορά της αύξησης των φορολογικών εσόδων και της μεγαλύτερης φορολογικής συμμόρφωσης στην προβλεπόμενη αύξηση του δείκτη φορολογικών εσόδων το 2010 κρίνεται αισιόδοξη και αντιπροσωπεύει κίνδυνο για τις προβλέψεις φορολογικών εσόδων σε όλη την προγραμματική περίοδο. Ακόμη, δεν μπορούν να αποκλειστούν οι υπερβάσεις δαπανών, δεδομένων των πρόσφατων αποκλίσεων, της έκτασης της προβλεπόμενης συρρίκνωσης και της έλλειψης στοιχείων για συγκεκριμένα μέτρα που θα υποστηρίξουν τη σχεδιαζόμενη μείωση του δείκτη δαπανών κατά την προγραμματική περίοδο. Επισημαίνεται ότι, για το 2010, το πρόγραμμα αναφέρει ότι «θα υπάρξει στενή παρακολούθηση των εξελίξεων όσον αφορά τα στοιχεία εσόδων και εξόδων και θα ληφθούν πρόσθετα μέτρα, εάν παραστεί ανάγκη». |
| --- | --- |

(8)

Τα δημοσιονομικά αποτελέσματα ενδέχεται να είναι χειρότερα από τα προβλεπόμενα στο πρόγραμμα καθ’ όλη τη διάρκεια της προγραμματικής περιόδου. Συγκεκριμένα, οι μακροοικονομικές παραδοχές στις οποίες βασίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις θεωρούνται ευνοϊκές, ιδίως για μετά το 2010. Η προσδοκώμενη συνεισφορά της αύξησης των φορολογικών εσόδων και της μεγαλύτερης φορολογικής συμμόρφωσης στην προβλεπόμενη αύξηση του δείκτη φορολογικών εσόδων το 2010 κρίνεται αισιόδοξη και αντιπροσωπεύει κίνδυνο για τις προβλέψεις φορολογικών εσόδων σε όλη την προγραμματική περίοδο. Ακόμη, δεν μπορούν να αποκλειστούν οι υπερβάσεις δαπανών, δεδομένων των πρόσφατων αποκλίσεων, της έκτασης της προβλεπόμενης συρρίκνωσης και της έλλειψης στοιχείων για συγκεκριμένα μέτρα που θα υποστηρίξουν τη σχεδιαζόμενη μείωση του δείκτη δαπανών κατά την προγραμματική περίοδο. Επισημαίνεται ότι, για το 2010, το πρόγραμμα αναφέρει ότι «θα υπάρξει στενή παρακολούθηση των εξελίξεων όσον αφορά τα στοιχεία εσόδων και εξόδων και θα ληφθούν πρόσθετα μέτρα, εάν παραστεί ανάγκη».

| (9) | Ο δείκτης χρέους προβλέπεται ότι θα παραμείνει άνω της τιμής αναφοράς της Συνθήκης καθ’ όλη την προγραμματική περίοδο. Το πρόγραμμα εκτιμά ότι το ακαθάριστο δημόσιο χρέος θα ανέλθει στο 66,8 % του ΑΕΠ το 2009, ενώ το 2008 ήταν χαμηλότερο του 64 %. Η συρρίκνωση του πραγματικού ΑΕΠ, σε συνδυασμό με ένα μέτριο πρωτογενές έλλειμμα, συνέβαλαν στην αύξηση του δείκτη χρέους. Ο δείκτης χρέους προβλέπεται να αυξηθεί περισσότερο το 2010, κατά 2 π.μ. περίπου και στη συνέχεια θα μειωθεί στο 67 % περίπου του ΑΕΠ το 2012, σύμφωνα με τις παραδοχές για ευνοϊκούς ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης και σχεδιαζόμενη επάνοδο σε μικρό πρωτογενές πλεόνασμα κατά τα τελευταία έτη του προγράμματος. Ενόψει των κινδύνων για τους δημοσιονομικούς στόχους, η εξέλιξη του δείκτη χρέους μπορεί να είναι λιγότερο ευνοϊκή από την προβλεπόμενη στο πρόγραμμα. |
| --- | --- |

(9)

Ο δείκτης χρέους προβλέπεται ότι θα παραμείνει άνω της τιμής αναφοράς της Συνθήκης καθ’ όλη την προγραμματική περίοδο. Το πρόγραμμα εκτιμά ότι το ακαθάριστο δημόσιο χρέος θα ανέλθει στο 66,8 % του ΑΕΠ το 2009, ενώ το 2008 ήταν χαμηλότερο του 64 %. Η συρρίκνωση του πραγματικού ΑΕΠ, σε συνδυασμό με ένα μέτριο πρωτογενές έλλειμμα, συνέβαλαν στην αύξηση του δείκτη χρέους. Ο δείκτης χρέους προβλέπεται να αυξηθεί περισσότερο το 2010, κατά 2 π.μ. περίπου και στη συνέχεια θα μειωθεί στο 67 % περίπου του ΑΕΠ το 2012, σύμφωνα με τις παραδοχές για ευνοϊκούς ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης και σχεδιαζόμενη επάνοδο σε μικρό πρωτογενές πλεόνασμα κατά τα τελευταία έτη του προγράμματος. Ενόψει των κινδύνων για τους δημοσιονομικούς στόχους, η εξέλιξη του δείκτη χρέους μπορεί να είναι λιγότερο ευνοϊκή από την προβλεπόμενη στο πρόγραμμα.

| (10) | Από τις μεσοπρόθεσμες προβλέψεις ως προς το χρέος που λαμβάνουν ως βάση την υπόθεση ότι οι ρυθμοί αύξησης του ΑΕΠ θα επιστρέψουν μόνον βαθμιαία στις τιμές που προβλέπονταν πριν από την κρίση, ότι οι δείκτες φορολογικών εσόδων θα επανέλθουν σε προ της κρίσης επίπεδα και θα περιλαμβάνουν την προβλεπόμενη αύξηση των δαπανών που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση, συνάγεται ότι η δημοσιονομική στρατηγική του προγράμματος για την περίοδο μέχρι το 2012, εκ πρώτης όψεως, και χωρίς να υπάρξει αλλαγή πολιτικής, δεν επαρκεί για να σταθεροποιηθεί ο δείκτης του χρέους προς το ΑΕΠ μέχρι το 2020. |
| --- | --- |

(10)

Από τις μεσοπρόθεσμες προβλέψεις ως προς το χρέος που λαμβάνουν ως βάση την υπόθεση ότι οι ρυθμοί αύξησης του ΑΕΠ θα επιστρέψουν μόνον βαθμιαία στις τιμές που προβλέπονταν πριν από την κρίση, ότι οι δείκτες φορολογικών εσόδων θα επανέλθουν σε προ της κρίσης επίπεδα και θα περιλαμβάνουν την προβλεπόμενη αύξηση των δαπανών που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση, συνάγεται ότι η δημοσιονομική στρατηγική του προγράμματος για την περίοδο μέχρι το 2012, εκ πρώτης όψεως, και χωρίς να υπάρξει αλλαγή πολιτικής, δεν επαρκεί για να σταθεροποιηθεί ο δείκτης του χρέους προς το ΑΕΠ μέχρι το 2020.

| (11) | Ο μακροπρόθεσμος δημοσιονομικός αντίκτυπος της δημογραφικής γήρανσης στη Μάλτα είναι σημαντικά ανώτερος από το μέσο όρο της ΕΕ. Η δημοσιονομική θέση το 2009, σύμφωνα με την εκτίμηση του προγράμματος, επιτείνει τις δημοσιονομικές επιπτώσεις της δημογραφικής γήρανσης στο κενό διατηρησιμότητας. Η επίτευξη υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων μεσοπρόθεσμα και η εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που θα περιορίσουν την προβλεπόμενη αύξηση των δαπανών που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση θα συμβάλουν στη μείωση των κινδύνων ως προς τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, οι οποίοι θεωρήθηκαν μεγάλοι στην έκθεση της Επιτροπής του 2009 για τη διατηρησιμότητα (3). |
| --- | --- |

(11)

Ο μακροπρόθεσμος δημοσιονομικός αντίκτυπος της δημογραφικής γήρανσης στη Μάλτα είναι σημαντικά ανώτερος από το μέσο όρο της ΕΕ. Η δημοσιονομική θέση το 2009, σύμφωνα με την εκτίμηση του προγράμματος, επιτείνει τις δημοσιονομικές επιπτώσεις της δημογραφικής γήρανσης στο κενό διατηρησιμότητας. Η επίτευξη υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων μεσοπρόθεσμα και η εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που θα περιορίσουν την προβλεπόμενη αύξηση των δαπανών που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση θα συμβάλουν στη μείωση των κινδύνων ως προς τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, οι οποίοι θεωρήθηκαν μεγάλοι στην έκθεση της Επιτροπής του 2009 για τη διατηρησιμότητα (3).

| (12) | Οι υπερβάσεις δαπανών που παρατηρούνται από το 2008, ιδίως στον τομέα της αποζημίωσης εργαζομένων και τον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, συνδέονται με ορισμένες αδυναμίες του δημοσιονομικού πλαισίου της Μάλτας. Αυτές περιλαμβάνουν την απουσία δεσμευτικών ανώτατων ορίων δαπανών, ελλείψεις στην πειθαρχία εκτέλεσης του προϋπολογισμού, την απουσία συμμετοχής ανεξάρτητου οργανισμού στη διαδικασία του προϋπολογισμού, και την περιορισμένη ενσωμάτωση της μεσοπρόθεσμης στρατηγικής στη διαδικασία του προϋπολογισμού. Το πρόγραμμα αναγνωρίζει τη σημασία της ισχυρής δημοσιονομικής διακυβέρνησης για να εξασφαλιστεί η επίτευξη υγιών και διατηρήσιμων δημόσιων οικονομικών και αναφέρει ότι η κυβέρνηση αναζητά τρόπους για τη βελτίωση του δημοσιονομικού θεσμικού πλαισίου. Οι μέχρι τώρα βελτιώσεις είναι σχετικά περιορισμένες. Αφορούν τη διαχείριση της παροχής δημόσιων υπηρεσιών και τις μεθόδους διαχείρισης της δημόσιας διοίκησης. Προγραμματίζεται επίσης η θέσπιση νέου λογιστικού συστήματος για την κυβέρνηση. |
| --- | --- |

(12)

Οι υπερβάσεις δαπανών που παρατηρούνται από το 2008, ιδίως στον τομέα της αποζημίωσης εργαζομένων και τον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, συνδέονται με ορισμένες αδυναμίες του δημοσιονομικού πλαισίου της Μάλτας. Αυτές περιλαμβάνουν την απουσία δεσμευτικών ανώτατων ορίων δαπανών, ελλείψεις στην πειθαρχία εκτέλεσης του προϋπολογισμού, την απουσία συμμετοχής ανεξάρτητου οργανισμού στη διαδικασία του προϋπολογισμού, και την περιορισμένη ενσωμάτωση της μεσοπρόθεσμης στρατηγικής στη διαδικασία του προϋπολογισμού. Το πρόγραμμα αναγνωρίζει τη σημασία της ισχυρής δημοσιονομικής διακυβέρνησης για να εξασφαλιστεί η επίτευξη υγιών και διατηρήσιμων δημόσιων οικονομικών και αναφέρει ότι η κυβέρνηση αναζητά τρόπους για τη βελτίωση του δημοσιονομικού θεσμικού πλαισίου. Οι μέχρι τώρα βελτιώσεις είναι σχετικά περιορισμένες. Αφορούν τη διαχείριση της παροχής δημόσιων υπηρεσιών και τις μεθόδους διαχείρισης της δημόσιας διοίκησης. Προγραμματίζεται επίσης η θέσπιση νέου λογιστικού συστήματος για την κυβέρνηση.

| (13) | Κρίνεται ότι υπάρχουν περιθώρια να βελτίωσης της αποτελεσματικότητας των δημόσιων δαπανών στη Μάλτα, ιδίως στους τομείς της παιδείας, της υγείας, των δημόσιων υποδομών και των γενικών υπηρεσιών. Η αύξηση της αποτελεσματικότητας των δαπανών είναι εξαιρετικά σημαντική για την προσπάθεια συγκράτησης του ρυθμού αύξησης των δαπανών χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο το επίπεδο των παρεχόμενων υπηρεσιών. Η επιτυχία της προσπάθειας να συγκρατηθεί η αύξηση των δαπανών, ενώ θα αυξηθεί η αποτελεσματικότητά τους, θα επιτρέψει ανακατανομή των πόρων προς όφελος των κατηγοριών δαπανών που ενισχύουν την ανάπτυξη και την αύξηση της ικανότητας του μέσου δημοσιονομικής πολιτικής να ανταποκριθεί στις μεταβαλλόμενες μακροοικονομικές περιστάσεις. Οι προβλεπόμενες στο πρόγραμμα περικοπές δαπανών, ιδίως στον τομέα της αποζημίωσης εργαζομένων και της ενδιάμεσης κατανάλωσης, αποσκοπούν γενικά στον εξορθολογισμό των δαπανών χωρίς να επηρεαστούν το επίπεδο και η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, αλλά για να επιτευχθεί αυτό θα απαιτηθεί προσπάθεια. Με βάση την πρόσφατη εμπειρία, όπου οι εταιρείες που αντιμετώπιζαν προβλήματα ρευστότητας μπορούσαν να καθυστερήσουν την καταβολή οφειλόμενων φόρων, πρέπει να βελτιωθεί η φορολογική συνέπεια και η επιβολή της φορολογικής νομοθεσίας. Το πρόγραμμα επιβεβαιώνει τη δέσμευση της κυβέρνησης να εντείνει τις προσπάθειές της για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και των καταχρήσεων στις απαιτήσεις κοινωνικών μεταβιβάσεων. |
| --- | --- |

(13)

Κρίνεται ότι υπάρχουν περιθώρια να βελτίωσης της αποτελεσματικότητας των δημόσιων δαπανών στη Μάλτα, ιδίως στους τομείς της παιδείας, της υγείας, των δημόσιων υποδομών και των γενικών υπηρεσιών. Η αύξηση της αποτελεσματικότητας των δαπανών είναι εξαιρετικά σημαντική για την προσπάθεια συγκράτησης του ρυθμού αύξησης των δαπανών χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο το επίπεδο των παρεχόμενων υπηρεσιών. Η επιτυχία της προσπάθειας να συγκρατηθεί η αύξηση των δαπανών, ενώ θα αυξηθεί η αποτελεσματικότητά τους, θα επιτρέψει ανακατανομή των πόρων προς όφελος των κατηγοριών δαπανών που ενισχύουν την ανάπτυξη και την αύξηση της ικανότητας του μέσου δημοσιονομικής πολιτικής να ανταποκριθεί στις μεταβαλλόμενες μακροοικονομικές περιστάσεις. Οι προβλεπόμενες στο πρόγραμμα περικοπές δαπανών, ιδίως στον τομέα της αποζημίωσης εργαζομένων και της ενδιάμεσης κατανάλωσης, αποσκοπούν γενικά στον εξορθολογισμό των δαπανών χωρίς να επηρεαστούν το επίπεδο και η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, αλλά για να επιτευχθεί αυτό θα απαιτηθεί προσπάθεια. Με βάση την πρόσφατη εμπειρία, όπου οι εταιρείες που αντιμετώπιζαν προβλήματα ρευστότητας μπορούσαν να καθυστερήσουν την καταβολή οφειλόμενων φόρων, πρέπει να βελτιωθεί η φορολογική συνέπεια και η επιβολή της φορολογικής νομοθεσίας. Το πρόγραμμα επιβεβαιώνει τη δέσμευση της κυβέρνησης να εντείνει τις προσπάθειές της για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και των καταχρήσεων στις απαιτήσεις κοινωνικών μεταβιβάσεων.

| (14) | Συνολικά, το 2010, η δημοσιονομική στρατηγική του προγράμματος είναι εν πολλοίς συνεπής με τις συστάσεις του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7. Ωστόσο, το 2011, λαμβανομένων υπόψη των κινδύνων ως προς τους στόχους του ελλείμματος, η δημοσιονομική στρατηγική ενδέχεται να μην είναι σύμφωνη με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Συγκεκριμένα, ενώ η σχεδιαζόμενη βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου ανέρχεται σε 0,75 π.μ. του ΑΕΠ, τα σχέδια εξυγίανσης για το 2011 πρέπει να υποστηριχθούν με συγκεκριμένα μέτρα ενώ οι αρχές πρέπει να είναι σε ετοιμότητα για τη λήψη συμπληρωματικών μέτρων εξυγίανσης σε περίπτωση επαλήθευσης των κινδύνων από λιγότερο ευνοϊκές εξελίξεις ως προς την αύξηση του ΑΕΠ και των εσόδων και από τις πιθανές υπερβάσεις των εξόδων. Εάν υπάρξει επαρκής αντιμετώπιση αυτών των κινδύνων και εφαρμοστούν πλήρως τα σχέδια εξυγίανσης, η δημοσιονομική στρατηγική φαίνεται ότι είναι επαρκής για να επανέλθει ο δείκτης δημόσιου χρέους σε πτωτική τροχιά το 2011-2012, σε μεγάλο βαθμό σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου.
  Για το τελευταίο έτος της περιόδου, το 2012, το πρόγραμμα προβλέπει μεγαλύτερη απομάκρυνση από τον ΜΔΣ παρά τη σταδιακή πρόοδο προς την επίτευξή του, στοιχείο που δεν είναι σύμφωνο με τις απαιτήσεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Ένας περισσότερο φιλόδοξος ρυθμός εξυγίανσης από αυτόν που προβλέπει το πρόγραμμα θα ήταν επίσης επιβεβλημένος, λόγω των υψηλών κινδύνων για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιών οικονομικών, ενώ τα μέτρα για την ενίσχυση της παρακολούθησης των δημόσιων οικονομικών κατά τη διάρκεια του έτους καθώς και το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο θα μπορούσαν να συμβάλουν στη συγκράτηση των ανωτέρω κινδύνων σε σχέση με τους στόχους για το έλλειμμα. |
| --- | --- |

(14)

Συνολικά, το 2010, η δημοσιονομική στρατηγική του προγράμματος είναι εν πολλοίς συνεπής με τις συστάσεις του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7. Ωστόσο, το 2011, λαμβανομένων υπόψη των κινδύνων ως προς τους στόχους του ελλείμματος, η δημοσιονομική στρατηγική ενδέχεται να μην είναι σύμφωνη με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Συγκεκριμένα, ενώ η σχεδιαζόμενη βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου ανέρχεται σε 0,75 π.μ. του ΑΕΠ, τα σχέδια εξυγίανσης για το 2011 πρέπει να υποστηριχθούν με συγκεκριμένα μέτρα ενώ οι αρχές πρέπει να είναι σε ετοιμότητα για τη λήψη συμπληρωματικών μέτρων εξυγίανσης σε περίπτωση επαλήθευσης των κινδύνων από λιγότερο ευνοϊκές εξελίξεις ως προς την αύξηση του ΑΕΠ και των εσόδων και από τις πιθανές υπερβάσεις των εξόδων. Εάν υπάρξει επαρκής αντιμετώπιση αυτών των κινδύνων και εφαρμοστούν πλήρως τα σχέδια εξυγίανσης, η δημοσιονομική στρατηγική φαίνεται ότι είναι επαρκής για να επανέλθει ο δείκτης δημόσιου χρέους σε πτωτική τροχιά το 2011-2012, σε μεγάλο βαθμό σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου.

Για το τελευταίο έτος της περιόδου, το 2012, το πρόγραμμα προβλέπει μεγαλύτερη απομάκρυνση από τον ΜΔΣ παρά τη σταδιακή πρόοδο προς την επίτευξή του, στοιχείο που δεν είναι σύμφωνο με τις απαιτήσεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Ένας περισσότερο φιλόδοξος ρυθμός εξυγίανσης από αυτόν που προβλέπει το πρόγραμμα θα ήταν επίσης επιβεβλημένος, λόγω των υψηλών κινδύνων για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιών οικονομικών, ενώ τα μέτρα για την ενίσχυση της παρακολούθησης των δημόσιων οικονομικών κατά τη διάρκεια του έτους καθώς και το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο θα μπορούσαν να συμβάλουν στη συγκράτηση των ανωτέρω κινδύνων σε σχέση με τους στόχους για το έλλειμμα.

| (15) | Όσον αφορά τις απαιτήσεις περί πληροφοριακών στοιχείων που περιλαμβάνονται στον κώδικα δεοντολογίας για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, το πρόγραμμα παρουσιάζει ορισμένα κενά όσον αφορά όλα τα απαιτούμενα και τα περισσότερα προαιρετικά στοιχεία (4). Στις αναθεωρημένες συστάσεις που διατύπωσε στις 16 Φεβρουαρίου 2010 βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7, με στόχο τον τερματισμό της κατάστασης υπερβολικού ελλείμματος, το Συμβούλιο κάλεσε επίσης τη Μάλτα να υποβάλει αναφορά σχετικά με την πρόοδο εφαρμογής των συστάσεων του Συμβουλίου σε χωριστό κεφάλαιο των επικαιροποιημένων προγραμμάτων σταθερότητας. Η Μάλτα συμμορφώθηκε εν μέρει με τη σύσταση αυτή. Συγκεκριμένα, δεν έχουν προσδιοριστεί πλήρως τα γενικά μέτρα που θα υποστηρίξουν τη δημοσιονομική εξυγίανση του ΑΕΠ κατά μία ποσοστιαία μονάδα που είναι απαραίτητη για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2011. |
| --- | --- |

(15)

Όσον αφορά τις απαιτήσεις περί πληροφοριακών στοιχείων που περιλαμβάνονται στον κώδικα δεοντολογίας για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, το πρόγραμμα παρουσιάζει ορισμένα κενά όσον αφορά όλα τα απαιτούμενα και τα περισσότερα προαιρετικά στοιχεία (4). Στις αναθεωρημένες συστάσεις που διατύπωσε στις 16 Φεβρουαρίου 2010 βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7, με στόχο τον τερματισμό της κατάστασης υπερβολικού ελλείμματος, το Συμβούλιο κάλεσε επίσης τη Μάλτα να υποβάλει αναφορά σχετικά με την πρόοδο εφαρμογής των συστάσεων του Συμβουλίου σε χωριστό κεφάλαιο των επικαιροποιημένων προγραμμάτων σταθερότητας. Η Μάλτα συμμορφώθηκε εν μέρει με τη σύσταση αυτή. Συγκεκριμένα, δεν έχουν προσδιοριστεί πλήρως τα γενικά μέτρα που θα υποστηρίξουν τη δημοσιονομική εξυγίανση του ΑΕΠ κατά μία ποσοστιαία μονάδα που είναι απαραίτητη για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2011.

Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι, σύμφωνα με το πρόγραμμα, ο δείκτης του ελλείμματος γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να σταθεροποιηθεί σε γενικές γραμμές το 2010 (στο 3,9 % του ΑΕΠ) και στη συνέχεια θα μειωθεί σε ποσοστό οριακά κάτω από την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ το 2011, προθεσμία για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος που έταξε το Συμβούλιο. Το 2012, τελευταίο έτος που καλύπτεται από το πρόγραμμα, ο δείκτης χρέους σχεδιάζεται και πάλι να σταθεροποιηθεί αντί να σημειώσει πρόοδο ως προς το μεσοπρόθεσμο στόχο της Μάλτας να επιτευχθεί ισοσκελισμένη δημοσιονομική θέση σε διαρθρωτικούς όρους. Το ακαθάριστο δημόσιο χρέος θα κορυφωθεί σε ποσοστό περίπου 69 % του ΑΕΠ το 2010 και στη συνέχεια θα μειωθεί οριακά. Οι δείκτες ελλείμματος και χρέους ενδέχεται να είναι υψηλότεροι από αυτούς που προγραμματίζονται καθ’ όλη τη διάρκεια της προγραμματικής περιόδου, κυρίως λόγω: (i) της υπόθεσης για μεγάλη αύξηση των φορολογικών εσόδων και, ιδίως μετά το 2010, των ευνοϊκών μακροοικονομικών παραδοχών και (ii) των πιθανών υπερβάσεων των δαπανών δεδομένων των πρόσφατων αποκλίσεων, της κλίμακας της προβλεπόμενης συρρίκνωσης και της έλλειψης στοιχείων για συγκεκριμένα μέτρα που θα υποστηρίξουν την επιδιωκόμενη μείωση του δείκτη χρέους κατά την προγραμματική περίοδο. Ενώ έχει επιβεβαιωθεί ο στόχος για το έλλειμμα για το 2010 που ορίστηκε στον προϋπολογισμό, όπως σύστησε το Συμβούλιο, θα είναι σημαντικό να αντιμετωπιστούν αυτοί οι κίνδυνοι με τον προσδιορισμό των συγκεκριμένων μέτρων που θα υποστηρίζουν τη στρατηγική και τη λήψη πρόσθετων μέτρων εξυγίανσης, εάν οι ρυθμοί οικονομικής ανάπτυξης ή αύξησης των εσόδων είναι χαμηλότεροι από αυτούς που προβλέπει το πρόγραμμα ή εάν επιβεβαιωθούν οι κίνδυνοι απόκλισης των δαπανών. Επιπλέον, η προβλεπόμενη στρατηγική για το 2012 πρέπει να ενισχυθεί σημαντικά, ώστε να είναι σύμφωνη με τις απαιτήσεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Πέρα από την επίτευξη μιας υγιούς δημοσιονομικής θέσης και τη βελτίωση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας μέσα από περαιτέρω μεταρρυθμίσεις για να περιοριστεί η προβλεπόμενη αύξηση δαπανών που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση, η Μάλτα αντιμετωπίζει την πρόκληση να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της για να βελτιώσει την ικανότητα προσαρμογής της οικονομίας σε μελλοντικούς εξωτερικούς κλυδωνισμούς. Για το σκοπό αυτό, θα είναι απαραίτητο να εφαρμοστούν τα μέτρα για την αύξηση της παραγωγικότητας και την προώθηση μιας αποτελεσματικής διαδικασίας καθορισμού των μισθών που να επιτρέπει τη στενή συσχέτιση της αύξησης των μισθών με την αύξηση της παραγωγικότητας.

Με βάση την ανωτέρω αξιολόγηση και λαμβανομένης υπόψη της σύστασης που διατυπώθηκε στις 16 Φεβρουαρίου 2010 βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7 της ΣΛΕΕ, η Μάλτα καλείται:

| i) | να επιτύχει το 2010 το στόχο για το έλλειμμα του 3,9 % του ΑΕΠ, εάν χρειαστεί λαμβάνοντας πρόσθετα μέτρα εξυγίανσης· να στηρίξει τη στρατηγική για να μειωθεί το έλλειμμα κάτω από το 3 % του ΑΕΠ το 2011 με συγκεκριμένα μέτρα και ταυτόχρονα να είναι σε ετοιμότητα να λάβει περαιτέρω μέτρα εξυγίανσης, εάν επαληθευθεί ο κίνδυνος οι μακροοικονομικές παραδοχές του προγράμματος να είναι περισσότερο ευνοϊκές από το σενάριο στο οποίο βασίστηκε η σύσταση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7· να ενισχύσει σημαντικά τη στρατηγική για το 2012 για να διασφαλιστεί η προσαρμογή προς τον ΜΔΣ σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης· να αξιοποιήσουν, όπως περιγράφεται στη σύσταση ΔΥΕ, κάθε ευκαιρία πέρα από τις δημοσιονομικές προσπάθειες, περιλαμβανομένης της βελτίωσης των οικονομικών συνθηκών, για να επιταχύνουν το ρυθμό μείωσης του δείκτη ακαθάριστου χρέους προς την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ· |
| --- | --- |

i)

να επιτύχει το 2010 το στόχο για το έλλειμμα του 3,9 % του ΑΕΠ, εάν χρειαστεί λαμβάνοντας πρόσθετα μέτρα εξυγίανσης· να στηρίξει τη στρατηγική για να μειωθεί το έλλειμμα κάτω από το 3 % του ΑΕΠ το 2011 με συγκεκριμένα μέτρα και ταυτόχρονα να είναι σε ετοιμότητα να λάβει περαιτέρω μέτρα εξυγίανσης, εάν επαληθευθεί ο κίνδυνος οι μακροοικονομικές παραδοχές του προγράμματος να είναι περισσότερο ευνοϊκές από το σενάριο στο οποίο βασίστηκε η σύσταση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7· να ενισχύσει σημαντικά τη στρατηγική για το 2012 για να διασφαλιστεί η προσαρμογή προς τον ΜΔΣ σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης· να αξιοποιήσουν, όπως περιγράφεται στη σύσταση ΔΥΕ, κάθε ευκαιρία πέρα από τις δημοσιονομικές προσπάθειες, περιλαμβανομένης της βελτίωσης των οικονομικών συνθηκών, για να επιταχύνουν το ρυθμό μείωσης του δείκτη ακαθάριστου χρέους προς την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ·

| ii) | ενόψει της προβλεπόμενης σημαντικής αύξησης των δαπανών που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση, να βελτιώσει τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών μέσω της εφαρμογής περισσότερων μεταρρυθμίσεων στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης· |
| --- | --- |

ii)

ενόψει της προβλεπόμενης σημαντικής αύξησης των δαπανών που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση, να βελτιώσει τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών μέσω της εφαρμογής περισσότερων μεταρρυθμίσεων στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης·

| iii) | να ενισχύσει τον υποχρεωτικό χαρακτήρα του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού πλαισίου και να βελτιώσει την παρακολούθηση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και να αυξήσει την αποτελεσματικότητα των δημόσιων δαπανών, ιδίως στον τομέα της υγείας. |
| --- | --- |

iii)

να ενισχύσει τον υποχρεωτικό χαρακτήρα του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού πλαισίου και να βελτιώσει την παρακολούθηση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και να αυξήσει την αποτελεσματικότητα των δημόσιων δαπανών, ιδίως στον τομέα της υγείας.

Η Μάλτα καλείται επίσης να δώσει περισσότερα στοιχεία για τα γενικά μέτρα που υποστηρίζουν τη διαδικασία δημοσιονομικής εξυγίανσης στο κεφάλαιο για τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος του προγράμματος σταθερότητας.

Σύγκριση βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων
   (5)

| | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Πραγματικό ΑΕΠ (% μεταβολή) | ΠΣ Φεβ. 2010 | 2,1 | –2,0 | 1,1 | 2,3 | 2,9 |
| COM Νοέμβ. 2009 | 2,1 | –2,2 | 0,7 | 1,6 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2008 | 2,8 | 2,2 | 2,5 | 2,8 | μ.δ.σ. |
| Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ (%) | ΠΣ Φεβ. 2010 | 4,7 | 1,8 | 1,7 | 2,0 | 2,0 |
| COM Νοέμβ. 2009 | 4,7 | 2,0 | 2,0 | 2,2 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2008 | 4,5 | 2,7 | 2,3 | 2,0 | μ.δ.σ. |
| Κενό παραγωγής (6) (% του δυνητικού ΑΕΠ) | ΠΣ Φεβ. 2010 | 1,3 | –1,8 | –1,7 | –0,6 | 1,3 |
| COM Νοέμβ. 2009 (7) | 2,0 | –1,0 | –0,9 | 0,1 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2008 | 0,1 | –0,3 | –0,5 | 0,5 | μ.δ.σ. |
| Καθαρός δανεισμός έναντι της αλλοδαπής (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Φεβ. 2010 | –4,9 | –1,1 | –3,6 | –2,2 | –1,4 |
| COM Νοέμβ. 2009 | –5,1 | –2,4 | –1,8 | –1,4 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2008 | –5,1 | –3,1 | –2,7 | 0,7 | μ.δ.σ. |
| Έσοδα γενικής κυβέρνησης (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Φεβ. 2010 | 40,2 | 41,4 | 43,8 | 43,3 | 42,5 |
| COM Νοέμβ. 2009 | 40,3 | 41,2 | 41,9 | 42,1 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2008 | 40,6 | 41,7 | 41,8 | 41,9 | μ.δ.σ. |
| Δαπάνες γενικής κυβέρνησης (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Φεβ. 2010 | 44,8 | 45,2 | 47,7 | 46,3 | 45,3 |
| COM Νοέμβ. 2009 | 45,0 | 45,7 | 46,3 | 46,4 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2008 | 43,9 | 43,2 | 42,1 | 40,7 | μ.δ.σ. |
| Ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Φεβ. 2010 | –4,7 | –3,8 | –3,9 | –2,9 | –2,8 |
| COM Νοέμβ. 2009 | –4,7 | –4,5 | –4,4 | –4,3 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2008 | –3,3 | –1,5 | –0,3 | 1,2 | μ.δ.σ. |
| Πρωτογενές ισοζύγιο (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Φεβ. 2010 | –1,4 | –0,5 | –0,6 | 0,3 | 0,4 |
| COM Νοέμβ. 2009 | –1,4 | –1,2 | –1,2 | –1,0 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2008 | 0,0 | 1,9 | 3,0 | 4,3 | μ.δ.σ. |
| Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο (6) | ΠΣ Φεβ. 2010 | –5,1 | –3,1 | –3,3 | –2,7 | –3,3 |
| COM Νοέμβ. 2009 | –5,4 | –4,2 | –4,1 | –4,4 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2008 | –3,4 | –1,4 | –0,1 | 1,0 | μ.δ.σ. |
| Διαρθρωτικό αποτέλεσμα (8) (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Φεβ. 2010 | –5,4 | –3,2 | –3,5 | –2,8 | –3,3 |
| COM Νοέμβ. 2009 | –5,0 | –4,3 | –4,1 | –4,4 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2008 | –3,7 | –1,7 | –0,2 | 0,9 | μ.δ.σ. |
| Ακαθάριστο δημόσιο χρέος (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Φεβ. 2010 | 63,6 | 66,8 | 68,6 | 68,0 | 67,3 |
| COM Νοέμβ. 2009 | 63,8 | 68,5 | 70,9 | 72,5 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Δεκ. 2008 | 62,8 | 61,9 | 59,8 | 56,3 | μ.δ.σ. |
| Πρόγραμμα σταθερότητας (ΠΣ)· φθινοπωρινές προβλέψεις 2009 των υπηρεσιών της Επιτροπής (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής. |

2008

2009

2010

2011

2012

Πραγματικό ΑΕΠ (% μεταβολή)

ΠΣ Φεβ. 2010

2,1

–2,0

1,1

2,3

2,9

COM Νοέμβ. 2009

2,1

–2,2

0,7

1,6

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2008

2,8

2,2

2,5

2,8

μ.δ.σ.

Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ (%)

ΠΣ Φεβ. 2010

4,7

1,8

1,7

2,0

2,0

COM Νοέμβ. 2009

4,7

2,0

2,0

2,2

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2008

4,5

2,7

2,3

2,0

μ.δ.σ.

Κενό παραγωγής (6) (% του δυνητικού ΑΕΠ)

ΠΣ Φεβ. 2010

1,3

–1,8

–1,7

–0,6

1,3

COM Νοέμβ. 2009 (7)

2,0

–1,0

–0,9

0,1

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2008

0,1

–0,3

–0,5

0,5

μ.δ.σ.

Καθαρός δανεισμός έναντι της αλλοδαπής (% του ΑΕΠ)

ΠΣ Φεβ. 2010

–4,9

–1,1

–3,6

–2,2

–1,4

COM Νοέμβ. 2009

–5,1

–2,4

–1,8

–1,4

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2008

–5,1

–3,1

–2,7

0,7

μ.δ.σ.

Έσοδα γενικής κυβέρνησης (% του ΑΕΠ)

ΠΣ Φεβ. 2010

40,2

41,4

43,8

43,3

42,5

COM Νοέμβ. 2009

40,3

41,2

41,9

42,1

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2008

40,6

41,7

41,8

41,9

μ.δ.σ.

Δαπάνες γενικής κυβέρνησης (% του ΑΕΠ)

ΠΣ Φεβ. 2010

44,8

45,2

47,7

46,3

45,3

COM Νοέμβ. 2009

45,0

45,7

46,3

46,4

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2008

43,9

43,2

42,1

40,7

μ.δ.σ.

Ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης (% του ΑΕΠ)

ΠΣ Φεβ. 2010

–4,7

–3,8

–3,9

–2,9

–2,8

COM Νοέμβ. 2009

–4,7

–4,5

–4,4

–4,3

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2008

–3,3

–1,5

–0,3

1,2

μ.δ.σ.

Πρωτογενές ισοζύγιο (% του ΑΕΠ)

ΠΣ Φεβ. 2010

–1,4

–0,5

–0,6

0,3

0,4

COM Νοέμβ. 2009

–1,4

–1,2

–1,2

–1,0

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2008

0,0

1,9

3,0

4,3

μ.δ.σ.

Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο (6)

ΠΣ Φεβ. 2010

–5,1

–3,1

–3,3

–2,7

–3,3

COM Νοέμβ. 2009

–5,4

–4,2

–4,1

–4,4

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2008

–3,4

–1,4

–0,1

1,0

μ.δ.σ.

Διαρθρωτικό αποτέλεσμα (8) (% του ΑΕΠ)

ΠΣ Φεβ. 2010

–5,4

–3,2

–3,5

–2,8

–3,3

COM Νοέμβ. 2009

–5,0

–4,3

–4,1

–4,4

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2008

–3,7

–1,7

–0,2

0,9

μ.δ.σ.

Ακαθάριστο δημόσιο χρέος (% του ΑΕΠ)

ΠΣ Φεβ. 2010

63,6

66,8

68,6

68,0

67,3

COM Νοέμβ. 2009

63,8

68,5

70,9

72,5

μ.δ.σ.

ΠΣ Δεκ. 2008

62,8

61,9

59,8

56,3

μ.δ.σ.

Πρόγραμμα σταθερότητας (ΠΣ)· φθινοπωρινές προβλέψεις 2009 των υπηρεσιών της Επιτροπής (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής.

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1. Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο: http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/index_en.htm

(2)  Η αξιολόγηση λαμβάνει ιδίως υπόψη τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2009, αλλά και άλλα στοιχεία που γνωστοποιήθηκαν στη συνέχεια.

(3)  Στα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 10ης Νοεμβρίου 2009 σχετικά με τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών «το Συμβούλιο καλεί τα κράτη μέλη να εστιάσουν την προσοχή τους σε στρατηγικές με γνώμονα την βιωσιμότητα στα προσεχή προγράμματά τους σταθερότητας και σύγκλισης» και περαιτέρω «καλεί την Επιτροπή, από κοινού με την Επιτροπή Οικονομικής Πολιτικής και την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή, να αναπτύξουν περαιτέρω μεθοδολογίες για την εκτίμηση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών εγκαίρως για την επόμενη έκθεση για τη βιωσιμότητα», που προβλέπεται για το 2012.

(4)  Ειδικότερα, δεν παρέχονται τα στοιχεία όσον αφορά την προσαρμογή αποθεμάτων-ροών.

(5)  Οι φθινοπωρινές προβλέψεις του 2009 των υπηρεσιών της Επιτροπής καταρτίστηκαν βάσει των προκαταρκτικών παρατηρήσεων για τον προϋπολογισμό.

(6)  Κενά παραγωγής και κυκλικά προσαρμοσμένα ισοζύγια σύμφωνα με τα προγράμματα, όπως υπολογίστηκαν εκ νέου από τις υπηρεσίες της Επιτροπής βάσει των πληροφοριών που περιλαμβάνονται στα προγράμματα.

(7)  Βάσει εκτιμώμενης δυνητικής ανάπτυξης 1,3 %, 0,8 %, 0,6 %, και 0,6 % αντιστοίχως για την περίοδο 2008-2011.

(8)  Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο πλην εκτάκτων και λοιπών προσωρινών μέτρων. Τα έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα είναι 0,3 % του ΑΕΠ το 2008, 0,1 % το 2009, 0,2 % το 2010, 0,1 % και το 2011 και το 2012, όλα μειωτικά του ελλείμματος σύμφωνα με το πλέον πρόσφατο πρόγραμμα, και 0,4 % του ΑΕΠ το 2008 αυξητικό του ελλείμματος και 0,2 % το 2009 μειωτικά του ελλείμματος με βάση τις φθινοπωρινές προβλέψεις του 2009 των υπηρεσιών της Επιτροπής.

Πηγή:

Πρόγραμμα σταθερότητας (ΠΣ)· φθινοπωρινές προβλέψεις 2009 των υπηρεσιών της Επιτροπής (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής.

