# Dziennik Urzędowy C 142/2010

| | ISSN 1725-5228
  doi:10.3000/17255228.C_2010.142.pol |
| --- | --- |
| Dziennik Urzędowy
  Unii Europejskiej | C 142 |
| | |
| Wydanie polskie | Informacje i zawiadomienia | Tom 531 czerwca 2010 |

ISSN 1725-5228

doi:10.3000/17255228.C_2010.142.pol

Dziennik Urzędowy

Unii Europejskiej

C 142

Wydanie polskie

Informacje i zawiadomienia

Tom 531 czerwca 2010

---

| Powiadomienie nr | Spis treśći | Strona |
| --- | --- | --- |
| | I   Rezolucje, zalecenia i opinie |
| | OPINIE |
| | Rada |
| 2010/C 142/01 | Opinia Rady w sprawie zaktualizowanego programu konwergencji na lata 2009–2012 przedstawionego przez Węgry | 1 |
| 2010/C 142/02 | Opinii rady w sprawie zaktualizowanego programu stabilności na lata 2009–2014 przedstawionego przez Irlandię | 7 |
| 2010/C 142/03 | Opinii Rady w sprawie zaktualizowanego programu stabilności na lata 2009–2012 przedstawionego przez Włochy | 13 |
| 2010/C 142/04 | Opinii Rady w sprawie zaktualizowanego programu konwergencji na lata 2009–2012 przedstawionego przez Łotwę | 19 |

Powiadomienie nr

Spis treśći

Strona

I   Rezolucje, zalecenia i opinie

OPINIE

Rada

2010/C 142/01

Opinia Rady w sprawie zaktualizowanego programu konwergencji na lata 2009–2012 przedstawionego przez Węgry

1

2010/C 142/02

Opinii rady w sprawie zaktualizowanego programu stabilności na lata 2009–2014 przedstawionego przez Irlandię

7

2010/C 142/03

Opinii Rady w sprawie zaktualizowanego programu stabilności na lata 2009–2012 przedstawionego przez Włochy

13

2010/C 142/04

Opinii Rady w sprawie zaktualizowanego programu konwergencji na lata 2009–2012 przedstawionego przez Łotwę

19

| | IV   Informacje |
| --- | --- |
| | INFORMACJE INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ |
| | Komisja Europejska |
| 2010/C 142/05 | Kursy walutowe euro | 25 |
| 2010/C 142/06 | Opinia Komitetu Doradczego ds. Praktyk Ograniczających Konkurencję i Pozycji Dominujących wydana na posiedzeniu w dniu 15 marca 2010 r. dotycząca projektu decyzji w sprawie COMP/39.351 – Swedish Interconnectors – Sprawozdawca: Rumunia | 26 |
| 2010/C 142/07 | Sprawozdanie końcowe urzędnika przeprowadzającego spotkanie wyjaśniające – Sprawa COMP/39.351 – Swedish Interconnectors | 27 |
| 2010/C 142/08 | Streszczenie decyzji Komisji z dnia 14 kwietnia 2010 r. dotyczącej postępowania przewidzianego w art. 102 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz w art. 54 Porozumienia EOG (Sprawa COMP/39.351 – Swedish Interconnectors) (
  1
  ) | 28 |

IV   Informacje

INFORMACJE INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ

Komisja Europejska

2010/C 142/05

Kursy walutowe euro

25

2010/C 142/06

Opinia Komitetu Doradczego ds. Praktyk Ograniczających Konkurencję i Pozycji Dominujących wydana na posiedzeniu w dniu 15 marca 2010 r. dotycząca projektu decyzji w sprawie COMP/39.351 – Swedish Interconnectors – Sprawozdawca: Rumunia

26

2010/C 142/07

Sprawozdanie końcowe urzędnika przeprowadzającego spotkanie wyjaśniające – Sprawa COMP/39.351 – Swedish Interconnectors

27

2010/C 142/08

Streszczenie decyzji Komisji z dnia 14 kwietnia 2010 r. dotyczącej postępowania przewidzianego w art. 102 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz w art. 54 Porozumienia EOG (Sprawa COMP/39.351 – Swedish Interconnectors) (
  1
  )

1

28

| | V   Ogłoszenia |
| --- | --- |
| | POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNE |
| | Europejski Bank Inwestycyjny |
| 2010/C 142/09 | Wezwanie do składania propozycji – Europejski Bank Inwestycyjny oferuje trzy nowe granty EIBURS w ramach inicjatywy na rzecz uniwersyteckich badań naukowych | 30 |
| | POSTĘPOWANIA ZWIĄZANE Z REALIZACJĄ POLITYKI KONKURENCJI |
| | Komisja Europejska |
| 2010/C 142/10 | Zgłoszenie zamiaru koncentracji (Sprawa COMP/M.5906 – One Equity Partners/Constantia) (
  1
  ) | 33 |
| 2010/C 142/11 | Zgłoszenie zamiaru koncentracji (Sprawa COMP/M.5862 – Mahle/Behr/Behr Industry) (
  1
  ) | 34 |
| 2010/C 142/12 | Komunikat rządu francuskiego wydany w związku z dyrektywą 94/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie warunków udzielania i korzystania z zezwoleń na poszukiwanie, badanie i produkcję węglowodorów (Zawiadomienie dotyczące wniosków o wyłączne zezwolenia na poszukiwanie węglowodorów płynnych lub gazowych, zwane Permis de Langlade i Permis de Hermine)
   (
  1
  ) | 35 |
| 2010/C 142/13 | Komunikat rządu francuskiego wydany w związku z dyrektywą 94/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie warunków udzielania i korzystania z zezwoleń na poszukiwanie, badanie i produkcję węglowodorów (Zawiadomienie dotyczące dwóch wniosków o wyłączne zezwolenie na poszukiwanie węglowodorów płynnych lub gazowych, zwane zezwoleniem Sézanne, złożonych odpowiednio przez Concorde Energy LLC i Realm Energy International)
   (
  1
  ) | 37 |

V   Ogłoszenia

POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNE

Europejski Bank Inwestycyjny

2010/C 142/09

Wezwanie do składania propozycji – Europejski Bank Inwestycyjny oferuje trzy nowe granty EIBURS w ramach inicjatywy na rzecz uniwersyteckich badań naukowych

30

POSTĘPOWANIA ZWIĄZANE Z REALIZACJĄ POLITYKI KONKURENCJI

Komisja Europejska

2010/C 142/10

Zgłoszenie zamiaru koncentracji (Sprawa COMP/M.5906 – One Equity Partners/Constantia) (
  1
  )

1

33

2010/C 142/11

Zgłoszenie zamiaru koncentracji (Sprawa COMP/M.5862 – Mahle/Behr/Behr Industry) (
  1
  )

1

34

2010/C 142/12

Komunikat rządu francuskiego wydany w związku z dyrektywą 94/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie warunków udzielania i korzystania z zezwoleń na poszukiwanie, badanie i produkcję węglowodorów (Zawiadomienie dotyczące wniosków o wyłączne zezwolenia na poszukiwanie węglowodorów płynnych lub gazowych, zwane Permis de Langlade i Permis de Hermine)
   (
  1
  )

(Zawiadomienie dotyczące wniosków o wyłączne zezwolenia na poszukiwanie węglowodorów płynnych lub gazowych, zwane Permis de Langlade i Permis de Hermine)

1

35

2010/C 142/13

Komunikat rządu francuskiego wydany w związku z dyrektywą 94/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie warunków udzielania i korzystania z zezwoleń na poszukiwanie, badanie i produkcję węglowodorów (Zawiadomienie dotyczące dwóch wniosków o wyłączne zezwolenie na poszukiwanie węglowodorów płynnych lub gazowych, zwane zezwoleniem Sézanne, złożonych odpowiednio przez Concorde Energy LLC i Realm Energy International)
   (
  1
  )

(Zawiadomienie dotyczące dwóch wniosków o wyłączne zezwolenie na poszukiwanie węglowodorów płynnych lub gazowych, zwane zezwoleniem Sézanne, złożonych odpowiednio przez Concorde Energy LLC i Realm Energy International)

1

37

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Tekst mający znaczenie dla EOG |

---

(1)   Tekst mający znaczenie dla EOG

1

| PL | |
| --- | --- |

PL

---

I Rezolucje, zalecenia i opinie

OPINIE

Rada

| 1.6.2010 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 142/1 |
| --- | --- | --- | --- |

1.6.2010

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 142/1

---

OPINIA RADY

w sprawie zaktualizowanego programu konwergencji na lata 2009–2012 przedstawionego przez Węgry

2010/C 142/01

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych (1), w szczególności jego art. 9 ust. 3,

uwzględniając zalecenie Komisji,

po zasięgnięciu opinii Komitetu Ekonomiczno-Finansowego,

PRZEDSTAWIA NINIEJSZĄ OPINIĘ:

| (1) | W dniu 26 kwietnia 2010 r. Rada zbadała przedstawiony przez Węgry zaktualizowany program konwergencji na lata 2009–2012. |
| --- | --- |

(1)

W dniu 26 kwietnia 2010 r. Rada zbadała przedstawiony przez Węgry zaktualizowany program konwergencji na lata 2009–2012.

| (2) | W chwili wybuchu kryzysu finansowego jesienią 2008 roku Węgry znajdowały się w niepewnej sytuacji gospodarczej. Zmiana polityki budżetowej dokonana w połowie 2006 roku, która miała na celu skorygowanie istniejących zaburzeń równowagi gospodarczej i zahamowanie wzrostu długu publicznego, doprowadziła do pomyślnego zmniejszenia deficytu budżetowego do poziomu 3,8 % PKB do 2008 roku (w porównaniu z 9,3 % PKB w 2006 roku), ale w chwili wybuchu światowego kryzysu finansowego korekta nie była jeszcze zakończona. Ponadto udział zadłużenia denominowanego w obcej walucie był stosunkowo wysoki.
  Coraz trudniej było zaspokajać potrzeby w zakresie finansowania brutto, co odzwierciedlało obawy inwestorów dotyczące stabilności sytuacji budżetowej, wysokiego zadłużenia zagranicznego kraju oraz spadku wzrostu potencjalnego. Łącznie czynniki te wymagały silniejszej reakcji w ramach polityki gospodarczej, zastosowania środków mających na celu wsparcie sektora bankowego oraz znacznej pomocy zewnętrznej udzielonej przez instytucje międzynarodowe w wysokości 20 mld EUR, w tym 6,5 mld EUR z UE (z czego wypłacono 5,5 mld EUR). Od połowy marca 2009 roku w kontekście znacznych wysiłków stabilizacyjnych i dostosowawczych odzyskano dostęp do rynkowych źródeł finansowania. Ponadto z powodu znacznego spadku popytu krajowego w 2009 roku odnotowano znaczną poprawę na rachunku obrotów bieżących, głównie za sprawą bilansu handlowego. Od lipca 2009 roku kurs walutowy utrzymywał się na zasadniczo stabilnym poziomie, a od połowy 2009 roku do początku 2010 roku bank centralny zdołał obniżyć główną stopę procentową łącznie o 375 punktów bazowych. Biorąc pod uwagę brak swobody budżetowej i obawy inwestorów, rząd kontynuował realizację swojej polityki konsolidacji budżetowej i w celu wspierania ożywienia gospodarczego przyjął tylko środki niewpływające na budżet. Kluczowym wyzwaniem dla Węgier pozostaje kontynuacja konsolidacji budżetowej w celu przywrócenia spadkowej tendencji zadłużenia i dalszej poprawy długoterminowej stabilności finansów publicznych. |
| --- | --- |

(2)

W chwili wybuchu kryzysu finansowego jesienią 2008 roku Węgry znajdowały się w niepewnej sytuacji gospodarczej. Zmiana polityki budżetowej dokonana w połowie 2006 roku, która miała na celu skorygowanie istniejących zaburzeń równowagi gospodarczej i zahamowanie wzrostu długu publicznego, doprowadziła do pomyślnego zmniejszenia deficytu budżetowego do poziomu 3,8 % PKB do 2008 roku (w porównaniu z 9,3 % PKB w 2006 roku), ale w chwili wybuchu światowego kryzysu finansowego korekta nie była jeszcze zakończona. Ponadto udział zadłużenia denominowanego w obcej walucie był stosunkowo wysoki.

Coraz trudniej było zaspokajać potrzeby w zakresie finansowania brutto, co odzwierciedlało obawy inwestorów dotyczące stabilności sytuacji budżetowej, wysokiego zadłużenia zagranicznego kraju oraz spadku wzrostu potencjalnego. Łącznie czynniki te wymagały silniejszej reakcji w ramach polityki gospodarczej, zastosowania środków mających na celu wsparcie sektora bankowego oraz znacznej pomocy zewnętrznej udzielonej przez instytucje międzynarodowe w wysokości 20 mld EUR, w tym 6,5 mld EUR z UE (z czego wypłacono 5,5 mld EUR). Od połowy marca 2009 roku w kontekście znacznych wysiłków stabilizacyjnych i dostosowawczych odzyskano dostęp do rynkowych źródeł finansowania. Ponadto z powodu znacznego spadku popytu krajowego w 2009 roku odnotowano znaczną poprawę na rachunku obrotów bieżących, głównie za sprawą bilansu handlowego. Od lipca 2009 roku kurs walutowy utrzymywał się na zasadniczo stabilnym poziomie, a od połowy 2009 roku do początku 2010 roku bank centralny zdołał obniżyć główną stopę procentową łącznie o 375 punktów bazowych. Biorąc pod uwagę brak swobody budżetowej i obawy inwestorów, rząd kontynuował realizację swojej polityki konsolidacji budżetowej i w celu wspierania ożywienia gospodarczego przyjął tylko środki niewpływające na budżet. Kluczowym wyzwaniem dla Węgier pozostaje kontynuacja konsolidacji budżetowej w celu przywrócenia spadkowej tendencji zadłużenia i dalszej poprawy długoterminowej stabilności finansów publicznych.

| (3) | Choć spadek realnego PKB, jaki odnotowano w warunkach obecnego kryzysu, ma w znacznej mierze charakter cykliczny, to kryzys miał także negatywny wpływ na poziom produktu potencjalnego. Kryzys może ponadto wpłynąć na wzrost potencjalny w średniej perspektywie, za sprawą zmniejszenia inwestycji, ograniczeń w dostępie do kredytu i wzrostu bezrobocia strukturalnego. Skutki kryzysu gospodarczego potęgują ponadto negatywny wpływ starzenia się społeczeństwa na produkt potencjalny i stabilność finansów publicznych. W tej sytuacji istotne będzie przyspieszenie tempa reform strukturalnych celem wsparcia wzrostu potencjalnego. Duże znaczenie dla Węgier ma w szczególności podjęcie reform mających na celu zwiększenie współczynnika aktywności zawodowej oraz odbudowanie zdolności od przyciągania bezpośrednich inwestycji zagranicznych. |
| --- | --- |

(3)

Choć spadek realnego PKB, jaki odnotowano w warunkach obecnego kryzysu, ma w znacznej mierze charakter cykliczny, to kryzys miał także negatywny wpływ na poziom produktu potencjalnego. Kryzys może ponadto wpłynąć na wzrost potencjalny w średniej perspektywie, za sprawą zmniejszenia inwestycji, ograniczeń w dostępie do kredytu i wzrostu bezrobocia strukturalnego. Skutki kryzysu gospodarczego potęgują ponadto negatywny wpływ starzenia się społeczeństwa na produkt potencjalny i stabilność finansów publicznych. W tej sytuacji istotne będzie przyspieszenie tempa reform strukturalnych celem wsparcia wzrostu potencjalnego. Duże znaczenie dla Węgier ma w szczególności podjęcie reform mających na celu zwiększenie współczynnika aktywności zawodowej oraz odbudowanie zdolności od przyciągania bezpośrednich inwestycji zagranicznych.

| (4) | Scenariusz makroekonomiczny będący podstawą programu przewiduje, że po spadku realnego PKB o 6,7 % w 2009 roku nastąpi jego dalszy spadek o 0,3 % w 2010 roku, a następnie jego wzrost o 33⁄4 % w latach 2011 i 2012. Scenariusz ten jest nieco bardziej optymistyczny niż prognoza służb Komisji z jesieni 2009 roku, zgodnie z którą PKB miał zmniejszyć się o 0,5 % w 2010 roku, a następnie wzrosnąć o 3,1 % w 2011 roku. W świetle najnowszych informacji dotyczących m.in. lepszych niż oczekiwano wstępnych danych na temat PKB w 2009 roku, a mianowicie jego obniżenia o 6,3 %, wydaje się, że prognoza na 2010 rok jest realistyczna, natomiast scenariusz pozostaje nieco optymistyczny w końcowych latach okresu objętego programem. Zgodnie z programem oczekuje się, że wzrost będzie opierał się głównie na wzroście eksportu netto, podczas gdy spożycie prywatne będzie nadal spadało w 2010 roku (o około 21⁄2 %), przy czym z najnowszych danych wynika, że wynik ten może być nieco gorszy. Wydaje się, że prognozy dotyczące popytu krajowego są zasadniczo realistyczne, natomiast prognozy dotyczące importu i inwestycji są optymistyczne. Podsumowując, wydaje się, że scenariusz makroekonomiczny jest realistyczny w odniesieniu do 2010 roku i nieco optymistyczny w odniesieniu do lat 2011 i 2012. Nominalna ścieżka scenariusza odniesienia opiera się na zbieżnej sytuacji rynku pracy i rynku produktowego w ramach cyklu koniunkturalnego. W szczególności w sytuacji, gdy znaczna ujemna luka produktowa wywiera presję na ceny, wysokie bezrobocie prowadzi do zwolnienia tempa wzrostu wynagrodzeń. Wydaje się, że dane dotyczące inflacji są ogólnie realistyczne w odniesieniu do 2010 roku i nieco zaniżone w odniesieniu do lat późniejszych. Scenariusz makroekonomiczny zawarty w programie jest spójny ze stanowiącymi jego podstawę założeniami dotyczącymi polityki pieniężnej i kursu walutowego. |
| --- | --- |

(4)

Scenariusz makroekonomiczny będący podstawą programu przewiduje, że po spadku realnego PKB o 6,7 % w 2009 roku nastąpi jego dalszy spadek o 0,3 % w 2010 roku, a następnie jego wzrost o 33⁄4 % w latach 2011 i 2012. Scenariusz ten jest nieco bardziej optymistyczny niż prognoza służb Komisji z jesieni 2009 roku, zgodnie z którą PKB miał zmniejszyć się o 0,5 % w 2010 roku, a następnie wzrosnąć o 3,1 % w 2011 roku. W świetle najnowszych informacji dotyczących m.in. lepszych niż oczekiwano wstępnych danych na temat PKB w 2009 roku, a mianowicie jego obniżenia o 6,3 %, wydaje się, że prognoza na 2010 rok jest realistyczna, natomiast scenariusz pozostaje nieco optymistyczny w końcowych latach okresu objętego programem. Zgodnie z programem oczekuje się, że wzrost będzie opierał się głównie na wzroście eksportu netto, podczas gdy spożycie prywatne będzie nadal spadało w 2010 roku (o około 21⁄2 %), przy czym z najnowszych danych wynika, że wynik ten może być nieco gorszy. Wydaje się, że prognozy dotyczące popytu krajowego są zasadniczo realistyczne, natomiast prognozy dotyczące importu i inwestycji są optymistyczne. Podsumowując, wydaje się, że scenariusz makroekonomiczny jest realistyczny w odniesieniu do 2010 roku i nieco optymistyczny w odniesieniu do lat 2011 i 2012. Nominalna ścieżka scenariusza odniesienia opiera się na zbieżnej sytuacji rynku pracy i rynku produktowego w ramach cyklu koniunkturalnego. W szczególności w sytuacji, gdy znaczna ujemna luka produktowa wywiera presję na ceny, wysokie bezrobocie prowadzi do zwolnienia tempa wzrostu wynagrodzeń. Wydaje się, że dane dotyczące inflacji są ogólnie realistyczne w odniesieniu do 2010 roku i nieco zaniżone w odniesieniu do lat późniejszych. Scenariusz makroekonomiczny zawarty w programie jest spójny ze stanowiącymi jego podstawę założeniami dotyczącymi polityki pieniężnej i kursu walutowego.

| (5) | W programie oszacowano, że w 2009 roku deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniósł 3,9 % PKB, w porównaniu z 3,8 % w roku 2008. Deficyt nominalny został zasadniczo ustabilizowany mimo istotnego pogorszenia sytuacji gospodarczej związanego ze światowym pogorszeniem koniunktury i jego poważnymi negatywnymi skutkami budżetowymi. Udało się to dzięki wprowadzeniu cięć wydatków, mających częściowo charakter strukturalny i dotyczących w szczególności wynagrodzeń w sektorze publicznym, emerytur i świadczeń społecznych. W rezultacie doszło do znacznej poprawy salda strukturalnego o blisko 3 % PKB. Ponadto dokonano niewpływającego zasadniczo na deficyt przeniesienia obciążeń podatkowych w celu zwiększenia konkurencyjności gospodarki poprzez zmniejszenie podatkowych obciążeń pracy i zwiększenie znaczenia podatków konsumpcyjnych.
  Biorąc pod uwagę wysoki poziom długu publicznego i napięcie na rynkach finansowych, władze miały możliwość wspierania ożywienia gospodarczego tylko poprzez podejmowanie działań, które nie miały wpływu na budżet. Zgodnie z zalecaną przez Radę strategią wyjścia oraz w celu dokonania korekty nadmiernego deficytu do 2011 roku, uwzględniając także wysoką relację długu publicznego do PKB, w latach 2010–2011 planuje się kontynuację restrykcyjnego kursu polityki budżetowej z 2009 roku. |
| --- | --- |

(5)

W programie oszacowano, że w 2009 roku deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniósł 3,9 % PKB, w porównaniu z 3,8 % w roku 2008. Deficyt nominalny został zasadniczo ustabilizowany mimo istotnego pogorszenia sytuacji gospodarczej związanego ze światowym pogorszeniem koniunktury i jego poważnymi negatywnymi skutkami budżetowymi. Udało się to dzięki wprowadzeniu cięć wydatków, mających częściowo charakter strukturalny i dotyczących w szczególności wynagrodzeń w sektorze publicznym, emerytur i świadczeń społecznych. W rezultacie doszło do znacznej poprawy salda strukturalnego o blisko 3 % PKB. Ponadto dokonano niewpływającego zasadniczo na deficyt przeniesienia obciążeń podatkowych w celu zwiększenia konkurencyjności gospodarki poprzez zmniejszenie podatkowych obciążeń pracy i zwiększenie znaczenia podatków konsumpcyjnych.

Biorąc pod uwagę wysoki poziom długu publicznego i napięcie na rynkach finansowych, władze miały możliwość wspierania ożywienia gospodarczego tylko poprzez podejmowanie działań, które nie miały wpływu na budżet. Zgodnie z zalecaną przez Radę strategią wyjścia oraz w celu dokonania korekty nadmiernego deficytu do 2011 roku, uwzględniając także wysoką relację długu publicznego do PKB, w latach 2010–2011 planuje się kontynuację restrykcyjnego kursu polityki budżetowej z 2009 roku.

| (6) | Określonym w programie celem budżetowym na rok 2010 jest deficyt wynoszący 3,8 % PKB zgodnie z zaleceniem Rady z dnia 7 lipca 2009 r. przyjętym na podstawie art. 104 ust. 7 TWE oraz z budżetem na 2010 rok przyjętym dnia 30 listopada 2009 r. W programie prognozuje się, że dochody ustabilizują się w ujęciu nominalnym w 2010 roku, co zakłada zarówno dalszy spadek w ujęciu realnym, jak i obniżenie wskaźnika dochodów (z 45,9 % w 2009 roku do 45 % w 2010 roku). Oprócz ciągłego powiększania się ujemnej luki produktowej, spadek wskaźnika dochodów wyjaśnia się w znacznej mierze skutkami struktury wzrostu PKB, związanymi z rosnącym udziałem eksportu netto i jednoczesnym obniżeniem udziału popytu krajowego. W celu zrównoważenia spadku wskaźnika dochodów i jednoczesnej poprawy równowagi budżetowej program przewiduje zmniejszenie wskaźnika wydatków (z 49,8 % w 2009 roku do 48,8 % w 2010 roku). Służą temu głównie reformy strukturalne i szczególne działania oszczędnościowe (dotyczące m.in. systemu emerytalnego, świadczeń społecznych, wynagrodzeń w sektorze publicznym oraz transferów na rzecz samorządów terytorialnych i dalekobieżnego transportu publicznego) odpowiadające 2 % PKB, przyjęte w 2009 roku i mające wpływ na budżet w 2010 roku. Choć łączna wartość tych środków powinna przekroczyć 2 punkty procentowe PKB w 2010 roku, oczekuje się, że deficyt strukturalny przeliczony przez służby Komisji zgodnie ze wspólnie przyjętą metodyką na podstawie informacji zawartych w programie poprawi się o mniej niż 1⁄4 punktu procentowego PKB. Wdrożenie znacznej części działań oszczędnościowych było niezbędne dla samego zrównoważenia tendencji wzrostowej niektórych wydatków. Dodatkowo oczekuje się, że wskaźnik dochodów zmniejszy się bardziej niż wynikałoby to z zastosowania standardowej elastyczności, jeśli wziąć pod uwagę zarówno nieznacznie zwiększający deficyt charakter środków służących przeniesieniu obciążeń podatkowych w 2010 roku, jak i wcześniejsze wykupywanie banderoli przed podniesieniem akcyzy na wyroby tytoniowe od 2010 roku. |
| --- | --- |

(6)

Określonym w programie celem budżetowym na rok 2010 jest deficyt wynoszący 3,8 % PKB zgodnie z zaleceniem Rady z dnia 7 lipca 2009 r. przyjętym na podstawie art. 104 ust. 7 TWE oraz z budżetem na 2010 rok przyjętym dnia 30 listopada 2009 r. W programie prognozuje się, że dochody ustabilizują się w ujęciu nominalnym w 2010 roku, co zakłada zarówno dalszy spadek w ujęciu realnym, jak i obniżenie wskaźnika dochodów (z 45,9 % w 2009 roku do 45 % w 2010 roku). Oprócz ciągłego powiększania się ujemnej luki produktowej, spadek wskaźnika dochodów wyjaśnia się w znacznej mierze skutkami struktury wzrostu PKB, związanymi z rosnącym udziałem eksportu netto i jednoczesnym obniżeniem udziału popytu krajowego. W celu zrównoważenia spadku wskaźnika dochodów i jednoczesnej poprawy równowagi budżetowej program przewiduje zmniejszenie wskaźnika wydatków (z 49,8 % w 2009 roku do 48,8 % w 2010 roku). Służą temu głównie reformy strukturalne i szczególne działania oszczędnościowe (dotyczące m.in. systemu emerytalnego, świadczeń społecznych, wynagrodzeń w sektorze publicznym oraz transferów na rzecz samorządów terytorialnych i dalekobieżnego transportu publicznego) odpowiadające 2 % PKB, przyjęte w 2009 roku i mające wpływ na budżet w 2010 roku. Choć łączna wartość tych środków powinna przekroczyć 2 punkty procentowe PKB w 2010 roku, oczekuje się, że deficyt strukturalny przeliczony przez służby Komisji zgodnie ze wspólnie przyjętą metodyką na podstawie informacji zawartych w programie poprawi się o mniej niż 1⁄4 punktu procentowego PKB. Wdrożenie znacznej części działań oszczędnościowych było niezbędne dla samego zrównoważenia tendencji wzrostowej niektórych wydatków. Dodatkowo oczekuje się, że wskaźnik dochodów zmniejszy się bardziej niż wynikałoby to z zastosowania standardowej elastyczności, jeśli wziąć pod uwagę zarówno nieznacznie zwiększający deficyt charakter środków służących przeniesieniu obciążeń podatkowych w 2010 roku, jak i wcześniejsze wykupywanie banderoli przed podniesieniem akcyzy na wyroby tytoniowe od 2010 roku.

| (7) | Głównym celem zawartej w programie średniookresowej strategii budżetowej jest obniżenie deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych z poziomu 3,8 % PKB w 2010 roku do poziomu poniżej 3 % do 2011 roku (2,8 %), a następnie do 2,5 % w 2012 roku. W wyniku określenia docelowych wartości deficytu na lata 2011 i 2012 uzyskano przeliczony deficyt strukturalny wynoszący odpowiednio 11⁄2 % i 21⁄2 % PKB. Oznacza to, że po prognozowanej korekcie strukturalnej o około 3 punkty procentowe PKB w 2009 roku, w latach 2010–2011 nastąpi poprawa o 0,1 % PKB (w porównaniu z pogorszeniem wynoszącym prawie 1 % PKB przewidywanym w prognozie służb Komisji z jesieni 2009 roku). W 2012 roku saldo strukturalne pogorszyłoby się nawet o 1 % PKB. Pomimo ożywienia gospodarczego oczekuje się, że w 2011 roku wskaźnik dochodów ulegnie dalszemu spadkowi z powodu (i) rosnącego znaczenia eksportu netto w strukturze PKB, co prowadzi do tego, że dochody podatkowe nie idą w parze ze wzrostem gospodarczym, (ii) opóźnionych skutków kurczenia się gospodarki oraz (iii) uchwalenia w 2009 roku obniżki łącznych obciążeń podatkowych związanych z podatkiem dochodowym od osób fizycznych począwszy od 2011 roku. Przyspieszenie procesu absorpcji funduszy UE może tylko częściowo zrównoważyć te zmiany i całkowity spadek wskaźnika dochodów wyniesie 0,8 % PKB. W programie konwergencji wymieniono ogólnie szereg możliwych działań po stronie wydatków, które zrównoważyłyby z nadwyżką spadek wskaźnika dochodów i pozwoliłyby na obniżenie deficytu do poziomu 2,8 % PKB. Odnoszą się one głównie do dalszego obniżania realnych wynagrodzeń w sektorze publicznym, dodatkowego zmniejszenia świadczeń społecznych w ujęciu realnym oraz rygorystycznej dyscypliny zarządzania na poziomie rozdziałów budżetu. Większość tych działań nie została jednak szczegółowo określona. Średniookresowym celem budżetowym jest saldo strukturalne wynoszące – 1,5 % PKB, które, biorąc pod uwagę najnowsze prognozy i poziomy zadłużenia, odzwierciedla cele paktu. Celem programu jest realizacja średniookresowego celu budżetowego w 2011 roku, który – według założeń – zostanie osiągnięty już w roku 2010 i wynik ten zostanie utrzymany w roku 2011, oceniając według salda strukturalnego przeliczonego przez służby Komisji zgodnie ze wspólnie przyjętą metodyką i z uwzględnieniem znacznej luki produktowej przewidywanej w latach 2010 i 2011. Dalsze wysiłki konsolidacyjne będą jednak niezbędne, aby średniookresowy cel budżetowy był nadal osiągnięty w roku 2011 i zapobiec pogorszeniu salda strukturalnego w roku 2012. Należy również doprecyzować działania wspierające cel wyznaczony na 2012 rok. |
| --- | --- |

(7)

Głównym celem zawartej w programie średniookresowej strategii budżetowej jest obniżenie deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych z poziomu 3,8 % PKB w 2010 roku do poziomu poniżej 3 % do 2011 roku (2,8 %), a następnie do 2,5 % w 2012 roku. W wyniku określenia docelowych wartości deficytu na lata 2011 i 2012 uzyskano przeliczony deficyt strukturalny wynoszący odpowiednio 11⁄2 % i 21⁄2 % PKB. Oznacza to, że po prognozowanej korekcie strukturalnej o około 3 punkty procentowe PKB w 2009 roku, w latach 2010–2011 nastąpi poprawa o 0,1 % PKB (w porównaniu z pogorszeniem wynoszącym prawie 1 % PKB przewidywanym w prognozie służb Komisji z jesieni 2009 roku). W 2012 roku saldo strukturalne pogorszyłoby się nawet o 1 % PKB. Pomimo ożywienia gospodarczego oczekuje się, że w 2011 roku wskaźnik dochodów ulegnie dalszemu spadkowi z powodu (i) rosnącego znaczenia eksportu netto w strukturze PKB, co prowadzi do tego, że dochody podatkowe nie idą w parze ze wzrostem gospodarczym, (ii) opóźnionych skutków kurczenia się gospodarki oraz (iii) uchwalenia w 2009 roku obniżki łącznych obciążeń podatkowych związanych z podatkiem dochodowym od osób fizycznych począwszy od 2011 roku. Przyspieszenie procesu absorpcji funduszy UE może tylko częściowo zrównoważyć te zmiany i całkowity spadek wskaźnika dochodów wyniesie 0,8 % PKB. W programie konwergencji wymieniono ogólnie szereg możliwych działań po stronie wydatków, które zrównoważyłyby z nadwyżką spadek wskaźnika dochodów i pozwoliłyby na obniżenie deficytu do poziomu 2,8 % PKB. Odnoszą się one głównie do dalszego obniżania realnych wynagrodzeń w sektorze publicznym, dodatkowego zmniejszenia świadczeń społecznych w ujęciu realnym oraz rygorystycznej dyscypliny zarządzania na poziomie rozdziałów budżetu. Większość tych działań nie została jednak szczegółowo określona. Średniookresowym celem budżetowym jest saldo strukturalne wynoszące – 1,5 % PKB, które, biorąc pod uwagę najnowsze prognozy i poziomy zadłużenia, odzwierciedla cele paktu. Celem programu jest realizacja średniookresowego celu budżetowego w 2011 roku, który – według założeń – zostanie osiągnięty już w roku 2010 i wynik ten zostanie utrzymany w roku 2011, oceniając według salda strukturalnego przeliczonego przez służby Komisji zgodnie ze wspólnie przyjętą metodyką i z uwzględnieniem znacznej luki produktowej przewidywanej w latach 2010 i 2011. Dalsze wysiłki konsolidacyjne będą jednak niezbędne, aby średniookresowy cel budżetowy był nadal osiągnięty w roku 2011 i zapobiec pogorszeniu salda strukturalnego w roku 2012. Należy również doprecyzować działania wspierające cel wyznaczony na 2012 rok.

| (8) | Wyniki budżetowe mogą okazać się gorsze niż zakładano w programie. W 2010 roku dochody mogą okazać się niższe od oczekiwanych o 1⁄4 % PKB, w szczególności ze względu na fakt, że biorąc pod uwagę wcześniejszą datę graniczną, w programie nie uwzględniono decyzji Trybunału Konstytucyjnego w sprawie unieważnienia uchwalonego przez Parlament powszechnego podatku od nieruchomości opartego na ich wartości. Po stronie wydatków oczekuje się przekroczenia spowodowanego kosztami związanymi z renacjonalizacją przewoźnika lotniczego MALEV oraz faktem, że planowane ograniczenie dotacji na system dalekobieżnego transportu publicznego nie opiera się w pełni na działaniach strukturalnych. W programie przewiduje się także dodatkowe oszczędności na poziomie rozdziałów budżetu wynikające z niedawno ustanowionego systemu kontroli wydatków, ale nie są one zapewnione, ponieważ nie zostało to wsparte określonymi działaniami. Ponadto jednorazowe dochody odpowiadające 1⁄4 % PKB w 2010 roku pochodzący z przejścia kwalifikujących się pracowników i emerytów z prywatnego do publicznego filaru systemu emerytalnego dopiero muszą zostać potwierdzone w ramach procedury notyfikacyjnej. Z drugiej strony istnieją rezerwy budżetowe wynoszące około 1⁄2 % PKB, które można zamrozić, oraz możliwości nadzwyczajnych cięć wydatków odpowiadających 0,2 % PKB, które mogłyby zrekompensować niekorzystne zmiany sytuacji. W latach 2011 i 2012 można oczekiwać przekroczenia zarówno poziomu dochodów, jak i wydatków w porównaniu z poziomami przewidzianymi w programie, co będzie stanowiło dodatkowy element w stosunku do sytuacji wyjściowej obejmującej m.in. likwidację podatku od nieruchomości. Przedstawione w programie tempo ożywienia gospodarczego i udział wydatków na spożycie prywatne w 2011 roku i w latach późniejszych są nieco bardziej optymistycznie niż w prognozie służb Komisji, co oznacza, że dochody podatkowe określone w programie mogą być zawyżone. W odniesieniu do wydatków większość środków oszczędnościowych przewidzianych w programie w celu stworzenia przeciwwagi dla ciągłego spadku wskaźnika dochodów nie znajduje jeszcze oparcia w konkretnych decyzjach. Ponadto w programie nie uwzględniono strat banku centralnego, które, jak się oczekuje w oparciu o bieżące obliczenia, doprowadzą do wzrostu deficytu o 0,1–0,2 % PKB w 2011 roku i 0,3–0,4 % w 2012 roku.
  Ponadto wydatki mogą okazać się wyższe w związku ze stratami spółek będących własnością skarbu państwa. Jednocześnie rezerwy budżetowe mające zrekompensować przekroczenia wydatków wynoszą zaledwie około 0,2 % PKB w 2011 roku i 0,4 % w 2012 roku, w porównaniu z 0,8 % w 2010 roku. Choć w ostatnich latach osiągnięto docelowe wartości deficytów budżetowych, zagrożenia związane z dotychczasowymi wynikami Węgier są – w świetle znacznych przekroczeń we wcześniejszych latach – w najlepszym przypadku neutralne. W związku z tym istnieje znaczne ryzyko, że wyniki w zakresie deficytu mogą okazać się gorsze od planowanych w programie. |
| --- | --- |

(8)

Wyniki budżetowe mogą okazać się gorsze niż zakładano w programie. W 2010 roku dochody mogą okazać się niższe od oczekiwanych o 1⁄4 % PKB, w szczególności ze względu na fakt, że biorąc pod uwagę wcześniejszą datę graniczną, w programie nie uwzględniono decyzji Trybunału Konstytucyjnego w sprawie unieważnienia uchwalonego przez Parlament powszechnego podatku od nieruchomości opartego na ich wartości. Po stronie wydatków oczekuje się przekroczenia spowodowanego kosztami związanymi z renacjonalizacją przewoźnika lotniczego MALEV oraz faktem, że planowane ograniczenie dotacji na system dalekobieżnego transportu publicznego nie opiera się w pełni na działaniach strukturalnych. W programie przewiduje się także dodatkowe oszczędności na poziomie rozdziałów budżetu wynikające z niedawno ustanowionego systemu kontroli wydatków, ale nie są one zapewnione, ponieważ nie zostało to wsparte określonymi działaniami. Ponadto jednorazowe dochody odpowiadające 1⁄4 % PKB w 2010 roku pochodzący z przejścia kwalifikujących się pracowników i emerytów z prywatnego do publicznego filaru systemu emerytalnego dopiero muszą zostać potwierdzone w ramach procedury notyfikacyjnej. Z drugiej strony istnieją rezerwy budżetowe wynoszące około 1⁄2 % PKB, które można zamrozić, oraz możliwości nadzwyczajnych cięć wydatków odpowiadających 0,2 % PKB, które mogłyby zrekompensować niekorzystne zmiany sytuacji. W latach 2011 i 2012 można oczekiwać przekroczenia zarówno poziomu dochodów, jak i wydatków w porównaniu z poziomami przewidzianymi w programie, co będzie stanowiło dodatkowy element w stosunku do sytuacji wyjściowej obejmującej m.in. likwidację podatku od nieruchomości. Przedstawione w programie tempo ożywienia gospodarczego i udział wydatków na spożycie prywatne w 2011 roku i w latach późniejszych są nieco bardziej optymistycznie niż w prognozie służb Komisji, co oznacza, że dochody podatkowe określone w programie mogą być zawyżone. W odniesieniu do wydatków większość środków oszczędnościowych przewidzianych w programie w celu stworzenia przeciwwagi dla ciągłego spadku wskaźnika dochodów nie znajduje jeszcze oparcia w konkretnych decyzjach. Ponadto w programie nie uwzględniono strat banku centralnego, które, jak się oczekuje w oparciu o bieżące obliczenia, doprowadzą do wzrostu deficytu o 0,1–0,2 % PKB w 2011 roku i 0,3–0,4 % w 2012 roku.