---

| 3.6.2010 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 144/6 |
| --- | --- | --- | --- |

3.6.2010

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 144/6

---

ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ

σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Πορτογαλίας, για την περίοδο 2009-2013

2010/C 144/02

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 3,

τη σύσταση της Επιτροπής,

Έπειτα από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΓΝΩΜΗ:

| (1) | Στις 26 Απριλίου 2010, το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Πορτογαλίας που καλύπτει την περίοδο 2009 έως 2013 (2). |
| --- | --- |

(1)

Στις 26 Απριλίου 2010, το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Πορτογαλίας που καλύπτει την περίοδο 2009 έως 2013 (2).

| (2) | Η παγκόσμια κρίση βρήκε την οικονομία της Πορτογαλίας σε μια κατάσταση υποτονικής οικονομικής μεγέθυνσης σχεδόν για μία δεκαετία, η οποία αντανακλά τις διαρθρωτικές αδυναμίες, και ιδίως τη χαμηλή παραγωγικότητα και τη δυνητική αύξηση του ΑΕΠ. Μετά από στασιμότητα το 2008, το πραγματικό ΑΕΠ μειώθηκε το 2009 κατά 2,7 % εξαιτίας της μείωσης της εγχώριας ζήτησης, ιδίως των επενδύσεων και, σε μικρότερο βαθμό, της κατανάλωσης των νοικοκυριών, ενώ οι καθαρές συναλλαγές είχαν σε μεγάλο βαθμό ουδέτερη επίπτωση στην ανάπτυξη. Το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε στο 10 % στα τέλη του 2009. Το δημόσιο έλλειμμα ανήλθε στο 9,4 % του ΑΕΠ το 2009 έναντι 2,8 % του ΑΕΠ το 2008 λόγω της απότομης πτώσης της δραστηριότητας και της εφαρμογής ορισμένων μέτρων δημοσιονομικής ώθησης, αλλά αντανακλά επίσης και τις προγενέστερες αδυναμίες, όπως αποκαλύπτουν τα υψηλά, αν και μειούμενα, διαρθρωτικά ελλείμματα τα χρόνια πριν από την κρίση. Με βάση προβλεπόμενο δημόσιο έλλειμμα άνω του 3 % του ΑΕΠ το 2009 και με αυξανόμενο χρέος που υπερβαίνει το 60 % του ΑΕΠ, το Συμβούλιο αποφάνθηκε του Δεκέμβριο του 2009 ότι η Πορτογαλία εμφάνιζε υπερβολικό έλλειμμα και όρισε ως προθεσμία το 2013 για τη διόρθωσή του. Ταυτόχρονα, οι μεγάλες εξωτερικές ανισορροπίες παραμένουν παρά την κάμψη του ΑΕΠ, ενώ ο καθαρός εξωτερικός δανεισμός αντιπροσωπεύει το 9,5 % του ΑΕΠ και αρνητική καθαρή διεθνή επενδυτική θέση άνω του 110 % του ΑΕΠ στα τέλη του 2009. Οι εξωτερικές ανισορροπίες συνδέονται με την υποβάθμιση της ανταγωνιστικότητας και αντικατοπτρίζουν όχι μόνο το χαμηλό ρυθμό αύξησης της παραγωγικότητας αλλά και την ανεπαρκή προσαρμογή του κόστους εργασίας σε συνθήκες, κατά κύριο λόγο, αυξανόμενου ανταγωνισμού στις παγκόσμιες αγορές, ιδίως στους τομείς εντάσεως εργασίας στους οποίους η Πορτογαλία παρουσίαζε συγκριτικό πλεονέκτημα και, κατά δεύτερο λόγο, μάλλον ευμενών όρων χρηματοδότησης επί σειρά ετών. Εντούτοις, η χρηματοπιστωτική αναταραχή κατά τη διάρκεια της κρίσης ήταν περιορισμένη. Για να υπάρξει διατηρήσιμη βελτίωση των οικονομικών αποτελεσμάτων θα απαιτηθούν σημαντικές προσαρμογές. Στο δημοσιονομικό τομέα, η εξυγίανση έχει ζωτική σημασία για τη συγκράτηση του αυξανόμενου δημόσιου χρέους που υπονομεύει τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα. Ταυτόχρονα, πρωταρχικός στόχος είναι να βελτιωθεί η δυνητική αύξηση του ΑΕΠ, ιδίως μέσω της αύξησης της παραγωγικότητας και της δημιουργίας μόνιμων θέσεων απασχόλησης. Η συνέχιση των προσπαθειών προς αυτή την κατεύθυνση θα συνέβαλε επίσης στον περιορισμό της μεγάλης εξωτερικής ανισορροπίας, η οποία θα εξακολουθήσει να αποτελεί σοβαρή τροχοπέδη για το εθνικό εισόδημα κατά τα επόμενα έτη, δεδομένης της εξυπηρέτησης του υψηλού εξωτερικού χρέους. Για να περιοριστεί η εξωτερική ανισορροπία θα απαιτηθεί αναδιάταξη των πηγών της αύξησης του ΑΕΠ προς τον τομέα των εξωτερικών συναλλαγών με ανάκτηση της ανταγωνιστικότητας μέσω προσπαθειών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και επιβράδυνσης του ρυθμού αύξησης του κόστους εργασίας σε σχέση με τους εμπορικούς εταίρους. |
| --- | --- |

(2)

Η παγκόσμια κρίση βρήκε την οικονομία της Πορτογαλίας σε μια κατάσταση υποτονικής οικονομικής μεγέθυνσης σχεδόν για μία δεκαετία, η οποία αντανακλά τις διαρθρωτικές αδυναμίες, και ιδίως τη χαμηλή παραγωγικότητα και τη δυνητική αύξηση του ΑΕΠ. Μετά από στασιμότητα το 2008, το πραγματικό ΑΕΠ μειώθηκε το 2009 κατά 2,7 % εξαιτίας της μείωσης της εγχώριας ζήτησης, ιδίως των επενδύσεων και, σε μικρότερο βαθμό, της κατανάλωσης των νοικοκυριών, ενώ οι καθαρές συναλλαγές είχαν σε μεγάλο βαθμό ουδέτερη επίπτωση στην ανάπτυξη. Το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε στο 10 % στα τέλη του 2009. Το δημόσιο έλλειμμα ανήλθε στο 9,4 % του ΑΕΠ το 2009 έναντι 2,8 % του ΑΕΠ το 2008 λόγω της απότομης πτώσης της δραστηριότητας και της εφαρμογής ορισμένων μέτρων δημοσιονομικής ώθησης, αλλά αντανακλά επίσης και τις προγενέστερες αδυναμίες, όπως αποκαλύπτουν τα υψηλά, αν και μειούμενα, διαρθρωτικά ελλείμματα τα χρόνια πριν από την κρίση. Με βάση προβλεπόμενο δημόσιο έλλειμμα άνω του 3 % του ΑΕΠ το 2009 και με αυξανόμενο χρέος που υπερβαίνει το 60 % του ΑΕΠ, το Συμβούλιο αποφάνθηκε του Δεκέμβριο του 2009 ότι η Πορτογαλία εμφάνιζε υπερβολικό έλλειμμα και όρισε ως προθεσμία το 2013 για τη διόρθωσή του. Ταυτόχρονα, οι μεγάλες εξωτερικές ανισορροπίες παραμένουν παρά την κάμψη του ΑΕΠ, ενώ ο καθαρός εξωτερικός δανεισμός αντιπροσωπεύει το 9,5 % του ΑΕΠ και αρνητική καθαρή διεθνή επενδυτική θέση άνω του 110 % του ΑΕΠ στα τέλη του 2009. Οι εξωτερικές ανισορροπίες συνδέονται με την υποβάθμιση της ανταγωνιστικότητας και αντικατοπτρίζουν όχι μόνο το χαμηλό ρυθμό αύξησης της παραγωγικότητας αλλά και την ανεπαρκή προσαρμογή του κόστους εργασίας σε συνθήκες, κατά κύριο λόγο, αυξανόμενου ανταγωνισμού στις παγκόσμιες αγορές, ιδίως στους τομείς εντάσεως εργασίας στους οποίους η Πορτογαλία παρουσίαζε συγκριτικό πλεονέκτημα και, κατά δεύτερο λόγο, μάλλον ευμενών όρων χρηματοδότησης επί σειρά ετών. Εντούτοις, η χρηματοπιστωτική αναταραχή κατά τη διάρκεια της κρίσης ήταν περιορισμένη. Για να υπάρξει διατηρήσιμη βελτίωση των οικονομικών αποτελεσμάτων θα απαιτηθούν σημαντικές προσαρμογές. Στο δημοσιονομικό τομέα, η εξυγίανση έχει ζωτική σημασία για τη συγκράτηση του αυξανόμενου δημόσιου χρέους που υπονομεύει τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα. Ταυτόχρονα, πρωταρχικός στόχος είναι να βελτιωθεί η δυνητική αύξηση του ΑΕΠ, ιδίως μέσω της αύξησης της παραγωγικότητας και της δημιουργίας μόνιμων θέσεων απασχόλησης. Η συνέχιση των προσπαθειών προς αυτή την κατεύθυνση θα συνέβαλε επίσης στον περιορισμό της μεγάλης εξωτερικής ανισορροπίας, η οποία θα εξακολουθήσει να αποτελεί σοβαρή τροχοπέδη για το εθνικό εισόδημα κατά τα επόμενα έτη, δεδομένης της εξυπηρέτησης του υψηλού εξωτερικού χρέους. Για να περιοριστεί η εξωτερική ανισορροπία θα απαιτηθεί αναδιάταξη των πηγών της αύξησης του ΑΕΠ προς τον τομέα των εξωτερικών συναλλαγών με ανάκτηση της ανταγωνιστικότητας μέσω προσπαθειών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και επιβράδυνσης του ρυθμού αύξησης του κόστους εργασίας σε σχέση με τους εμπορικούς εταίρους.

| (3) | Μολονότι η παρατηρούμενη μείωση του πραγματικού ΑΕΠ στο πλαίσιο της κρίσης είναι σε μεγάλο βαθμό κυκλικού χαρακτήρα, έχει επηρεαστεί επίσης αρνητικά και το επίπεδο της δυνητικής παραγωγής. Επιπλέον, η κρίση μπορεί να επηρεάσει και τη δυνητική ανάπτυξη μεσοπρόθεσμα λόγω χαμηλότερων επενδύσεων, πιστοδοτικών περιορισμών και ανόδου της διαρθρωτικής ανεργίας. Πέραν αυτού, ο αντίκτυπος της οικονομικής κρίσης επιδεινώνει τις αρνητικές επιπτώσεις της δημογραφικής γήρανσης στη δυνητική παραγωγή και στα δημόσια οικονομικά. Στη βάση αυτή, είναι σημαντικό να επιταχυνθεί ο ρυθμός των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων με σκοπό τη άνοδο της δυνητικής ανάπτυξης. Συγκεκριμένα, είναι σημαντικό η Πορτογαλία να πραγματοποιήσει περαιτέρω μεταρρυθμίσεις στους τομείς της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, του ανταγωνισμού όσον αφορά τις υπηρεσίες και τις βιομηχανίες δικτύου, και να βρει λύσεις στα προβλήματα της αγοράς εργασίας ευρύτερα, συμπεριλαμβανομένης της κατάτμησης, μεριμνώντας επίσης για την ενίσχυση της ικανότητας προσαρμογής στο πλαίσιο της ΟΝΕ. |
| --- | --- |

(3)

Μολονότι η παρατηρούμενη μείωση του πραγματικού ΑΕΠ στο πλαίσιο της κρίσης είναι σε μεγάλο βαθμό κυκλικού χαρακτήρα, έχει επηρεαστεί επίσης αρνητικά και το επίπεδο της δυνητικής παραγωγής. Επιπλέον, η κρίση μπορεί να επηρεάσει και τη δυνητική ανάπτυξη μεσοπρόθεσμα λόγω χαμηλότερων επενδύσεων, πιστοδοτικών περιορισμών και ανόδου της διαρθρωτικής ανεργίας. Πέραν αυτού, ο αντίκτυπος της οικονομικής κρίσης επιδεινώνει τις αρνητικές επιπτώσεις της δημογραφικής γήρανσης στη δυνητική παραγωγή και στα δημόσια οικονομικά. Στη βάση αυτή, είναι σημαντικό να επιταχυνθεί ο ρυθμός των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων με σκοπό τη άνοδο της δυνητικής ανάπτυξης. Συγκεκριμένα, είναι σημαντικό η Πορτογαλία να πραγματοποιήσει περαιτέρω μεταρρυθμίσεις στους τομείς της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, του ανταγωνισμού όσον αφορά τις υπηρεσίες και τις βιομηχανίες δικτύου, και να βρει λύσεις στα προβλήματα της αγοράς εργασίας ευρύτερα, συμπεριλαμβανομένης της κατάτμησης, μεριμνώντας επίσης για την ενίσχυση της ικανότητας προσαρμογής στο πλαίσιο της ΟΝΕ.

| (4) | Σύμφωνα με τις μακροοικονομικές παραδοχές του προγράμματος, ο ρυθμός αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ θα βελτιωθεί σταδιακά από 0,7 % το 2010 σε 1,7 % έως το 2013. Η επιτάχυνση της οικονομικής δραστηριότητας θα στηρίζεται κυρίως στην ανάκαμψη της εγχώριας ζήτησης με κάποια συμβολή από πλευράς εξωτερικών συναλλαγών. Αξιολογούμενο με βάση τις διαθέσιμες σήμερα πληροφορίες (3), το σενάριο αυτό φαίνεται να στηρίζεται σε κάπως ευνοϊκές παραδοχές, ιδίως για τα τελευταία έτη της προγραμματικής περιόδου. Ωστόσο, οι ρυθμοί ανάπτυξης αναμένεται να είναι χαμηλοί και το κενό παραγωγής παραμένει αρνητικό σε όλη τη διάρκεια της προγραμματικής περιόδου. Συγκεκριμένα, μεσοπρόθεσμα, οι προοπτικές για τα εισοδήματα και, κατ’ επέκταση για την εγχώρια ζήτηση, ενδέχεται να είναι λιγότερο ευνοϊκές σε σχέση με τις προβλέψεις στο πρόγραμμα, επειδή είναι αναγκαίο να προσαρμοστούν οι λογαριασμοί τόσο των νοικοκυριών όσο και των επιχειρήσεων, εξαιτίας κυρίως των αυξανόμενων επιβαρύνσεων λόγω του χρέους. Τα προβλεπόμενα αποτελέσματα για τις εξαγωγές εξαρτώνται σε κρίσιμο βαθμό από τη διατηρήσιμη ανάκαμψη της ζήτησης εκ μέρους των σημαντικών εμπορικών εταίρων (κυρίως των οικονομιών της ζώνης του ευρώ) και τη βελτίωση της ανταγωνιστικής θέσης των πορτογάλων εξαγωγέων. Όσον αφορά τον πληθωρισμό, οι προβλέψεις του προγράμματος φαίνονται ρεαλιστικές για το 2010, αλλά ενδέχεται να αποδειχθούν αισιόδοξες για τα επόμενα έτη. Οι καθαρές δανειακές ανάγκες από την αλλοδαπή προβλέπεται ότι θα παρουσιάσουν ελαφρά μόνο μείωση, περίπου στο 8,5 % του ΑΕΠ κατά τα τελευταία έτη του προγράμματος, στοιχείο που υποδηλώνει περαιτέρω επιδείνωση της αρνητικής διεθνούς επενδυτικής θέσης, η οποία θα μπορούσε να προσεγγίσει περίπου το 130 % του ΑΕΠ στο τέλος της προγραμματικής περιόδου, ωθούμενη επίσης από ένα «αποτέλεσμα χιονοστιβάδας» λόγω του χαμηλού ρυθμού αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ. |
| --- | --- |

(4)

Σύμφωνα με τις μακροοικονομικές παραδοχές του προγράμματος, ο ρυθμός αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ θα βελτιωθεί σταδιακά από 0,7 % το 2010 σε 1,7 % έως το 2013. Η επιτάχυνση της οικονομικής δραστηριότητας θα στηρίζεται κυρίως στην ανάκαμψη της εγχώριας ζήτησης με κάποια συμβολή από πλευράς εξωτερικών συναλλαγών. Αξιολογούμενο με βάση τις διαθέσιμες σήμερα πληροφορίες (3), το σενάριο αυτό φαίνεται να στηρίζεται σε κάπως ευνοϊκές παραδοχές, ιδίως για τα τελευταία έτη της προγραμματικής περιόδου. Ωστόσο, οι ρυθμοί ανάπτυξης αναμένεται να είναι χαμηλοί και το κενό παραγωγής παραμένει αρνητικό σε όλη τη διάρκεια της προγραμματικής περιόδου. Συγκεκριμένα, μεσοπρόθεσμα, οι προοπτικές για τα εισοδήματα και, κατ’ επέκταση για την εγχώρια ζήτηση, ενδέχεται να είναι λιγότερο ευνοϊκές σε σχέση με τις προβλέψεις στο πρόγραμμα, επειδή είναι αναγκαίο να προσαρμοστούν οι λογαριασμοί τόσο των νοικοκυριών όσο και των επιχειρήσεων, εξαιτίας κυρίως των αυξανόμενων επιβαρύνσεων λόγω του χρέους. Τα προβλεπόμενα αποτελέσματα για τις εξαγωγές εξαρτώνται σε κρίσιμο βαθμό από τη διατηρήσιμη ανάκαμψη της ζήτησης εκ μέρους των σημαντικών εμπορικών εταίρων (κυρίως των οικονομιών της ζώνης του ευρώ) και τη βελτίωση της ανταγωνιστικής θέσης των πορτογάλων εξαγωγέων. Όσον αφορά τον πληθωρισμό, οι προβλέψεις του προγράμματος φαίνονται ρεαλιστικές για το 2010, αλλά ενδέχεται να αποδειχθούν αισιόδοξες για τα επόμενα έτη. Οι καθαρές δανειακές ανάγκες από την αλλοδαπή προβλέπεται ότι θα παρουσιάσουν ελαφρά μόνο μείωση, περίπου στο 8,5 % του ΑΕΠ κατά τα τελευταία έτη του προγράμματος, στοιχείο που υποδηλώνει περαιτέρω επιδείνωση της αρνητικής διεθνούς επενδυτικής θέσης, η οποία θα μπορούσε να προσεγγίσει περίπου το 130 % του ΑΕΠ στο τέλος της προγραμματικής περιόδου, ωθούμενη επίσης από ένα «αποτέλεσμα χιονοστιβάδας» λόγω του χαμηλού ρυθμού αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ.

| (5) | Το πρόγραμμα εκτιμά ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης το 2009 θα ανέλθει στο 9,3 % του ΑΕΠ (4). Η σημαντική επιδείνωση σε σχέση με το έλλειμμα του 2,8 % του ΑΕΠ το 2008 αντανακλά σε μεγάλο βαθμό τον αντίκτυπο της κρίσης στα δημόσια οικονομικά μέσω της ελεύθερης λειτουργίας των αυτόματων σταθεροποιητών, αλλά και των μέτρων ώθησης της τάξης του 0,75 % του ΑΕΠ τα οποία έλαβε η κυβέρνηση σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Ανάκαμψη της Οικονομίας (ΕΣΑΟ) και άλλων μέτρων διακριτικής ευχέρειας (5). Η επιδείνωση του δημοσιονομικού ελλείμματος οφείλεται κατά κύριο λόγο στην αύξηση των δημόσιων δαπανών, αλλά σε συνδυασμό και με τη μεγάλη μείωση των εσόδων είχε σαν αποτέλεσμα να επιδεινωθεί πολύ περισσότερο η δημοσιονομική κατάσταση (σχεδόν κατά 1,5 % του ΑΕΠ) σε σχέση με τις προβλέψεις όταν το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύστασή του βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) το Δεκέμβριο του 2009. Με βάση το πρόγραμμα, η δημοσιονομική πολιτική σχεδιάζεται να αποκτήσει περιοριστικό προσανατολισμό το 2010, ακολουθώντας τη στρατηγική εξόδου που εισηγήθηκε το Συμβούλιο και με σκοπό τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος έως το 2013 και την επάνοδο σε διατηρήσιμα δημόσια οικονομικά. |
| --- | --- |

(5)

Το πρόγραμμα εκτιμά ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης το 2009 θα ανέλθει στο 9,3 % του ΑΕΠ (4). Η σημαντική επιδείνωση σε σχέση με το έλλειμμα του 2,8 % του ΑΕΠ το 2008 αντανακλά σε μεγάλο βαθμό τον αντίκτυπο της κρίσης στα δημόσια οικονομικά μέσω της ελεύθερης λειτουργίας των αυτόματων σταθεροποιητών, αλλά και των μέτρων ώθησης της τάξης του 0,75 % του ΑΕΠ τα οποία έλαβε η κυβέρνηση σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Ανάκαμψη της Οικονομίας (ΕΣΑΟ) και άλλων μέτρων διακριτικής ευχέρειας (5). Η επιδείνωση του δημοσιονομικού ελλείμματος οφείλεται κατά κύριο λόγο στην αύξηση των δημόσιων δαπανών, αλλά σε συνδυασμό και με τη μεγάλη μείωση των εσόδων είχε σαν αποτέλεσμα να επιδεινωθεί πολύ περισσότερο η δημοσιονομική κατάσταση (σχεδόν κατά 1,5 % του ΑΕΠ) σε σχέση με τις προβλέψεις όταν το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύστασή του βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) το Δεκέμβριο του 2009. Με βάση το πρόγραμμα, η δημοσιονομική πολιτική σχεδιάζεται να αποκτήσει περιοριστικό προσανατολισμό το 2010, ακολουθώντας τη στρατηγική εξόδου που εισηγήθηκε το Συμβούλιο και με σκοπό τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος έως το 2013 και την επάνοδο σε διατηρήσιμα δημόσια οικονομικά.

| (6) | Σύμφωνα με το πρόγραμμα, ο στόχος είναι να διαμορφωθεί το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης το 2010 στο 8,3 % του ΑΕΠ, ποσοστό απόλυτα σύμφωνο με το νόμο για τον προϋπολογισμό του 2010 που εγκρίθηκε στις 12 Μαρτίου 2010 (βλ. υποσημείωση 2). Η επιδιωκόμενη μείωση του ελλείμματος κατά μία εκατοστιαία μονάδα του ΑΕΠ το 2010 σχεδιάζεται να προέλθει κατά τα 0,75 από αύξηση των εσόδων (κυρίως των μη φορολογικών εσόδων) και κατά το 0,25 από μείωση των δαπανών (κυρίως των κεφαλαιακών δαπανών). Πέρα από τη διακοπή της εφαρμογής των προσωρινών μέτρων δημοσιονομικής ώθησης που εγκρίθηκαν το 2009 και το ονομαστικό πάγωμα των μισθών του δημόσιου τομέα, ο νόμος του προϋπολογισμού δεν προβλέπει νέα σημαντικά μέτρα εξυγίανσης. Ο δημοσιονομικός προσανατολισμός το 2010, όπως μετράται βάσει της μεταβολής του διαρθρωτικού ισοζυγίου, δηλ. του κυκλικά προσαρμοσμένου ισοζυγίου μείον τα έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα, προβλέπεται να έχει περιοριστικό χαρακτήρα, με βελτίωση που μόλις θα υπερβαίνει τα 0,75 της μίας εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕΠ, ποσοστό κατώτερο από τη μέση ετήσια δημοσιονομική προσαρμογή του 1,25 % του ΑΕΠ που εισηγήθηκε το Συμβούλιο βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7, παρά το πολύ χειρότερο αποτέλεσμα του ελλείμματος το 2009. |
| --- | --- |

(6)

Σύμφωνα με το πρόγραμμα, ο στόχος είναι να διαμορφωθεί το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης το 2010 στο 8,3 % του ΑΕΠ, ποσοστό απόλυτα σύμφωνο με το νόμο για τον προϋπολογισμό του 2010 που εγκρίθηκε στις 12 Μαρτίου 2010 (βλ. υποσημείωση 2). Η επιδιωκόμενη μείωση του ελλείμματος κατά μία εκατοστιαία μονάδα του ΑΕΠ το 2010 σχεδιάζεται να προέλθει κατά τα 0,75 από αύξηση των εσόδων (κυρίως των μη φορολογικών εσόδων) και κατά το 0,25 από μείωση των δαπανών (κυρίως των κεφαλαιακών δαπανών). Πέρα από τη διακοπή της εφαρμογής των προσωρινών μέτρων δημοσιονομικής ώθησης που εγκρίθηκαν το 2009 και το ονομαστικό πάγωμα των μισθών του δημόσιου τομέα, ο νόμος του προϋπολογισμού δεν προβλέπει νέα σημαντικά μέτρα εξυγίανσης. Ο δημοσιονομικός προσανατολισμός το 2010, όπως μετράται βάσει της μεταβολής του διαρθρωτικού ισοζυγίου, δηλ. του κυκλικά προσαρμοσμένου ισοζυγίου μείον τα έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα, προβλέπεται να έχει περιοριστικό χαρακτήρα, με βελτίωση που μόλις θα υπερβαίνει τα 0,75 της μίας εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕΠ, ποσοστό κατώτερο από τη μέση ετήσια δημοσιονομική προσαρμογή του 1,25 % του ΑΕΠ που εισηγήθηκε το Συμβούλιο βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7, παρά το πολύ χειρότερο αποτέλεσμα του ελλείμματος το 2009.

| (7) | Κύριος στόχος της μεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής στρατηγικής είναι η μείωση του ελλείμματος κάτω από την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ μέχρι το 2013, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου της 2ας Δεκεμβρίου 2009 βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7 της ΣΛΕΕ. Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα θέτει ως στόχο δημόσιο έλλειμμα 6,6 %, 4,6 % και 2,8 % του ΑΕΠ το 2011, 2012 και 2013 αντίστοιχα. Παρομοίως, ο στόχος για το πρωτογενές ισοζύγιο είναι να βελτιωθεί σταδιακά από εκτιμώμενο έλλειμμα 6,4 % του ΑΕΠ το 2009 σε έλλειμμα 0,6 % του ΑΕΠ το 2012 και σε πλεόνασμα 1,3 % του ΑΕΠ το 2013. Το διαρθρωτικό ισοζύγιο προγραμματίζεται να βελτιωθεί, κατά μέσο όρο, σχεδόν κατά 1,75 % του ΑΕΠ ετησίως από το 2011 έως το 2013. Η προγραμματιζόμενη μείωση του ελλείμματος βασίζεται σε μέτρα εξυγίανσης με συνολική επίπτωση της τάξης του 3,5 % του ΑΕΠ μέχρι το 2013. Τα μέτρα καλύπτουν διάφορους τομείς και οι σημαντικότερες εξοικονομήσεις αφορούν τις κοινωνικές μεταβιβάσεις (περίπου 1 % του ΑΕΠ), τις κεφαλαιακές δαπάνες (0,75 % του ΑΕΠ), τους μισθούς του δημοσίου (0,5 % του ΑΕΠ) και τη φορολόγηση των εισοδημάτων των φυσικών προσώπων (0,5 % του ΑΕΠ). Η συγκράτηση των δαπανών φαίνεται ότι θα στηριχθεί περαιτέρω σε μέτρα που τέθηκαν σε εφαρμογή τα τελευταία έτη, ιδίως σε σχέση με τους μισθούς του δημοσίου και τη μεταρρύθμιση του συστήματος των συντάξεων γήρατος. Αντίθετα, οι δαπάνες για τόκους εκτιμάται ότι θα αυξηθούν στο 4,1 % του ΑΕΠ το 2012 και το 2013, έναντι 2,9 % του ΑΕΠ το 2009, δεδομένης της προβλεπόμενης αύξησης του δείκτη του χρέους προς το ΑΕΠ κατά 25 εκατοστιαίες μονάδες από το 2008 μέχρι τα τέλη του 2012. Εάν ληφθεί επίσης υπόψη η σταδιακή επιτάχυνση του ρυθμού αύξησης του ΑΕΠ και η σταδιακή επάνοδος του δείκτη των φορολογικών εσόδων προς το ΑΕΠ στα επίπεδα πριν από την κρίση, η μείωση του ελλείμματος κατά τα έτη 2011-2013 εκτιμάται ότι θα οφείλεται κατά τα τρία πέμπτα στη μείωση του δείκτη δαπανών προς το ΑΕΠ, ενώ η αύξηση του δείκτη των εσόδων προς το ΑΕΠ θα αντιπροσωπεύει τα άλλα δύο πέμπτα. Το γεγονός ότι η βελτίωση αυτή στηρίζεται κυρίως στο σκέλος των δαπανών αποτελεί ένα θετικό στοιχείο. Σε ονομαστικούς όρους, τα έσοδα και οι δαπάνες θα αυξάνονται ετησίως περίπου κατά 4,5 % και 1 % αντίστοιχα στην προγραμματική περίοδο (οι πρωτογενείς δαπάνες θα παραμείνουν κατά μέσο όρο στάσιμες την περίοδο 2011-2013). Όπως ανακοίνωσαν οι αρχές, ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος (ΜΔΣ) για τη δημοσιονομική θέση της Πορτογαλίας είναι διαρθρωτικό έλλειμμα 0,5 % του ΑΕΠ. Με βάση τις πλέον πρόσφατες προβλέψεις και το επίπεδο χρέους, ο ΜΔΣ υπερκαλύπτει τους στόχους του Συμφώνου οι οποίοι, ωστόσο, δεν προβλέπεται να επιτευχθούν εντός της προγραμματικής περιόδου. |
| --- | --- |

(7)

Κύριος στόχος της μεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής στρατηγικής είναι η μείωση του ελλείμματος κάτω από την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ μέχρι το 2013, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου της 2ας Δεκεμβρίου 2009 βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7 της ΣΛΕΕ. Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα θέτει ως στόχο δημόσιο έλλειμμα 6,6 %, 4,6 % και 2,8 % του ΑΕΠ το 2011, 2012 και 2013 αντίστοιχα. Παρομοίως, ο στόχος για το πρωτογενές ισοζύγιο είναι να βελτιωθεί σταδιακά από εκτιμώμενο έλλειμμα 6,4 % του ΑΕΠ το 2009 σε έλλειμμα 0,6 % του ΑΕΠ το 2012 και σε πλεόνασμα 1,3 % του ΑΕΠ το 2013. Το διαρθρωτικό ισοζύγιο προγραμματίζεται να βελτιωθεί, κατά μέσο όρο, σχεδόν κατά 1,75 % του ΑΕΠ ετησίως από το 2011 έως το 2013. Η προγραμματιζόμενη μείωση του ελλείμματος βασίζεται σε μέτρα εξυγίανσης με συνολική επίπτωση της τάξης του 3,5 % του ΑΕΠ μέχρι το 2013. Τα μέτρα καλύπτουν διάφορους τομείς και οι σημαντικότερες εξοικονομήσεις αφορούν τις κοινωνικές μεταβιβάσεις (περίπου 1 % του ΑΕΠ), τις κεφαλαιακές δαπάνες (0,75 % του ΑΕΠ), τους μισθούς του δημοσίου (0,5 % του ΑΕΠ) και τη φορολόγηση των εισοδημάτων των φυσικών προσώπων (0,5 % του ΑΕΠ). Η συγκράτηση των δαπανών φαίνεται ότι θα στηριχθεί περαιτέρω σε μέτρα που τέθηκαν σε εφαρμογή τα τελευταία έτη, ιδίως σε σχέση με τους μισθούς του δημοσίου και τη μεταρρύθμιση του συστήματος των συντάξεων γήρατος. Αντίθετα, οι δαπάνες για τόκους εκτιμάται ότι θα αυξηθούν στο 4,1 % του ΑΕΠ το 2012 και το 2013, έναντι 2,9 % του ΑΕΠ το 2009, δεδομένης της προβλεπόμενης αύξησης του δείκτη του χρέους προς το ΑΕΠ κατά 25 εκατοστιαίες μονάδες από το 2008 μέχρι τα τέλη του 2012. Εάν ληφθεί επίσης υπόψη η σταδιακή επιτάχυνση του ρυθμού αύξησης του ΑΕΠ και η σταδιακή επάνοδος του δείκτη των φορολογικών εσόδων προς το ΑΕΠ στα επίπεδα πριν από την κρίση, η μείωση του ελλείμματος κατά τα έτη 2011-2013 εκτιμάται ότι θα οφείλεται κατά τα τρία πέμπτα στη μείωση του δείκτη δαπανών προς το ΑΕΠ, ενώ η αύξηση του δείκτη των εσόδων προς το ΑΕΠ θα αντιπροσωπεύει τα άλλα δύο πέμπτα. Το γεγονός ότι η βελτίωση αυτή στηρίζεται κυρίως στο σκέλος των δαπανών αποτελεί ένα θετικό στοιχείο. Σε ονομαστικούς όρους, τα έσοδα και οι δαπάνες θα αυξάνονται ετησίως περίπου κατά 4,5 % και 1 % αντίστοιχα στην προγραμματική περίοδο (οι πρωτογενείς δαπάνες θα παραμείνουν κατά μέσο όρο στάσιμες την περίοδο 2011-2013). Όπως ανακοίνωσαν οι αρχές, ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος (ΜΔΣ) για τη δημοσιονομική θέση της Πορτογαλίας είναι διαρθρωτικό έλλειμμα 0,5 % του ΑΕΠ. Με βάση τις πλέον πρόσφατες προβλέψεις και το επίπεδο χρέους, ο ΜΔΣ υπερκαλύπτει τους στόχους του Συμφώνου οι οποίοι, ωστόσο, δεν προβλέπεται να επιτευχθούν εντός της προγραμματικής περιόδου.

| (8) | Τα δημοσιονομικά αποτελέσματα μπορεί να είναι χειρότερα των προβλεπόμενων στο πρόγραμμα. Η επίπτωση ορισμένων μέτρων εξυγίανσης δαπανών και εσόδων που παρουσιάζονται στο πρόγραμμα, ιδίως μη φορολογικών εσόδων, κεφαλαιακών δαπανών και κοινωνικών μεταβιβάσεων, ενδέχεται να μην αποδώσουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα, ακόμη και το 2010. Από το 2011 και μετά, υπάρχουν επίσης οι κίνδυνοι που είναι συνυφασμένοι με οποιαδήποτε οπισθοβαρή στρατηγική εξυγίανσης, και συνδέονται με την αβεβαιότητα που απορρέει από το γεγονός ότι τα μέτρα εξυγίανσης που περιγράφονται στο πρόγραμμα πρέπει να εγκριθούν και να υλοποιηθούν. Πρόσθετοι κίνδυνοι συνδέονται με το γεγονός ότι ορισμένα από τα εξαγγελθέντα μέτρα, ιδίως όσον αφορά τις περικοπές κεφαλαιακών δαπανών, και με ένα κάπως ευνοϊκό μακροοικονομικό σενάριο, κυρίως τα για τελευταία έτη του προγράμματος. Επίσης, η προβλεπόμενη ταχεία ανάκαμψη των εσόδων μετά την απότομες μειώσεις που καταγράφηκαν το 2009 και η ευνοϊκή ελαστικότητα των φορολογικών εσόδων ως προς την εγχώρια ζήτηση καθιστούν πιθανό το σενάριο της χαμηλότερης αύξησης των εσόδων, θέτοντας άρα σε κίνδυνο τους δημοσιονομικούς στόχους. |
| --- | --- |

(8)

Τα δημοσιονομικά αποτελέσματα μπορεί να είναι χειρότερα των προβλεπόμενων στο πρόγραμμα. Η επίπτωση ορισμένων μέτρων εξυγίανσης δαπανών και εσόδων που παρουσιάζονται στο πρόγραμμα, ιδίως μη φορολογικών εσόδων, κεφαλαιακών δαπανών και κοινωνικών μεταβιβάσεων, ενδέχεται να μην αποδώσουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα, ακόμη και το 2010. Από το 2011 και μετά, υπάρχουν επίσης οι κίνδυνοι που είναι συνυφασμένοι με οποιαδήποτε οπισθοβαρή στρατηγική εξυγίανσης, και συνδέονται με την αβεβαιότητα που απορρέει από το γεγονός ότι τα μέτρα εξυγίανσης που περιγράφονται στο πρόγραμμα πρέπει να εγκριθούν και να υλοποιηθούν. Πρόσθετοι κίνδυνοι συνδέονται με το γεγονός ότι ορισμένα από τα εξαγγελθέντα μέτρα, ιδίως όσον αφορά τις περικοπές κεφαλαιακών δαπανών, και με ένα κάπως ευνοϊκό μακροοικονομικό σενάριο, κυρίως τα για τελευταία έτη του προγράμματος. Επίσης, η προβλεπόμενη ταχεία ανάκαμψη των εσόδων μετά την απότομες μειώσεις που καταγράφηκαν το 2009 και η ευνοϊκή ελαστικότητα των φορολογικών εσόδων ως προς την εγχώρια ζήτηση καθιστούν πιθανό το σενάριο της χαμηλότερης αύξησης των εσόδων, θέτοντας άρα σε κίνδυνο τους δημοσιονομικούς στόχους.

| (9) | Από τις μεσοπρόθεσμες προβλέψεις για το χρέος μέχρι το 2020 που λαμβάνουν υπόψη τις πλέον πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις και τις προβλέψεις της δυνητικής ανάπτυξης συνάγεται ότι η προβλεπόμενη στο πρόγραμμα δημοσιονομική εξέλιξη, εκ πρώτης όψεως, είναι αρκετή για να σταθεροποιήσει το δείκτη χρέους προς το ΑΕΠ μέχρι το 2020. |
| --- | --- |

(9)

Από τις μεσοπρόθεσμες προβλέψεις για το χρέος μέχρι το 2020 που λαμβάνουν υπόψη τις πλέον πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις και τις προβλέψεις της δυνητικής ανάπτυξης συνάγεται ότι η προβλεπόμενη στο πρόγραμμα δημοσιονομική εξέλιξη, εκ πρώτης όψεως, είναι αρκετή για να σταθεροποιήσει το δείκτη χρέους προς το ΑΕΠ μέχρι το 2020.

| (10) | Το ακαθάριστο δημόσιο χρέος υπολογίζεται στο 77,2 % του ΑΕΠ στα τέλη του 2009 (6) από 66,3 % το 2008, αντικατοπτρίζοντας τόσο τη μεγάλη αύξηση του ελλείμματος όσο και τη μείωση του ονομαστικού ΑΕΠ. Ο δείκτης του χρέους προβλέπεται να αυξηθεί περαιτέρω κατά 121⁄2 εκατοστιαίες μονάδες την προγραμματική περίοδο και να ανέλθει στο 90,7 % του ΑΕΠ το 2012, προτού μειωθεί ελαφρά στο 89,8 % του ΑΕΠ το 2013. Η πορεία αυτή αντανακλά τα υψηλά, αλλά με τάση μείωσης, δημόσια ελλείμματα σε συνδυασμό με την επιτάχυνση του ονομαστικού ΑΕΠ. Ωστόσο, το «αποτέλεσμα χιονοστιβάδας» εκτιμάται ότι θα είναι θετικό κατά την προγραμματική περίοδο, εφόσον το τεκμαιρόμενο μέσο επιτόκιο (4,5 % ετησίως από το 2010 έως το 2013) είναι ανώτερο από το ρυθμό αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ (κατά μέσο όρο 3 %). Αντιστρόφως, η πορεία του χρέους συγκρατείται από τα έσοδα από τις ιδιωτικοποιήσεις που αντιπροσωπεύουν περίπου το 3 % του ΑΕΠ συνολικά κατά την προγραμματική περίοδο. Δεδομένων των κινδύνων αρνητικής απόκλισης για τους δημοσιονομικούς στόχους και του μακροοικονομικού σεναρίου, η εξέλιξη του δείκτη χρέους ενδέχεται να είναι λιγότερο ευνοϊκή από την προβλεπόμενη στο πρόγραμμα. Ο δείκτης ακαθάριστου δημόσιου χρέους ήταν υψηλότερος το 2009 από την τιμή αναφοράς της Συνθήκης και παρουσιάζει αυξητική τάση μέχρι το 2012, σύμφωνα με το πρόγραμμα. |
| --- | --- |

(10)

Το ακαθάριστο δημόσιο χρέος υπολογίζεται στο 77,2 % του ΑΕΠ στα τέλη του 2009 (6) από 66,3 % το 2008, αντικατοπτρίζοντας τόσο τη μεγάλη αύξηση του ελλείμματος όσο και τη μείωση του ονομαστικού ΑΕΠ. Ο δείκτης του χρέους προβλέπεται να αυξηθεί περαιτέρω κατά 121⁄2 εκατοστιαίες μονάδες την προγραμματική περίοδο και να ανέλθει στο 90,7 % του ΑΕΠ το 2012, προτού μειωθεί ελαφρά στο 89,8 % του ΑΕΠ το 2013. Η πορεία αυτή αντανακλά τα υψηλά, αλλά με τάση μείωσης, δημόσια ελλείμματα σε συνδυασμό με την επιτάχυνση του ονομαστικού ΑΕΠ. Ωστόσο, το «αποτέλεσμα χιονοστιβάδας» εκτιμάται ότι θα είναι θετικό κατά την προγραμματική περίοδο, εφόσον το τεκμαιρόμενο μέσο επιτόκιο (4,5 % ετησίως από το 2010 έως το 2013) είναι ανώτερο από το ρυθμό αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ (κατά μέσο όρο 3 %). Αντιστρόφως, η πορεία του χρέους συγκρατείται από τα έσοδα από τις ιδιωτικοποιήσεις που αντιπροσωπεύουν περίπου το 3 % του ΑΕΠ συνολικά κατά την προγραμματική περίοδο. Δεδομένων των κινδύνων αρνητικής απόκλισης για τους δημοσιονομικούς στόχους και του μακροοικονομικού σεναρίου, η εξέλιξη του δείκτη χρέους ενδέχεται να είναι λιγότερο ευνοϊκή από την προβλεπόμενη στο πρόγραμμα. Ο δείκτης ακαθάριστου δημόσιου χρέους ήταν υψηλότερος το 2009 από την τιμή αναφοράς της Συνθήκης και παρουσιάζει αυξητική τάση μέχρι το 2012, σύμφωνα με το πρόγραμμα.

| (11) | Ο μακροπρόθεσμος δημοσιονομικός αντίκτυπος της δημογραφικής γήρανσης είναι σαφώς χαμηλότερος από το μέσο όρο της ΕΕ, εφόσον οι συνταξιοδοτικές δαπάνες παρουσιάζουν πιο περιορισμένη αύξηση, λόγω της μεταρρύθμισης του συστήματος συνταξιοδότησης που έχει τεθεί σε εφαρμογή. Η δημοσιονομική θέση το 2009, που σύμφωνα με το πρόγραμμα επιδεινώθηκε σημαντικά, επιτείνει τις δημοσιονομικές επιπτώσεις της δημογραφικής γήρανσης στο κενό διατηρησιμότητας. Η επίτευξη υψηλότερων πρωτογενών πλεονασμάτων μεσοπρόθεσμα θα συμβάλει στη μείωση των κινδύνων που περιβάλλουν τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, οι οποίοι θεωρήθηκαν μέτριοι στην έκθεση της Επιτροπής του 2009 για τη διατηρησιμότητα (7). |
| --- | --- |

(11)

Ο μακροπρόθεσμος δημοσιονομικός αντίκτυπος της δημογραφικής γήρανσης είναι σαφώς χαμηλότερος από το μέσο όρο της ΕΕ, εφόσον οι συνταξιοδοτικές δαπάνες παρουσιάζουν πιο περιορισμένη αύξηση, λόγω της μεταρρύθμισης του συστήματος συνταξιοδότησης που έχει τεθεί σε εφαρμογή. Η δημοσιονομική θέση το 2009, που σύμφωνα με το πρόγραμμα επιδεινώθηκε σημαντικά, επιτείνει τις δημοσιονομικές επιπτώσεις της δημογραφικής γήρανσης στο κενό διατηρησιμότητας. Η επίτευξη υψηλότερων πρωτογενών πλεονασμάτων μεσοπρόθεσμα θα συμβάλει στη μείωση των κινδύνων που περιβάλλουν τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, οι οποίοι θεωρήθηκαν μέτριοι στην έκθεση της Επιτροπής του 2009 για τη διατηρησιμότητα (7).

| (12) | Το πρόγραμμα εξαγγέλλει την πρόθεση για μεταρρύθμιση του δημοσιονομικού πλαισίου. Βασικό χαρακτηριστικό είναι η μετάβαση σε ένα πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο με ετήσια ανώτατα όρια δαπανών. Δεν παρουσιάζονται, ωστόσο, πολλές λεπτομέρειες του νέου δημοσιονομικού πλαισίου, παραδείγματος χάρη ως προς το χρονικό ορίζοντα, τους καλυπτόμενους οργανισμούς ή τις κατηγορίες δαπανών, τη μορφή που θα έχουν οι κανόνες για τις δαπάνες ή οι μηχανισμοί επιβολής των διατάξεων και διορθώσεων σε περίπτωση παρεκκλίσεων. Πέρα από τις αλλαγές αυτές όσον αφορά τον εκ των προτέρων σχεδιασμό του προϋπολογισμού, προβλέπονται και ορισμένες άλλες αλλαγές προς ένα πιο ολοκληρωμένο σύστημα αναφοράς της εκτέλεσης του προϋπολογισμού. Συνολικά, οι προσπάθειες αυτές αντιμετωπίζουν δύο πτυχές του πορτογαλικού δημοσιονομικού πλαισίου που παρουσίασαν ανάγκες συνεχούς βελτίωσης, και συγκεκριμένα το σχεδιασμό της δημοσιονομικής πολιτικής σε ένα ευρύτερο μεσοπρόθεσμο πλαίσιο και τον αυστηρότερο έλεγχο της εξέλιξης των δαπανών. |
| --- | --- |

(12)

Το πρόγραμμα εξαγγέλλει την πρόθεση για μεταρρύθμιση του δημοσιονομικού πλαισίου. Βασικό χαρακτηριστικό είναι η μετάβαση σε ένα πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο με ετήσια ανώτατα όρια δαπανών. Δεν παρουσιάζονται, ωστόσο, πολλές λεπτομέρειες του νέου δημοσιονομικού πλαισίου, παραδείγματος χάρη ως προς το χρονικό ορίζοντα, τους καλυπτόμενους οργανισμούς ή τις κατηγορίες δαπανών, τη μορφή που θα έχουν οι κανόνες για τις δαπάνες ή οι μηχανισμοί επιβολής των διατάξεων και διορθώσεων σε περίπτωση παρεκκλίσεων. Πέρα από τις αλλαγές αυτές όσον αφορά τον εκ των προτέρων σχεδιασμό του προϋπολογισμού, προβλέπονται και ορισμένες άλλες αλλαγές προς ένα πιο ολοκληρωμένο σύστημα αναφοράς της εκτέλεσης του προϋπολογισμού. Συνολικά, οι προσπάθειες αυτές αντιμετωπίζουν δύο πτυχές του πορτογαλικού δημοσιονομικού πλαισίου που παρουσίασαν ανάγκες συνεχούς βελτίωσης, και συγκεκριμένα το σχεδιασμό της δημοσιονομικής πολιτικής σε ένα ευρύτερο μεσοπρόθεσμο πλαίσιο και τον αυστηρότερο έλεγχο της εξέλιξης των δαπανών.

| (13) | Το πρόγραμμα αναγνωρίζει την ύπαρξη ορισμένων σημαντικών προκλήσεων για τα επόμενα έτη πέρα από τη δημοσιονομική εξυγίανση, όπως η άνοδος της δυνητικής αύξησης του ΑΕΠ και ο περιορισμός των εξωτερικών ανισορροπιών. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει εκτενή επανεξέταση των προηγούμενων και των μελλοντικών μέτρων που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση αυτών και άλλων πολύ συναφών ζητημάτων, όπως η μείωση της εξάρτησης από το πετρέλαιο, η μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας, η βελτίωση του πλαισίου λειτουργίας των επιχειρήσεων, η τόνωση της Ε&A ή η διεύρυνση της βάσης των εξαγωγών. Η εφαρμογή ορισμένων από αυτά τα μέτρα σε συνθήκες ισχυρής δημοσιονομικής εξυγίανσης τονίζει την ανάγκη διασφάλισης της επάρκειας και αποτελεσματικότητας των δημόσιων δαπανών καθώς και καθορισμού προτεραιοτήτων όσον αφορά τις προσπάθειες μεταρρύθμισης και τις δημόσιες δαπάνες. Το πρόγραμμα πραγματεύεται επίσης δύο ζητήματα που αφορούν τα δημόσια οικονομικά της Πορτογαλίας: τις συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα και τις κρατικές επιχειρήσεις. Όσον αφορά το πρώτο, έχει εξαγγελθεί η σύσταση μιας νέας μονάδας παρακολούθησης αυτών των συμπράξεων. Αυτό κρίνεται καθοριστικό δεδομένης της αύξησης των συμπράξεων δημόσιου — ιδιωτικού τομέα κατά την τελευταία δεκαετία, η οποία έχει δημιουργήσει σημαντικές τεκμαιρόμενες υποχρεώσεις για τα επόμενα έτη (κυρίως μετά την προγραμματική περίοδο), που θα πρέπει να συνυπολογιστούν σε εκτιμήσεις της διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών και σε μακροπρόθεσμα σχέδια. Όσον αφορά τις κρατικές επιχειρήσεις, το πρόγραμμα παρουσιάζει αλλαγές στον τρόπο διακυβέρνησής τους και όριο ως προς την αύξηση του χρέους των μη χρηματοπιστωτικών κρατικών επιχειρήσεων. Στόχος είναι να μειωθεί η επιβάρυνση των δημόσιων οικονομικών από ζημιογόνouς επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένου του περιορισμού των έμμεσων κινδύνων που απορρέουν από το μεγάλο και αυξανόμενο χρέος των δημόσιων επιχειρήσεων. Όμως, τα ετήσια ανώτατα όρια για τις ονομαστικές αυξήσεις του χρέους, αν και σε καθοδική πορεία, είναι μεγαλύτερα από τα προβλεπόμενα ποσοστά αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ, γεγονός που ενδέχεται να έχει ως αποτέλεσμα την περαιτέρω αύξηση των δεικτών χρέους προς το ΑΕΠ για το σύνολο των δημόσιων επιχειρήσεων. |
| --- | --- |

(13)

Το πρόγραμμα αναγνωρίζει την ύπαρξη ορισμένων σημαντικών προκλήσεων για τα επόμενα έτη πέρα από τη δημοσιονομική εξυγίανση, όπως η άνοδος της δυνητικής αύξησης του ΑΕΠ και ο περιορισμός των εξωτερικών ανισορροπιών. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει εκτενή επανεξέταση των προηγούμενων και των μελλοντικών μέτρων που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση αυτών και άλλων πολύ συναφών ζητημάτων, όπως η μείωση της εξάρτησης από το πετρέλαιο, η μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας, η βελτίωση του πλαισίου λειτουργίας των επιχειρήσεων, η τόνωση της Ε&A ή η διεύρυνση της βάσης των εξαγωγών. Η εφαρμογή ορισμένων από αυτά τα μέτρα σε συνθήκες ισχυρής δημοσιονομικής εξυγίανσης τονίζει την ανάγκη διασφάλισης της επάρκειας και αποτελεσματικότητας των δημόσιων δαπανών καθώς και καθορισμού προτεραιοτήτων όσον αφορά τις προσπάθειες μεταρρύθμισης και τις δημόσιες δαπάνες. Το πρόγραμμα πραγματεύεται επίσης δύο ζητήματα που αφορούν τα δημόσια οικονομικά της Πορτογαλίας: τις συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα και τις κρατικές επιχειρήσεις. Όσον αφορά το πρώτο, έχει εξαγγελθεί η σύσταση μιας νέας μονάδας παρακολούθησης αυτών των συμπράξεων. Αυτό κρίνεται καθοριστικό δεδομένης της αύξησης των συμπράξεων δημόσιου — ιδιωτικού τομέα κατά την τελευταία δεκαετία, η οποία έχει δημιουργήσει σημαντικές τεκμαιρόμενες υποχρεώσεις για τα επόμενα έτη (κυρίως μετά την προγραμματική περίοδο), που θα πρέπει να συνυπολογιστούν σε εκτιμήσεις της διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών και σε μακροπρόθεσμα σχέδια. Όσον αφορά τις κρατικές επιχειρήσεις, το πρόγραμμα παρουσιάζει αλλαγές στον τρόπο διακυβέρνησής τους και όριο ως προς την αύξηση του χρέους των μη χρηματοπιστωτικών κρατικών επιχειρήσεων. Στόχος είναι να μειωθεί η επιβάρυνση των δημόσιων οικονομικών από ζημιογόνouς επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένου του περιορισμού των έμμεσων κινδύνων που απορρέουν από το μεγάλο και αυξανόμενο χρέος των δημόσιων επιχειρήσεων. Όμως, τα ετήσια ανώτατα όρια για τις ονομαστικές αυξήσεις του χρέους, αν και σε καθοδική πορεία, είναι μεγαλύτερα από τα προβλεπόμενα ποσοστά αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ, γεγονός που ενδέχεται να έχει ως αποτέλεσμα την περαιτέρω αύξηση των δεικτών χρέους προς το ΑΕΠ για το σύνολο των δημόσιων επιχειρήσεων.

| (14) | Εκ πρώτης όψεως, η δημοσιονομική στρατηγική που ορίζεται στο πρόγραμμα είναι γενικά σύμφωνη με τη σύσταση του Συμβουλίου της 2ας Δεκεμβρίου 2009 βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7. Ωστόσο, λαμβανομένων υπόψη των κινδύνων που προαναφέρθηκαν, η δημοσιονομική στρατηγική ενδέχεται να μην συνάδει πλήρως με τη σύσταση του Συμβουλίου της 2ας Δεκεμβρίου 2009 βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7. Η διασφάλιση της μείωσης του ελλείμματος κάτω από το όριο του 3 % του ΑΕΠ μέχρι το 2013 ενδέχεται να απαιτεί ισχυρότερη προσπάθεια εξυγίανσης από αυτήν που προβλέπεται σήμερα. Ενώ η μέση δημοσιονομική προσαρμογή που προβλέπει το πρόγραμμα είναι σύμφωνη με τη συνιστώμενη ελάχιστη προσαρμογή κατά 1,25 % του ΑΕΠ ετησίως, αυτή η δημοσιονομική προσπάθεια ενδέχεται να μην είναι αρκετή δεδομένων των κινδύνων και του χειρότερου από το αναμενόμενο αποτελέσματος για το έλλειμμα του 2009. Τέλος, η στρατηγική μπορεί να είναι ανεπαρκής για την επάνοδο του δείκτη του χρέους σε πτωτική τροχιά. Η διασφάλιση της διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου είναι επίσης αναγκαία λόγω της προβλεπόμενης ταχείας σώρευσης του δημόσιοu χρέους και των παγιωμένων προκλήσεων προσαρμογής της Πορτογαλίας, ιδίως της μείωσης της μεγάλης εξωτερικής ανισορροπίας. |
| --- | --- |

(14)

Εκ πρώτης όψεως, η δημοσιονομική στρατηγική που ορίζεται στο πρόγραμμα είναι γενικά σύμφωνη με τη σύσταση του Συμβουλίου της 2ας Δεκεμβρίου 2009 βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7. Ωστόσο, λαμβανομένων υπόψη των κινδύνων που προαναφέρθηκαν, η δημοσιονομική στρατηγική ενδέχεται να μην συνάδει πλήρως με τη σύσταση του Συμβουλίου της 2ας Δεκεμβρίου 2009 βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7. Η διασφάλιση της μείωσης του ελλείμματος κάτω από το όριο του 3 % του ΑΕΠ μέχρι το 2013 ενδέχεται να απαιτεί ισχυρότερη προσπάθεια εξυγίανσης από αυτήν που προβλέπεται σήμερα. Ενώ η μέση δημοσιονομική προσαρμογή που προβλέπει το πρόγραμμα είναι σύμφωνη με τη συνιστώμενη ελάχιστη προσαρμογή κατά 1,25 % του ΑΕΠ ετησίως, αυτή η δημοσιονομική προσπάθεια ενδέχεται να μην είναι αρκετή δεδομένων των κινδύνων και του χειρότερου από το αναμενόμενο αποτελέσματος για το έλλειμμα του 2009. Τέλος, η στρατηγική μπορεί να είναι ανεπαρκής για την επάνοδο του δείκτη του χρέους σε πτωτική τροχιά. Η διασφάλιση της διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου είναι επίσης αναγκαία λόγω της προβλεπόμενης ταχείας σώρευσης του δημόσιοu χρέους και των παγιωμένων προκλήσεων προσαρμογής της Πορτογαλίας, ιδίως της μείωσης της μεγάλης εξωτερικής ανισορροπίας.

| (15) | Σε ό,τι αφορά τις απαιτήσεις υποβολής πληροφοριακών στοιχείων που καθορίζονται στον κώδικα δεοντολογίας για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, το πρόγραμμα παρουσιάζει όλα τα υποχρεωτικά και τα περισσότερα προαιρετικά δεδομένα (8). Στις συστάσεις που διατύπωσε στις 2 Δεκεμβρίου 2009 βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7 με σκοπό τον τερματισμό της κατάστασης υπερβολικού ελλείμματος, το Συμβούλιο κάλεσε επίσης την Πορτογαλία να υποβάλει αναφορά σχετικά με την πρόοδο της εφαρμογής των συστάσεων του Συμβουλίου σε χωριστό κεφάλαιο των επικαιροποιημένων προγραμμάτων σταθερότητας (9). |
| --- | --- |

(15)

Σε ό,τι αφορά τις απαιτήσεις υποβολής πληροφοριακών στοιχείων που καθορίζονται στον κώδικα δεοντολογίας για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, το πρόγραμμα παρουσιάζει όλα τα υποχρεωτικά και τα περισσότερα προαιρετικά δεδομένα (8). Στις συστάσεις που διατύπωσε στις 2 Δεκεμβρίου 2009 βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7 με σκοπό τον τερματισμό της κατάστασης υπερβολικού ελλείμματος, το Συμβούλιο κάλεσε επίσης την Πορτογαλία να υποβάλει αναφορά σχετικά με την πρόοδο της εφαρμογής των συστάσεων του Συμβουλίου σε χωριστό κεφάλαιο των επικαιροποιημένων προγραμμάτων σταθερότητας (9).

Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι η τρέχουσα κρίση πλήττει σοβαρά τα δημόσια οικονομικά της Πορτογαλίας. Ακόμη, η τρέχουσα δημοσιονομική κατάσταση αντανακλά επίσης τις προηγούμενες δημοσιονομικές αδυναμίες, και ιδίως τα υψηλά -αν και φθίνοντα- διαρθρωτικά ελλείμματα πριν από την κρίση. Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας αποσκοπεί στην επίτευξη δημόσιου ελλείμματος κάτω του 3 % του ΑΕΠ μέχρι το 2013, μέσω της δημοσιονομικής εξυγίανσης καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου, η οποία θα έχει ως αποτέλεσμα να σταθεροποιηθεί ο δείκτης χρέους περίπου στο 90 % του ΑΕΠ το 2012-2013. Οι προσπάθειες εξυγίανσης είναι οπισθοβαρείς, εφόσον εστιάζονται στο 2011 και μετά. Η δημοσιονομική εξυγίανση είναι απολύτως απαραίτητη, διότι τα αυξανόμενα δημοσιονομικά ελλείμματα και το χρέος είναι πιθανό να υπονομεύσουν τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, η οποία είναι ήδη εκτεθειμένη στις αρνητικές επιπτώσεις του υψηλού εξωτερικού χρέους στα εγχώρια εισοδήματα. Για να επιτύχει η φιλόδοξη πορεία δημοσιονομικής εξυγίανσης μπορεί να απαιτηθούν περισσότερες προσπάθειες από αυτές που αναφέρει το πρόγραμμα. Πρώτον, το προβλεπόμενο αποτέλεσμα ως προς τα έσοδα και τη συγκράτηση των δαπανών ενδέχεται να είναι δύσκολο να επιτευχθεί με βάση τα εξαγγελθέντα μέτρα ήδη το 2010. Δεύτερον, υπάρχει κίνδυνος μία χαμηλότερη από την αναμενόμενη αύξηση του ΑΕΠ να επιβραδύνει το ρυθμό αύξησης των εσόδων και να θέσει σε κίνδυνο το δείκτη εξόδων προς το ΑΕΠ που προβλέπει το πρόγραμμα για τα επόμενα έτη, θέτοντας σε κίνδυνο την προγραμματισμένη πορεία δημοσιονομικής εξυγίανσης. Ένα αποτελεσματικό μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο είναι καθοριστικό στοιχείο για να περιοριστούν οι κίνδυνοι ως προς τους δημοσιονομικούς στόχους, και κυρίως για να επιτευχθεί ο στόχος του προβλεπόμενου παγώματος σχεδόν των πρωτογενών δαπανών. Επιπλέον, η αναβάθμιση της ποιότητας των δημόσιων οικονομικών στο πλαίσιο ενός ευρύτερου προγράμματος μεταρρυθμίσεων έχει τεράστια σημασία για να στηριχθεί η απόλυτα αναγκαία αύξηση της παραγωγικότητας και η δυνητική αύξηση του ΑΕΠ και να αντιμετωπιστούν άλλες σημαντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η πορτογαλική οικονομία, όπως η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, η μείωση της μεγάλης εξωτερικής ανισορροπίας και η στήριξη της δημιουργίας θέσεων απασχόλησης.

Με βάση την ανωτέρω ανάλυση και λαμβανομένης υπόψη της σύστασης που διατυπώθηκε στις 2 Δεκεμβρίου 2009 βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7 της ΣΛΕΕ, η Πορτογαλία καλείται:

| i) | να επιτύχει το 2010 το στόχο για το έλλειμμα του 8,3 % του ΑΕΠ, εάν είναι απαραίτητο με τη λήψη πρόσθετων μέτρων εξυγίανσης· να στηρίξει τη στρατηγική για τη μείωση του ελλείμματος κάτω από το 3 % μέχρι το 2013 με την έγκαιρη εφαρμογή συγκεκριμένων μέτρων· να είναι σε ετοιμότητα να λάβει περαιτέρω μέτρα εξυγίανσης σε περίπτωση που αποδειχθεί ότι το μακροοικονομικό σενάριο είναι περισσότερο ευνοϊκό από αυτό στο οποίο βασίστηκε η σύσταση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7 ή/και εμφανιστούν παρεκκλίσεις· να εκμεταλλευτεί κάθε περαιτέρω ευκαιρία πέρα από τις δημοσιονομικές προσπάθειες, συμπεριλαμβανομένης της βελτίωσης των οικονομικών συνθηκών, για να επιταχύνει το ρυθμό μείωσης του δείκτη ακαθάριστου χρέους προς την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ· |
| --- | --- |

i)

να επιτύχει το 2010 το στόχο για το έλλειμμα του 8,3 % του ΑΕΠ, εάν είναι απαραίτητο με τη λήψη πρόσθετων μέτρων εξυγίανσης· να στηρίξει τη στρατηγική για τη μείωση του ελλείμματος κάτω από το 3 % μέχρι το 2013 με την έγκαιρη εφαρμογή συγκεκριμένων μέτρων· να είναι σε ετοιμότητα να λάβει περαιτέρω μέτρα εξυγίανσης σε περίπτωση που αποδειχθεί ότι το μακροοικονομικό σενάριο είναι περισσότερο ευνοϊκό από αυτό στο οποίο βασίστηκε η σύσταση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7 ή/και εμφανιστούν παρεκκλίσεις· να εκμεταλλευτεί κάθε περαιτέρω ευκαιρία πέρα από τις δημοσιονομικές προσπάθειες, συμπεριλαμβανομένης της βελτίωσης των οικονομικών συνθηκών, για να επιταχύνει το ρυθμό μείωσης του δείκτη ακαθάριστου χρέους προς την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ·

| ii) | να εφαρμόσει ένα αποτελεσματικό πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο για να διασφαλίσει την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων σε όλο το δημόσιο τομέα και να συγκρατήσει αποφασιστικά τις δαπάνες μεσοπρόθεσμα· |
| --- | --- |

ii)

να εφαρμόσει ένα αποτελεσματικό πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο για να διασφαλίσει την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων σε όλο το δημόσιο τομέα και να συγκρατήσει αποφασιστικά τις δαπάνες μεσοπρόθεσμα·

| iii) | να βελτιώσει την ποιότητα των δημόσιων οικονομικών, με βάση τις κατευθύνσεις του προγράμματος, κυρίως αυξάνοντας την επάρκεια και αποτελεσματικότητα των δημόσιων δαπανών στους διάφορους τομείς της κυβερνητικής δράσης· να αντιμετωπίσει αποφασιστικά την κατάσταση των ζημιογόνων κρατικών επιχειρήσεων· τέλος, να συνεκτιμήσει στη θέση δημοσιονομικής διατηρησιμότητας τις αναλήψεις υποχρεώσεων για δαπάνες και τους κινδύνους που απορρέουν από τις συμπράξεις δημόσιου — ιδιωτικού τομέα· |
| --- | --- |

iii)

να βελτιώσει την ποιότητα των δημόσιων οικονομικών, με βάση τις κατευθύνσεις του προγράμματος, κυρίως αυξάνοντας την επάρκεια και αποτελεσματικότητα των δημόσιων δαπανών στους διάφορους τομείς της κυβερνητικής δράσης· να αντιμετωπίσει αποφασιστικά την κατάσταση των ζημιογόνων κρατικών επιχειρήσεων· τέλος, να συνεκτιμήσει στη θέση δημοσιονομικής διατηρησιμότητας τις αναλήψεις υποχρεώσεων για δαπάνες και τους κινδύνους που απορρέουν από τις συμπράξεις δημόσιου — ιδιωτικού τομέα·

| iv) | να πλαισιώσει τα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης με προσπάθειες για την αύξηση της παραγωγικότητας και δυνητικής αύξησης του ΑΕΠ με διατηρήσιμο τρόπο, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και για τον περιορισμό των μεγάλων εξωτερικών ανισορροπιών, που θα συμβάλουν επίσης στη βελτίωση της διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών. |
| --- | --- |

iv)

να πλαισιώσει τα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης με προσπάθειες για την αύξηση της παραγωγικότητας και δυνητικής αύξησης του ΑΕΠ με διατηρήσιμο τρόπο, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και για τον περιορισμό των μεγάλων εξωτερικών ανισορροπιών, που θα συμβάλουν επίσης στη βελτίωση της διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών.

Σύγκριση βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβολών

| | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Πραγματικό ΑΕΠ
  (% μεταβολή) | ΠΣ Μάρτ. 2010 | 0,0 | –2,7 | 0,7 | 0,9 | 1,3 | 1,7 |
| COM Νοέμβ. 2009 | 0,0 | –2,9 | 0,3 | 1,0 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιαν. 2009 | 0,3 | –0,8 | 0,5 | 1,3 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ
  (%) | ΠΣ Μάρτ. 2010 | 2,7 | –0,9 | 0,8 | 1,9 | 1,9 | 2,0 |
| COM Νοέμβ. 2009 | 2,7 | –1,0 | 1,3 | 1,4 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιαν. 2009 | 2,6 | 1,2 | 2,0 | 2,0 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| Κενό παραγωγής (10)

  (% του δυνητικού ΑΕΠ) | ΠΣ Μάρτ. 2010 | 0,5 | –2,2 | –1,9 | –1,6 | –1,3 | –0,8 |
| COM Νοέμβ. 2009 (11) | –0,1 | –2,9 | –3,0 | –2,6 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιαν. 2009 | –0,4 | –2,1 | –2,5 | –2,5 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| Καθαρός δανεισμός έναντι της αλλοδαπής
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Μάρτ. 2010 | –10,3 | –9,4 | –9,3 | –9,1 | –8,7 | –8,3 |
| COM Νοέμβ. 2009 | –10,3 | –8,5 | –8,6 | –8,6 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιαν. 2009 | –10,5 | –9,2 | –8,4 | –7,6 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| Έσοδα γενικής κυβέρνησης
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Μάρτ. 2010 | 43,2 | 39,7 | 40,5 | 41,1 | 41,8 | 42,6 |
| COM Νοέμβ. 2009 | 43,2 | 43,7 | 43,5 | 43,3 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιαν. 2009 | 43,5 | 44,1 | 43,6 | 43,6 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| Δαπάνες γενικής κυβέρνησης
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Μάρτ. 2010 | 45,9 | 49,1 | 48,8 | 47,7 | 46,5 | 45,4 |
| COM Νοέμβ. 2009 | 45,9 | 51,6 | 51,5 | 52,0 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιαν. 2009 | 45,8 | 48,0 | 46,5 | 45,9 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| Ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Μάρτ. 2010 | –2,7 | –9,3 | –8,3 | –6,6 | –4,6 | –2,8 |
| COM Νοέμβ. 2009 | –2,7 | –8,0 | –8,0 | –8,7 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιαν. 2009 | –2,2 | –3,9 | –2,9 | –2,3 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| Πρωτογενές ισοζύγιο
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Μάρτ. 2010 | 0,2 | –6,4 | –5,1 | –2,8 | –0,6 | 1,3 |
| COM Νοέμβ. 2009 | 0,2 | –5,0 | –4,9 | –5,2 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιαν. 2009 | 0,8 | –0,6 | 0,4 | 1,1 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο (10)

  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Μάρτ. 2010 | –2,9 | –8,3 | –7,5 | –5,9 | –4,1 | –2,5 |
| COM Νοέμβ. 2009 | –2,6 | –6,6 | –6,7 | –7,5 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιαν. 2009 | –2,0 | –3,0 | –1,8 | –1,2 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| Διαρθρωτικό ισοζύγιο (12)

  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Μάρτ. 2010 | –2,9 | –8,3 | –7,5 | –5,9 | –4,1 | –2,5 |
| COM Νοέμβ. 2009 | –3,5 | –6,6 | –6,7 | –7,5 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιαν. 2009 | –2,0 | –3,0 | –1,8 | –1,2 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| Ακαθάριστο δημόσιο χρέος
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Μάρτ. 2010 | 66,3 | 77,2 | 86,0 | 89,4 | 90,7 | 89,8 |
| COM Νοέμβ. 2009 | 66,3 | 77,4 | 84,6 | 91,1 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιαν. 2009 | 65,9 | 69,7 | 70,5 | 70,0 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| Πρόγραμμα σταθερότητας (ΠΣ) φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2009 (COM) υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής. |

2008

2009

2010

2011

2012

2013

Πραγματικό ΑΕΠ

(% μεταβολή)

ΠΣ Μάρτ. 2010

0,0

–2,7

0,7

0,9

1,3

1,7

COM Νοέμβ. 2009

0,0

–2,9

0,3

1,0

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιαν. 2009

0,3

–0,8

0,5

1,3

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ

(%)

ΠΣ Μάρτ. 2010

2,7

–0,9

0,8

1,9

1,9

2,0

COM Νοέμβ. 2009

2,7

–1,0

1,3

1,4

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιαν. 2009

2,6

1,2

2,0

2,0

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

Κενό παραγωγής (10)

(% του δυνητικού ΑΕΠ)

ΠΣ Μάρτ. 2010

0,5

–2,2

–1,9

–1,6

–1,3

–0,8

COM Νοέμβ. 2009 (11)

–0,1

–2,9

–3,0

–2,6

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιαν. 2009

–0,4

–2,1

–2,5

–2,5

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

Καθαρός δανεισμός έναντι της αλλοδαπής

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Μάρτ. 2010

–10,3

–9,4

–9,3

–9,1

–8,7

–8,3

COM Νοέμβ. 2009

–10,3

–8,5

–8,6

–8,6

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιαν. 2009

–10,5

–9,2

–8,4

–7,6

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

Έσοδα γενικής κυβέρνησης

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Μάρτ. 2010

43,2

39,7

40,5

41,1

41,8

42,6

COM Νοέμβ. 2009

43,2

43,7

43,5

43,3

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιαν. 2009

43,5

44,1

43,6

43,6

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

Δαπάνες γενικής κυβέρνησης

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Μάρτ. 2010

45,9

49,1

48,8

47,7

46,5

45,4

COM Νοέμβ. 2009

45,9

51,6

51,5

52,0

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιαν. 2009

45,8

48,0

46,5

45,9

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

Ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Μάρτ. 2010

–2,7

–9,3

–8,3

–6,6

–4,6

–2,8

COM Νοέμβ. 2009

–2,7

–8,0

–8,0

–8,7

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιαν. 2009

–2,2

–3,9

–2,9

–2,3

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

Πρωτογενές ισοζύγιο

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Μάρτ. 2010

0,2

–6,4

–5,1

–2,8

–0,6

1,3

COM Νοέμβ. 2009

0,2

–5,0

–4,9

–5,2

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιαν. 2009

0,8

–0,6

0,4

1,1

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο (10)

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Μάρτ. 2010

–2,9

–8,3

–7,5

–5,9

–4,1

–2,5

COM Νοέμβ. 2009

–2,6

–6,6

–6,7

–7,5

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιαν. 2009

–2,0

–3,0

–1,8

–1,2

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

Διαρθρωτικό ισοζύγιο (12)

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Μάρτ. 2010

–2,9

–8,3

–7,5

–5,9

–4,1

–2,5

COM Νοέμβ. 2009

–3,5

–6,6

–6,7

–7,5

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιαν. 2009

–2,0

–3,0

–1,8

–1,2

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

Ακαθάριστο δημόσιο χρέος

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Μάρτ. 2010

66,3

77,2

86,0

89,4

90,7

89,8

COM Νοέμβ. 2009

66,3

77,4

84,6

91,1

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιαν. 2009

65,9

69,7

70,5

70,0

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

Πρόγραμμα σταθερότητας (ΠΣ) φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2009 (COM) υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής.

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1. Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο: http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/index_en.htm

(2)  H καθυστερημένη υποβολή του προγράμματος οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό στον σχηματισμό νέας κυβέρνησης μετά τις βουλευτικές εκλογές στα τέλη Σεπτεμβρίου 2009 και την ψήφιση του νομοσχεδίου για τον προϋπολογισμό τον Μάρτιο μόνο του 2010. Το πρόγραμμα συζητήθηκε στο πορτογαλικό κοινοβούλιο στις 25 Μαρτίου 2010.

(3)  Η αξιολόγηση λαμβάνει ιδίως υπόψη τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2009. Έχουν επίσης ληφθεί υπόψη για την αξιολόγηση του κινδύνου και άλλα στοιχεία που έγιναν διαθέσιμα στη συνέχεια (ιδίως τα αποτελέσματα για το ΑΕΠ και τον πληθωρισμό).

(4)  Σύμφωνα με τα στοιχεία της κοινοποίησης περί ΔΥΕ που έπρεπε να υποβληθεί πριν την 1η Απριλίου 2010 και δημοσίευσε η Πορτογαλική Στατιστική Υπηρεσία μετά την υποβολή του προγράμματος, το δημόσιο έλλειμμα ανήλθε στο 9,4 % του ΑΕΠ.

(5)  Τα μέτρα αυτά αφορούν ιδίως τη μείωση του κανονικού συντελεστή ΦΠΑ κατά μία ποσοστιαία μονάδα τον Ιούλιο του 2008 και μέτρα για τη στήριξη του εισοδήματος των νοικοκυριών.

(6)  Σύμφωνα με τα στοιχεία της κοινοποίησης περί ΔΥΕ που έπρεπε να υποβληθεί πριν την 1η Απριλίου 2010 και δημοσίευσε η Πορτογαλική Στατιστική Υπηρεσία μετά την υποβολή του προγράμματος, το δημόσιο χρέος ανήλθε στο 76,8 % του ΑΕΠ.

(7)  Στα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 10ης Νοεμβρίου 2009 σχετικά με τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών «το Συμβούλιο καλεί τα κράτη μέλη να εστιάσουν την προσοχή τους σε στρατηγικές με γνώμονα τη βιωσιμότητα στα προσεχή προγράμματά τους σταθερότητας και σύγκλισης» και περαιτέρω «καλεί την Επιτροπή, από κοινού με την Επιτροπή Οικονομικής Πολιτικής και την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή, να αναπτύξουν περαιτέρω μεθοδολογίες για την εκτίμηση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών εγκαίρως για την επόμενη έκθεση για τη βιωσιμότητα», που προβλέπεται για το 2012.

(8)  Συγκεκριμένα, δεν παρέχονται στοιχεία για τους αποπληθωριστές της δημόσιας κατανάλωσης και των επενδύσεων ούτε για τις δαπάνες γενικής κυβέρνησης ανά λειτουργία.

(9)  Η Πορτογαλία ουσιαστικά συμμορφώθηκε με αυτή τη σύσταση, αν και η αναφορά δεν έγινε σε χωριστό κεφάλαιο, αλλά ήταν ενσωματωμένη στο κεφάλαιο για τη μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική στρατηγική.

(10)  Κενά παραγωγής και κυκλικά προσαρμοσμένα ισοζύγια σύμφωνα με τα προγράμματα, όπως υπολογίστηκαν εκ νέου από τις υπηρεσίες της Επιτροπής βάσει των πληροφοριών που περιλαμβάνονται στα προγράμματα.

(11)  Βάσει εκτιμώμενης δυνητικής ανάπτυξης 0,6 %, 0,0 %, 0,3 % και 0,7 % αντιστοίχως την περίοδο 2008-2011.

(12)  Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο πλην εκτάκτων και λοιπών προσωρινών μέτρων. Δεν υπάρχουν στο πρόγραμμα έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα, που ανήλθαν σε 0,8 % του ΑΕΠ το 2008, όλα μειωτικά του ελλείμματος, στις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2009.

Πηγή:

Πρόγραμμα σταθερότητας (ΠΣ) φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2009 (COM) υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής.

---

| 3.6.2010 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 144/12 |
| --- | --- | --- | --- |

3.6.2010

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 144/12

---

ΓΝΏΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ

σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Ρουμανίας, για την περίοδο 2009-2012

2010/C 144/03

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 3,

τη σύσταση της Επιτροπής,

Έπειτα από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΓΝΩΜΗ:

| (1) | Στις 26 Απριλίου 2010, το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Ρουμανίας που καλύπτει την περίοδο 2009-2012. |
| --- | --- |

(1)

Στις 26 Απριλίου 2010, το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σύγκλισης της Ρουμανίας που καλύπτει την περίοδο 2009-2012.

| (2) | Με μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ 6,8 % από το 2004 έως το 2008, η Ρουμανία ήταν ένα από τα κράτη μέλη της ΕΕ με την ταχύτερη ανάπτυξη. Η ανάπτυξη βασιζόταν στη μεγάλη αύξηση της εγχώριας ζήτησης τόσο για κατανάλωση όσο και για επενδύσεις, που τροφοδοτήθηκε από ταχεία ανάπτυξη του χρηματοπιστωτικού τομέα, υψηλές εισροές κεφαλαίου και τις προσδοκίες για σταθερή αύξηση των εισοδημάτων. Το γεγονός αυτό, μαζί με τις μεγάλες μισθολογικές αυξήσεις προκάλεσαν την απότομη αύξηση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών στο 12,3 % του ΑΕΠ το 2008. Επιπλέον, οι πολυετείς προκυκλικές δημοσιονομικές πολιτικές επέφεραν σημαντική επιδείνωση της δημοσιονομικής κατάστασης, με αποτέλεσμα το διαρθρωτικό έλλειμμα (κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο μείον έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα) να ανέλθει στο 8,5 % του ΑΕΠ το 2008. Η αιφνίδια αύξηση της απροθυμίας για ανάληψη κινδύνου κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης προκάλεσε την αυξανόμενη ανησυχία των αγορών σχετικά με αυτές τις ανισορροπίες. Οι εισροές κεφαλαίου μειώθηκαν απότομα και αυξήθηκαν οι πιέσεις στη συναλλαγματική ισοτιμία, με αποτέλεσμα τη σωρευτική υποτίμηση του εθνικού νομίσματος (leu) έναντι του ευρώ περίπου κατά 30 % από τον Αύγουστο του 2007 έως τον Ιανουάριο του 2009. Η μείωση των εισροών κεφαλαίου, οι επιπτώσεις της υποτίμησης του νομίσματος στους ισολογισμούς και η απότομη μείωση της ζήτησης εξαγωγών προκάλεσαν σοβαρή ύφεση στα τέλη του 2008 και το πρώτο εξάμηνο του 2009, η οποία είχε ως αποτέλεσμα τη συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 7,1 % το 2009. Η Εθνική Τράπεζα της Ρουμανίας χαμήλωσε το βασικό της επιτόκιο κατά 325 συνολικά βασικές μονάδες, σε 7,0 %, μεταξύ Φεβρουαρίου 2009 και Φεβρουαρίου 2010. Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών μειώθηκε στο 4,25 % του ΑΕΠ το 2009. |
| --- | --- |

(2)

Με μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ 6,8 % από το 2004 έως το 2008, η Ρουμανία ήταν ένα από τα κράτη μέλη της ΕΕ με την ταχύτερη ανάπτυξη. Η ανάπτυξη βασιζόταν στη μεγάλη αύξηση της εγχώριας ζήτησης τόσο για κατανάλωση όσο και για επενδύσεις, που τροφοδοτήθηκε από ταχεία ανάπτυξη του χρηματοπιστωτικού τομέα, υψηλές εισροές κεφαλαίου και τις προσδοκίες για σταθερή αύξηση των εισοδημάτων. Το γεγονός αυτό, μαζί με τις μεγάλες μισθολογικές αυξήσεις προκάλεσαν την απότομη αύξηση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών στο 12,3 % του ΑΕΠ το 2008. Επιπλέον, οι πολυετείς προκυκλικές δημοσιονομικές πολιτικές επέφεραν σημαντική επιδείνωση της δημοσιονομικής κατάστασης, με αποτέλεσμα το διαρθρωτικό έλλειμμα (κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο μείον έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα) να ανέλθει στο 8,5 % του ΑΕΠ το 2008. Η αιφνίδια αύξηση της απροθυμίας για ανάληψη κινδύνου κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης προκάλεσε την αυξανόμενη ανησυχία των αγορών σχετικά με αυτές τις ανισορροπίες. Οι εισροές κεφαλαίου μειώθηκαν απότομα και αυξήθηκαν οι πιέσεις στη συναλλαγματική ισοτιμία, με αποτέλεσμα τη σωρευτική υποτίμηση του εθνικού νομίσματος (leu) έναντι του ευρώ περίπου κατά 30 % από τον Αύγουστο του 2007 έως τον Ιανουάριο του 2009. Η μείωση των εισροών κεφαλαίου, οι επιπτώσεις της υποτίμησης του νομίσματος στους ισολογισμούς και η απότομη μείωση της ζήτησης εξαγωγών προκάλεσαν σοβαρή ύφεση στα τέλη του 2008 και το πρώτο εξάμηνο του 2009, η οποία είχε ως αποτέλεσμα τη συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 7,1 % το 2009. Η Εθνική Τράπεζα της Ρουμανίας χαμήλωσε το βασικό της επιτόκιο κατά 325 συνολικά βασικές μονάδες, σε 7,0 %, μεταξύ Φεβρουαρίου 2009 και Φεβρουαρίου 2010. Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών μειώθηκε στο 4,25 % του ΑΕΠ το 2009.

| (3) | Λόγω των πιέσεων που προκάλεσαν οι εξελίξεις αυτές, οι αρχές αποφάσισαν να αναζητήσουν εξωτερική οικονομική ενίσχυση (2) και δεσμεύτηκαν να εφαρμόσουν ένα διεξοδικό πρόγραμμα οικονομικής πολιτικής που αποσκοπεί στην αντιμετώπιση όχι μόνο των προαναφερόμενων εξωτερικών και δημοσιονομικών ανισορροπιών, αλλά και των διαρθρωτικών προβλημάτων που περιορίζουν την ανταγωνιστικότητα και την πρόοδο σε όρους πραγματικής σύγκλισης. Ενόψει της επιδείνωσης της δημοσιονομικής θέσης της χώρας, το Συμβούλιο αποφάνθηκε στις 7 Ιουλίου 2009 ότι η Ρουμανία εμφάνιζε υπερβολικό έλλειμμα και απηύθυνε σύσταση για τη διόρθωσή του μέχρι το 2011. Στις 16 Φεβρουαρίου 2010, το Συμβούλιο έκρινε ότι η Ρουμανία είχε λάβει αποτελεσματικά μέτρα για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος και, λόγω της σοβαρότερης από την αναμενόμενη επιδείνωσης της οικονομικής δραστηριότητας το 2009, παρέτεινε την προθεσμία για τη διόρθωση του ελλείμματος έως το 2012. |
| --- | --- |

(3)

Λόγω των πιέσεων που προκάλεσαν οι εξελίξεις αυτές, οι αρχές αποφάσισαν να αναζητήσουν εξωτερική οικονομική ενίσχυση (2) και δεσμεύτηκαν να εφαρμόσουν ένα διεξοδικό πρόγραμμα οικονομικής πολιτικής που αποσκοπεί στην αντιμετώπιση όχι μόνο των προαναφερόμενων εξωτερικών και δημοσιονομικών ανισορροπιών, αλλά και των διαρθρωτικών προβλημάτων που περιορίζουν την ανταγωνιστικότητα και την πρόοδο σε όρους πραγματικής σύγκλισης. Ενόψει της επιδείνωσης της δημοσιονομικής θέσης της χώρας, το Συμβούλιο αποφάνθηκε στις 7 Ιουλίου 2009 ότι η Ρουμανία εμφάνιζε υπερβολικό έλλειμμα και απηύθυνε σύσταση για τη διόρθωσή του μέχρι το 2011. Στις 16 Φεβρουαρίου 2010, το Συμβούλιο έκρινε ότι η Ρουμανία είχε λάβει αποτελεσματικά μέτρα για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος και, λόγω της σοβαρότερης από την αναμενόμενη επιδείνωσης της οικονομικής δραστηριότητας το 2009, παρέτεινε την προθεσμία για τη διόρθωση του ελλείμματος έως το 2012.

| (4) | Μολονότι η μείωση του πραγματικού ΑΕΠ στο πλαίσιο της οικονομικής και δημοσιονομικής κρίσης είναι σε μεγάλο βαθμό κυκλικού χαρακτήρα, έχει επηρεαστεί επίσης αρνητικά και το επίπεδο της δυνητικής παραγωγής. Επιπλέον, η κρίση μπορεί να επηρεάσει και τη δυνητική ανάπτυξη μεσοπρόθεσμα λόγω χαμηλότερων επενδύσεων, πιστοδοτικών περιορισμών και ανόδου της διαρθρωτικής ανεργίας. Πέραν αυτού, ο αντίκτυπος της οικονομικής κρίσης επιτείνει τις αρνητικές επιπτώσεις που θα έχει η δημογραφική γήρανση στη δυνητική παραγωγή και στη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Στη βάση αυτή, είναι σημαντικό να επιταχυνθεί ο ρυθμός των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων με σκοπό τη στήριξη της δυνητικής ανάπτυξης, η οποία θα μπορούσε επίσης να συμβάλει και στην αποκατάσταση της διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών. Συγκεκριμένα, η Ρουμανία είναι σημαντικό να υλοποιήσει τη μεταρρύθμιση του συστήματος συνταξιοδότησης και δημοσιονομικής διακυβέρνησης, καθώς και τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που προβλέπονται στο πρόγραμμα για τη στήριξη του ισοζυγίου πληρωμών. Επιπλέον, πρέπει να ληφθούν συγκεκριμένα μέτρα για να επιταχυνθεί η απορρόφηση των κεφαλαίων των Διαρθρωτικών Ταμείων της ΕΕ, διότι αυτό θα επιτρέψει να αυξηθούν οι επενδύσεις σε μακροπρόθεσμη ανάπτυξη, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η επίτευξη των συμφωνηθέντων στόχων για το δημοσιονομικό έλλειμμα. |
| --- | --- |

(4)

Μολονότι η μείωση του πραγματικού ΑΕΠ στο πλαίσιο της οικονομικής και δημοσιονομικής κρίσης είναι σε μεγάλο βαθμό κυκλικού χαρακτήρα, έχει επηρεαστεί επίσης αρνητικά και το επίπεδο της δυνητικής παραγωγής. Επιπλέον, η κρίση μπορεί να επηρεάσει και τη δυνητική ανάπτυξη μεσοπρόθεσμα λόγω χαμηλότερων επενδύσεων, πιστοδοτικών περιορισμών και ανόδου της διαρθρωτικής ανεργίας. Πέραν αυτού, ο αντίκτυπος της οικονομικής κρίσης επιτείνει τις αρνητικές επιπτώσεις που θα έχει η δημογραφική γήρανση στη δυνητική παραγωγή και στη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Στη βάση αυτή, είναι σημαντικό να επιταχυνθεί ο ρυθμός των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων με σκοπό τη στήριξη της δυνητικής ανάπτυξης, η οποία θα μπορούσε επίσης να συμβάλει και στην αποκατάσταση της διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών. Συγκεκριμένα, η Ρουμανία είναι σημαντικό να υλοποιήσει τη μεταρρύθμιση του συστήματος συνταξιοδότησης και δημοσιονομικής διακυβέρνησης, καθώς και τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που προβλέπονται στο πρόγραμμα για τη στήριξη του ισοζυγίου πληρωμών. Επιπλέον, πρέπει να ληφθούν συγκεκριμένα μέτρα για να επιταχυνθεί η απορρόφηση των κεφαλαίων των Διαρθρωτικών Ταμείων της ΕΕ, διότι αυτό θα επιτρέψει να αυξηθούν οι επενδύσεις σε μακροπρόθεσμη ανάπτυξη, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η επίτευξη των συμφωνηθέντων στόχων για το δημοσιονομικό έλλειμμα.

| (5) | Σύμφωνα με το υποκείμενο μακροοικονομικό σενάριο του προγράμματος, προβλέπεται ότι το πραγματικό ΑΕΠ θα παρουσιάσει θετικό ρυθμό αύξησης το 2010 (1,3 %), ο οποίος θα επιταχυνθεί σταδιακά στο 3,7 % μέχρι το 2012. Αν αξιολογηθεί με βάση τις διαθέσιμες επί του παρόντος πληροφορίες και ιδίως τα χειρότερα από τα αναμενόμενα αποτελέσματα του τέταρτου τριμήνου 2009, το σενάριο αυτό φαίνεται να στηρίζεται σε ελαφρά ευνοϊκές αναπτυξιακές παραδοχές για το 2010. Το μακροοικονομικό σενάριο για το 2011-2012 κρίνεται ότι βασίζεται σε λογικές παραδοχές για την ανάπτυξη. Επιπλέον, αναμένεται ότι θα συνεχιστεί η αποκλιμάκωση των εξωτερικών και δημοσιονομικών ανισορροπιών που επιδείνωσαν σοβαρά την ύφεση στη Ρουμανία. Εντούτοις, οι προβλέψεις του προγράμματος για τον πληθωρισμό (3,7 % το 2010, 3,2 % το 2011 και 2,8 % το 2012) κρίνονται χαμηλές, δεδομένων των προβλέψεων σχετικά με την αύξηση των μισθών και της παραγωγικότητας της εργασίας, της πρόσφατης ανάκαμψης των διεθνών τιμών της ενέργειας και της πιθανότητας να αυξηθούν περαιτέρω οι διοικητικά ελεγχόμενες τιμές. Από την άλλη πλευρά, οι πληθωριστικές πιέσεις ενδέχεται να αντισταθμιστούν από πιθανή ανατίμηση του leu έναντι του ευρώ. Η αναμενόμενη μείωση του ποσοστού ανεργίας από 8,4 % το 2009 σε 7,7 % το 2010 κρίνεται μάλλον δύσκολο να επιτευχθεί σε αυτό το πρώιμο στάδιο της οικονομικής ανάκαμψης. |
| --- | --- |

(5)

Σύμφωνα με το υποκείμενο μακροοικονομικό σενάριο του προγράμματος, προβλέπεται ότι το πραγματικό ΑΕΠ θα παρουσιάσει θετικό ρυθμό αύξησης το 2010 (1,3 %), ο οποίος θα επιταχυνθεί σταδιακά στο 3,7 % μέχρι το 2012. Αν αξιολογηθεί με βάση τις διαθέσιμες επί του παρόντος πληροφορίες και ιδίως τα χειρότερα από τα αναμενόμενα αποτελέσματα του τέταρτου τριμήνου 2009, το σενάριο αυτό φαίνεται να στηρίζεται σε ελαφρά ευνοϊκές αναπτυξιακές παραδοχές για το 2010. Το μακροοικονομικό σενάριο για το 2011-2012 κρίνεται ότι βασίζεται σε λογικές παραδοχές για την ανάπτυξη. Επιπλέον, αναμένεται ότι θα συνεχιστεί η αποκλιμάκωση των εξωτερικών και δημοσιονομικών ανισορροπιών που επιδείνωσαν σοβαρά την ύφεση στη Ρουμανία. Εντούτοις, οι προβλέψεις του προγράμματος για τον πληθωρισμό (3,7 % το 2010, 3,2 % το 2011 και 2,8 % το 2012) κρίνονται χαμηλές, δεδομένων των προβλέψεων σχετικά με την αύξηση των μισθών και της παραγωγικότητας της εργασίας, της πρόσφατης ανάκαμψης των διεθνών τιμών της ενέργειας και της πιθανότητας να αυξηθούν περαιτέρω οι διοικητικά ελεγχόμενες τιμές. Από την άλλη πλευρά, οι πληθωριστικές πιέσεις ενδέχεται να αντισταθμιστούν από πιθανή ανατίμηση του leu έναντι του ευρώ. Η αναμενόμενη μείωση του ποσοστού ανεργίας από 8,4 % το 2009 σε 7,7 % το 2010 κρίνεται μάλλον δύσκολο να επιτευχθεί σε αυτό το πρώιμο στάδιο της οικονομικής ανάκαμψης.

| (6) | Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του προγράμματος, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης το 2009 ανήλθε στο 8 % του ΑΕΠ, ελαφρώς υψηλότερο από το στόχο του 7,8 %, λόγω της αύξησης των πληρωμών καθυστερούμενων οφειλών του δημοσίου. Η σημαντική επιδείνωση σε σχέση με το έλλειμμα του 5,5 % του ΑΕΠ το 2008 αντανακλά σε μεγάλο βαθμό τον αντίκτυπο της κρίσης στα δημόσια οικονομικά. Η επιδείνωση του ελλείμματος οφειλόταν κυρίως στην υστέρηση των εσόδων, με τις μεγαλύτερες μειώσεις να αφορούν τα έσοδα από τον ΦΠΑ και τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης. Επιπλέον, η απορρόφηση των κονδυλίων της ΕΕ και τα μη φορολογικά έσοδα ήταν χαμηλότερα από τα αναμενόμενα. Από την πλευρά των δαπανών, η κυβέρνηση κατέβαλε σημαντική προσπάθεια δημοσιονομικής εξυγίανσης το 2009 για να συγκρατήσει την αύξηση του ελλείμματος. Τα μέτρα περιελάμβαναν αναδιάρθρωση των κρατικών οργανισμών και περικοπές δαπανών για αγαθά και υπηρεσίες. Εντούτοις, η επίπτωση αυτών των μέτρων ήταν χαμηλότερη από την προβλεφθείσα στον προϋπολογισμό στην αρχή του έτους. Ως εκ τούτου, χρειάστηκε να ληφθούν πρόσθετα μέτρα, όπως η υποχρέωση των δημοσίων υπαλλήλων να λάβουν άνευ αποδοχών δεκαήμερη άδεια. Τα μέτρα αυτά είχαν ως αποτέλεσμα να βελτιωθεί το διαρθρωτικό ισοζύγιο κατά 1 % του ΑΕΠ το 2009. Λόγω της σοβαρής δημοσιονομικής στενότητας, η εκτιμώμενη δημοσιονομική επίπτωση των μέτρων τόνωσης που ελήφθησαν σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Ανάκαμψη της Οικονομίας (ΕΣΑΟ) ήταν περιορισμένη, της τάξης του 0,2 % του ΑΕΠ τόσο το 2009 όσο και το 2010. Σύμφωνα με τη στρατηγική εξόδου που εισηγήθηκε το Συμβούλιο και ενόψει της διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2012, προγραμματίζεται να συνεχισθεί και κατά τα επόμενα έτη η εφαρμογή πολιτικών δημοσιονομικής εξυγίανσης. |
| --- | --- |