Ponadto wydatki mogą okazać się wyższe w związku ze stratami spółek będących własnością skarbu państwa. Jednocześnie rezerwy budżetowe mające zrekompensować przekroczenia wydatków wynoszą zaledwie około 0,2 % PKB w 2011 roku i 0,4 % w 2012 roku, w porównaniu z 0,8 % w 2010 roku. Choć w ostatnich latach osiągnięto docelowe wartości deficytów budżetowych, zagrożenia związane z dotychczasowymi wynikami Węgier są – w świetle znacznych przekroczeń we wcześniejszych latach – w najlepszym przypadku neutralne. W związku z tym istnieje znaczne ryzyko, że wyniki w zakresie deficytu mogą okazać się gorsze od planowanych w programie.

| (9) | Szacuje się, że w 2009 roku dług brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniósł 78 % PKB, wzrastając z 73 % w roku poprzednim. Wzrost ten wyjaśnia się deficytem sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz ujemnym nominalnym wzrostem PKB. W programie prognozuje się, że wskaźnik zadłużenia pozostanie powyżej określonej w Traktacie wartości referencyjnej przez cały okres objęty programem. Przewiduje się dalszy wzrost do poziomu 79 % PKB w 2010 roku, a następnie spadek do poziomu 77 % i 731⁄2 % odpowiednio w latach 2011 i 2012. Oczekiwana poprawa warunków makroekonomicznych i rozpoczęcie amortyzacji międzynarodowej pomocy gospodarczej począwszy od 2011 roku są głównymi czynnikami stanowiącymi podstawę tych pozytywnych zmian. Biorąc pod uwagę wspomniane wyżej zagrożenia dla realizacji celów budżetowych i ewentualną wartość rezydualną zmiany długu, wskaźnik zadłużenia może kształtować się znacznie mniej korzystnie niż przewidziano w programie, zwłaszcza od roku 2011. Począwszy od 2010 roku wskaźnik zadłużenia obniża się, wystarczająco zbliżając się do wartości referencyjnej. |
| --- | --- |

(9)

Szacuje się, że w 2009 roku dług brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniósł 78 % PKB, wzrastając z 73 % w roku poprzednim. Wzrost ten wyjaśnia się deficytem sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz ujemnym nominalnym wzrostem PKB. W programie prognozuje się, że wskaźnik zadłużenia pozostanie powyżej określonej w Traktacie wartości referencyjnej przez cały okres objęty programem. Przewiduje się dalszy wzrost do poziomu 79 % PKB w 2010 roku, a następnie spadek do poziomu 77 % i 731⁄2 % odpowiednio w latach 2011 i 2012. Oczekiwana poprawa warunków makroekonomicznych i rozpoczęcie amortyzacji międzynarodowej pomocy gospodarczej począwszy od 2011 roku są głównymi czynnikami stanowiącymi podstawę tych pozytywnych zmian. Biorąc pod uwagę wspomniane wyżej zagrożenia dla realizacji celów budżetowych i ewentualną wartość rezydualną zmiany długu, wskaźnik zadłużenia może kształtować się znacznie mniej korzystnie niż przewidziano w programie, zwłaszcza od roku 2011. Począwszy od 2010 roku wskaźnik zadłużenia obniża się, wystarczająco zbliżając się do wartości referencyjnej.

| (10) | Ze średniookresowych prognoz dotyczących długu do 2020 roku, w których zakłada się jedynie stopniowy powrót tempa wzrostu PKB do poziomów przewidywanych przed kryzysem oraz przywrócenie obciążeń podatkowych do przedkryzysowego poziomu, wynika, że przewidziana w programie strategia budżetowa – w ujęciu nominalnym – byłaby wystarczająca, aby ustabilizować wskaźnik zadłużenia w terminie do roku 2020. |
| --- | --- |

(10)

Ze średniookresowych prognoz dotyczących długu do 2020 roku, w których zakłada się jedynie stopniowy powrót tempa wzrostu PKB do poziomów przewidywanych przed kryzysem oraz przywrócenie obciążeń podatkowych do przedkryzysowego poziomu, wynika, że przewidziana w programie strategia budżetowa – w ujęciu nominalnym – byłaby wystarczająca, aby ustabilizować wskaźnik zadłużenia w terminie do roku 2020.

| (11) | Szacuje się, że reformy systemu emerytalnego wprowadzone w 2009 roku ograniczą wzrost przyszłych wydatków związanych ze starzeniem się społeczeństwa, których przewidywany poziom po przeprowadzeniu reform powinien być wyraźnie poniżej średniej UE. W programie szacuje się, że sytuacja budżetowa w 2009 roku poprawiła się w stosunku do sytuacji wyjściowej poprzedniego programu. Złagodzono zatem w znacznym stopniu wpływ starzenia się społeczeństwa na lukę w długookresowej stabilności finansów publicznych. Do zmniejszenia zagrożeń dla długoterminowej stabilności finansów publicznych, które w sprawozdaniu Komisji z 2009 roku na temat długoterminowej stabilności finansów publicznych (2) określono jako średnie, przyczyni się przewidziane już w programie osiągnięcie wysokich nadwyżek pierwotnych w perspektywie średnioterminowej oraz zdecydowane wdrażanie reformy systemu emerytalnego. Po zatwierdzeniu przez Komitet Polityki Gospodarczej w lutym 2010 roku założeń opartych na reformach systemu emerytalnego w 2009 roku, zaktualizowane obliczenia dotyczące stabilności finansów publicznych pokazują, że zagrożenia dla stabilności są niewielkie. |
| --- | --- |

(11)

Szacuje się, że reformy systemu emerytalnego wprowadzone w 2009 roku ograniczą wzrost przyszłych wydatków związanych ze starzeniem się społeczeństwa, których przewidywany poziom po przeprowadzeniu reform powinien być wyraźnie poniżej średniej UE. W programie szacuje się, że sytuacja budżetowa w 2009 roku poprawiła się w stosunku do sytuacji wyjściowej poprzedniego programu. Złagodzono zatem w znacznym stopniu wpływ starzenia się społeczeństwa na lukę w długookresowej stabilności finansów publicznych. Do zmniejszenia zagrożeń dla długoterminowej stabilności finansów publicznych, które w sprawozdaniu Komisji z 2009 roku na temat długoterminowej stabilności finansów publicznych (2) określono jako średnie, przyczyni się przewidziane już w programie osiągnięcie wysokich nadwyżek pierwotnych w perspektywie średnioterminowej oraz zdecydowane wdrażanie reformy systemu emerytalnego. Po zatwierdzeniu przez Komitet Polityki Gospodarczej w lutym 2010 roku założeń opartych na reformach systemu emerytalnego w 2009 roku, zaktualizowane obliczenia dotyczące stabilności finansów publicznych pokazują, że zagrożenia dla stabilności są niewielkie.

| (12) | W odniesieniu do instytucjonalnej struktury finansów publicznych, jedną z najważniejszych ostatnich zmian jest wprowadzenie nowych ram budżetowych, które opierają się na ustawie o odpowiedzialności budżetowej i na zmianie ustawy o budżecie państwa przyjętej w listopadzie 2008 roku. Oczekuje się, że nowe ramy budżetowe przyczynią się ogólnie do zwiększenia przejrzystości i stabilności finansów publicznych. Ustawa o odpowiedzialności budżetowej stanowi, że co do zasady określanie przyszłych sald pierwotnych w ramach średniookresowych powinno być zgodne z zasadą długu realnego. Na podstawie ustawy o odpowiedzialności budżetowej została powołana i rozpoczęła działalność niezależna rada budżetowa. Budżet na rok 2010 przygotowano już w znacznym stopniu zgodnie z nowymi ramami budżetowymi, a budżet na rok 2011 będzie musiał być w pełni zgodny ze wszystkimi elementami tych ram. Kolejną kluczową zmianą w odniesieniu do ram budżetowych jest przyjęcie przez parlament w grudniu 2009 roku ustawy o statusie prawnym i zarządzaniu finansami instytucji budżetowych. Nowe przepisy uzupełniają istniejące zasady wieloma nowymi elementami, w tym szczegółowymi zasadami zarządzania operacyjnego i zarządzania finansami dla poszczególnych instytucji budżetowych oraz zapewniają jednolite ramy dotyczące wykorzystywania funduszy węgierskich oraz funduszy UE. Jest jeszcze jednak zbyt wcześnie, aby ocenić skuteczność tych nowych ram pod względem zapewnienia lepszego wykonania budżetu i rozważnej polityki budżetowej. |
| --- | --- |

(12)

W odniesieniu do instytucjonalnej struktury finansów publicznych, jedną z najważniejszych ostatnich zmian jest wprowadzenie nowych ram budżetowych, które opierają się na ustawie o odpowiedzialności budżetowej i na zmianie ustawy o budżecie państwa przyjętej w listopadzie 2008 roku. Oczekuje się, że nowe ramy budżetowe przyczynią się ogólnie do zwiększenia przejrzystości i stabilności finansów publicznych. Ustawa o odpowiedzialności budżetowej stanowi, że co do zasady określanie przyszłych sald pierwotnych w ramach średniookresowych powinno być zgodne z zasadą długu realnego. Na podstawie ustawy o odpowiedzialności budżetowej została powołana i rozpoczęła działalność niezależna rada budżetowa. Budżet na rok 2010 przygotowano już w znacznym stopniu zgodnie z nowymi ramami budżetowymi, a budżet na rok 2011 będzie musiał być w pełni zgodny ze wszystkimi elementami tych ram. Kolejną kluczową zmianą w odniesieniu do ram budżetowych jest przyjęcie przez parlament w grudniu 2009 roku ustawy o statusie prawnym i zarządzaniu finansami instytucji budżetowych. Nowe przepisy uzupełniają istniejące zasady wieloma nowymi elementami, w tym szczegółowymi zasadami zarządzania operacyjnego i zarządzania finansami dla poszczególnych instytucji budżetowych oraz zapewniają jednolite ramy dotyczące wykorzystywania funduszy węgierskich oraz funduszy UE. Jest jeszcze jednak zbyt wcześnie, aby ocenić skuteczność tych nowych ram pod względem zapewnienia lepszego wykonania budżetu i rozważnej polityki budżetowej.

| (13) | Charakterystyczne dla Węgier są wysokie łączne obciążenia podatkowe w połączeniu z wysokimi wydatkami publicznymi. Rząd podjął szereg działań zmierzających do przeprowadzenia neutralnej dla budżetu reformy systemu podatkowego, której celem jest zwiększenie konkurencyjności gospodarki poprzez przeniesienie obciążeń podatkowych z opodatkowania pracy na podatki konsumpcyjne. Niedawne orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego oraz planowane na rok 2011 obniżenie podatków dochodowych od osób fizycznych oznaczają jednak utratę dochodów, której nie zrekompensowano jeszcze odpowiednimi działaniami, choć nie można także wykluczyć możliwości ponownego przedłożenia projektu zmienionego podatku od nieruchomości. Po stronie wydatków wzrost wydatków pierwotnych przekraczał nominalny wzrost PKB w latach 2000–2009. Głównym wyzwaniem w zakresie ograniczania wydatków publicznych jest oczekiwany wzrost wydatków publicznych związanych ze starzeniem się społeczeństwa. Wcześniejsze reformy systemu emerytalnego, w szczególności z maja 2009 roku, powinny prowadzić do wolniejszego wzrostu kosztów emerytur oraz sprzyjać podaży pracy, a tym samym wspierać wzrost potencjalny. W przyszłości podwyższenie ustawowego wieku emerytalnego zgodnie ze średnim trwaniem życia pomogłoby w poprawie jakości finansów publicznych. Zmniejszenie rozmiarów instytucji rządowych i samorządowych i zwiększenie efektywności administracji publicznej, np. w obszarach edukacji i opieki zdrowotnej, mogłoby także przynieść znaczny wzrost dobrobytu, a nawet umożliwić dalsze obniżki podatków związanych z pracą. |
| --- | --- |

(13)

Charakterystyczne dla Węgier są wysokie łączne obciążenia podatkowe w połączeniu z wysokimi wydatkami publicznymi. Rząd podjął szereg działań zmierzających do przeprowadzenia neutralnej dla budżetu reformy systemu podatkowego, której celem jest zwiększenie konkurencyjności gospodarki poprzez przeniesienie obciążeń podatkowych z opodatkowania pracy na podatki konsumpcyjne. Niedawne orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego oraz planowane na rok 2011 obniżenie podatków dochodowych od osób fizycznych oznaczają jednak utratę dochodów, której nie zrekompensowano jeszcze odpowiednimi działaniami, choć nie można także wykluczyć możliwości ponownego przedłożenia projektu zmienionego podatku od nieruchomości. Po stronie wydatków wzrost wydatków pierwotnych przekraczał nominalny wzrost PKB w latach 2000–2009. Głównym wyzwaniem w zakresie ograniczania wydatków publicznych jest oczekiwany wzrost wydatków publicznych związanych ze starzeniem się społeczeństwa. Wcześniejsze reformy systemu emerytalnego, w szczególności z maja 2009 roku, powinny prowadzić do wolniejszego wzrostu kosztów emerytur oraz sprzyjać podaży pracy, a tym samym wspierać wzrost potencjalny. W przyszłości podwyższenie ustawowego wieku emerytalnego zgodnie ze średnim trwaniem życia pomogłoby w poprawie jakości finansów publicznych. Zmniejszenie rozmiarów instytucji rządowych i samorządowych i zwiększenie efektywności administracji publicznej, np. w obszarach edukacji i opieki zdrowotnej, mogłoby także przynieść znaczny wzrost dobrobytu, a nawet umożliwić dalsze obniżki podatków związanych z pracą.

| (14) | Podsumowując, określona w programie strategia budżetowa na 2010 rok jest zasadniczo zgodna z zaleceniem Rady przyjętym na podstawie art. 104 ust. 7 TWE, ponieważ istotne zagrożenia związane z wynikiem co najmniej częściowo kompensuje możliwość zamrożenia rezerw budżetowych i przyjęcia nadzwyczajnych cięć wydatków. Począwszy od 2011 roku, biorąc pod uwagę istniejące zagrożenia, strategia budżetowa może nie być zgodna z zaleceniami Rady, a wysiłek strukturalny o łącznej wartości odpowiadającej 0,5 % PKB w latach 2010–2011 nie został jeszcze zapewniony. W szczególności działania mające na celu ograniczenie wydatków, stanowiące podstawę realizacji celu wyznaczonego na 2011 rok, są tylko częściowo określone i jeszcze nie zostały przyjęte, natomiast działania na 2012 rok w ogóle nie zostały sprecyzowane.
  Ponadto może się okazać, że prognozy dotyczące dochodów podatkowych w obu tych latach są zawyżone. Jednocześnie w porównaniu z rokiem 2010 rezerwy budżetowe są stosunkowo ograniczone, co oznacza, że deficyt może okazać się znacznie wyższy, a nadmierny deficyt może nie zostać skorygowany w terminie, chyba że podjęte zostaną dodatkowe działania konsolidacyjne. Biorąc pod uwagę powyższe zagrożenia związane z celami budżetowymi, strategia może też nie być wystarczająca do przywrócenia stałej tendencji spadkowej wskaźnika długu brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych. W celu uwzględnienia tych zagrożeń i skorygowania ekspansywnego kursu polityki w 2012 roku, który nie jest zgodny z paktem, począwszy od 2011 roku należy wspierać realizację strategii w pełni sprecyzowanymi działaniami i zwiększać wysiłek konsolidacyjny, w szczególności w końcowych latach okresu objętego programem. |
| --- | --- |

(14)

Podsumowując, określona w programie strategia budżetowa na 2010 rok jest zasadniczo zgodna z zaleceniem Rady przyjętym na podstawie art. 104 ust. 7 TWE, ponieważ istotne zagrożenia związane z wynikiem co najmniej częściowo kompensuje możliwość zamrożenia rezerw budżetowych i przyjęcia nadzwyczajnych cięć wydatków. Począwszy od 2011 roku, biorąc pod uwagę istniejące zagrożenia, strategia budżetowa może nie być zgodna z zaleceniami Rady, a wysiłek strukturalny o łącznej wartości odpowiadającej 0,5 % PKB w latach 2010–2011 nie został jeszcze zapewniony. W szczególności działania mające na celu ograniczenie wydatków, stanowiące podstawę realizacji celu wyznaczonego na 2011 rok, są tylko częściowo określone i jeszcze nie zostały przyjęte, natomiast działania na 2012 rok w ogóle nie zostały sprecyzowane.

Ponadto może się okazać, że prognozy dotyczące dochodów podatkowych w obu tych latach są zawyżone. Jednocześnie w porównaniu z rokiem 2010 rezerwy budżetowe są stosunkowo ograniczone, co oznacza, że deficyt może okazać się znacznie wyższy, a nadmierny deficyt może nie zostać skorygowany w terminie, chyba że podjęte zostaną dodatkowe działania konsolidacyjne. Biorąc pod uwagę powyższe zagrożenia związane z celami budżetowymi, strategia może też nie być wystarczająca do przywrócenia stałej tendencji spadkowej wskaźnika długu brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych. W celu uwzględnienia tych zagrożeń i skorygowania ekspansywnego kursu polityki w 2012 roku, który nie jest zgodny z paktem, począwszy od 2011 roku należy wspierać realizację strategii w pełni sprecyzowanymi działaniami i zwiększać wysiłek konsolidacyjny, w szczególności w końcowych latach okresu objętego programem.

| (15) | Co do wymagań odnośnie do danych określonych w kodeksie postępowania dotyczącym programów stabilności i konwergencji, w programie odnotowano brak pewnych danych obowiązkowych i opcjonalnych (3). W zaleceniu z dnia 7 lipca 2009 r., przyjętym na podstawie art. 104 ust. 7 i mającym na celu likwidację nadmiernego deficytu, Rada wezwała także Węgry do przedstawiania sprawozdania z postępów poczynionych w realizacji zaleceń Rady w oddzielnym rozdziale aktualizacji programów konwergencji. Węgry zastosowały się do tego zalecenia. |
| --- | --- |

(15)

Co do wymagań odnośnie do danych określonych w kodeksie postępowania dotyczącym programów stabilności i konwergencji, w programie odnotowano brak pewnych danych obowiązkowych i opcjonalnych (3). W zaleceniu z dnia 7 lipca 2009 r., przyjętym na podstawie art. 104 ust. 7 i mającym na celu likwidację nadmiernego deficytu, Rada wezwała także Węgry do przedstawiania sprawozdania z postępów poczynionych w realizacji zaleceń Rady w oddzielnym rozdziale aktualizacji programów konwergencji. Węgry zastosowały się do tego zalecenia.

Podsumowując, należy stwierdzić, że mimo gwałtownego skurczenia się gospodarki w 2009 roku w kontekście kryzysu finansowego, deficyt budżetowy został ustabilizowany. Po zdecydowanie restrykcyjnym kursie polityki budżetowej w 2009 roku i w dwóch poprzednich latach, kurs polityki budżetowej na Węgrzech staje się zasadniczo neutralny w latach 2010 i 2011, a następnie ekspansywny w 2012 roku. Zgodnie z programem powinno to doprowadzić do skorygowania nadmiernego deficytu do 2011 roku i osiągnięcia średniookresowego celu budżetowego. Oczekuje się, że relacja długu sektora instytucji rządowych i samorządowych do PKB będzie nadal wzrastała do 2010 roku, a następnie zacznie ponownie spadać w 2011 roku, przywracając tendencję spadkową zadłużenia.

W ramach ścieżki budżetowej przewiduje się jednak tylko niewielką poprawę strukturalną w 2010 roku i jej zupełny brak w 2011 roku, a w roku 2012 – pogorszenie w kategoriach strukturalnych. Ponadto ścieżka ta jest obarczona znacznym ryzykiem, w szczególności w końcowych latach okresu objętego programem. W 2010 roku zniesienie podatku od nieruchomości i poważne zagrożenia związane zwłaszcza z dodatkowymi potrzebami finansowymi sektora transportu publicznego mogą zostać w pewnym zakresie zrównoważone poprzez zamrożenie rezerw budżetowych i nadzwyczajne cięcia wydatków o wartości odpowiadającej 0,2 % PKB. W odniesieniu do końcowych lat okresu objętego programem zagrożenia związane są z faktem, że przedstawiony w programie scenariusz makroekonomiczny jest nieco optymistyczny, a większość działań stanowiących podstawę ścieżki budżetowej jest w znacznym stopniu niesprecyzowane i nie została jeszcze przyjęta. W tej sytuacji korekta nadmiernego deficytu w 2011 roku zgodnie z zaleceniem Rady z dnia 7 lipca 2009 r. przyjętym na podstawie art. 104 ust. 7 TWE oraz późniejsza dalsza konsolidacja nie są zapewnione. Program przedstawia główne elementy nowych ram budżetowych; należy jednak zapewnić ściślejsze wypełnianie zakładanych tam celów.

W świetle powyższej oceny oraz uwzględniając zalecenie z dnia 7 lipca 2009 r. przyjęte na podstawie art. 104 ust. 7 TWE, wzywa się Węgry do:

| (i) | zapewnienia osiągnięcia docelowego deficytu na 2010 rok ustalonego na poziomie 3,8 % PKB poprzez ścisłą kontrolę wydatków oraz ewentualne zamrożenie rezerw budżetowych, a w razie potrzeby poprzez realizację nadzwyczajnych cięć wydatków; |
| --- | --- |

(i)

zapewnienia osiągnięcia docelowego deficytu na 2010 rok ustalonego na poziomie 3,8 % PKB poprzez ścisłą kontrolę wydatków oraz ewentualne zamrożenie rezerw budżetowych, a w razie potrzeby poprzez realizację nadzwyczajnych cięć wydatków;

| (ii) | określenia działań stanowiących podstawę realizacji celów budżetowych począwszy od 2011 roku i gotowości do intensyfikacji wysiłku fiskalnego w przypadku wystąpienia zagrożeń związanych z faktem, że scenariusz zawarty w programie jest bardziej optymistyczny niż scenariusz, na którym opiera się zalecenie przyjęte na podstawie art. 104 ust. 7 TWE, w celu zapewnienia redukcji deficytu do poziomu poniżej 3 % PKB w 2011 roku; a także znacznego wzmocnienia strategii na 2012 rok w celu zapewnienia korekty prowadzącej do realizacji średniookresowego celu budżetowego zgodnie z wymaganiami paktu stabilności i wzrostu; |
| --- | --- |

(ii)

określenia działań stanowiących podstawę realizacji celów budżetowych począwszy od 2011 roku i gotowości do intensyfikacji wysiłku fiskalnego w przypadku wystąpienia zagrożeń związanych z faktem, że scenariusz zawarty w programie jest bardziej optymistyczny niż scenariusz, na którym opiera się zalecenie przyjęte na podstawie art. 104 ust. 7 TWE, w celu zapewnienia redukcji deficytu do poziomu poniżej 3 % PKB w 2011 roku; a także znacznego wzmocnienia strategii na 2012 rok w celu zapewnienia korekty prowadzącej do realizacji średniookresowego celu budżetowego zgodnie z wymaganiami paktu stabilności i wzrostu;

| (iii) | poprawy jakości finansów publicznych przez przygotowanie i przyjęcie budżetu na 2011 rok w pełni zgodnego z ramami budżetowymi, a także przez wspieranie ograniczania wydatków dzięki dalszym reformom administracji publicznej i reformom strukturalnym służącym rozwiązaniu problemów przedsiębiorstw przynoszących straty. |
| --- | --- |

(iii)

poprawy jakości finansów publicznych przez przygotowanie i przyjęcie budżetu na 2011 rok w pełni zgodnego z ramami budżetowymi, a także przez wspieranie ograniczania wydatków dzięki dalszym reformom administracji publicznej i reformom strukturalnym służącym rozwiązaniu problemów przedsiębiorstw przynoszących straty.

Porównanie głównych prognoz makroekonomicznych i budżetowych

| | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Realny PKB
  (zmiana w %) | CP Jan 2010 | 0,6 | –6,7 | –0,3 | 3,7 | 3,8 |
| KOM listopad 2009 | 0,6 | –6,5 | –0,5 | 3,1 | nd. |
| PK grudzień 2008 | 1,3 | –0,9 | 1,6 | 2,5 | nd. |
| Inflacja HICP
  (%) | PK styczeń 2010 | 6,1 | 4,2 | 4,1 | 2,3 | 2,6 |
| KOM listopad 2009 | 6,0 | 4,3 | 4,0 | 2,5 | nd. |
| PK grudzień 2008 | 6,2 | 4,5 | 3,2 | 3,0 | nd. |
| Luka produktowa (4)

  (% potencjalnego PKB) | PK styczeń 2010 | 2,6 | –4,8 | –5,6 | –2,8 | –0,1 |
| KOM listopad 2009 (5) | 2,9 | –4,0 | –4,7 | –2,0 | nd. |
| PK grudzień 2008 | 2,3 | –0,1 | 0,4 | nd. | nd. |
| Wierzytelności/zadłużenie netto wobec reszty świata
  (% PKB) | PK styczeń 2010 | –6,2 | 2,2 | 1,6 | 1,5 | 1,4 |
| KOM listopad 2009 | –5,6 | 0,5 | 0,3 | 0,4 | nd. |
| PK grudzień 2008 | –5,1 | –3,7 | –2,5 | –1,6 | nd. |
| Dochody sektora instytucji rządowych i samorządowych
  (% PKB) | PK styczeń 2010 | 45,5 | 45,9 | 45,0 | 44,2 | 43,3 |
| KOM listopad 2009 | 45,5 | 45,9 | 45,1 | 45,1 | nd. |
| PK grudzień 2008 | 45,2 | 45,8 | 46,0 | 45,8 | nd. |
| Wydatki sektora instytucji rządowych i samorządowych
  (% PKB) | PK styczeń 2010 | 49,3 | 49,8 | 48,8 | 47,0 | 45,8 |
| KOM listopad 2009 | 49,3 | 50,0 | 49,4 | 49,0 | nd. |
| PK grudzień 2008 | 48,6 | 48,4 | 48,5 | 48,0 | nd. |
| Saldo sektora instytucji rządowych i samorządowych
  (% PKB) | PK styczeń 2010 | –3,8 | –3,9 | –3,8 | –2,8 | –2,5 |
| KOM listopad 2009 | –3,8 | –4,1 | –4,2 | –3,9 | nd. |
| PK grudzień 2008 | –3,4 | –2,6 | –2,5 | –2,2 | nd. |
| Saldo pierwotne
  (% PKB) | PK styczeń 2010 | 0,4 | 0,5 | 0,5 | 1,0 | 1,2 |
| KOM listopad 2009 | 0,4 | 0,2 | –0,1 | –0,2 | nd. |
| PK grudzień 2008 | 0,6 | 1,9 | 2,0 | 2,2 | nd. |
| Saldo dostosowane cyklicznie (4)

  (% PKB) | PK styczeń 2010 | –5,0 | –1,7 | –1,3 | –1,5 | –2,5 |
| KOM listopad 2009 | –5,1 | –2,2 | –2,1 | –3,0 | nd. |
| PK grudzień 2008 | –4,3 | –2,8 | –3,2 | nd. | nd. |
| Saldo strukturalne (6)

  (% PKB) | PK styczeń 2010 | –4,6 | –1,6 | –1,5 | –1,5 | –2,5 |
| KOM listopad 2009 | –4,8 | –2,1 | –2,1 | –3,0 | nd. |
| PK grudzień 2008 | –4,0 | –2,8 | –3,2 | nd. | nd. |
| Dług brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych
  (% PKB) | PK styczeń 2010 | 72,9 | 78,0 | 79,0 | 76,9 | 73,6 |
| KOM listopad 2009 | 72,9 | 79,1 | 79,8 | 79,1 | nd. |
| PK grudzień 2008 | 71,1 | 72,5 | 72,2 | 69,0 | nd. |
| Program konwergencji (PK); prognozy służb Komisji z jesieni 2009 r. (KOM); obliczenia służb Komisji. |

2008

2009

2010

2011

2012

Realny PKB

(zmiana w %)

CP Jan 2010

0,6

–6,7

–0,3

3,7

3,8

KOM listopad 2009

0,6

–6,5

–0,5

3,1

nd.

PK grudzień 2008

1,3

–0,9

1,6

2,5

nd.

Inflacja HICP

(%)

PK styczeń 2010

6,1

4,2

4,1

2,3

2,6

KOM listopad 2009

6,0

4,3

4,0

2,5

nd.

PK grudzień 2008

6,2

4,5

3,2

3,0

nd.

Luka produktowa (4)

(% potencjalnego PKB)

PK styczeń 2010

2,6

–4,8

–5,6

–2,8

–0,1

KOM listopad 2009 (5)

2,9

–4,0

–4,7

–2,0

nd.

PK grudzień 2008

2,3

–0,1

0,4

nd.

nd.

Wierzytelności/zadłużenie netto wobec reszty świata

(% PKB)

PK styczeń 2010

–6,2

2,2

1,6

1,5

1,4

KOM listopad 2009

–5,6

0,5

0,3

0,4

nd.

PK grudzień 2008

–5,1

–3,7

–2,5

–1,6

nd.

Dochody sektora instytucji rządowych i samorządowych

(% PKB)

PK styczeń 2010

45,5

45,9

45,0

44,2

43,3

KOM listopad 2009

45,5

45,9

45,1

45,1

nd.

PK grudzień 2008

45,2

45,8

46,0

45,8

nd.

Wydatki sektora instytucji rządowych i samorządowych

(% PKB)

PK styczeń 2010

49,3

49,8

48,8

47,0

45,8

KOM listopad 2009

49,3

50,0

49,4

49,0

nd.

PK grudzień 2008

48,6

48,4

48,5

48,0

nd.

Saldo sektora instytucji rządowych i samorządowych

(% PKB)

PK styczeń 2010

–3,8

–3,9

–3,8

–2,8

–2,5

KOM listopad 2009

–3,8

–4,1

–4,2

–3,9

nd.

PK grudzień 2008

–3,4

–2,6

–2,5

–2,2

nd.

Saldo pierwotne

(% PKB)

PK styczeń 2010

0,4

0,5

0,5

1,0

1,2

KOM listopad 2009

0,4

0,2

–0,1

–0,2

nd.

PK grudzień 2008

0,6

1,9

2,0

2,2

nd.

Saldo dostosowane cyklicznie (4)

(% PKB)

PK styczeń 2010

–5,0

–1,7

–1,3

–1,5

–2,5

KOM listopad 2009

–5,1

–2,2

–2,1

–3,0

nd.

PK grudzień 2008

–4,3

–2,8

–3,2

nd.

nd.

Saldo strukturalne (6)

(% PKB)

PK styczeń 2010

–4,6

–1,6

–1,5

–1,5

–2,5

KOM listopad 2009

–4,8

–2,1

–2,1

–3,0

nd.

PK grudzień 2008

–4,0

–2,8

–3,2

nd.

nd.

Dług brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych

(% PKB)

PK styczeń 2010

72,9

78,0

79,0

76,9

73,6

KOM listopad 2009

72,9

79,1

79,8

79,1

nd.

PK grudzień 2008

71,1

72,5

72,2

69,0

nd.

Program konwergencji (PK); prognozy służb Komisji z jesieni 2009 r. (KOM); obliczenia służb Komisji.

---

(1)  Dz.U. L 209 z 2.8.1997, s. 1. Dokumenty przywołane w niniejszym tekście są dostępne na następującej stronie internetowej: http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/index_en.htm

(2)  W konkluzjach z dnia 10 listopada 2009 r. w sprawie stabilności finansów publicznych „Rada apeluje do państw członkowskich o to, by w przygotowywanych programach stabilności i konwergencji skupiły swoją uwagę na strategiach ukierunkowanych na stabilność” oraz „wzywa Komisję, by wraz z Komitetem Polityki Gospodarczej i Komitetem Ekonomiczno-Finansowym kontynuowała opracowywanie metod służących ocenie długoterminowej stabilności finansów publicznych, tak aby były one gotowe na czas przed przygotowaniem kolejnego sprawozdania na temat stabilności”, które jest przewidziane na rok 2012.

(3)  W szczególności brak obowiązkowych informacji na temat nominalnego efektywnego kursu walutowego, a także danych opcjonalnych, w tym informacji o wydatkach sektora instytucji rządowych i samorządowych w podziale na funkcje, oraz informacji na temat podziału wartości rezydualnej zmiany długu.

(4)  Podane w programie wartości luki produktowej oraz salda w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne zostały przeliczone przez służby Komisji na podstawie informacji przedstawionych w programie.

(5)  W oparciu o szacowany wzrost potencjalny w wysokości – odpowiednio – 0,8 %, 0,3 %, 0,2 % i 0,3 % w latach 2008–2011.

(6)  Saldo w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne po skorygowaniu o działania jednorazowe i inne działania tymczasowe. Zgodnie z najnowszym programem działania jednorazowe i tymczasowe wynoszą 0,4 % PKB w 2008 r., 0,1 % w 2009 r. (w obu przypadkach zmniejszające deficyt) oraz 0,2 % PKB w 2010 r. (zwiększające deficyt), natomiast według prognozy służb Komisji z listopada 2009 r. działania te wynoszą 0,3 % PKB w 2008 r. i 0,1 % PKB w 2009 r. (w obu przypadkach zmniejszające deficyt).

Źródło:

Program konwergencji (PK); prognozy służb Komisji z jesieni 2009 r. (KOM); obliczenia służb Komisji.

---

| 1.6.2010 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 142/7 |
| --- | --- | --- | --- |

1.6.2010

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 142/7

---

OPINII RADY

w sprawie zaktualizowanego programu stabilności na lata 2009–2014 przedstawionego przez Irlandię

2010/C 142/02

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych (1), w szczególności jego art. 5 ust. 3,

uwzględniając zalecenie Komisji,

po zasięgnięciu opinii Komitetu Ekonomiczno-Finansowego,

PRZEDSTAWIA NINIEJSZĄ OPINIĘ:

| (1) | W dniu 26 kwietnia 2010 r. Rada zbadała zaktualizowany program stabilności Irlandii na lata 2009–2014. |
| --- | --- |

(1)

W dniu 26 kwietnia 2010 r. Rada zbadała zaktualizowany program stabilności Irlandii na lata 2009–2014.

| (2) | Po okresie bardzo wysokiego wzrostu w drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych Irlandia weszła w fazę bardziej stabilnego wzrostu, na który wpłynął dynamiczny popyt krajowy w latach 2001–2007. Pozycja konkurencyjna Irlandii nieznacznie się osłabiła w tym okresie z powodu inflacji cenowej i płacowej oraz malejącego wzrostu wydajności. Silna korekta na rynku mieszkaniowym ze szczytowego poziomu w 2006 r. doprowadziła do poważnego pogorszenia koniunktury gospodarczej, które pogłębiło się na skutek światowego kryzysu finansowego i recesji w krajach będących głównymi partnerami handlowymi Irlandii.
  Pomimo przyjęcia od połowy 2008 r. pięciu pakietów konsolidacyjnych, zmiany te doprowadziły także do bardzo poważnego pogorszenia irlandzkich finansów publicznych, przy czym saldo sektora instytucji rządowych i samorządowych zmieniło się z nadwyżki w 2007 r. w dwucyfrowy wskaźnik deficytu w 2009 r., a dług sektora instytucji rządowych i samorządowych przekroczył w 2009 r. wartość referencyjną wynoszącą 60 % PKB. Zgodnie z art. 104 ust. 6 TWE w dniu 27 kwietnia 2009 r. Rada przyjęła decyzję stwierdzającą istnienie nadmiernego deficytu w Irlandii i w dniu 2 grudnia 2009 r. wyznaczyła termin dokonania jego korekty na rok 2014. Pierwsze kluczowe wyzwanie na nadchodzące lata związane jest z wdrożeniem szeroko zakrojonej i wiarygodnej strategii konsolidacji budżetowej w oparciu o już podjęte znaczące wysiłki. Drugim wyzwaniem jest przywrócenie trwałego wzrostu gospodarczego, co będzie wymagało zmiany i podnoszenia kwalifikacji osób, które niedawno straciły pracę, oraz odzyskania konkurencyjności poprzez działania zwiększające wydajność i odpowiednie środki polityki płacowej, a także wspieranie procesu systematycznej restrukturyzacji w sektorze finansowym. Innym ważnym wyzwaniem jest reforma systemu emerytalnego w celu poprawy długoterminowej stabilności finansów publicznych. |
| --- | --- |

(2)

Po okresie bardzo wysokiego wzrostu w drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych Irlandia weszła w fazę bardziej stabilnego wzrostu, na który wpłynął dynamiczny popyt krajowy w latach 2001–2007. Pozycja konkurencyjna Irlandii nieznacznie się osłabiła w tym okresie z powodu inflacji cenowej i płacowej oraz malejącego wzrostu wydajności. Silna korekta na rynku mieszkaniowym ze szczytowego poziomu w 2006 r. doprowadziła do poważnego pogorszenia koniunktury gospodarczej, które pogłębiło się na skutek światowego kryzysu finansowego i recesji w krajach będących głównymi partnerami handlowymi Irlandii.

Pomimo przyjęcia od połowy 2008 r. pięciu pakietów konsolidacyjnych, zmiany te doprowadziły także do bardzo poważnego pogorszenia irlandzkich finansów publicznych, przy czym saldo sektora instytucji rządowych i samorządowych zmieniło się z nadwyżki w 2007 r. w dwucyfrowy wskaźnik deficytu w 2009 r., a dług sektora instytucji rządowych i samorządowych przekroczył w 2009 r. wartość referencyjną wynoszącą 60 % PKB. Zgodnie z art. 104 ust. 6 TWE w dniu 27 kwietnia 2009 r. Rada przyjęła decyzję stwierdzającą istnienie nadmiernego deficytu w Irlandii i w dniu 2 grudnia 2009 r. wyznaczyła termin dokonania jego korekty na rok 2014. Pierwsze kluczowe wyzwanie na nadchodzące lata związane jest z wdrożeniem szeroko zakrojonej i wiarygodnej strategii konsolidacji budżetowej w oparciu o już podjęte znaczące wysiłki. Drugim wyzwaniem jest przywrócenie trwałego wzrostu gospodarczego, co będzie wymagało zmiany i podnoszenia kwalifikacji osób, które niedawno straciły pracę, oraz odzyskania konkurencyjności poprzez działania zwiększające wydajność i odpowiednie środki polityki płacowej, a także wspieranie procesu systematycznej restrukturyzacji w sektorze finansowym. Innym ważnym wyzwaniem jest reforma systemu emerytalnego w celu poprawy długoterminowej stabilności finansów publicznych.

| (3) | Choć spadek realnego PKB, jaki odnotowano w warunkach obecnego kryzysu, ma w znacznej mierze charakter cykliczny, to kryzys ten miał także negatywny wpływ na poziom produktu potencjalnego. Kryzys, jeżeli będzie trwały, może ponadto wpłynąć na wzrost potencjalny w średniej perspektywie, za sprawą zmniejszenia inwestycji, ograniczeń w dostępie do kredytu, wzrostu bezrobocia strukturalnego i migracji zewnętrznej netto. Skutki kryzysu gospodarczego pogłębiają ponadto negatywny wpływ starzenia się społeczeństwa na produkt potencjalny i stabilność finansów publicznych. W tej sytuacji istotne będzie przyspieszenie tempa reform strukturalnych celem wsparcia wzrostu potencjalnego. W szczególności duże znaczenie dla Irlandii ma podjęcie reform w obszarze kapitału ludzkiego, konkurencji oraz badań i rozwoju. |
| --- | --- |

(3)

Choć spadek realnego PKB, jaki odnotowano w warunkach obecnego kryzysu, ma w znacznej mierze charakter cykliczny, to kryzys ten miał także negatywny wpływ na poziom produktu potencjalnego. Kryzys, jeżeli będzie trwały, może ponadto wpłynąć na wzrost potencjalny w średniej perspektywie, za sprawą zmniejszenia inwestycji, ograniczeń w dostępie do kredytu, wzrostu bezrobocia strukturalnego i migracji zewnętrznej netto. Skutki kryzysu gospodarczego pogłębiają ponadto negatywny wpływ starzenia się społeczeństwa na produkt potencjalny i stabilność finansów publicznych. W tej sytuacji istotne będzie przyspieszenie tempa reform strukturalnych celem wsparcia wzrostu potencjalnego. W szczególności duże znaczenie dla Irlandii ma podjęcie reform w obszarze kapitału ludzkiego, konkurencji oraz badań i rozwoju.

| (4) | Scenariusz makroekonomiczny będący podstawą programu przewiduje, że po spadku realnego PKB o 7,5 % w 2009 r. i o 1,4 % w 2010 r. nastąpi ponowny wzrost gospodarczy, który będzie wynosić średnio 4 % w latach 2011–2014. Z dostępnych obecnie informacji (2) wynika, że scenariusz ten jest oparty na realistycznych założeniach dotyczących wzrostu gospodarczego w 2010 r. i optymistycznych założeniach dotyczących wzrostu w późniejszym okresie, w szczególności biorąc pod uwagę przewidywane obniżenie poziomu wzrostu wskutek obecnego kryzysu w połączeniu z trwającymi korektami bilansu. Przedstawione w programie prognozy dotyczące inflacji wydają się realistyczne, biorąc pod uwagę przewidywany długi proces dostosowawczy na rynku pracy. Prognozowane przywrócenie nadwyżki bilansu płatniczego wydaje się być zależne od trwałego procesu przywracania konkurencyjności. |
| --- | --- |

(4)

Scenariusz makroekonomiczny będący podstawą programu przewiduje, że po spadku realnego PKB o 7,5 % w 2009 r. i o 1,4 % w 2010 r. nastąpi ponowny wzrost gospodarczy, który będzie wynosić średnio 4 % w latach 2011–2014. Z dostępnych obecnie informacji (2) wynika, że scenariusz ten jest oparty na realistycznych założeniach dotyczących wzrostu gospodarczego w 2010 r. i optymistycznych założeniach dotyczących wzrostu w późniejszym okresie, w szczególności biorąc pod uwagę przewidywane obniżenie poziomu wzrostu wskutek obecnego kryzysu w połączeniu z trwającymi korektami bilansu. Przedstawione w programie prognozy dotyczące inflacji wydają się realistyczne, biorąc pod uwagę przewidywany długi proces dostosowawczy na rynku pracy. Prognozowane przywrócenie nadwyżki bilansu płatniczego wydaje się być zależne od trwałego procesu przywracania konkurencyjności.

| (5) | W programie oszacowano, że w 2009 r. deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych wynosi 11,7 % PKB. Znaczny wzrost deficytu z poziomu 7,2 % PKB w 2008 r. odzwierciedla w dużej mierze znaczny efekt domina wywierany na finanse publiczne przez mającą szeroki zakres recesję, w tym istotny spadek dochodów podatkowych i gwałtowny wzrost wydatków związanych z bezrobociem. Jednocześnie znaczne pakiety konsolidacyjne przyjmowane od połowy roku 2008, których łączny efekt w postaci zmniejszenia deficytu był szacowany przez władze na 5 % PKB w 2009 r., pomogły ograniczyć pogarszanie sytuacji budżetowej. Wdrażanie strategii budżetowej przyczynia się ogólnie do zmniejszania deficytu, ale Irlandia przyjęła także niewielki pakiet środków stymulacyjnych mający na celu wspieranie aktywności gospodarczej odpowiadający 0,7 % PKB, zgodnie z Europejskim planem naprawy gospodarczej. Zgodnie z zalecaną przez Radę strategią wyjścia oraz w celu dokonania korekty nadmiernego deficytu do 2014 r. planuje się znaczne zaostrzenie polityki budżetowej w całym okresie objętym programem. |
| --- | --- |

(5)

W programie oszacowano, że w 2009 r. deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych wynosi 11,7 % PKB. Znaczny wzrost deficytu z poziomu 7,2 % PKB w 2008 r. odzwierciedla w dużej mierze znaczny efekt domina wywierany na finanse publiczne przez mającą szeroki zakres recesję, w tym istotny spadek dochodów podatkowych i gwałtowny wzrost wydatków związanych z bezrobociem. Jednocześnie znaczne pakiety konsolidacyjne przyjmowane od połowy roku 2008, których łączny efekt w postaci zmniejszenia deficytu był szacowany przez władze na 5 % PKB w 2009 r., pomogły ograniczyć pogarszanie sytuacji budżetowej. Wdrażanie strategii budżetowej przyczynia się ogólnie do zmniejszania deficytu, ale Irlandia przyjęła także niewielki pakiet środków stymulacyjnych mający na celu wspieranie aktywności gospodarczej odpowiadający 0,7 % PKB, zgodnie z Europejskim planem naprawy gospodarczej. Zgodnie z zalecaną przez Radę strategią wyjścia oraz w celu dokonania korekty nadmiernego deficytu do 2014 r. planuje się znaczne zaostrzenie polityki budżetowej w całym okresie objętym programem.

| (6) | Celem jest ustabilizowanie wskaźnika deficytu w 2010 r. na poziomie 11,6 % PKB w porównaniu z rokiem 2009 w oparciu o znaczący pakiet oszczędności odpowiadający 2,5 % PKB, co jest w dużej mierze zgodne z zaleceniem Rady z dnia 2 grudnia 2009 r. przyjętym na podstawie art. 126 ust. 7. Uwzględniając gwałtowny wzrost obciążenia odsetkami, przewiduje się poprawę salda pierwotnego o 0,75 p.p. PKB.
  Prawie wszystkie działania korekcyjne związane są z wydatkami, w tym cięcia wynagrodzeń w sektorze publicznym, oszczędności w obszarze opieki socjalnej, inne bieżące oszczędności i zmniejszenie inwestycji publicznych, z których wszystkie zasadniczo w równej mierze składają się na ogólny pakiet. Po stronie dochodów wpływ nowego podatku węglowego jest w znacznym stopniu równoważony przez obniżenie standardowej stawki VAT i akcyzy na alkohol. Pomimo tych działań konsolidacyjnych wskaźnik wydatków pierwotnych do PKB wzrósłby nieznacznie, odzwierciedlając wyższe wydatki związane z bezrobociem. Przewiduje się, że udział dochodów w PKB wzrośnie o 1 p.p. za sprawą rosnących wskaźników składek na ubezpieczenie społeczne i innych dochodów do PKB (3), co powinno wyrównywać z nadwyżką dalszy spadek udziału podatków w PKB. Planowany w 2010 r. kurs polityki budżetowej wydaje się neutralny, ponieważ szacuje się, że deficyt strukturalny, tj. deficyt w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne, po skorygowaniu o działania jednorazowe i tymczasowe, obliczony zgodnie ze wspólnie przyjętą metodyką, pozostanie zasadniczo bez zmian w porównaniu z 2009 r. Należy jednak zauważyć, że bez pakietu oszczędnościowego odpowiadającego 2,5 % PKB w 2010 r. nastąpiłoby znaczne pogorszenie sytuacji budżetowej. Trwające obecnie pogorszenie sytuacji budżetowej przy niezmiennym kursie polityki wyjaśnia rozbieżność między podejściem oddolnym (pakiet oszczędnościowy w budżecie na 2010 r. odpowiadający 2,5 % PKB) a podejściem odgórnym (niezmieniony deficyt strukturalny) do szacowania działań korekcyjnych. |
| --- | --- |

(6)

Celem jest ustabilizowanie wskaźnika deficytu w 2010 r. na poziomie 11,6 % PKB w porównaniu z rokiem 2009 w oparciu o znaczący pakiet oszczędności odpowiadający 2,5 % PKB, co jest w dużej mierze zgodne z zaleceniem Rady z dnia 2 grudnia 2009 r. przyjętym na podstawie art. 126 ust. 7. Uwzględniając gwałtowny wzrost obciążenia odsetkami, przewiduje się poprawę salda pierwotnego o 0,75 p.p. PKB.

Prawie wszystkie działania korekcyjne związane są z wydatkami, w tym cięcia wynagrodzeń w sektorze publicznym, oszczędności w obszarze opieki socjalnej, inne bieżące oszczędności i zmniejszenie inwestycji publicznych, z których wszystkie zasadniczo w równej mierze składają się na ogólny pakiet. Po stronie dochodów wpływ nowego podatku węglowego jest w znacznym stopniu równoważony przez obniżenie standardowej stawki VAT i akcyzy na alkohol. Pomimo tych działań konsolidacyjnych wskaźnik wydatków pierwotnych do PKB wzrósłby nieznacznie, odzwierciedlając wyższe wydatki związane z bezrobociem. Przewiduje się, że udział dochodów w PKB wzrośnie o 1 p.p. za sprawą rosnących wskaźników składek na ubezpieczenie społeczne i innych dochodów do PKB (3), co powinno wyrównywać z nadwyżką dalszy spadek udziału podatków w PKB. Planowany w 2010 r. kurs polityki budżetowej wydaje się neutralny, ponieważ szacuje się, że deficyt strukturalny, tj. deficyt w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne, po skorygowaniu o działania jednorazowe i tymczasowe, obliczony zgodnie ze wspólnie przyjętą metodyką, pozostanie zasadniczo bez zmian w porównaniu z 2009 r. Należy jednak zauważyć, że bez pakietu oszczędnościowego odpowiadającego 2,5 % PKB w 2010 r. nastąpiłoby znaczne pogorszenie sytuacji budżetowej. Trwające obecnie pogorszenie sytuacji budżetowej przy niezmiennym kursie polityki wyjaśnia rozbieżność między podejściem oddolnym (pakiet oszczędnościowy w budżecie na 2010 r. odpowiadający 2,5 % PKB) a podejściem odgórnym (niezmieniony deficyt strukturalny) do szacowania działań korekcyjnych.

| (7) | Głównym celem zawartej w programie średnioterminowej strategii budżetowej jest przeprowadzenie dalszych działań konsolidacyjnych w celu zmniejszenia deficytu do poziomu poniżej 3 % PKB do końca okresu objętego programem (2014 r.). Deficyt nominalny poprawiłby się o 1,75 p.p. PKB w 2011 r., 2,75 p.p. w 2012 r., 2,25 p.p. w 2013r. i 2 p.p. w 2014 r., gdy saldo pierwotne powinno ponownie wykazywać nadwyżkę. Strategia ta – jeśli traktować ją dosłownie – jest zgodna z zaleceniem Rady z dnia 2 grudnia 2009 r. przyjętym na podstawie art. 126 ust. 7.
  Aby osiągnąć poziomy docelowe, rząd przewiduje dalsze określone ilościowo działania konsolidacyjne w odniesieniu do bieżących wydatków i dochodów budżetowych w połączeniu z zamrożeniem poziomu wydatków kapitałowych (po ich zmniejszeniu w 2011 r.). Działania te nie są jednak poparte szerszymi środkami. Przedstawione w programie prognozy techniczne wskazują na konsolidację opartą głównie na wydatkach, ponieważ udział wydatków w PKB zmniejszono by o prawie 7 punktów procentowych PKB w latach 2010–2014, w szczególności w obszarze spożycia publicznego i świadczeń socjalnych, natomiast udział dochodów w PKB wzrósłby o prawie 2 punkty procentowe. Przewiduje się, że saldo strukturalne ulegnie poprawie o 1 p.p. PKB w 2011 r. i o 1,75 p.p. rocznie w latach 2012–2014. Jak poinformowały władze, średniookresowym celem budżetowym odnośnie do sytuacji budżetowej Irlandii jest deficyt strukturalny wynoszący 0,5 % PKB, przy czym w programie nie przewidziano jego realizacji w okresie objętym programem. Biorąc pod uwagę najnowsze prognozy i poziom zadłużenia, cel ten jest zgodny z celami paktu. |
| --- | --- |

(7)

Głównym celem zawartej w programie średnioterminowej strategii budżetowej jest przeprowadzenie dalszych działań konsolidacyjnych w celu zmniejszenia deficytu do poziomu poniżej 3 % PKB do końca okresu objętego programem (2014 r.). Deficyt nominalny poprawiłby się o 1,75 p.p. PKB w 2011 r., 2,75 p.p. w 2012 r., 2,25 p.p. w 2013r. i 2 p.p. w 2014 r., gdy saldo pierwotne powinno ponownie wykazywać nadwyżkę. Strategia ta – jeśli traktować ją dosłownie – jest zgodna z zaleceniem Rady z dnia 2 grudnia 2009 r. przyjętym na podstawie art. 126 ust. 7.

Aby osiągnąć poziomy docelowe, rząd przewiduje dalsze określone ilościowo działania konsolidacyjne w odniesieniu do bieżących wydatków i dochodów budżetowych w połączeniu z zamrożeniem poziomu wydatków kapitałowych (po ich zmniejszeniu w 2011 r.). Działania te nie są jednak poparte szerszymi środkami. Przedstawione w programie prognozy techniczne wskazują na konsolidację opartą głównie na wydatkach, ponieważ udział wydatków w PKB zmniejszono by o prawie 7 punktów procentowych PKB w latach 2010–2014, w szczególności w obszarze spożycia publicznego i świadczeń socjalnych, natomiast udział dochodów w PKB wzrósłby o prawie 2 punkty procentowe. Przewiduje się, że saldo strukturalne ulegnie poprawie o 1 p.p. PKB w 2011 r. i o 1,75 p.p. rocznie w latach 2012–2014. Jak poinformowały władze, średniookresowym celem budżetowym odnośnie do sytuacji budżetowej Irlandii jest deficyt strukturalny wynoszący 0,5 % PKB, przy czym w programie nie przewidziano jego realizacji w okresie objętym programem. Biorąc pod uwagę najnowsze prognozy i poziom zadłużenia, cel ten jest zgodny z celami paktu.

| (8) | Wyniki budżetowe mogą okazać się gorsze niż zakładane na 2010 r. i znacznie gorsze niż zakładane w przypadku późniejszego okresu. Po pierwsze, znaczne działania konsolidacyjne planowane na okres po 2011 r. nie są poparte środkami, a więc nie jest również jasne, jaki wkład w tę konsolidację będą miały działania po stronie dochodów w stosunku do działań po stronie wydatków. Ryzyko to potęguje fakt, że – jak stwierdzono – nawet docelowy zakres pakietów konsolidacyjnych na różne lata zostanie poddany przeglądowi w kontekście przyszłych budżetów, niezależnie od faktu, że w odniesieniu do 2010 r. wdrożono pakiet oszczędnościowy w uprzednio zapowiedzianym zakresie. Po drugie, znaczne zagrożenie jest związane z perspektywami gospodarczymi, które wydają się optymistyczne w odniesieniu do końcowych lat okresu objętego programem. Ponadto, również ze względu na zakres planowanej konsolidacji, istnieje ryzyko przekroczenia wydatków w 2010 r. i w okresie późniejszym w takim stopniu, że strategia, którą nadal należy doprecyzować, powinna opierać się na ograniczaniu wydatków. Jednocześnie należy zauważyć, że znaczne działania konsolidacyjne są już wdrażane od połowy 2008 r. Określone dodatkowe zagrożenia są związane z rządowymi gwarancjami na rzecz banków w celu wsparcia sektora finansowego, które prowadziłyby do wzrostu deficytu i długu w przypadku ich wykorzystania. Część kosztów rządowego wsparcia na rzecz sektora finansowego może także zostać odzyskana w przyszłości. |
| --- | --- |

(8)

Wyniki budżetowe mogą okazać się gorsze niż zakładane na 2010 r. i znacznie gorsze niż zakładane w przypadku późniejszego okresu. Po pierwsze, znaczne działania konsolidacyjne planowane na okres po 2011 r. nie są poparte środkami, a więc nie jest również jasne, jaki wkład w tę konsolidację będą miały działania po stronie dochodów w stosunku do działań po stronie wydatków. Ryzyko to potęguje fakt, że – jak stwierdzono – nawet docelowy zakres pakietów konsolidacyjnych na różne lata zostanie poddany przeglądowi w kontekście przyszłych budżetów, niezależnie od faktu, że w odniesieniu do 2010 r. wdrożono pakiet oszczędnościowy w uprzednio zapowiedzianym zakresie. Po drugie, znaczne zagrożenie jest związane z perspektywami gospodarczymi, które wydają się optymistyczne w odniesieniu do końcowych lat okresu objętego programem. Ponadto, również ze względu na zakres planowanej konsolidacji, istnieje ryzyko przekroczenia wydatków w 2010 r. i w okresie późniejszym w takim stopniu, że strategia, którą nadal należy doprecyzować, powinna opierać się na ograniczaniu wydatków. Jednocześnie należy zauważyć, że znaczne działania konsolidacyjne są już wdrażane od połowy 2008 r. Określone dodatkowe zagrożenia są związane z rządowymi gwarancjami na rzecz banków w celu wsparcia sektora finansowego, które prowadziłyby do wzrostu deficytu i długu w przypadku ich wykorzystania. Część kosztów rządowego wsparcia na rzecz sektora finansowego może także zostać odzyskana w przyszłości.

| (9) | Wskaźnik zadłużenia brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych w 2009 r. przekraczał wartość referencyjną określoną w Traktacie i prognozuje się, że jego tendencja wzrostowa będzie trwała do 2012 r. W szczególności, zgodnie z programem relacja długu do PKB wzrosła z 44 % PKB w 2008 r. do prawie 66 % PKB w 2009 r. Deficyt pierwotny był głównym czynnikiem tego wzrostu (+ 10 p.p.). Znaczny udział miał w nim jednak również pozytywny efekt „kuli śniegowej” (wzrost wydatków z tytułu odsetek i ujemny wzrost nominalnego PKB) i niekorzystna wartość rezydualna zmiany długu (związana głównie z finansowaniem dokapitalizowania sektora finansowego). W programie prognozuje się dalszy gwałtowny wzrost wskaźnika zadłużenia, który osiągnie szczytową wartość na poziomie prawie 84 % PKB w 2012 r., po czym do końca okresu objętego programem (2014 r.) będzie następować jego stopniowy spadek do poziomu poniżej 81 % PKB, pod wpływem poprawy salda pierwotnego, przewidywanego powrotu do silnego wzrostu nominalnego PKB i likwidacją sald gotówkowych służących obecnie jako środki ostrożności związane z niepewnością na rynkach finansowych. Ze względu na prawdopodobną konieczność dalszego znacznego dokapitalizowania banków i zagrożenia dla celów budżetowych zmiana wskaźnika zadłużenia może być mniej korzystna niż przewidziano w programie. |
| --- | --- |

(9)

Wskaźnik zadłużenia brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych w 2009 r. przekraczał wartość referencyjną określoną w Traktacie i prognozuje się, że jego tendencja wzrostowa będzie trwała do 2012 r. W szczególności, zgodnie z programem relacja długu do PKB wzrosła z 44 % PKB w 2008 r. do prawie 66 % PKB w 2009 r. Deficyt pierwotny był głównym czynnikiem tego wzrostu (+ 10 p.p.). Znaczny udział miał w nim jednak również pozytywny efekt „kuli śniegowej” (wzrost wydatków z tytułu odsetek i ujemny wzrost nominalnego PKB) i niekorzystna wartość rezydualna zmiany długu (związana głównie z finansowaniem dokapitalizowania sektora finansowego). W programie prognozuje się dalszy gwałtowny wzrost wskaźnika zadłużenia, który osiągnie szczytową wartość na poziomie prawie 84 % PKB w 2012 r., po czym do końca okresu objętego programem (2014 r.) będzie następować jego stopniowy spadek do poziomu poniżej 81 % PKB, pod wpływem poprawy salda pierwotnego, przewidywanego powrotu do silnego wzrostu nominalnego PKB i likwidacją sald gotówkowych służących obecnie jako środki ostrożności związane z niepewnością na rynkach finansowych. Ze względu na prawdopodobną konieczność dalszego znacznego dokapitalizowania banków i zagrożenia dla celów budżetowych zmiana wskaźnika zadłużenia może być mniej korzystna niż przewidziano w programie.

| (10) | Ze średniookresowych prognoz dotyczących długu, w których zakłada się stopniowy powrót tempa wzrostu PKB do poziomów przewidywanych przed kryzysem i przywrócenie obciążeń podatkowych do przedkryzysowego poziomu, a także przewiduje wzrost wydatków związanych ze starzeniem się społeczeństwa, wynika, że ustalona w programie strategia budżetowa – jeżeli będzie realizowana w obecnej formie i bez dalszych zmian w polityce – byłaby wystarczająca, aby ustabilizować relację długu do PKB w terminie do roku 2020. |
| --- | --- |

(10)

Ze średniookresowych prognoz dotyczących długu, w których zakłada się stopniowy powrót tempa wzrostu PKB do poziomów przewidywanych przed kryzysem i przywrócenie obciążeń podatkowych do przedkryzysowego poziomu, a także przewiduje wzrost wydatków związanych ze starzeniem się społeczeństwa, wynika, że ustalona w programie strategia budżetowa – jeżeli będzie realizowana w obecnej formie i bez dalszych zmian w polityce – byłaby wystarczająca, aby ustabilizować relację długu do PKB w terminie do roku 2020.

| (11) | Długoterminowy wpływ starzenia się społeczeństwa na budżet jest wyraźnie powyżej średniej dla UE, co wynika głównie ze stosunkowo dużego przewidywanego wzrostu wydatków na emerytury w nadchodzących dekadach. Szacowana w programie sytuacja budżetowa w 2009 r. potęguje wpływ starzenia się społeczeństwa na zachwianie stabilności finansów publicznych w perspektywie długoterminowej.
  Odnotowano fakt, że w celu wcześniejszego sfinansowania części przyszłych wydatków emerytalnych gromadzono aktywa w ramach krajowego funduszu rezerw emerytalnych (National Pension Reserve Fund). Do zmniejszenia zagrożeń dla stabilności finansów publicznych, które w sprawozdaniu Komisji z 2009 r. na temat długoterminowej stabilności finansów publicznych (4) oceniono jako wysokie, przyczyniłoby się przewidziane już w programie obniżenie wysokiego deficytu pierwotnego w perspektywie średnioterminowej oraz realizacja reformy strukturalnej zmierzającej do ograniczenia znacznego wzrostu wydatków związanych ze starzeniem się społeczeństwa. Zgodnie z programem reforma systemu emerytalnego sektora publicznego w odniesieniu do osób rozpoczynających pracę ma zostać wprowadzona w 2010 r. Wypłaty emerytur byłyby następnie oparte na średniej wysokości zarobków uzyskiwanych w okresie pracy, a nie na ostatnim wynagrodzeniu, a wiek emerytalny podwyższono by o jeden rok, tj. do 66 roku życia. Duże znaczenie będzie miała realizacja szerzej zakrojonych reform w celu zapobieżenia przewidywanemu wzrostowi wydatków związanych ze starzeniem się społeczeństwa. W dniu 3 marca 2010 r. władze opublikowały „Krajowe ramy emerytalne” (National Pensions Framework), w których określiły swoje plany odnośnie do reformy systemu emerytalnego, w tym stopniowego podwyższenia wieku emerytalnego, w którym jest się uprawnionym do otrzymywania emerytury państwowej, z 65 lat obecnie do 68 lat w roku 2028 (5). |
| --- | --- |

(11)

Długoterminowy wpływ starzenia się społeczeństwa na budżet jest wyraźnie powyżej średniej dla UE, co wynika głównie ze stosunkowo dużego przewidywanego wzrostu wydatków na emerytury w nadchodzących dekadach. Szacowana w programie sytuacja budżetowa w 2009 r. potęguje wpływ starzenia się społeczeństwa na zachwianie stabilności finansów publicznych w perspektywie długoterminowej.

Odnotowano fakt, że w celu wcześniejszego sfinansowania części przyszłych wydatków emerytalnych gromadzono aktywa w ramach krajowego funduszu rezerw emerytalnych (National Pension Reserve Fund). Do zmniejszenia zagrożeń dla stabilności finansów publicznych, które w sprawozdaniu Komisji z 2009 r. na temat długoterminowej stabilności finansów publicznych (4) oceniono jako wysokie, przyczyniłoby się przewidziane już w programie obniżenie wysokiego deficytu pierwotnego w perspektywie średnioterminowej oraz realizacja reformy strukturalnej zmierzającej do ograniczenia znacznego wzrostu wydatków związanych ze starzeniem się społeczeństwa. Zgodnie z programem reforma systemu emerytalnego sektora publicznego w odniesieniu do osób rozpoczynających pracę ma zostać wprowadzona w 2010 r. Wypłaty emerytur byłyby następnie oparte na średniej wysokości zarobków uzyskiwanych w okresie pracy, a nie na ostatnim wynagrodzeniu, a wiek emerytalny podwyższono by o jeden rok, tj. do 66 roku życia. Duże znaczenie będzie miała realizacja szerzej zakrojonych reform w celu zapobieżenia przewidywanemu wzrostowi wydatków związanych ze starzeniem się społeczeństwa. W dniu 3 marca 2010 r. władze opublikowały „Krajowe ramy emerytalne” (National Pensions Framework), w których określiły swoje plany odnośnie do reformy systemu emerytalnego, w tym stopniowego podwyższenia wieku emerytalnego, w którym jest się uprawnionym do otrzymywania emerytury państwowej, z 65 lat obecnie do 68 lat w roku 2028 (5).

| (12) | Średniookresowe ramy budżetowe Irlandii mają kilka słabych punktów. W szczególności cele budżetowe na lata późniejsze niż lata ujęte w budżecie, zwłaszcza poziomy wydatków, mogą być zmieniane w kolejnych budżetach. Z doświadczenia wynika, że wobec istnienia (utrzymujących się) nadzwyczajnych dochodów ten stan rzeczy utrudnia decydentom utrzymanie rozważnego kursu polityki budżetowej. W programie potwierdzono znaczenie solidnych ram budżetowych i podkreślono niedawne wprowadzenie do budżetu uzupełniającego, przyjętego w kwietniu 2009 r., określonych ilościowo celów odnośnie do pakietów konsolidacyjnych na lata późniejsze niż rok budżetowy. Jak jednak wspomniano powyżej, określone ilościowo cele wyznaczone na końcowe lata okresu objętego programem stabilności nie są poparte określonymi środkami.
  W programie wskazano, bez przedstawienia bardziej szczegółowych informacji, że rozważa się dalsze reformy, takie jak wprowadzenie wiążących wieloletnich pul środków finansowych na wydatki bieżące i zasady budżetowej przewidującej wykorzystywanie przyszłych nadzwyczajnych zysków do celów zmniejszania deficytu. W odniesieniu do bardziej krótkoterminowych ram budżetowych, chociaż władze publikują comiesięczne zestawienia dotyczące kształtowania się dochodów i wydatków sektora centralnego, istotny będzie regularny przegląd planów budżetowych z większą częstotliwością niż raz w roku, tak aby ograniczyć ryzyko odchodzenia od celów. |
| --- | --- |

(12)

Średniookresowe ramy budżetowe Irlandii mają kilka słabych punktów. W szczególności cele budżetowe na lata późniejsze niż lata ujęte w budżecie, zwłaszcza poziomy wydatków, mogą być zmieniane w kolejnych budżetach. Z doświadczenia wynika, że wobec istnienia (utrzymujących się) nadzwyczajnych dochodów ten stan rzeczy utrudnia decydentom utrzymanie rozważnego kursu polityki budżetowej. W programie potwierdzono znaczenie solidnych ram budżetowych i podkreślono niedawne wprowadzenie do budżetu uzupełniającego, przyjętego w kwietniu 2009 r., określonych ilościowo celów odnośnie do pakietów konsolidacyjnych na lata późniejsze niż rok budżetowy. Jak jednak wspomniano powyżej, określone ilościowo cele wyznaczone na końcowe lata okresu objętego programem stabilności nie są poparte określonymi środkami.

W programie wskazano, bez przedstawienia bardziej szczegółowych informacji, że rozważa się dalsze reformy, takie jak wprowadzenie wiążących wieloletnich pul środków finansowych na wydatki bieżące i zasady budżetowej przewidującej wykorzystywanie przyszłych nadzwyczajnych zysków do celów zmniejszania deficytu. W odniesieniu do bardziej krótkoterminowych ram budżetowych, chociaż władze publikują comiesięczne zestawienia dotyczące kształtowania się dochodów i wydatków sektora centralnego, istotny będzie regularny przegląd planów budżetowych z większą częstotliwością niż raz w roku, tak aby ograniczyć ryzyko odchodzenia od celów.

| (13) | Gwałtowny spadek dochodów odnotowany w kontekście korekty na rynku mieszkaniowym i większej recesji uwidocznił pewne słabości irlandzkiego systemu podatkowego, takie jak wąska baza podatkowa i znaczne oparcie się na opodatkowaniu transakcji obejmujących aktywa. Konieczność poszerzenia bazy podatkowej w kontekście kompleksowej średniookresowej strategii stanowiła kluczową kwestię w sprawozdaniu, które we wrześniu 2009 r. opublikowała utworzona przez rząd komisja ds. opodatkowania. Sprawozdanie to wraz z zaleceniami dotyczącymi poprawy programów wydatków publicznych zawartymi w sprawozdaniu opublikowanym w lipcu 2009 r. przez specjalną grupę ds. kontroli wydatków i zatrudnienia w służbie publicznej będzie źródłem danych do dalszej strategii budżetowej rządu. W budżecie na 2010 r. uwzględniono już niewielką liczbę zaleceń, w tym zalecenia dotyczące wprowadzenia podatku węglowego. Wspomniane powyżej reformy związane z systemem emerytalnym w sektorze publicznym i dalsze reformy systemu emerytalnego, nad którymi trwają prace, zgodnie z programem przyczynią się do dalszej poprawy jakości finansów publicznych Irlandii. |
| --- | --- |

(13)

Gwałtowny spadek dochodów odnotowany w kontekście korekty na rynku mieszkaniowym i większej recesji uwidocznił pewne słabości irlandzkiego systemu podatkowego, takie jak wąska baza podatkowa i znaczne oparcie się na opodatkowaniu transakcji obejmujących aktywa. Konieczność poszerzenia bazy podatkowej w kontekście kompleksowej średniookresowej strategii stanowiła kluczową kwestię w sprawozdaniu, które we wrześniu 2009 r. opublikowała utworzona przez rząd komisja ds. opodatkowania. Sprawozdanie to wraz z zaleceniami dotyczącymi poprawy programów wydatków publicznych zawartymi w sprawozdaniu opublikowanym w lipcu 2009 r. przez specjalną grupę ds. kontroli wydatków i zatrudnienia w służbie publicznej będzie źródłem danych do dalszej strategii budżetowej rządu. W budżecie na 2010 r. uwzględniono już niewielką liczbę zaleceń, w tym zalecenia dotyczące wprowadzenia podatku węglowego. Wspomniane powyżej reformy związane z systemem emerytalnym w sektorze publicznym i dalsze reformy systemu emerytalnego, nad którymi trwają prace, zgodnie z programem przyczynią się do dalszej poprawy jakości finansów publicznych Irlandii.

| (14) | Podsumowując, w 2010 r. strategia budżetowa przedstawiona w programie jest zasadniczo zgodna z zaleceniem Rady przyjętym na podstawie art. 126 ust. 7. Począwszy od roku 2011, biorąc pod uwagę zagrożenia związane z realizacją docelowego deficytu, strategia budżetowa może jednak nie być zgodna z zaleceniem Rady. W szczególności docelowe deficyty na lata 2011–2014 należy poprzeć konkretnymi działaniami, a plany na cały ten okres należy wzmocnić, aby rozwiązać problem zagrożeń wynikających z mniej korzystnego wzrostu PKB i przekroczeń poziomu wydatków.
  Przewidziany w programie znaczny wkład warunków koniunkturalnych w konsolidację w końcowych latach okresu objętego programem, zgodny z optymistycznym scenariuszem makroekonomicznym, oznacza, że średni roczny wysiłek strukturalny, jaki zgodnie z programem jest konieczny do skorygowania nadmiernego deficytu do 2014 r., będzie o 2 p.p. PKB niższy od zalecanego przez Radę. Potwierdza to wniosek, że władze powinny być gotowe do podjęcia dodatkowych działań poza planowanymi pakietami konsolidacyjnymi, na wypadek gdyby wzrost okazał się niższy niż przewidziano w programie. Jeżeli zagrożenia te nie zostaną odpowiednio wyeliminowane, a plany dotyczące konsolidacji nie zostaną w pełni wdrożone, strategia budżetowa może okazać się niewystarczająca do przywrócenia tendencji spadkowej wskaźnika zadłużenia sektora instytucji rządowych i samorządowych przed końcem okresu objętego programem. Rygorystyczne wdrożenie przedstawionej w programie strategii konsolidacji w oparciu o znaczne podjęte już wysiłki byłoby również właściwe ze względu na wysokie ryzyko dla stabilności finansów publicznych w długim okresie, wynikające z przewidywanych zmian w wydatkach związanych ze starzeniem się społeczeństwa w perspektywie średnioterminowej i przewidywany gwałtowny wzrost zadłużenia oraz prawdopodobną konieczność dalszego wsparcia na rzecz sektora finansowego. |
| --- | --- |

(14)

Podsumowując, w 2010 r. strategia budżetowa przedstawiona w programie jest zasadniczo zgodna z zaleceniem Rady przyjętym na podstawie art. 126 ust. 7. Począwszy od roku 2011, biorąc pod uwagę zagrożenia związane z realizacją docelowego deficytu, strategia budżetowa może jednak nie być zgodna z zaleceniem Rady. W szczególności docelowe deficyty na lata 2011–2014 należy poprzeć konkretnymi działaniami, a plany na cały ten okres należy wzmocnić, aby rozwiązać problem zagrożeń wynikających z mniej korzystnego wzrostu PKB i przekroczeń poziomu wydatków.

Przewidziany w programie znaczny wkład warunków koniunkturalnych w konsolidację w końcowych latach okresu objętego programem, zgodny z optymistycznym scenariuszem makroekonomicznym, oznacza, że średni roczny wysiłek strukturalny, jaki zgodnie z programem jest konieczny do skorygowania nadmiernego deficytu do 2014 r., będzie o 2 p.p. PKB niższy od zalecanego przez Radę. Potwierdza to wniosek, że władze powinny być gotowe do podjęcia dodatkowych działań poza planowanymi pakietami konsolidacyjnymi, na wypadek gdyby wzrost okazał się niższy niż przewidziano w programie. Jeżeli zagrożenia te nie zostaną odpowiednio wyeliminowane, a plany dotyczące konsolidacji nie zostaną w pełni wdrożone, strategia budżetowa może okazać się niewystarczająca do przywrócenia tendencji spadkowej wskaźnika zadłużenia sektora instytucji rządowych i samorządowych przed końcem okresu objętego programem. Rygorystyczne wdrożenie przedstawionej w programie strategii konsolidacji w oparciu o znaczne podjęte już wysiłki byłoby również właściwe ze względu na wysokie ryzyko dla stabilności finansów publicznych w długim okresie, wynikające z przewidywanych zmian w wydatkach związanych ze starzeniem się społeczeństwa w perspektywie średnioterminowej i przewidywany gwałtowny wzrost zadłużenia oraz prawdopodobną konieczność dalszego wsparcia na rzecz sektora finansowego.

| (15) | Co do wymagań odnośnie do danych określonych w kodeksie postępowania dotyczącym programów stabilności i konwergencji, w programie odnotowano brak pewnych danych obowiązkowych i opcjonalnych (6).W zaleceniach z dnia 2 grudnia 2009 r. przyjętych na podstawie art. 126 ust. 7, mających na celu likwidację nadmiernego deficytu, Rada wezwała Irlandię także do przedstawienia sprawozdania z postępów poczynionych w realizacji tych zaleceń Rady w oddzielnym rozdziale aktualizacji programów stabilności. Irlandia zastosowała się do tego zalecenia częściowo. W szczególności działania konsolidacyjne w tych latach nie są poparte szerszymi działaniami. |
| --- | --- |

(15)

Co do wymagań odnośnie do danych określonych w kodeksie postępowania dotyczącym programów stabilności i konwergencji, w programie odnotowano brak pewnych danych obowiązkowych i opcjonalnych (6).W zaleceniach z dnia 2 grudnia 2009 r. przyjętych na podstawie art. 126 ust. 7, mających na celu likwidację nadmiernego deficytu, Rada wezwała Irlandię także do przedstawienia sprawozdania z postępów poczynionych w realizacji tych zaleceń Rady w oddzielnym rozdziale aktualizacji programów stabilności. Irlandia zastosowała się do tego zalecenia częściowo. W szczególności działania konsolidacyjne w tych latach nie są poparte szerszymi działaniami.

Podsumowując, należy stwierdzić, że Irlandia zareagowała szybko i w sposób zdecydowany w celu przeciwdziałania wzrastającemu deficytowi sektora instytucji rządowych i samorządowych. Mimo tego, a także ze względu na poważną recesję, deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych zwiększył się dodatkowo w 2009 r., ale w programie planuje się jego ustabilizowanie w 2010 r. na poziomie 11,6 % PKB. W programie przewiduje się, że począwszy od roku 2011 nastąpi obniżanie deficytu do poziomu poniżej wartości referencyjnej wynoszącej 3 % PKB do roku 2014, a więc do wyznaczonego przez Radę terminu korekty nadmiernego deficytu. Przewiduje się, że dług osiągnie szczytowy poziom wynoszący około 84 % PKB w 2012 r., a następnie zacznie stopniowo spadać. Wyniki budżetowe mogą okazać się gorsze od zakładanych w całym okresie objętym programem głównie ze względu na: (i) fakt, że działania konsolidacyjne planowane na okres po 2010 r. nie są poparte szerszymi działaniami i są określone jako poddawane przeglądowi w kontekście przyszłych budżetów; (ii) zawarte w programie optymistyczne perspektywy makroekonomiczne na okres po 2010 r.; oraz (iii) ryzyko przekroczenia wydatków w 2010 r. i w okresie późniejszym w takim stopniu, że strategia, którą nadal należy doprecyzować, powinna opierać się na ograniczaniu wydatków. Czynniki te wraz z prawdopodobną koniecznością dalszego stosowania środków wsparcia dla sektora finansowego oznaczają, że również wskaźnik zadłużenia może okazać się wyższy niż zaplanowano w programie. Chociaż znaczny zakres pakietu oszczędnościowego na 2010 r. jest zasadniczo zgodny z zaleceniem Rady wydanym w dniu 2 grudnia 2009 r., ważne będzie również wyeliminowanie wspomnianych powyżej zagrożeń poprzez doprecyzowanie działań stanowiących podstawę strategii konsolidacji i przyjęcie dodatkowych środków konsolidacyjnych, w przypadku gdy wzrost okaże się niższy niż przewidziano w programie lub gdy potwierdzi się ryzyko przekroczenia wydatków. Dzięki już podjętym znacznym wysiłkom wdrożenie wiarygodnej strategii konsolidacji budżetowej, co powinny ułatwić mocniejsze ramy budżetowe, powinno przyczynić się do przywrócenia trwałego wzrostu gospodarczego. Aby osiągnąć ten cel, należy również odzyskać konkurencyjność poprzez działania zwiększające wzrost wydajności i odpowiednie środki polityki płacowej, a także wspierać zmianę i podnoszenie kwalifikacji osób, które niedawno straciły pracę, aby zapobiegać ich długotrwałemu bezrobociu. W celu poprawy długoterminowej stabilności finansów publicznych, oprócz działań na rzecz konsolidacji budżetowej duże znaczenie będą miały dalsze reformy systemu emerytalnego. Reformy te można z korzyścią oprzeć na „Krajowych ramach emerytalnych” z marca 2010 r.