(6)

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του προγράμματος, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης το 2009 ανήλθε στο 8 % του ΑΕΠ, ελαφρώς υψηλότερο από το στόχο του 7,8 %, λόγω της αύξησης των πληρωμών καθυστερούμενων οφειλών του δημοσίου. Η σημαντική επιδείνωση σε σχέση με το έλλειμμα του 5,5 % του ΑΕΠ το 2008 αντανακλά σε μεγάλο βαθμό τον αντίκτυπο της κρίσης στα δημόσια οικονομικά. Η επιδείνωση του ελλείμματος οφειλόταν κυρίως στην υστέρηση των εσόδων, με τις μεγαλύτερες μειώσεις να αφορούν τα έσοδα από τον ΦΠΑ και τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης. Επιπλέον, η απορρόφηση των κονδυλίων της ΕΕ και τα μη φορολογικά έσοδα ήταν χαμηλότερα από τα αναμενόμενα. Από την πλευρά των δαπανών, η κυβέρνηση κατέβαλε σημαντική προσπάθεια δημοσιονομικής εξυγίανσης το 2009 για να συγκρατήσει την αύξηση του ελλείμματος. Τα μέτρα περιελάμβαναν αναδιάρθρωση των κρατικών οργανισμών και περικοπές δαπανών για αγαθά και υπηρεσίες. Εντούτοις, η επίπτωση αυτών των μέτρων ήταν χαμηλότερη από την προβλεφθείσα στον προϋπολογισμό στην αρχή του έτους. Ως εκ τούτου, χρειάστηκε να ληφθούν πρόσθετα μέτρα, όπως η υποχρέωση των δημοσίων υπαλλήλων να λάβουν άνευ αποδοχών δεκαήμερη άδεια. Τα μέτρα αυτά είχαν ως αποτέλεσμα να βελτιωθεί το διαρθρωτικό ισοζύγιο κατά 1 % του ΑΕΠ το 2009. Λόγω της σοβαρής δημοσιονομικής στενότητας, η εκτιμώμενη δημοσιονομική επίπτωση των μέτρων τόνωσης που ελήφθησαν σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Ανάκαμψη της Οικονομίας (ΕΣΑΟ) ήταν περιορισμένη, της τάξης του 0,2 % του ΑΕΠ τόσο το 2009 όσο και το 2010. Σύμφωνα με τη στρατηγική εξόδου που εισηγήθηκε το Συμβούλιο και ενόψει της διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2012, προγραμματίζεται να συνεχισθεί και κατά τα επόμενα έτη η εφαρμογή πολιτικών δημοσιονομικής εξυγίανσης.

| (7) | Ο στόχος του προϋπολογισμού του 2010 που ψήφισε το Κοινοβούλιο τον Ιανουάριο του 2010 είναι το έλλειμμα να διαμορφωθεί στο 6,3 % του ΑΕΠ. Σύμφωνα με τους όρους του προγράμματος για τη στήριξη του ισοζυγίου πληρωμών, η σχεδιαζόμενη προσαρμογή έχει ως βασικό άξονα τις δαπάνες: τα μέτρα συνεπάγονται περικοπές δαπανών της τάξης του 2,2 % του ΑΕΠ. Οι βασικές περικοπές δαπανών είναι: πάγωμα των μισθών στο δημόσιο και μείωση της απασχόλησης στο δημόσιο, που θα συμβάλουν στη μείωση των μισθολογικών δαπανών του δημοσίου κατά 0,8 % του ΑΕΠ· περικοπές των δημόσιων δαπανών για αγαθά και υπηρεσίες, που θα συμβάλουν στη μείωση της ενδιάμεσης κατανάλωσης της γενικής κυβέρνησης κατά 0,5 % του ΑΕΠ· πάγωμα των συντάξεων, που θα συμβάλει στη μείωση των κοινωνικών δαπανών κατά 0,8 % του ΑΕΠ· τέλος, περικοπές επιδοτήσεων ύψους 0,2 % του ΑΕΠ. Η επίπτωση των μέτρων αυτών αντισταθμίζεται εν μέρει από αυξήσεις των δαπανών σε άλλους τομείς, με αποτέλεσμα την καθαρή μείωση του δείκτη πρωτογενών δαπανών προς το ΑΕΠ κατά 1,3 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Ειδικότερα, οι επενδυτικές δαπάνες εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά 0,2 % του ΑΕΠ, επίσης ενόψει της προγραμματιζόμενης αύξησης της απορρόφησης κονδυλίων των διαρθρωτικών ταμείων της ΕΕ. Ο δείκτης δημοσίων εσόδων θα αυξηθεί κατά 0,6 % περίπου του ΑΕΠ, περιλαμβανομένων των (έκτακτων) εσόδων από την καταβολή των καθυστερούμενων φορολογικών οφειλών (του ομόλογου Rompetrol) της τάξης του 0,5 % του ΑΕΠ. Η επίτευξη των προαναφερόμενων καθαρών περικοπών δαπανών και οι αυξήσεις εσόδων θα συνεπάγονταν βελτίωση του ισοζυγίου γενικής κυβέρνησης κατά 1,7 % του ΑΕΠ το 2010 (εάν συνυπολογιστεί και η αύξηση των πληρωμών για τόκους της τάξης του 0,3 % του ΑΕΠ κατά το προηγούμενο έτος). Εάν ληφθεί υπόψη η διεύρυνση του κενού παραγωγής, αυτό αντιστοιχεί σε σημαντική βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου κατά 2,25 % του ΑΕΠ (όπως υπολογίστηκε εκ νέου από τις υπηρεσίες της Επιτροπής σύμφωνα με την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία βάσει των στοιχείων του προγράμματος). |
| --- | --- |

(7)

Ο στόχος του προϋπολογισμού του 2010 που ψήφισε το Κοινοβούλιο τον Ιανουάριο του 2010 είναι το έλλειμμα να διαμορφωθεί στο 6,3 % του ΑΕΠ. Σύμφωνα με τους όρους του προγράμματος για τη στήριξη του ισοζυγίου πληρωμών, η σχεδιαζόμενη προσαρμογή έχει ως βασικό άξονα τις δαπάνες: τα μέτρα συνεπάγονται περικοπές δαπανών της τάξης του 2,2 % του ΑΕΠ. Οι βασικές περικοπές δαπανών είναι: πάγωμα των μισθών στο δημόσιο και μείωση της απασχόλησης στο δημόσιο, που θα συμβάλουν στη μείωση των μισθολογικών δαπανών του δημοσίου κατά 0,8 % του ΑΕΠ· περικοπές των δημόσιων δαπανών για αγαθά και υπηρεσίες, που θα συμβάλουν στη μείωση της ενδιάμεσης κατανάλωσης της γενικής κυβέρνησης κατά 0,5 % του ΑΕΠ· πάγωμα των συντάξεων, που θα συμβάλει στη μείωση των κοινωνικών δαπανών κατά 0,8 % του ΑΕΠ· τέλος, περικοπές επιδοτήσεων ύψους 0,2 % του ΑΕΠ. Η επίπτωση των μέτρων αυτών αντισταθμίζεται εν μέρει από αυξήσεις των δαπανών σε άλλους τομείς, με αποτέλεσμα την καθαρή μείωση του δείκτη πρωτογενών δαπανών προς το ΑΕΠ κατά 1,3 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Ειδικότερα, οι επενδυτικές δαπάνες εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά 0,2 % του ΑΕΠ, επίσης ενόψει της προγραμματιζόμενης αύξησης της απορρόφησης κονδυλίων των διαρθρωτικών ταμείων της ΕΕ. Ο δείκτης δημοσίων εσόδων θα αυξηθεί κατά 0,6 % περίπου του ΑΕΠ, περιλαμβανομένων των (έκτακτων) εσόδων από την καταβολή των καθυστερούμενων φορολογικών οφειλών (του ομόλογου Rompetrol) της τάξης του 0,5 % του ΑΕΠ. Η επίτευξη των προαναφερόμενων καθαρών περικοπών δαπανών και οι αυξήσεις εσόδων θα συνεπάγονταν βελτίωση του ισοζυγίου γενικής κυβέρνησης κατά 1,7 % του ΑΕΠ το 2010 (εάν συνυπολογιστεί και η αύξηση των πληρωμών για τόκους της τάξης του 0,3 % του ΑΕΠ κατά το προηγούμενο έτος). Εάν ληφθεί υπόψη η διεύρυνση του κενού παραγωγής, αυτό αντιστοιχεί σε σημαντική βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου κατά 2,25 % του ΑΕΠ (όπως υπολογίστηκε εκ νέου από τις υπηρεσίες της Επιτροπής σύμφωνα με την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία βάσει των στοιχείων του προγράμματος).

| (8) | Ο βασικός στόχος της μεσοπρόθεσμης στρατηγικής του προγράμματος σύγκλισης είναι να μειωθεί το έλλειμμα κάτω από την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ έως το 2012, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου της 16ης Φεβρουαρίου 2010 βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7 της ΣΛΕΕ. Το πρόγραμμα ορίζει μια σταδιακή πορεία μείωσης του ονομαστικού ελλείμματος από 6,3 % του ΑΕΠ το 2010 στο 4,4 % του ΑΕΠ το 2011 και στο 3,0 % του ΑΕΠ το 2012. Το πρωτογενές ισοζύγιο ακολουθεί παρόμοια τάση. Ο νέος υπολογισμός του διαρθρωτικού ισοζυγίου παρουσιάζει μια εμπροσθοβαρή προσαρμογή. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, η μέση ετήσια δημοσιονομική προσαρμογή την περίοδο 2011-2012 θα ανέλθει περίπου στο 1,75 % του ΑΕΠ, ποσοστό σύμφωνο με τη σύσταση του Συμβουλίου στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Το μεγαλύτερο μέρος της προσαρμογής βασίζεται στις δαπάνες, εφόσον αναμένεται μείωση των πρωτογενών δαπανών από 37,6 % του ΑΕΠ το 2009 σε 33,3 % του ΑΕΠ του 2012. Τα δημόσια έσοδα προβλέπεται να αυξηθούν από 31,1 % του ΑΕΠ το 2009 σε 31,7 % του ΑΕΠ το 2010 και στη συνέχεια να παραμείνουν σε σταθερό επίπεδο. Τα μέτρα διαρθρωτικής εξυγίανσης που ελήφθησαν για να επιτευχθεί ο στόχος του προϋπολογισμού του 2010 θα διευκολύνουν και την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων του 2011 και του 2012. Όπως ανακοίνωσαν οι αρχές, ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος (ΜΔΣ) για τη Ρουμανία είναι το διαρθρωτικό έλλειμμα να περιοριστεί στο 0,7 % του ΑΕΠ. Δεδομένων των πλέον πρόσφατων προβλέψεων και επιπέδων χρέους, ο ΜΔΣ είναι σύμφωνος με τους στόχους του Συμφώνου. Το πρόγραμμα δεν προβλέπει επίτευξη του στόχου εντός της προγραμματικής περιόδου. |
| --- | --- |

(8)

Ο βασικός στόχος της μεσοπρόθεσμης στρατηγικής του προγράμματος σύγκλισης είναι να μειωθεί το έλλειμμα κάτω από την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ έως το 2012, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου της 16ης Φεβρουαρίου 2010 βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7 της ΣΛΕΕ. Το πρόγραμμα ορίζει μια σταδιακή πορεία μείωσης του ονομαστικού ελλείμματος από 6,3 % του ΑΕΠ το 2010 στο 4,4 % του ΑΕΠ το 2011 και στο 3,0 % του ΑΕΠ το 2012. Το πρωτογενές ισοζύγιο ακολουθεί παρόμοια τάση. Ο νέος υπολογισμός του διαρθρωτικού ισοζυγίου παρουσιάζει μια εμπροσθοβαρή προσαρμογή. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, η μέση ετήσια δημοσιονομική προσαρμογή την περίοδο 2011-2012 θα ανέλθει περίπου στο 1,75 % του ΑΕΠ, ποσοστό σύμφωνο με τη σύσταση του Συμβουλίου στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Το μεγαλύτερο μέρος της προσαρμογής βασίζεται στις δαπάνες, εφόσον αναμένεται μείωση των πρωτογενών δαπανών από 37,6 % του ΑΕΠ το 2009 σε 33,3 % του ΑΕΠ του 2012. Τα δημόσια έσοδα προβλέπεται να αυξηθούν από 31,1 % του ΑΕΠ το 2009 σε 31,7 % του ΑΕΠ το 2010 και στη συνέχεια να παραμείνουν σε σταθερό επίπεδο. Τα μέτρα διαρθρωτικής εξυγίανσης που ελήφθησαν για να επιτευχθεί ο στόχος του προϋπολογισμού του 2010 θα διευκολύνουν και την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων του 2011 και του 2012. Όπως ανακοίνωσαν οι αρχές, ο μεσοπρόθεσμος δημοσιονομικός στόχος (ΜΔΣ) για τη Ρουμανία είναι το διαρθρωτικό έλλειμμα να περιοριστεί στο 0,7 % του ΑΕΠ. Δεδομένων των πλέον πρόσφατων προβλέψεων και επιπέδων χρέους, ο ΜΔΣ είναι σύμφωνος με τους στόχους του Συμφώνου. Το πρόγραμμα δεν προβλέπει επίτευξη του στόχου εντός της προγραμματικής περιόδου.

| (9) | Το δημοσιονομικό έλλειμμα για το 2010 ενδέχεται να είναι χειρότερο από αυτό που προβλέπεται στο πρόγραμμα, δεδομένου ότι ορισμένα από τα μέτρα που αποσκοπούν στη μείωση των δαπανών, όπως η μείωση της απασχόλησης στο δημόσιο, είναι δύσκολο να εφαρμοστούν από κοινωνική και πολιτική άποψη. Επιπλέον, θα υπάρξουν ενδεχομένως δυσκολίες και στην πλήρη είσπραξη έκτακτων εσόδων από την εξαγορά του ομολόγου Rompetrol, η οποία εκτιμάται ότι θα αποφέρει πρόσθετα έσοδα της τάξης του 0,5 % του ΑΕΠ. Εντούτοις, η ρουμανική κυβέρνηση ανέλαβε από μόνη της τη δέσμευση, εντός του πλαισίου του προγράμματος στήριξης του ισοζυγίου πληρωμών, να εφαρμόσει πρόσθετα μέτρα σε περίπτωση που τα συμφωνηθέντα δεν αποφέρουν την απαραίτητη εξοικονόμηση ώστε να επιτευχθεί ο στόχος της μείωσης του δημοσιονομικού ελλείμματος φέτος. Παρομοίως, θα είναι ενδεχομένως δύσκολο να επιτευχθούν οι στόχοι του προγράμματος τα έτη μετά το 2010, ιδίως με βάση τη δυνητική αρνητική επίπτωση του εκλογικού κύκλου στα δημόσια οικονομικά. Ένας άλλος δυνητικός μεσοπρόθεσμος κίνδυνος είναι η συσσώρευση καθυστερούμενων οφειλών από δημόσιες επιχειρήσεις, που αν δεν αντιμετωπιστεί μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες για τον προϋπολογισμό, σε περίπτωση που υποχρεωθεί η κυβέρνηση να παρέμβει σε κάποιο στάδιο. Τέλος, το πρόγραμμα δεν προσδιορίζει τα μέτρα που θα ληφθούν για να μειωθεί το έλλειμμα από 6,3 % του ΑΕΠ το 2010 στο 3 % του ΑΕΠ το 2012. Τα στοιχεία αυτά εκτιμάται ότι θα περιληφθούν στο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο (ΜΠΔΠ) για το 2011-2013, το οποίο πρέπει να εγκριθεί το Μάιο του 2010. |
| --- | --- |

(9)

Το δημοσιονομικό έλλειμμα για το 2010 ενδέχεται να είναι χειρότερο από αυτό που προβλέπεται στο πρόγραμμα, δεδομένου ότι ορισμένα από τα μέτρα που αποσκοπούν στη μείωση των δαπανών, όπως η μείωση της απασχόλησης στο δημόσιο, είναι δύσκολο να εφαρμοστούν από κοινωνική και πολιτική άποψη. Επιπλέον, θα υπάρξουν ενδεχομένως δυσκολίες και στην πλήρη είσπραξη έκτακτων εσόδων από την εξαγορά του ομολόγου Rompetrol, η οποία εκτιμάται ότι θα αποφέρει πρόσθετα έσοδα της τάξης του 0,5 % του ΑΕΠ. Εντούτοις, η ρουμανική κυβέρνηση ανέλαβε από μόνη της τη δέσμευση, εντός του πλαισίου του προγράμματος στήριξης του ισοζυγίου πληρωμών, να εφαρμόσει πρόσθετα μέτρα σε περίπτωση που τα συμφωνηθέντα δεν αποφέρουν την απαραίτητη εξοικονόμηση ώστε να επιτευχθεί ο στόχος της μείωσης του δημοσιονομικού ελλείμματος φέτος. Παρομοίως, θα είναι ενδεχομένως δύσκολο να επιτευχθούν οι στόχοι του προγράμματος τα έτη μετά το 2010, ιδίως με βάση τη δυνητική αρνητική επίπτωση του εκλογικού κύκλου στα δημόσια οικονομικά. Ένας άλλος δυνητικός μεσοπρόθεσμος κίνδυνος είναι η συσσώρευση καθυστερούμενων οφειλών από δημόσιες επιχειρήσεις, που αν δεν αντιμετωπιστεί μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες για τον προϋπολογισμό, σε περίπτωση που υποχρεωθεί η κυβέρνηση να παρέμβει σε κάποιο στάδιο. Τέλος, το πρόγραμμα δεν προσδιορίζει τα μέτρα που θα ληφθούν για να μειωθεί το έλλειμμα από 6,3 % του ΑΕΠ το 2010 στο 3 % του ΑΕΠ το 2012. Τα στοιχεία αυτά εκτιμάται ότι θα περιληφθούν στο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο (ΜΠΔΠ) για το 2011-2013, το οποίο πρέπει να εγκριθεί το Μάιο του 2010.

| (10) | Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης, το ακαθάριστο δημόσιο χρέος εκτιμάται ότι αυξήθηκε σε 23 % του ΑΕΠ το 2009 από 13,6 % το προηγούμενο έτος. Οι βασικότερες αιτίες της αύξησης του δείκτη χρέους προς το ΑΕΠ ήταν η απότομη αύξηση του ελλείμματος, η μείωση του ΑΕΠ, η αύξηση των πληρωμών για τόκους και το αποτέλεσμα της αποτίμησης λόγω της υποτίμησης του εθνικού νομίσματος. Αν και παραμένει σε πολύ χαμηλότερο επίπεδο από την τιμή αναφοράς της Συνθήκης, ο δείκτης του χρέους προβλέπεται να αυξηθεί περαιτέρω κατά 6,7 εκατοστιαίες μονάδες κατά την προγραμματική περίοδο, στο 29,7 % το 2012, κυρίως λόγω των υψηλών δημόσιων ελλειμμάτων. Η προβλεπόμενη εξέλιξη του δείκτη χρέους μπορεί να είναι λιγότερο ευνοϊκή εάν δεν επιτευχθούν οι δημοσιονομικοί στόχοι του προγράμματος. |
| --- | --- |

(10)

Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης, το ακαθάριστο δημόσιο χρέος εκτιμάται ότι αυξήθηκε σε 23 % του ΑΕΠ το 2009 από 13,6 % το προηγούμενο έτος. Οι βασικότερες αιτίες της αύξησης του δείκτη χρέους προς το ΑΕΠ ήταν η απότομη αύξηση του ελλείμματος, η μείωση του ΑΕΠ, η αύξηση των πληρωμών για τόκους και το αποτέλεσμα της αποτίμησης λόγω της υποτίμησης του εθνικού νομίσματος. Αν και παραμένει σε πολύ χαμηλότερο επίπεδο από την τιμή αναφοράς της Συνθήκης, ο δείκτης του χρέους προβλέπεται να αυξηθεί περαιτέρω κατά 6,7 εκατοστιαίες μονάδες κατά την προγραμματική περίοδο, στο 29,7 % το 2012, κυρίως λόγω των υψηλών δημόσιων ελλειμμάτων. Η προβλεπόμενη εξέλιξη του δείκτη χρέους μπορεί να είναι λιγότερο ευνοϊκή εάν δεν επιτευχθούν οι δημοσιονομικοί στόχοι του προγράμματος.

| (11) | Από τις μεσοπρόθεσμες προβλέψεις μέχρι το 2020 συνάγεται ότι οι ρυθμοί αύξησης του ΑΕΠ και των δεικτών φορολογικών εσόδων θα επανέλθουν βαθμιαία μόνο στις τιμές που προβλέπονταν πριν από την κρίση. Αυτό υποδηλώνει ότι η δημοσιονομική στρατηγική του προγράμματος, εκ πρώτης όψεως και χωρίς περαιτέρω αλλαγή πολιτικής, δεν είναι αρκετή για να σταθεροποιηθεί ο δείκτης χρέους μέχρι το 2020. |
| --- | --- |

(11)

Από τις μεσοπρόθεσμες προβλέψεις μέχρι το 2020 συνάγεται ότι οι ρυθμοί αύξησης του ΑΕΠ και των δεικτών φορολογικών εσόδων θα επανέλθουν βαθμιαία μόνο στις τιμές που προβλέπονταν πριν από την κρίση. Αυτό υποδηλώνει ότι η δημοσιονομική στρατηγική του προγράμματος, εκ πρώτης όψεως και χωρίς περαιτέρω αλλαγή πολιτικής, δεν είναι αρκετή για να σταθεροποιηθεί ο δείκτης χρέους μέχρι το 2020.

| (12) | Ο μακροπρόθεσμος δημοσιονομικός αντίκτυπος της δημογραφικής γήρανσης είναι σαφώς μεγαλύτερος από το μέσο όρο της ΕΕ, κυρίως λόγω της προβλεπόμενης αύξησης των συνταξιοδοτικών δαπανών. Η δημοσιονομική θέση το 2009, όπως εκτιμάται στο πρόγραμμα, επιτείνει τις δημοσιονομικές επιπτώσεις της δημογραφικής γήρανσης στο κενό διατηρησιμότητας. Η μείωση του πρωτογενούς ελλείμματος μεσοπρόθεσμα, όπως προβλέπει το πρόγραμμα, και η εφαρμογή της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος, η οποία συμφωνήθηκε με τους διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς στο πλαίσιο του προγράμματος ενίσχυσης του ισοζυγίου πληρωμών της Ρουμανίας, που αποσκοπεί στη συγκράτηση της μεγάλης αύξησης των δαπανών που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση, θα μπορούσαν να περιορίσουν τους κινδύνους όσον αφορά τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, οι οποίοι στην έκθεση του 2009 της Επιτροπής για τη διατηρησιμότητα (3) θεωρήθηκαν μεγάλοι. |
| --- | --- |

(12)

Ο μακροπρόθεσμος δημοσιονομικός αντίκτυπος της δημογραφικής γήρανσης είναι σαφώς μεγαλύτερος από το μέσο όρο της ΕΕ, κυρίως λόγω της προβλεπόμενης αύξησης των συνταξιοδοτικών δαπανών. Η δημοσιονομική θέση το 2009, όπως εκτιμάται στο πρόγραμμα, επιτείνει τις δημοσιονομικές επιπτώσεις της δημογραφικής γήρανσης στο κενό διατηρησιμότητας. Η μείωση του πρωτογενούς ελλείμματος μεσοπρόθεσμα, όπως προβλέπει το πρόγραμμα, και η εφαρμογή της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος, η οποία συμφωνήθηκε με τους διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς στο πλαίσιο του προγράμματος ενίσχυσης του ισοζυγίου πληρωμών της Ρουμανίας, που αποσκοπεί στη συγκράτηση της μεγάλης αύξησης των δαπανών που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση, θα μπορούσαν να περιορίσουν τους κινδύνους όσον αφορά τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, οι οποίοι στην έκθεση του 2009 της Επιτροπής για τη διατηρησιμότητα (3) θεωρήθηκαν μεγάλοι.

| (13) | Η δημοσιονομική πολιτική την περίοδο της μεγάλης αύξησης της ζήτησης από το 2004 έως 2008 είχε έντονα προκυκλικό χαρακτήρα, επιδεινώνοντας τις ανισορροπίες που προκαλούνται κυρίως από τον ιδιωτικό τομέα και επιβαρύνοντας την υπερθέρμανση της οικονομίας. Αυτό οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό σε μια συνολική αδυναμία του πλαισίου δημοσιονομικής διακυβέρνησης, που είχε ως αποτέλεσμα τον ανεπαρκή σχεδιασμό και την εκτέλεση του προϋπολογισμού. Τα έκτακτα έσοδα δαπανιόνταν συνήθως στη διαδικασία δημοσιονομικών διορθώσεων εντός του έτους, με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν περιθώρια σε περιπτώσεις δυσμενέστερης συγκυρίας. Η ανεπαρκής διοικητική ικανότητα να προγραμματιστούν και να εκτελεστούν έργα δημοσίων επενδύσεων είχε ως επακόλουθο τη συστηματική ελλιπή εκτέλεση των σχεδίων κεφαλαιακών δαπανών. Για να βελτιωθεί η κατάσταση του δημοσιονομικού πλαισίου, οι ρουμανικές αρχές ανέλαβαν τη δέσμευση, στο πλαίσιο του προγράμματος στήριξης του ισοζυγίου πληρωμών από την ΕΕ, να βελτιώσουν τη δημοσιονομική διακυβέρνηση. Υποβλήθηκε για ψήφισμα στο Κοινοβούλιο σχέδιο νόμου δημοσιονομικής ευθύνης. Το νομοσχέδιο ορίζει ένα δεσμευτικό μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο που θέτει όρια για τις αναθεωρήσεις του προϋπολογισμού κατά τη διάρκεια του έτους, θεσπίζει υγιείς δημοσιονομικούς κανόνες και προβλέπει τη σύσταση δημοσιονομικού συμβουλίου που θα παρέχει ανεξάρτητο έλεγχο στα θέματα των δημόσιων οικονομικών. Έχουν οριστεί προθεσμίες για τη σύσταση του δημοσιονομικού συμβουλίου (τέλη Απριλίου) και την υποβολή του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού πλαισίου (ΜΠΔΠ) για το 2011-2013 (τέλη Μαΐου). |
| --- | --- |

(13)

Η δημοσιονομική πολιτική την περίοδο της μεγάλης αύξησης της ζήτησης από το 2004 έως 2008 είχε έντονα προκυκλικό χαρακτήρα, επιδεινώνοντας τις ανισορροπίες που προκαλούνται κυρίως από τον ιδιωτικό τομέα και επιβαρύνοντας την υπερθέρμανση της οικονομίας. Αυτό οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό σε μια συνολική αδυναμία του πλαισίου δημοσιονομικής διακυβέρνησης, που είχε ως αποτέλεσμα τον ανεπαρκή σχεδιασμό και την εκτέλεση του προϋπολογισμού. Τα έκτακτα έσοδα δαπανιόνταν συνήθως στη διαδικασία δημοσιονομικών διορθώσεων εντός του έτους, με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν περιθώρια σε περιπτώσεις δυσμενέστερης συγκυρίας. Η ανεπαρκής διοικητική ικανότητα να προγραμματιστούν και να εκτελεστούν έργα δημοσίων επενδύσεων είχε ως επακόλουθο τη συστηματική ελλιπή εκτέλεση των σχεδίων κεφαλαιακών δαπανών. Για να βελτιωθεί η κατάσταση του δημοσιονομικού πλαισίου, οι ρουμανικές αρχές ανέλαβαν τη δέσμευση, στο πλαίσιο του προγράμματος στήριξης του ισοζυγίου πληρωμών από την ΕΕ, να βελτιώσουν τη δημοσιονομική διακυβέρνηση. Υποβλήθηκε για ψήφισμα στο Κοινοβούλιο σχέδιο νόμου δημοσιονομικής ευθύνης. Το νομοσχέδιο ορίζει ένα δεσμευτικό μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο που θέτει όρια για τις αναθεωρήσεις του προϋπολογισμού κατά τη διάρκεια του έτους, θεσπίζει υγιείς δημοσιονομικούς κανόνες και προβλέπει τη σύσταση δημοσιονομικού συμβουλίου που θα παρέχει ανεξάρτητο έλεγχο στα θέματα των δημόσιων οικονομικών. Έχουν οριστεί προθεσμίες για τη σύσταση του δημοσιονομικού συμβουλίου (τέλη Απριλίου) και την υποβολή του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού πλαισίου (ΜΠΔΠ) για το 2011-2013 (τέλη Μαΐου).

| (14) | Μια πρωταρχική προτεραιότητα και πρόκληση για την κυβέρνηση είναι να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και επάρκεια της δημόσιας διοίκησης, τόσο σε κεντρικό όσο και σε τοπικό επίπεδο. Η ανάλυση των προβλημάτων, το πλαίσιο δημοσιονομικής διακυβέρνησης, η κατάρτιση και εκτέλεση του προϋπολογισμού καθώς και η εφαρμογή των πολιτικών βελτιώνονται στο πλαίσιο της πολυμερούς συνδρομής από διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς. Ωστόσο, χρειάζεται να επιτευχθεί περαιτέρω πρόοδος προκειμένου να αποφευχθεί επιδείνωση στην προσβασιμότητα και την ποιότητα των δημόσιων υπηρεσιών, καθώς και στο πλαίσιο λειτουργίας των επιχειρήσεων γενικότερα. Για να αντιμετωπιστούν οι ειδικές προκλήσεις σε σχέση με τα αποτελέσματα του κάθε υπουργείου και τα συστημικά προβλήματα που απαιτούν μια σφαιρική κυβερνητική προσέγγιση, πρόκειται να αρχίσει μια επανεξέταση της όλης λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης. Επιπλέον, προβλέπεται να ληφθούν συγκεκριμένα μέτρα για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα της φορολογικής διοίκησης και για να ενισχυθεί ο έλεγχος της κεντρικής κυβέρνησης στις δαπάνες των τοπικών αρχών και των κρατικών επιχειρήσεων. Οι ρουμανικές αρχές ενέκριναν σχέδιο αντιμετώπισης της αδήλωτης εργασίας που εστιάζεται σε μέτρα για την αύξηση της αποτελεσματικότητας της επιθεώρησης εργασίας. Προσπαθούν επίσης να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα και επάρκεια των δημόσιων δαπανών για τη δημόσια παιδεία και την Ε&Α. Τέλος, η κυβέρνηση προτίθεται να λάβει συγκεκριμένα μέτρα για να αυξηθεί το χαμηλό ποσοστό απορρόφησης κεφαλαίων των Διαρθρωτικών Ταμείων της ΕΕ. |
| --- | --- |

(14)

Μια πρωταρχική προτεραιότητα και πρόκληση για την κυβέρνηση είναι να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και επάρκεια της δημόσιας διοίκησης, τόσο σε κεντρικό όσο και σε τοπικό επίπεδο. Η ανάλυση των προβλημάτων, το πλαίσιο δημοσιονομικής διακυβέρνησης, η κατάρτιση και εκτέλεση του προϋπολογισμού καθώς και η εφαρμογή των πολιτικών βελτιώνονται στο πλαίσιο της πολυμερούς συνδρομής από διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς. Ωστόσο, χρειάζεται να επιτευχθεί περαιτέρω πρόοδος προκειμένου να αποφευχθεί επιδείνωση στην προσβασιμότητα και την ποιότητα των δημόσιων υπηρεσιών, καθώς και στο πλαίσιο λειτουργίας των επιχειρήσεων γενικότερα. Για να αντιμετωπιστούν οι ειδικές προκλήσεις σε σχέση με τα αποτελέσματα του κάθε υπουργείου και τα συστημικά προβλήματα που απαιτούν μια σφαιρική κυβερνητική προσέγγιση, πρόκειται να αρχίσει μια επανεξέταση της όλης λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης. Επιπλέον, προβλέπεται να ληφθούν συγκεκριμένα μέτρα για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα της φορολογικής διοίκησης και για να ενισχυθεί ο έλεγχος της κεντρικής κυβέρνησης στις δαπάνες των τοπικών αρχών και των κρατικών επιχειρήσεων. Οι ρουμανικές αρχές ενέκριναν σχέδιο αντιμετώπισης της αδήλωτης εργασίας που εστιάζεται σε μέτρα για την αύξηση της αποτελεσματικότητας της επιθεώρησης εργασίας. Προσπαθούν επίσης να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα και επάρκεια των δημόσιων δαπανών για τη δημόσια παιδεία και την Ε&Α. Τέλος, η κυβέρνηση προτίθεται να λάβει συγκεκριμένα μέτρα για να αυξηθεί το χαμηλό ποσοστό απορρόφησης κεφαλαίων των Διαρθρωτικών Ταμείων της ΕΕ.

| (15) | Συνολικά, το 2010, η δημοσιονομική στρατηγική το προγράμματος είναι εν πολλοίς σύμφωνη προς τη σύσταση του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7. Όμως, το δημόσιο έλλειμμα τελικά να είναι μεγαλύτερο από το προβλεπόμενο το 2010, κυρίως λόγω των πολιτικών και κοινωνικών δυσκολιών να υλοποιηθούν ορισμένες από τις προβλεφθείσες μεταρρυθμίσεις. Αν επαληθευθούν οι κίνδυνοι αυτοί, θα πρέπει να εφαρμοστούν τα έκτακτα μέτρα που σχεδιάζουν σήμερα οι αρχές. Από το 2011 και μετά, δεδομένου ότι το πρόγραμμα δεν περιέχει ειδικά μέτρα εξυγίανσης, η δημοσιονομική στρατηγική ενδέχεται να μην είναι απόλυτα συνεπής με τη σύσταση του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7. Συγκεκριμένα, το πρόγραμμα δεν περιέχει λεπτομερή στοιχεία για τα πρόσθετα μέτρα εξυγίανσης που πρέπει να ληφθούν το 2011 και το 2012 για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων. Τα στοιχεία αυτά πρέπει να περιλαμβάνονται στο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο (ΜΠΔΠ) για το 2011-2013 που θα εγκριθεί το Μάιο του 2010. Για την περίοδο 2010-2012 συνολικά, το δημοσιονομικό σενάριο του προγράμματος προβλέπει μέση ετήσια δημοσιονομική προσαρμογή της τάξης του 1,75 %, η οποία είναι σύμφωνη με τη σύσταση του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7, αλλά θα υπόκειται στους ίδιους κινδύνους όπως και οι στόχοι του προϋπολογισμού. |
| --- | --- |

(15)

Συνολικά, το 2010, η δημοσιονομική στρατηγική το προγράμματος είναι εν πολλοίς σύμφωνη προς τη σύσταση του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7. Όμως, το δημόσιο έλλειμμα τελικά να είναι μεγαλύτερο από το προβλεπόμενο το 2010, κυρίως λόγω των πολιτικών και κοινωνικών δυσκολιών να υλοποιηθούν ορισμένες από τις προβλεφθείσες μεταρρυθμίσεις. Αν επαληθευθούν οι κίνδυνοι αυτοί, θα πρέπει να εφαρμοστούν τα έκτακτα μέτρα που σχεδιάζουν σήμερα οι αρχές. Από το 2011 και μετά, δεδομένου ότι το πρόγραμμα δεν περιέχει ειδικά μέτρα εξυγίανσης, η δημοσιονομική στρατηγική ενδέχεται να μην είναι απόλυτα συνεπής με τη σύσταση του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7. Συγκεκριμένα, το πρόγραμμα δεν περιέχει λεπτομερή στοιχεία για τα πρόσθετα μέτρα εξυγίανσης που πρέπει να ληφθούν το 2011 και το 2012 για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων. Τα στοιχεία αυτά πρέπει να περιλαμβάνονται στο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο (ΜΠΔΠ) για το 2011-2013 που θα εγκριθεί το Μάιο του 2010. Για την περίοδο 2010-2012 συνολικά, το δημοσιονομικό σενάριο του προγράμματος προβλέπει μέση ετήσια δημοσιονομική προσαρμογή της τάξης του 1,75 %, η οποία είναι σύμφωνη με τη σύσταση του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7, αλλά θα υπόκειται στους ίδιους κινδύνους όπως και οι στόχοι του προϋπολογισμού.

| (16) | Όσον αφορά τις απαιτήσεις παροχής πληροφοριακών στοιχείων που περιλαμβάνονται στον κώδικα δεοντολογίας για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, το πρόγραμμα παρουσιάζει ορισμένα κενά όσον αφορά τα προαιρετικά στοιχεία (4). Επιπλέον, οι βασικές παραδοχές στις οποίες βασίζεται το πρόγραμμα δεν παρουσιάζονται σε χωριστό πίνακα, όπως προβλέπει ο κώδικας δεοντολογίας. Στις συστάσεις που διατύπωσε στις 16 Φεβρουαρίου 2010 βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7 με σκοπό τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2012, το Συμβούλιο κάλεσε επίσης τη Ρουμανία να αφιερώσει χωριστό κεφάλαιο των επικαιροποιήσεων του προγράμματος σύγκλισης της Ρουμανίας στην εφαρμογή των συστάσεων του Συμβουλίου. Η τρέχουσα επικαιροποίηση του προγράμματος περιέχει χωριστό κεφάλαιο για την εφαρμογή της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος στην περίπτωση της Ρουμανίας. |
| --- | --- |

(16)

Όσον αφορά τις απαιτήσεις παροχής πληροφοριακών στοιχείων που περιλαμβάνονται στον κώδικα δεοντολογίας για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, το πρόγραμμα παρουσιάζει ορισμένα κενά όσον αφορά τα προαιρετικά στοιχεία (4). Επιπλέον, οι βασικές παραδοχές στις οποίες βασίζεται το πρόγραμμα δεν παρουσιάζονται σε χωριστό πίνακα, όπως προβλέπει ο κώδικας δεοντολογίας. Στις συστάσεις που διατύπωσε στις 16 Φεβρουαρίου 2010 βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7 με σκοπό τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος μέχρι το 2012, το Συμβούλιο κάλεσε επίσης τη Ρουμανία να αφιερώσει χωριστό κεφάλαιο των επικαιροποιήσεων του προγράμματος σύγκλισης της Ρουμανίας στην εφαρμογή των συστάσεων του Συμβουλίου. Η τρέχουσα επικαιροποίηση του προγράμματος περιέχει χωριστό κεφάλαιο για την εφαρμογή της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος στην περίπτωση της Ρουμανίας.

Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι, εκ πρώτης όψεως, η διαδικασία εξυγίανσης που προβλέπεται στο πρόγραμμα σύγκλισης είναι σωστή και σύμφωνη με τη σύσταση του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7 της ΣΛΕΕ. Εντούτοις, για να επιτευχθεί ο στόχος για το έλλειμμα έχει ζωτική σημασία να εφαρμοστούν πλήρως τα μέτρα εξυγίανσης που έχουν προβλεφθεί για το 2010. Επιπλέον, το πρόγραμμα δεν προσδιορίζει επαρκώς τα μέτρα εξυγίανσης που πρέπει να ληφθούν το 2011 και το 2012. Η ρουμανική κυβέρνηση έχει αναλάβει τη δέσμευση να λάβει έκτακτα μέτρα, εάν χρειασθεί, για να επιτύχει το στόχο που ορίστηκε για το 2010 όσον αφορά το έλλειμμα. Επιπροσθέτως, η εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων δημοσιονομικής διακυβέρνησης που αποφασίστηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος ης ΕΕ για την ενίσχυση του ισοζυγίου πληρωμών της Ρουμανίας, εκτιμάται ότι θα συμβάλει στην επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων για το 2011 και το 2012. Τέλος, η έγκριση και εφαρμογή της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος θα έχει καθοριστική σημασία για τη βελτίωση της μακροπρόθεσμης διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών.

Με βάση την ανωτέρω αξιολόγηση και λαμβανομένης υπόψη της σύστασης της 16ης Φεβρουαρίου 2010 κατ’ εφαρμογή του άρθρου 126 παράγραφος 7 της ΣΛΕΕ και δεδομένης της ανάγκης να διασφαλιστεί διατηρήσιμη σύγκλιση, η Ρουμανία καλείται:

| i) | να εφαρμόσει με αυστηρότητα τα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης για το 2010 που εγκρίθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος στήριξης του ισοζυγίου πληρωμών και να λάβει πρόσθετα διορθωτικά μέτρα, εάν παραστεί ανάγκη, για να επιτευχθεί ο στόχος όσον αφορά το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης το 2010. Οι ρουμανικές αρχές καλούνται ακόμη να προσδιορίσουν, στο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο που θα καταρτιστεί μέχρι τα τέλη Μαΐου 2010, τα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης που είναι απαραίτητα για να επιτευχθούν οι δημοσιονομικοί στόχοι του προγράμματος το 2011 και το 2012· |
| --- | --- |

i)

να εφαρμόσει με αυστηρότητα τα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης για το 2010 που εγκρίθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος στήριξης του ισοζυγίου πληρωμών και να λάβει πρόσθετα διορθωτικά μέτρα, εάν παραστεί ανάγκη, για να επιτευχθεί ο στόχος όσον αφορά το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης το 2010. Οι ρουμανικές αρχές καλούνται ακόμη να προσδιορίσουν, στο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο που θα καταρτιστεί μέχρι τα τέλη Μαΐου 2010, τα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης που είναι απαραίτητα για να επιτευχθούν οι δημοσιονομικοί στόχοι του προγράμματος το 2011 και το 2012·

| ii) | να βελτιώσει το δημοσιονομικό πλαίσιο με την ψήφιση και την εφαρμογή του νόμου περί δημοσιονομικής ευθύνης. Συγκεκριμένα, να λάβει υπόψη την ανάλυση του δημοσιονομικού συμβουλίου στο σχεδιασμό και την άσκηση της δημοσιονομικής πολιτικής· |
| --- | --- |

ii)

να βελτιώσει το δημοσιονομικό πλαίσιο με την ψήφιση και την εφαρμογή του νόμου περί δημοσιονομικής ευθύνης. Συγκεκριμένα, να λάβει υπόψη την ανάλυση του δημοσιονομικού συμβουλίου στο σχεδιασμό και την άσκηση της δημοσιονομικής πολιτικής·

| iii) | να εγκρίνει και να εφαρμόσει το νομοσχέδιο για τις συντάξεις που θα συμβάλει στο να βελτιωθεί σημαντικά η μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών. |
| --- | --- |

iii)

να εγκρίνει και να εφαρμόσει το νομοσχέδιο για τις συντάξεις που θα συμβάλει στο να βελτιωθεί σημαντικά η μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών.

Σύγκριση βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβολών

| | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Πραγματικό ΑΕΠ
  (% μεταβολή) | ΠΣ Μάρτ. 2010 | 7,3 | –7,0 | 1,3 | 2,4 | 3,7 |
| COM Νοέμβ. 2009 | 6,2 | –8,0 | 0,5 | 2,6 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιούν. 2009 | 7,1 | –4,0 | 0,1 | 2,4 | μ.δ.σ. |
| Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ
  (%) | ΠΣ Μάρτ. 2010 | 7,9 | 5,6 | 3,7 | 3,2 | 2,8 |
| COM Νοέμβ. 2009 | 7,9 | 5,7 | 3,5 | 3,4 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιούν. 2009 | 7,9 | 5,8 | 3,5 | 3,2 | μ.δ.σ. |
| Κενό παραγωγής (5)

  (% του δυνητικού ΑΕΠ) | ΠΣ Μάρτ. 2010 | 9,5 | –1,7 | –3,3 | –3,7 | –2,7 |
| COM Νοέμβ. 2009 (6) | 10,0 | –2,2 | –4,4 | –4,3 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιούν. 2009 | 8,7 | 0,5 | –2,5 | –2,9 | μ.δ.σ. |
| Καθαρός δανεισμός έναντι της αλλοδαπής
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Μάρτ. 2010 | –11,2 | –3,9 | –3,9 | –3,9 | –3,7 |
| COM Νοέμβ. 2009 | –11,8 | –5,0 | –5,1 | –5,2 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιούν. 2009 | –11,9 | –6,3 | –5,4 | –5,2 | μ.δ.σ. |
| Έσοδα γενικής κυβέρνησης
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Μάρτ. 2010 | 32,8 | 31,1 | 31,7 | 31,9 | 31,8 |
| COM Νοέμβ. 2009 | 32,8 | 31,6 | 31,8 | 32,0 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιούν. 2009 | 33,1 | 33,2 | 33,7 | 34,2 | μ.δ.σ. |
| Δαπάνες γενικής κυβέρνησης
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Μάρτ. 2010 | 38,4 | 39,1 | 38,1 | 36,4 | 34,8 |
| COM Νοέμβ. 2009 | 38,4 | 39,4 | 38,6 | 37,9 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιούν. 2009 | 38,5 | 38,3 | 37,8 | 37,0 | μ.δ.σ. |
| Ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Μάρτ. 2010 | –5,5 | –8,0 | –6,3 | –4,4 | –3,0 |
| COM Νοέμβ. 2009 | –5,5 | –7,8 | 6,8 | –5,9 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιούν. 2009 | –5,4 | –5,1 | –4,1 | –2,9 | μ.δ.σ. |
| Πρωτογενές ισοζύγιο
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Μάρτ. 2010 | –4,8 | –6,5 | –4,5 | –2,6 | –1,6 |
| COM Νοέμβ. 2009 | –4,8 | –6,2 | –5,0 | –3,9 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιούν. 2009 | –4,7 | –3,6 | –2,4 | –1,4 | μ.δ.σ. |
| Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο (5)

  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Μάρτ. 2010 | –8,5 | –7,5 | –5,2 | –3,2 | –2,1 |
| COM Νοέμβ. 2009 | –8,5 | –7,1 | –5,5 | –4,6 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιούν. 2009 | –8,2 | –5,3 | –3,3 | –2,0 | μ.δ.σ. |
| Διαρθρωτικό ισοζύγιο (7)

  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Μάρτ. 2010 | –8,5 | –7,5 | –5,2 | –3,2 | –2,1 |
| COM Νοέμβ. 2009 | –8,5 | –7,1 | –5,5 | –4,6 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιούν. 2009 | –8,2 | –5,3 | –3,3 | –2,0 | μ.δ.σ. |
| Ακαθάριστο δημόσιο χρέος
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Μάρτ. 2010 | 13,6 | 23,0 | 28,3 | 29,4 | 29,7 |
| COM Νοέμβ. 2009 | 13,6 | 21,8 | 27,4 | 31,3 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Ιούν. 2009 | 13,6 | 18,0 | 20,8 | 22,0 | μ.δ.σ. |
| Πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ)· φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2009 (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής. |

2008

2009

2010

2011

2012

Πραγματικό ΑΕΠ

(% μεταβολή)

ΠΣ Μάρτ. 2010

7,3

–7,0

1,3

2,4

3,7

COM Νοέμβ. 2009

6,2

–8,0

0,5

2,6

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιούν. 2009

7,1

–4,0

0,1

2,4

μ.δ.σ.

Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ

(%)

ΠΣ Μάρτ. 2010

7,9

5,6

3,7

3,2

2,8

COM Νοέμβ. 2009

7,9

5,7

3,5

3,4

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιούν. 2009

7,9

5,8

3,5

3,2

μ.δ.σ.

Κενό παραγωγής (5)

(% του δυνητικού ΑΕΠ)

ΠΣ Μάρτ. 2010

9,5

–1,7

–3,3

–3,7

–2,7

COM Νοέμβ. 2009 (6)

10,0

–2,2

–4,4

–4,3

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιούν. 2009

8,7

0,5

–2,5

–2,9

μ.δ.σ.

Καθαρός δανεισμός έναντι της αλλοδαπής

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Μάρτ. 2010

–11,2

–3,9

–3,9

–3,9

–3,7

COM Νοέμβ. 2009

–11,8

–5,0

–5,1

–5,2

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιούν. 2009

–11,9

–6,3

–5,4

–5,2

μ.δ.σ.

Έσοδα γενικής κυβέρνησης

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Μάρτ. 2010

32,8

31,1

31,7

31,9

31,8

COM Νοέμβ. 2009

32,8

31,6

31,8

32,0

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιούν. 2009

33,1

33,2

33,7

34,2

μ.δ.σ.

Δαπάνες γενικής κυβέρνησης

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Μάρτ. 2010

38,4

39,1

38,1

36,4

34,8

COM Νοέμβ. 2009

38,4

39,4

38,6

37,9

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιούν. 2009

38,5

38,3

37,8

37,0

μ.δ.σ.

Ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Μάρτ. 2010

–5,5

–8,0

–6,3

–4,4

–3,0

COM Νοέμβ. 2009

–5,5

–7,8

6,8

–5,9

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιούν. 2009

–5,4

–5,1

–4,1

–2,9

μ.δ.σ.

Πρωτογενές ισοζύγιο

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Μάρτ. 2010

–4,8

–6,5

–4,5

–2,6

–1,6

COM Νοέμβ. 2009

–4,8

–6,2

–5,0

–3,9

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιούν. 2009

–4,7

–3,6

–2,4

–1,4

μ.δ.σ.

Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο (5)

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Μάρτ. 2010

–8,5

–7,5

–5,2

–3,2

–2,1

COM Νοέμβ. 2009

–8,5

–7,1

–5,5

–4,6

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιούν. 2009

–8,2

–5,3

–3,3

–2,0

μ.δ.σ.

Διαρθρωτικό ισοζύγιο (7)

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Μάρτ. 2010

–8,5

–7,5

–5,2

–3,2

–2,1

COM Νοέμβ. 2009

–8,5

–7,1

–5,5

–4,6

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιούν. 2009

–8,2

–5,3

–3,3

–2,0

μ.δ.σ.

Ακαθάριστο δημόσιο χρέος

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Μάρτ. 2010

13,6

23,0

28,3

29,4

29,7

COM Νοέμβ. 2009

13,6

21,8

27,4

31,3

μ.δ.σ.

ΠΣ Ιούν. 2009

13,6

18,0

20,8

22,0

μ.δ.σ.

Πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ)· φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2009 (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής.

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1. Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο: http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/index_en.htm

(2)  Στο πλαίσιο της μεγάλης χρηματοπιστωτικής κρίσης, το Συμβούλιο εξέδωσε, στις 6 Μαΐου 2009, την απόφαση 2009/459/ΕΚ για να διατεθεί στη Ρουμανία μεσοπρόθεσμο χρηματοδοτικό δάνειο μέχρι 5 δισ. ευρώ στο πλαίσιο της διευκόλυνσης του ισοζυγίου πληρωμών (ΙΠ) των κρατών μελών. Η συνδρομή της ΕΕ στη Ρουμανία πραγματοποιείται παράλληλα με δάνεια του ΔΝΤ (13 δισ. ευρώ), της Παγκόσμιας Τράπεζας (1 δισ. ευρώ), της ΕΤΕπ και της ΕΤΑΑ (1 δισ. ευρώ).

(3)  Στα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 10ης Νοεμβρίου 2009 σχετικά με τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών «το Συμβούλιο καλεί τα κράτη μέλη να εστιάσουν την προσοχή τους σε στρατηγικές με γνώμονα την βιωσιμότητα στα προσεχή προγράμματά τους σταθερότητας και σύγκλισης» και περαιτέρω «καλεί την Επιτροπή, από κοινού με την Επιτροπή Οικονομικής Πολιτικής και την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή, να αναπτύξουν περαιτέρω μεθοδολογίες για την εκτίμηση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών εγκαίρως για την επόμενη έκθεση για τη βιωσιμότητα», που προβλέπεται για το 2012.

(4)  Συγκεκριμένα, δεν παρέχονται τα στοιχεία για την απασχόληση όσον αφορά τις ώρες εργασίας και τις δαπάνες γενικής κυβέρνησης ανά λειτουργία.

(5)  Κενά παραγωγής και κυκλικά προσαρμοσμένα ισοζύγια βάσει των προγραμμάτων όπως έχουν υπολογιστεί εκ νέου από τις υπηρεσίες της Επιτροπής βάσει των πληροφοριών που περιέχονται στα προγράμματα.

(6)  Βάσει εκτιμώμενης δυνητικής ανάπτυξης 5,1 %, 3,4 %, 2,9 % και 2,5 % αντιστοίχως την περίοδο 2008-2011.

(7)  Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο πλην εκτάκτων και λοιπών προσωρινών μέτρων.

Πηγή:

Πρόγραμμα σύγκλισης (ΠΣ)· φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2009 (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής.

---

| 3.6.2010 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 144/17 |
| --- | --- | --- | --- |

3.6.2010

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 144/17

---

ΓΝΏΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ

σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβακίας για την περίοδο 2009-2012

2010/C 144/04

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 3,

τη σύσταση της Επιτροπής,

Έπειτα από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΓΝΩΜΗ:

| (1) | Στις 26 Απριλίου 2010 το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβακίας, που καλύπτει την περίοδο 2009-2012. |
| --- | --- |

(1)

Στις 26 Απριλίου 2010 το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβακίας, που καλύπτει την περίοδο 2009-2012.

| (2) | Με μέσο ρυθμό αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ άνω του 7 % την περίοδο 2003-2008, η Σλοβακία ήταν μία από τις χώρες της ΕΕ με τις καλύτερες επιδόσεις κατά την περίοδο της οικονομικής άνθησης. Η εφαρμογή υγιών μακροοικονομικών πολιτικών κατά τη διάρκεια της περιόδου εκείνης συνέβαλε στο να αποτραπούν μεγάλες μακροοικονομικές ανισορροπίες, γεγονός που έδωσε τη δυνατότητα στη Σλοβακία να ενταχθεί στη ζώνη του ευρώ τον Ιανουάριο του 2009. Όμως, λόγω του μεγάλου εμπορικού ανοίγματός της, η σλοβακική οικονομία επηρεάστηκε έντονα από την κρίση. Εκτιμάται ότι το πραγματικό ΑΕΠ μειώθηκε κατά ποσοστό 4,7 % το 2009 και η υποτίμηση των νομισμάτων των γειτονικών χωρών είχε σαν αποτέλεσμα την περαιτέρω ανατίμηση της πραγματικής σταθμισμένης συναλλαγματικής ισοτιμίας της Σλοβακίας.
  Για να περιορίσουν τις επιπτώσεις της κρίσης, οι σλοβακικές αρχές επέτρεψαν την πλήρη εφαρμογή αυτόματων σταθεροποιητών και, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας, ελήφθησαν μέτρα για την καταπολέμηση της κρίσης το Νοέμβριο του 2008 και το Φεβρουάριο του 2009 (0,5 % του ΑΕΠ για το 2009 και για το 2010). Ενώ το δημόσιο έλλειμμα αναμενόταν να ανέλθει στο 6 % του ΑΕΠ το 2009, στις 2 Δεκεμβρίου 2009 το Συμβούλιο αποφάνθηκε ότι υπήρχε υπερβολικό έλλειμμα και συνέστησε τη διόρθωση του μέχρι το 2013. Δεδομένης της εξασθένισης της εξωτερικής ανταγωνιστικότητας της Σλοβακίας λόγω της προσωρινής υποτίμησης των νομισμάτων των γειτονικών χωρών και της διεύρυνσης των δημοσιονομικών ανισορροπιών κατά τη διάρκεια της κρίσης, μια αξιόπιστη και διατηρήσιμη μείωση του δημοσίου ελλείμματος θα αποτελέσει βασικό στοιχείο της στρατηγικής των σλοβακικών αρχών για τα επόμενα έτη. |
| --- | --- |

(2)

Με μέσο ρυθμό αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ άνω του 7 % την περίοδο 2003-2008, η Σλοβακία ήταν μία από τις χώρες της ΕΕ με τις καλύτερες επιδόσεις κατά την περίοδο της οικονομικής άνθησης. Η εφαρμογή υγιών μακροοικονομικών πολιτικών κατά τη διάρκεια της περιόδου εκείνης συνέβαλε στο να αποτραπούν μεγάλες μακροοικονομικές ανισορροπίες, γεγονός που έδωσε τη δυνατότητα στη Σλοβακία να ενταχθεί στη ζώνη του ευρώ τον Ιανουάριο του 2009. Όμως, λόγω του μεγάλου εμπορικού ανοίγματός της, η σλοβακική οικονομία επηρεάστηκε έντονα από την κρίση. Εκτιμάται ότι το πραγματικό ΑΕΠ μειώθηκε κατά ποσοστό 4,7 % το 2009 και η υποτίμηση των νομισμάτων των γειτονικών χωρών είχε σαν αποτέλεσμα την περαιτέρω ανατίμηση της πραγματικής σταθμισμένης συναλλαγματικής ισοτιμίας της Σλοβακίας.

Για να περιορίσουν τις επιπτώσεις της κρίσης, οι σλοβακικές αρχές επέτρεψαν την πλήρη εφαρμογή αυτόματων σταθεροποιητών και, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάκαμψη της οικονομίας, ελήφθησαν μέτρα για την καταπολέμηση της κρίσης το Νοέμβριο του 2008 και το Φεβρουάριο του 2009 (0,5 % του ΑΕΠ για το 2009 και για το 2010). Ενώ το δημόσιο έλλειμμα αναμενόταν να ανέλθει στο 6 % του ΑΕΠ το 2009, στις 2 Δεκεμβρίου 2009 το Συμβούλιο αποφάνθηκε ότι υπήρχε υπερβολικό έλλειμμα και συνέστησε τη διόρθωση του μέχρι το 2013. Δεδομένης της εξασθένισης της εξωτερικής ανταγωνιστικότητας της Σλοβακίας λόγω της προσωρινής υποτίμησης των νομισμάτων των γειτονικών χωρών και της διεύρυνσης των δημοσιονομικών ανισορροπιών κατά τη διάρκεια της κρίσης, μια αξιόπιστη και διατηρήσιμη μείωση του δημοσίου ελλείμματος θα αποτελέσει βασικό στοιχείο της στρατηγικής των σλοβακικών αρχών για τα επόμενα έτη.

| (3) | Μολονότι η παρατηρούμενη μείωση του πραγματικού ΑΕΠ στο πλαίσιο της κρίσης είναι σε μεγάλο βαθμό κυκλικού χαρακτήρα, το επίπεδο της δυνητικής παραγωγής έχει επίσης επηρεαστεί αρνητικά. Επιπλέον, η κρίση μπορεί να επηρεάσει και τη δυνητική ανάπτυξη μεσοπρόθεσμα λόγω χαμηλότερων επενδύσεων, πιστοδοτικών περιορισμών και ανόδου της διαρθρωτικής ανεργίας. Πέραν αυτού, ο αντίκτυπος της οικονομικής κρίσης προστίθεται στις αρνητικές επιπτώσεις που θα έχει η δημογραφική γήρανση στη δυνητική παραγωγή και στη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Στη βάση αυτή, είναι σημαντικό να επιταχυνθεί ο ρυθμός των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων με σκοπό τη στήριξη της δυνητικής ανάπτυξης. Συγκεκριμένα, είναι σημαντικό να πραγματοποιηθούν στη Σλοβακία μεταρρυθμίσεις για να μειωθούν οι ρυθμίσεις και τα διοικητικά εμπόδια για τη λειτουργία των επιχειρήσεων, να βελτιωθεί η λειτουργία της αγοράς εργασίας και να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα του κόστους σε σχέση με τους εμπορικούς εταίρους μέσω, μεταξύ άλλων, της συγκράτησης των μισθών. |
| --- | --- |

(3)

Μολονότι η παρατηρούμενη μείωση του πραγματικού ΑΕΠ στο πλαίσιο της κρίσης είναι σε μεγάλο βαθμό κυκλικού χαρακτήρα, το επίπεδο της δυνητικής παραγωγής έχει επίσης επηρεαστεί αρνητικά. Επιπλέον, η κρίση μπορεί να επηρεάσει και τη δυνητική ανάπτυξη μεσοπρόθεσμα λόγω χαμηλότερων επενδύσεων, πιστοδοτικών περιορισμών και ανόδου της διαρθρωτικής ανεργίας. Πέραν αυτού, ο αντίκτυπος της οικονομικής κρίσης προστίθεται στις αρνητικές επιπτώσεις που θα έχει η δημογραφική γήρανση στη δυνητική παραγωγή και στη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Στη βάση αυτή, είναι σημαντικό να επιταχυνθεί ο ρυθμός των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων με σκοπό τη στήριξη της δυνητικής ανάπτυξης. Συγκεκριμένα, είναι σημαντικό να πραγματοποιηθούν στη Σλοβακία μεταρρυθμίσεις για να μειωθούν οι ρυθμίσεις και τα διοικητικά εμπόδια για τη λειτουργία των επιχειρήσεων, να βελτιωθεί η λειτουργία της αγοράς εργασίας και να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα του κόστους σε σχέση με τους εμπορικούς εταίρους μέσω, μεταξύ άλλων, της συγκράτησης των μισθών.

| (4) | Το μακροοικονομικό σενάριο του προγράμματος προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 1,9 % το 2010, 4,1 % το 2011 και 5,4 % το 2012. Αν αξιολογηθεί με βάση τις διαθέσιμες σήμερα πληροφορίες (2), το σενάριο αυτό φαίνεται να στηρίζεται σε εύλογες αναπτυξιακές παραδοχές για το 2010 και σε ευνοϊκές παραδοχές για το 2011 και το 2012.
  Οι προβλέψεις για τα τελευταία έτη εφαρμογής του προγράμματος ενδέχεται να μην αντανακλούν το βαθμό σύνεσης στον οποίο θα έπρεπε να βασίζονται οι στρατηγικές δημοσιονομικής εξυγίανσης, κυρίως λόγω της ασυνήθιστα μεγάλης αβεβαιότητας στις παρούσες συνθήκες μετά την κρίση. Σύμφωνα με την εικαζόμενη ανάκαμψη, η πρόβλεψη στο πρόγραμμα για τον πληθωρισμό είναι υψηλότερη περίπου κατά 1 εκατοστιαία μονάδα το 2011 σε σχέση με τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2009, ενώ προβλέπεται ότι θα είναι ταχύτερος ο ρυθμός μείωσης της ανεργίας. |
| --- | --- |

(4)

Το μακροοικονομικό σενάριο του προγράμματος προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 1,9 % το 2010, 4,1 % το 2011 και 5,4 % το 2012. Αν αξιολογηθεί με βάση τις διαθέσιμες σήμερα πληροφορίες (2), το σενάριο αυτό φαίνεται να στηρίζεται σε εύλογες αναπτυξιακές παραδοχές για το 2010 και σε ευνοϊκές παραδοχές για το 2011 και το 2012.

Οι προβλέψεις για τα τελευταία έτη εφαρμογής του προγράμματος ενδέχεται να μην αντανακλούν το βαθμό σύνεσης στον οποίο θα έπρεπε να βασίζονται οι στρατηγικές δημοσιονομικής εξυγίανσης, κυρίως λόγω της ασυνήθιστα μεγάλης αβεβαιότητας στις παρούσες συνθήκες μετά την κρίση. Σύμφωνα με την εικαζόμενη ανάκαμψη, η πρόβλεψη στο πρόγραμμα για τον πληθωρισμό είναι υψηλότερη περίπου κατά 1 εκατοστιαία μονάδα το 2011 σε σχέση με τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2009, ενώ προβλέπεται ότι θα είναι ταχύτερος ο ρυθμός μείωσης της ανεργίας.

| (5) | Το πρόγραμμα εκτιμά ότι το δημόσιο έλλειμμα το 2009 θα ανέλθει στο 6,3 % του ΑΕΠ, έναντι 2,3 % του ΑΕΠ το 2008. Η πλήρης λειτουργία αυτόματων σταθεροποιητών το 2009 συνέβαλε στην αξιοσημείωτη μείωση των εσόδων και στη σημαντική αύξηση των κοινωνικών δαπανών. Τα μέτρα παροχής τόνωσης που έλαβε η κυβέρνηση στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού σχεδίου ανάκαμψης της οικονομίας (ΕΣΑΟ) δεν επηρέασαν το έλλειμμα, διότι χρηματοδοτήθηκαν με ανακατανομές δαπανών στο εσωτερικό του προϋπολογισμού. Ορισμένα από τα μέτρα για την καταπολέμηση της κρίσης θα συνεχίσουν να εφαρμόζονται το 2010. Παρόλα αυτά, ακολουθώντας τη στρατηγική εξόδου που εισηγήθηκε το Συμβούλιο και για να μειωθεί το υπερβολικό έλλειμμα και να επιτευχθούν περισσότερο διατηρήσιμα επίπεδα της δημοσιονομικής θέσης, η κυβέρνηση σχεδιάζει εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών κατά τα πρώτα έτη της προγραμματικής περιόδου αρχίζοντας το 2010. |
| --- | --- |

(5)

Το πρόγραμμα εκτιμά ότι το δημόσιο έλλειμμα το 2009 θα ανέλθει στο 6,3 % του ΑΕΠ, έναντι 2,3 % του ΑΕΠ το 2008. Η πλήρης λειτουργία αυτόματων σταθεροποιητών το 2009 συνέβαλε στην αξιοσημείωτη μείωση των εσόδων και στη σημαντική αύξηση των κοινωνικών δαπανών. Τα μέτρα παροχής τόνωσης που έλαβε η κυβέρνηση στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού σχεδίου ανάκαμψης της οικονομίας (ΕΣΑΟ) δεν επηρέασαν το έλλειμμα, διότι χρηματοδοτήθηκαν με ανακατανομές δαπανών στο εσωτερικό του προϋπολογισμού. Ορισμένα από τα μέτρα για την καταπολέμηση της κρίσης θα συνεχίσουν να εφαρμόζονται το 2010. Παρόλα αυτά, ακολουθώντας τη στρατηγική εξόδου που εισηγήθηκε το Συμβούλιο και για να μειωθεί το υπερβολικό έλλειμμα και να επιτευχθούν περισσότερο διατηρήσιμα επίπεδα της δημοσιονομικής θέσης, η κυβέρνηση σχεδιάζει εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών κατά τα πρώτα έτη της προγραμματικής περιόδου αρχίζοντας το 2010.

| (6) | Για το 2010, ο στόχος του προγράμματος είναι το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης να διαμορφωθεί στο 5,5 % του ΑΕΠ. Ο δείκτης δαπανών προς το ΑΕΠ εκτιμάται ότι θα μειωθεί κατά 1,1 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ, αντανακλώντας τις περικοπές δαπανών για αγαθά και υπηρεσίες, τη μέτρια αύξηση των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων και περικοπές στις δημόσιες επενδύσεις. Ο δείκτης των εσόδων προς το ΑΕΠ προβλέπεται ότι θα μειωθεί κατά 0,3 της εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕΠ, αντανακλώντας μια προσωρινή αύξηση των φορολογικών ελαφρύνσεων και των εργασιακών επιδομάτων και μείωση των μερισμάτων από τις δημόσιες εταιρείες. Τα σχεδιαζόμενα μέτρα εκτιμάται ότι θα μειώσουν το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης κατά 1 εκατοστιαία μονάδα του ΑΕΠ. Ο δημοσιονομικός στόχος για το 2010 συνεπάγεται σημαντική βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου (δηλ. κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο μείον έκτακτα κλπ. προσωρινά μέτρα), περίπου κατά 1,25 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ, το οποίο είναι σύμφωνο με τη σύσταση του Συμβουλίου στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. |
| --- | --- |

(6)

Για το 2010, ο στόχος του προγράμματος είναι το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης να διαμορφωθεί στο 5,5 % του ΑΕΠ. Ο δείκτης δαπανών προς το ΑΕΠ εκτιμάται ότι θα μειωθεί κατά 1,1 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ, αντανακλώντας τις περικοπές δαπανών για αγαθά και υπηρεσίες, τη μέτρια αύξηση των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων και περικοπές στις δημόσιες επενδύσεις. Ο δείκτης των εσόδων προς το ΑΕΠ προβλέπεται ότι θα μειωθεί κατά 0,3 της εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕΠ, αντανακλώντας μια προσωρινή αύξηση των φορολογικών ελαφρύνσεων και των εργασιακών επιδομάτων και μείωση των μερισμάτων από τις δημόσιες εταιρείες. Τα σχεδιαζόμενα μέτρα εκτιμάται ότι θα μειώσουν το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης κατά 1 εκατοστιαία μονάδα του ΑΕΠ. Ο δημοσιονομικός στόχος για το 2010 συνεπάγεται σημαντική βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου (δηλ. κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο μείον έκτακτα κλπ. προσωρινά μέτρα), περίπου κατά 1,25 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ, το οποίο είναι σύμφωνο με τη σύσταση του Συμβουλίου στο πλαίσιο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος.

| (7) | Βασικός στόχος της δημοσιονομικής στρατηγικής του προγράμματος είναι η μείωση του ελλείμματος γενικής κυβέρνησης στο 3 % του ΑΕΠ το 2012, δηλαδή ένα έτος νωρίτερα σε σχέση με τη σύσταση του Συμβουλίου βάσει της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Το ονομαστικό έλλειμμα εκτιμάται ότι θα μειωθεί από 5,5 % του ΑΕΠ το 2010 σε 4,2 % και σε 3,0 % του ΑΕΠ το 2011 και το 2012 αντίστοιχα. Τα δύο τρίτα της μείωσης του ελλείμματος από το 2010 έως το 2012 θα αντανακλούν μια διαρθρωτική βελτίωση τα πρώτα χρόνια του προγράμματος (όπως υπολογίστηκε με βάση την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία που εφαρμόζεται στα στοιχεία του προγράμματος)· το υπόλοιπο ένα τρίτο θα είναι αποτέλεσμα των ευνοϊκών κυκλικών εξελίξεων. Η διαρθρωτική βελτίωση οφείλεται κατά κύριο λόγο στις προγραμματισθείσες σημαντικές περικοπές των δημόσιων δαπανών και των κεφαλαιουχικών δαπανών. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, η ετήσια μέση προσπάθεια δημοσιονομικής εξυγίανσης τα έτη 2010-2012, που υπολογίστηκε εκ νέου σύμφωνα με την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία, θα ανέλθει περίπου στο 1 % του ΑΕΠ, ποσοστό σύμφωνο με το σύσταση του Συμβουλίου βάσει της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Η εξυγίανση προγραμματίζεται να συνεχιστεί και τα έτη μετά το 2012 για την προσέγγιση του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου, ο οποίος είναι να υπάρξει ισοσκελισμένος προϋπολογισμός σε διαρθρωτικούς όρους. Δεδομένων των πλέον πρόσφατων προβλέψεων και του επιπέδου του χρέους, ο μεσοπρόθεσμος στόχος υπερκαλύπτει τους στόχους του Συμφώνου. Εντούτοις, το πρόγραμμα δεν προβλέπει την επίτευξή του εντός της προγραμματικής περιόδου. |
| --- | --- |

(7)

Βασικός στόχος της δημοσιονομικής στρατηγικής του προγράμματος είναι η μείωση του ελλείμματος γενικής κυβέρνησης στο 3 % του ΑΕΠ το 2012, δηλαδή ένα έτος νωρίτερα σε σχέση με τη σύσταση του Συμβουλίου βάσει της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Το ονομαστικό έλλειμμα εκτιμάται ότι θα μειωθεί από 5,5 % του ΑΕΠ το 2010 σε 4,2 % και σε 3,0 % του ΑΕΠ το 2011 και το 2012 αντίστοιχα. Τα δύο τρίτα της μείωσης του ελλείμματος από το 2010 έως το 2012 θα αντανακλούν μια διαρθρωτική βελτίωση τα πρώτα χρόνια του προγράμματος (όπως υπολογίστηκε με βάση την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία που εφαρμόζεται στα στοιχεία του προγράμματος)· το υπόλοιπο ένα τρίτο θα είναι αποτέλεσμα των ευνοϊκών κυκλικών εξελίξεων. Η διαρθρωτική βελτίωση οφείλεται κατά κύριο λόγο στις προγραμματισθείσες σημαντικές περικοπές των δημόσιων δαπανών και των κεφαλαιουχικών δαπανών. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, η ετήσια μέση προσπάθεια δημοσιονομικής εξυγίανσης τα έτη 2010-2012, που υπολογίστηκε εκ νέου σύμφωνα με την από κοινού συμφωνηθείσα μεθοδολογία, θα ανέλθει περίπου στο 1 % του ΑΕΠ, ποσοστό σύμφωνο με το σύσταση του Συμβουλίου βάσει της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Η εξυγίανση προγραμματίζεται να συνεχιστεί και τα έτη μετά το 2012 για την προσέγγιση του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου, ο οποίος είναι να υπάρξει ισοσκελισμένος προϋπολογισμός σε διαρθρωτικούς όρους. Δεδομένων των πλέον πρόσφατων προβλέψεων και του επιπέδου του χρέους, ο μεσοπρόθεσμος στόχος υπερκαλύπτει τους στόχους του Συμφώνου. Εντούτοις, το πρόγραμμα δεν προβλέπει την επίτευξή του εντός της προγραμματικής περιόδου.

| (8) | Τα δημοσιονομικά αποτελέσματα το 2010 ενδέχεται να είναι χειρότερα σε σχέση με τις προβλέψεις στο πρόγραμμα. Υπάρχουν, ιδίως, αβεβαιότητες όσον αφορά τις δαπάνες, εφόσον ορισμένα μέτρα μπορεί να μην αποφέρουν τις αναμενόμενες εξοικονομήσεις (π.χ. μείωση των δαπανών σε αγαθά και υπηρεσίες). Ακόμη, η πρόβλεψη για το ισοζύγιο της τοπικής αυτοδιοίκησης κρίνεται αισιόδοξη με βάση την προβλεπόμενη αύξηση του ποσοστού ανεργίας το 2010. Οι αβεβαιότητες για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων είναι μεγαλύτερες για τα τελευταία έτη του προγράμματος. Συγκεκριμένα, το πρόγραμμα βασίζεται σε ευνοϊκές μακροοικονομικές παραδοχές για το 2011 και το 2012, γεγονός που υποδηλώνει ότι είναι πιθανόν να υπάρξουν αρνητικές εκπλήξεις από την πλευρά των εσόδων. Επιπλέον, τα προβλεπόμενα μέτρα όσον αφορά τις δαπάνες, ιδίως αυτά που αφορούν τη μείωση των δημοσίων δαπανών, θα πρέπει να προσδιοριστούν αναλυτικότερα, έτσι ώστε το σχέδιο εξυγίανσης να καταστεί περισσότερο αξιόπιστο. |
| --- | --- |

(8)

Τα δημοσιονομικά αποτελέσματα το 2010 ενδέχεται να είναι χειρότερα σε σχέση με τις προβλέψεις στο πρόγραμμα. Υπάρχουν, ιδίως, αβεβαιότητες όσον αφορά τις δαπάνες, εφόσον ορισμένα μέτρα μπορεί να μην αποφέρουν τις αναμενόμενες εξοικονομήσεις (π.χ. μείωση των δαπανών σε αγαθά και υπηρεσίες). Ακόμη, η πρόβλεψη για το ισοζύγιο της τοπικής αυτοδιοίκησης κρίνεται αισιόδοξη με βάση την προβλεπόμενη αύξηση του ποσοστού ανεργίας το 2010. Οι αβεβαιότητες για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων είναι μεγαλύτερες για τα τελευταία έτη του προγράμματος. Συγκεκριμένα, το πρόγραμμα βασίζεται σε ευνοϊκές μακροοικονομικές παραδοχές για το 2011 και το 2012, γεγονός που υποδηλώνει ότι είναι πιθανόν να υπάρξουν αρνητικές εκπλήξεις από την πλευρά των εσόδων. Επιπλέον, τα προβλεπόμενα μέτρα όσον αφορά τις δαπάνες, ιδίως αυτά που αφορούν τη μείωση των δημοσίων δαπανών, θα πρέπει να προσδιοριστούν αναλυτικότερα, έτσι ώστε το σχέδιο εξυγίανσης να καταστεί περισσότερο αξιόπιστο.

| (9) | Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας, το ακαθάριστο δημόσιο χρέος αυξήθηκε από 27,7 % του ΑΕΠ το 2008 σε 37,1 % του ΑΕΠ το 2009. Η αύξηση αντανακλά το υψηλό έλλειμμα και τη σημαντική συρρίκνωση του πραγματικού ΑΕΠ το 2009. Αν και ο δείκτης του χρέους παραμένει σε σαφώς χαμηλότερο επίπεδο από την προβλεπόμενη στη συνθήκη τιμή αναφοράς, προβλέπεται ότι θα αυξηθεί το 2010 και το 2011 και θα ανέλθει στο 42,5 % του ΑΕΠ, ενώ θα μειωθεί ελαφρά το 2012 σε 42,2 % του ΑΕΠ. Η εξέλιξη του δείκτη του χρέους ενδέχεται να είναι λιγότερο ευνοϊκή από αυτήν που προβλέπει το πρόγραμμα, ιδίως μετά το 2010, λαμβανομένων υπόψη των κινδύνων που εντοπίζονται για τη δημοσιονομική εξυγίανση, οι οποίοι επιτείνονται λόγω της πιθανότητας η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ να είναι λιγότερο ευνοϊκή από την προβλεπόμενη στο πρόγραμμα. |
| --- | --- |

(9)

Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας, το ακαθάριστο δημόσιο χρέος αυξήθηκε από 27,7 % του ΑΕΠ το 2008 σε 37,1 % του ΑΕΠ το 2009. Η αύξηση αντανακλά το υψηλό έλλειμμα και τη σημαντική συρρίκνωση του πραγματικού ΑΕΠ το 2009. Αν και ο δείκτης του χρέους παραμένει σε σαφώς χαμηλότερο επίπεδο από την προβλεπόμενη στη συνθήκη τιμή αναφοράς, προβλέπεται ότι θα αυξηθεί το 2010 και το 2011 και θα ανέλθει στο 42,5 % του ΑΕΠ, ενώ θα μειωθεί ελαφρά το 2012 σε 42,2 % του ΑΕΠ. Η εξέλιξη του δείκτη του χρέους ενδέχεται να είναι λιγότερο ευνοϊκή από αυτήν που προβλέπει το πρόγραμμα, ιδίως μετά το 2010, λαμβανομένων υπόψη των κινδύνων που εντοπίζονται για τη δημοσιονομική εξυγίανση, οι οποίοι επιτείνονται λόγω της πιθανότητας η αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ να είναι λιγότερο ευνοϊκή από την προβλεπόμενη στο πρόγραμμα.

| (10) | Οι μεσοπρόθεσμες προβολές για το χρέος που βασίζονται σε παραδοχή ότι οι ρυθμοί αύξησης του ΑΕΠ θα ανακάμψουν μόνο σταδιακά προς τις τιμές οι οποίες προβλέπονταν πριν από την κρίση, ότι οι δείκτες φορολογίας θα επανέλθουν στα επίπεδα πριν από την κρίση και περιλαμβάνουν την προβλεπόμενη αύξηση στις δαπάνες που έχουν σχέση με τη δημογραφική γήρανση, δείχνουν ότι η προβλεφθείσα στο πρόγραμμα δημοσιονομική στρατηγική, εκ πρώτης όψεως και χωρίς άλλες αλλαγές πολιτικής, για να δεν θα ήταν αρκετή για να σταθεροποιηθεί ο δείκτης του χρέους προς το ΑΕΠ έως το 2020. |
| --- | --- |

(10)

Οι μεσοπρόθεσμες προβολές για το χρέος που βασίζονται σε παραδοχή ότι οι ρυθμοί αύξησης του ΑΕΠ θα ανακάμψουν μόνο σταδιακά προς τις τιμές οι οποίες προβλέπονταν πριν από την κρίση, ότι οι δείκτες φορολογίας θα επανέλθουν στα επίπεδα πριν από την κρίση και περιλαμβάνουν την προβλεπόμενη αύξηση στις δαπάνες που έχουν σχέση με τη δημογραφική γήρανση, δείχνουν ότι η προβλεφθείσα στο πρόγραμμα δημοσιονομική στρατηγική, εκ πρώτης όψεως και χωρίς άλλες αλλαγές πολιτικής, για να δεν θα ήταν αρκετή για να σταθεροποιηθεί ο δείκτης του χρέους προς το ΑΕΠ έως το 2020.

| (11) | Ο μακροπρόθεσμος δημοσιονομικός αντίκτυπος της δημογραφικής γήρανσης είναι ελαφρώς υψηλότερος από το μέσο όρο της ΕΕ, λόγω της σχετικά μεγάλης αύξησης των δαπανών για συντάξεις κατά τις επόμενες δεκαετίες. Επιπλέον, η δημοσιονομική θέση το 2009 επιτείνει τις δημοσιονομικές επιπτώσεις της δημογραφικής γήρανσης στο κενό διατηρησιμότητας. Η επίτευξη μεγαλύτερων πρωτογενών πλεονασμάτων μεσοπρόθεσμα, σε συνδυασμό με τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, όπως προβλέπεται στο πρόγραμμα και τη μεταρρύθμιση του συστήματος των συντάξεων, εκτιμάται ότι θα συμβάλει στο να μειωθούν οι κίνδυνοι για τη διατηρησιμότητα των δημοσίων οικονομικών, οι οποίοι θεωρήθηκαν μεγάλοι στην έκθεση της Επιτροπής του 2009 για τη διατηρησιμότητα των δημοσίων οικονομικών (3). |
| --- | --- |

(11)

Ο μακροπρόθεσμος δημοσιονομικός αντίκτυπος της δημογραφικής γήρανσης είναι ελαφρώς υψηλότερος από το μέσο όρο της ΕΕ, λόγω της σχετικά μεγάλης αύξησης των δαπανών για συντάξεις κατά τις επόμενες δεκαετίες. Επιπλέον, η δημοσιονομική θέση το 2009 επιτείνει τις δημοσιονομικές επιπτώσεις της δημογραφικής γήρανσης στο κενό διατηρησιμότητας. Η επίτευξη μεγαλύτερων πρωτογενών πλεονασμάτων μεσοπρόθεσμα, σε συνδυασμό με τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, όπως προβλέπεται στο πρόγραμμα και τη μεταρρύθμιση του συστήματος των συντάξεων, εκτιμάται ότι θα συμβάλει στο να μειωθούν οι κίνδυνοι για τη διατηρησιμότητα των δημοσίων οικονομικών, οι οποίοι θεωρήθηκαν μεγάλοι στην έκθεση της Επιτροπής του 2009 για τη διατηρησιμότητα των δημοσίων οικονομικών (3).

| (12) | Η δημοσιονομική πολιτική της Σλοβακίας βασίζεται σε ένα σαφώς προσδιορισμένο και λεπτομερές τριετές δημοσιονομικό πλαίσιο. Παρόλα αυτά, οι μεσοπρόθεσμοι στόχοι για τις δαπάνες είναι σε μεγάλο βαθμό ενδεικτικοί και υπόκεινται σε σημαντικές αναθεωρήσεις, στοιχείο που με την πάροδο του χρόνου υπονομεύει την αξιοπιστία τους. Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας του 2010 προτείνει να ενισχυθεί το δημοσιονομικό πλαίσιο με τη θέσπιση πολυετών ανώτατων ορίων δαπανών, τα οποία θα καλύπτουν ένα μεγάλο ποσοστό των δημόσιων οικονομικών. Θα προβλέπονται ρήτρες διαφυγής σε περίπτωση απότομων αρνητικών οικονομικών εξελίξεων. Το πρόγραμμα προτείνει επίσης τη συνταγματική θέσπιση ανώτατου ορίου δημοσίου χρέους και βελτιώσεις στην παρακολούθηση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού κατά τη διάρκεια του έτους. Αυτές οι προσπάθειες συνταγματικής ρύθμισης του πλαισίου των δημόσιων οικονομικών είναι ευπρόσδεκτες και πρέπει να ενθαρρύνονται. Επειδή, ωστόσο, οι προτάσεις βρίσκονται σε πολύ αρχικό στάδιο, θα πρέπει να θεωρηθούν μάλλον ως συμπληρωματικές προσπάθειες και όχι ως τα βασικά στοιχεία της στρατηγικής για τη δημοσιονομική εξυγίανση. |
| --- | --- |

(12)

Η δημοσιονομική πολιτική της Σλοβακίας βασίζεται σε ένα σαφώς προσδιορισμένο και λεπτομερές τριετές δημοσιονομικό πλαίσιο. Παρόλα αυτά, οι μεσοπρόθεσμοι στόχοι για τις δαπάνες είναι σε μεγάλο βαθμό ενδεικτικοί και υπόκεινται σε σημαντικές αναθεωρήσεις, στοιχείο που με την πάροδο του χρόνου υπονομεύει την αξιοπιστία τους. Το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας του 2010 προτείνει να ενισχυθεί το δημοσιονομικό πλαίσιο με τη θέσπιση πολυετών ανώτατων ορίων δαπανών, τα οποία θα καλύπτουν ένα μεγάλο ποσοστό των δημόσιων οικονομικών. Θα προβλέπονται ρήτρες διαφυγής σε περίπτωση απότομων αρνητικών οικονομικών εξελίξεων. Το πρόγραμμα προτείνει επίσης τη συνταγματική θέσπιση ανώτατου ορίου δημοσίου χρέους και βελτιώσεις στην παρακολούθηση της εκτέλεσης του προϋπολογισμού κατά τη διάρκεια του έτους. Αυτές οι προσπάθειες συνταγματικής ρύθμισης του πλαισίου των δημόσιων οικονομικών είναι ευπρόσδεκτες και πρέπει να ενθαρρύνονται. Επειδή, ωστόσο, οι προτάσεις βρίσκονται σε πολύ αρχικό στάδιο, θα πρέπει να θεωρηθούν μάλλον ως συμπληρωματικές προσπάθειες και όχι ως τα βασικά στοιχεία της στρατηγικής για τη δημοσιονομική εξυγίανση.

| (13) | Υπάρχουν περιθώρια να βελτιωθεί η σύνθεση των δημόσιων δαπανών στη Σλοβακία. Το ποσοστό των δημοσίων επενδύσεων επί του συνόλου των δημόσιων δαπανών είναι χαμηλό σε σύγκριση με τις γειτονικές χώρες (2 % του ΑΕΠ). Οι δαπάνες για την Ε&Α, την παιδεία και την προστασία του περιβάλλοντος είναι επίσης χαμηλές με βάση τα πρότυπα της ΕΕ και σε σύγκριση με παρόμοιες περιοχές. Σε αυτό το πλαίσιο, η προβλεπόμενη μείωση των δαπανών για σχηματισμό παγίου κεφαλαίου κατά τη διάρκεια εφαρμογής του προγράμματος αποτελεί πηγή ανησυχίας. Ενδέχεται να μην είναι βιώσιμο, ούτε επιθυμητό, σε μια οικονομία όπως της Σλοβακίας που παρουσιάζει υστέρηση ως προς τους ρυθμούς ανάπτυξης. Το πρόγραμμα προβλέπει διάφορα μέτρα για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της κυβέρνησης, περιλαμβανομένης της αναδιοργάνωσης της κεντρικής διοίκησης με τη συγχώνευση υπουργείων, την κεντρική διαχείριση των δημόσιων διαγωνισμών και της δημόσιας περιουσίας και την καλύτερη χρήση των τεχνολογιών της πληροφορίας στις δημόσιες υπηρεσίες. Αν και βρίσκονται ακόμα σε πρώιμο στάδιο, τα μέτρα αυτά είναι προς τη σωστή κατεύθυνση. |
| --- | --- |

(13)

Υπάρχουν περιθώρια να βελτιωθεί η σύνθεση των δημόσιων δαπανών στη Σλοβακία. Το ποσοστό των δημοσίων επενδύσεων επί του συνόλου των δημόσιων δαπανών είναι χαμηλό σε σύγκριση με τις γειτονικές χώρες (2 % του ΑΕΠ). Οι δαπάνες για την Ε&Α, την παιδεία και την προστασία του περιβάλλοντος είναι επίσης χαμηλές με βάση τα πρότυπα της ΕΕ και σε σύγκριση με παρόμοιες περιοχές. Σε αυτό το πλαίσιο, η προβλεπόμενη μείωση των δαπανών για σχηματισμό παγίου κεφαλαίου κατά τη διάρκεια εφαρμογής του προγράμματος αποτελεί πηγή ανησυχίας. Ενδέχεται να μην είναι βιώσιμο, ούτε επιθυμητό, σε μια οικονομία όπως της Σλοβακίας που παρουσιάζει υστέρηση ως προς τους ρυθμούς ανάπτυξης. Το πρόγραμμα προβλέπει διάφορα μέτρα για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της κυβέρνησης, περιλαμβανομένης της αναδιοργάνωσης της κεντρικής διοίκησης με τη συγχώνευση υπουργείων, την κεντρική διαχείριση των δημόσιων διαγωνισμών και της δημόσιας περιουσίας και την καλύτερη χρήση των τεχνολογιών της πληροφορίας στις δημόσιες υπηρεσίες. Αν και βρίσκονται ακόμα σε πρώιμο στάδιο, τα μέτρα αυτά είναι προς τη σωστή κατεύθυνση.

| (14) | Συνολικά, η δημοσιονομική στρατηγική που ορίζει το πρόγραμμα για το 2010 είναι σύμφωνη με τις συστάσεις του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7. Από το 2011 και μετά, υπάρχουν κίνδυνοι η περιγραφόμενη στο πρόγραμμα φιλόδοξη πορεία εξυγίανσης να μην επιτευχθεί και η δημοσιονομική στρατηγική ενδέχεται να μην είναι απόλυτα συμβατή με τις συστάσεις του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7.
  Το πρόγραμμα παρουσιάζει ένα φιλόδοξο σχέδιο για τη μείωση του δημοσίου ελλείμματος από το 6,3 % του ΑΕΠ το 2009 στο 3,0 % του ΑΕΠ το 2012, ένα έτος πριν από την προθεσμία του 2013 που όρισε το Συμβούλιο. Η επίτευξη του δημοσιονομικού στόχου για το 2010 θα σήμαινε βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου περίπου κατά 1,25 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Η προβλεπόμενη μέση ετήσια διαρθρωτική προσπάθεια κατά περίπου 1 % του ΑΕΠ την περίοδο 2010-2012 είναι σύμφωνη με τη σύσταση του Συμβουλίου βάσει της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Όμως, οι στόχοι τόσο για τα έσοδα όσο και για τις δαπάνες υπόκεινται σε κινδύνους, ιδίως το 2011 και το 2012, διότι οι μακροοικονομικές παραδοχές φαίνεται να είναι αισιόδοξες. Επιπλέον, τα μέτρα που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα θα πρέπει να προσδιοριστούν αναλυτικότερα προκειμένου το σχέδιο εξυγίανσης να καταστεί περισσότερο αξιόπιστο. |
| --- | --- |

(14)

Συνολικά, η δημοσιονομική στρατηγική που ορίζει το πρόγραμμα για το 2010 είναι σύμφωνη με τις συστάσεις του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7. Από το 2011 και μετά, υπάρχουν κίνδυνοι η περιγραφόμενη στο πρόγραμμα φιλόδοξη πορεία εξυγίανσης να μην επιτευχθεί και η δημοσιονομική στρατηγική ενδέχεται να μην είναι απόλυτα συμβατή με τις συστάσεις του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7.