W świetle powyższej oceny i zalecenia przyjętego na podstawie art. 126 ust. 7 TFUE dnia 2 grudnia 2009 r. Rada z zadowoleniem przyjmuje działania konsolidacyjne i wzywa Irlandię do:

| (i) | rygorystycznego wykonania budżetu na 2010 r. i wsparcia przewidywanych pakietów konsolidacyjnych na następne lata konkretnymi działaniami w ramach szeroko zakrojonej strategii konsolidacji w celu osiągnięcia zalecanego średniego rocznego wysiłku fiskalnego na poziomie 2 % PKB zgodnie z art. 126 ust. 7, przy jednoczesnej gotowości do podjęcia dalszych działań konsolidacyjnych w przypadku potwierdzenia się zagrożeń związanych z faktem, że zawarty w programie scenariusz makroekonomiczny jest bardziej optymistyczny niż scenariusz, na którym opiera się zalecenie przyjęte na podstawie art. 126 ust. 7; a także wykorzystania – zgodnie z zaleceniem w sprawie procedury nadmiernego deficytu – wszelkich możliwości wykraczających poza wysiłek fiskalny, w tym z lepszej sytuacji gospodarczej, w celu przyspieszenia spadku wskaźnika zadłużenia brutto do wartości referencyjnej wynoszącej 60 % PKB; |
| --- | --- |

(i)

rygorystycznego wykonania budżetu na 2010 r. i wsparcia przewidywanych pakietów konsolidacyjnych na następne lata konkretnymi działaniami w ramach szeroko zakrojonej strategii konsolidacji w celu osiągnięcia zalecanego średniego rocznego wysiłku fiskalnego na poziomie 2 % PKB zgodnie z art. 126 ust. 7, przy jednoczesnej gotowości do podjęcia dalszych działań konsolidacyjnych w przypadku potwierdzenia się zagrożeń związanych z faktem, że zawarty w programie scenariusz makroekonomiczny jest bardziej optymistyczny niż scenariusz, na którym opiera się zalecenie przyjęte na podstawie art. 126 ust. 7; a także wykorzystania – zgodnie z zaleceniem w sprawie procedury nadmiernego deficytu – wszelkich możliwości wykraczających poza wysiłek fiskalny, w tym z lepszej sytuacji gospodarczej, w celu przyspieszenia spadku wskaźnika zadłużenia brutto do wartości referencyjnej wynoszącej 60 % PKB;

| (ii) | poprawy długoterminowej stabilności finansów publicznych poprzez wdrożenie dalszych środków mających na celu reformę systemu emerytalnego w związku z prognozowanym znaczącym wzrostem wydatków związanych ze starzeniem się społeczeństwa oraz przewidywanym dalszym wzrostem zadłużenia w okresie objętym programem; |
| --- | --- |

(ii)

poprawy długoterminowej stabilności finansów publicznych poprzez wdrożenie dalszych środków mających na celu reformę systemu emerytalnego w związku z prognozowanym znaczącym wzrostem wydatków związanych ze starzeniem się społeczeństwa oraz przewidywanym dalszym wzrostem zadłużenia w okresie objętym programem;

| (iii) | wzmocnienia wykonalności średniookresowych ram budżetowych oraz ścisłego monitorowania zgodności z celami budżetowymi w ciągu całego roku w celu ograniczenia zagrożeń dla korekty. |
| --- | --- |

(iii)

wzmocnienia wykonalności średniookresowych ram budżetowych oraz ścisłego monitorowania zgodności z celami budżetowymi w ciągu całego roku w celu ograniczenia zagrożeń dla korekty.

Irlandię wzywa się również do przedstawienia dalszych informacji w sprawie ścieżki i szerszych działań stanowiących podstawę konsolidacji przewidzianej na końcowe lata w rozdziałach dotyczących procedury nadmiernego deficytu w przyszłych aktualizacjach programów stabilności.

Porównanie głównych prognoz makroekonomicznych i budżetowych
   (7)
   (8)

| | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Realny PKB
  (zmiana w %) | PS grudzień 2009 | nd. | –7,5 | –1,3 | 3,3 | 4,5 | 4,3 | 4,0 |
| KOM listopad 2009 | –3,0 | –7,5 | –1,4 | 2,6 | nd. | nd. | nd. |
| PS październik 2008 | –1,4 | –4,0 | –0,9 | 2,3 | 3,4 | 3,0 | nd. |
| Inflacja HICP
  (%) | PS grudzień 2009 | nd. | –1,7 | –1,2 | 1,0 | 1,7 | 1,8 | 1,8 |
| KOM listopad 2009 | 3,1 | –1,5 | –0,6 | 1,0 | nd. | nd. | nd. |
| PS październik 2008 | 3,1 | 0,5 | 1,5 | 1,8 | 1,8 | 1,8 | nd. |
| Luka produktowa (8)

  (% potencjalnego PKB) | PS grudzień 2009 | 0,0 | –7,0 | –7,6 | –4,6 | –2,2 | –0,6 | 0,1 |
| KOM listopad 2009 (9) | –0,1 | –7,2 | –7,8 | –5,4 | nd. | nd. | nd. |
| PS październik 2008 | 0,5 | –3,5 | –4,1 | –3,4 | –1,6 | –0,5 | nd. |
| Wierzytelności/zadłużenie netto wobec reszty świata
  (% PKB) | PS grudzień 2009 | nd. | –2,0 | 0,6 | 1,2 | 1,6 | 1,6 | 1,3 |
| KOM listopad 2009 | –5,1 | –3,1 | –1,8 | –1,4 | nd. | nd. | nd. |
| PS październik 2008 | –6,3 | –4,2 | –3,5 | –3,4 | –3,0 | –2,8 | nd. |
| Dochody sektora instytucji rządowych i samorządowych
  (% PKB) | PS grudzień 2009 | 34,8 | 34,2 | 35,2 | 35,5 | 36,3 | 36,7 | 37,1 |
| KOM listopad 2009 | 34,9 | 34,4 | 34,4 | 33,8 | nd. | nd. | nd. |
| PS październik 2008 | 33,6 | 33,7 | 34,4 | 34,6 | 33,9 | 34,4 | nd. |
| Wydatki sektora instytucji rządowych i samorządowych
  (% PKB) | PS grudzień 2009 | 42,0 | 45,9 | 46,8 | 45,5 | 43,5 | 41,5 | 40,0 |
| KOM listopad 2009 | 42,0 | 46,9 | 49,1 | 48,4 | nd. | nd. | nd. |
| PS październik 2008 | 39,9 | 43,3 | 43,4 | 41,0 | 38,7 | 37,0 | nd. |
| Saldo sektora instytucji rządowych i samorządowych
  (% PKB) | PS grudzień 2009 | –7,2 | –11,7 | –11,6 | –10,0 | –7,2 | –4,9 | –2,9 |
| KOM listopad 2009 | –7,2 | –12,5 | –14,7 | –14,7 | nd. | nd. | nd. |
| PS październik 2008 | –6,3 | –9,5 | –9,0 | –6,4 | –4,8 | –2,6 | nd. |
| Saldo pierwotne
  (% PKB) | PS grudzień 2009 | –6,1 | –9,6 | –8,8 | –6,6 | –3,4 | –1 | 1 |
| KOM listopad 2009 | –6,1 | –10,2 | –11,3 | –10,6 | nd. | nd. | nd. |
| PS październik 2008 | –5,2 | –7,3 | –6,4 | –3,5 | –1,7 | 0,7 | nd. |
| Saldo w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne (8)

  (% PKB) | PS grudzień 2009 | –7,2 | –8,9 | –8,6 | –8,2 | –6,3 | –4,7 | –2,9 |
| KOM listopad 2009 | –7,1 | –9,6 | –11,5 | –12,5 | nd. | nd. | nd. |
| PS październik 2008 | –6,5 | –8,1 | –7,4 | –5,0 | –4,1 | –2,4 | nd. |
| Saldo strukturalne (10)

  (% PKB) | PS grudzień 2009 | –6,4 | –9,3 | –9,2 | –8,2 | –6,3 | –4,7 | –2,9 |
| KOM listopad 2009 | –7,1 | –10,1 | –11,5 | –12,5 | nd. | nd. | nd. |
| PS październik 2008 | –6,2 | –8,1 | –7,4 | –5,0 | –4,1 | –2,4 | nd. |
| Dług brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych
  (% PKB) | PS grudzień 2009 | nd. | 64,5 | 77,9 | 82,9 | 83,9 | 83,3 | 80,8 |
| KOM listopad 2009 | 44,1 | 65,8 | 82,9 | 96,2 | nd. | nd. | nd. |
| PS październik 2008 | 40,6 | 52,7 | 62,3 | 65,7 | 66,2 | 64,5 | nd. |
| program stabilności (PS); prognozy służb Komisji z jesieni 2009 r. (KOM); obliczenia służb Komisji. |

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Realny PKB

(zmiana w %)

PS grudzień 2009

nd.

–7,5

–1,3

3,3

4,5

4,3

4,0

KOM listopad 2009

–3,0

–7,5

–1,4

2,6

nd.

nd.

nd.

PS październik 2008

–1,4

–4,0

–0,9

2,3

3,4

3,0

nd.

Inflacja HICP

(%)

PS grudzień 2009

nd.

–1,7

–1,2

1,0

1,7

1,8

1,8

KOM listopad 2009

3,1

–1,5

–0,6

1,0

nd.

nd.

nd.

PS październik 2008

3,1

0,5

1,5

1,8

1,8

1,8

nd.

Luka produktowa (8)

(% potencjalnego PKB)

PS grudzień 2009

0,0

–7,0

–7,6

–4,6

–2,2

–0,6

0,1

KOM listopad 2009 (9)

–0,1

–7,2

–7,8

–5,4

nd.

nd.

nd.

PS październik 2008

0,5

–3,5

–4,1

–3,4

–1,6

–0,5

nd.

Wierzytelności/zadłużenie netto wobec reszty świata

(% PKB)

PS grudzień 2009

nd.

–2,0

0,6

1,2

1,6

1,6

1,3

KOM listopad 2009

–5,1

–3,1

–1,8

–1,4

nd.

nd.

nd.

PS październik 2008

–6,3

–4,2

–3,5

–3,4

–3,0

–2,8

nd.

Dochody sektora instytucji rządowych i samorządowych

(% PKB)

PS grudzień 2009

34,8

34,2

35,2

35,5

36,3

36,7

37,1

KOM listopad 2009

34,9

34,4

34,4

33,8

nd.

nd.

nd.

PS październik 2008

33,6

33,7

34,4

34,6

33,9

34,4

nd.

Wydatki sektora instytucji rządowych i samorządowych

(% PKB)

PS grudzień 2009

42,0

45,9

46,8

45,5

43,5

41,5

40,0

KOM listopad 2009

42,0

46,9

49,1

48,4

nd.

nd.

nd.

PS październik 2008

39,9

43,3

43,4

41,0

38,7

37,0

nd.

Saldo sektora instytucji rządowych i samorządowych

(% PKB)

PS grudzień 2009

–7,2

–11,7

–11,6

–10,0

–7,2

–4,9

–2,9

KOM listopad 2009

–7,2

–12,5

–14,7

–14,7

nd.

nd.

nd.

PS październik 2008

–6,3

–9,5

–9,0

–6,4

–4,8

–2,6

nd.

Saldo pierwotne

(% PKB)

PS grudzień 2009

–6,1

–9,6

–8,8

–6,6

–3,4

–1

1

KOM listopad 2009

–6,1

–10,2

–11,3

–10,6

nd.

nd.

nd.

PS październik 2008

–5,2

–7,3

–6,4

–3,5

–1,7

0,7

nd.

Saldo w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne (8)

(% PKB)

PS grudzień 2009

–7,2

–8,9

–8,6

–8,2

–6,3

–4,7

–2,9

KOM listopad 2009

–7,1

–9,6

–11,5

–12,5

nd.

nd.

nd.

PS październik 2008

–6,5

–8,1

–7,4

–5,0

–4,1

–2,4

nd.

Saldo strukturalne (10)

(% PKB)

PS grudzień 2009

–6,4

–9,3

–9,2

–8,2

–6,3

–4,7

–2,9

KOM listopad 2009

–7,1

–10,1

–11,5

–12,5

nd.

nd.

nd.

PS październik 2008

–6,2

–8,1

–7,4

–5,0

–4,1

–2,4

nd.

Dług brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych

(% PKB)

PS grudzień 2009

nd.

64,5

77,9

82,9

83,9

83,3

80,8

KOM listopad 2009

44,1

65,8

82,9

96,2

nd.

nd.

nd.

PS październik 2008

40,6

52,7

62,3

65,7

66,2

64,5

nd.

program stabilności (PS); prognozy służb Komisji z jesieni 2009 r. (KOM); obliczenia służb Komisji.

---

(1)  Dz.U. L 209 z 2.8.1997, s. 1. Dokumenty przytoczone w niniejszym tekście są dostępne na następującej stronie internetowej: http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/index_en.htm

(2)  Ocena uwzględnia w szczególności prognozę służb Komisji z jesieni 2009 r., a także inne informacje, które uzyskano od tego czasu.

(3)  Podniesienie składek na ubezpieczenie społeczne odzwierciedla pozytywny efekt przeniesienia związany ze środkami wprowadzonymi w budżecie uzupełniającym z kwietnia 2009 r. Wartość w kategorii „inne dochody” zwiększy się ze względu na większą niż w 2009 r. nadwyżkę banku centralnego wypłaconą rządowi w 2010 r., wyższe wpływy z systemów gwarancji bankowych oraz ze względu na jednorazowy, przeprowadzony w 2010 r. transfer aktywów funduszu emerytalnego do sektora instytucji rządowych i samorządowych wynoszący 0,6 % PKB (podobnej operacji dokonano w 2009 r., a jej wartość wyniosła wówczas 0,4 % PKB).

(4)  W konkluzjach z dnia 10 listopada 2009 r. w sprawie stabilności finansów publicznych „Rada apeluje do państw członkowskich o to, by w przygotowywanych programach stabilności i konwergencji skupiły swoją uwagę na strategiach ukierunkowanych na stabilność” oraz „wzywa Komisję, by wraz z Komitetem Polityki Gospodarczej i Komitetem Ekonomiczno-Finansowym kontynuowała opracowywanie metod służących ocenie długoterminowej stabilności finansów publicznych, tak aby były one gotowe na czas przed przygotowaniem kolejnego sprawozdania na temat stabilności”, które jest przewidziane na rok 2012.

(5)  Te plany reform nie są uwzględnione w szacowanym wpływie starzenia się społeczeństwa na finanse publiczne przedstawionym na początku punktu.

(6)  W szczególności brak danych dotyczących nominalnego efektywnego kursu walutowego, wzrostu PKB w UE i wzrostu dla odnośnych rynków zagranicznych. Co ważniejsze dochody i wydatki w przedstawionych w programie prognozach mają raczej charakter techniczny, a nie stanowią poziomów docelowych.

(7)  Prognoza służb Komisji sporządzona jesienią 2009 r. została przygotowana przed przyjęciem irlandzkiego budżetu.

(8)  Dane, które podano jako zaczerpnięte z programu stabilności z października 2008 r., w rzeczywistości odnoszą się do dokumentu uzupełniającego ze stycznia 2009 r.

(9)  Podane w programie wartości luki produktowej oraz salda w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne zostały przeliczone przez służby Komisji na podstawie informacji zawartych w programach.

(10)  W oparciu o szacowany wzrost potencjalny w wysokości – odpowiednio – 1,8 %, – 0,5 %, – 0,7 % i 0,0 % w latach 2008–2011

(11)  Saldo w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne, po skorygowaniu o działania jednorazowe i tymczasowe. Zgodnie z najnowszym programem działania jednorazowe i tymczasowe wynoszą 0,4 % PKB w 2009 r. i 0,6 % w 2010 r. (działania te przyczyniają się do zmniejszenia deficytu), natomiast według prognozy służb Komisji z jesieni 2009 r. działania te wynoszą 0,5 % PKB w 2009 r. (działania te przyczyniają się do zmniejszenia deficytu).

Źródło:

program stabilności (PS); prognozy służb Komisji z jesieni 2009 r. (KOM); obliczenia służb Komisji.

---

| 1.6.2010 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 142/13 |
| --- | --- | --- | --- |

1.6.2010

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 142/13

---

OPINII RADY

w sprawie zaktualizowanego programu stabilności na lata 2009–2012 przedstawionego przez Włochy

2010/C 142/03

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych (1), w szczególności jego art. 5 ust. 3,

uwzględniając zalecenie Komisji,

po zasięgnięciu opinii Komitetu Ekonomiczno-Finansowego,

PRZEDSTAWIA NINIEJSZĄ OPINIĘ:

| (1) | W dniu 26 kwietnia 2010 r. Rada przeanalizowała zaktualizowany program stabilności na lata 2009–2012 przedstawiony przez Włochy. |
| --- | --- |

(1)

W dniu 26 kwietnia 2010 r. Rada przeanalizowała zaktualizowany program stabilności na lata 2009–2012 przedstawiony przez Włochy.

| (2) | Chociaż niski poziom zadłużenia sektora gospodarstw domowych i stosunkowo solidny sektor finansowy stanowiły dotychczas dość dobrą ochronę przed światowym kryzysem finansowym, głęboko zakorzenione słabości strukturalne uniemożliwiające osiągnięcie zadowalającego wzrostu wydajności osłabiły włoską gospodarkę na długo przed pogorszeniem koniunktury na świecie. Po okresie spadku przez pięć kwartałów PKB zaczął wzrastać w trzecim kwartale 2009 r., ale ponownie nieco się zmniejszył w czwartym kwartale. Recesja odcisnęła swoje piętno na rynku pracy z opóźnieniem: w 2009 r. jej skutki były widoczne bardziej pod względem liczby przepracowanych godzin niż liczby zatrudnionych osób, a wielu pracowników, w szczególności w najbardziej dotkniętym sektorze produkcji, korzystało z funduszu dodatków do wynagrodzenia w celu uzupełnienia pensji za pracę w mniejszym wymiarze czasu. Polityczna reakcja rządu na kryzys była adekwatna do bardzo wysokiego długu sektora instytucji rządowych i samorządowych, w sytuacji zwiększonej niechęci do podejmowania ryzyka. Od ostatniego kwartału 2008 r. rząd zatwierdził kilka środków w celu wsparcia stabilności sektora finansowego, przywrócenia zaufania i przyznania pomocy przedsiębiorstwom oraz gospodarstwom domowym znajdującym się trudnej sytuacji. Według szacunków rządu działania naprawcze zostały w pełni sfinansowane poprzez przesunięcie istniejących funduszy oraz zwiększenie dochodów i nie miały wpływu na deficyt. Niezależnie od rozważnego kursu polityki budżetowej rządu wpływ pogorszenia koniunktury gospodarczej na włoskie finanse publiczne był znaczny. Wskaźnik deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych podwoił się między rokiem 2008 a 2009, do poziomu 5,3 % PKB (co potwierdziły szacunki urzędu statystycznego opublikowane w dniu 1 marca 2010 r.). W połączeniu z bardzo wysokim wskaźnikiem długu sektora instytucji rządowych i samorządowych doprowadziło to do przyjęcia przez Radę w dniu 2 grudnia 2009 r. decyzji o istnieniu nadmiernego deficytu we Włoszech i wyznaczenia terminu na dokonanie jego korekty do 2012 r. Poza konsolidacją budżetową, która jest warunkiem utrzymania stabilności finansów publicznych, głównym wyzwaniem włoskiej polityki gospodarczej w nadchodzących latach będzie sprzyjanie szybkiemu i trwałemu ożywieniu wzrostu wydajności w celu przywrócenia konkurencyjności i zwiększenia niskiego wzrostu potencjalnego PKB. Dalekosiężne reformy strukturalne są głównym narzędziem sprostania wyzwaniu związanemu z wydajnością. Ponadto przywrócenie konkurencyjności w perspektywie krótkoterminowej wymaga również kształtowania wynagrodzeń w ściślejszej zależności od zmian wydajności. |
| --- | --- |

(2)

Chociaż niski poziom zadłużenia sektora gospodarstw domowych i stosunkowo solidny sektor finansowy stanowiły dotychczas dość dobrą ochronę przed światowym kryzysem finansowym, głęboko zakorzenione słabości strukturalne uniemożliwiające osiągnięcie zadowalającego wzrostu wydajności osłabiły włoską gospodarkę na długo przed pogorszeniem koniunktury na świecie. Po okresie spadku przez pięć kwartałów PKB zaczął wzrastać w trzecim kwartale 2009 r., ale ponownie nieco się zmniejszył w czwartym kwartale. Recesja odcisnęła swoje piętno na rynku pracy z opóźnieniem: w 2009 r. jej skutki były widoczne bardziej pod względem liczby przepracowanych godzin niż liczby zatrudnionych osób, a wielu pracowników, w szczególności w najbardziej dotkniętym sektorze produkcji, korzystało z funduszu dodatków do wynagrodzenia w celu uzupełnienia pensji za pracę w mniejszym wymiarze czasu. Polityczna reakcja rządu na kryzys była adekwatna do bardzo wysokiego długu sektora instytucji rządowych i samorządowych, w sytuacji zwiększonej niechęci do podejmowania ryzyka. Od ostatniego kwartału 2008 r. rząd zatwierdził kilka środków w celu wsparcia stabilności sektora finansowego, przywrócenia zaufania i przyznania pomocy przedsiębiorstwom oraz gospodarstwom domowym znajdującym się trudnej sytuacji. Według szacunków rządu działania naprawcze zostały w pełni sfinansowane poprzez przesunięcie istniejących funduszy oraz zwiększenie dochodów i nie miały wpływu na deficyt. Niezależnie od rozważnego kursu polityki budżetowej rządu wpływ pogorszenia koniunktury gospodarczej na włoskie finanse publiczne był znaczny. Wskaźnik deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych podwoił się między rokiem 2008 a 2009, do poziomu 5,3 % PKB (co potwierdziły szacunki urzędu statystycznego opublikowane w dniu 1 marca 2010 r.). W połączeniu z bardzo wysokim wskaźnikiem długu sektora instytucji rządowych i samorządowych doprowadziło to do przyjęcia przez Radę w dniu 2 grudnia 2009 r. decyzji o istnieniu nadmiernego deficytu we Włoszech i wyznaczenia terminu na dokonanie jego korekty do 2012 r. Poza konsolidacją budżetową, która jest warunkiem utrzymania stabilności finansów publicznych, głównym wyzwaniem włoskiej polityki gospodarczej w nadchodzących latach będzie sprzyjanie szybkiemu i trwałemu ożywieniu wzrostu wydajności w celu przywrócenia konkurencyjności i zwiększenia niskiego wzrostu potencjalnego PKB. Dalekosiężne reformy strukturalne są głównym narzędziem sprostania wyzwaniu związanemu z wydajnością. Ponadto przywrócenie konkurencyjności w perspektywie krótkoterminowej wymaga również kształtowania wynagrodzeń w ściślejszej zależności od zmian wydajności.

| (3) | Chociaż spadek faktycznego PKB, jaki odnotowano w warunkach obecnego kryzysu, ma w znacznej mierze charakter cykliczny, to poziom produktu potencjalnego również się obniżył. Kryzys może ponadto wpłynąć na wzrost potencjalny w średniej perspektywie, za sprawą zmniejszenia inwestycji, ograniczeń w dostępie do kredytu i wzrostu bezrobocia strukturalnego. Skutki kryzysu gospodarczego zwiększają ponadto negatywny wpływ starzenia się społeczeństwa na produkt potencjalny i stabilność finansów publicznych. W tej sytuacji istotne będzie przyspieszenie tempa reform strukturalnych celem wsparcia wzrostu potencjalnego. W szczególności duże znaczenie dla Włoch ma podjęcie reform w obszarze konkurencji rynkowej, warunków prowadzenia działalności gospodarczej, jakości usług użyteczności publicznej i funkcjonowania rynku pracy, w tym przesunięcie wydatków socjalnych, tak by wprowadzić bardziej kompleksowy i jednolity system zasiłków dla bezrobotnych. |
| --- | --- |

(3)

Chociaż spadek faktycznego PKB, jaki odnotowano w warunkach obecnego kryzysu, ma w znacznej mierze charakter cykliczny, to poziom produktu potencjalnego również się obniżył. Kryzys może ponadto wpłynąć na wzrost potencjalny w średniej perspektywie, za sprawą zmniejszenia inwestycji, ograniczeń w dostępie do kredytu i wzrostu bezrobocia strukturalnego. Skutki kryzysu gospodarczego zwiększają ponadto negatywny wpływ starzenia się społeczeństwa na produkt potencjalny i stabilność finansów publicznych. W tej sytuacji istotne będzie przyspieszenie tempa reform strukturalnych celem wsparcia wzrostu potencjalnego. W szczególności duże znaczenie dla Włoch ma podjęcie reform w obszarze konkurencji rynkowej, warunków prowadzenia działalności gospodarczej, jakości usług użyteczności publicznej i funkcjonowania rynku pracy, w tym przesunięcie wydatków socjalnych, tak by wprowadzić bardziej kompleksowy i jednolity system zasiłków dla bezrobotnych.

| (4) | Scenariusz makroekonomiczny będący podstawą programu przewiduje, że realny PKB zacznie ponownie wykazywać dodatni wzrost wynoszący 1,1 % w 2010 r., z – 4,8 % w 2009 r. (– 5 % zgodnie z szacunkami urzędu statystycznego opublikowanymi w dniu 1 marca 2010 r.), a następnie przyspieszy i wzrośnie do poziomu średnio 2 % w pozostałych latach okresu objętego programem. Z dostępnych obecnie informacji wynika (2), że scenariusz ten oparty jest na optymistycznych założeniach dotyczących wzrostu. Przedstawione w programie prognozy dotyczące inflacji wydają się realistyczne. Prognozy dotyczące wzrostu zatrudnienia i stopy bezrobocia są bardziej optymistyczne niż prognoza służb Komisji z jesieni 2009 r., co jest zgodne z zawartymi w programie wyższymi prognozami dotyczącymi wzrostu realnego PKB. |
| --- | --- |

(4)

Scenariusz makroekonomiczny będący podstawą programu przewiduje, że realny PKB zacznie ponownie wykazywać dodatni wzrost wynoszący 1,1 % w 2010 r., z – 4,8 % w 2009 r. (– 5 % zgodnie z szacunkami urzędu statystycznego opublikowanymi w dniu 1 marca 2010 r.), a następnie przyspieszy i wzrośnie do poziomu średnio 2 % w pozostałych latach okresu objętego programem. Z dostępnych obecnie informacji wynika (2), że scenariusz ten oparty jest na optymistycznych założeniach dotyczących wzrostu. Przedstawione w programie prognozy dotyczące inflacji wydają się realistyczne. Prognozy dotyczące wzrostu zatrudnienia i stopy bezrobocia są bardziej optymistyczne niż prognoza służb Komisji z jesieni 2009 r., co jest zgodne z zawartymi w programie wyższymi prognozami dotyczącymi wzrostu realnego PKB.

| (5) | W programie szacuje się, że w 2009 r. deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniósł 5,3 % PKB. Znaczne pogorszenie deficytu wynoszącego w 2008 r. 2,7 % PKB odzwierciedla w dużej mierze wpływ kryzysu na finanse publiczne. Przyjęto kilka pakietów środków naprawczych zgodnie z Europejskim planem naprawy gospodarczej o łącznej wartości odpowiadającej około 0,7 % PKB w 2009 r. i, według władz włoskich, w pełni sfinansowanych poprzez przesunięcie istniejących funduszy oraz dodatkowe dochody. W programie planuje się, że kurs polityki budżetowej stanie się umiarkowanie restrykcyjny już w roku 2010, a w jeszcze większym stopniu w latach 2011–2012, co ma na celu dokonanie korekty nadmiernego deficytu do 2012 r. Jest to zasadniczo zgodne z zalecaną przez Radę strategią wyjścia, biorąc pod uwagę również bardzo wysoki wskaźnik długu sektora instytucji rządowych i samorządowych. |
| --- | --- |

(5)

W programie szacuje się, że w 2009 r. deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniósł 5,3 % PKB. Znaczne pogorszenie deficytu wynoszącego w 2008 r. 2,7 % PKB odzwierciedla w dużej mierze wpływ kryzysu na finanse publiczne. Przyjęto kilka pakietów środków naprawczych zgodnie z Europejskim planem naprawy gospodarczej o łącznej wartości odpowiadającej około 0,7 % PKB w 2009 r. i, według władz włoskich, w pełni sfinansowanych poprzez przesunięcie istniejących funduszy oraz dodatkowe dochody. W programie planuje się, że kurs polityki budżetowej stanie się umiarkowanie restrykcyjny już w roku 2010, a w jeszcze większym stopniu w latach 2011–2012, co ma na celu dokonanie korekty nadmiernego deficytu do 2012 r. Jest to zasadniczo zgodne z zalecaną przez Radę strategią wyjścia, biorąc pod uwagę również bardzo wysoki wskaźnik długu sektora instytucji rządowych i samorządowych.

| (6) | W 2010 r. w programie planuje się zmniejszenie deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych o 0,3 p.p. PKB, do poziomu 5,0 % PKB, które – jeśli będzie realizowane w obecnej formie – można uznać za zasadniczo zgodne z zaleceniami Rady z dnia 2 grudnia 2009 r. przyjętymi na podstawie art. 126 ust. 7. Przewiduje się spadek udziału dochodów w PKB o 0,5 p.p., również ze względu na fakt, że wygaśnięcie działań jednorazowych zwiększających dochody wpływa na wynik za 2009 r. Planuje się, że udział wydatków w PKB obniży się w większym stopniu, o 0,8 p.p. PKB, głównie dzięki ograniczeniu wydatków przyjętemu w ramach pakietu budżetowego na lata 2009–2011 zatwierdzonego latem 2008 r. Jest to widoczne w wolniejszym tempie wzrostu wydatków pierwotnych, które w 2010 roku ma się zwiększyć jedynie o 0,6 %, ale również w spadku inwestycji publicznych po okresie przyspieszenia w 2009 r. Budżet na 2010 r. przewiduje kilka działań wykraczających poza działania zaplanowane w zatwierdzonym w 2008 r. pakiecie budżetowym na lata 2009–2011 i według władz Włoch pozostaje bez wpływu na sytuację budżetową. Budżet zawiera kilka środków o charakterze ekspansywnym o wartości odpowiadającej około 0,4 % PKB, przeznaczonych na wsparcie pracowników o niskich dochodach i zapewnienie finansowania dodatkowych wydatków zdrowotnych i społecznych oraz zagranicznych misji wojskowych. Główne źródło finansowania stanowią dochody jednorazowe z nadzwyczajnego podatku nałożonego na niezgodny z prawem wywóz aktywów – scudo fiscale – odnotowany w 2009 r. (0,35 % PKB), ponieważ ich dodatni wynik stał się powodem decyzji, podjętej w budżecie na 2010 r., o odroczeniu z roku 2009 na rok 2010 poboru niektórych podatków dochodowych szacowanych na 0,25 % PKB.
  Dodatkowe środki o charakterze ekspansywnym zakładają niewielkie odejście od zaleceń na 2010 r., choć należy przyznać, że środków tych jest niewiele i według szacunków władz Włoch są one w pełni finansowane dzięki przeniesieniu jednorazowych dochodów ze scudo fiscale. Przewiduje się, że saldo strukturalne, tj. saldo w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne, po skorygowaniu o działania jednorazowe i tymczasowe, po pogorszeniu o 0,25 p.p. PKB w 2009 r. wzrośnie o 0,5 p.p. PKB w 2010 r. głównie dzięki ograniczeniu wydatków. |
| --- | --- |

(6)

W 2010 r. w programie planuje się zmniejszenie deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych o 0,3 p.p. PKB, do poziomu 5,0 % PKB, które – jeśli będzie realizowane w obecnej formie – można uznać za zasadniczo zgodne z zaleceniami Rady z dnia 2 grudnia 2009 r. przyjętymi na podstawie art. 126 ust. 7. Przewiduje się spadek udziału dochodów w PKB o 0,5 p.p., również ze względu na fakt, że wygaśnięcie działań jednorazowych zwiększających dochody wpływa na wynik za 2009 r. Planuje się, że udział wydatków w PKB obniży się w większym stopniu, o 0,8 p.p. PKB, głównie dzięki ograniczeniu wydatków przyjętemu w ramach pakietu budżetowego na lata 2009–2011 zatwierdzonego latem 2008 r. Jest to widoczne w wolniejszym tempie wzrostu wydatków pierwotnych, które w 2010 roku ma się zwiększyć jedynie o 0,6 %, ale również w spadku inwestycji publicznych po okresie przyspieszenia w 2009 r. Budżet na 2010 r. przewiduje kilka działań wykraczających poza działania zaplanowane w zatwierdzonym w 2008 r. pakiecie budżetowym na lata 2009–2011 i według władz Włoch pozostaje bez wpływu na sytuację budżetową. Budżet zawiera kilka środków o charakterze ekspansywnym o wartości odpowiadającej około 0,4 % PKB, przeznaczonych na wsparcie pracowników o niskich dochodach i zapewnienie finansowania dodatkowych wydatków zdrowotnych i społecznych oraz zagranicznych misji wojskowych. Główne źródło finansowania stanowią dochody jednorazowe z nadzwyczajnego podatku nałożonego na niezgodny z prawem wywóz aktywów – scudo fiscale – odnotowany w 2009 r. (0,35 % PKB), ponieważ ich dodatni wynik stał się powodem decyzji, podjętej w budżecie na 2010 r., o odroczeniu z roku 2009 na rok 2010 poboru niektórych podatków dochodowych szacowanych na 0,25 % PKB.