Το πρόγραμμα παρουσιάζει ένα φιλόδοξο σχέδιο για τη μείωση του δημοσίου ελλείμματος από το 6,3 % του ΑΕΠ το 2009 στο 3,0 % του ΑΕΠ το 2012, ένα έτος πριν από την προθεσμία του 2013 που όρισε το Συμβούλιο. Η επίτευξη του δημοσιονομικού στόχου για το 2010 θα σήμαινε βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου περίπου κατά 1,25 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Η προβλεπόμενη μέση ετήσια διαρθρωτική προσπάθεια κατά περίπου 1 % του ΑΕΠ την περίοδο 2010-2012 είναι σύμφωνη με τη σύσταση του Συμβουλίου βάσει της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Όμως, οι στόχοι τόσο για τα έσοδα όσο και για τις δαπάνες υπόκεινται σε κινδύνους, ιδίως το 2011 και το 2012, διότι οι μακροοικονομικές παραδοχές φαίνεται να είναι αισιόδοξες. Επιπλέον, τα μέτρα που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα θα πρέπει να προσδιοριστούν αναλυτικότερα προκειμένου το σχέδιο εξυγίανσης να καταστεί περισσότερο αξιόπιστο.

| (15) | Όσον αφορά τις απαιτήσεις παροχής πληροφοριακών στοιχείων που περιλαμβάνονται στον κώδικα δεοντολογίας για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, το πρόγραμμα παρουσιάζει ορισμένα κενά όσον αφορά τόσο τα υποχρεωτικά όσο και τα προαιρετικά στοιχεία (4). Στις συστάσεις του βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7 της 2ας Δεκεμβρίου 2009, προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος, το Συμβούλιο κάλεσε επίσης τη Σλοβακία να υποβάλει αναφορά σχετικά με τη συντελεσθείσα πρόοδο κατά την εφαρμογή των συστάσεων του Συμβουλίου σε χωριστό κεφάλαιο των επικαιροποιημένων προγραμμάτων σταθερότητας. Το πρόγραμμα συμμορφώνεται με αυτή τη σύσταση. |
| --- | --- |

(15)

Όσον αφορά τις απαιτήσεις παροχής πληροφοριακών στοιχείων που περιλαμβάνονται στον κώδικα δεοντολογίας για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, το πρόγραμμα παρουσιάζει ορισμένα κενά όσον αφορά τόσο τα υποχρεωτικά όσο και τα προαιρετικά στοιχεία (4). Στις συστάσεις του βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7 της 2ας Δεκεμβρίου 2009, προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού ελλείμματος, το Συμβούλιο κάλεσε επίσης τη Σλοβακία να υποβάλει αναφορά σχετικά με τη συντελεσθείσα πρόοδο κατά την εφαρμογή των συστάσεων του Συμβουλίου σε χωριστό κεφάλαιο των επικαιροποιημένων προγραμμάτων σταθερότητας. Το πρόγραμμα συμμορφώνεται με αυτή τη σύσταση.

Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι η δημοσιονομική στρατηγική που παρουσιάζεται στο πρόγραμμα είναι σε γενικές γραμμές σύμφωνη με τη σύσταση του Συμβουλίου βάσει της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος. Προβλέπει μια σημαντική, συγκεντρωμένη κυρίως στα πρώτα έτη, δημοσιονομική εξυγίανση με στόχο να μειωθεί το έλλειμμα σε ποσοστό κατώτερο του 3 % του ΑΕΠ έως το 2012, ένα έτος πριν την προθεσμία που όρισε το Συμβούλιο, γεγονός που είναι αξιέπαινο. Οι δημοσιονομικές προβλέψεις υπόκεινται, ωστόσο, σε κινδύνους λόγω των ευνοϊκών αναπτυξιακών παραδοχών για τα τελευταία έτη της προγραμματικής περιόδου και θα ήταν ενδεχομένως απαραίτητη η λήψη πιο συγκεκριμένων μέτρων για να επιτευχθεί η προβλεπόμενη εξοικονόμηση στο σκέλος των δαπανών. Οι προθέσεις για την ενίσχυση του δημοσιονομικού πλαισίου είναι ευπρόσδεκτες, αλλά πρέπει να ακολουθούνται από συγκεκριμένα μέτρα.

Με βάση την ανωτέρω ανάλυση και λαμβανομένης υπόψη της σύστασης που διατυπώθηκε στις 2 Δεκεμβρίου 2009 κατ’ εφαρμογή του άρθρου 126 της ΣΛΕΕ, η Σλοβακία καλείται:

| i) | να εφαρμόσει μέτρα για τη μείωση του ελλείμματος το 2010, όπως έχουν προγραμματισθεί στον προϋπολογισμό, και να στηρίξει την πορεία εξυγίανσης κατά τα επόμενα έτη με συγκεκριμένα μέτρα, ώστε να διασφαλιστεί η διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος εάν είναι δυνατόν το 2012, και το αργότερο έως το 2013, |
| --- | --- |

i)

να εφαρμόσει μέτρα για τη μείωση του ελλείμματος το 2010, όπως έχουν προγραμματισθεί στον προϋπολογισμό, και να στηρίξει την πορεία εξυγίανσης κατά τα επόμενα έτη με συγκεκριμένα μέτρα, ώστε να διασφαλιστεί η διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος εάν είναι δυνατόν το 2012, και το αργότερο έως το 2013,

| ii) | να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις του συνταξιοδοτικού συστήματος με στόχο να διασφαλιστεί η διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, |
| --- | --- |

ii)

να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις του συνταξιοδοτικού συστήματος με στόχο να διασφαλιστεί η διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών,

| iii) | να εφαρμόσει τα προβλεφθέντα μέτρα για να ενισχύσει περαιτέρω το δημοσιονομικό πλαίσιο, ιδίως με την εισαγωγή υποχρεωτικών πολυετών ανώτατων ορίων δαπανών. |
| --- | --- |

iii)

να εφαρμόσει τα προβλεφθέντα μέτρα για να ενισχύσει περαιτέρω το δημοσιονομικό πλαίσιο, ιδίως με την εισαγωγή υποχρεωτικών πολυετών ανώτατων ορίων δαπανών.

Σύγκριση των βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβολών

| | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Πραγματικό ΑΕΠ
  (μεταβολή %) | ΠΣ Ιαν. 2010 | 6,4 | –5,7 | 1,9 | 4,1 | 5,4 |
| COM Νοέμβριος 2009 | 6,4 | –5,8 | 1,9 | 2,6 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Απρ.2009 | 6,4 | 2,4 | 3,6 | 4,5 | μ.δ.σ. |
| Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ
  (%) | ΠΣ Ιαν. 2010 | 3,9 | 1,2 | 2,6 | 3,7 | 4,1 |
| COM Νοέμβριος 2009 | 3,9 | 1,1 | 1,9 | 2,5 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Απρ. 2009 | 3,9 | 2,2 | 3,6 | 4,1 | μ.δ.σ. |
| Κενό παραγωγής (5)

  (% του δυνητικού ΑΕΠ) | ΠΣ Ιαν. 2010 | 8,9 | –1,1 | –2,9 | –3,0 | –1,0 |
| COM Νοέμβριος 2009 (6) | 9,2 | –0,8 | –2,1 | –3,0 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Απρ. 2009 | 6,5 | 3,5 | 1,7 | 1,0 | μ.δ.σ. |
| Καθαρός δανεισμός έναντι της αλλοδαπής
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Ιαν. 2010 | –5,3 | –4,2 | –3,2 | –2,7 | –1,9 |
| COM Νοέμβριος 2009 | –5,6 | –4,8 | –4,3 | –4,2 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Απρ. 2009 | –5,8 | –4,2 | –2,9 | –2,6 | μ.δ.σ. |
| Έσοδα γενικής κυβέρνησης
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Ιαν. 2010 | 32,5 | 32,8 | 32,5 | 32,3 | 31,7 |
| COM Νοέμβριος 2009 | 32,5 | 31,3 | 31,4 | 31,4 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Απρ. 2009 | 33,4 | 32,1 | 31,6 | 31,8 | μ.δ.σ. |
| Δαπάνες γενικής κυβέρνησης
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Ιαν. 2010 | 34,8 | 39,1 | 38,0 | 36,5 | 34,7 |
| COM Νοέμβριος 2009 | 34,8 | 37,5 | 37,5 | 36,9 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Απρ. 2009 | 35,6 | 35,1 | 34,5 | 34,1 | μ.δ.σ. |
| Ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Ιαν. 2010 | –2,3 | –6,3 | –5,5 | –4,2 | –3,0 |
| COM Νοέμβριος 2009 | –2,3 | –6,3 | –6,0 | –5,5 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Απρ. 2009 | –2,2 | –3,0 | –2,9 | –2,2 | μ.δ.σ. |
| Πρωτογενές ισοζύγιο
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Ιαν. 2010 | –1,1 | –4,5 | –3,6 | –2,3 | –1,1 |
| COM Νοέμβριος 2009 | –1,1 | –5,0 | –4,7 | –4,1 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Απρ. 2009 | –0,9 | –1,7 | –1,7 | –1,0 | μ.δ.σ. |
| Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο (5)

  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Ιαν. 2010 | –4,9 | –6,0 | –4,7 | –3,3 | –2,7 |
| COM Νοέμβριος 2009 | –5,0 | –6,0 | –5,4 | –4,6 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Απρ. 2009 | –4,1 | –4,0 | –3,4 | –2,5 | μ.δ.σ. |
| Διαρθρωτικό ισοζύγιο (7)

  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Ιαν. 2010 | –4,2 | –6,0 | –4,7 | –3,3 | –2,7 |
| COM Νοέμβριος 2009 | –5,2 | –6,2 | –5,4 | –4,6 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Απρ. 2009 | –3,8 | –4,4 | –3,5 | –2,6 | μ.δ.σ. |
| Ακαθάριστο δημόσιο χρέος
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Ιαν. 2010 | 27,7 | 37,1 | 40,8 | 42,5 | 42,2 |
| COM Νοέμβριος 2009 | 27,7 | 34,6 | 39,2 | 42,7 | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Απρ. 2009 | 27,6 | 31,4 | 32,7 | 32,7 | μ.δ.σ. |
| Πρόγραμμα σταθερότητας (ΠΣ), φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2009 (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής. |

2008

2009

2010

2011

2012

Πραγματικό ΑΕΠ

(μεταβολή %)

ΠΣ Ιαν. 2010

6,4

–5,7

1,9

4,1

5,4

COM Νοέμβριος 2009

6,4

–5,8

1,9

2,6

μ.δ.σ.

ΠΣ Απρ.2009

6,4

2,4

3,6

4,5

μ.δ.σ.

Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ

(%)

ΠΣ Ιαν. 2010

3,9

1,2

2,6

3,7

4,1

COM Νοέμβριος 2009

3,9

1,1

1,9

2,5

μ.δ.σ.

ΠΣ Απρ. 2009

3,9

2,2

3,6

4,1

μ.δ.σ.

Κενό παραγωγής (5)

(% του δυνητικού ΑΕΠ)

ΠΣ Ιαν. 2010

8,9

–1,1

–2,9

–3,0

–1,0

COM Νοέμβριος 2009 (6)

9,2

–0,8

–2,1

–3,0

μ.δ.σ.

ΠΣ Απρ. 2009

6,5

3,5

1,7

1,0

μ.δ.σ.

Καθαρός δανεισμός έναντι της αλλοδαπής

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Ιαν. 2010

–5,3

–4,2

–3,2

–2,7

–1,9

COM Νοέμβριος 2009

–5,6

–4,8

–4,3

–4,2

μ.δ.σ.

ΠΣ Απρ. 2009

–5,8

–4,2

–2,9

–2,6

μ.δ.σ.

Έσοδα γενικής κυβέρνησης

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Ιαν. 2010

32,5

32,8

32,5

32,3

31,7

COM Νοέμβριος 2009

32,5

31,3

31,4

31,4

μ.δ.σ.

ΠΣ Απρ. 2009

33,4

32,1

31,6

31,8

μ.δ.σ.

Δαπάνες γενικής κυβέρνησης

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Ιαν. 2010

34,8

39,1

38,0

36,5

34,7

COM Νοέμβριος 2009

34,8

37,5

37,5

36,9

μ.δ.σ.

ΠΣ Απρ. 2009

35,6

35,1

34,5

34,1

μ.δ.σ.

Ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Ιαν. 2010

–2,3

–6,3

–5,5

–4,2

–3,0

COM Νοέμβριος 2009

–2,3

–6,3

–6,0

–5,5

μ.δ.σ.

ΠΣ Απρ. 2009

–2,2

–3,0

–2,9

–2,2

μ.δ.σ.

Πρωτογενές ισοζύγιο

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Ιαν. 2010

–1,1

–4,5

–3,6

–2,3

–1,1

COM Νοέμβριος 2009

–1,1

–5,0

–4,7

–4,1

μ.δ.σ.

ΠΣ Απρ. 2009

–0,9

–1,7

–1,7

–1,0

μ.δ.σ.

Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο (5)

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Ιαν. 2010

–4,9

–6,0

–4,7

–3,3

–2,7

COM Νοέμβριος 2009

–5,0

–6,0

–5,4

–4,6

μ.δ.σ.

ΠΣ Απρ. 2009

–4,1

–4,0

–3,4

–2,5

μ.δ.σ.

Διαρθρωτικό ισοζύγιο (7)

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Ιαν. 2010

–4,2

–6,0

–4,7

–3,3

–2,7

COM Νοέμβριος 2009

–5,2

–6,2

–5,4

–4,6

μ.δ.σ.

ΠΣ Απρ. 2009

–3,8

–4,4

–3,5

–2,6

μ.δ.σ.

Ακαθάριστο δημόσιο χρέος

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Ιαν. 2010

27,7

37,1

40,8

42,5

42,2

COM Νοέμβριος 2009

27,7

34,6

39,2

42,7

μ.δ.σ.

ΠΣ Απρ. 2009

27,6

31,4

32,7

32,7

μ.δ.σ.

Πρόγραμμα σταθερότητας (ΠΣ), φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2009 (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής.

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1. Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στην ακόλουθη διεύθυνση: http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/index_en.htm

(2)  Η αξιολόγηση λαμβάνει ιδίως υπόψη τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2009, αλλά και άλλα στοιχεία που γνωστοποιήθηκαν στη συνέχεια.

(3)  Στα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 10ης Νοεμβρίου 2009 σχετικά με τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών «το Συμβούλιο καλεί τα κράτη μέλη να εστιάσουν την προσοχή τους σε στρατηγικές με γνώμονα την βιωσιμότητα στα προσεχή προγράμματά τους σταθερότητας και σύγκλισης» και περαιτέρω «καλεί την Επιτροπή, από κοινού με την Επιτροπή Οικονομικής Πολιτικής και την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή, να αναπτύξουν περαιτέρω μεθοδολογίες για την εκτίμηση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών εγκαίρως για την επόμενη έκθεση για τη βιωσιμότητα», που προβλέπεται για το 2012.

(4)  Συγκεκριμένα, δεν παρέχονται στοιχεία για τις μεταβολές των αποθεμάτων και την καθαρή αγορά τιμαλφών.

(5)  Κενά παραγωγής και κυκλικά προσαρμοσμένα ισοζύγια σύμφωνα με τα προγράμματα, όπως υπολογίστηκαν εκ νέου από τις υπηρεσίες της Επιτροπής βάσει των πληροφοριών που περιλαμβάνονται στα προγράμματα.

(6)  Βάσει εκτιμώμενης δυνητικής ανάπτυξης 4,7 %, 3,6 %, 3,2 % και 3,6 % αντιστοίχως την περίοδο 2008-2011.

(7)  Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο πλην εκτάκτων και λοιπών προσωρινών μέτρων. Τα έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα αντιπροσώπευαν το 0,7 % του ΑΕΠ το 2008, αυξητικά του ελλείμματος, σύμφωνα με το πλέον πρόσφατο πρόγραμμα, και το 0,2 % του ΑΕΠ το 2008 και το 2009, μειωτικά του ελλείμματος, σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις του 2009 των υπηρεσιών της Επιτροπής.

Πηγή:

Πρόγραμμα σταθερότητας (ΠΣ), φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2009 (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής.

---

| 3.6.2010 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 144/22 |
| --- | --- | --- | --- |

3.6.2010

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 144/22

---

ΓΝΏΜΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ

σχετικά με το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβενίας για την περίοδο 2009-2013

2010/C 144/05

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 3,

τη σύσταση της Επιτροπής,

Έπειτα από διαβουλεύσεις με την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΓΝΩΜΗ:

| (1) | Στις 26 Απριλίου 2010, το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβενίας, που καλύπτει την περίοδο 2009-2013. |
| --- | --- |

(1)

Στις 26 Απριλίου 2010, το Συμβούλιο εξέτασε το επικαιροποιημένο πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβενίας, που καλύπτει την περίοδο 2009-2013.

| (2) | Στα χρόνια πριν από την κρίση, η Σλοβενία παρουσίασε σταθερή οικονομική μεγέθυνση ωθούμενη από τις μεγάλες εξαγωγές και επενδύσεις. Η ταχεία ανάπτυξη σταμάτησε τα τελευταίο τρίμηνο του 2008, όταν η οικονομία της Σλοβενίας υπέστη βαρύ και μάλλον απότομο πλήγμα από την παγκόσμια κρίση, κυρίως μέσω των εμπορικών συναλλαγών, επειδή η αγορά της Σλοβενίας είναι σε μεγάλο βαθμό ανοικτή. Η οικονομική επιβράδυνση μετά από ένα στάδιο αναδυόμενων κινδύνων υπερθέρμανσης της οικονομίας και απώλειας ανταγωνιστικότητας επιφέρει κάποια προσαρμογή στην οικονομία: από τα τέλη του 2008, η απόκλιση του πληθωρισμού από τη ζώνη του ευρώ και το εξωτερικό έλλειμμα έχουν αμφότερα σταδιακά μειωθεί ενώ το 2009 έχει αρχίσει να μειώνεται το έλλειμμα του ισοζυγίου πληρωμών.
  Η οικονομική επιβράδυνση σε συνδυασμό με τα μέτρα ανάκαμψης της οικονομίας, που ελήφθησαν σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Ανάκαμψη της Οικονομίας (ΕΣΑΟ), και την ισχυρή δυναμική των δαπανών είχαν ως αποτέλεσμα η δημοσιονομική θέση της Σλοβενίας να παρουσιάσει ταχεία επιδείνωση. Η απότομη αύξηση του ελλείμματος γενικής κυβέρνησης από 1,8 % του ΑΕΠ το 2008 σε περίπου 5,7 % το 2009 οδήγησε το Συμβούλιο να εκδώσει απόφαση, στις 2 Δεκεμβρίου 2009, με την οποία διαπίστωνε την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στη Σλοβενία και έδινε προθεσμία να διορθωθεί το έλλειμμα μέχρι το 2013. Πέρα από την επιστροφή σε υγιή δημόσια οικονομικά, μεταξύ άλλων μέσω περαιτέρω μεταρρυθμίσεων του συστήματος συνταξιοδότησης, η σλοβενική οικονομία αντιμετωπίζει και τις σοβαρές προκλήσεις να ενισχύσει την ικανότητα προσαρμογής της και να ανακτήσει την ανταγωνιστικότητά της, έτσι ώστε να είναι σε θέση να επωφεληθεί πλήρως από την ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας. Για το σκοπό αυτόν, απαιτείται συγκράτηση των μισθών, αύξηση της παραγωγικότητας και εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. |
| --- | --- |

(2)

Στα χρόνια πριν από την κρίση, η Σλοβενία παρουσίασε σταθερή οικονομική μεγέθυνση ωθούμενη από τις μεγάλες εξαγωγές και επενδύσεις. Η ταχεία ανάπτυξη σταμάτησε τα τελευταίο τρίμηνο του 2008, όταν η οικονομία της Σλοβενίας υπέστη βαρύ και μάλλον απότομο πλήγμα από την παγκόσμια κρίση, κυρίως μέσω των εμπορικών συναλλαγών, επειδή η αγορά της Σλοβενίας είναι σε μεγάλο βαθμό ανοικτή. Η οικονομική επιβράδυνση μετά από ένα στάδιο αναδυόμενων κινδύνων υπερθέρμανσης της οικονομίας και απώλειας ανταγωνιστικότητας επιφέρει κάποια προσαρμογή στην οικονομία: από τα τέλη του 2008, η απόκλιση του πληθωρισμού από τη ζώνη του ευρώ και το εξωτερικό έλλειμμα έχουν αμφότερα σταδιακά μειωθεί ενώ το 2009 έχει αρχίσει να μειώνεται το έλλειμμα του ισοζυγίου πληρωμών.

Η οικονομική επιβράδυνση σε συνδυασμό με τα μέτρα ανάκαμψης της οικονομίας, που ελήφθησαν σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Ανάκαμψη της Οικονομίας (ΕΣΑΟ), και την ισχυρή δυναμική των δαπανών είχαν ως αποτέλεσμα η δημοσιονομική θέση της Σλοβενίας να παρουσιάσει ταχεία επιδείνωση. Η απότομη αύξηση του ελλείμματος γενικής κυβέρνησης από 1,8 % του ΑΕΠ το 2008 σε περίπου 5,7 % το 2009 οδήγησε το Συμβούλιο να εκδώσει απόφαση, στις 2 Δεκεμβρίου 2009, με την οποία διαπίστωνε την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στη Σλοβενία και έδινε προθεσμία να διορθωθεί το έλλειμμα μέχρι το 2013. Πέρα από την επιστροφή σε υγιή δημόσια οικονομικά, μεταξύ άλλων μέσω περαιτέρω μεταρρυθμίσεων του συστήματος συνταξιοδότησης, η σλοβενική οικονομία αντιμετωπίζει και τις σοβαρές προκλήσεις να ενισχύσει την ικανότητα προσαρμογής της και να ανακτήσει την ανταγωνιστικότητά της, έτσι ώστε να είναι σε θέση να επωφεληθεί πλήρως από την ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας. Για το σκοπό αυτόν, απαιτείται συγκράτηση των μισθών, αύξηση της παραγωγικότητας και εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.

| (3) | Μολονότι η παρατηρούμενη μείωση του πραγματικού ΑΕΠ στο πλαίσιο της κρίσης είναι σε μεγάλο βαθμό κυκλικού χαρακτήρα, το επίπεδο της δυνητικής παραγωγής έχει επίσης επηρεαστεί αρνητικά. Επιπλέον, η κρίση μπορεί να επηρεάσει και τη δυνητική ανάπτυξη μεσοπρόθεσμα λόγω χαμηλότερων επενδύσεων, πιστοδοτικών περιορισμών και ανόδου της διαρθρωτικής ανεργίας. Πέραν αυτού, ο αντίκτυπος της οικονομικής κρίσης συμπίπτει με τις αρνητικές επιπτώσεις που θα έχει η δημογραφική γήρανση στη δυνητική παραγωγή και στη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Στη βάση αυτή, είναι σημαντικό να επιταχυνθεί ο ρυθμός των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων με σκοπό τη στήριξη της δυνητικής ανάπτυξης. Συγκεκριμένα, για τη Σλοβενία είναι σημαντικό να αυξηθεί η παραγωγικότητα και να συγκρατηθεί η αύξηση του κόστους ανά μονάδα εργασίας π.χ. με την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων στον τομέα της καινοτομίας και της έρευνας και στην αγορά εργασίας. |
| --- | --- |

(3)

Μολονότι η παρατηρούμενη μείωση του πραγματικού ΑΕΠ στο πλαίσιο της κρίσης είναι σε μεγάλο βαθμό κυκλικού χαρακτήρα, το επίπεδο της δυνητικής παραγωγής έχει επίσης επηρεαστεί αρνητικά. Επιπλέον, η κρίση μπορεί να επηρεάσει και τη δυνητική ανάπτυξη μεσοπρόθεσμα λόγω χαμηλότερων επενδύσεων, πιστοδοτικών περιορισμών και ανόδου της διαρθρωτικής ανεργίας. Πέραν αυτού, ο αντίκτυπος της οικονομικής κρίσης συμπίπτει με τις αρνητικές επιπτώσεις που θα έχει η δημογραφική γήρανση στη δυνητική παραγωγή και στη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Στη βάση αυτή, είναι σημαντικό να επιταχυνθεί ο ρυθμός των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων με σκοπό τη στήριξη της δυνητικής ανάπτυξης. Συγκεκριμένα, για τη Σλοβενία είναι σημαντικό να αυξηθεί η παραγωγικότητα και να συγκρατηθεί η αύξηση του κόστους ανά μονάδα εργασίας π.χ. με την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων στον τομέα της καινοτομίας και της έρευνας και στην αγορά εργασίας.

| (4) | Με βάση τις μακροοικονομικές παραδοχές του προγράμματος προβλέπεται ότι το πραγματικό ΑΕΠ θα επανέλθει σε θετική τροχιά το 2010, με ρυθμό 0,9 % από – 7,3 % το 2009 (7,8 % σύμφωνα με την εκτίμηση της στατιστικής υπηρεσίας που εκδόθηκε την 1η Μαρτίου 2010), και θα επιταχυνθεί με μέσο ρυθμό αύξησης 3,2 % την υπόλοιπη προγραμματική περίοδο.
  Αν αξιολογηθεί με βάση τις διαθέσιμες επί του παρόντος πληροφορίες (2), το σενάριο αυτό φαίνεται να στηρίζεται σε λογικές αναπτυξιακές παραδοχές μέχρι το 2011 και σε ευνοϊκές αναπτυξιακές παραδοχές για το μετέπειτα διάστημα. Η προβλεπόμενη μείωση της απασχόλησης και η αντίστοιχη αύξηση του ποσοστού ανεργίας θα μπορούσε να είναι χειρότερη από την αναμενόμενη μετά: (i) τη σταδιακή παύση της εφαρμογής των προσωρινών συστημάτων στήριξης της αγοράς εργασίας, εάν δεν συνοδευτεί, όταν είναι απαραίτητο, από πολιτικές ενεργοποίησης και κατάρτισης που ευνοούν την ανακατανομή της εργασίας και την επανειδίκευση των εργαζομένων καθώς και (ii) τη σχεδιαζόμενη σταδιακή αύξηση των ελάχιστων μισθών από το 2010 έως το 2012. Οι προβλέψεις του προγράμματος για τον πληθωρισμό κρίνονται ρεαλιστικές. |
| --- | --- |

(4)

Με βάση τις μακροοικονομικές παραδοχές του προγράμματος προβλέπεται ότι το πραγματικό ΑΕΠ θα επανέλθει σε θετική τροχιά το 2010, με ρυθμό 0,9 % από – 7,3 % το 2009 (7,8 % σύμφωνα με την εκτίμηση της στατιστικής υπηρεσίας που εκδόθηκε την 1η Μαρτίου 2010), και θα επιταχυνθεί με μέσο ρυθμό αύξησης 3,2 % την υπόλοιπη προγραμματική περίοδο.

Αν αξιολογηθεί με βάση τις διαθέσιμες επί του παρόντος πληροφορίες (2), το σενάριο αυτό φαίνεται να στηρίζεται σε λογικές αναπτυξιακές παραδοχές μέχρι το 2011 και σε ευνοϊκές αναπτυξιακές παραδοχές για το μετέπειτα διάστημα. Η προβλεπόμενη μείωση της απασχόλησης και η αντίστοιχη αύξηση του ποσοστού ανεργίας θα μπορούσε να είναι χειρότερη από την αναμενόμενη μετά: (i) τη σταδιακή παύση της εφαρμογής των προσωρινών συστημάτων στήριξης της αγοράς εργασίας, εάν δεν συνοδευτεί, όταν είναι απαραίτητο, από πολιτικές ενεργοποίησης και κατάρτισης που ευνοούν την ανακατανομή της εργασίας και την επανειδίκευση των εργαζομένων καθώς και (ii) τη σχεδιαζόμενη σταδιακή αύξηση των ελάχιστων μισθών από το 2010 έως το 2012. Οι προβλέψεις του προγράμματος για τον πληθωρισμό κρίνονται ρεαλιστικές.

| (5) | Το πρόγραμμα εκτιμά ότι το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης αυξήθηκε από 1,8 % του ΑΕΠ το 2008 σε 5,7 % το 2009. Ενώ οι δαπάνες για τόκους προβλέπεται ότι παρέμειναν σε γενικές γραμμές σταθερές ως ποσοστό του ΑΕΠ, το πρωτογενές ισοζύγιο επιδεινώθηκε σοβαρά. Όπως προαναφέρθηκε, αυτό οφείλεται στη λειτουργία των αυτόματων σταθεροποιητών, την ισχυρή εσωτερική δυναμική των κοινωνικών μεταβιβάσεων και το μισθολογικό κόστος του δημόσιου τομέα καθώς και στα διάφορα μέτρα διακριτικής ευχέρειας, όπως τα μέτρα για την αντιμετώπιση της κρίσης που έλαβε η κυβέρνηση σύμφωνα με το ΕΣΑΟ, τα οποία αντιπροσωπεύουν ποσοστό 1,5 % του ΑΕΠ. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, προγραμματίζεται να δοθεί ελαφρά περιοριστικός χαρακτήρας στη δημοσιονομική πολιτική το 2010 και σημαντικά περισσότερο το επόμενο διάστημα, σύμφωνα με τη στρατηγική εξόδου που εισηγήθηκε το Συμβούλιο και με σκοπό τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος έως το 2013. |
| --- | --- |

(5)

Το πρόγραμμα εκτιμά ότι το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης αυξήθηκε από 1,8 % του ΑΕΠ το 2008 σε 5,7 % το 2009. Ενώ οι δαπάνες για τόκους προβλέπεται ότι παρέμειναν σε γενικές γραμμές σταθερές ως ποσοστό του ΑΕΠ, το πρωτογενές ισοζύγιο επιδεινώθηκε σοβαρά. Όπως προαναφέρθηκε, αυτό οφείλεται στη λειτουργία των αυτόματων σταθεροποιητών, την ισχυρή εσωτερική δυναμική των κοινωνικών μεταβιβάσεων και το μισθολογικό κόστος του δημόσιου τομέα καθώς και στα διάφορα μέτρα διακριτικής ευχέρειας, όπως τα μέτρα για την αντιμετώπιση της κρίσης που έλαβε η κυβέρνηση σύμφωνα με το ΕΣΑΟ, τα οποία αντιπροσωπεύουν ποσοστό 1,5 % του ΑΕΠ. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, προγραμματίζεται να δοθεί ελαφρά περιοριστικός χαρακτήρας στη δημοσιονομική πολιτική το 2010 και σημαντικά περισσότερο το επόμενο διάστημα, σύμφωνα με τη στρατηγική εξόδου που εισηγήθηκε το Συμβούλιο και με σκοπό τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος έως το 2013.

| (6) | Για το 2010, στόχος του προγράμματος είναι να σταθεροποιηθεί το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης στο 5,7 % του ΑΕΠ. Δεδομένης της απότομης αύξησης της επιβάρυνσης από τους τόκους, στόχος είναι το πρωτογενές έλλειμμα να μειωθεί κατά 0,7 % π.μ. μόλις κάτω του 4 % του ΑΕΠ. Εκ πρώτης όψεως, η δημοσιονομική στρατηγική το 2010 είναι σε γενικές γραμμές σύμφωνη με τη σύσταση που εξέδωσε το Συμβούλιο στις 2 Δεκεμβρίου 2009 βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7 για την εφαρμογή των μέτρων εξυγίανσης το 2010, σύμφωνα με τον προγραμματισμό.
  Τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας από την πλευρά των εσόδων, και ιδίως η περαιτέρω μείωση του φόρου εισοδήματος επιχειρήσεων και οι πρόσθετες φορολογικές ελαφρύνσεις για κοινωνικά ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, αφενός, και η περαιτέρω αύξηση των συντελεστών ειδικού φόρου κατανάλωσης και ο αναθεωρημένος φόρος για τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (ο οποίος δεν έχει προσδιοριστεί ούτε εγκριθεί ακόμη), αφετέρου, έχουν γενικά ουδέτερη δημοσιονομική επίπτωση. Παρ' όλα αυτά, τα έσοδα προβλέπεται να αυξηθούν κατά 0,8 π.μ. του ΑΕΠ σε σύγκριση με το εκτιμώμενο αποτέλεσμα για το 2009, χάρη στην εικαζόμενη αύξηση των εσόδων από την έμμεση φορολογία (3) και την ελαφρά αύξηση των «λοιπών» εσόδων. Τα προγραμματισθέντα μέτρα όσον αφορά τις δαπάνες για το 2010, που περιλαμβάνουν περαιτέρω αναβολή των αυξήσεων των μισθών του δημοσίου, λιγότερο γενναιόδωρους κανόνες αναπροσαρμογής των συντελεστών των κοινωνικών επιδομάτων, συμπεριλαμβανομένων των συντάξεων, και των χαμηλότερων μεταβιβάσεων κεφαλαίων, εκτιμάται ότι θα επιφέρουν εξοικονόμηση της τάξης του 1,25 % του ΑΕΠ περίπου, με την παραδοχή ότι δεν θα υπάρξει μεταβολή πολιτικής, αλλά, δεδομένης της ισχυρότατης εσωτερικής δυναμικής των δαπανών, ο δείκτης πρωτογενών δαπανών προβλέπεται να αυξηθεί ελαφρά το 2010. Σε αυτό το πλαίσιο, το διαρθρωτικό ισοζύγιο, δηλ. το κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο μείον τα έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα, όπως έχει υπολογιστεί βάσει της από κοινού συμφωνηθείσας μεθοδολογίας, προβλέπεται να παρουσιάσει μόνο ελαφρά βελτίωση, κατά 0,25 π.μ. του ΑΕΠ, μετά από επιδείνωση κατά 0,25 π.μ. του ΑΕΠ το 2009. |
| --- | --- |

(6)

Για το 2010, στόχος του προγράμματος είναι να σταθεροποιηθεί το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης στο 5,7 % του ΑΕΠ. Δεδομένης της απότομης αύξησης της επιβάρυνσης από τους τόκους, στόχος είναι το πρωτογενές έλλειμμα να μειωθεί κατά 0,7 % π.μ. μόλις κάτω του 4 % του ΑΕΠ. Εκ πρώτης όψεως, η δημοσιονομική στρατηγική το 2010 είναι σε γενικές γραμμές σύμφωνη με τη σύσταση που εξέδωσε το Συμβούλιο στις 2 Δεκεμβρίου 2009 βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7 για την εφαρμογή των μέτρων εξυγίανσης το 2010, σύμφωνα με τον προγραμματισμό.

Τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας από την πλευρά των εσόδων, και ιδίως η περαιτέρω μείωση του φόρου εισοδήματος επιχειρήσεων και οι πρόσθετες φορολογικές ελαφρύνσεις για κοινωνικά ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, αφενός, και η περαιτέρω αύξηση των συντελεστών ειδικού φόρου κατανάλωσης και ο αναθεωρημένος φόρος για τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (ο οποίος δεν έχει προσδιοριστεί ούτε εγκριθεί ακόμη), αφετέρου, έχουν γενικά ουδέτερη δημοσιονομική επίπτωση. Παρ' όλα αυτά, τα έσοδα προβλέπεται να αυξηθούν κατά 0,8 π.μ. του ΑΕΠ σε σύγκριση με το εκτιμώμενο αποτέλεσμα για το 2009, χάρη στην εικαζόμενη αύξηση των εσόδων από την έμμεση φορολογία (3) και την ελαφρά αύξηση των «λοιπών» εσόδων. Τα προγραμματισθέντα μέτρα όσον αφορά τις δαπάνες για το 2010, που περιλαμβάνουν περαιτέρω αναβολή των αυξήσεων των μισθών του δημοσίου, λιγότερο γενναιόδωρους κανόνες αναπροσαρμογής των συντελεστών των κοινωνικών επιδομάτων, συμπεριλαμβανομένων των συντάξεων, και των χαμηλότερων μεταβιβάσεων κεφαλαίων, εκτιμάται ότι θα επιφέρουν εξοικονόμηση της τάξης του 1,25 % του ΑΕΠ περίπου, με την παραδοχή ότι δεν θα υπάρξει μεταβολή πολιτικής, αλλά, δεδομένης της ισχυρότατης εσωτερικής δυναμικής των δαπανών, ο δείκτης πρωτογενών δαπανών προβλέπεται να αυξηθεί ελαφρά το 2010. Σε αυτό το πλαίσιο, το διαρθρωτικό ισοζύγιο, δηλ. το κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο μείον τα έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα, όπως έχει υπολογιστεί βάσει της από κοινού συμφωνηθείσας μεθοδολογίας, προβλέπεται να παρουσιάσει μόνο ελαφρά βελτίωση, κατά 0,25 π.μ. του ΑΕΠ, μετά από επιδείνωση κατά 0,25 π.μ. του ΑΕΠ το 2009.

| (7) | Ο βασικός στόχος της μεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής στρατηγικής του προγράμματος είναι η μείωση του ελλείμματος κάτω από την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ μέχρι το 2013, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7, ενώ οι στόχοι για το έλλειμμα έχουν καθοριστεί στο 4,2 %, 3,1 % και 1,6 % του ΑΕΠ για το 2011, το 2012 και το 2013 αντίστοιχα. Η μεσοπρόθεσμη στρατηγική εξυγίανσης βασίζεται σε μία ευρείας βάσης συγκράτηση των πρωτογενών δαπανών. Το πρόγραμμα περιέχει δείκτες για τα γενικά μέτρα που σχεδιάζονται για να υποστηρίξουν αυτή τη στρατηγική, αλλά αυτά δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί πλήρως ούτε εγκριθεί. Βασίζονται στην αυξημένη αποτελεσματικότητα του δημόσιου τομέα και τον εξορθολογισμό της παροχής δημόσιων υπηρεσιών και κοινωνικής προστασίας. Επιπλέον, οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος ενσωματώνουν την πλήρη λήξη της εφαρμογής των προσωρινών μέτρων παροχής κινήτρων, που θα παύσουν να εφαρμόζονται σταδιακά από το 2010.
  Για την περίοδο 2010-2013, προβλέπεται μέση ετήσια βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου κατά τι πάνω από 0,75 π.μ. του ΑΕΠ, το οποίο είναι σε γενικές γραμμές σύμφωνο με τη σύσταση του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7. Η προσαρμογή είναι ανισομερώς κατανεμημένη στη διάρκεια της περιόδου, εφόσον η περιοριστική δημοσιονομική πολιτική επικεντρώνεται στο 2011 και στο 2013. Το πρόγραμμα επιβεβαιώνει το μεσοπρόθεσμο στόχο (ΜΔΣ) για τη δημοσιονομική θέση της Σλοβενίας με διαρθρωτικό έλλειμμα της τάξης του 1 % του ΑΕΠ, όπως αρχικά ορίστηκε το 2005. Δεδομένων των πλέον πρόσφατων προβλέψεων και επιπέδων χρέους, ο ΜΔΣ δεν φαίνεται να λαμβάνει επαρκώς υπόψη τις έμμεσες υποχρεώσεις που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση, παρά το γεγονός ότι το χρέος βρίσκεται κάτω από την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ. Τα διαρθρωτικά ισοζύγια που αντιστοιχούν στους στόχους του προγράμματος για το έλλειμμα υποδηλώνουν ότι ο ΜΔΣ δεν θα επιτευχθεί εντός της προγραμματικής περιόδου. |
| --- | --- |

(7)

Ο βασικός στόχος της μεσοπρόθεσμης δημοσιονομικής στρατηγικής του προγράμματος είναι η μείωση του ελλείμματος κάτω από την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ μέχρι το 2013, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7, ενώ οι στόχοι για το έλλειμμα έχουν καθοριστεί στο 4,2 %, 3,1 % και 1,6 % του ΑΕΠ για το 2011, το 2012 και το 2013 αντίστοιχα. Η μεσοπρόθεσμη στρατηγική εξυγίανσης βασίζεται σε μία ευρείας βάσης συγκράτηση των πρωτογενών δαπανών. Το πρόγραμμα περιέχει δείκτες για τα γενικά μέτρα που σχεδιάζονται για να υποστηρίξουν αυτή τη στρατηγική, αλλά αυτά δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί πλήρως ούτε εγκριθεί. Βασίζονται στην αυξημένη αποτελεσματικότητα του δημόσιου τομέα και τον εξορθολογισμό της παροχής δημόσιων υπηρεσιών και κοινωνικής προστασίας. Επιπλέον, οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος ενσωματώνουν την πλήρη λήξη της εφαρμογής των προσωρινών μέτρων παροχής κινήτρων, που θα παύσουν να εφαρμόζονται σταδιακά από το 2010.

Για την περίοδο 2010-2013, προβλέπεται μέση ετήσια βελτίωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου κατά τι πάνω από 0,75 π.μ. του ΑΕΠ, το οποίο είναι σε γενικές γραμμές σύμφωνο με τη σύσταση του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7. Η προσαρμογή είναι ανισομερώς κατανεμημένη στη διάρκεια της περιόδου, εφόσον η περιοριστική δημοσιονομική πολιτική επικεντρώνεται στο 2011 και στο 2013. Το πρόγραμμα επιβεβαιώνει το μεσοπρόθεσμο στόχο (ΜΔΣ) για τη δημοσιονομική θέση της Σλοβενίας με διαρθρωτικό έλλειμμα της τάξης του 1 % του ΑΕΠ, όπως αρχικά ορίστηκε το 2005. Δεδομένων των πλέον πρόσφατων προβλέψεων και επιπέδων χρέους, ο ΜΔΣ δεν φαίνεται να λαμβάνει επαρκώς υπόψη τις έμμεσες υποχρεώσεις που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση, παρά το γεγονός ότι το χρέος βρίσκεται κάτω από την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ. Τα διαρθρωτικά ισοζύγια που αντιστοιχούν στους στόχους του προγράμματος για το έλλειμμα υποδηλώνουν ότι ο ΜΔΣ δεν θα επιτευχθεί εντός της προγραμματικής περιόδου.

| (8) | Τα δημοσιονομικά αποτελέσματα ενδέχεται να είναι χειρότερα από τους στόχους του προγράμματος με αυξητική τάση κατά την προγραμματική περίοδο. Η προβλεπόμενη σημαντική αύξηση των έμμεσων φόρων το 2010 φαίνεται ότι μόνο εν μέρει τεκμηριώνεται με μέτρα του προγράμματος και είναι υπερτιμημένη, δεδομένης της προοπτικής για υποτονική ιδιωτική κατανάλωση. Τα αποτελέσματα της αύξησης των δαπανών έχουν υπερβεί τα προγράμματα των τελευταίων ετών και η κατάσταση αυτή θα μπορούσε να επαναληφθεί. Από το 2011 και μετά υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος υπέρβασης των δαπανών, διότι τα σχετικά μέτρα δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί πλήρως ούτε κριθεί και ορισμένα από αυτά ενδέχεται να εξαρτώνται από το αποτέλεσμα διαπραγματεύσεων με τους κοινωνικούς εταίρους. Επιπλέον, το μέγεθος της προβλεπόμενης συρρίκνωσης πρέπει να συνεκτιμηθεί με την ισχυρή εγγενή δυναμική των δαπανών που παρατηρήθηκαν τα τελευταία έτη, ιδίως ως προς τις μισθολογικές δαπάνες και τις κοινωνικές μεταβιβάσεις (συμπεριλαμβανομένων των συντάξεων), που προγραμματίζεται και οι δύο να συμβάλουν σημαντικά στη μείωση του ελλείμματος. Η προβλεπόμενη έντονη μείωση των κεφαλαιακών δαπανών σε όλη την προγραμματική περίοδο αντικατοπτρίζει την αυξημένη χρησιμοποίηση των διαρθρωτικών ταμείων της ΕΕ, η οποία αποτελεί πρόκληση λόγω των κενών στην ικανότητα απορρόφησης των κεφαλαίων. Οι κίνδυνοι από την πλευρά των εσόδων συνδέονται με το ευνοϊκό μακροοικονομικό σενάριο μετά το 2011. |
| --- | --- |

(8)

Τα δημοσιονομικά αποτελέσματα ενδέχεται να είναι χειρότερα από τους στόχους του προγράμματος με αυξητική τάση κατά την προγραμματική περίοδο. Η προβλεπόμενη σημαντική αύξηση των έμμεσων φόρων το 2010 φαίνεται ότι μόνο εν μέρει τεκμηριώνεται με μέτρα του προγράμματος και είναι υπερτιμημένη, δεδομένης της προοπτικής για υποτονική ιδιωτική κατανάλωση. Τα αποτελέσματα της αύξησης των δαπανών έχουν υπερβεί τα προγράμματα των τελευταίων ετών και η κατάσταση αυτή θα μπορούσε να επαναληφθεί. Από το 2011 και μετά υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος υπέρβασης των δαπανών, διότι τα σχετικά μέτρα δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί πλήρως ούτε κριθεί και ορισμένα από αυτά ενδέχεται να εξαρτώνται από το αποτέλεσμα διαπραγματεύσεων με τους κοινωνικούς εταίρους. Επιπλέον, το μέγεθος της προβλεπόμενης συρρίκνωσης πρέπει να συνεκτιμηθεί με την ισχυρή εγγενή δυναμική των δαπανών που παρατηρήθηκαν τα τελευταία έτη, ιδίως ως προς τις μισθολογικές δαπάνες και τις κοινωνικές μεταβιβάσεις (συμπεριλαμβανομένων των συντάξεων), που προγραμματίζεται και οι δύο να συμβάλουν σημαντικά στη μείωση του ελλείμματος. Η προβλεπόμενη έντονη μείωση των κεφαλαιακών δαπανών σε όλη την προγραμματική περίοδο αντικατοπτρίζει την αυξημένη χρησιμοποίηση των διαρθρωτικών ταμείων της ΕΕ, η οποία αποτελεί πρόκληση λόγω των κενών στην ικανότητα απορρόφησης των κεφαλαίων. Οι κίνδυνοι από την πλευρά των εσόδων συνδέονται με το ευνοϊκό μακροοικονομικό σενάριο μετά το 2011.

| (9) | Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του προγράμματος, το ακαθάριστο δημόσιο χρέος αυξήθηκε σημαντικά από 22,5 % του ΑΕΠ το 2008 σε 34,4 % του ΑΕΠ το 2009 (σύμφωνα με το χαμηλότερο στοιχείο των εκτιμήσεων της στατιστικής υπηρεσίας για το ονομαστικό ΑΕΠ που εκδόθηκαν την 1η Μαρτίου 2010, το ακαθάριστο χρέος το 2009 θα μπορούσε να είναι κατά 1 π.μ. του ΑΕΠ υψηλότερο). Η αύξηση αυτή αποδίδεται κατά κύριο λόγο στο πρωτογενές έλλειμμα και σε μια σημαντική προσαρμογή αποθεμάτων – ροών που αντικατοπτρίζουν τις ανακεφαλαιοποιήσεις και τις πράξεις ρευστότητας για τη στήριξη του χρηματοπιστωτικού τομέα. Ο δείκτης χρέους προβλέπεται ότι θα παραμείνει κάτω από την τιμή αναφοράς της συνθήκης σε όλη την προγραμματική περίοδο, αλλά θα αυξηθεί κατά περισσότερο από 8 π.μ. μέχρι το 2012, σχεδόν στο 43 % του ΑΕΠ, κυρίως λόγω των πρωτογενών ελλειμμάτων και της βελτίωσης της πρόβλεψης για το ονομαστικό ΑΕΠ, και στη συνέχεια θα σημειώσει μικρή μείωση το 2013 λόγω της επανόδου σε θέση πρωτογενούς πλεονάσματος. Εν όψει των αρνητικών κινδύνων για τους δημοσιονομικούς στόχους που επιτείνονται από την αβεβαιότητα ως προς την προσαρμογή αποθεμάτων — ροών από τη στήριξη του χρηματοπιστωτικού τομέα, η εξέλιξη του δείκτη χρέους ενδέχεται να είναι λιγότερο ευνοϊκή σε σχέση με την πρόβλεψη στο πρόγραμμα. |
| --- | --- |

(9)

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του προγράμματος, το ακαθάριστο δημόσιο χρέος αυξήθηκε σημαντικά από 22,5 % του ΑΕΠ το 2008 σε 34,4 % του ΑΕΠ το 2009 (σύμφωνα με το χαμηλότερο στοιχείο των εκτιμήσεων της στατιστικής υπηρεσίας για το ονομαστικό ΑΕΠ που εκδόθηκαν την 1η Μαρτίου 2010, το ακαθάριστο χρέος το 2009 θα μπορούσε να είναι κατά 1 π.μ. του ΑΕΠ υψηλότερο). Η αύξηση αυτή αποδίδεται κατά κύριο λόγο στο πρωτογενές έλλειμμα και σε μια σημαντική προσαρμογή αποθεμάτων – ροών που αντικατοπτρίζουν τις ανακεφαλαιοποιήσεις και τις πράξεις ρευστότητας για τη στήριξη του χρηματοπιστωτικού τομέα. Ο δείκτης χρέους προβλέπεται ότι θα παραμείνει κάτω από την τιμή αναφοράς της συνθήκης σε όλη την προγραμματική περίοδο, αλλά θα αυξηθεί κατά περισσότερο από 8 π.μ. μέχρι το 2012, σχεδόν στο 43 % του ΑΕΠ, κυρίως λόγω των πρωτογενών ελλειμμάτων και της βελτίωσης της πρόβλεψης για το ονομαστικό ΑΕΠ, και στη συνέχεια θα σημειώσει μικρή μείωση το 2013 λόγω της επανόδου σε θέση πρωτογενούς πλεονάσματος. Εν όψει των αρνητικών κινδύνων για τους δημοσιονομικούς στόχους που επιτείνονται από την αβεβαιότητα ως προς την προσαρμογή αποθεμάτων — ροών από τη στήριξη του χρηματοπιστωτικού τομέα, η εξέλιξη του δείκτη χρέους ενδέχεται να είναι λιγότερο ευνοϊκή σε σχέση με την πρόβλεψη στο πρόγραμμα.

| (10) | Από τις μεσοπρόθεσμες προβλέψεις του χρέους που βασίζονται στην παραδοχή ότι οι ρυθμοί αύξησης του ΑΕΠ θα ανακτήσουν μόνο σταδιακά τις τιμές που προβλέπονταν πριν από την κρίση, ότι οι δείκτες φορολογικών εσόδων θα επανέλθουν στα επίπεδα πριν από την κρίση και ότι περιλαμβάνουν την προβλεπόμενη αύξηση των δαπανών που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση, συνάγεται ότι η δημοσιονομική στρατηγική που προβλέπεται στο πρόγραμμα, εκ πρώτης όψεως και χωρίς περαιτέρω αλλαγή πολιτικής, θα μπορούσε να συμβάλει στη σταθεροποίηση του δείκτη χρέους για ορισμένα έτη, αλλά δεν θα εμποδίσει την ελαφρά αυξητική τάση του στον ορίζοντα του 2020. |
| --- | --- |

(10)

Από τις μεσοπρόθεσμες προβλέψεις του χρέους που βασίζονται στην παραδοχή ότι οι ρυθμοί αύξησης του ΑΕΠ θα ανακτήσουν μόνο σταδιακά τις τιμές που προβλέπονταν πριν από την κρίση, ότι οι δείκτες φορολογικών εσόδων θα επανέλθουν στα επίπεδα πριν από την κρίση και ότι περιλαμβάνουν την προβλεπόμενη αύξηση των δαπανών που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση, συνάγεται ότι η δημοσιονομική στρατηγική που προβλέπεται στο πρόγραμμα, εκ πρώτης όψεως και χωρίς περαιτέρω αλλαγή πολιτικής, θα μπορούσε να συμβάλει στη σταθεροποίηση του δείκτη χρέους για ορισμένα έτη, αλλά δεν θα εμποδίσει την ελαφρά αυξητική τάση του στον ορίζοντα του 2020.

| (11) | Ο μακροπρόθεσμος δημοσιονομικός αντίκτυπος της δημογραφικής γήρανσης είναι σημαντικά υψηλότερος από το μέσο όρο της ΕΕ, κυρίως εξαιτίας της σχετικά μεγάλης αύξησης των συνταξιοδοτικών δαπανών ως ποσοστό του ΑΕΠ κατά τις επόμενες δεκαετίες. Η δημοσιονομική θέση το 2009, όπως εκτιμάται στο πρόγραμμα, επιτείνει τις δημοσιονομικές επιπτώσεις της δημογραφικής γήρανσης στο κενό διατηρησιμότητας.
  Η επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων μεσοπρόθεσμα και η εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, συμπεριλαμβανομένης της συγκράτησης της σημαντικής αύξησης των δαπανών που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση, θα συμβάλει στη μείωση των κινδύνων για τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών οι οποίοι θεωρήθηκαν μεγάλοι στην έκθεση της Επιτροπής του 2009 για τη διατηρησιμότητα (4). Η διατηρησιμότητα αυτή θα μπορούσε να βασιστεί στην προγραμματιζόμενη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος σε δύο στάδια, η οποία παρουσιάζεται στη «στρατηγική εξόδου 2010-2013» της κυβέρνησης που εγκρίθηκε τον Φεβρουάριο του 2010. |
| --- | --- |

(11)

Ο μακροπρόθεσμος δημοσιονομικός αντίκτυπος της δημογραφικής γήρανσης είναι σημαντικά υψηλότερος από το μέσο όρο της ΕΕ, κυρίως εξαιτίας της σχετικά μεγάλης αύξησης των συνταξιοδοτικών δαπανών ως ποσοστό του ΑΕΠ κατά τις επόμενες δεκαετίες. Η δημοσιονομική θέση το 2009, όπως εκτιμάται στο πρόγραμμα, επιτείνει τις δημοσιονομικές επιπτώσεις της δημογραφικής γήρανσης στο κενό διατηρησιμότητας.

Η επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων μεσοπρόθεσμα και η εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, συμπεριλαμβανομένης της συγκράτησης της σημαντικής αύξησης των δαπανών που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση, θα συμβάλει στη μείωση των κινδύνων για τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών οι οποίοι θεωρήθηκαν μεγάλοι στην έκθεση της Επιτροπής του 2009 για τη διατηρησιμότητα (4). Η διατηρησιμότητα αυτή θα μπορούσε να βασιστεί στην προγραμματιζόμενη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος σε δύο στάδια, η οποία παρουσιάζεται στη «στρατηγική εξόδου 2010-2013» της κυβέρνησης που εγκρίθηκε τον Φεβρουάριο του 2010.

| (12) | Η έγκριση κυλιόμενων διετών προϋπολογισμών της κεντρικής κυβέρνησης και η επιβολή ανώτατου ορίου χρέους των τοπικών κυβερνήσεων αποτελούν παγιωμένα θετικά στοιχεία του δημοσιονομικού πλαισίου της Σλοβενίας. Υπάρχουν, ωστόσο, περιθώρια βελτίωσης της δημοσιονομικής διακυβέρνησης. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι μια αδυναμία των κυλιόμενων διετών προϋπολογισμών είναι ότι οι στόχοι που ορίζονται κατά το δεύτερο έτος υπόκεινται σε αναθεωρήσεις στον προϋπολογισμό του επόμενου έτους. Επιπλέον, η εφαρμογή των προϋπολογισμών της περιόδου 2006-2008 και, σε κάποιο βαθμό, του 2009, επισημαίνουν κάποιο κίνδυνο υπέρβασης των δαπανών. Το 2009 θεσπίστηκαν μέτρα για την ενίσχυση του δημοσιονομικού πλαισίου της Σλοβενίας: ο δημοσιονομικός προγραμματισμός βάσει αποτελεσμάτων και η σύσταση ανεξάρτητου δημοσιονομικού συμβουλίου, ενώ προβλέπεται να ληφθούν και άλλα μέτρα, ιδίως βελτιώσεις των λογαριασμών του προϋπολογισμού και η θέσπιση ενός δημοσιονομικού κανόνα. Εάν εφαρμοστούν με συνέπεια, οι πρωτοβουλίες αυτές θα μπορούσαν να συμβάλουν στη στήριξη της προγραμματιζόμενης δημοσιονομικής εξυγίανσης. |
| --- | --- |

(12)

Η έγκριση κυλιόμενων διετών προϋπολογισμών της κεντρικής κυβέρνησης και η επιβολή ανώτατου ορίου χρέους των τοπικών κυβερνήσεων αποτελούν παγιωμένα θετικά στοιχεία του δημοσιονομικού πλαισίου της Σλοβενίας. Υπάρχουν, ωστόσο, περιθώρια βελτίωσης της δημοσιονομικής διακυβέρνησης. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι μια αδυναμία των κυλιόμενων διετών προϋπολογισμών είναι ότι οι στόχοι που ορίζονται κατά το δεύτερο έτος υπόκεινται σε αναθεωρήσεις στον προϋπολογισμό του επόμενου έτους. Επιπλέον, η εφαρμογή των προϋπολογισμών της περιόδου 2006-2008 και, σε κάποιο βαθμό, του 2009, επισημαίνουν κάποιο κίνδυνο υπέρβασης των δαπανών. Το 2009 θεσπίστηκαν μέτρα για την ενίσχυση του δημοσιονομικού πλαισίου της Σλοβενίας: ο δημοσιονομικός προγραμματισμός βάσει αποτελεσμάτων και η σύσταση ανεξάρτητου δημοσιονομικού συμβουλίου, ενώ προβλέπεται να ληφθούν και άλλα μέτρα, ιδίως βελτιώσεις των λογαριασμών του προϋπολογισμού και η θέσπιση ενός δημοσιονομικού κανόνα. Εάν εφαρμοστούν με συνέπεια, οι πρωτοβουλίες αυτές θα μπορούσαν να συμβάλουν στη στήριξη της προγραμματιζόμενης δημοσιονομικής εξυγίανσης.

| (13) | Η προσαρμογή βάσει δαπανών που ορίζει το επικαιροποιημένο πρόγραμμα βασίζεται στην αυξημένη αποτελεσματικότητα του δημόσιου τομέα και τον εξορθολογισμό της παροχής δημόσιων υπηρεσιών και κοινωνικής προστασίας. Η αύξηση της αποτελεσματικότητας των δαπανών αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την προσπάθεια συγκράτησης της αύξησης των δαπανών, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο το επίπεδο των παρεχόμενων υπηρεσιών.
  Για το σκοπό αυτό, προβλέπονται ορισμένες πρωτοβουλίες, όπως η υιοθέτηση ενός ενιαίου συστήματος πληροφοριών και ένα ενιαίο σημείο καταχώρισης των κοινωνικών μεταβιβάσεων και ο επαναπροσδιορισμός των προτύπων για τις δημόσιες υπηρεσίες, λαμβανομένων υπόψη των ζητημάτων της ποιότητας, ενδεχομένως με αύξηση της συγχρηματοδότησης από τους χρήστες. Με βάση την εκτίμηση του προγράμματος, παράλληλα με τη σταδιακή οικονομική ανάκαμψη, οι καινοτομίες αυτές θα συμβάλουν στη μείωση του δείκτη κοινωνικών δαπανών προς το ΑΕΠ από το 2011. Από την πλευρά των εσόδων, η φορολογική μεταρρύθμιση του 2006, η οποία μείωσε σταδιακά τους συντελεστές φορολόγησης εισοδημάτων των φυσικών προσώπων και των επιχειρήσεων, κατάργησε σταδιακά το φόρο μισθωτών υπηρεσιών και εισήγαγε φορολογικές ελαφρύνσεις των επενδύσεων, είχε στόχο να ενισχύσει τα κίνητρα προσφοράς εργασίας και να δώσει ώθηση στη δημιουργία κεφαλαίου. Με τον προϋπολογισμό του 2010 θεσπίστηκε μια πρόσθετη έκπτωση φόρου για τους χαμηλούς μισθούς. Οι αλλαγές αυτές χρηματοδοτούνται εν μέρει από την αύξηση των φόρων ειδικής κατανάλωσης, για τους οποίους το πρόγραμμα ανήγγειλε περαιτέρω αυξήσεις· με αυτό τον τρόπο μετατοπίζεται η φορολογική επιβάρυνση από τα εισοδήματα, και ιδίως τα χαμηλά εισοδήματα, προς τους έμμεσους φόρους. Άλλες πρωτοβουλίες στον τομέα της φορολογίας αφορούν τις νέες διατάξεις για την ενίσχυση της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής και για τη βελτίωση του συστήματος είσπραξης φόρων. |
| --- | --- |

(13)

Η προσαρμογή βάσει δαπανών που ορίζει το επικαιροποιημένο πρόγραμμα βασίζεται στην αυξημένη αποτελεσματικότητα του δημόσιου τομέα και τον εξορθολογισμό της παροχής δημόσιων υπηρεσιών και κοινωνικής προστασίας. Η αύξηση της αποτελεσματικότητας των δαπανών αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την προσπάθεια συγκράτησης της αύξησης των δαπανών, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο το επίπεδο των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Για το σκοπό αυτό, προβλέπονται ορισμένες πρωτοβουλίες, όπως η υιοθέτηση ενός ενιαίου συστήματος πληροφοριών και ένα ενιαίο σημείο καταχώρισης των κοινωνικών μεταβιβάσεων και ο επαναπροσδιορισμός των προτύπων για τις δημόσιες υπηρεσίες, λαμβανομένων υπόψη των ζητημάτων της ποιότητας, ενδεχομένως με αύξηση της συγχρηματοδότησης από τους χρήστες. Με βάση την εκτίμηση του προγράμματος, παράλληλα με τη σταδιακή οικονομική ανάκαμψη, οι καινοτομίες αυτές θα συμβάλουν στη μείωση του δείκτη κοινωνικών δαπανών προς το ΑΕΠ από το 2011. Από την πλευρά των εσόδων, η φορολογική μεταρρύθμιση του 2006, η οποία μείωσε σταδιακά τους συντελεστές φορολόγησης εισοδημάτων των φυσικών προσώπων και των επιχειρήσεων, κατάργησε σταδιακά το φόρο μισθωτών υπηρεσιών και εισήγαγε φορολογικές ελαφρύνσεις των επενδύσεων, είχε στόχο να ενισχύσει τα κίνητρα προσφοράς εργασίας και να δώσει ώθηση στη δημιουργία κεφαλαίου. Με τον προϋπολογισμό του 2010 θεσπίστηκε μια πρόσθετη έκπτωση φόρου για τους χαμηλούς μισθούς. Οι αλλαγές αυτές χρηματοδοτούνται εν μέρει από την αύξηση των φόρων ειδικής κατανάλωσης, για τους οποίους το πρόγραμμα ανήγγειλε περαιτέρω αυξήσεις· με αυτό τον τρόπο μετατοπίζεται η φορολογική επιβάρυνση από τα εισοδήματα, και ιδίως τα χαμηλά εισοδήματα, προς τους έμμεσους φόρους. Άλλες πρωτοβουλίες στον τομέα της φορολογίας αφορούν τις νέες διατάξεις για την ενίσχυση της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής και για τη βελτίωση του συστήματος είσπραξης φόρων.

| (14) | Συνολικά, το 2010, η δημοσιονομική στρατηγική του προγράμματος είναι εν πολλοίς συνεπής προς τη σύσταση του Συμβουλίου της 2ας Δεκεμβρίου 2009 βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7. Από το 2011 και μετά, λαμβανομένων υπόψη των προαναφερθέντων κινδύνων, η δημοσιονομική στρατηγική ενδέχεται να μην ανταποκρίνεται πλήρως σ’ αυτές τις συστάσεις. Συγκεκριμένα, τα γενικά μέτρα εξυγίανσης που προβλέπονται για το 2011-2013 πρέπει να προσδιοριστούν πλήρως, να εγκριθούν και να εφαρμοστούν· πρέπει ακόμη να ενισχυθούν τα σχέδια εξυγίανσης για το σύνολο της περιόδου, ώστε να αντιμετωπιστούν οι κίνδυνοι από τη λιγότερο ευνοϊκή αύξηση του ΑΕΠ και τις αποκλίσεις δαπανών ή εσόδων. Η ενίσχυση αυτή φαίνεται επίσης επιβεβλημένη εν όψει των προαναφερθέντων κινδύνων για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα. Λαμβανομένων υπόψη των κινδύνων, η μέση δημοσιονομική προσαρμογή την περίοδο 2010-2013 ενδέχεται να είναι κατώτερη από το σύσταση του Συμβουλίου για 0,75 π.μ. του ΑΕΠ. |
| --- | --- |

(14)

Συνολικά, το 2010, η δημοσιονομική στρατηγική του προγράμματος είναι εν πολλοίς συνεπής προς τη σύσταση του Συμβουλίου της 2ας Δεκεμβρίου 2009 βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7. Από το 2011 και μετά, λαμβανομένων υπόψη των προαναφερθέντων κινδύνων, η δημοσιονομική στρατηγική ενδέχεται να μην ανταποκρίνεται πλήρως σ’ αυτές τις συστάσεις. Συγκεκριμένα, τα γενικά μέτρα εξυγίανσης που προβλέπονται για το 2011-2013 πρέπει να προσδιοριστούν πλήρως, να εγκριθούν και να εφαρμοστούν· πρέπει ακόμη να ενισχυθούν τα σχέδια εξυγίανσης για το σύνολο της περιόδου, ώστε να αντιμετωπιστούν οι κίνδυνοι από τη λιγότερο ευνοϊκή αύξηση του ΑΕΠ και τις αποκλίσεις δαπανών ή εσόδων. Η ενίσχυση αυτή φαίνεται επίσης επιβεβλημένη εν όψει των προαναφερθέντων κινδύνων για τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα. Λαμβανομένων υπόψη των κινδύνων, η μέση δημοσιονομική προσαρμογή την περίοδο 2010-2013 ενδέχεται να είναι κατώτερη από το σύσταση του Συμβουλίου για 0,75 π.μ. του ΑΕΠ.

| (15) | Όσον αφορά τις απαιτήσεις περί πληροφοριακών στοιχείων που περιλαμβάνονται στον κώδικα δεοντολογίας για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, το πρόγραμμα παρουσιάζει ορισμένα κενά όσον αφορά τόσο τα υποχρεωτικά όσο και τα προαιρετικά στοιχεία (5). Στις συστάσεις που διατύπωσε στις 2 Δεκεμβρίου 2009 βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7 με στόχο τον τερματισμό της κατάστασης υπερβολικού ελλείμματος, το Συμβούλιο κάλεσε επίσης τη Σλοβενία να υποβάλει αναφορά σχετικά με την πρόοδο της εφαρμογής των συστάσεων του Συμβουλίου σε χωριστό κεφάλαιο των επικαιροποιημένων προγραμμάτων σταθερότητας. Η Σλοβενία συμμορφώθηκε σε γενικές γραμμές με τη σύσταση αυτή. |
| --- | --- |

(15)

Όσον αφορά τις απαιτήσεις περί πληροφοριακών στοιχείων που περιλαμβάνονται στον κώδικα δεοντολογίας για τα προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης, το πρόγραμμα παρουσιάζει ορισμένα κενά όσον αφορά τόσο τα υποχρεωτικά όσο και τα προαιρετικά στοιχεία (5). Στις συστάσεις που διατύπωσε στις 2 Δεκεμβρίου 2009 βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7 με στόχο τον τερματισμό της κατάστασης υπερβολικού ελλείμματος, το Συμβούλιο κάλεσε επίσης τη Σλοβενία να υποβάλει αναφορά σχετικά με την πρόοδο της εφαρμογής των συστάσεων του Συμβουλίου σε χωριστό κεφάλαιο των επικαιροποιημένων προγραμμάτων σταθερότητας. Η Σλοβενία συμμορφώθηκε σε γενικές γραμμές με τη σύσταση αυτή.

Το συνολικό συμπέρασμα είναι ότι σύμφωνα με το πρόγραμμα προβλέπεται σταθεροποίηση του δείκτη ελλείμματος γενικής κυβέρνησης στο 5,7 % του ΑΕΠ το 2010 και, χάρη σε μια προσπάθεια δημοσιονομικής εξυγίανσης που έχει ως άξονα τις δαπάνες και είναι σχετικά οπισθοβαρής, στη συνακόλουθη σταδιακή μείωσή του πολύ κάτω από το 3 % του ΑΕΠ το 2013, προθεσμία την οποία έθεσε το Συμβούλιο για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος. Ο δείκτης ακαθάριστου χρέους προβλέπεται να αυξηθεί περαιτέρω άνω του 34,4 % του ΑΕΠ το 2009 μέχρι το 2011 και να σταθεροποιηθεί περίπου στο 42 % του ΑΕΠ. Οι δείκτες ελλείμματος και χρέους θα μπορούσαν να είναι μεγαλύτεροι από τους προβλεπόμενους στο σύνολο της προγραμματικής περιόδου. Η πιθανότητα αυτή αυξάνεται με την πάροδο του χρόνου και συνδέεται με: (i) τις αισιόδοξες προβλέψεις για τα έσοδα το 2010 και τις ευνοϊκές αναπτυξιακές παραδοχές μετά το 2011· (ii) τις πιθανές υπερβάσεις δαπανών εν όψει του μεγέθους της προβλεπόμενης συρρίκνωσης, σε συνδυασμό με την παρατηρούμενη ισχυρή δυναμική τα τελευταία χρόνια, ιδίως όσον αφορά τα μισθολογικά έξοδα και τις κοινωνικές μεταβιβάσεις, συμπεριλαμβανομένων των συντάξεων· και (iii) το γεγονός ότι τα μέτρα για τη συγκράτηση των δαπανών δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί πλήρως ούτε εγκριθεί, ενώ ορισμένα από αυτά εξαρτώνται από την έκβαση των διαπραγματεύσεων με τους κοινωνικούς εταίρους. Παρόλα αυτά, προκειμένου να συμβάλει στην προγραμματισμένη συγκράτηση της αύξησης των δαπανών, η κυβέρνηση εγκρίνει μέτρα για την ενίσχυση του ελέγχου των δαπανών και του δημοσιονομικού πλαισίου. Επιπλέον, οι προγραμματιζόμενες πρωτοβουλίες για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του δημόσιου τομέα και τον εξορθολογισμό της παροχής δημόσιων υπηρεσιών και κοινωνικής προστασίας αναμένεται ότι θα συμβάλουν στην επίτευξη του ίδιου στόχου.

Ακόμη και αν η πλήρης και επίμονη εφαρμογή της προγραμματισθείσας δημοσιονομικής εξυγίανσης συνεπάγεται την επάνοδο σε πρωτογενές πλεόνασμα μέχρι το 2013, εξακολουθούν να υπάρχουν μεγάλοι κίνδυνοι όσον αφορά τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Ο καθορισμός περισσότερου φιλόδοξου μεσοπρόθεσμου στόχου (ΜΔΣ) και η θέσπιση και υλοποίηση της αναγγελθείσας μεταβολής της μεθόδου τιμαριθμικής αναπροσαρμογής, καθώς και η εκτενέστερη μεταρρύθμιση του συστήματος συνταξιοδότησης ώστε να περιοριστεί η ουσιαστική αύξηση των δαπανών που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση, θα συνέβαλαν στην αντιμετώπιση αυτών των κινδύνων. Ο τελευταίος στόχος θα μπορούσε να επιτευχθεί με την προγραμματιζόμενη συνταγματική μεταρρύθμιση σε δύο στάδια. Πέρα από την επάνοδο σε υγιή δημόσια οικονομικά, οι βασικές προκλήσεις για την οικονομία της Σλοβενίας είναι η ενίσχυση της ικανότητας προσαρμογής της και η ανάκτηση της ανταγωνιστικότητας, έτσι ώστε να είναι σε θέση να αξιοποιήσει πλήρως την παγκόσμια οικονομική ανάκαμψη. Για το σκοπό αυτόν, απαιτείται καλύτερος συνδυασμός των μισθολογικών εξελίξεων και της εξέλιξης της παραγωγικότητας και η εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.

Με βάση την ανωτέρω αξιολόγηση και λαμβανομένης υπόψη της σύστασης της 2ας Δεκεμβρίου 2009 βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7 της ΣΛΕΕ της 2ας Δεκεμβρίου 2009, η Σλοβενία καλείται:

| i) | να εφαρμόσει με αυστηρότητα τα προβλεφθέντα μέτρα εξυγίανσης το 2010 για να μειώσει το έλλειμμα κάτω από την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ μέχρι το 2013, σύμφωνα με τον προγραμματισμό, με τον πλήρη προσδιορισμό, την έγκριση και εφαρμογή των προαναφερθέντων μέτρων συγκράτησης των δαπανών, στο πλαίσιο μιας μέσης ετήσιας δημοσιονομικής προσαρμογής την οποία εισηγείται το Συμβούλιο βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7, και παράλληλα να είναι σε ετοιμότητα να λάβει περαιτέρω μέτρα εξυγίανσης, σε περίπτωση που επαληθευτούν οι κίνδυνοι οι μακροοικονομικές παραδοχές του προγράμματος να είναι περισσότερο ευνοϊκές σε σχέση με το σενάριο στο οποίο βασίστηκε η σύσταση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7, |
| --- | --- |

i)

να εφαρμόσει με αυστηρότητα τα προβλεφθέντα μέτρα εξυγίανσης το 2010 για να μειώσει το έλλειμμα κάτω από την τιμή αναφοράς του 3 % του ΑΕΠ μέχρι το 2013, σύμφωνα με τον προγραμματισμό, με τον πλήρη προσδιορισμό, την έγκριση και εφαρμογή των προαναφερθέντων μέτρων συγκράτησης των δαπανών, στο πλαίσιο μιας μέσης ετήσιας δημοσιονομικής προσαρμογής την οποία εισηγείται το Συμβούλιο βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7, και παράλληλα να είναι σε ετοιμότητα να λάβει περαιτέρω μέτρα εξυγίανσης, σε περίπτωση που επαληθευτούν οι κίνδυνοι οι μακροοικονομικές παραδοχές του προγράμματος να είναι περισσότερο ευνοϊκές σε σχέση με το σενάριο στο οποίο βασίστηκε η σύσταση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 7,

| ii) | να συνεχίσει τις προσπάθειες για μεγαλύτερο έλεγχο των δαπανών και να επιβάλει την εφαρμογή των πολυετών δημοσιονομικών σχεδίων και να βελτιώσει την επάρκεια και αποτελεσματικότητα των δημόσιων δαπανών, |
| --- | --- |

ii)

να συνεχίσει τις προσπάθειες για μεγαλύτερο έλεγχο των δαπανών και να επιβάλει την εφαρμογή των πολυετών δημοσιονομικών σχεδίων και να βελτιώσει την επάρκεια και αποτελεσματικότητα των δημόσιων δαπανών,

| iii) | εν όψει της σημαντικής προβλεπόμενης αύξησης των δαπανών που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση, να πραγματοποιήσει περαιτέρω μεταρρυθμίσεις του συστήματος συνταξιοδότησης και να καθορίσει ένα περισσότερο φιλόδοξο ΜΔΣ που να λαμβάνει επαρκώς υπόψη τις έμμεσες υποχρεώσεις που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση. |
| --- | --- |

iii)

εν όψει της σημαντικής προβλεπόμενης αύξησης των δαπανών που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση, να πραγματοποιήσει περαιτέρω μεταρρυθμίσεις του συστήματος συνταξιοδότησης και να καθορίσει ένα περισσότερο φιλόδοξο ΜΔΣ που να λαμβάνει επαρκώς υπόψη τις έμμεσες υποχρεώσεις που συνδέονται με τη δημογραφική γήρανση.

Σύγκριση βασικών μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων

| | | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Πραγματικό ΑΕΠ
  (μεταβολή %) | ΠΣ Ιαν. 2010 | 3,5 | –7,3 | 0,9 | 2,5 | 3,7 | 3,5 |
| COM Νοέμ. 2009 | 3,5 | –7,4 | 1,3 | 2,0 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Απρ. 2009 | 3,5 | –4,0 | 1,0 | 2,7 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ
  (%) | ΠΣ Ιαν. 2010
   (9) | 5,7 | 1,0 | 1,5 | 2,5 | 2,7 | 2,7 |
| COM Νοέμ. 2009 | 5,5 | 0,9 | 1,7 | 2,0 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Απρ. 2009 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| Κενό παραγωγής (6)

  (% του δυνητικού ΑΕΠ) | ΠΣ Ιαν. 2010 | 5,7 | –3,4 | –3,9 | –3,2 | –1,5 | 0,1 |
| COM Νοέμ. 2009 (7) | 5,7 | –3,3 | –3,3 | –2,8 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Απρ. 2009 | 4,4 | –2,3 | –3,5 | –3,1 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| Καθαρός δανεισμός έναντι της αλλοδαπής
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Ιαν. 2010 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| COM Νοέμ. 2009 | –6,0 | –0,7 | –0,1 | –0,5 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Απρ. 2009 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| Έσοδα γενικής κυβέρνησης
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Ιαν. 2010 | 42,4 | 42,4 | 43,2 | 42,9 | 42,7 | 42,5 |
| COM Νοέμ. 2009 | 42,4 | 43,2 | 43,2 | 42,9 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Απρ. 2009 | 42,7 | 41,9 | 42,4 | 42,4 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| Δαπάνες γενικής κυβέρνησης
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Ιαν. 2010 | 44,2 | 48,1 | 48,9 | 47,1 | 45,9 | 44,2 |
| COM Νοέμ. 2009 | 44,2 | 49,5 | 50,2 | 49,9 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Απρ. 2009 | 43,6 | 47,1 | 46,4 | 45,8 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| Ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Ιαν. 2010 | –1,8 | –5,7 | –5,7 | –4,2 | –3,1 | –1,6 |
| COM Νοέμ. 2009 | –1,8 | –6,3 | –7,0 | –6,9 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Απρ. 2009 | –0,9 | –5,1 | –3,9 | –3,4 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| Πρωτογενές ισοζύγιο
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Ιαν. 2010 | –0,7 | –4,6 | –3,9 | –2,3 | –1,1 | 0,4 |
| COM Νοέμ. 2009 | –0,7 | –4,8 | –5,1 | –4,9 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Απρ. 2009 | 0,2 | –3,6 | –2,2 | –1,6 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο (6)

  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Ιαν. 2010 | –4,3 | –4,2 | –4,0 | –2,8 | –2,4 | –1,6 |
| COM Νοέμ. 2009 | –4,5 | –4,8 | –5,4 | –5,6 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Απρ. 2009 | –2,9 | –4,1 | –2,3 | –2,0 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| Διαρθρωτικό ισοζύγιο (8)

  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Ιαν. 2010 | –4,3 | –4,2 | –4,0 | –2,8 | –2,4 | –1,6 |
| COM Νοέμ. 2009 | –4,5 | –4,7 | –5,4 | –5,6 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Απρ. 2009 | –2,9 | –4,1 | –2,3 | –2,0 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| Ακαθάριστο δημόσιο χρέος
  (% του ΑΕΠ) | ΠΣ Ιαν. 2010 | μ.δ.σ. | 34,4 | 39,6 | 42,0 | 42,7 | 42,1 |
| COM Νοέμ. 2009 | 22,5 | 35,1 | 42,8 | 48,2 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| ΠΣ Απρ. 2009 | 22,8 | 30,5 | 34,1 | 36,3 | μ.δ.σ. | μ.δ.σ. |
| Πρόγραμμα σταθερότητας (ΠΣ), φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής-2009 (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής. |

2008

2009

2010

2011

2012

2013

Πραγματικό ΑΕΠ

(μεταβολή %)

ΠΣ Ιαν. 2010

3,5

–7,3

0,9

2,5

3,7

3,5

COM Νοέμ. 2009

3,5

–7,4

1,3

2,0

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Απρ. 2009

3,5

–4,0

1,0

2,7

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

Πληθωρισμός ΕνΔΤΚ

(%)

ΠΣ Ιαν. 2010
   (9)

5,7

1,0

1,5

2,5

2,7

2,7

COM Νοέμ. 2009

5,5

0,9

1,7

2,0

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Απρ. 2009

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

Κενό παραγωγής (6)

(% του δυνητικού ΑΕΠ)

ΠΣ Ιαν. 2010

5,7

–3,4

–3,9

–3,2

–1,5

0,1

COM Νοέμ. 2009 (7)

5,7

–3,3

–3,3

–2,8

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Απρ. 2009

4,4

–2,3

–3,5

–3,1

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

Καθαρός δανεισμός έναντι της αλλοδαπής

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Ιαν. 2010

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

COM Νοέμ. 2009

–6,0

–0,7

–0,1

–0,5

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Απρ. 2009

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

Έσοδα γενικής κυβέρνησης

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Ιαν. 2010

42,4

42,4

43,2

42,9

42,7

42,5

COM Νοέμ. 2009

42,4

43,2

43,2

42,9

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Απρ. 2009

42,7

41,9

42,4

42,4

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

Δαπάνες γενικής κυβέρνησης

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Ιαν. 2010

44,2

48,1

48,9

47,1

45,9

44,2

COM Νοέμ. 2009

44,2

49,5

50,2

49,9

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Απρ. 2009

43,6

47,1

46,4

45,8

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

Ισοζύγιο γενικής κυβέρνησης

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Ιαν. 2010

–1,8

–5,7

–5,7

–4,2

–3,1

–1,6

COM Νοέμ. 2009

–1,8

–6,3

–7,0

–6,9

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Απρ. 2009

–0,9

–5,1

–3,9

–3,4

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

Πρωτογενές ισοζύγιο

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Ιαν. 2010

–0,7

–4,6

–3,9

–2,3

–1,1

0,4

COM Νοέμ. 2009

–0,7

–4,8

–5,1

–4,9

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Απρ. 2009

0,2

–3,6

–2,2

–1,6

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο (6)

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Ιαν. 2010

–4,3

–4,2

–4,0

–2,8

–2,4

–1,6

COM Νοέμ. 2009

–4,5

–4,8

–5,4

–5,6

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Απρ. 2009

–2,9

–4,1

–2,3

–2,0

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

Διαρθρωτικό ισοζύγιο (8)

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Ιαν. 2010

–4,3

–4,2

–4,0

–2,8

–2,4

–1,6

COM Νοέμ. 2009

–4,5

–4,7

–5,4

–5,6

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Απρ. 2009

–2,9

–4,1

–2,3

–2,0

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

Ακαθάριστο δημόσιο χρέος

(% του ΑΕΠ)

ΠΣ Ιαν. 2010

μ.δ.σ.

34,4

39,6

42,0

42,7

42,1

COM Νοέμ. 2009

22,5

35,1

42,8

48,2

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

ΠΣ Απρ. 2009

22,8

30,5

34,1

36,3

μ.δ.σ.

μ.δ.σ.

Πρόγραμμα σταθερότητας (ΠΣ), φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής-2009 (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής.

---

(1)  ΕΕ L 209, 2.8.1997, σ. 1. Τα έγγραφα που αναφέρονται στο παρόν κείμενο διατίθενται στον ακόλουθο δικτυακό τόπο: http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/index_en.htm

(2)  Η αξιολόγηση λαμβάνει ιδίως υπόψη τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής του 2009, αλλά και άλλα στοιχεία που γνωστοποιήθηκαν στη συνέχεια.

(3)  Στον προϋπολογισμό του 2010 και του 2011 επισημαίνεται ότι οι εισπραχθέντες δασμοί των ενεργειακών προϊόντων θα σημειώσουν άνοδο από την ποσότητα των ορυκτών λαδιών που θα πωληθούν, ομοίως με τα έσοδα του ΦΠΑ λόγω των μειωμένων επιστροφών ΦΠΑ το 2009.

(4)  Στα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 10ης Νοεμβρίου 2009 σχετικά με τη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών «το Συμβούλιο καλεί τα κράτη μέλη να εστιάσουν την προσοχή τους σε στρατηγικές με γνώμονα τη βιωσιμότητα στα προσεχή προγράμματά τους σταθερότητας και σύγκλισης» και περαιτέρω «καλεί την Επιτροπή, από κοινού με την Επιτροπή Οικονομικής Πολιτικής και την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή, να αναπτύξουν περαιτέρω μεθοδολογίες για την εκτίμηση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών εγκαίρως για την επόμενη έκθεση για τη βιωσιμότητα», που προβλέπεται για το 2012.

(5)  Συγκεκριμένα, δεν παρέχονται στοιχεία για τον καθαρό δανεισμό έναντι της αλλοδαπής.

(6)  Κενά παραγωγής και κυκλικά προσαρμοσμένα ισοζύγια σύμφωνα με τα προγράμματα, όπως υπολογίστηκαν εκ νέου από τις υπηρεσίες της Επιτροπής βάσει των πληροφοριών που περιλαμβάνονται στα προγράμματα.

(7)  Βασίζονται στην εκτιμώμενη δυνητική ανάπτυξη κατά 3,3 %, 1,2 %, 1,2 % και 1,4 % αντίστοιχα την περίοδο 2008-2011.

(8)  Κυκλικά προσαρμοσμένο ισοζύγιο πλην έκτακτων και λοιπών προσωρινών μέτρων. Τα έκτακτα και λοιπά προσωρινά μέτρα είναι μηδενικά σύμφωνα με το τελευταίο πρόγραμμα και 0,1 % του ΑΕΠ το 2009, αυξητικό του ελλείμματος, σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής — 2009.

(9)  Προβλέψεις του πληθωρισμού CPI αντί του HICP

Πηγή:

Πρόγραμμα σταθερότητας (ΠΣ), φθινοπωρινές προβλέψεις των υπηρεσιών της Επιτροπής-2009 (COM)· υπολογισμοί των υπηρεσιών της Επιτροπής.