Dodatkowe środki o charakterze ekspansywnym zakładają niewielkie odejście od zaleceń na 2010 r., choć należy przyznać, że środków tych jest niewiele i według szacunków władz Włoch są one w pełni finansowane dzięki przeniesieniu jednorazowych dochodów ze scudo fiscale. Przewiduje się, że saldo strukturalne, tj. saldo w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne, po skorygowaniu o działania jednorazowe i tymczasowe, po pogorszeniu o 0,25 p.p. PKB w 2009 r. wzrośnie o 0,5 p.p. PKB w 2010 r. głównie dzięki ograniczeniu wydatków.

| (7) | Głównym celem zawartej w programie średniookresowej strategii budżetowej jest obniżenie deficytu poniżej wartości referencyjnej wynoszącej 3 % PKB do roku 2012, na który przypada wyznaczony przez Radę termin dokonania korekty nadmiernego deficytu, przy docelowym deficycie ustalonym na 3,9 % PKB w 2011 roku i 2,7 % PKB w roku 2012. Aby osiągnąć te docelowe poziomy, rząd przewiduje dodatkowe działania konsolidacyjne, wykraczające poza działania już przyjęte w ramach pakietu budżetowego na lata 2009–2011, odpowiadające 0,4 p.p. PKB w roku 2011 i dalsze 0,8 p.p. w roku 2012. Nie przedstawiono informacji na temat szerszych działań wspierających tę dodatkową konsolidację, co utrudnia ocenę ogólnej struktury planowanej korekty. Planowane saldo pierwotne wynosi 1,3 % PKB w roku 2011 r. i 2,7 % w roku 2012. Planowana roczna konsolidacja wynosi 0,5 p.p. PKB w roku 2011 i 3/4 p.p. w roku 2012 w kategoriach strukturalnych. Wydaje się zatem, że korekta budżetowa w okresie objętym programem jest w pewnym stopniu ukierunkowana na końcowe lata objęte programem. W programie potwierdzono zobowiązanie do realizacji średniookresowego celu budżetowego, którym jest zrównoważona sytuacja budżetowa w kategoriach strukturalnych. Biorąc pod uwagę najnowsze prognozy i poziom zadłużenia, średniookresowy cel budżetowy jest zgodny z celami paktu; w programie nie przewidziano jednak jego realizacji w okresie objętym programem. |
| --- | --- |

(7)

Głównym celem zawartej w programie średniookresowej strategii budżetowej jest obniżenie deficytu poniżej wartości referencyjnej wynoszącej 3 % PKB do roku 2012, na który przypada wyznaczony przez Radę termin dokonania korekty nadmiernego deficytu, przy docelowym deficycie ustalonym na 3,9 % PKB w 2011 roku i 2,7 % PKB w roku 2012. Aby osiągnąć te docelowe poziomy, rząd przewiduje dodatkowe działania konsolidacyjne, wykraczające poza działania już przyjęte w ramach pakietu budżetowego na lata 2009–2011, odpowiadające 0,4 p.p. PKB w roku 2011 i dalsze 0,8 p.p. w roku 2012. Nie przedstawiono informacji na temat szerszych działań wspierających tę dodatkową konsolidację, co utrudnia ocenę ogólnej struktury planowanej korekty. Planowane saldo pierwotne wynosi 1,3 % PKB w roku 2011 r. i 2,7 % w roku 2012. Planowana roczna konsolidacja wynosi 0,5 p.p. PKB w roku 2011 i 3/4 p.p. w roku 2012 w kategoriach strukturalnych. Wydaje się zatem, że korekta budżetowa w okresie objętym programem jest w pewnym stopniu ukierunkowana na końcowe lata objęte programem. W programie potwierdzono zobowiązanie do realizacji średniookresowego celu budżetowego, którym jest zrównoważona sytuacja budżetowa w kategoriach strukturalnych. Biorąc pod uwagę najnowsze prognozy i poziom zadłużenia, średniookresowy cel budżetowy jest zgodny z celami paktu; w programie nie przewidziano jednak jego realizacji w okresie objętym programem.

| (8) | Podsumowując, wyniki budżetowe mogą okazać się gorsze niż zakładano w programie. Możliwość ta zwiększa się w końcowych latach okresu objętego programem. Po pierwsze, wzrost realnego PKB może okazać się niższy niż zakładano w programie w całym okresie 2010–2012. W tej sytuacji analiza wrażliwości przeprowadzona w programie wskazuje, że roczny wzrost PKB niższy o 0,5 % w okresie objętym programem oznaczałby deficyt nominalny wyższy o 0,7 p.p. PKB do 2012 r. (3,4 % PKB w porównaniu z poziomem docelowym wynoszącym 2,7 % PKB) i, w związku ze skutkami dla wzrostu potencjalnego, łączną korektę strukturalną niższą o 0,5 p.p. w latach 2010–2012. Po drugie, cele budżetowe na lata 2011–2012 opierają się na określeniu i realizacji dalszych działań konsolidacyjnych, ale program nie określa szerszych działań wspierających tę planowaną dodatkową korektę związaną z przedstawionym w programie scenariuszem opartym na niezmienionych przepisach. Ponadto w programie zaniżono faktyczne tendencje dotyczące wydatków i tym samym zakres działań konsolidacyjnych koniecznych do realizacji celów budżetowych. Po trzecie, jeszcze przed rozważeniem wymaganych dodatkowych działań konsolidacyjnych, osiągnięcie prognozowanych tendencji, które uwzględniają zatwierdzony latem 2008 r. pakiet budżetowy na lata 2009–2011, będzie trudne, ponieważ już obecnie przewidują one znaczne ograniczenia wydatków. W tej sytuacji wyniki budżetowe osiągane w przeszłości wskazują, że nie można wykluczyć przekroczenia poziomu wydatków na szczeblu centralnym i lokalnym, w szczególności w zakresie bieżących wydatków pierwotnych, które wzrosły średnio o około 4,5 % w ostatniej dekadzie. Sprostanie wyśrubowanym celom w zakresie wydatków, które zostały ustalone w pakiecie budżetowym z lata 2008 r., będzie wymagało zwiększenia wysiłków służących ograniczeniu wydatków, zwiększeniu wydajności i poprawie jakości usług. |
| --- | --- |

(8)

Podsumowując, wyniki budżetowe mogą okazać się gorsze niż zakładano w programie. Możliwość ta zwiększa się w końcowych latach okresu objętego programem. Po pierwsze, wzrost realnego PKB może okazać się niższy niż zakładano w programie w całym okresie 2010–2012. W tej sytuacji analiza wrażliwości przeprowadzona w programie wskazuje, że roczny wzrost PKB niższy o 0,5 % w okresie objętym programem oznaczałby deficyt nominalny wyższy o 0,7 p.p. PKB do 2012 r. (3,4 % PKB w porównaniu z poziomem docelowym wynoszącym 2,7 % PKB) i, w związku ze skutkami dla wzrostu potencjalnego, łączną korektę strukturalną niższą o 0,5 p.p. w latach 2010–2012. Po drugie, cele budżetowe na lata 2011–2012 opierają się na określeniu i realizacji dalszych działań konsolidacyjnych, ale program nie określa szerszych działań wspierających tę planowaną dodatkową korektę związaną z przedstawionym w programie scenariuszem opartym na niezmienionych przepisach. Ponadto w programie zaniżono faktyczne tendencje dotyczące wydatków i tym samym zakres działań konsolidacyjnych koniecznych do realizacji celów budżetowych. Po trzecie, jeszcze przed rozważeniem wymaganych dodatkowych działań konsolidacyjnych, osiągnięcie prognozowanych tendencji, które uwzględniają zatwierdzony latem 2008 r. pakiet budżetowy na lata 2009–2011, będzie trudne, ponieważ już obecnie przewidują one znaczne ograniczenia wydatków. W tej sytuacji wyniki budżetowe osiągane w przeszłości wskazują, że nie można wykluczyć przekroczenia poziomu wydatków na szczeblu centralnym i lokalnym, w szczególności w zakresie bieżących wydatków pierwotnych, które wzrosły średnio o około 4,5 % w ostatniej dekadzie. Sprostanie wyśrubowanym celom w zakresie wydatków, które zostały ustalone w pakiecie budżetowym z lata 2008 r., będzie wymagało zwiększenia wysiłków służących ograniczeniu wydatków, zwiększeniu wydajności i poprawie jakości usług.

| (9) | Relacja długu brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych do PKB jest znacznie wyższa od określonej w Traktacie wartości referencyjnej i przewiduje się, że jej zwyżkowa tendencja utrzyma się do 2010 r. W programie szacuje się, że po wzroście w 2008 r. wskaźnik zadłużenia wzrósł w 2009 r. o 9,3 p.p., do 115,1 % PKB (115,8 % w szacunkach urzędu statystycznego opublikowanych w dniu 1 marca 2010 r.), głównie w wyniku obciążenia odsetkami i nagłego spadku realnego PKB, jedynie częściowo zniwelowanego nadal znacznym wpływem deflatora PKB. Po raz pierwszy od 1991 r. również ujemne saldo pierwotne, podobnie jak wartość rezydualna zmiany długu, spowodowało zwiększenie długu, głównie w wyniku ostrożnościowego gromadzenia aktywów płynnych przez skarb państwa. Na rok 2010 w programie przewiduje się dalszy wzrost wskaźnika zadłużenia o 1,8 p.p., ponieważ efekt wzrostu zadłużenia spowodowany obciążeniem odsetkami jest tylko częściowo niwelowany dodatnim, według założeń, wzrostem realnego PKB i deflatora PKB. Przewiduje się, że następnie wskaźnik zadłużenia będzie się zmniejszał w latach 2011–2012, do 114,6 % PKB, głównie dzięki planowanym dodatnim saldom pierwotnym i zakładanemu przyspieszeniu tempa wzrostu realnego PKB. Kształtowanie się wskaźnika zadłużenia może być mniej optymistyczne niż prognozowano w programie, w szczególności po 2010 r., z uwagi na zidentyfikowane zagrożenia dla konsolidacji budżetowej potęgowane możliwością mniej optymistycznego wzrostu realnego PKB niż zakładano w programie. |
| --- | --- |

(9)

Relacja długu brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych do PKB jest znacznie wyższa od określonej w Traktacie wartości referencyjnej i przewiduje się, że jej zwyżkowa tendencja utrzyma się do 2010 r. W programie szacuje się, że po wzroście w 2008 r. wskaźnik zadłużenia wzrósł w 2009 r. o 9,3 p.p., do 115,1 % PKB (115,8 % w szacunkach urzędu statystycznego opublikowanych w dniu 1 marca 2010 r.), głównie w wyniku obciążenia odsetkami i nagłego spadku realnego PKB, jedynie częściowo zniwelowanego nadal znacznym wpływem deflatora PKB. Po raz pierwszy od 1991 r. również ujemne saldo pierwotne, podobnie jak wartość rezydualna zmiany długu, spowodowało zwiększenie długu, głównie w wyniku ostrożnościowego gromadzenia aktywów płynnych przez skarb państwa. Na rok 2010 w programie przewiduje się dalszy wzrost wskaźnika zadłużenia o 1,8 p.p., ponieważ efekt wzrostu zadłużenia spowodowany obciążeniem odsetkami jest tylko częściowo niwelowany dodatnim, według założeń, wzrostem realnego PKB i deflatora PKB. Przewiduje się, że następnie wskaźnik zadłużenia będzie się zmniejszał w latach 2011–2012, do 114,6 % PKB, głównie dzięki planowanym dodatnim saldom pierwotnym i zakładanemu przyspieszeniu tempa wzrostu realnego PKB. Kształtowanie się wskaźnika zadłużenia może być mniej optymistyczne niż prognozowano w programie, w szczególności po 2010 r., z uwagi na zidentyfikowane zagrożenia dla konsolidacji budżetowej potęgowane możliwością mniej optymistycznego wzrostu realnego PKB niż zakładano w programie.

| (10) | Ze średniookresowych prognoz zadłużenia, w których zakłada się stopniowy powrót tempa wzrostu PKB do poziomów przewidywanych przed kryzysem, przywrócenie obciążeń podatkowych do poziomu przedkryzysowego oraz wzrost wydatków związanych ze starzeniem się społeczeństwa, wynika, że przewidziana w programie strategia budżetowa – jeśli będzie realizowana w obecnej formie i bez dalszych zmian polityki – byłaby wystarczająca, aby ustabilizować relację długu do PKB do roku 2020. |
| --- | --- |

(10)

Ze średniookresowych prognoz zadłużenia, w których zakłada się stopniowy powrót tempa wzrostu PKB do poziomów przewidywanych przed kryzysem, przywrócenie obciążeń podatkowych do poziomu przedkryzysowego oraz wzrost wydatków związanych ze starzeniem się społeczeństwa, wynika, że przewidziana w programie strategia budżetowa – jeśli będzie realizowana w obecnej formie i bez dalszych zmian polityki – byłaby wystarczająca, aby ustabilizować relację długu do PKB do roku 2020.

| (11) | Długoterminowy wpływ starzenia się społeczeństwa na budżet jest wyraźnie poniżej średniej UE, przy wydatkach na emerytury rosnących nieco wolniej niż średnia unijna, dzięki pełnemu wdrożeniu przyjętych reform. Udział wydatków na emerytury w PKB nadal należy jednak do najwyższych w UE. Szacowana w programie sytuacja budżetowa w 2009 r. może nie być wystarczająca, aby ustabilizować obecny wskaźnik zadłużenia. Do zmniejszenia zagrożeń dla długoterminowej stabilności finansów publicznych, które w sprawozdaniu Komisji z 2009 r. na temat długoterminowej stabilności finansów publicznych (3) oceniono jako średnie, przyczyniłoby się zatem osiągnięcie wysokich nadwyżek pierwotnych. |
| --- | --- |

(11)

Długoterminowy wpływ starzenia się społeczeństwa na budżet jest wyraźnie poniżej średniej UE, przy wydatkach na emerytury rosnących nieco wolniej niż średnia unijna, dzięki pełnemu wdrożeniu przyjętych reform. Udział wydatków na emerytury w PKB nadal należy jednak do najwyższych w UE. Szacowana w programie sytuacja budżetowa w 2009 r. może nie być wystarczająca, aby ustabilizować obecny wskaźnik zadłużenia. Do zmniejszenia zagrożeń dla długoterminowej stabilności finansów publicznych, które w sprawozdaniu Komisji z 2009 r. na temat długoterminowej stabilności finansów publicznych (3) oceniono jako średnie, przyczyniłoby się zatem osiągnięcie wysokich nadwyżek pierwotnych.

| (12) | Zarządzanie budżetem we Włoszech znacznie się poprawiło od czasu wejścia do strefy euro w wyniku nałożenia ograniczeń budżetowych przez Traktat oraz pakt stabilności i wzrostu. Kilka obszarów ram budżetowych nadal wymaga poprawy. Niedawno podjęto szereg inicjatyw w celu poprawy zarządzania budżetem we Włoszech. Po pierwsze, w celu rozwiązania problemu tradycyjnego krótkoterminowego ukierunkowania planów budżetowych, latem 2008 r. rząd przyjął trzyletni pakiet określający nie tylko roczne cele w odniesieniu do każdej pojedynczej pozycji wydatków i dochodów, lecz także szersze działania konieczne do ich realizacji. Zdaniem władz Włoch doświadczenia tego nie udało się powtórzyć w przypadku budżetu na 2010 r. ze względu na niepewną sytuację związaną z pogorszeniem koniunktury gospodarczej. Ustawa ramowa w sprawie reformy procedury budżetowej przyjęta w 2009 r. wprowadziła jednak do przepisów trzyletnią perspektywę budżetową. Drugim ulepszeniem było uproszczenie struktury budżetu państwa, umożliwiające łatwiejszy i bardziej ukierunkowany na politykę przydział zasobów.
  Po trzecie, podjęto pewne kroki w celu poprawy monitorowania wydatków poprzez szczegółowy przegląd wydatków na szczeblu ministerstw. Ponadto dwa ostatnie ulepszenia zawarto w ustawie ramowej, tak aby stały się stałym elementem procedury budżetowej. Okaże się dopiero, czy praktyczne wdrożenie tej reformy, które potrwa jeszcze kilka lat, przyniesie planowane skutki pod względem lepszej kontroli wydatków i zarządzania budżetem. W przyszłości jednym z największych wyzwań w zarządzaniu budżetem będzie określenie i realizacja nowych ram federalizmu budżetowego w celu zapewnienia rozliczalności samorządów lokalnych i wspierania wydajności. |
| --- | --- |

(12)

Zarządzanie budżetem we Włoszech znacznie się poprawiło od czasu wejścia do strefy euro w wyniku nałożenia ograniczeń budżetowych przez Traktat oraz pakt stabilności i wzrostu. Kilka obszarów ram budżetowych nadal wymaga poprawy. Niedawno podjęto szereg inicjatyw w celu poprawy zarządzania budżetem we Włoszech. Po pierwsze, w celu rozwiązania problemu tradycyjnego krótkoterminowego ukierunkowania planów budżetowych, latem 2008 r. rząd przyjął trzyletni pakiet określający nie tylko roczne cele w odniesieniu do każdej pojedynczej pozycji wydatków i dochodów, lecz także szersze działania konieczne do ich realizacji. Zdaniem władz Włoch doświadczenia tego nie udało się powtórzyć w przypadku budżetu na 2010 r. ze względu na niepewną sytuację związaną z pogorszeniem koniunktury gospodarczej. Ustawa ramowa w sprawie reformy procedury budżetowej przyjęta w 2009 r. wprowadziła jednak do przepisów trzyletnią perspektywę budżetową. Drugim ulepszeniem było uproszczenie struktury budżetu państwa, umożliwiające łatwiejszy i bardziej ukierunkowany na politykę przydział zasobów.

Po trzecie, podjęto pewne kroki w celu poprawy monitorowania wydatków poprzez szczegółowy przegląd wydatków na szczeblu ministerstw. Ponadto dwa ostatnie ulepszenia zawarto w ustawie ramowej, tak aby stały się stałym elementem procedury budżetowej. Okaże się dopiero, czy praktyczne wdrożenie tej reformy, które potrwa jeszcze kilka lat, przyniesie planowane skutki pod względem lepszej kontroli wydatków i zarządzania budżetem. W przyszłości jednym z największych wyzwań w zarządzaniu budżetem będzie określenie i realizacja nowych ram federalizmu budżetowego w celu zapewnienia rozliczalności samorządów lokalnych i wspierania wydajności.

| (13) | Choć wdrożenie reform systemu emerytalnego i stopniowe podnoszenie wieku emerytalnego urzędniczek służby cywilnej wprowadzone w 2009 r. stanowią pozytywne zmiany, struktura wydatków socjalnych pozostaje pod wpływem wysokich wydatków na emerytury. Ma to również wpływ na inne wydatki socjalne oraz wydatki o charakterze bardziej produkcyjnym przeznaczone na wspieranie badań i innowacji, co z kolei może mieć negatywny wpływ na potencjał wzrostu. Ponadto, biorąc pod uwagę, że strategia konsolidacji w okresie objętym programem polega na korekcie opartej na działaniach po stronie wydatków, konieczne jest znaczne zwiększenie wydajności w celu uniknięcia naruszenia poziomu i jakości świadczonych usług. Niedawne działania na rzecz poprawy skuteczności i opłacalności administracji publicznej oraz przeprowadzenia reformy programów nauczania w kształceniu średnim II stopnia mogłyby przynieść dodatnie wyniki budżetowe w perspektywie średnio- i długoterminowej. |
| --- | --- |

(13)

Choć wdrożenie reform systemu emerytalnego i stopniowe podnoszenie wieku emerytalnego urzędniczek służby cywilnej wprowadzone w 2009 r. stanowią pozytywne zmiany, struktura wydatków socjalnych pozostaje pod wpływem wysokich wydatków na emerytury. Ma to również wpływ na inne wydatki socjalne oraz wydatki o charakterze bardziej produkcyjnym przeznaczone na wspieranie badań i innowacji, co z kolei może mieć negatywny wpływ na potencjał wzrostu. Ponadto, biorąc pod uwagę, że strategia konsolidacji w okresie objętym programem polega na korekcie opartej na działaniach po stronie wydatków, konieczne jest znaczne zwiększenie wydajności w celu uniknięcia naruszenia poziomu i jakości świadczonych usług. Niedawne działania na rzecz poprawy skuteczności i opłacalności administracji publicznej oraz przeprowadzenia reformy programów nauczania w kształceniu średnim II stopnia mogłyby przynieść dodatnie wyniki budżetowe w perspektywie średnio- i długoterminowej.

| (14) | Podsumowując, w 2010 r. strategia budżetowa określona w programie jest zasadniczo zgodna z zaleceniami Rady przyjętymi na podstawie art. 126 ust. 7. Począwszy od 2011 r., biorąc pod uwagę zagrożenia dla osiągnięcia docelowych poziomów deficytu, strategia budżetowa może jednak nie być zgodna z zaleceniami Rady. W szczególności docelowe deficyty na lata 2011–2012 należy poprzeć konkretnymi działaniami, a plany na cały okres objęty programem należy wystarczająco wzmocnić, aby zaradzić zagrożeniom wynikającym z prawdopodobnie mniej korzystnego wzrostu PKB i możliwego przekroczenia wydatków. Taki sam wniosek dotyczy planowanego w programie wysiłku strukturalnego, który może być niewystarczający w stosunku do zaleceń Rady. Jeżeli zagrożenia nie zostaną odpowiednio uwzględnione, a plany konsolidacji nie zostaną w pełni wdrożone, strategia budżetowa może być niewystarczająca w celu przywrócenia tendencji spadkowej bardzo wysokiego wskaźnika zadłużenia sektora instytucji rządowych i samorządowych w latach 2011–2012. |
| --- | --- |

(14)

Podsumowując, w 2010 r. strategia budżetowa określona w programie jest zasadniczo zgodna z zaleceniami Rady przyjętymi na podstawie art. 126 ust. 7. Począwszy od 2011 r., biorąc pod uwagę zagrożenia dla osiągnięcia docelowych poziomów deficytu, strategia budżetowa może jednak nie być zgodna z zaleceniami Rady. W szczególności docelowe deficyty na lata 2011–2012 należy poprzeć konkretnymi działaniami, a plany na cały okres objęty programem należy wystarczająco wzmocnić, aby zaradzić zagrożeniom wynikającym z prawdopodobnie mniej korzystnego wzrostu PKB i możliwego przekroczenia wydatków. Taki sam wniosek dotyczy planowanego w programie wysiłku strukturalnego, który może być niewystarczający w stosunku do zaleceń Rady. Jeżeli zagrożenia nie zostaną odpowiednio uwzględnione, a plany konsolidacji nie zostaną w pełni wdrożone, strategia budżetowa może być niewystarczająca w celu przywrócenia tendencji spadkowej bardzo wysokiego wskaźnika zadłużenia sektora instytucji rządowych i samorządowych w latach 2011–2012.

| (15) | Co do wymagań w zakresie danych określonych w kodeksie postępowania dotyczącym programów stabilności i konwergencji, w programie odnotowano brak pewnych danych obowiązkowych i opcjonalnych (4). W zaleceniach z dnia 2 grudnia 2009 r. przyjętych na podstawie art. 126 ust. 7 i mających na celu likwidację nadmiernego deficytu Rada wezwała Włochy także do przedstawienia sprawozdania z postępów poczynionych w realizacji zaleceń Rady w oddzielnym rozdziale aktualizacji programów stabilności. Włochy zastosowały się do tego zalecenia częściowo, ponieważ nie przedstawiono żadnych informacji na temat szerszych działań wymaganych w celu osiągnięcia dodatkowej konsolidacji planowanej w latach 2011–2012. |
| --- | --- |

(15)

Co do wymagań w zakresie danych określonych w kodeksie postępowania dotyczącym programów stabilności i konwergencji, w programie odnotowano brak pewnych danych obowiązkowych i opcjonalnych (4). W zaleceniach z dnia 2 grudnia 2009 r. przyjętych na podstawie art. 126 ust. 7 i mających na celu likwidację nadmiernego deficytu Rada wezwała Włochy także do przedstawienia sprawozdania z postępów poczynionych w realizacji zaleceń Rady w oddzielnym rozdziale aktualizacji programów stabilności. Włochy zastosowały się do tego zalecenia częściowo, ponieważ nie przedstawiono żadnych informacji na temat szerszych działań wymaganych w celu osiągnięcia dodatkowej konsolidacji planowanej w latach 2011–2012.

Podsumowując, można stwierdzić, że program przewiduje nieznaczne obniżenie deficytu, do 5 % PKB w 2010 r. z 5,3 % w 2009 r., dzięki korekcie opartej na działaniach po stronie wydatków przyjętej latem 2008 r. i potwierdzonej w budżecie na 2010 r. Następnie planowany jest spadek wskaźnika deficytu do poziomu poniżej 3 % do 2012 r., kiedy przypada wyznaczony przez Radę termin korekty nadmiernego deficytu. Strategia oparta jest na: (i) dalszym przeprowadzaniu przyjętej latem 2008 r. korekty opartej na działaniach po stronie wydatków w latach 2009–2011; oraz na: (ii) dodatkowych działaniach konsolidacyjnych odpowiadających 0,4 p.p. PKB w 2011 r., a następnie 0,8 p.p. PKB w 2012 r., co nie jest jednak poparte szerszymi działaniami. Przewiduje się wzrost wskaźnika zadłużenia brutto z nieco powyżej 115 % PKB w 2009 r. do około 117 % PKB w 2010 r. Następnie prognozuje się jego spadek do 114,6 % PKB w 2012 r. zgodny z planowanymi celami budżetowymi i założeniami dotyczącymi wzrostu gospodarczego. Wskaźniki deficytu i zadłużenia mogą się jednak okazać wyższe niż założone. Podsumowując, wydaje się, że założenia makroekonomiczne zawarte w programie są optymistyczne. Ponadto, poza brakiem szerszych działań stanowiących podstawę planowanych dodatkowych działań konsolidacyjnych, osiągnięcie prognozowanych tendencji będzie bardzo trudne, ponieważ już obecnie przewidują one znaczne ograniczenia wydatków. W tej sytuacji wyniki budżetowe osiągane w przeszłości wskazują, że nie można wykluczyć przekroczenia poziomu wydatków. Jednym z największych wyzwań w zakresie zarządzania budżetem jest wdrożenie reformy procedury budżetowej i nowych przepisów regulujących federalizm budżetowy w celu poprawy rozliczalności samorządów lokalnych i zapewnienia dyscypliny budżetowej. Poza konsolidacją budżetową, która jest warunkiem utrzymania stabilności finansów publicznych m.in. ze względu na bardzo wysoki wskaźnik zadłużenia, głównym wyzwaniem włoskiej polityki gospodarczej w nadchodzących latach będzie sprzyjanie szybkiemu i trwałemu ożywieniu wzrostu wydajności w celu przywrócenia konkurencyjności i zwiększenia niskiego wzrostu potencjalnego PKB.

W świetle powyższej oceny oraz zalecenia przyjętego na podstawie art. 126 ust. 7 TFUE z dnia 2 grudnia 2009 r. wzywa się Włochy do:

| (i) | rygorystycznego wdrożenia zaplanowanej korekty budżetowej, w szczególności przeprowadzenia zaplanowanej konsolidacji budżetowej w 2010 r. i wsparcia konsolidacji zaplanowanej na lata 2011–2012 konkretnymi działaniami przy jednoczesnej gotowości do podjęcia koniecznych działań konsolidacyjnych w przypadku urzeczywistnienia się scenariusza makroekonomicznego, na którym opiera się zalecenie wydane na podstawie art. 126 ust. 7; wykorzystania, zgodnie z zaleceniem określonym w procedurze nadmiernego deficytu, wszelkich innych możliwości wykraczających poza wysiłek fiskalny – w tym wynikających z lepszej sytuacji gospodarczej – w celu przyspieszenia redukcji wskaźnika długu brutto do poziomu wartości referencyjnej wynoszącej 60 % PKB; |
| --- | --- |

(i)

rygorystycznego wdrożenia zaplanowanej korekty budżetowej, w szczególności przeprowadzenia zaplanowanej konsolidacji budżetowej w 2010 r. i wsparcia konsolidacji zaplanowanej na lata 2011–2012 konkretnymi działaniami przy jednoczesnej gotowości do podjęcia koniecznych działań konsolidacyjnych w przypadku urzeczywistnienia się scenariusza makroekonomicznego, na którym opiera się zalecenie wydane na podstawie art. 126 ust. 7; wykorzystania, zgodnie z zaleceniem określonym w procedurze nadmiernego deficytu, wszelkich innych możliwości wykraczających poza wysiłek fiskalny – w tym wynikających z lepszej sytuacji gospodarczej – w celu przyspieszenia redukcji wskaźnika długu brutto do poziomu wartości referencyjnej wynoszącej 60 % PKB;

| (ii) | zagwarantowania, że wdrożenie reformy procedury budżetowej poprawi warunki kontroli wydatków i pomoże w realizacji celu, jakim jest dobry stan finansów publicznych oraz że przepisy regulujące federalizm budżetowy zapewnią poprawę rozliczalności samorządów lokalnych i będą wspierać wydajność. |
| --- | --- |

(ii)

zagwarantowania, że wdrożenie reformy procedury budżetowej poprawi warunki kontroli wydatków i pomoże w realizacji celu, jakim jest dobry stan finansów publicznych oraz że przepisy regulujące federalizm budżetowy zapewnią poprawę rozliczalności samorządów lokalnych i będą wspierać wydajność.

Włochy wzywa się również do lepszego stosowania się do zawartych w kodeksie postępowania wymogów dotyczących danych w związku z orientacyjnym charakterem prognoz dotyczących dochodów i wydatków w końcowych latach okresu objętego programem oraz do przedstawienia dalszych informacji odnośnie do szerszych działań stanowiących podstawę konsolidacji przewidzianej na te lata w rozdziale dotyczącym procedury nadmiernego deficytu w przyszłych aktualizacjach programów stabilności.

Porównanie głównych prognoz makroekonomicznych i budżetowych

| | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Realny PKB
  (zmiana w %) | PS styczeń 2010 | –1,0 | –4,8 | 1,1 | 2,0 | 2,0 |
| KOM listopad 2009 | –1,0 | –4,7 | 0,7 | 1,4 | nd. |
| PS luty 2009 | –0,6 | –2,0 | 0,3 | 1,0 | nd. |
| Inflacja HICP
  (%) | PS styczeń 2010 | 3,5 | 0,8 | 1,5 | 2,0 | 2,0 |
| KOM listopad 2009 | 3,5 | 0,8 | 1,8 | 2,0 | nd. |
| PS luty 2009 | 3,5 | 1,2 | 1,7 | 2,0 | nd. |
| Luka produktowa (5)

  (% potencjalnego PKB) | PS styczeń 2010 | 1,1 | –4,0 | –3,5 | –2,5 | –1,6 |
| KOM listopad 2009 (6) | 1,3 | –3,6 | –3,2 | –2,5 | nd. |
| PS luty 2009 | 0,3 | –2,3 | –2,7 | –2,5 | nd. |
| Wierzytelności/zadłużenie netto wobec reszty świata
  (% PKB) | PS styczeń 2010 | –2,9 | –1,8 | –1,6 | –1,3 | –1,3 |
| KOM listopad 2009 | –2,9 | –2,3 | –2,3 | –2,3 | nd. |
| PS luty 2009 | –1,6 | –1,3 | –1,1 | –0,9 | nd. |
| Dochody sektora instytucji rządowych i samorządowych (7)

  (% PKB) | PS styczeń 2010 | 46,0 | 46,4 | 45,9 | 45,5 | 45,6 |
| KOM listopad 2009 | 46,0 | 46,3 | 45,5 | 45,4 | nd. |
| PS luty 2009 | 46,4 | 46,8 | 46,8 | 46,4 | nd. |
| Wydatki sektora instytucji rządowych i samorządowych (7)

  (% PKB) | PS styczeń 2010 | 48,8 | 51,7 | 50,9 | 49,9 | 49,5 |
| KOM listopad 2009 | 48,8 | 51,6 | 50,8 | 50,5 | nd. |
| PS luty 2009 | 49,0 | 50,5 | 50,0 | 49,5 | nd. |
| Saldo sektora instytucji rządowych i samorządowych
  (% PKB) | PS styczeń 2010 | –2,7 | –5,3 | –5,0 | –3,9 | –2,7 |
| KOM listopad 2009 | –2,7 | –5,3 | –5,3 | –5,1 | nd. |
| PS luty 2009 | –2,6 | –3,7 | –3,3 | –2,9 | nd. |
| Saldo pierwotne
  (% PKB) | PS styczeń 2010 | 2,4 | –0,5 | –0,1 | 1,3 | 2,7 |
| KOM listopad 2009 | 2,4 | –0,5 | –0,6 | 0,1 | nd. |
| PS luty 2009 | 2,5 | 1,3 | 1,9 | 2,6 | nd. |
| Saldo w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne (5)

  (% PKB) | PS styczeń 2010 | –3,3 | –3,2 | –3,2 | –2,7 | –1,9 |
| KOM listopad 2009 | –3,4 | –3,5 | –3,7 | –3,8 | nd. |
| PS luty 2009 | –2,7 | –2,6 | –1,9 | –1,6 | nd. |
| Saldo strukturalne (8)

  (% PKB) | PS styczeń 2010 | –3,5 | –3,8 | –3,3 | –2,7 | –1,9 |
| KOM listopad 2009 | –3,6 | –3,7 | –3,7 | –3,7 | nd. |
| PS luty 2009 | –2,9 | –2,7 | –2,0 | –1,7 | nd. |
| Dług brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych
  (% PKB) | PS styczeń 2010 | 105,8 | 115,1 | 116,9 | 116,5 | 114,6 |
| KOM listopad 2009 | 105,8 | 114,6 | 116,7 | 117,8 | nd. |
| PS luty 2009 | 105,9 | 110,5 | 112,0 | 111,6 | nd. |
| program stabilności (PS); prognozy służb Komisji z jesieni 2009 r. (KOM); obliczenia służb Komisji. |

2008

2009

2010

2011

2012

Realny PKB

(zmiana w %)

PS styczeń 2010

–1,0

–4,8

1,1

2,0

2,0

KOM listopad 2009

–1,0

–4,7

0,7

1,4

nd.

PS luty 2009

–0,6

–2,0

0,3

1,0

nd.

Inflacja HICP

(%)

PS styczeń 2010

3,5

0,8

1,5

2,0

2,0

KOM listopad 2009

3,5

0,8

1,8

2,0

nd.

PS luty 2009

3,5

1,2

1,7

2,0

nd.

Luka produktowa (5)

(% potencjalnego PKB)

PS styczeń 2010

1,1

–4,0

–3,5

–2,5

–1,6

KOM listopad 2009 (6)

1,3

–3,6

–3,2

–2,5

nd.

PS luty 2009

0,3

–2,3

–2,7

–2,5

nd.

Wierzytelności/zadłużenie netto wobec reszty świata

(% PKB)

PS styczeń 2010

–2,9

–1,8

–1,6

–1,3

–1,3

KOM listopad 2009

–2,9

–2,3

–2,3

–2,3

nd.

PS luty 2009

–1,6

–1,3

–1,1

–0,9

nd.

Dochody sektora instytucji rządowych i samorządowych (7)

(% PKB)

PS styczeń 2010

46,0

46,4

45,9

45,5

45,6

KOM listopad 2009

46,0

46,3

45,5

45,4

nd.

PS luty 2009

46,4

46,8

46,8

46,4

nd.

Wydatki sektora instytucji rządowych i samorządowych (7)

(% PKB)

PS styczeń 2010

48,8

51,7

50,9

49,9

49,5

KOM listopad 2009

48,8

51,6

50,8

50,5

nd.

PS luty 2009

49,0

50,5

50,0

49,5

nd.

Saldo sektora instytucji rządowych i samorządowych

(% PKB)

PS styczeń 2010

–2,7

–5,3

–5,0

–3,9

–2,7

KOM listopad 2009

–2,7

–5,3

–5,3

–5,1

nd.

PS luty 2009

–2,6

–3,7

–3,3

–2,9

nd.

Saldo pierwotne

(% PKB)

PS styczeń 2010

2,4

–0,5

–0,1

1,3

2,7

KOM listopad 2009

2,4

–0,5

–0,6

0,1

nd.

PS luty 2009

2,5

1,3

1,9

2,6

nd.

Saldo w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne (5)

(% PKB)

PS styczeń 2010

–3,3

–3,2

–3,2

–2,7

–1,9

KOM listopad 2009

–3,4

–3,5

–3,7

–3,8

nd.

PS luty 2009

–2,7

–2,6

–1,9

–1,6

nd.

Saldo strukturalne (8)

(% PKB)

PS styczeń 2010

–3,5

–3,8

–3,3

–2,7

–1,9

KOM listopad 2009

–3,6

–3,7

–3,7

–3,7

nd.

PS luty 2009

–2,9

–2,7

–2,0

–1,7

nd.

Dług brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych

(% PKB)

PS styczeń 2010

105,8

115,1

116,9

116,5

114,6

KOM listopad 2009

105,8

114,6

116,7

117,8

nd.

PS luty 2009

105,9

110,5

112,0

111,6

nd.

program stabilności (PS); prognozy służb Komisji z jesieni 2009 r. (KOM); obliczenia służb Komisji.

---

(1)  Dz.U. L 209 z 2.8.1997, s. 1. Dokumenty przytoczone w niniejszym tekście są dostępne na stronie internetowej: http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/index_pl.htm

(2)  Ocena uwzględnia w szczególności prognozę służb Komisji z jesieni 2009 r. oraz śródokresową prognozę służb Komisji z lutego 2010 r., a także inne informacje, które uzyskano od tego czasu.

(3)  W konkluzjach Rady z dnia 10 listopada 2009 r. w sprawie stabilności finansów publicznych „Rada apeluje do państw członkowskich o to, by w przygotowywanych programach stabilności i konwergencji skupiły swoją uwagę na strategiach ukierunkowanych na stabilność” oraz „wzywa Komisję, by wraz z Komitetem Polityki Gospodarczej i Komitetem Ekonomiczno-Finansowym kontynuowała opracowywanie metod służących ocenie długoterminowej stabilności finansów publicznych, tak aby były one gotowe na czas przed przygotowaniem kolejnego sprawozdania na temat stabilności”, które jest przewidziane na rok 2012.

(4)  W szczególności program nie określa szerszych działań stanowiących podstawę dodatkowej planowanej konsolidacji koniecznej do realizacji celów budżetowych w perspektywie średnioterminowej. W związku z tym wskaźniki wydatków i dochodów przedstawione w programie na lata 2011–2012 nie są zgodne z celami budżetowymi. Ponadto nie przedstawiono danych opcjonalnych dotyczących wydatków sektora instytucji rządowych i samorządowych w podziale na funkcje (tabela 3 w załączniku 2 do kodeksu postępowania) oraz płynnych aktywów finansowych i zadłużenia finansowego netto (tabela 4 w załączniku 2 do kodeksu postępowania).

(5)  Podane w programie wartości luki produktowej oraz salda w ujęciu uwzględniającym zmiany cyklicznie zostały przeliczone przez służby Komisji na podstawie informacji zawartych w programach.

(6)  W oparciu o szacowany wzrost potencjalny w wysokości – odpowiednio – 0,4 %, 0,2 %, 0,3 % i 0,7 % w latach 2008–2011.

(7)  Dane dotyczące dochodów i wydatków przedstawione w programie stanowią tendencje oparte na niezmienionych ustawodawstwie. Docelowe wartości salda sektora instytucji rządowych i samorządowych obejmują dodatkowe środki mające pozytywny wpływ odpowiadający 0,4 % PKB w 2011 r. i dalsze 0,8 % w 2012 r.

(8)  Saldo w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne, po skorygowaniu o działania jednorazowe i tymczasowe. Działania jednorazowe i tymczasowe wynoszą 0,2 % PKB w 2008 r., 0,6 % PKB w 2009 r. i 0,1 % PKB w 2010 r.; zgodnie z najnowszym programem wszystkie te działania przyczynią się do zmniejszenia deficytu. W prognozie służb Komisji z jesieni 2009 r. działania jednorazowe i tymczasowe wynoszą 0,2 % PKB w latach 2008 i 2009 (działania te przyczynią się do zmniejszenia deficytu); 0 % PKB w 2010 r. i 0,1 % PKB w 2011 r. (działania te przyczynią się do zwiększenia deficytu).

Źródło:

program stabilności (PS); prognozy służb Komisji z jesieni 2009 r. (KOM); obliczenia służb Komisji.

---

| 1.6.2010 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 142/19 |
| --- | --- | --- | --- |

1.6.2010

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 142/19

---

OPINII RADY

w sprawie zaktualizowanego programu konwergencji na lata 2009–2012 przedstawionego przez Łotwę

2010/C 142/04

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych (1), w szczególności jego art. 9 ust. 3,

uwzględniając zalecenie Komisji,

po zasięgnięciu opinii Komitetu Ekonomiczno-Finansowego,

PRZEDSTAWIA NINIEJSZĄ OPINIĘ:

| (1) | W dniu 26 kwietnia 2010 r. Rada zbadała zaktualizowany program konwergencji Łotwy na lata 2009–2012. |
| --- | --- |

(1)

W dniu 26 kwietnia 2010 r. Rada zbadała zaktualizowany program konwergencji Łotwy na lata 2009–2012.

| (2) | Światowy kryzys finansowy spotęgował wstrząs, jakim dla Łotwy było załamanie hossy na jej krajowym rynku kredytów i nieruchomości, ograniczając dostęp do kredytu i zaostrzając warunki jego udzielania. Towarzyszące tym zjawiskom pogorszenie koniunktury gospodarczej na rynkach zewnętrznych uderzyło w sektor dóbr wymiennych. Dodatkowym czynnikiem, który przyczynił się do utraty konkurencyjności w poprzednich latach była deprecjacja walut niektórych znaczących partnerów handlowych.
  Łotewskie rynki finansowe i sektor bankowy podlegały znacznej presji od października 2008 r. Skłoniło to władze łotewskie do zwrócenia się o międzynarodową pomoc finansową, której udzielono w ostatnich miesiącach 2008 roku (2), pod warunkiem przeprowadzenia poważnej konsolidacji budżetowej oraz reform systemu finansowego i reform strukturalnych. Następnie, biorąc pod uwagę znacznie większe niż przewidywano pogorszenie sytuacji gospodarczej i budżetowej w pierwszej połowie 2009 r., rząd wdrożył dodatkowe działania na rzecz konsolidacji budżetowej, częściowo poparte reformami strukturalnymi. W związku z wyżej wspomnianymi wydarzeniami w dniu 7 lipca 2009 r. Rada przyjęła decyzję stwierdzającą istnienie nadmiernego deficytu na Łotwie i zaleciła dokonanie jego korekty do 2012 r. zgodnie z art. 104 ust. 7 TWE. W drugiej połowie 2009 r. zorientowany na eksport sektor gospodarki ustabilizował się i zaczął wykazywać pierwsze oznaki ożywienia. Spadek popytu krajowego miał jednak w dalszym ciągu bardzo poważny charakter, głównie z powodu gwałtownego pogorszenia sytuacji na rynku pracy i ujemnej dynamiki akcji kredytowej. Wypłata międzynarodowej pomocy finansowej, rygorystyczne wykonanie budżetu na 2009 r. i zakończone powodzeniem przyjęcie budżetu na 2010 r. wraz z dodatkowymi działaniami na rzecz konsolidacji budżetowej pomogły jednak ustabilizować zaufanie i poprawić nastroje rynkowe wobec Łotwy. Głównym wyzwaniem w zakresie polityki gospodarczej pozostaje stabilizacja gospodarcza i powrót do opartego na solidnych podstawach procesu nadrabiania zaległości. Stabilizacja gospodarcza zależy w znacznym stopniu od ugruntowania oczekiwań długoterminowych, dla których wdrożenie planowanej ścieżki konsolidacji budżetowej ma zasadnicze znaczenie. Stabilizacja gospodarcza zależy również bezpośrednio od podejmowania środków polityki budżetowej opartych na solidnych podstawach strukturalnych i zgodnych z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz od postępów w restrukturyzacji gospodarki zmierzającej do przestawienia jej na sektory produkujące dobra wymienne. Biorąc pod uwagę znaczne pogorszenie konkurencyjności zewnętrznej w latach wysokiej koniunktury, wydaje się, że istnieje potrzeba dodatkowej korekty cen krajowych i poprawy wydajności. Wykorzystanie funduszy strukturalnych UE powinno przyczynić się do wzmocnienia sektora dóbr wymiennych i złagodzenia skutków recesji.
  Silny spadek popytu krajowego i uruchomienie zapasowych mocy produkcyjnych pomogło zmniejszyć istniejące zaburzenia równowagi, obniżyć poziom inflacji i wyeliminować deficyt bilansu płatniczego, do czego przyczynił się głównie poważny spadek importu. Bilans płatniczy, który w latach wysokiej koniunktury był znacząco ujemny, (a finansował go import kapitału związany z sektorem bankowym, prowadzący do szybkiego wzrostu zobowiązań zagranicznych netto), osiągnął w 2009 r. nadwyżkę odpowiadającą szacunkowo ponad 8 % PKB. Znaczna nadwyżka ma się utrzymać przez cały okres objęty programem. |
| --- | --- |

(2)

Światowy kryzys finansowy spotęgował wstrząs, jakim dla Łotwy było załamanie hossy na jej krajowym rynku kredytów i nieruchomości, ograniczając dostęp do kredytu i zaostrzając warunki jego udzielania. Towarzyszące tym zjawiskom pogorszenie koniunktury gospodarczej na rynkach zewnętrznych uderzyło w sektor dóbr wymiennych. Dodatkowym czynnikiem, który przyczynił się do utraty konkurencyjności w poprzednich latach była deprecjacja walut niektórych znaczących partnerów handlowych.

Łotewskie rynki finansowe i sektor bankowy podlegały znacznej presji od października 2008 r. Skłoniło to władze łotewskie do zwrócenia się o międzynarodową pomoc finansową, której udzielono w ostatnich miesiącach 2008 roku (2), pod warunkiem przeprowadzenia poważnej konsolidacji budżetowej oraz reform systemu finansowego i reform strukturalnych. Następnie, biorąc pod uwagę znacznie większe niż przewidywano pogorszenie sytuacji gospodarczej i budżetowej w pierwszej połowie 2009 r., rząd wdrożył dodatkowe działania na rzecz konsolidacji budżetowej, częściowo poparte reformami strukturalnymi. W związku z wyżej wspomnianymi wydarzeniami w dniu 7 lipca 2009 r. Rada przyjęła decyzję stwierdzającą istnienie nadmiernego deficytu na Łotwie i zaleciła dokonanie jego korekty do 2012 r. zgodnie z art. 104 ust. 7 TWE. W drugiej połowie 2009 r. zorientowany na eksport sektor gospodarki ustabilizował się i zaczął wykazywać pierwsze oznaki ożywienia. Spadek popytu krajowego miał jednak w dalszym ciągu bardzo poważny charakter, głównie z powodu gwałtownego pogorszenia sytuacji na rynku pracy i ujemnej dynamiki akcji kredytowej. Wypłata międzynarodowej pomocy finansowej, rygorystyczne wykonanie budżetu na 2009 r. i zakończone powodzeniem przyjęcie budżetu na 2010 r. wraz z dodatkowymi działaniami na rzecz konsolidacji budżetowej pomogły jednak ustabilizować zaufanie i poprawić nastroje rynkowe wobec Łotwy. Głównym wyzwaniem w zakresie polityki gospodarczej pozostaje stabilizacja gospodarcza i powrót do opartego na solidnych podstawach procesu nadrabiania zaległości. Stabilizacja gospodarcza zależy w znacznym stopniu od ugruntowania oczekiwań długoterminowych, dla których wdrożenie planowanej ścieżki konsolidacji budżetowej ma zasadnicze znaczenie. Stabilizacja gospodarcza zależy również bezpośrednio od podejmowania środków polityki budżetowej opartych na solidnych podstawach strukturalnych i zgodnych z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz od postępów w restrukturyzacji gospodarki zmierzającej do przestawienia jej na sektory produkujące dobra wymienne. Biorąc pod uwagę znaczne pogorszenie konkurencyjności zewnętrznej w latach wysokiej koniunktury, wydaje się, że istnieje potrzeba dodatkowej korekty cen krajowych i poprawy wydajności. Wykorzystanie funduszy strukturalnych UE powinno przyczynić się do wzmocnienia sektora dóbr wymiennych i złagodzenia skutków recesji.

Silny spadek popytu krajowego i uruchomienie zapasowych mocy produkcyjnych pomogło zmniejszyć istniejące zaburzenia równowagi, obniżyć poziom inflacji i wyeliminować deficyt bilansu płatniczego, do czego przyczynił się głównie poważny spadek importu. Bilans płatniczy, który w latach wysokiej koniunktury był znacząco ujemny, (a finansował go import kapitału związany z sektorem bankowym, prowadzący do szybkiego wzrostu zobowiązań zagranicznych netto), osiągnął w 2009 r. nadwyżkę odpowiadającą szacunkowo ponad 8 % PKB. Znaczna nadwyżka ma się utrzymać przez cały okres objęty programem.

| (3) | Wprawdzie duża część zaobserwowanego w związku z kryzysem spadku faktycznego PKB ma charakter cykliczny, jednak miało to także negatywny wpływ na poziom produktu potencjalnego. Kryzys może ponadto wpłynąć na wzrost potencjalny w średniej perspektywie, za sprawą zmniejszenia inwestycji, ograniczeń w dostępie do kredytu i wzrostu bezrobocia strukturalnego. Skutki kryzysu gospodarczego potęgują ponadto negatywny wpływ starzenia się społeczeństwa na produkt potencjalny i stabilność finansów publicznych. W tej sytuacji istotne będzie przyspieszenie tempa reform strukturalnych celem wsparcia wzrostu potencjalnego. W szczególności duże znaczenie dla Łotwy ma przyspieszenie realizacji szeroko zakrojonych reform strukturalnych w obszarach zarządzania budżetem i zarządzania w sektorze publicznym, podnoszenia poziomu kwalifikacji w ramach działań zmierzających do zwiększenia wydajności oraz efektywne wykorzystywanie dostępnych funduszy strukturalnych UE. |
| --- | --- |

(3)

Wprawdzie duża część zaobserwowanego w związku z kryzysem spadku faktycznego PKB ma charakter cykliczny, jednak miało to także negatywny wpływ na poziom produktu potencjalnego. Kryzys może ponadto wpłynąć na wzrost potencjalny w średniej perspektywie, za sprawą zmniejszenia inwestycji, ograniczeń w dostępie do kredytu i wzrostu bezrobocia strukturalnego. Skutki kryzysu gospodarczego potęgują ponadto negatywny wpływ starzenia się społeczeństwa na produkt potencjalny i stabilność finansów publicznych. W tej sytuacji istotne będzie przyspieszenie tempa reform strukturalnych celem wsparcia wzrostu potencjalnego. W szczególności duże znaczenie dla Łotwy ma przyspieszenie realizacji szeroko zakrojonych reform strukturalnych w obszarach zarządzania budżetem i zarządzania w sektorze publicznym, podnoszenia poziomu kwalifikacji w ramach działań zmierzających do zwiększenia wydajności oraz efektywne wykorzystywanie dostępnych funduszy strukturalnych UE.

| (4) | Scenariusz makroekonomiczny będący podstawą programu przewiduje, że po wyjątkowo gwałtownym spadku PKB w 2009 r., szacowanym na 18 %, w 2010 r. nastąpi spadek realnego PKB o dalsze 4,0 %, a następnie jego wzrost o 2,0 % w 2011 r. i o 3,8 % w 2012 r. W oczekiwanym przywróceniu dodatniego wzrostu wiodącą rolę odgrywa sektor handlu zagranicznego i w mniejszym stopniu inwestycje trwałe, przy czym znaczący wzrost spożycia prywatnego i całkowitego popytu krajowego następuje dopiero w późniejszej części okresu objętego programem. Z dostępnych obecnie informacji (3) wynika, że scenariusz ten jest realistyczny, jednak poważny charakter obecnej recesji sprawia, że poziom niepewności pozostaje bardzo wysoki.
  Zawarta w programie prognoza dotycząca wyraźnej deflacji w 2010 r. jest realistyczna, ale poziom dalszej deflacji przewidywanej na 2011 r. może wiązać się z niedoszacowaniem tempa przywracania stabilności cen. Oczekuje się, że saldo zewnętrzne będzie nadal wykazywało znaczną nadwyżkę w okresie objętym programem, co wydaje się zasadniczo realistyczne, mimo że rozmiar przewidywanych nadwyżek wydaje się zawyżony. Przedstawione w programie założenia dotyczące polityki monetarnej i kursu walutowego są zgodne ze scenariuszem makroekonomicznym. |
| --- | --- |

(4)

Scenariusz makroekonomiczny będący podstawą programu przewiduje, że po wyjątkowo gwałtownym spadku PKB w 2009 r., szacowanym na 18 %, w 2010 r. nastąpi spadek realnego PKB o dalsze 4,0 %, a następnie jego wzrost o 2,0 % w 2011 r. i o 3,8 % w 2012 r. W oczekiwanym przywróceniu dodatniego wzrostu wiodącą rolę odgrywa sektor handlu zagranicznego i w mniejszym stopniu inwestycje trwałe, przy czym znaczący wzrost spożycia prywatnego i całkowitego popytu krajowego następuje dopiero w późniejszej części okresu objętego programem. Z dostępnych obecnie informacji (3) wynika, że scenariusz ten jest realistyczny, jednak poważny charakter obecnej recesji sprawia, że poziom niepewności pozostaje bardzo wysoki.

Zawarta w programie prognoza dotycząca wyraźnej deflacji w 2010 r. jest realistyczna, ale poziom dalszej deflacji przewidywanej na 2011 r. może wiązać się z niedoszacowaniem tempa przywracania stabilności cen. Oczekuje się, że saldo zewnętrzne będzie nadal wykazywało znaczną nadwyżkę w okresie objętym programem, co wydaje się zasadniczo realistyczne, mimo że rozmiar przewidywanych nadwyżek wydaje się zawyżony. Przedstawione w programie założenia dotyczące polityki monetarnej i kursu walutowego są zgodne ze scenariuszem makroekonomicznym.

| (5) | W programie oszacowano, że w 2009 r. deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniósł 10 % PKB. Znaczne pogorszenie deficytu wynoszącego w 2008 r. 4,1 % PKB odzwierciedla wpływ kryzysu na finanse publiczne, mimo że w porozumieniu z międzynarodowymi pożyczkodawcami w dniu 16 czerwca 2009 r. przyjęto restrykcyjny budżet uzupełniający, który zakłada wysiłek konsolidacyjny odpowiadający 4,4 % PKB i obejmujący prawie wyłącznie stronę wydatkową. Dochody z podatków w ujęciu nominalnym zmniejszyły się o jedną czwartą w porównaniu z 2008 r., mimo podwyższenia stawek VAT i akcyzy na początku roku 2009. Zgodnie z programem i z zobowiązaniami podjętymi w ramach międzynarodowej pomocy finansowej planuje się, że kurs polityki budżetowej pozostanie bardzo restrykcyjny w całym okresie objętym programem, ze względu na brak pola manewru budżetowego i potrzebę skorygowania zaburzeń równowagi gospodarczej. Jest to zgodne ze strategią wyjścia zalecaną przez Radę w odniesieniu do Łotwy i opartą na korekcie nadmiernego deficytu do 2012 r. |
| --- | --- |

(5)

W programie oszacowano, że w 2009 r. deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniósł 10 % PKB. Znaczne pogorszenie deficytu wynoszącego w 2008 r. 4,1 % PKB odzwierciedla wpływ kryzysu na finanse publiczne, mimo że w porozumieniu z międzynarodowymi pożyczkodawcami w dniu 16 czerwca 2009 r. przyjęto restrykcyjny budżet uzupełniający, który zakłada wysiłek konsolidacyjny odpowiadający 4,4 % PKB i obejmujący prawie wyłącznie stronę wydatkową. Dochody z podatków w ujęciu nominalnym zmniejszyły się o jedną czwartą w porównaniu z 2008 r., mimo podwyższenia stawek VAT i akcyzy na początku roku 2009. Zgodnie z programem i z zobowiązaniami podjętymi w ramach międzynarodowej pomocy finansowej planuje się, że kurs polityki budżetowej pozostanie bardzo restrykcyjny w całym okresie objętym programem, ze względu na brak pola manewru budżetowego i potrzebę skorygowania zaburzeń równowagi gospodarczej. Jest to zgodne ze strategią wyjścia zalecaną przez Radę w odniesieniu do Łotwy i opartą na korekcie nadmiernego deficytu do 2012 r.

| (6) | Budżet państwa na 2010 r. przyjęty przez Parlament dnia 1 grudnia 2009 r. przewiduje dalsze dyskrecjonalne wysiłki konsolidacyjne odpowiadające ponad 4,2 % PKB, jak ustalono w kontekście pomocy dla bilansu płatniczego i zatwierdzono w zaleceniu Rady dla Łotwy z dnia 7 lipca 2009 r. Konsolidacja rozkłada się względnie równomiernie na wydatki (2 % PKB) i dochody (2,2 % PKB). Wysiłek fiskalny po stronie dochodów skutkuje oczekiwanym znacznym wzrostem wskaźnika dochodów (+ 2,4 % PKB; przy czym znaczny wpływ wartości PKB na ten wskaźnik jest niemal całkowicie równoważony odpowiadającą jej erozją bazy podatkowej).
  Oczekuje się jednak, że wskaźnik wydatków pierwotnych spadnie jedynie o 0,2 % PKB, mimo znacznych wysiłków konsolidacyjnych (w tym efektu przeniesienia związanego z działaniami z czerwca 2009 r.), głównie ze względu na znaczny wpływ wartości PKB na ten wskaźnik. Działania po stronie dochodów obejmują podwyższenie stawki podatku dochodowego od osób fizycznych (+ 0,8 % PKB), różne reformy przyczyniające się do większej neutralności systemów podatku dochodowego od osób fizycznych i składek na ubezpieczenia społeczne (+ 0,8 % PKB), jak również dodatkowe opodatkowanie nieruchomości (+ 0,3 % PKB, m. in. poprzez rozszerzenie opodatkowania na nieruchomości mieszkalne, przy zastosowaniu pewnej progresywności), progresywne opodatkowanie użytkowania samochodów (+ 0,2 % PKB) oraz większą akcyzę na gaz i wyroby tytoniowe. Po stronie wydatków w budżecie państwa na 2010 r. wprowadzono znaczne cięcia oparte w dużej mierze na reformach strukturalnych przynoszących skutki w perspektywie średniookresowej, w szczególności na łączeniu/likwidacji agencji i instytucji podlegających ministerstwom rolnictwa, kultury, edukacji i obrony narodowej; dalsze cięcia odpowiadające 0,5 % PKB zrealizowano w wydatkach i dotacjach w obszarze obsługi transportu. Dalsze cięcia wynagrodzeń w podsektorze lokalnym przynoszą oszczędności odpowiadające 0,4 % PKB, podczas gdy cięcia w świadczeniach chorobowych, świadczeniach dla bezrobotnych oraz świadczeniach macierzyńskich i ojcowskich powyżej pewnego poziomu skutkują oszczędnościami odpowiadającymi 0,2 % PKB. Działania jednorazowe nie są stosowane w znaczącym stopniu. Zgodnie z obliczeniami służb Komisji dokonanymi na podstawie informacji zawartych w programie oczekuje się, że saldo strukturalne (tj. saldo w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne, po skorygowaniu o działania jednorazowe i tymczasowe) poprawi się o nieco ponad 2 % (z – 7,6 % na – 5,5 %), co jest zgodne z koniecznym restrykcyjnym kursem polityki budżetowej. Kwota odpowiadająca tej poprawie jest mniejsza niż kwota odpowiadająca działaniom konsolidacyjnym, biorąc pod uwagę mechaniczną erozję bazy podatkowej i wzrost wydatków z tytułu odsetek o 1,1 % PKB. |
| --- | --- |

(6)

Budżet państwa na 2010 r. przyjęty przez Parlament dnia 1 grudnia 2009 r. przewiduje dalsze dyskrecjonalne wysiłki konsolidacyjne odpowiadające ponad 4,2 % PKB, jak ustalono w kontekście pomocy dla bilansu płatniczego i zatwierdzono w zaleceniu Rady dla Łotwy z dnia 7 lipca 2009 r. Konsolidacja rozkłada się względnie równomiernie na wydatki (2 % PKB) i dochody (2,2 % PKB). Wysiłek fiskalny po stronie dochodów skutkuje oczekiwanym znacznym wzrostem wskaźnika dochodów (+ 2,4 % PKB; przy czym znaczny wpływ wartości PKB na ten wskaźnik jest niemal całkowicie równoważony odpowiadającą jej erozją bazy podatkowej).

Oczekuje się jednak, że wskaźnik wydatków pierwotnych spadnie jedynie o 0,2 % PKB, mimo znacznych wysiłków konsolidacyjnych (w tym efektu przeniesienia związanego z działaniami z czerwca 2009 r.), głównie ze względu na znaczny wpływ wartości PKB na ten wskaźnik. Działania po stronie dochodów obejmują podwyższenie stawki podatku dochodowego od osób fizycznych (+ 0,8 % PKB), różne reformy przyczyniające się do większej neutralności systemów podatku dochodowego od osób fizycznych i składek na ubezpieczenia społeczne (+ 0,8 % PKB), jak również dodatkowe opodatkowanie nieruchomości (+ 0,3 % PKB, m. in. poprzez rozszerzenie opodatkowania na nieruchomości mieszkalne, przy zastosowaniu pewnej progresywności), progresywne opodatkowanie użytkowania samochodów (+ 0,2 % PKB) oraz większą akcyzę na gaz i wyroby tytoniowe. Po stronie wydatków w budżecie państwa na 2010 r. wprowadzono znaczne cięcia oparte w dużej mierze na reformach strukturalnych przynoszących skutki w perspektywie średniookresowej, w szczególności na łączeniu/likwidacji agencji i instytucji podlegających ministerstwom rolnictwa, kultury, edukacji i obrony narodowej; dalsze cięcia odpowiadające 0,5 % PKB zrealizowano w wydatkach i dotacjach w obszarze obsługi transportu. Dalsze cięcia wynagrodzeń w podsektorze lokalnym przynoszą oszczędności odpowiadające 0,4 % PKB, podczas gdy cięcia w świadczeniach chorobowych, świadczeniach dla bezrobotnych oraz świadczeniach macierzyńskich i ojcowskich powyżej pewnego poziomu skutkują oszczędnościami odpowiadającymi 0,2 % PKB. Działania jednorazowe nie są stosowane w znaczącym stopniu. Zgodnie z obliczeniami służb Komisji dokonanymi na podstawie informacji zawartych w programie oczekuje się, że saldo strukturalne (tj. saldo w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne, po skorygowaniu o działania jednorazowe i tymczasowe) poprawi się o nieco ponad 2 % (z – 7,6 % na – 5,5 %), co jest zgodne z koniecznym restrykcyjnym kursem polityki budżetowej. Kwota odpowiadająca tej poprawie jest mniejsza niż kwota odpowiadająca działaniom konsolidacyjnym, biorąc pod uwagę mechaniczną erozję bazy podatkowej i wzrost wydatków z tytułu odsetek o 1,1 % PKB.

| (7) | Na pierwszy rzut oka przedstawiony w programie kierunek działań budżetowych pokrywa się z ustalonym w ramach pomocy dla bilansu płatniczego – deficyty ograniczone do 6 % i 3 % PKB odpowiednio w latach 2011 i 2012 oraz zgodne z zaleceniem Rady z dnia 7 lipca 2009 r. dotyczącym skorygowania nadmiernego deficytu najpóźniej do roku 2012.
  Te budżetowe wartości docelowe wymagają podjęcia dodatkowych środków konsolidacyjnych zalecanych przez Radę i zgodnych z uzupełniającym protokołem ustaleń z lutego 2010 roku. Zgodnie z dokonanym przez służby Komisji ponownym obliczeniem bilansu strukturalnego opartym na informacjach przedstawionych w programie według wspólnie uzgodnionej metodologii, zaktualizowany program konwergencji nie zakłada realizacji średniookresowego celu budżetowego (MTO), jakim jest strukturalny deficyt wynoszący 1 % PKB w okresie objętym programem (4). Mając na uwadze ostatnie przewidywania oraz poziom zadłużenia, sam cel średniookresowy odzwierciedla jednak założenia Paktu stabilności i wzrostu. Zgodnie z saldem strukturalnym obliczonym przez służby Komisji odnośny wysiłek fiskalny wynosi 3,75 % na okres dwóch lat, przy czym część przypada na rok 2011. Scenariusz na lata 2011 i 2012 został podparty kilkoma środkami zarówno po stronie przychodów, jak i wydatków, co zostało przedstawione w zarysie przez władze łotewskie i do czego zobowiązały się one w związku z pomocą dla bilansu płatniczego. Po stronie wydatków władze łotewskie zamierzają w szczególności przeprowadzić szeroko zakrojony przegląd świadczeń w ramach systemów ubezpieczeń społecznych i emerytalnego, przy czym w przypadku tego ostatniego celem jest ochrona przyszłej stabilności i wystarczalności trzech filarów systemu emerytalnego. |
| --- | --- |

(7)

Na pierwszy rzut oka przedstawiony w programie kierunek działań budżetowych pokrywa się z ustalonym w ramach pomocy dla bilansu płatniczego – deficyty ograniczone do 6 % i 3 % PKB odpowiednio w latach 2011 i 2012 oraz zgodne z zaleceniem Rady z dnia 7 lipca 2009 r. dotyczącym skorygowania nadmiernego deficytu najpóźniej do roku 2012.

Te budżetowe wartości docelowe wymagają podjęcia dodatkowych środków konsolidacyjnych zalecanych przez Radę i zgodnych z uzupełniającym protokołem ustaleń z lutego 2010 roku. Zgodnie z dokonanym przez służby Komisji ponownym obliczeniem bilansu strukturalnego opartym na informacjach przedstawionych w programie według wspólnie uzgodnionej metodologii, zaktualizowany program konwergencji nie zakłada realizacji średniookresowego celu budżetowego (MTO), jakim jest strukturalny deficyt wynoszący 1 % PKB w okresie objętym programem (4). Mając na uwadze ostatnie przewidywania oraz poziom zadłużenia, sam cel średniookresowy odzwierciedla jednak założenia Paktu stabilności i wzrostu. Zgodnie z saldem strukturalnym obliczonym przez służby Komisji odnośny wysiłek fiskalny wynosi 3,75 % na okres dwóch lat, przy czym część przypada na rok 2011. Scenariusz na lata 2011 i 2012 został podparty kilkoma środkami zarówno po stronie przychodów, jak i wydatków, co zostało przedstawione w zarysie przez władze łotewskie i do czego zobowiązały się one w związku z pomocą dla bilansu płatniczego. Po stronie wydatków władze łotewskie zamierzają w szczególności przeprowadzić szeroko zakrojony przegląd świadczeń w ramach systemów ubezpieczeń społecznych i emerytalnego, przy czym w przypadku tego ostatniego celem jest ochrona przyszłej stabilności i wystarczalności trzech filarów systemu emerytalnego.

| (8) | W przyszłości sytuacja może okazać się gorsza niż przewidziano w programie ze względu na rozmiar korekty pozostającej do zrealizowania w kontekście osłabionej gospodarki, niepewność co do przyszłych tendencji dotyczących dochodów i środków, które powinny wspierać konsolidację, oraz zakres reform, których podjęcie jest nadal konieczne w celu wsparcia trwałego ożywienia. W programie uznano, że zapewnienie stabilności sektora finansowego jest istotnym warunkiem wstępnym ożywienia gospodarczego. W odniesieniu do zagrożeń politycznych i wdrożeniowych zakres kroków budżetowych, które należy podjąć, mógłby narazić rząd na problemy natury prawnej, podczas gdy w kontekście zbliżających się wyborów i biorąc pod uwagę dokonaną dotychczas znaczną konsolidację, znalezienie dodatkowych środków koniecznych do realizacji określonych w programie celów na lata 2011 i 2012, wykraczających poza już przyjęte szeroko zakrojone środki, może okazać się trudne.
  Z drugiej strony istnieje silna zachęta do wypełnienia przez władze łotewskie wiążących zobowiązań podjętych przez nie w ramach porozumień dotyczących pomocy dla bilansu płatniczego. Ponadto władze łotewskie przedstawiły przekonywujące dowody w postaci dokonanej dotychczas konsolidacji, które wskazują na to, że są one w stanie zrealizować w zadowalający sposób bardzo poważne wysiłki konsolidacyjne. Zagrożenia dla prognoz budżetowych i scenariusza makroekonomicznego wydają się więc zasadniczo zrównoważone w ciągu całego okresu objętego programem. |
| --- | --- |

(8)

W przyszłości sytuacja może okazać się gorsza niż przewidziano w programie ze względu na rozmiar korekty pozostającej do zrealizowania w kontekście osłabionej gospodarki, niepewność co do przyszłych tendencji dotyczących dochodów i środków, które powinny wspierać konsolidację, oraz zakres reform, których podjęcie jest nadal konieczne w celu wsparcia trwałego ożywienia. W programie uznano, że zapewnienie stabilności sektora finansowego jest istotnym warunkiem wstępnym ożywienia gospodarczego. W odniesieniu do zagrożeń politycznych i wdrożeniowych zakres kroków budżetowych, które należy podjąć, mógłby narazić rząd na problemy natury prawnej, podczas gdy w kontekście zbliżających się wyborów i biorąc pod uwagę dokonaną dotychczas znaczną konsolidację, znalezienie dodatkowych środków koniecznych do realizacji określonych w programie celów na lata 2011 i 2012, wykraczających poza już przyjęte szeroko zakrojone środki, może okazać się trudne.

Z drugiej strony istnieje silna zachęta do wypełnienia przez władze łotewskie wiążących zobowiązań podjętych przez nie w ramach porozumień dotyczących pomocy dla bilansu płatniczego. Ponadto władze łotewskie przedstawiły przekonywujące dowody w postaci dokonanej dotychczas konsolidacji, które wskazują na to, że są one w stanie zrealizować w zadowalający sposób bardzo poważne wysiłki konsolidacyjne. Zagrożenia dla prognoz budżetowych i scenariusza makroekonomicznego wydają się więc zasadniczo zrównoważone w ciągu całego okresu objętego programem.

| (9) | Szacuje się, że w 2009 r. wskaźnik zadłużenia brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniósł 34,8 % PKB, wzrastając z 19,5 % PKB w 2008 r. Prognozuje się, że wskaźnik zadłużenia w trakcie okresu objętego programem zwiększy się gwałtownie o dalsze 22 punkty procentowe, co będzie skutkiem znacznych deficytów budżetowych, ale również znacznej pozytywnej wartości rezydualnej zmiany długu wynoszącej 8 % PKB w 2010 r., ponieważ oczekuje się, że wypłaty ze strony różnych międzynarodowych pożyczkodawców, odpowiadające około 15 % PKB, zaspokoją z nadwyżką najkonieczniejsze potrzeby budżetowe. Końcowy koszt działań wspierających sektor bankowy stanowi jednak zagrożenie w latach 2011 i 2012. W związku z tym zawarte w programie prognozy, według których w 2011 r. wskaźnik zadłużenia osiągnie szczytowy poziom nieco poniżej 60 %, są obarczone ryzykiem. Według prognozy na rok 2012, który jest końcowym rokiem okresu objętego programem, wskaźnik zadłużenia wyniesie 56,8 % PKB. Chociaż prognozuje się, że w całym okresie objętym programem wskaźnik zadłużenia pozostanie na poziomie poniżej określonej w Traktacie wartości referencyjnej, do roku 2011 wykazuje on tendencję szybko zwyżkującą. |
| --- | --- |

(9)

Szacuje się, że w 2009 r. wskaźnik zadłużenia brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniósł 34,8 % PKB, wzrastając z 19,5 % PKB w 2008 r. Prognozuje się, że wskaźnik zadłużenia w trakcie okresu objętego programem zwiększy się gwałtownie o dalsze 22 punkty procentowe, co będzie skutkiem znacznych deficytów budżetowych, ale również znacznej pozytywnej wartości rezydualnej zmiany długu wynoszącej 8 % PKB w 2010 r., ponieważ oczekuje się, że wypłaty ze strony różnych międzynarodowych pożyczkodawców, odpowiadające około 15 % PKB, zaspokoją z nadwyżką najkonieczniejsze potrzeby budżetowe. Końcowy koszt działań wspierających sektor bankowy stanowi jednak zagrożenie w latach 2011 i 2012. W związku z tym zawarte w programie prognozy, według których w 2011 r. wskaźnik zadłużenia osiągnie szczytowy poziom nieco poniżej 60 %, są obarczone ryzykiem. Według prognozy na rok 2012, który jest końcowym rokiem okresu objętego programem, wskaźnik zadłużenia wyniesie 56,8 % PKB. Chociaż prognozuje się, że w całym okresie objętym programem wskaźnik zadłużenia pozostanie na poziomie poniżej określonej w Traktacie wartości referencyjnej, do roku 2011 wykazuje on tendencję szybko zwyżkującą.

| (10) | Ze średniookresowych prognoz dotyczących długu, w których zakłada się jedynie stopniowy powrót tempa wzrostu PKB do poziomów przewidywanych przed kryzysem oraz przywrócenie obciążeń podatkowych do przedkryzysowego poziomu, wynika, że przewidziana w programie strategia budżetowa – jeśli traktować ją dosłownie – byłaby prawie wystarczająca, aby ustabilizować relację długu do PKB w terminie do roku 2020. |
| --- | --- |

(10)

Ze średniookresowych prognoz dotyczących długu, w których zakłada się jedynie stopniowy powrót tempa wzrostu PKB do poziomów przewidywanych przed kryzysem oraz przywrócenie obciążeń podatkowych do przedkryzysowego poziomu, wynika, że przewidziana w programie strategia budżetowa – jeśli traktować ją dosłownie – byłaby prawie wystarczająca, aby ustabilizować relację długu do PKB w terminie do roku 2020.

| (11) | Długoterminowy wpływ starzenia się społeczeństwa na budżet jest wyraźnie poniżej średniej UE, co wynika z już uchwalonych reform systemu emerytalnego. Szacowana w programie sytuacja budżetowa w 2009 r. potęguje jednak wpływ starzenia się społeczeństwa na zachwianie stabilności finansów publicznych w perspektywie długoterminowej.
  Do zmniejszenia zagrożeń dla stabilności finansów publicznych, które w sprawozdaniu Komisji z 2009 r. na temat długoterminowej stabilności finansów publicznych (5) oceniono jako wysokie, przyczyniłoby się przewidziane w programie zmniejszenie deficytu pierwotnego w perspektywie średnioterminowej. |
| --- | --- |

(11)

Długoterminowy wpływ starzenia się społeczeństwa na budżet jest wyraźnie poniżej średniej UE, co wynika z już uchwalonych reform systemu emerytalnego. Szacowana w programie sytuacja budżetowa w 2009 r. potęguje jednak wpływ starzenia się społeczeństwa na zachwianie stabilności finansów publicznych w perspektywie długoterminowej.

Do zmniejszenia zagrożeń dla stabilności finansów publicznych, które w sprawozdaniu Komisji z 2009 r. na temat długoterminowej stabilności finansów publicznych (5) oceniono jako wysokie, przyczyniłoby się przewidziane w programie zmniejszenie deficytu pierwotnego w perspektywie średnioterminowej.

| (12) | Wskutek procyklicznej polityki budżetowej realizowanej w latach poprzedzających kryzys konieczne jest radykalne wzmocnienie ram budżetowych i systemu zarządzania finansami publicznymi. Osiągnięto już pewne postępy oraz planuje się dalsze inicjatywy. Konieczność usunięcia z budżetu niepotrzebnych usztywnień w celu poprawy elastyczności wydatków została uwzględniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 3 listopada 2009 r. upoważniającym ministra finansów do przenoszenia środków dotyczących jednej jednostki budżetowej pomiędzy programami, podprogramami i gospodarczymi kategoriami wydatków. Monitorowanie wydatków związanych z funduszami strukturalnymi UE zostało wzmocnione poprzez zmiany w ustawie o budżecie państwa wprowadzone wraz z budżetem na 2010 r. Następnie ministerstwo finansów zobowiązane jest do opracowania i przedstawienia, we współpracy z innymi zainteresowanymi instytucjami, projektu ustawy o dyscyplinie budżetowej mającego na celu zapewnienie antycyklicznej dyscypliny budżetowej na wszystkich poziomach administracji publicznej. Zastosowanie szerokich przeglądów wpłynie prawdopodobnie na poprawę procesów ustalania priorytetów i podejmowania decyzji przed przygotowaniem kolejnych budżetów: planuje się przeprowadzenie analizy wszystkich usług świadczonych przez instytucje publiczne, której celem jest ocena, czy konieczne jest kontynuowanie takich usług, czy też należy je zawiesić lub zlecić je podmiotom zewnętrznym, oraz dokonanie przeglądu wszystkich przedsiębiorstw publicznych w celu ich ewentualnej restrukturyzacji. Dla wsparcia konsolidacji budżetowej konieczne jest także wprowadzenie skutecznych procedur sankcji za nadużycia środków publicznych przez osoby fizyczne, usprawnienie gromadzenia i przetwarzania danych dotyczących sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz wzmocnienie monitorowania zaległych i planowanych zobowiązań. |
| --- | --- |

(12)

Wskutek procyklicznej polityki budżetowej realizowanej w latach poprzedzających kryzys konieczne jest radykalne wzmocnienie ram budżetowych i systemu zarządzania finansami publicznymi. Osiągnięto już pewne postępy oraz planuje się dalsze inicjatywy. Konieczność usunięcia z budżetu niepotrzebnych usztywnień w celu poprawy elastyczności wydatków została uwzględniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 3 listopada 2009 r. upoważniającym ministra finansów do przenoszenia środków dotyczących jednej jednostki budżetowej pomiędzy programami, podprogramami i gospodarczymi kategoriami wydatków. Monitorowanie wydatków związanych z funduszami strukturalnymi UE zostało wzmocnione poprzez zmiany w ustawie o budżecie państwa wprowadzone wraz z budżetem na 2010 r. Następnie ministerstwo finansów zobowiązane jest do opracowania i przedstawienia, we współpracy z innymi zainteresowanymi instytucjami, projektu ustawy o dyscyplinie budżetowej mającego na celu zapewnienie antycyklicznej dyscypliny budżetowej na wszystkich poziomach administracji publicznej. Zastosowanie szerokich przeglądów wpłynie prawdopodobnie na poprawę procesów ustalania priorytetów i podejmowania decyzji przed przygotowaniem kolejnych budżetów: planuje się przeprowadzenie analizy wszystkich usług świadczonych przez instytucje publiczne, której celem jest ocena, czy konieczne jest kontynuowanie takich usług, czy też należy je zawiesić lub zlecić je podmiotom zewnętrznym, oraz dokonanie przeglądu wszystkich przedsiębiorstw publicznych w celu ich ewentualnej restrukturyzacji. Dla wsparcia konsolidacji budżetowej konieczne jest także wprowadzenie skutecznych procedur sankcji za nadużycia środków publicznych przez osoby fizyczne, usprawnienie gromadzenia i przetwarzania danych dotyczących sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz wzmocnienie monitorowania zaległych i planowanych zobowiązań.

| (13) | Jakość finansów publicznych prawdopodobnie zwiększy się dzięki istotnym zmianom wpływającym na strukturę dochodów, w tym położenie większego nacisku na bardziej efektywne i sprawiedliwe opodatkowanie majątku. Podatkowe obciążenia pracy pozostaną wysokie w wyniku podwyższenia stawek podatku od osób fizycznych. Spójna długoterminowa strategia podatkowa ułatwiłaby optymalizację wpływu struktury opodatkowania na wzrost. W celu zapewnienia powodzenia trwającej obecnie konsolidacji budżetowej konieczne wydaje się także zaprojektowanie odpowiednich narzędzi administracyjnych i prawnych pozwalających na rozwiązanie problemu szarej strefy. Ponieważ potrzeby związane z konsolidacją spowodowały zmniejszenie zasobów, podjęto kilka istotnych kroków w celu wzmocnienia efektywności wydatków publicznych. Wzmocnienie zdolności Państwowej Agencji Zatrudnienia mogłoby poprawić efektywność instrumentów służących do aktywizacji rynku pracy. Na płaszczyźnie bardziej ogólnej wykorzystanie finansowania związanego z funduszami strukturalnymi UE w odpowiednim czasie i w sposób odpowiednio ukierunkowany może okazać się pomocne w łagodzeniu wpływu kryzysu gospodarczego. Przyjęta dnia 1 grudnia 2009 r. ustawa regulująca wynagrodzenia urzędników służby cywilnej i pracowników instytucji podsektora centralnego i lokalnego łączy wszystkie przepisy dotyczące pracowników sektora publicznego i przewiduje dodatkowe zachęty dla tych pracowników poprzez wzmocnienie przejrzystości systemu wynagrodzeń, natomiast z punktu widzenia władz budżetowych na różnych poziomach władzy publicznej ustawa zacieśnia kontrolę nad wydatkami i wzmacnia proces konsolidacji. |
| --- | --- |

(13)

Jakość finansów publicznych prawdopodobnie zwiększy się dzięki istotnym zmianom wpływającym na strukturę dochodów, w tym położenie większego nacisku na bardziej efektywne i sprawiedliwe opodatkowanie majątku. Podatkowe obciążenia pracy pozostaną wysokie w wyniku podwyższenia stawek podatku od osób fizycznych. Spójna długoterminowa strategia podatkowa ułatwiłaby optymalizację wpływu struktury opodatkowania na wzrost. W celu zapewnienia powodzenia trwającej obecnie konsolidacji budżetowej konieczne wydaje się także zaprojektowanie odpowiednich narzędzi administracyjnych i prawnych pozwalających na rozwiązanie problemu szarej strefy. Ponieważ potrzeby związane z konsolidacją spowodowały zmniejszenie zasobów, podjęto kilka istotnych kroków w celu wzmocnienia efektywności wydatków publicznych. Wzmocnienie zdolności Państwowej Agencji Zatrudnienia mogłoby poprawić efektywność instrumentów służących do aktywizacji rynku pracy. Na płaszczyźnie bardziej ogólnej wykorzystanie finansowania związanego z funduszami strukturalnymi UE w odpowiednim czasie i w sposób odpowiednio ukierunkowany może okazać się pomocne w łagodzeniu wpływu kryzysu gospodarczego. Przyjęta dnia 1 grudnia 2009 r. ustawa regulująca wynagrodzenia urzędników służby cywilnej i pracowników instytucji podsektora centralnego i lokalnego łączy wszystkie przepisy dotyczące pracowników sektora publicznego i przewiduje dodatkowe zachęty dla tych pracowników poprzez wzmocnienie przejrzystości systemu wynagrodzeń, natomiast z punktu widzenia władz budżetowych na różnych poziomach władzy publicznej ustawa zacieśnia kontrolę nad wydatkami i wzmacnia proces konsolidacji.

| (14) | Łotwa została bardzo poważnie dotknięta przez kryzys i musiała zwrócić się o międzynarodową pomoc finansową. Słabość rynku pracy, eliminacja dźwigni finansowej i potrzeba konsolidacji budżetowej będą powstrzymywały ożywienie gospodarcze, choć widoczne są pozytywne oznaki początków poprawy wskaźników konkurencyjności. Presja na rynki finansowe zmalała znacząco od lata 2009 roku, ale sytuacja nadal w dużym stopniu zależy od przyszłych działań mających na celu rozwiązanie pozostałych problemów. Nadzór nad sektorem finansowym został wzmocniony, m.in. poprzez lepszą współpracę z zagranicznymi organami nadzorczymi. Podjęto też kroki w celu zapewnienia odpowiedniej kapitalizacji w ramach systemu bankowego. Łotwa podjęła odważne działania w celu rozwiązania problemu pogorszenia stanu finansów publicznych.
  Do osiągnięcia znacznej poprawy finansów publicznych przy jednoczesnym zapewnieniu sprawiedliwego podziału obciążeń oraz wsparcia konkurencyjności gospodarki może przyczynić się dalsze usprawnienie absorpcji funduszy strukturalnych UE i zarządzania tymi funduszami, skupienie się na działaniach wspierających bezpośrednie inwestycje zagraniczne i przedsiębiorstwa generujące eksport, odpowiednie kształcenie i szkolenie siły roboczej oraz wyraźniej określone priorytety w zakresie polityki konkurencyjności oraz badań i rozwoju. |
| --- | --- |

(14)

Łotwa została bardzo poważnie dotknięta przez kryzys i musiała zwrócić się o międzynarodową pomoc finansową. Słabość rynku pracy, eliminacja dźwigni finansowej i potrzeba konsolidacji budżetowej będą powstrzymywały ożywienie gospodarcze, choć widoczne są pozytywne oznaki początków poprawy wskaźników konkurencyjności. Presja na rynki finansowe zmalała znacząco od lata 2009 roku, ale sytuacja nadal w dużym stopniu zależy od przyszłych działań mających na celu rozwiązanie pozostałych problemów. Nadzór nad sektorem finansowym został wzmocniony, m.in. poprzez lepszą współpracę z zagranicznymi organami nadzorczymi. Podjęto też kroki w celu zapewnienia odpowiedniej kapitalizacji w ramach systemu bankowego. Łotwa podjęła odważne działania w celu rozwiązania problemu pogorszenia stanu finansów publicznych.