---

II Ανακοινώσεις

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ, ΤΑ ΛΟΙΠΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

| 3.6.2010 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 144/27 |
| --- | --- | --- | --- |

3.6.2010

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 144/27

---

Έγκριση των κρατικών ενισχύσεων στο πλαίσιο των διατάξεων των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Περιπτώσεις όπου η Επιτροπή δεν προβάλλει αντίρρηση

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

2010/C 144/06

| Ημερομηνία έκδοσης της απόφασης | 27.1.2010 |
| --- | --- |
| Αριθμός αναφοράς κρατικής ενίσχυσης | NN 65/09 |
| Κράτος μέλος | Ηνωμένο Βασίλειο |
| Περιφέρεια | Northern Ireland |
| Τίτλος (ή/και όνομα του δικαιούχου) | City of Derry Airport — Additional costs |
| Νομική βάση | Articles 17(1) and 24(1) of the Airports (Northern Ireland) Order 1994 |
| Είδος μέτρου | Ατομική ενίσχυση |
| Στόχος | Τομεακή ανάπτυξη, Περιφερειακή ανάπτυξη |
| Είδος ενίσχυσης | Άμεση επιχορήγηση, Δάνειο με ευνοϊκούς όρους |
| Προϋπολογισμός | Προβλεπόμενη ετήσια δαπάνη: 19,36 εκατ. GBP |
| Ένταση | 100 % |
| Διάρκεια | — |
| Κλάδοι της οικονομίας | Αερομεταφορές |
| Όνομα και διεύθυνση της χορηγούσας αρχής | Department of Regional Development Northern Ireland |
| Ports and Public Transport Division |
| Room 319 |
| 10-18 Adelaide Street |
| Belfast |
| BT2 8GB |
| UNITED KINGDOM |

Ημερομηνία έκδοσης της απόφασης

27.1.2010

Αριθμός αναφοράς κρατικής ενίσχυσης

NN 65/09

Κράτος μέλος

Ηνωμένο Βασίλειο

Περιφέρεια

Northern Ireland

Τίτλος (ή/και όνομα του δικαιούχου)

City of Derry Airport — Additional costs

Νομική βάση

Articles 17(1) and 24(1) of the Airports (Northern Ireland) Order 1994

Είδος μέτρου

Ατομική ενίσχυση

Στόχος

Τομεακή ανάπτυξη, Περιφερειακή ανάπτυξη

Είδος ενίσχυσης

Άμεση επιχορήγηση, Δάνειο με ευνοϊκούς όρους

Προϋπολογισμός

Προβλεπόμενη ετήσια δαπάνη: 19,36 εκατ. GBP

Ένταση

100 %

Διάρκεια

—

Κλάδοι της οικονομίας

Αερομεταφορές

Όνομα και διεύθυνση της χορηγούσας αρχής

Department of Regional Development Northern Ireland

Ports and Public Transport Division

Room 319

10-18 Adelaide Street

Belfast

BT2 8GB

UNITED KINGDOM

Λοιπές πληροφορίες

—

Το κείμενο της απόφασης στην (στις) αυθεντική(-ές) γλώσσα(-ες), χωρίς τα εμπιστευτικά στοιχεία, είναι διαθέσιμο στη διεύθυνση:

http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_el.htm

| Ημερομηνία έκδοσης της απόφασης | 24.3.2010 |
| --- | --- |
| Αριθμός αναφοράς κρατικής ενίσχυσης | N 37/10 |
| Κράτος μέλος | Κύπρος |
| Περιφέρεια | — |
| Τίτλος (ή/και όνομα του δικαιούχου) | Θέσπιση καθεστώτος φορολόγησης χωρητικότητας για τις διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές (Introduction of a tonnage tax scheme in favour of international maritime transport) |
| Νομική βάση | Ο περί εμπορικής ναυτιλίας (τέλη και φορολογικές διατάξεις) νομός του 2010 |
| Είδος μέτρου | Καθεστώς ενισχύσεων |
| Στόχος | Τομεακή ανάπτυξη |
| Είδος ενίσχυσης | Μείωση φορολογικού συντελεστή |
| Προϋπολογισμός | Προβλεπόμενη ετήσια δαπάνη: 1,5 εκατ. EUR |
| Ένταση | — |
| Διάρκεια | 1.1.2010-31.12.2019 |
| Κλάδοι της οικονομίας | Θαλάσσιες και παράκτιες μεταφορές |
| Όνομα και διεύθυνση της χορηγούσας αρχής | Department of Merchant Shipping, Kyllinis |
| Str. Mesa Geitonia |
| 4007 Limassol |
| CYPRUS |

Ημερομηνία έκδοσης της απόφασης

24.3.2010

Αριθμός αναφοράς κρατικής ενίσχυσης

N 37/10

Κράτος μέλος

Κύπρος

Περιφέρεια

—

Τίτλος (ή/και όνομα του δικαιούχου)

Θέσπιση καθεστώτος φορολόγησης χωρητικότητας για τις διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές (Introduction of a tonnage tax scheme in favour of international maritime transport)

Νομική βάση

Ο περί εμπορικής ναυτιλίας (τέλη και φορολογικές διατάξεις) νομός του 2010

Είδος μέτρου

Καθεστώς ενισχύσεων

Στόχος

Τομεακή ανάπτυξη

Είδος ενίσχυσης

Μείωση φορολογικού συντελεστή

Προϋπολογισμός

Προβλεπόμενη ετήσια δαπάνη: 1,5 εκατ. EUR

Ένταση

—

Διάρκεια

1.1.2010-31.12.2019

Κλάδοι της οικονομίας

Θαλάσσιες και παράκτιες μεταφορές

Όνομα και διεύθυνση της χορηγούσας αρχής

Department of Merchant Shipping, Kyllinis

Str. Mesa Geitonia

4007 Limassol

CYPRUS

Λοιπές πληροφορίες

—

Το κείμενο της απόφασης στην (στις) αυθεντική(-ές) γλώσσα(-ες), χωρίς τα εμπιστευτικά στοιχεία, είναι διαθέσιμο στη διεύθυνση:

http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_el.htm

| Ημερομηνία έκδοσης της απόφασης | 30.3.2010 |
| --- | --- |
| Αριθμός αναφοράς κρατικής ενίσχυσης | N 65/10 |
| Κράτος μέλος | Ηνωμένο Βασίλειο |
| Περιφέρεια | — |
| Τίτλος (ή/και όνομα του δικαιούχου) | Amendments to the Renewables Obligation Certificates (ROCs) scheme |
| Νομική βάση | s 32 of the Electricity Act 1989 (1989 Chapter 29), as amended by ss 37-40 of the Energy Act 2008 (2008 Chapter 32). Implemented by the Renewables Obligation Order 2009 (No 785) to be amended by Renewables Obligation Order 2010 |
| Είδος μέτρου | Καθεστώς ενισχύσεων |
| Στόχος | Προστασία του περιβάλλοντος |
| Είδος ενίσχυσης | Συναλλαγές με μη αγοραίους όρους |
| Προϋπολογισμός | Προβλεπόμενη συνολική ενίσχυση 2,298 εκατ. GBP |
| Ένταση | 100 % |
| Διάρκεια | 1.4.2010-31.3.2020 |
| Κλάδοι της οικονομίας | Ενέργεια |
| Όνομα και διεύθυνση της χορηγούσας αρχής | UK Department for Energy and Climate Change (DECC) |
| Renewables Obligation, Area A |
| 3 Whitehall Place |
| London |
| SW1A 2AW |
| UNITED KINGDOM |

Ημερομηνία έκδοσης της απόφασης

30.3.2010

Αριθμός αναφοράς κρατικής ενίσχυσης

N 65/10

Κράτος μέλος

Ηνωμένο Βασίλειο

Περιφέρεια

—

Τίτλος (ή/και όνομα του δικαιούχου)

Amendments to the Renewables Obligation Certificates (ROCs) scheme

Νομική βάση

s 32 of the Electricity Act 1989 (1989 Chapter 29), as amended by ss 37-40 of the Energy Act 2008 (2008 Chapter 32). Implemented by the Renewables Obligation Order 2009 (No 785) to be amended by Renewables Obligation Order 2010

Είδος μέτρου

Καθεστώς ενισχύσεων

Στόχος

Προστασία του περιβάλλοντος

Είδος ενίσχυσης

Συναλλαγές με μη αγοραίους όρους

Προϋπολογισμός

Προβλεπόμενη συνολική ενίσχυση 2,298 εκατ. GBP

Ένταση

100 %

Διάρκεια

1.4.2010-31.3.2020

Κλάδοι της οικονομίας

Ενέργεια

Όνομα και διεύθυνση της χορηγούσας αρχής

UK Department for Energy and Climate Change (DECC)

Renewables Obligation, Area A

3 Whitehall Place

London

SW1A 2AW

UNITED KINGDOM

Λοιπές πληροφορίες

—

Το κείμενο της απόφασης στην (στις) αυθεντική(-ές) γλώσσα(-ες), χωρίς τα εμπιστευτικά στοιχεία, είναι διαθέσιμο στη διεύθυνση:

http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_el.htm

| Ημερομηνία έκδοσης της απόφασης | 19.4.2010 |
| --- | --- |
| Αριθμός αναφοράς κρατικής ενίσχυσης | N 81/10 |
| Κράτος μέλος | Γερμανία |
| Περιφέρεια | — |
| Τίτλος (ή/και όνομα του δικαιούχου) | Bund: Änderung der Steuerermäßigung für Biokraftstoffe 421-40304/0025 |
| Νομική βάση | § 50 Energiesteuergesetz vom 15. Juli 2006 (BGBl. I S. 1534; 2008, 660; 2008, 1007), zuletzt geändert durch Gesetz vom 17. Juli 2009 (BGBl. I S. 2444) |
| Είδος μέτρου | Καθεστώς ενισχύσεων |
| Στόχος | Προστασία του περιβάλλοντος |
| Είδος ενίσχυσης | Μείωση φορολογικού συντελεστή |
| Προϋπολογισμός | Προβλεπόμενη ετήσια δαπάνη: 52 εκατ. EUR
  Προβλεπόμενη συνολική ενίσχυση 281 εκατ. EUR |
| Ένταση | — |
| Διάρκεια | 1.1.2009-31.12.2012 |
| Κλάδοι της οικονομίας | Μεταποιητική βιομηχανία |
| Όνομα και διεύθυνση της χορηγούσας αρχής | Bundesministerium der Finanzen Dienstsitz Berlin |
| Wilhelmstraße 97 |
| 10117 Berlin |
| DEUTSCHLAND |

Ημερομηνία έκδοσης της απόφασης

19.4.2010

Αριθμός αναφοράς κρατικής ενίσχυσης

N 81/10

Κράτος μέλος

Γερμανία

Περιφέρεια

—

Τίτλος (ή/και όνομα του δικαιούχου)

Bund: Änderung der Steuerermäßigung für Biokraftstoffe 421-40304/0025

Νομική βάση

§ 50 Energiesteuergesetz vom 15. Juli 2006 (BGBl. I S. 1534; 2008, 660; 2008, 1007), zuletzt geändert durch Gesetz vom 17. Juli 2009 (BGBl. I S. 2444)

Είδος μέτρου

Καθεστώς ενισχύσεων

Στόχος

Προστασία του περιβάλλοντος

Είδος ενίσχυσης

Μείωση φορολογικού συντελεστή

Προϋπολογισμός

Προβλεπόμενη ετήσια δαπάνη: 52 εκατ. EUR

Προβλεπόμενη συνολική ενίσχυση 281 εκατ. EUR

Ένταση

—

Διάρκεια

1.1.2009-31.12.2012

Κλάδοι της οικονομίας

Μεταποιητική βιομηχανία

Όνομα και διεύθυνση της χορηγούσας αρχής

Bundesministerium der Finanzen Dienstsitz Berlin

Wilhelmstraße 97

10117 Berlin

DEUTSCHLAND

Λοιπές πληροφορίες

—

Το κείμενο της απόφασης στην (στις) αυθεντική(-ές) γλώσσα(-ες), χωρίς τα εμπιστευτικά στοιχεία, είναι διαθέσιμο στη διεύθυνση:

http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/state_aids_texts_el.htm

---

IV Πληροφορίες

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ, ΤΑ ΛΟΙΠΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

| 3.6.2010 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 144/30 |
| --- | --- | --- | --- |

3.6.2010

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 144/30

---

Ισοτιμίες του ευρώ (1)

2 Ιουνίου 2010

2010/C 144/07

1 ευρώ =

| | Νομισματική μονάδα | Ισοτιμία |
| --- | --- | --- |
| USD | δολάριο ΗΠΑ | 1,2218 |
| JPY | ιαπωνικό γιεν | 112,36 |
| DKK | δανική κορόνα | 7,4403 |
| GBP | λίρα στερλίνα | 0,83345 |
| SEK | σουηδική κορόνα | 9,5668 |
| CHF | ελβετικό φράγκο | 1,4148 |
| ISK | ισλανδική κορόνα | |
| NOK | νορβηγική κορόνα | 7,9220 |
| BGN | βουλγαρικό λεβ | 1,9558 |
| CZK | τσεχική κορόνα | 25,779 |
| EEK | εσθονική κορόνα | 15,6466 |
| HUF | ουγγρικό φιορίνι | 275,88 |
| LTL | λιθουανικό λίτας | 3,4528 |
| LVL | λεττονικό λατ | 0,7090 |
| PLN | πολωνικό ζλότι | 4,1008 |
| RON | ρουμανικό λέι | 4,1873 |
| TRY | τουρκική λίρα | 1,9317 |
| AUD | αυστραλιανό δολάριο | 1,4641 |
| CAD | καναδικό δολάριο | 1,2848 |
| HKD | δολάριο Χονγκ Κονγκ | 9,5217 |
| NZD | νεοζηλανδικό δολάριο | 1,8058 |
| SGD | δολάριο Σιγκαπούρης | 1,7230 |
| KRW | νοτιοκορεατικό γουόν | 1 497,50 |
| ZAR | νοτιοαφρικανικό ραντ | 9,3686 |
| CNY | κινεζικό γιουάν | 8,3448 |
| HRK | κροατικό κούνα | 7,2620 |
| IDR | ινδονησιακή ρουπία | 11 314,93 |
| MYR | μαλαισιανό ρίγκιτ | 4,0234 |
| PHP | πέσο Φιλιππινών | 57,089 |
| RUB | ρωσικό ρούβλι | 38,0630 |
| THB | ταϊλανδικό μπατ | 39,818 |
| BRL | ρεάλ Βραζιλίας | 2,2491 |
| MXN | μεξικανικό πέσο | 15,7618 |
| INR | ινδική ρουπία | 57,4060 |

Νομισματική μονάδα

Ισοτιμία

USD

δολάριο ΗΠΑ

1,2218

JPY

ιαπωνικό γιεν

112,36

DKK

δανική κορόνα

7,4403

GBP

λίρα στερλίνα

0,83345

SEK

σουηδική κορόνα

9,5668

CHF

ελβετικό φράγκο

1,4148

ISK

ισλανδική κορόνα

NOK

νορβηγική κορόνα

7,9220

BGN

βουλγαρικό λεβ

1,9558

CZK

τσεχική κορόνα

25,779

EEK

εσθονική κορόνα

15,6466

HUF

ουγγρικό φιορίνι

275,88

LTL

λιθουανικό λίτας

3,4528

LVL

λεττονικό λατ

0,7090

PLN

πολωνικό ζλότι

4,1008

RON

ρουμανικό λέι

4,1873

TRY

τουρκική λίρα

1,9317

AUD

αυστραλιανό δολάριο

1,4641

CAD

καναδικό δολάριο

1,2848

HKD

δολάριο Χονγκ Κονγκ

9,5217

NZD

νεοζηλανδικό δολάριο

1,8058

SGD

δολάριο Σιγκαπούρης

1,7230

KRW

νοτιοκορεατικό γουόν

1 497,50

ZAR

νοτιοαφρικανικό ραντ

9,3686

CNY

κινεζικό γιουάν

8,3448

HRK

κροατικό κούνα

7,2620

IDR

ινδονησιακή ρουπία

11 314,93

MYR

μαλαισιανό ρίγκιτ

4,0234

PHP

πέσο Φιλιππινών

57,089

RUB

ρωσικό ρούβλι

38,0630

THB

ταϊλανδικό μπατ

39,818

BRL

ρεάλ Βραζιλίας

2,2491

MXN

μεξικανικό πέσο

15,7618

INR

ινδική ρουπία

57,4060

---

(1)  Πηγή: Ισοτιμίες αναφοράς που δημοσιεύονται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

---

| 3.6.2010 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 144/31 |
| --- | --- | --- | --- |

3.6.2010

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 144/31

---

Ανακοίνωση της Επιτροπής, στο πλαίσιο της εφαρμογής της οδηγίας του Συμβουλίου 2002/40/EK

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(Δημοσίευση τίτλων και στοιχείων αναφοράς εναρμονισμένων προτύπων βάσει της οδηγίας)

2010/C 144/08

| ΕΟΤ (1) | Στοιχείο αναφοράς και τίτλος του προτύπου
  (Έγγραφο αναφοράς) | Στοιχεία αναφοράς του αντικατασταθέντος προτύπου | Ημερομηνία παύσης της χρήσης του αντικατασταθέντος προτύπου
  Σημείωση 1 |
| --- | --- | --- | --- |
| CENELEC | EN 50304:2009
  Ηλεκτρικά μαγειρεία, βάσεις εστιών, φούρνοι και γκριλ για οικιακή χρήση — Μέθοδοι μέτρησης της επίδοσης
  [IEC 60350:1999 (Τροποποιημένο)
  + A1:2005 (Τροποποιημένο)
  + A2:2008 (Τροποποιημένο)] | EN 50304:2001
  Σημείωση 2.1 | Έληξε η ισχύς
  (1.12.2009) |

ΕΟΤ (1)

Στοιχείο αναφοράς και τίτλος του προτύπου

(Έγγραφο αναφοράς)

Στοιχεία αναφοράς του αντικατασταθέντος προτύπου

Ημερομηνία παύσης της χρήσης του αντικατασταθέντος προτύπου

Σημείωση 1

CENELEC

EN 50304:2009

Ηλεκτρικά μαγειρεία, βάσεις εστιών, φούρνοι και γκριλ για οικιακή χρήση — Μέθοδοι μέτρησης της επίδοσης

[IEC 60350:1999 (Τροποποιημένο)

+ A1:2005 (Τροποποιημένο)

+ A2:2008 (Τροποποιημένο)]

EN 50304:2001

Σημείωση 2.1

Έληξε η ισχύς

(1.12.2009)

| Σημείωση 1: | Γενικά η ημερομηνία παύσης χρήσης θα είναι η ημερομηνία απόσυρσης («dow»), που καθορίζεται από το Φορέα Ευρωπαϊκών Προτύπων, αλλά εφιστάται η προσοχή των χρηστών αυτών των προτύπων στο γεγονός ότι σε ορισμένες εξαιρετικές περιπτώσεις μπορεί να είναι διαφορετική. |
| --- | --- |

Σημείωση 1:

Γενικά η ημερομηνία παύσης χρήσης θα είναι η ημερομηνία απόσυρσης («dow»), που καθορίζεται από το Φορέα Ευρωπαϊκών Προτύπων, αλλά εφιστάται η προσοχή των χρηστών αυτών των προτύπων στο γεγονός ότι σε ορισμένες εξαιρετικές περιπτώσεις μπορεί να είναι διαφορετική.

| Σημείωση 2.1: | Το νέο (ή τροποποιημένο) πρότυπο έχει το ίδιο πεδίο εφαρμογής όπως το αντικατασταθέν πρότυπο. Τη δεδομένη ημερομηνία, το αντικατασταθέν πρότυπο παύει να παρέχει τεκμήριο συμμόρφωσης με τις βασικές απαιτήσεις της οδηγίας. |
| --- | --- |

Σημείωση 2.1:

Το νέο (ή τροποποιημένο) πρότυπο έχει το ίδιο πεδίο εφαρμογής όπως το αντικατασταθέν πρότυπο. Τη δεδομένη ημερομηνία, το αντικατασταθέν πρότυπο παύει να παρέχει τεκμήριο συμμόρφωσης με τις βασικές απαιτήσεις της οδηγίας.

| Σημείωση 3: | Στην περίπτωση τροποποιήσεων, το πρότυπο αναφοράς είναι το EN CCCCC:YYYY, οι προηγούμενες τροποποιήσεις του, αν υπάρχουν, και η νέα ονομάζονται τροποποίηση. Το αντικατασταθέν πρότυπο (στήλη 3) συνεπώς αποτελείται από το EN CCCCC:YYYY και από τις προηγούμενες τροποποιήσεις του, αν υπάρχουν, αλλά χωρίς τη νέα ονομαζόμενη «τροποποίηση». Τη δεδομένη ημερομηνία, το αντικατασταθέν πρότυπο παύει να παρέχει τεκμήριο συμμόρφωσης με τις βασικές απαιτήσεις της οδηγίας. |
| --- | --- |

Σημείωση 3:

Στην περίπτωση τροποποιήσεων, το πρότυπο αναφοράς είναι το EN CCCCC:YYYY, οι προηγούμενες τροποποιήσεις του, αν υπάρχουν, και η νέα ονομάζονται τροποποίηση. Το αντικατασταθέν πρότυπο (στήλη 3) συνεπώς αποτελείται από το EN CCCCC:YYYY και από τις προηγούμενες τροποποιήσεις του, αν υπάρχουν, αλλά χωρίς τη νέα ονομαζόμενη «τροποποίηση». Τη δεδομένη ημερομηνία, το αντικατασταθέν πρότυπο παύει να παρέχει τεκμήριο συμμόρφωσης με τις βασικές απαιτήσεις της οδηγίας.

ΣΗΜΕΊΩΣΗ:

| — | Τα εναρμονισμένα πρότυπα εκδίδονται από τους ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης στα αγγλικά (η CEN και η CENELEC τα δημοσιεύουν επίσης στα γαλλικά και στα γερμανικά). Ακολούθως, οι τίτλοι των εναρμονισμένων προτύπων μεταφράζονται σε όλες τις άλλες απαιτούμενες επίσημες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τους εθνικούς οργανισμούς τυποποίησης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν φέρει ευθύνη για την ορθότητα των τίτλων οι οποίοι υποβάλλονται για δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα. |
| --- | --- |

—

Τα εναρμονισμένα πρότυπα εκδίδονται από τους ευρωπαϊκούς οργανισμούς τυποποίησης στα αγγλικά (η CEN και η CENELEC τα δημοσιεύουν επίσης στα γαλλικά και στα γερμανικά). Ακολούθως, οι τίτλοι των εναρμονισμένων προτύπων μεταφράζονται σε όλες τις άλλες απαιτούμενες επίσημες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τους εθνικούς οργανισμούς τυποποίησης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν φέρει ευθύνη για την ορθότητα των τίτλων οι οποίοι υποβάλλονται για δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα.

---

(1)  ΕΟΤ: Ευρωπαϊκός Οργανισμός Τυποποίησης:

| — | CEN: Avenue Marnix 17, 1000 Bruxelles/Brussel, BELGIQUE/BELGIË, Tel. +32 25500811; φαξ +32 25500819 (http://www.cen.eu), |
| --- | --- |

—

CEN: Avenue Marnix 17, 1000 Bruxelles/Brussel, BELGIQUE/BELGIË, Tel. +32 25500811; φαξ +32 25500819 (http://www.cen.eu),

| — | CENELEC: Avenue Marnix 17, 1000 Bruxelles/Brussel, BELGIQUE/BELGIË, Tel. +32 25196871; φαξ +32 25196919 (http://www.cenelec.eu), |
| --- | --- |

—

CENELEC: Avenue Marnix 17, 1000 Bruxelles/Brussel, BELGIQUE/BELGIË, Tel. +32 25196871; φαξ +32 25196919 (http://www.cenelec.eu),

| — | ETSI: 650 route des Lucioles, 06921 Sophia Antipolis, FRANCE, Tel. +33 492944200; φαξ +33 493654716 (http://www.etsi.eu). |
| --- | --- |

—

ETSI: 650 route des Lucioles, 06921 Sophia Antipolis, FRANCE, Tel. +33 492944200; φαξ +33 493654716 (http://www.etsi.eu).

---

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ

| 3.6.2010 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 144/32 |
| --- | --- | --- | --- |

3.6.2010

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 144/32

---

Ανακοίνωση της Επιτροπής δυνάμει του άρθρου 16 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1008/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με κοινούς κανόνες εκμετάλλευσης των αεροπορικών γραμμών στην Κοινότητα

Υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας σε τακτικές αεροπορικές γραμμές

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

2010/C 144/09

| Κράτος μέλος | Φινλανδία |
| --- | --- |
| Σχετικό δρομολόγιο | Ελσίνκι–Savonlinna–Ελσίνκι |
| Ημερομηνία έναρξης ισχύος της υποχρέωσης παροχής δημόσιας υπηρεσίας | 1η Οκτωβρίου 2010 |
| Διεύθυνση όπου διατίθενται δωρεάν το κείμενο της πρόσκλησης υποβολής προσφορών και κάθε πληροφορία ή/και τεκμηρίωση σχετικά με την υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας | Ministry of transport and communications, |
| Kirjaamo PB 31 |
| FI-00023 Valtioneuvosto |
| Helsinki |
| SUOMI/FINLAND |
| E-mail: kirjaamo@lvm.fi |
| Φαξ +358 916028596 |
| Internet: http://www.lvm.fi |

Κράτος μέλος

Φινλανδία

Σχετικό δρομολόγιο

Ελσίνκι–Savonlinna–Ελσίνκι

Ημερομηνία έναρξης ισχύος της υποχρέωσης παροχής δημόσιας υπηρεσίας

1η Οκτωβρίου 2010

Διεύθυνση όπου διατίθενται δωρεάν το κείμενο της πρόσκλησης υποβολής προσφορών και κάθε πληροφορία ή/και τεκμηρίωση σχετικά με την υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας

Ministry of transport and communications,

Kirjaamo PB 31

FI-00023 Valtioneuvosto

Helsinki

SUOMI/FINLAND

E-mail: kirjaamo@lvm.fi

Φαξ +358 916028596

Internet: http://www.lvm.fi

---

| 3.6.2010 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 144/33 |
| --- | --- | --- | --- |

3.6.2010

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 144/33

---

Ανακοίνωση της Επιτροπής δυνάμει του άρθρου 16 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1008/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με κοινούς κανόνες εκμετάλλευσης των αεροπορικών γραμμών στην Κοινότητα

Υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας σε τακτικές αεροπορικές γραμμές

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

2010/C 144/10

| Κράτος μέλος | Φινλανδία |
| --- | --- |
| Σχετικό δρομολόγιο | Ελσίνκι–Varkaus–Ελσίνκι |
| Ημερομηνία έναρξης ισχύος της υποχρέωσης παροχής δημόσιας υπηρεσίας | 1η Οκτωβρίου 2010 |
| Διεύθυνση όπου διατίθενται δωρεάν το κείμενο της πρόσκλησης υποβολής προσφορών και κάθε πληροφορία ή/και τεκμηρίωση σχετικά με την υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας | Ministry of transport and communications |
| Kirjaamo PB 31 |
| FI-00023 Valtioneuvosto |
| Helsinki |
| SUOMI/FINLAND |
| E-mail: kirjaamo@lvm.fi |
| Φαξ +358 916028596 |
| Internet: http://www.lvm.fi |

Κράτος μέλος

Φινλανδία

Σχετικό δρομολόγιο

Ελσίνκι–Varkaus–Ελσίνκι

Ημερομηνία έναρξης ισχύος της υποχρέωσης παροχής δημόσιας υπηρεσίας

1η Οκτωβρίου 2010

Διεύθυνση όπου διατίθενται δωρεάν το κείμενο της πρόσκλησης υποβολής προσφορών και κάθε πληροφορία ή/και τεκμηρίωση σχετικά με την υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας

Ministry of transport and communications

Kirjaamo PB 31

FI-00023 Valtioneuvosto

Helsinki

SUOMI/FINLAND

E-mail: kirjaamo@lvm.fi

Φαξ +358 916028596

Internet: http://www.lvm.fi

---

| 3.6.2010 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 144/34 |
| --- | --- | --- | --- |

3.6.2010

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 144/34

---

Ανακοίνωση της Επιτροπής δυνάμει του άρθρου 17 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1008/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με κοινούς κανόνες εκμετάλλευσης των αεροπορικών γραμμών στην Κοινότητα

Πρόσκληση υποβολής προσφορών για την εκτέλεση τακτικών αεροπορικών πτήσεων σύμφωνα με τις υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

2010/C 144/11

| Κράτος μέλος | Φινλανδία |
| --- | --- |
| Σχετικό δρομολόγιο | Δρομολόγια Ελσίνκι–Savonlinna ή/και Ελσίνκι–Varkaus |
| Διάρκεια ισχύος της σύμβασης | 1η Οκτωβρίου 2010-31η Δεκεμβρίου 2013 |
| Προθεσμία υποβολής των προσφορών | 61 ημέρες μετά τη δημοσίευση της ανακοίνωσης των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας |
| Διεύθυνση όπου διατίθενται δωρεάν το κείμενο της πρόσκλησης υποβολής προσφορών και κάθε πληροφορία ή/και τεκμηρίωση σχετικά με την υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας | Ministry of transport and communications |
| Kirjaamo PB 31 |
| FI-00023 Valtioneuvosto |
| Helsinki |
| SUOMI/FINLAND |
| E-mail: kirjaamo@lvm.fi |
| Φαξ +358 916028596 |
| Ιnternet: http://www.lvm.fi |

Κράτος μέλος

Φινλανδία

Σχετικό δρομολόγιο

Δρομολόγια Ελσίνκι–Savonlinna ή/και Ελσίνκι–Varkaus

Διάρκεια ισχύος της σύμβασης

1η Οκτωβρίου 2010-31η Δεκεμβρίου 2013

Προθεσμία υποβολής των προσφορών

61 ημέρες μετά τη δημοσίευση της ανακοίνωσης των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας

Διεύθυνση όπου διατίθενται δωρεάν το κείμενο της πρόσκλησης υποβολής προσφορών και κάθε πληροφορία ή/και τεκμηρίωση σχετικά με την υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας

Ministry of transport and communications

Kirjaamo PB 31

FI-00023 Valtioneuvosto

Helsinki

SUOMI/FINLAND

E-mail: kirjaamo@lvm.fi

Φαξ +358 916028596

Ιnternet: http://www.lvm.fi

---

V Γνωστοποιήσεις

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

| 3.6.2010 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 144/35 |
| --- | --- | --- | --- |

3.6.2010

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 144/35

---

ΠΡΌΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΉΣ ΠΡΟΤΆΣΕΩΝ — EACEA/12/10

Πρόγραμμα «Νεολαία εν δράσει»

Δράση 4.5 — Στήριξη δράσεων πληροφόρησης που απευθύνονται στους νέους και σε όσους δραστηριοποιούνται στον τομέα της νεολαίας και των οργανώσεων νέων

2010/C 144/12

1.   Στόχοι και περιγραφή

Στόχος της παρούσας πρόσκλησης υποβολής προτάσεων είναι η στήριξη σχεδίων που προωθούν ενέργειες πληροφόρησης και επικοινωνίας με ευρωπαϊκή διάσταση οι οποίες απευθύνονται στους νέους και σε υπεύθυνους για θέματα νεολαίας. Τα προτεινόμενα σχέδια πρέπει να ενισχύουν τη διάδοση ποιοτικών πληροφοριών και να βελτιώνουν την πρόσβαση των νέων στην πληροφόρηση και στους διάφορους διαύλους επικοινωνίας τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Μακροπρόθεσμος στόχος των σχεδίων είναι να ενθαρρύνουν τη συμμετοχή των νέων στον δημόσιο βίο και να διευκολύνουν την έκφραση των δυνατοτήτων τους ως ενεργών και υπεύθυνων ευρωπαίων πολιτών.

Η παρούσα πρόσκληση επιχορηγεί σχέδια.

Θα προτιμηθούν τα σχέδια που συνάδουν καλύτερα με τις πάγιες προτεραιότητες του προγράμματος «Νεολαία εν δράσει»:

| — | συμμετοχή των νέων, |
| --- | --- |

—

συμμετοχή των νέων,

| — | πολιτισμική πολυμορφία, |
| --- | --- |

—

πολιτισμική πολυμορφία,

| — | συμμετοχή ως ευρωπαίοι πολίτες, |
| --- | --- |

—

συμμετοχή ως ευρωπαίοι πολίτες,

| — | κοινωνική ενσωμάτωση των νέων με τις λιγότερες ευκαιρίες. |
| --- | --- |

—

κοινωνική ενσωμάτωση των νέων με τις λιγότερες ευκαιρίες.

Θα προτιμηθούν επίσης σχέδια που αντικατοπτρίζουν καλύτερα τις ακόλουθες ετήσιες προτεραιότητες της πρόσκλησης:

| — | γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας |
| --- | --- |

—

γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας

| — | παγκόσμια ζητήματα που αφορούν τους νέους, όπως η κλιματική αλλαγή, η βιώσιμη ανάπτυξη, η μετανάστευση και οι αναπτυξιακοί στόχοι της χιλιετίας (1). |
| --- | --- |

—

παγκόσμια ζητήματα που αφορούν τους νέους, όπως η κλιματική αλλαγή, η βιώσιμη ανάπτυξη, η μετανάστευση και οι αναπτυξιακοί στόχοι της χιλιετίας (1).

Τελικοί αποδέκτες των σχεδίων είναι νέοι και τα άτομα που εργάζονται για τη νεολαία, στο πλαίσιο είτε οργανώσεων και δομών για νέους είτε τοπικών και περιφερειακών αρχών.

2.   Επιλέξιμοι υποψήφιοι

Οι προτάσεις υποβάλλονται από μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς. Οι οργανισμοί αυτοί μπορεί να είναι:

| — | μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ), |
| --- | --- |

—

μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ),

| — | δημόσιοι περιφερειακοί ή τοπικοί φορείς ή |
| --- | --- |

—

δημόσιοι περιφερειακοί ή τοπικοί φορείς ή

| — | εθνικά συμβούλια νεολαίας. |
| --- | --- |

—

εθνικά συμβούλια νεολαίας.

Κατά την καθορισμένη προθεσμία υποβολής της πρότασής τους, οι υποψήφιοι πρέπει να είναι νομίμως εγγεγραμμένοι για δύο (2) χρόνια τουλάχιστον σε ένα από τα κράτη που συμμετέχουν στο πρόγραμμα. Οι χώρες του προγράμματος είναι:

| — | τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2): Αυστρία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Γαλλία, Γερμανία, Δανία, Ελλάδα, Εσθονία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιρλανδία, Ισπανία, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Κύπρος, Λετονία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Ουγγαρία, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβακία, Σλοβενία, Σουηδία, Τσεχική Δημοκρατία, Φινλανδία, |
| --- | --- |

—

τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2): Αυστρία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Γαλλία, Γερμανία, Δανία, Ελλάδα, Εσθονία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιρλανδία, Ισπανία, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Κύπρος, Λετονία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Ουγγαρία, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβακία, Σλοβενία, Σουηδία, Τσεχική Δημοκρατία, Φινλανδία,

| — | οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ) που είναι συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ): Ισλανδία, Λιχτενστάιν και Νορβηγία, |
| --- | --- |

—

οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ) που είναι συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ): Ισλανδία, Λιχτενστάιν και Νορβηγία,

| — | οι υποψήφιες χώρες που εντάσσονται σε προενταξιακή στρατηγική, σύμφωνα με τις γενικές αρχές και τους γενικούς όρους και προϋποθέσεις που καθορίζονται στις συμφωνίες-πλαίσιο για τη συμμετοχή των χωρών αυτών στα προγράμματα της ΕΕ: Τουρκία. |
| --- | --- |

—

οι υποψήφιες χώρες που εντάσσονται σε προενταξιακή στρατηγική, σύμφωνα με τις γενικές αρχές και τους γενικούς όρους και προϋποθέσεις που καθορίζονται στις συμφωνίες-πλαίσιο για τη συμμετοχή των χωρών αυτών στα προγράμματα της ΕΕ: Τουρκία.

Στα σχέδια πρέπει να συμμετέχουν εταίροι από τουλάχιστον δύο (2) διαφορετικές χώρες του προγράμματος (συμπεριλαμβανομένου του αιτούντος οργανισμού), μεταξύ των οποίων η μία (1) τουλάχιστον πρέπει να είναι κράτος μέλος της ΕΕ.

Η παρούσα πρόσκληση υποβολής προτάσεων απευθύνεται σε ιδιωτικούς οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στον τομέα της πληροφόρησης και της επικοινωνίας, εφόσον η συμμετοχή τους δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Εξυπακούεται ότι οι εν λόγω ιδιωτικοί φορείς μπορούν να συμμετάσχουν στην παρούσα πρόσκληση υποβολής προτάσεων μόνο ως συνδικαιούχοι (εταίροι) και ότι δεν δύνανται να υποβάλουν αιτήσεις ως συντονιστές (αιτούντες).

3.   Επιλέξιμες δραστηριότητες και προτάσεις

Τα σχέδια πρέπει να περιλαμβάνουν δραστηριότητες μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που σχετίζονται με τον τομέα της νεολαίας και της άτυπης εκπαίδευσης.

Τα σχέδια πρέπει να ξεκινήσουν μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου 2011 και της 31ης Μαρτίου 2011. Η ελάχιστη διάρκειά τους είναι 12 μήνες και η μέγιστη 18 μήνες.

Γίνονται δεκτές μόνο δακτυλογραφημένες προτάσεις που υποβάλλονται μέχρι την καθορισμένη προθεσμία (10ης Σεπτεμβρίου 2010) σε μία από τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ, στο επίσημο έντυπο της αίτησης το οποίο πρέπει να είναι πλήρως συμπληρωμένο. Η αίτηση πρέπει να αποστέλλεται σε ενιαίο φάκελο και ως μοναδικό αντίγραφο (το πρωτότυπο έγγραφο). Πρέπει να είναι χρονολογημένη και υπογεγραμμένη (πρωτότυπη υπογραφή) από πρόσωπο εξουσιοδοτημένο να δεσμεύει νομικά τον αιτούντα οργανισμό.

Το έντυπο της αίτησης πρέπει να συνοδεύεται από επίσημη επιστολή του αιτούντος οργανισμού, έγγραφα που πιστοποιούν την οικονομική και την επιχειρησιακή του ικανότητα και από όλα τα άλλα έγγραφα που απαριθμούνται στο έντυπο της αίτησης.

Οι αιτούντες πρέπει να υποβάλουν προϋπολογισμό ισοσκελισμένων εσόδων-δαπανών, ο οποίος πρέπει να είναι σύμφωνος με το ανώτατο όριο της κοινοτικής συγχρηματοδότησης, το οποίο αντιστοιχεί στο 80 % των συνολικών επιλέξιμων δαπανών του σχεδίου, και με το μέγιστο ποσό της επιχορήγησης, το οποίο ανέρχεται σε 100 000 EUR.

4.   Κριτήρια χορηγήσης

Οι επιλέξιμες αιτήσεις θα αξιολογηθούν βάσει των ακόλουθων κριτηρίων:

Ποιοτικά κριτήρια

Τα ποιοτικά κριτήρια αντιστοιχούν στο 80 % της βαθμολογίας της διαδικασίας αξιολόγησης (συντελεστής 4).

—   Συνάφεια του σχεδίου με τους στόχους και τις προτεραιότητες της πρόσκλησης (30 %)

Ως προς το συγκεκριμένο κριτήριο θα αξιολογηθούν οι ακόλουθες παράμετροι:

| α) | το σχέδιο ανταποκρίνεται στους γενικούς στόχους του προγράμματος «Νεολαία εν δράσει», |
| --- | --- |

α)

το σχέδιο ανταποκρίνεται στους γενικούς στόχους του προγράμματος «Νεολαία εν δράσει»,

| β) | το σχέδιο ανταποκρίνεται στους στόχους και στις προτεραιότητες της παρούσας πρόσκλησης υποβολής προτάσεων. |
| --- | --- |

β)

το σχέδιο ανταποκρίνεται στους στόχους και στις προτεραιότητες της παρούσας πρόσκλησης υποβολής προτάσεων.

—   Ποιότητα του σχεδίου και των μεθόδων εργασίας που περιλαμβάνονται σε αυτό (50 %)

Ως προς το συγκεκριμένο κριτήριο θα αξιολογηθούν οι ακόλουθες παράμετροι:

| α) | το πεδίο εφαρμογής του σχεδίου, ήτοι το πολλαπλασιαστικό του αποτέλεσμα και ιδίως ο μακροπρόθεσμος αντίκτυπος και η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά του, |
| --- | --- |

α)

το πεδίο εφαρμογής του σχεδίου, ήτοι το πολλαπλασιαστικό του αποτέλεσμα και ιδίως ο μακροπρόθεσμος αντίκτυπος και η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά του,

| β) | η υψηλή ποιότητα του προγράμματος εργασίας ως προς το περιεχόμενο και τη μεθοδολογία και ιδίως η σαφήνεια και η συνεκτικότητά του, |
| --- | --- |

β)

η υψηλή ποιότητα του προγράμματος εργασίας ως προς το περιεχόμενο και τη μεθοδολογία και ιδίως η σαφήνεια και η συνεκτικότητά του,

| γ) | ο διεθνικός και πολύγλωσσος χαρακτήρας των δραστηριοτήτων και των προϊόντων που θα αναπτυχθούν, |
| --- | --- |

γ)

ο διεθνικός και πολύγλωσσος χαρακτήρας των δραστηριοτήτων και των προϊόντων που θα αναπτυχθούν,

| δ) | η ενεργός συμμετοχή των νέων στο σχέδιο, |
| --- | --- |

δ)

η ενεργός συμμετοχή των νέων στο σχέδιο,

| ε) | η προβολή του σχεδίου και η ποιότητα των μέτρων για τη διάδοση και την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων του, |
| --- | --- |

ε)

η προβολή του σχεδίου και η ποιότητα των μέτρων για τη διάδοση και την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων του,

| στ) | η ποιότητα της εταιρικής σχέσης, και ειδικότερα η σαφήνεια των καθηκόντων, η περιγραφή του ρόλου των εταίρων στη συνεργασία, καθώς και η πείρα και τα κίνητρα των εταίρων για την οργάνωση του σχεδίου, |
| --- | --- |

στ)

η ποιότητα της εταιρικής σχέσης, και ειδικότερα η σαφήνεια των καθηκόντων, η περιγραφή του ρόλου των εταίρων στη συνεργασία, καθώς και η πείρα και τα κίνητρα των εταίρων για την οργάνωση του σχεδίου,

| ζ) | η συμφωνία του προϋπολογισμού προς τις δραστηριότητες που προβλέπονται στο πρόγραμμα εργασίας. |
| --- | --- |

ζ)

η συμφωνία του προϋπολογισμού προς τις δραστηριότητες που προβλέπονται στο πρόγραμμα εργασίας.

Ποσοτικά κριτήρια

Τα ποσοτικά κριτήρια αντιστοιχούν στο 20 % της βαθμολογίας της διαδικασίας αξιολόγησης (συντελεστής 1).

—   Προφίλ και αριθμός των συμμετεχόντων και των οργανωτών που συμμετέχουν στο σχέδιο (20 %)

| α) | ο αριθμός των εταίρων που συμμετέχουν στο σχέδιο και ο αριθμός των χωρών που καλύπτει η εταιρική σχέση, |
| --- | --- |

α)

ο αριθμός των εταίρων που συμμετέχουν στο σχέδιο και ο αριθμός των χωρών που καλύπτει η εταιρική σχέση,

| β) | ο αριθμός των νέων και των οργανωτών δραστηριοτήτων για τη νεολαία που συμμετέχουν απευθείας στο σχέδιο. |
| --- | --- |

β)

ο αριθμός των νέων και των οργανωτών δραστηριοτήτων για τη νεολαία που συμμετέχουν απευθείας στο σχέδιο.

5.   Προϋπολογισμός

Ο συνολικός προϋπολογισμός που διατίθεται για τη συγχρηματοδότηση σχεδίων στο πλαίσιο της παρούσας πρόσκλησης υποβολής προτάσεων εκτιμάται σε 1 000 000 EUR.

Η οικονομική ενίσχυση από τον Οργανισμό δεν μπορεί να υπερβαίνει το 80 % των συνολικών επιλέξιμων δαπανών ενός σχεδίου. Η μέγιστη επιχορήγηση δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσό των 100 000 EUR.

Ο Οργανισμός διατηρεί το δικαίωμα να μην χορηγήσει όλους τους διαθέσιμους χρηματοδοτικούς πόρους.

6.   Προθεσμία υποβολής αιτήσεων

Οι αιτήσεις πρέπει να αποσταλούν το αργότερο μέχρι τις 10 Σεπτεμβρίου 2010 στην ακόλουθη διεύθυνση:

| Education, Audiovisual and Culture Executive Agency |
| --- |
| ‘Youth in action’ programme — EACEA/12/10 |
| BOUR 4/029 |
| Avenue du Bourget 1 |
| 1140 Bruxelles/Brussel |
| BELGIQUE/BELGIË |

Education, Audiovisual and Culture Executive Agency

‘Youth in action’ programme — EACEA/12/10

BOUR 4/029

Avenue du Bourget 1

1140 Bruxelles/Brussel

BELGIQUE/BELGIË

| — | ταχυδρομικώς, η ημερομηνία αποστολής πιστοποιείται από τη σφραγίδα του ταχυδρομείου, |
| --- | --- |

—

ταχυδρομικώς, η ημερομηνία αποστολής πιστοποιείται από τη σφραγίδα του ταχυδρομείου,

| — | μέσω ιδιωτικής εταιρείας ταχυδρομείου, όπου ως ημερομηνία αποστολής θεωρείται η ημερομηνία παραλαβής από την εταιρεία (παρακαλούμε να συμπεριλάβετε στο έντυπο της αίτησης αντίγραφο του πρωτότυπου αποδεικτικού κατάθεσης). |
| --- | --- |

—

μέσω ιδιωτικής εταιρείας ταχυδρομείου, όπου ως ημερομηνία αποστολής θεωρείται η ημερομηνία παραλαβής από την εταιρεία (παρακαλούμε να συμπεριλάβετε στο έντυπο της αίτησης αντίγραφο του πρωτότυπου αποδεικτικού κατάθεσης).

Οι αιτήσεις που αποστέλλονται μέσω τηλεομοιοτυπίας ή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου δεν θα γίνονται δεκτές.

7.   Συμπληρωματικές πληροφορίες

Αναλυτικές κατευθυντήριες γραμμές για τους αιτούντες, καθώς και τα έντυπα των αιτήσεων, διατίθενται διαδικτυακά στην ακόλουθη διεύθυνση: http://eacea.ec.europa.eu/youth/funding/2010/call_action_4_5_en.php

Οι αιτήσεις πρέπει υποχρεωτικά να υποβάλλονται με το προβλεπόμενο ειδικό έντυπο για τις επιχορηγήσεις και να περιέχουν το σύνολο των απαιτούμενων παραρτημάτων και πληροφοριών.

---

(1)  Για περισσότερες πληροφορίες βλ. http://www.undp.org/mdg/basics.shtml

(2)  Πρόσωπα από υπερπόντιες χώρες και εδάφη και, εφόσον συντρέχει περίπτωση, δημόσιοι ή ιδιωτικοί φορείς εγκαταστημένοι στις εν λόγω χώρες και εδάφη, είναι επιλέξιμοι στο πλαίσιο του προγράμματος «Νεολαία εν δράσει», ανάλογα με τους κανόνες του προγράμματος και τους κανόνες που ισχύουν στα κράτη μέλη με τα οποία συνδέονται. Κατάλογος των εν λόγω υπερπόντιων χωρών και εδαφών παρατίθεται στο παράρτημα 1A της απόφασης 2001/822/ΕΚ του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2001, για τη σύνδεση των υπερπόντιων χωρών και εδαφών με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα («Απόφαση για τη σύνδεση των υπερπόντιων χωρών και εδαφών με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα»), ΕΕ L 314 της 30.11. 2001: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CONSLEG:2001D0822:20011202:EN:PDF

---