Do osiągnięcia znacznej poprawy finansów publicznych przy jednoczesnym zapewnieniu sprawiedliwego podziału obciążeń oraz wsparcia konkurencyjności gospodarki może przyczynić się dalsze usprawnienie absorpcji funduszy strukturalnych UE i zarządzania tymi funduszami, skupienie się na działaniach wspierających bezpośrednie inwestycje zagraniczne i przedsiębiorstwa generujące eksport, odpowiednie kształcenie i szkolenie siły roboczej oraz wyraźniej określone priorytety w zakresie polityki konkurencyjności oraz badań i rozwoju.

| (15) | Podsumowując, strategia budżetowa na 2010 r. określona w programie jest zgodna z zaleceniami Rady przyjętymi na podstawie art. 104 ust. 7 TWE oraz docelowymi poziomami deficytu określonymi w ramach pomocy dla bilansu płatniczego. Począwszy od roku 2011, biorąc pod uwagę zagrożenia, strategia budżetowa wydaje się również zasadniczo zgodna z docelowymi poziomami deficytu określonymi w zaleceniach Rady i w ramach pomocy dla bilansu płatniczego oraz odzwierciedla ambicję władz, aby spełnić kryteria z Maastricht w 2012 r. i wejść do strefy euro do 2014 r. Kurs polityki budżetowej wydaje się obecnie właściwy do zapewnienia odpowiedniego udziału w ERM II oraz stanowi odpowiedź na wyzwania wynikające z poważnej recesji poprzez trwającą obecnie ambitną korektę znaczącego deficytu strukturalnego. Średnia roczna poprawa salda strukturalnego odpowiadająca około 2 % PKB jest jednak mniejsza niż średni roczny wysiłek fiskalny zalecony przez Radę w lipcu 2009 r. wynoszący co najmniej 2,75 % PKB w latach 2010–2012, w szczególności biorąc pod uwagę wzrost wydatków związanych z odsetkami o prawie 2 % PKB i mechaniczną erozję bazy podatkowej na początku okresu objętego programem. Saldo w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne i saldo strukturalne należy jednak interpretować ostrożnie, uwzględniając znaczną niepewność w odniesieniu do szacunków dotyczących wzrostu potencjalnego i luki produktowej w przypadku Łotwy oraz fakt, że wyjątkowo niestabilna sytuacja gospodarcza od 2008 roku może doprowadzić do stanu, w którym standardowe elastyczności nie odzwierciedlają w wystarczającym stopniu wpływu na budżet bardzo poważnego pogorszenia koniunktury gospodarczej doświadczonego przez Łotwę. Biorąc pod uwagę zrównoważone zagrożenia oraz kwotę odpowiadającą już podjętym lub planowanym działaniom dyskrecjonalnym, zaplanowany w programie dyskrecjonalny wysiłek fiskalny wydaje się zasadniczo zgodny z zaleceniami Rady z lipca.
  Biorąc pod uwagę kwotę odpowiadającą pozostałej do przeprowadzenia korekcie budżetowej, która nie została jeszcze poparta w pełni określonymi działaniami, istnieje jednak ryzyko, że wyniki budżetowe będą gorsze niż planowano, choć ryzyko to równoważą wiążące zobowiązania podjęte w ramach porozumień dotyczących międzynarodowej pomocy finansowej oraz wyniki osiągnięte dotychczas przez władze w ich realizacji. Nasila to konieczność poprawy przez władze łotewskie ram budżetowych i procesów decyzyjnych, co planuje się przeprowadzić w trakcie 2010 r. |
| --- | --- |

(15)

Podsumowując, strategia budżetowa na 2010 r. określona w programie jest zgodna z zaleceniami Rady przyjętymi na podstawie art. 104 ust. 7 TWE oraz docelowymi poziomami deficytu określonymi w ramach pomocy dla bilansu płatniczego. Począwszy od roku 2011, biorąc pod uwagę zagrożenia, strategia budżetowa wydaje się również zasadniczo zgodna z docelowymi poziomami deficytu określonymi w zaleceniach Rady i w ramach pomocy dla bilansu płatniczego oraz odzwierciedla ambicję władz, aby spełnić kryteria z Maastricht w 2012 r. i wejść do strefy euro do 2014 r. Kurs polityki budżetowej wydaje się obecnie właściwy do zapewnienia odpowiedniego udziału w ERM II oraz stanowi odpowiedź na wyzwania wynikające z poważnej recesji poprzez trwającą obecnie ambitną korektę znaczącego deficytu strukturalnego. Średnia roczna poprawa salda strukturalnego odpowiadająca około 2 % PKB jest jednak mniejsza niż średni roczny wysiłek fiskalny zalecony przez Radę w lipcu 2009 r. wynoszący co najmniej 2,75 % PKB w latach 2010–2012, w szczególności biorąc pod uwagę wzrost wydatków związanych z odsetkami o prawie 2 % PKB i mechaniczną erozję bazy podatkowej na początku okresu objętego programem. Saldo w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne i saldo strukturalne należy jednak interpretować ostrożnie, uwzględniając znaczną niepewność w odniesieniu do szacunków dotyczących wzrostu potencjalnego i luki produktowej w przypadku Łotwy oraz fakt, że wyjątkowo niestabilna sytuacja gospodarcza od 2008 roku może doprowadzić do stanu, w którym standardowe elastyczności nie odzwierciedlają w wystarczającym stopniu wpływu na budżet bardzo poważnego pogorszenia koniunktury gospodarczej doświadczonego przez Łotwę. Biorąc pod uwagę zrównoważone zagrożenia oraz kwotę odpowiadającą już podjętym lub planowanym działaniom dyskrecjonalnym, zaplanowany w programie dyskrecjonalny wysiłek fiskalny wydaje się zasadniczo zgodny z zaleceniami Rady z lipca.

Biorąc pod uwagę kwotę odpowiadającą pozostałej do przeprowadzenia korekcie budżetowej, która nie została jeszcze poparta w pełni określonymi działaniami, istnieje jednak ryzyko, że wyniki budżetowe będą gorsze niż planowano, choć ryzyko to równoważą wiążące zobowiązania podjęte w ramach porozumień dotyczących międzynarodowej pomocy finansowej oraz wyniki osiągnięte dotychczas przez władze w ich realizacji. Nasila to konieczność poprawy przez władze łotewskie ram budżetowych i procesów decyzyjnych, co planuje się przeprowadzić w trakcie 2010 r.

| (16) | Co do wymagań odnośnie do danych określonych w kodeksie postępowania dotyczącym programów stabilności i konwergencji, w programie przedstawiono wszystkie dane obowiązkowe i większość nieobowiązkowych. W zaleceniu z dnia 7 lipca 2009 r. przyjętym na podstawie art. 104 ust. 7 TWE i mającym na celu likwidację nadmiernego deficytu Rada wezwała Łotwę także do przedstawienia sprawozdania z postępów poczynionych w realizacji zaleceń Rady w oddzielnym rozdziale aktualizacji programów konwergencji. Łotwa w pełni zastosowała się do tego zalecenia. |
| --- | --- |

(16)

Co do wymagań odnośnie do danych określonych w kodeksie postępowania dotyczącym programów stabilności i konwergencji, w programie przedstawiono wszystkie dane obowiązkowe i większość nieobowiązkowych. W zaleceniu z dnia 7 lipca 2009 r. przyjętym na podstawie art. 104 ust. 7 TWE i mającym na celu likwidację nadmiernego deficytu Rada wezwała Łotwę także do przedstawienia sprawozdania z postępów poczynionych w realizacji zaleceń Rady w oddzielnym rozdziale aktualizacji programów konwergencji. Łotwa w pełni zastosowała się do tego zalecenia.

Podsumowując, należy stwierdzić, że Łotwa przeprowadza znaczącą konsolidację budżetową i dostosowanie gospodarcze zgodnie z zaleceniami Rady, o czym świadczy przyjęcie budżetu na 2010 r. opartego na działaniach o wysokiej jakości, szeroko zakrojonych reformach w sektorze publicznym, poprawie absorpcji funduszy strukturalnych UE, ukierunkowanych środkach polityki rynku pracy i działaniach wzmacniających sektor finansowy. W przyszłości zagrożenia mogą wiązać się z rozmiarem pozostającej do zrealizowania korekty w kontekście osłabionej gospodarki, niepewnością co do przyszłych tendencji dotyczących dochodów i środków, które powinny wspierać konsolidację, oraz z zakresem reform, których podjęcie jest nadal konieczne w celu wsparcia trwałego ożywienia. Dalsze ulepszenia ram budżetowych mogą ułatwić określenie i wdrażanie niezbędnych środków, co zmniejsza ryzyko, że wynik budżetowy będzie gorszy niż zaplanowano.

W świetle powyższej oceny oraz zalecenia przyjętego na podstawie art. 104 ust. 7 TWE, a także biorąc pod uwagę potrzebę zapewnienia trwałej konwergencji i odpowiedniego udziału w ERM II, wzywa się Łotwę do:

| (i) | pełnej realizacji budżetu na rok 2010 przyjętego dnia 1 grudnia 2009 r.; przygotowania zestawu opcji budżetowych będących podstawą dla oszczędności lub dodatkowych dochodów, co umożliwi przyjęcie budżetu na rok 2011 zgodnie z potrzebami w zakresie konsolidacji; przyjęcia budżetu na rok 2012 będącego w zgodności z docelowym kierunkiem działań budżetowych, zgodnie z zaleceniem Rady na mocy art. 104 ust. 7; |
| --- | --- |

(i)

pełnej realizacji budżetu na rok 2010 przyjętego dnia 1 grudnia 2009 r.; przygotowania zestawu opcji budżetowych będących podstawą dla oszczędności lub dodatkowych dochodów, co umożliwi przyjęcie budżetu na rok 2011 zgodnie z potrzebami w zakresie konsolidacji; przyjęcia budżetu na rok 2012 będącego w zgodności z docelowym kierunkiem działań budżetowych, zgodnie z zaleceniem Rady na mocy art. 104 ust. 7;

| (ii) | przeprowadzenia dokładnej i zorientowanej na przyszłość analizy dotyczącej szeroko zakrojonej reformy świadczeń społecznych w celu wdrożenia takiej reformy w trakcie 2011 roku wraz z dodatkowymi środkami po stronie dochodów; |
| --- | --- |

(ii)

przeprowadzenia dokładnej i zorientowanej na przyszłość analizy dotyczącej szeroko zakrojonej reformy świadczeń społecznych w celu wdrożenia takiej reformy w trakcie 2011 roku wraz z dodatkowymi środkami po stronie dochodów;

| (iii) | poprawy zarządzania budżetem i przejrzystości budżetu, między innymi poprzez przyjęcie projektu ustawy o dyscyplinie budżetowej, wzmocnienie wiążącego charakteru średniookresowych ram budżetowych oraz wprowadzenie skutecznych procedur dotyczących sankcji za nadużycia środków publicznych przez osoby fizyczne; wzmocnienie mechanizmów kontroli, koordynacji i sankcji mających na celu rozwiązanie problemu szarej strefy; |
| --- | --- |

(iii)

poprawy zarządzania budżetem i przejrzystości budżetu, między innymi poprzez przyjęcie projektu ustawy o dyscyplinie budżetowej, wzmocnienie wiążącego charakteru średniookresowych ram budżetowych oraz wprowadzenie skutecznych procedur dotyczących sankcji za nadużycia środków publicznych przez osoby fizyczne; wzmocnienie mechanizmów kontroli, koordynacji i sankcji mających na celu rozwiązanie problemu szarej strefy;

| (iv) | pobudzenia wzrostu gospodarczego poprzez sprzyjanie przenoszeniu działalności w kierunku sektora dóbr wymiennych i poprawie wydajności, w tym poprzez zapewnienie docierania dostępnych funduszy strukturalnych UE do realnej gospodarki, oraz przeprowadzenia w odpowiednim czasie, w ramach strategii średniookresowej, restrukturyzacji banków będących własnością państwa. |
| --- | --- |

(iv)

pobudzenia wzrostu gospodarczego poprzez sprzyjanie przenoszeniu działalności w kierunku sektora dóbr wymiennych i poprawie wydajności, w tym poprzez zapewnienie docierania dostępnych funduszy strukturalnych UE do realnej gospodarki, oraz przeprowadzenia w odpowiednim czasie, w ramach strategii średniookresowej, restrukturyzacji banków będących własnością państwa.

Porównanie głównych prognoz makroekonomicznych i budżetowych

| | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Realny PKB
  (% zmiany) | PK styczeń 2010 | –4,6 | –18,0 | –4,0 | 2,0 | 3,8 |
| KOM listopad 2009 | –4,6 | –18,0 | –4,0 | 2,0 | nd. |
| PK styczeń 2009 | –2,0 | –5,0 | –3,0 | 1,5 | nd. |
| inflacja HICP
  (%) | PK styczeń 2010 | 15,4 | 3,5 | –3,7 | –2,8 | 0,0 |
| KOM listopad 2009 | 15,3 | 3,5 | –3,7 | –1,2 | nd. |
| PK styczeń 2009 | 15,4 | 5,9 | 2,2 | 1,3 | nd. |
| Luka produktowa (6)

  (% potencjalnego PKB) | PK styczeń 2010 | 9,5 | –8,8 | –10,7 | –7,8 | –3,8 |
| KOM listopad 2009 (7) | 9,2 | –9,1 | –10,7 | –7,0 | nd. |
| PK styczeń 2009 | 5,9 | –1,6 | –5,7 | –5,3 | nd. |
| Wierzytelności/zadłużenie netto wobec reszty świata
  (% PKB) | PK styczeń 2010 | –10,8 | 8,2 | 10,7 | 10,4 | 8,0 |
| KOM listopad 2009 | –11,5 | 8,9 | 8,0 | 6,1 | nd. |
| PK styczeń 2009 | –13,4 | –5,4 | –2,6 | –2,3 | nd. |
| Dochody sektora instytucji rządowych i samorządowych
  (% PKB) | PK styczeń 2010 | 34,7 | 33,8 | 36,2 | 38,6 | 39,4 |
| KOM listopad 2009 | 34,6 | 34,9 | 33,4 | 32,9 | nd. |
| PK styczeń 2009 | 35,1 | 32,5 | 35,0 | 37,7 | nd. |
| Wydatki sektora instytucji rządowych i samorządowych
  (% PKB) | PK styczeń 2010 | 38,8 | 43,8 | 44,7 | 44,6 | 42,4 |
| KOM listopad 2009 | 38,8 | 43,8 | 45,7 | 45,1 | nd. |
| PK styczeń 2009 | 38,6 | 37,7 | 39,9 | 40,7 | nd. |
| Saldo sektora instytucji rządowych i samorządowych
  (% PKB) | PK styczeń 2010 | –4,1 | –10,0 | –8,5 | –6,0 | –2,9 |
| KOM listopad 2009 | –4,1 | –9,0 | –12,3 | –12,2 | nd. |
| PK styczeń 2009 | –3,5 | –5,3 | –4,9 | –2,9 | nd. |
| Saldo pierwotne
  (% PKB) | PK styczeń 2010 | –3,4 | –8,7 | –6,1 | –2,7 | 0,3 |
| KOM listopad 2009 | –3,4 | –7,6 | –9,9 | –8,3 | nd. |
| PK styczeń 2009 | –2,9 | –3,7 | –3,5 | –1,4 | nd. |
| Saldo w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne (6)

  (% PKB) | PK styczeń 2010 | –6,7 | –7,6 | –5,5 | –3,9 | –1,8 |
| KOM listopad 2009 | –6,7 | –6,4 | –9,3 | –10,2 | nd. |
| PK styczeń 2009 | –5,1 | –4,9 | –3,3 | –1,4 | nd. |
| Saldo strukturalne (8)

  (% PKB) | PK styczeń 2010 | –6,7 | –7,6 | –5,5 | –3,9 | –1,8 |
| KOM listopad 2009 | –6,7 | –7,0 | –10,2 | –10,2 | nd. |
| PK styczeń 2009 | –5,1 | –4,9 | –3,3 | –1,4 | nd. |
| Dług brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych
  (% PKB) | PK styczeń 2010 | 19,5 | 34,8 | 55,1 | 59,1 | 56,8 |
| KOM listopad 2009 | 19,5 | 33,2 | 48,6 | 60,4 | nd. |
| PK styczeń 2009 | 19,4 | 32,4 | 45,4 | 47,3 | nd. |
| program konwergencji (PK); prognozy służb Komisji z jesieni 2009 r. (KOM); obliczenia służb Komisji. |

2008

2009

2010

2011

2012

Realny PKB

(% zmiany)

PK styczeń 2010

–4,6

–18,0

–4,0

2,0

3,8

KOM listopad 2009

–4,6

–18,0

–4,0

2,0

nd.

PK styczeń 2009

–2,0

–5,0

–3,0

1,5

nd.

inflacja HICP

(%)

PK styczeń 2010

15,4

3,5

–3,7

–2,8

0,0

KOM listopad 2009

15,3

3,5

–3,7

–1,2

nd.

PK styczeń 2009

15,4

5,9

2,2

1,3

nd.

Luka produktowa (6)

(% potencjalnego PKB)

PK styczeń 2010

9,5

–8,8

–10,7

–7,8

–3,8

KOM listopad 2009 (7)

9,2

–9,1

–10,7

–7,0

nd.

PK styczeń 2009

5,9

–1,6

–5,7

–5,3

nd.

Wierzytelności/zadłużenie netto wobec reszty świata

(% PKB)

PK styczeń 2010

–10,8

8,2

10,7

10,4

8,0

KOM listopad 2009

–11,5

8,9

8,0

6,1

nd.

PK styczeń 2009

–13,4

–5,4

–2,6

–2,3

nd.

Dochody sektora instytucji rządowych i samorządowych

(% PKB)

PK styczeń 2010

34,7

33,8

36,2

38,6

39,4

KOM listopad 2009

34,6

34,9

33,4

32,9

nd.

PK styczeń 2009

35,1

32,5

35,0

37,7

nd.

Wydatki sektora instytucji rządowych i samorządowych

(% PKB)

PK styczeń 2010

38,8

43,8

44,7

44,6

42,4

KOM listopad 2009

38,8

43,8

45,7

45,1

nd.

PK styczeń 2009

38,6

37,7

39,9

40,7

nd.

Saldo sektora instytucji rządowych i samorządowych

(% PKB)

PK styczeń 2010

–4,1

–10,0

–8,5

–6,0

–2,9

KOM listopad 2009

–4,1

–9,0

–12,3

–12,2

nd.

PK styczeń 2009

–3,5

–5,3

–4,9

–2,9

nd.

Saldo pierwotne

(% PKB)

PK styczeń 2010

–3,4

–8,7

–6,1

–2,7

0,3

KOM listopad 2009

–3,4

–7,6

–9,9

–8,3

nd.

PK styczeń 2009

–2,9

–3,7

–3,5

–1,4

nd.

Saldo w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne (6)

(% PKB)

PK styczeń 2010

–6,7

–7,6

–5,5

–3,9

–1,8

KOM listopad 2009

–6,7

–6,4

–9,3

–10,2

nd.

PK styczeń 2009

–5,1

–4,9

–3,3

–1,4

nd.

Saldo strukturalne (8)

(% PKB)

PK styczeń 2010

–6,7

–7,6

–5,5

–3,9

–1,8

KOM listopad 2009

–6,7

–7,0

–10,2

–10,2

nd.

PK styczeń 2009

–5,1

–4,9

–3,3

–1,4

nd.

Dług brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych

(% PKB)

PK styczeń 2010

19,5

34,8

55,1

59,1

56,8

KOM listopad 2009

19,5

33,2

48,6

60,4

nd.

PK styczeń 2009

19,4

32,4

45,4

47,3

nd.

program konwergencji (PK); prognozy służb Komisji z jesieni 2009 r. (KOM); obliczenia służb Komisji.

---

(1)  Dz.U. L 209 z 2.8.1997, s. 1. Dokumenty przytoczone w niniejszym tekście są dostępne na następującej stronie internetowej: http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/index_en.htm

(2)  Pakiet finansowy o maksymalnej wysokości 7,5 mld EUR jest finansowany wspólnie przez UE, MFW, Bank Światowy, EBOR, kraje nordyckie, Republikę Czeską, Estonię i Polskę i jest wypłacany Łotwie w kilku transzach w okresie do końca 2011 r., przy czym wypłaty środków koncentrują się na początku tego okresu.

(3)  Ocena uwzględnia w szczególności prognozę służb Komisji z jesieni 2009 r., a także inne informacje, które uzyskano od tego czasu.

(4)  W samym programie przedstawiono informację, że deficyt strukturalny w 2012 r. zmniejszy się do poziomu 0,5 % PKB, natomiast w obliczeniach służb Komisji deficyt strukturalny wynosi 1,8 % PKB.

(5)  W konkluzjach z dnia 10 listopada 2009 r. w sprawie stabilności finansów publicznych „Rada apeluje do państw członkowskich o to, by w przygotowywanych programach stabilności i konwergencji skupiły swoją uwagę na strategiach ukierunkowanych na stabilność” oraz „wzywa Komisję, by wraz z Komitetem Polityki Gospodarczej i Komitetem Ekonomiczno-Finansowym kontynuowała opracowywanie metod służących ocenie długoterminowej stabilności finansów publicznych, tak aby były one gotowe na czas przed przygotowaniem kolejnego sprawozdania na temat stabilności”, które jest przewidziane na rok 2012.

(6)  Podane dla programów wartości luki produktowej oraz salda w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne zostały przeliczone przez służby Komisji na podstawie informacji zawartych w programach.

(7)  W oparciu o szacowany wzrost potencjalny w wysokości – odpowiednio – 1,6 %, – 1,4 %, – 2,3 % i – 2,1 % w latach 2008–2011.

(8)  Saldo w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne, po skorygowaniu o działania jednorazowe i tymczasowe.

Źródło:

program konwergencji (PK); prognozy służb Komisji z jesieni 2009 r. (KOM); obliczenia służb Komisji.

---

IV Informacje

INFORMACJE INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ

Komisja Europejska

| 1.6.2010 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 142/25 |
| --- | --- | --- | --- |

1.6.2010

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 142/25

---

Kursy walutowe euro (1)

31 maja 2010 r.

2010/C 142/05

1 euro =

| | Waluta | Kurs wymiany |
| --- | --- | --- |
| USD | Dolar amerykański | 1,2307 |
| JPY | Jen | 112,62 |
| DKK | Korona duńska | 7,4395 |
| GBP | Funt szterling | 0,84863 |
| SEK | Korona szwedzka | 9,6230 |
| CHF | Frank szwajcarski | 1,4230 |
| ISK | Korona islandzka | |
| NOK | Korona norweska | 7,9390 |
| BGN | Lew | 1,9558 |
| CZK | Korona czeska | 25,505 |
| EEK | Korona estońska | 15,6466 |
| HUF | Forint węgierski | 275,53 |
| LTL | Lit litewski | 3,4528 |
| LVL | Łat łotewski | 0,7090 |
| PLN | Złoty polski | 4,0791 |
| RON | Lej rumuński | 4,1855 |
| TRY | Lir turecki | 1,9360 |
| AUD | Dolar australijski | 1,4576 |
| CAD | Dolar kanadyjski | 1,2894 |
| HKD | Dolar hong kong | 9,5905 |
| NZD | Dolar nowozelandzki | 1,8120 |
| SGD | Dolar singapurski | 1,7225 |
| KRW | Won | 1 479,42 |
| ZAR | Rand | 9,4552 |
| CNY | Yuan renminbi | 8,4031 |
| HRK | Kuna chorwacka | 7,2635 |
| IDR | Rupia indonezyjska | 11 276,14 |
| MYR | Ringgit malezyjski | 4,0139 |
| PHP | Peso filipińskie | 56,918 |
| RUB | Rubel rosyjski | 38,0340 |
| THB | Bat tajlandzki | 40,070 |
| BRL | Real | 2,2343 |
| MXN | Peso meksykańskie | 15,8822 |
| INR | Rupia indyjska | 57,0550 |

Waluta

Kurs wymiany

USD

Dolar amerykański

1,2307

JPY

Jen

112,62

DKK

Korona duńska

7,4395

GBP

Funt szterling

0,84863

SEK

Korona szwedzka

9,6230

CHF

Frank szwajcarski

1,4230

ISK

Korona islandzka

NOK

Korona norweska

7,9390

BGN

Lew

1,9558

CZK

Korona czeska

25,505

EEK

Korona estońska

15,6466

HUF

Forint węgierski

275,53

LTL

Lit litewski

3,4528

LVL

Łat łotewski

0,7090

PLN

Złoty polski

4,0791

RON

Lej rumuński

4,1855

TRY

Lir turecki

1,9360

AUD

Dolar australijski

1,4576

CAD

Dolar kanadyjski

1,2894

HKD

Dolar hong kong

9,5905

NZD

Dolar nowozelandzki

1,8120

SGD

Dolar singapurski

1,7225

KRW

Won

1 479,42

ZAR

Rand

9,4552

CNY

Yuan renminbi

8,4031

HRK

Kuna chorwacka

7,2635

IDR

Rupia indonezyjska

11 276,14

MYR

Ringgit malezyjski

4,0139

PHP

Peso filipińskie

56,918

RUB

Rubel rosyjski

38,0340

THB

Bat tajlandzki

40,070

BRL

Real

2,2343

MXN

Peso meksykańskie

15,8822

INR

Rupia indyjska

57,0550

---

(1)  Źródło: referencyjny kurs wymiany walut opublikowany przez ECB.

---

| 1.6.2010 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 142/26 |
| --- | --- | --- | --- |

1.6.2010

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 142/26

---

Opinia Komitetu Doradczego ds. Praktyk Ograniczających Konkurencję i Pozycji Dominujących wydana na posiedzeniu w dniu 15 marca 2010 r. dotycząca projektu decyzji w sprawie COMP/39.351 – Swedish Interconnectors

Sprawozdawca: Rumunia

2010/C 142/06

| 1. | Komitet Doradczy podziela zastrzeżenia Komisji wyrażone w opinii wstępnej z czerwca 2009 r. w kontekście art. 102 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 54 Porozumienia EOG. |
| --- | --- |

1.

Komitet Doradczy podziela zastrzeżenia Komisji wyrażone w opinii wstępnej z czerwca 2009 r. w kontekście art. 102 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 54 Porozumienia EOG.

| 2. | Komitet Doradczy podziela stanowisko Komisji, że postępowanie może zostać zakończone w drodze decyzji, zgodnie z art. 9 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1/2003. |
| --- | --- |

2.

Komitet Doradczy podziela stanowisko Komisji, że postępowanie może zostać zakończone w drodze decyzji, zgodnie z art. 9 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1/2003.

| 3. | Komitet Doradczy zgadza się z Komisją, że zobowiązania zaproponowane przez Svenska Kraftnät są wystarczające i proporcjonalne, co pozwala usunąć zastrzeżenia wyrażone przez Komisję w ocenie wstępnej. |
| --- | --- |

3.

Komitet Doradczy zgadza się z Komisją, że zobowiązania zaproponowane przez Svenska Kraftnät są wystarczające i proporcjonalne, co pozwala usunąć zastrzeżenia wyrażone przez Komisję w ocenie wstępnej.

| 4. | Komitet Doradczy zgadza się z Komisją, że w świetle zobowiązań zaproponowanych przez Svenska Kraftnät i bez uszczerbku dla art. 9 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1/2003 nie ma podstaw do podejmowania przez Komisję dalszych działań. |
| --- | --- |

4.

Komitet Doradczy zgadza się z Komisją, że w świetle zobowiązań zaproponowanych przez Svenska Kraftnät i bez uszczerbku dla art. 9 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1/2003 nie ma podstaw do podejmowania przez Komisję dalszych działań.

| 5. | Komitet Doradczy zwraca się do Komisji o uwzględnienie wszystkich pozostałych kwestii poruszonych podczas dyskusji. |
| --- | --- |

5.

Komitet Doradczy zwraca się do Komisji o uwzględnienie wszystkich pozostałych kwestii poruszonych podczas dyskusji.

| 6. | Komitet Doradczy zaleca publikację swojej opinii w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

6.

Komitet Doradczy zaleca publikację swojej opinii w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

---

| 1.6.2010 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 142/27 |
| --- | --- | --- | --- |

1.6.2010

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 142/27

---

Sprawozdanie końcowe urzędnika przeprowadzającego spotkanie wyjaśniające (1)

Sprawa COMP/39.351 – Swedish Interconnectors

2010/C 142/07

Projekt decyzji przedstawionej przez Komisję dotyczy domniemanego naruszenia art. 102 TFUE przez spółkę Svenska Kraftnät (zwaną dalej „SvK”), szwedzkiego operatora systemu przesyłowego.

W decyzji przedstawiono zastrzeżenia, że SvK mogła nadużyć pozycji dominującej na szwedzkim rynku przesyłu energii elektrycznej, gdy przewidując zatory wewnątrz szwedzkiego systemu przesyłowego, ograniczała przepustowość szwedzkich połączeń wzajemnych. Traktując odmiennie prośby o przesył energii elektrycznej na potrzeby konsumpcji w Szwecji i prośby o przesył energii na potrzeby eksportu, SvK mogła w sztuczny sposób doprowadzić do fragmentacji rynku i uniemożliwić użytkownikom przemysłowym oraz pozostałym użytkownikom spoza Szwecji czerpanie korzyści wynikających z rynku wewnętrznego.

Badanie rozpoczęto w czerwcu 2006 r. na skutek skargi złożonej przez Dansk Energi, organizację duńskich przedsiębiorstw energetycznych. W dniu 1 kwietnia 2009 r. Komisja wszczęła postępowanie, a w dniu 25 czerwca 2009 r. przyjęła wstępną ocenę na mocy art. 9 ust. 1 rozporządzenia WE nr 1/2003 (2). W dniu 4 września 2009 r. w odpowiedzi na wstępną ocenę SvK przedstawiło zobowiązania.

Pierwotnie SvK zobowiązało się, że dokona podziału szwedzkiego systemu przesyłowego na przynajmniej dwie strefy (ang. bidding zones) najpóźniej do dnia 1 lipca 2011 r. Od momentu uruchomienia tych stref SvK będzie zarządzać zatorami w systemie krajowym, nie zmniejszając możliwości obrotu energią na połączeniach wzajemnych. Zasada ta wyjątkowo nie będzie obowiązywać w odniesieniu do korytarza na zachodnim wybrzeżu, gdzie SvK zobowiązuje się wybudować i uruchomić nową linię przesyłową 400 kV. W okresie przejściowym (pomiędzy podaniem do wiadomości decyzji o zobowiązaniach a datą uruchomienia stref) SvK zobowiązuje się zarządzać zatorami, wykorzystując dostępne zasoby regulacyjne, umożliwiające rozwiązanie problemu w drodze wymiany kompensacyjnej. Przedstawione zobowiązania są wiążące dla SvK przez okres 10 lat od daty wejścia w życie wymienionej decyzji.

W dniu 6 października 2009 r., zgodnie z art. 27 ust. 4, Komisja opublikowała zawiadomienie, w którym podsumowano zastrzeżenia i zobowiązania, oraz wezwała zainteresowane osoby trzecie do przedstawienia odnośnych uwag w ciągu jednego miesiąca od daty jego publikacji. Otrzymano 57 odpowiedzi przedstawionych przez zainteresowane osoby. Komisja poinformowała SvK o wynikach testu rynkowego. W odpowiedzi SvK przedstawiła zmienioną wersję zobowiązań.

Komisja doszła obecnie do wniosku, że w świetle ostatnich zobowiązań zaproponowanych przez SvK i bez uszczerbku dla art. 9 ust. 2 należy zamknąć postępowanie.

SvK oświadczyło Komisji, że otrzymało odpowiedni dostęp do informacji uznanych przez siebie za niezbędne do zaproponowania zobowiązań w odpowiedzi na zastrzeżenia wyrażone przez Komisję. Urzędnik przeprowadzający spotkanie wyjaśniające nie otrzymał żadnych innych wniosków ani oświadczeń dotyczących omawianej sprawy ani od SvK, ani od osób trzecich.

W związku z powyższym stwierdzam, że w niniejszej sprawie prawo do złożenia wyjaśnień zostało zachowane.

Bruksela dnia 25 marca 2010 r.

Michael ALBERS

---

(1)  Zgodnie z art. 15 i 16 decyzji Komisji 2001/462/WE, EWWiS z dnia 23 maja 2001 r. w sprawie zakresu uprawnień urzędników przeprowadzających spotkania wyjaśniające w niektórych postępowaniach z zakresu konkurencji – Dz.U. L 162 z 19.6.2001, s. 21.

1

(2)  W dalszej części tekstu wszystkie artykuły odnoszą się do rozporządzenia (WE) nr 1/2003.

2

---

| 1.6.2010 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 142/28 |
| --- | --- | --- | --- |

1.6.2010

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 142/28

---

Streszczenie decyzji Komisji

z dnia 14 kwietnia 2010 r.

dotyczącej postępowania przewidzianego w art. 102 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz w art. 54 Porozumienia EOG

(Sprawa COMP/39.351 – Swedish Interconnectors)

(Jedynie tekst w języku angielskim jest autentyczny)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

2010/C 142/08

Dnia 14 kwietnia 2010 r. Komisja przyjęła decyzję dotyczącą postępowania na podstawie art. 102 Traktatu WE. Zgodnie z przepisami art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2003
   (1)
  Komisja niniejszym podaje do wiadomości nazwy stron oraz zasadniczą treść decyzji, wraz z informacjami na temat wszelkich nałożonych kar, uwzględniając jednak uzasadnione prawo przedsiębiorstw do ochrony ich tajemnicy handlowej. Pełen tekst omawianej decyzji w wersji nieopatrzonej klauzulą poufności dostępny jest na stronie internetowej Dyrekcji Generalnej ds. Konkurencji, pod adresem:

http://ec.europa.eu/competition/antitrust/cases/

1.   WPROWADZENIE

| (1) | Niniejsza decyzja skierowana jest do spółki Svenska Kraftnät (zwanej dalej „SvK”). Niniejsza decyzja zobowiązuje SvK do wywiązania się z zaproponowanych przez to przedsiębiorstwo zobowiązań w celu usunięcia zastrzeżeń powstałych w wyniku przeprowadzonych przez Komisję postępowań wyjaśniających na szwedzkim rynku przesyłu energii. |
| --- | --- |

(1)

Niniejsza decyzja skierowana jest do spółki Svenska Kraftnät (zwanej dalej „SvK”). Niniejsza decyzja zobowiązuje SvK do wywiązania się z zaproponowanych przez to przedsiębiorstwo zobowiązań w celu usunięcia zastrzeżeń powstałych w wyniku przeprowadzonych przez Komisję postępowań wyjaśniających na szwedzkim rynku przesyłu energii.

2.   PROCEDURA

| (2) | W dniu 1 kwietnia 2009 r. Komisja wszczęła postępowanie w celu przyjęcia decyzji na podstawie rozdziału III rozporządzenia (WE) nr 1/2003, a w dniu 25 czerwca 2009 r. przyjęła wstępną ocenę, o której mowa w art. 9 ust. 1 tego rozporządzenia, w której przedstawiła swoje zastrzeżenia dotyczące konkurencji. W dniu 4 września 2009 r. w odpowiedzi na wstępną ocenę Komisji SvK przedstawiła zobowiązania. W dniu 6 października 2009 r., zgodnie z art. 27 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1/2003, w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej opublikowano zawiadomienie (2), w którym streszczono sprawę i podsumowano zaproponowane zobowiązania oraz wezwano strony trzecie do przedstawienia uwag na ich temat w terminie jednego miesiąca od daty publikacji zawiadomienia. W dniu 26 stycznia 2010 r. SvK przedstawiła zmienioną propozycję zobowiązań, uwzględniającą istotne uwagi przedstawione przez osoby trzecie. Na posiedzeniu w dniu 15 marca 2010 r. Komitet Doradczy ds. Praktyk Ograniczających Konkurencję i Pozycji Dominującej wydał przychylną opinię. W swoim ostatecznym sprawozdaniu z dnia 25 marca 2010 r. urzędnik przeprowadzający spotkanie wyjaśniające przedstawił przychylną opinię na temat postępowania. |
| --- | --- |

(2)

W dniu 1 kwietnia 2009 r. Komisja wszczęła postępowanie w celu przyjęcia decyzji na podstawie rozdziału III rozporządzenia (WE) nr 1/2003, a w dniu 25 czerwca 2009 r. przyjęła wstępną ocenę, o której mowa w art. 9 ust. 1 tego rozporządzenia, w której przedstawiła swoje zastrzeżenia dotyczące konkurencji. W dniu 4 września 2009 r. w odpowiedzi na wstępną ocenę Komisji SvK przedstawiła zobowiązania. W dniu 6 października 2009 r., zgodnie z art. 27 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1/2003, w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej opublikowano zawiadomienie (2), w którym streszczono sprawę i podsumowano zaproponowane zobowiązania oraz wezwano strony trzecie do przedstawienia uwag na ich temat w terminie jednego miesiąca od daty publikacji zawiadomienia. W dniu 26 stycznia 2010 r. SvK przedstawiła zmienioną propozycję zobowiązań, uwzględniającą istotne uwagi przedstawione przez osoby trzecie. Na posiedzeniu w dniu 15 marca 2010 r. Komitet Doradczy ds. Praktyk Ograniczających Konkurencję i Pozycji Dominującej wydał przychylną opinię. W swoim ostatecznym sprawozdaniu z dnia 25 marca 2010 r. urzędnik przeprowadzający spotkanie wyjaśniające przedstawił przychylną opinię na temat postępowania.

3.   ZASTRZEŻENIA PRZEDSTAWIONE W OCENIE WSTĘPNEJ

| (3) | W ocenie wstępnej z dnia 25 czerwca 2009 r. Komisja przedstawiła zastrzeżenia dotyczące konkurencji, stwierdzając, że SvK mogła nadużywać pozycji dominującej na szwedzkim rynku przesyłu energii elektrycznej. SvK, przewidując zatory w krajowym systemie przesyłowym, mogła ograniczać możliwości eksportowe na szwedzkich połączeniach wzajemnych, co prowadziło do dyskryminacji poszczególnych użytkowników sieci oraz przyczyniało się do fragmentacji wewnętrznego rynku. |
| --- | --- |

(3)

W ocenie wstępnej z dnia 25 czerwca 2009 r. Komisja przedstawiła zastrzeżenia dotyczące konkurencji, stwierdzając, że SvK mogła nadużywać pozycji dominującej na szwedzkim rynku przesyłu energii elektrycznej. SvK, przewidując zatory w krajowym systemie przesyłowym, mogła ograniczać możliwości eksportowe na szwedzkich połączeniach wzajemnych, co prowadziło do dyskryminacji poszczególnych użytkowników sieci oraz przyczyniało się do fragmentacji wewnętrznego rynku.

4.   ZOBOWIĄZANIA

| (4) | SvK podjęła zobowiązania w celu usunięcia zastrzeżeń Komisji, dotyczących konkurencji na szwedzkim rynku przesyłu energii. Po pierwsze spółka SvK dokona podziału szwedzkiego systemu przesyłowego na przynajmniej dwie strefy (ang. bidding zones) i będzie obsługiwała system na tej podstawie najpóźniej od dnia 1 listopada 2011 r. Układ poszczególnych stref będzie wystarczająco elastyczny, by można go było dostosować do przewidzianych i nieprzewidzianych zmian w przyszłej strukturze przepływu energii elektrycznej w szwedzkim systemie przesyłowym. Od momentu uruchomienia stref SvK będzie zarządzać zatorami w systemie krajowym, nie zmniejszając możliwości obrotu energią na połączeniach wzajemnych. Jedynym wyjątkiem od przedstawionej zasady jest tzw. korytarz na zachodnim wybrzeżu, stanowiący część sieci na terenie Szwecji. W tej części nie ma wystarczających zasobów do produkcji energii elektrycznej, niezbędnych do utrzymania odrębnej strefy. Po drugie SvK zobowiązuje się wzmocnić sieć w ramach korytarza na zachodnim wybrzeżu dzięki budowie i uruchomieniu nowej linii przesyłowej 400 kV do dnia 30 listopada 2011 r. Po trzecie, w okresie pomiędzy datą podania do wiadomości decyzji w sprawie zobowiązań a datą uruchomienia stref, SvK zwiększy wykorzystanie wymiany kompensacyjnej, aby zmniejszyć ograniczenia przepustowości na połączeniach wzajemnych spowodowane wewnętrznymi zatorami. |
| --- | --- |

(4)

SvK podjęła zobowiązania w celu usunięcia zastrzeżeń Komisji, dotyczących konkurencji na szwedzkim rynku przesyłu energii. Po pierwsze spółka SvK dokona podziału szwedzkiego systemu przesyłowego na przynajmniej dwie strefy (ang. bidding zones) i będzie obsługiwała system na tej podstawie najpóźniej od dnia 1 listopada 2011 r. Układ poszczególnych stref będzie wystarczająco elastyczny, by można go było dostosować do przewidzianych i nieprzewidzianych zmian w przyszłej strukturze przepływu energii elektrycznej w szwedzkim systemie przesyłowym. Od momentu uruchomienia stref SvK będzie zarządzać zatorami w systemie krajowym, nie zmniejszając możliwości obrotu energią na połączeniach wzajemnych. Jedynym wyjątkiem od przedstawionej zasady jest tzw. korytarz na zachodnim wybrzeżu, stanowiący część sieci na terenie Szwecji. W tej części nie ma wystarczających zasobów do produkcji energii elektrycznej, niezbędnych do utrzymania odrębnej strefy. Po drugie SvK zobowiązuje się wzmocnić sieć w ramach korytarza na zachodnim wybrzeżu dzięki budowie i uruchomieniu nowej linii przesyłowej 400 kV do dnia 30 listopada 2011 r. Po trzecie, w okresie pomiędzy datą podania do wiadomości decyzji w sprawie zobowiązań a datą uruchomienia stref, SvK zwiększy wykorzystanie wymiany kompensacyjnej, aby zmniejszyć ograniczenia przepustowości na połączeniach wzajemnych spowodowane wewnętrznymi zatorami.

| (5) | Zobowiązania poczynione przez SvK stanowią odpowiednie rozwiązania, w których uwzględniono zastrzeżenia Komisji. Podział sieci w Szwecji uwzględnia zastrzeżenia Komisji, ponieważ eliminuje potrzebę ograniczania istniejących możliwości obrotu energią na połączeniach wzajemnych w przypadku wewnętrznych zatorów w newralgicznych punktach sieci w Szwecji, z wyjątkiem korytarza na zachodnim wybrzeżu. W odniesieniu do tego ostatniego nowa linia przesyłowa 400 kV, którą SvK zobowiązało się wybudować i uruchomić najpóźniej do dnia 30 listopada 2011 r. w pobliżu miasta Göteborg w zachodniej Szwecji, w wystarczającym stopniu odciąży newralgiczne punkty w sieci przesyłowej korytarza na zachodnim wybrzeżu. Zaproponowane rozwiązania nie są nieproporcjonalne ani dla SvK, ani dla osób trzecich. |
| --- | --- |

(5)

Zobowiązania poczynione przez SvK stanowią odpowiednie rozwiązania, w których uwzględniono zastrzeżenia Komisji. Podział sieci w Szwecji uwzględnia zastrzeżenia Komisji, ponieważ eliminuje potrzebę ograniczania istniejących możliwości obrotu energią na połączeniach wzajemnych w przypadku wewnętrznych zatorów w newralgicznych punktach sieci w Szwecji, z wyjątkiem korytarza na zachodnim wybrzeżu. W odniesieniu do tego ostatniego nowa linia przesyłowa 400 kV, którą SvK zobowiązało się wybudować i uruchomić najpóźniej do dnia 30 listopada 2011 r. w pobliżu miasta Göteborg w zachodniej Szwecji, w wystarczającym stopniu odciąży newralgiczne punkty w sieci przesyłowej korytarza na zachodnim wybrzeżu. Zaproponowane rozwiązania nie są nieproporcjonalne ani dla SvK, ani dla osób trzecich.

5.   PODSUMOWANIE

| (6) | Niniejsza decyzja czyni przedstawione zobowiązania wiążącymi przez okres 10 lat od daty powiadomienia o tej decyzji. Decyzja stanowi, że Komisja nie ma już żadnych podstaw do podejmowania innych działań, a zatem należy zamknąć postępowanie, nie naruszając przepisów art. 9 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1/2003. |
| --- | --- |

(6)

Niniejsza decyzja czyni przedstawione zobowiązania wiążącymi przez okres 10 lat od daty powiadomienia o tej decyzji. Decyzja stanowi, że Komisja nie ma już żadnych podstaw do podejmowania innych działań, a zatem należy zamknąć postępowanie, nie naruszając przepisów art. 9 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1/2003.

---

(1)  Dz.U. L 1 z 4.1.2003, s. 1.

(2)  Dz.U. C 239 z 6.10.2009, s. 9.

---

V Ogłoszenia

POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNE

Europejski Bank Inwestycyjny

| 1.6.2010 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 142/30 |
| --- | --- | --- | --- |

1.6.2010

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 142/30

---

Wezwanie do składania propozycji – Europejski Bank Inwestycyjny oferuje trzy nowe granty EIBURS w ramach inicjatywy na rzecz uniwersyteckich badań naukowych

2010/C 142/09

Europejski Bank Inwestycyjny zarządza stosunkami instytucjonalnymi z uniwersytetami przede wszystkim za pośrednictwem wspólnej inicjatywy EBI i uniwersytetów na rzecz badań naukowych, w której skład wchodzą trzy różne programy:

| — | EIBURS (EIB University Research Sponsorship Programme) – program sponsorowania uniwersyteckich badań naukowych, |
| --- | --- |

—

EIBURS (EIB University Research Sponsorship Programme) – program sponsorowania uniwersyteckich badań naukowych,

| — | STAREBEI (STAges de REcherche BEI) – program finansowania dla młodych naukowców pracujących nad wspólnymi projektami EBI i uniwersytetów, |
| --- | --- |

—

STAREBEI (STAges de REcherche BEI) – program finansowania dla młodych naukowców pracujących nad wspólnymi projektami EBI i uniwersytetów,

| — | Sieci uniwersytetów EBI (EIB University Networks) – mechanizm współpracy dla sieci uniwersytetów wykazujących cechy, które są szczególnie odpowiednie do wspierania celów Grupy EBI. |
| --- | --- |

—

Sieci uniwersytetów EBI (EIB University Networks) – mechanizm współpracy dla sieci uniwersytetów wykazujących cechy, które są szczególnie odpowiednie do wspierania celów Grupy EBI.

EIBURS jest źródłem grantów dla uniwersyteckich ośrodków badawczych zajmujących się kwestiami, które są przedmiotem szczególnego zainteresowania Banku. Granty EBI, o wysokości do 100 000 EUR na rok przez okres trzech lat, są przyznawane w drodze konkursu zainteresowanym wydziałom uniwersyteckim lub ośrodkom badawczym powiązanym z uniwersytetami w państwach członkowskich UE, krajach kandydujących lub przystępujących, o uznanej renomie w dziedzinach wybranych przez EBI. Granty umożliwią im poszerzenie działalności w tych dziedzinach. Wybrana propozycja powinna gwarantować osiągnięcie różnych wyników (badania naukowe, organizacja kursów i seminariów, sieć kontaktów, rozpowszechnianie wyników itd.), które będą przedmiotem umowy kontraktowej z Bankiem.

W roku akademickim 2010/2011 trzy nowe kierunki badań w ramach programu EIBURS to:

—   Analiza jakości spłat kredytów w europejskim sektorze MŚP

Przedstawiciele branży mają ograniczoną wiedzę na temat powiązań między jakością spłat kredytów przez małe i średnie przedsiębiorstwa w skali mikro a sytuacją makroekonomiczną, w jakiej przedsiębiorstwa te funkcjonują. Oczekuje się, że uniwersytecki ośrodek badawczy, który otrzyma wsparcie w ramach EIBURS, przystąpi do realizacji programu badawczego mającego na celu przeanalizowanie wpływu zmian czynników makroekonomicznych na najważniejsze wskaźniki jakości spłat kredytów w europejskim sektorze MŚP. Należy między innymi zbadać wpływ zmian tempa wzrostu gospodarczego (w skali lokalnej i globalnej), stóp procentowych i kursów walut na zaległości płatnicze, niewywiązywanie się ze zobowiązań, straty oraz poziom wcześniejszych spłat. Pozwoli to również ustalić, na ile prawidłowości te przenikają między poszczególnymi regionami i państwami oraz jaki mają wpływ na skutki działań w różnych sektorach przemysłu.

Grupa EBI tworzy za pośrednictwem EFI archiwum zawierające obszerny zbiór danych na temat jakości spłat kredytów, na poziomie grup MŚP i poszczególnych umów. Dane te zostaną udostępnione badaczom, ale w propozycjach należy wskazać również dodatkowe źródła informacji i bazy danych, które zostaną wykorzystane.

Projekt może także obejmować dodatkowe działania, które ośrodek uniwersytecki byłby gotów podjąć w ramach finansowanego kierunku badań, takie jak:

| — | organizowanie kursów i seminariów, |
| --- | --- |

—

organizowanie kursów i seminariów,

| — | tworzenie dodatkowych baz danych, |
| --- | --- |

—

tworzenie dodatkowych baz danych,

| — | przeprowadzanie ankiet. |
| --- | --- |

—

przeprowadzanie ankiet.

—   Historia finansowania infrastruktury w Europie

W obliczu dużych deficytów budżetowych rządy wielu państw europejskich liczą na to, że różne formy partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP) umożliwią im realizację zobowiązań dotyczących ulepszania infrastruktury usług publicznych bez nadmiernego zadłużania sektora publicznego. Jednocześnie w wielu krajach poszczególne gałęzie przemysłu sieciowego są od kilku lat objęte prywatyzacją i regulacją.

W poszczególnych krajach Europy można zaobserwować, że w dłuższej perspektywie własność infrastruktury i związane z nią inwestycje przechodzą cyklicznie między sektorem publicznym a prywatnym. Zamówienia realizowane na zasadach koncesji pojawiły się po raz pierwszy już w starożytnej Grecji, następnie były powszechnie stosowane przez Rzymian, a współczesną formę otrzymały w ramach Kodeksu Napoleona. Większość infrastruktury zbudowanej w XVIII i XIX wieku (tj. kanały, linie kolejowe i telegraficzne, wodociągi, gazociągi i sieci energetyczne) powstała dzięki kapitałowi prywatnemu, który nierzadko był uzupełniany przez jawne lub ukryte dotacje publiczne bądź inne formy wsparcia. Wiele takich inwestycji zostało następnie przejętych przez sektor publiczny. Historia różnych usług infrastrukturalnych wskazuje, że powiązania między innowacjami technicznymi, usługami infrastrukturalnymi i pomocą finansową mogą się tworzyć w rozmaitych kontekstach. Prowadzone wówczas debaty, proponowane rozwiązania zastępcze oraz długofalowe rezultaty uzyskiwane przez zaangażowane strony mają swój oddźwięk także dzisiaj.

W związku z powyższym EBI zachęca do składania propozycji programów badawczych, których celem jest:

| — | zbadanie długofalowych tendencji w skali makro dotyczących finansowania infrastruktury, a także ich wpływu na trwałe podnoszenie jakości usług publicznych oraz znaczenia dla współczesnych debat dotyczących strategii, |
| --- | --- |

—

zbadanie długofalowych tendencji w skali makro dotyczących finansowania infrastruktury, a także ich wpływu na trwałe podnoszenie jakości usług publicznych oraz znaczenia dla współczesnych debat dotyczących strategii,

| — | opracowanie studiów przypadku dotyczących innowacji technicznych i finansowych stosowanych w określonych projektach infrastrukturalnych i sektorach (w szczególności mających znaczenie ogólnoeuropejskie), |
| --- | --- |

—

opracowanie studiów przypadku dotyczących innowacji technicznych i finansowych stosowanych w określonych projektach infrastrukturalnych i sektorach (w szczególności mających znaczenie ogólnoeuropejskie),

| — | skatalogowanie i przeanalizowanie historii różnych mechanizmów finansowania ze środków publicznych, prywatnych i mieszanych, które były stosowane przy budowie i eksploatacji infrastruktury w różnych sektorach oraz na gruncie różnych uwarunkowań prawnych i ram polityki krajowej. |
| --- | --- |

—

skatalogowanie i przeanalizowanie historii różnych mechanizmów finansowania ze środków publicznych, prywatnych i mieszanych, które były stosowane przy budowie i eksploatacji infrastruktury w różnych sektorach oraz na gruncie różnych uwarunkowań prawnych i ram polityki krajowej.

Zachęcamy uczelnie europejskie (występujące samodzielnie lub w porozumieniu z partnerami) do nadsyłania zgłoszeń zawierających propozycje programów badawczych poświęconych powyższym zagadnieniom. Podmioty, których zgłoszenia zostaną przyjęte, otrzymają w ramach programu EIBURS subwencję w wysokości maksymalnie 300 000 EUR przez okres trzech lat, która będzie przeznaczona na sfinansowanie nowych badań dotyczących obszarów historii finansowania infrastruktury w Europie, mających związek z bieżącymi debatami dotyczącymi strategii. Szczególnie pożądane są propozycje badań, które przewidują ilościową i jakościową analizę interdyscyplinarną (obejmującą na przykład aspekty historyczne, techniczne, ekonomiczne i finansowe) oraz współpracę między pracownikami naukowymi z różnych państw europejskich.

Większość środków finansowych powinna zostać wykorzystana w celu zatrudnienia nowych młodych pracowników naukowych w stopniu doktora, którzy będą pracować nad określonymi zagadnieniami. W uzasadnionych przypadkach istnieje także możliwość nawiązania współpracy między badaczami a specjalistami ds. sektora infrastruktury zatrudnionymi w Europejskim Banku Inwestycyjnym w Luksemburgu. Ponadto część środków należy przeznaczyć na zorganizowanie imprez służących upowszechnianiu wiedzy oraz na stworzenie sieci umożliwiającej wymianę informacji między specjalistami w dziedzinie historii określonych sektorów infrastruktury w poszczególnych krajach.

—   Wpływ prawa na gospodarkę – analiza ekonomiczna skutków dyrektywy w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych

Jednym z najważniejszych elementów każdego rzetelnego projektu związanego z gospodarką odpadami jest infrastruktura niezbędna do recyklingu i odzyskiwania odpadów opakowaniowych. Zgodnie z dyrektywą w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych przemysł opakowaniowy ma obowiązek przetwarzać i odzyskiwać wprowadzane na rynek opakowania, ale to poszczególne kraje odpowiadają za realizację określonych w dyrektywie celów dotyczących recyklingu i odzysku.

Tematem badania jest analiza ekonomicznych skutków zobowiązań prawnych wynikających ze wspomnianej dyrektywy dla poszczególnych zaangażowanych stron, czyli organów administracji publicznej, uczestników rynku i obywateli.

W ramach badania należy ocenić efektywność ekonomiczną środków przewidzianych w dyrektywie z punktu widzenia analizy kosztów i korzyści. Wymaga to między innymi uwzględnienia ekonomicznej stopy zwrotu mierzonej w kategoriach lepszej ochrony środowiska i rozkładu kosztów. W związku z tym należy ustalić, czy obywatele UE ponoszą koszty realizacji dyrektywy w postaci wyższych cen towarów pakowanych i/lub wyższych opłat za utylizację odpadów, czy korzyści ekonomiczne z punktu widzenia ochrony środowiska są zadowalające w porównaniu z alternatywnymi strategiami oraz czy przyjęte zasady prawne pozwalają skutecznie osiągać wyznaczone cele.

Badania powinny objąć reprezentatywną próbę państw członkowskich Unii Europejskiej.

Projekt może także obejmować dodatkowe działania, które ośrodek uniwersytecki byłby gotów podjąć w ramach finansowanego kierunku badań, takie jak:

| — | organizowanie kursów i seminariów, |
| --- | --- |

—

organizowanie kursów i seminariów,

| — | tworzenie baz danych, |
| --- | --- |

—

tworzenie baz danych,

| — | przeprowadzanie ankiet. |
| --- | --- |

—

przeprowadzanie ankiet.

Termin składania propozycji to 10 września 2010 roku. Propozycje złożone po tym terminie nie będą brane pod uwagę. Propozycje należy wysłać na następujący adres:

wersja elektroniczna:

universities@eib.org

oraz

wersja drukowana:

| EIB-Universities Research Action |
| --- |
| 100, boulevard Konrad Adenauer |
| 2950 Luxembourg |
| LUXEMBOURG |

EIB-Universities Research Action

100, boulevard Konrad Adenauer

2950 Luxembourg

LUXEMBOURG

To the attention of Ms Luísa Ferreira, Co-ordinator.

Bardziej szczegółowe informacje o procedurze selekcji EIBURS oraz innych programach i mechanizmach można znaleźć na stronie internetowej pod adresem: www.eib.org/universities

---

POSTĘPOWANIA ZWIĄZANE Z REALIZACJĄ POLITYKI KONKURENCJI

Komisja Europejska

| 1.6.2010 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 142/33 |
| --- | --- | --- | --- |

1.6.2010

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 142/33

---

Zgłoszenie zamiaru koncentracji

(Sprawa COMP/M.5906 – One Equity Partners/Constantia)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

2010/C 142/10

| 1. | W dniu 21 maja 2010 r., zgodnie z art. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (1), Komisja otrzymała zgłoszenie planowanej koncentracji, w wyniku której SulipoBeteiligungsverwaltungs GmbH, spółka inwestycyjna z siedzibą w Wiedniu, kontrolowana przez przedsiębiorstwo One Equity Partners advised funds („OEP”; kontrolowane przez J.P. Morgan Chase & Co.), przejmuje, w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. b) rozporządzenia WE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw, wyłączną kontrolę nad przedsiębiorstwem Constantia Packaging AG („CPAG”) i jego przedsiębiorstwami afiliowanymi, w tym Belisce d.d. („Belisce”), w drodze zakupu akcji. |
| --- | --- |

1.

W dniu 21 maja 2010 r., zgodnie z art. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (1), Komisja otrzymała zgłoszenie planowanej koncentracji, w wyniku której SulipoBeteiligungsverwaltungs GmbH, spółka inwestycyjna z siedzibą w Wiedniu, kontrolowana przez przedsiębiorstwo One Equity Partners advised funds („OEP”; kontrolowane przez J.P. Morgan Chase & Co.), przejmuje, w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. b) rozporządzenia WE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw, wyłączną kontrolę nad przedsiębiorstwem Constantia Packaging AG („CPAG”) i jego przedsiębiorstwami afiliowanymi, w tym Belisce d.d. („Belisce”), w drodze zakupu akcji.

| 2. | Przedmiotem działalności gospodarczej przedsiębiorstw biorących udział w koncentracji jest:






  — | w przypadku przedsiębiorstwa OEP: fundusze typu prive equity, |
| --- | --- | --- |

2.

Przedmiotem działalności gospodarczej przedsiębiorstw biorących udział w koncentracji jest:

—

w przypadku przedsiębiorstwa OEP: fundusze typu prive equity,

| — | w przypadku CPAG: opakowania z aluminium, tektury falistej oraz opakowania elastyczne. |
| --- | --- |

—

w przypadku CPAG: opakowania z aluminium, tektury falistej oraz opakowania elastyczne.

| 3. | Po wstępnej analizie Komisja uznała, że zgłoszona koncentracja może wchodzić w zakres rozporządzenia WE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw. Jednocześnie Komisja zastrzega sobie prawo do podjęcia ostatecznej decyzji w tej kwestii. |
| --- | --- |

3.

Po wstępnej analizie Komisja uznała, że zgłoszona koncentracja może wchodzić w zakres rozporządzenia WE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw. Jednocześnie Komisja zastrzega sobie prawo do podjęcia ostatecznej decyzji w tej kwestii.

| 4. | Komisja zwraca się do zainteresowanych osób trzecich o zgłaszanie ewentualnych uwag na temat planowanej koncentracji.
  Komisja musi otrzymać takie uwagi w nieprzekraczalnym terminie dziesięciu dni od daty niniejszej publikacji. Można je przesyłać do Komisji faksem (+32 22964301), pocztą elektroniczną na adres: COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu lub listownie, podając numer referencyjny: COMP/M.5906 – One Equity Partners/Constantia, na poniższy adres Dyrekcji Generalnej ds. Konkurencji Komisji Europejskiej:





  European Commission |
| --- | --- |
| Directorate-General for Competition |
| Merger Registry |
| J-70 |
| 1049 Bruxelles/Brussel |
| BELGIQUE/BELGIË |

4.

Komisja zwraca się do zainteresowanych osób trzecich o zgłaszanie ewentualnych uwag na temat planowanej koncentracji.

Komisja musi otrzymać takie uwagi w nieprzekraczalnym terminie dziesięciu dni od daty niniejszej publikacji. Można je przesyłać do Komisji faksem (+32 22964301), pocztą elektroniczną na adres: COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu lub listownie, podając numer referencyjny: COMP/M.5906 – One Equity Partners/Constantia, na poniższy adres Dyrekcji Generalnej ds. Konkurencji Komisji Europejskiej:

European Commission

Directorate-General for Competition

Merger Registry

J-70

1049 Bruxelles/Brussel

BELGIQUE/BELGIË

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1 („rozporządzenie WE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw”).

---

| 1.6.2010 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 142/34 |
| --- | --- | --- | --- |

1.6.2010

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 142/34

---

Zgłoszenie zamiaru koncentracji

(Sprawa COMP/M.5862 – Mahle/Behr/Behr Industry)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

2010/C 142/11

| 1. | W dniu 21 maja 2010 r., zgodnie z art. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (1), Komisja otrzymała zgłoszenie planowanej koncentracji, w wyniku której przedsiębiorstwa Mahle GmbH („Mahle”, Niemcy) oraz Behr GmbH & Co KG („Behr”, Niemcy) przejmują, w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. b) rozporządzenia w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw, wspólną kontrolę nad przedsiębiorstwem Behr Industry GmbH & Co KG („Behr Industry”, Niemcy) w drodze zakupu udziałów. |
| --- | --- |

1.

W dniu 21 maja 2010 r., zgodnie z art. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (1), Komisja otrzymała zgłoszenie planowanej koncentracji, w wyniku której przedsiębiorstwa Mahle GmbH („Mahle”, Niemcy) oraz Behr GmbH & Co KG („Behr”, Niemcy) przejmują, w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. b) rozporządzenia w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw, wspólną kontrolę nad przedsiębiorstwem Behr Industry GmbH & Co KG („Behr Industry”, Niemcy) w drodze zakupu udziałów.

| 2. | Przedmiotem działalności gospodarczej przedsiębiorstw biorących udział w koncentracji jest:






  — | w przypadku przedsiębiorstwa Mahle: projektowanie, wyrób i sprzedaż komponentów i systemów dla pojazdów samochodowych i silnikowych, |
| --- | --- | --- |

2.

Przedmiotem działalności gospodarczej przedsiębiorstw biorących udział w koncentracji jest:

—

w przypadku przedsiębiorstwa Mahle: projektowanie, wyrób i sprzedaż komponentów i systemów dla pojazdów samochodowych i silnikowych,

| — | w przypadku przedsiębiorstwa Behr: projektowanie i wyrób komponentów i kompletnych systemów chłodzenia silników oraz systemów klimatyzacji dla pojazdów samochodowych, |
| --- | --- |

—

w przypadku przedsiębiorstwa Behr: projektowanie i wyrób komponentów i kompletnych systemów chłodzenia silników oraz systemów klimatyzacji dla pojazdów samochodowych,

| — | w przypadku przedsiębiorstwa Behr Industry: projektowanie i wyrób systemów chłodzenia i klimatyzacji do zastosowań w pojazdach niedopuszczonych do ruchu drogowego. |
| --- | --- |

—

w przypadku przedsiębiorstwa Behr Industry: projektowanie i wyrób systemów chłodzenia i klimatyzacji do zastosowań w pojazdach niedopuszczonych do ruchu drogowego.

| 3. | Po wstępnej analizie Komisja uznała, że zgłoszona koncentracja może wchodzić w zakres rozporządzenia WE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw. Jednocześnie Komisja zastrzega sobie prawo do podjęcia ostatecznej decyzji w tej kwestii. |
| --- | --- |

3.

Po wstępnej analizie Komisja uznała, że zgłoszona koncentracja może wchodzić w zakres rozporządzenia WE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw. Jednocześnie Komisja zastrzega sobie prawo do podjęcia ostatecznej decyzji w tej kwestii.

| 4. | Komisja zwraca się do zainteresowanych osób trzecich o zgłaszanie ewentualnych uwag na temat planowanej koncentracji.
  Komisja musi otrzymać takie uwagi w nieprzekraczalnym terminie dziesięciu dni od daty niniejszej publikacji. Można je przesyłać do Komisji faksem (+32 22964301), pocztą elektroniczną na adres: COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu lub listownie, podając numer referencyjny: COMP/M.5862 – Mahle/Behr/Behr Industry, na poniższy adres Dyrekcji Generalnej ds. Konkurencji Komisji Europejskiej:





  European Commission |
| --- | --- |
| Directorate-General for Competition |
| Merger Registry |
| J-70 |
| 1049 Bruxelles/Brussel |
| BELGIQUE/BELGIË |

4.

Komisja zwraca się do zainteresowanych osób trzecich o zgłaszanie ewentualnych uwag na temat planowanej koncentracji.

Komisja musi otrzymać takie uwagi w nieprzekraczalnym terminie dziesięciu dni od daty niniejszej publikacji. Można je przesyłać do Komisji faksem (+32 22964301), pocztą elektroniczną na adres: COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu lub listownie, podając numer referencyjny: COMP/M.5862 – Mahle/Behr/Behr Industry, na poniższy adres Dyrekcji Generalnej ds. Konkurencji Komisji Europejskiej:

European Commission

Directorate-General for Competition

Merger Registry

J-70

1049 Bruxelles/Brussel

BELGIQUE/BELGIË

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1 („rozporządzenie WE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw”).

---

| 1.6.2010 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 142/35 |
| --- | --- | --- | --- |

1.6.2010

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 142/35

---

Komunikat rządu francuskiego wydany w związku z dyrektywą 94/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie warunków udzielania i korzystania z zezwoleń na poszukiwanie, badanie i produkcję węglowodorów (1)

(Zawiadomienie dotyczące wniosków o wyłączne zezwolenia na poszukiwanie węglowodorów płynnych lub gazowych, zwane „Permis de Langlade” i „Permis de Hermine”)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

2010/C 142/12

Wnioskiem z dnia 29 czerwca 2009 r. spółki ConocoPhillips Canada Ressources Corp. z siedzibą pod adresem PO Box 130, 401, 9th Ave S.W., Calgary, Alberta T2P 2H7, CANADA i BHP Billiton Petroleum Corp. z siedzibą pod adresem 1360 Post Oak Blvd, Suite 150, Houston, TX 77056-3030, UNITED STATES OF AMERICA złożyły wniosek o wyłączne zezwolenie na okres pięciu lat na poszukiwanie węglowodorów płynnych lub gazowych zwane „Permis de Langlade” na powierzchni około 547 km2, odnoszące się do dna morza na wysokości terytorium zamorskiego Saint-Pierre-et-Miquelon.

Wnioskiem z dnia 9 grudnia 2009 r. spółka Bardoil Energy SAS z siedzibą pod adresem 42 rue de l’Abbé Pierre Gervain, Boite Postale 4353, 97500 Saint-Pierre-et-Miquelon, FRANCE złożyła wniosek o wyłączne zezwolenie na okres pięciu lat na poszukiwanie węglowodorów płynnych lub gazowych zwane „Permis de Hermine” na powierzchni około 1 312 km2, odnoszące się do dna morza na wysokości terytorium zamorskiego Saint-Pierre-et-Miquelon.

Obszar, którego dotyczą wymienione wnioski o zezwolenie, wyznaczają południki i równoleżniki łączące kolejno punkty, których współrzędne geograficzne określono poniżej, przy czym południkiem początkowym jest południk biegnący przez Greenwich.

| Wierzchołek | Długość geograficzna zachodnia | Szerokość geograficzna północna |
| --- | --- | --- |
| A | 56° 24′ 01,7" | 44° 35′ 33,1" |
| B | 56° 15′ 00,6" | 44° 35′ 32,0" |
| C | 56° 15′ 02,1" | 44° 47′ 17,8" |
| D | 56° 09′ 16,2" | 44° 47′ 16,6" |
| E | 56° 09′ 21,0" | 43° 50′ 00,2" |
| F | 56° 23′ 53,3" | 43° 50′ 00,2" |

Wierzchołek

Długość geograficzna zachodnia

Szerokość geograficzna północna

A

56° 24′ 01,7"

44° 35′ 33,1"

B

56° 15′ 00,6"

44° 35′ 32,0"

C

56° 15′ 02,1"

44° 47′ 17,8"

D

56° 09′ 16,2"

44° 47′ 16,6"

E

56° 09′ 21,0"

43° 50′ 00,2"

F

56° 23′ 53,3"

43° 50′ 00,2"

Składanie wniosków i kryteria udzielania zezwolenia

Podmioty składające wniosek pierwotny oraz podmioty składające wnioski konkurencyjne muszą udowodnić, że spełniają warunki konieczne do uzyskania takiego zezwolenia, określone w art. 4 i 5 dekretu nr 2006-648 z dnia 2 czerwca 2006 r. dotyczącego zezwoleń na wydobycie i składowanie podziemne (Journal officiel de la République française z dnia 3 czerwca 2006 r.).

Zainteresowane przedsiębiorstwa mogą przedłożyć konkurencyjne wnioski w terminie dziewięćdziesięciu dni od chwili publikacji niniejszego zawiadomienia, zgodnie z procedurą opisaną w „Zawiadomieniu dotyczącym udzielania zezwoleń na wydobywanie węglowodorów we Francji”, opublikowanym w
  Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich C 374 z dnia 30 grudnia 1994 r., s. 11, i ustanowioną dekretem nr 2006-648 z dnia 2 czerwca 2006 r. dotyczącym zezwoleń na wydobycie i składowanie podziemne (Journal officiel de la République française z dnia 3 czerwca 2006 r.).

Wnioski konkurencyjne należy kierować do Ministra ds. Górnictwa na adres podany poniżej. Decyzje dotyczące wniosku pierwotnego i wniosków konkurencyjnych zostaną podjęte w terminie dwóch lat od daty otrzymania przez władze francuskie wniosku o wydanie zezwolenia pierwotnego, tzn. najpóźniej do dnia 31 sierpnia 2011 r.

Warunki i wymagania dotyczące prowadzenia działalności i jej zaprzestania

Wnioskodawcy są proszeni o zapoznanie się z treścią art. 79 i 79.1 kodeksu górniczego oraz z dekretem nr 2006-649 z dnia 2 czerwca 2006 r. w sprawie prac wydobywczych, robót związanych ze składowaniem podziemnym oraz urzędu nadzoru kopalń i składowania podziemnego (Journal officiel de la République française z dnia 3 czerwca 2006 r.).

Wszelkich dodatkowych informacji udziela Ministerstwo ds. Ekologii, Energii, Zrównoważonego Rozwoju i Morza – ministère de l'Écologie, de l’Énergie, du Développement durable et de la Mer: Direction générale de l'énergie et du climat, Direction de l’énergie, Sous-direction de la sécurité d’approvisionnement et nouveaux produits énergétiques, Grande Arche de la Défense, Paroi Nord, 92055 La Défense Cedex, FRANCE, Tel. +33 140819529.

Wymienione wyżej przepisy wykonawcze są dostępne na stronie internetowej Légifrance: http://www.legifrance.gouv.fr

---

(1)  Dz.U. L 164 z 30.6.1994, s. 3.

---

| 1.6.2010 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 142/37 |
| --- | --- | --- | --- |

1.6.2010

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 142/37

---

Komunikat rządu francuskiego wydany w związku z dyrektywą 94/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie warunków udzielania i korzystania z zezwoleń na poszukiwanie, badanie i produkcję węglowodorów (1)

(Zawiadomienie dotyczące dwóch wniosków o wyłączne zezwolenie na poszukiwanie węglowodorów płynnych lub gazowych, zwane „zezwoleniem Sézanne”, złożonych odpowiednio przez Concorde Energy LLC i Realm Energy International)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

2010/C 142/13

Wnioskiem z dnia 8 września 2009 r. spółka Concorde Energy LLC, z siedzibą pod adresem 1537 Bull Lea Road, Suite 200, Lexington KY 40511, UNITED STATES OF AMERICA, wystąpiła o wyłączne zezwolenie na okres czterech (4) lat na poszukiwanie węglowodorów płynnych lub gazowych, zwane „zezwoleniem Sézanne”, na powierzchni całkowitej ok. 273 km2 obejmującej część departamentu Marne.

Wnioskiem z dnia 11 grudnia 2009 r. spółka Realm Energy International, z siedzibą pod adresem 2nd Floor, Berkeley Square, London W1J 6BD, UNITED KINGDOM, wystąpiła o wyłączne zezwolenie na okres pięciu (5) lat na poszukiwanie węglowodorów płynnych lub gazowych, zwane „zezwoleniem Sézanne”, na powierzchni całkowitej ok. 870 km2 obejmującej część departamentów Aube i Marne.

Obszar, którego dotyczą wymienione wnioski o zezwolenie, wyznaczają południki i równoleżniki łączące kolejno punkty, których współrzędne geograficzne określono poniżej, przy czym południkiem początkowym jest południk biegnący przez Paryż.

| Wierzchołki | Długość geograficzna
  wschodnia | Szerokość geograficzna
  północna |
| --- | --- | --- |
| A | 1,40 | 54,20 |
| B | 1,60 | 54,20 |
| C | 1,60 | 54,10 |
| D | 1,64 | 54,10 |
| E | 1,64 | 54,13 |
| F | 1,68 | 54,13 |
| G | 1,68 | 54,10 |
| H | 1,80 | 54,10 |
| I | 1,80 | 54,20 |
| J | 2,00 | 54,20 |
| K | 2,00 | 54,21 |
| L | 2,09 | 54,21 |
| M | 2,09 | 54,19 |
| N | 2,08 | 54,19 |
| O | 2,08 | 54,18 |
| P | 2,09 | 54,18 |
| Q | 2,09 | 54,17 |
| R | 2,10 | 54,17 |
| S | 2,10 | 54,02 |
| T | 2,08 | 54,02 |
| U | 2,08 | 54,01 |
| V | 2,05 | 54,01 |
| W | 2,05 | 54,00 |
| X | 1,90 | 54,00 |
| Y | 1,90 | 53,90 |
| Z | 1,70 | 53,90 |
| AA | 1,70 | 54,00 |
| BB | 1,50 | 54,00 |
| CC | 1,50 | 54,10 |
| DD | 1,40 | 54,10 |

Wierzchołki

Długość geograficzna

wschodnia

Szerokość geograficzna

północna

A

1,40

54,20

B

1,60

54,20

C

1,60

54,10

D

1,64

54,10

E

1,64

54,13

F

1,68

54,13

G

1,68

54,10

H

1,80

54,10

I

1,80

54,20

J

2,00

54,20

K

2,00

54,21

L

2,09

54,21

M

2,09

54,19

N

2,08

54,19

O

2,08

54,18

P

2,09

54,18

Q

2,09

54,17

R

2,10

54,17

S

2,10

54,02

T

2,08

54,02

U

2,08

54,01

V

2,05

54,01

W

2,05

54,00

X

1,90

54,00

Y

1,90

53,90

Z

1,70

53,90

AA

1,70

54,00

BB

1,50

54,00

CC

1,50

54,10

DD

1,40

54,10

Składanie wniosków i kryteria udzielania zezwolenia

Podmioty składające wniosek pierwotny oraz podmioty składające wnioski konkurencyjne muszą udowodnić, że spełniają warunki konieczne do uzyskania takiego zezwolenia, określone w art. 4 i 5 dekretu nr 2006-648 z dnia 2 czerwca 2006 r. dotyczącego zezwoleń na wydobycie i składowanie podziemne (Journal officiel de la République française z dnia 3 czerwca 2006 r.).

Zainteresowane przedsiębiorstwa mogą przedłożyć konkurencyjne wnioski w terminie 90 dni od chwili publikacji niniejszego zawiadomienia, zgodnie z procedurą opisaną w „Zawiadomieniu dotyczącym udzielania zezwoleń na wydobywanie węglowodorów we Francji”, opublikowanym w
  Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich C 374 z dnia 30 grudnia 1994 r., s. 11, i ustanowioną dekretem 2006-648 z dnia 2 czerwca 2006 r. dotyczącym zezwoleń na wydobycie i składowanie podziemne (Journal officiel de la République française z dnia 3 czerwca 2006 r.).

Wnioski konkurencyjne należy kierować do Ministra ds. Górnictwa na adres podany poniżej. Decyzje w sprawie pierwotnego wniosku i wniosków konkurencyjnych zostaną wydane w ciągu dwóch lat od daty otrzymania pierwotnego wniosku przez władze francuskie, tzn. najpóźniej do dnia 9 października 2011 r.

Warunki i wymagania dotyczące prowadzenia działalności i jej zaprzestania

Wnioskodawcy są proszeni o zapoznanie się z treścią art. 79 i 79.1 kodeksu górniczego oraz z dekretem nr 2006-649 z dnia 2 czerwca 2006 r. w sprawie prac wydobywczych, robót związanych ze składowaniem podziemnym oraz urzędu nadzoru kopalń i składowania podziemnego (Journal officiel de la République française z dnia 3 czerwca 2006 r.).

Wszelkich dodatkowych informacji udziela Ministerstwo ds. Ekologii, Energii, Zrównoważonego Rozwoju i Morza – Ministère de l'Écologie, de l’Énergie, du Développement durable et de la Mer: Direction générale de l'énergie et du climat, Direction de l’énergie, Sous-direction de la sécurité d’approvisionnement et nouveaux produits énergétiques, Grande Arche, Paroi Nord – 92055 La Défense Cedex, FRANCE. Tel. +33 140819529.

Wymienione wyżej przepisy wykonawcze są dostępne na stronie internetowej Légifrance: http://www.legifrance.gouv.fr

---

(1)  Dz.U. L 164 z 30.6.1994, p. 3.

---