# Publicatieblad C 146/2010

| | ISSN 1725-2474
  doi:10.3000/17252474.C_2010.146.nld |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 146 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 53e jaargang4 juni 2010 |

ISSN 1725-2474

doi:10.3000/17252474.C_2010.146.nld

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 146

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

53e jaargang4 juni 2010

---

| Nummer | Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| | I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen |
| | ADVIEZEN |
| | Raad |
| 2010/C 146/01 | Advies van de Raad over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Spanje voor de periode 2009-2013 | 1 |
| 2010/C 146/02 | Advies van de Raad over het geactualiseerde convergentieprogramma van zweden voor de periode 2009-2012 | 7 |
| 2010/C 146/03 | Advies van de Raad over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Nederland voor de periode 2009-2012 | 12 |
| 2010/C 146/04 | Advies van de Raad over het geactualiseerde convergentieprogramma van het Verenigd Koninkrijk voor de periode 2009/2010-2014/2015 | 18 |

Nummer

Inhoud

Bladzijde

I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen

ADVIEZEN

Raad

2010/C 146/01

Advies van de Raad over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Spanje voor de periode 2009-2013

1

2010/C 146/02

Advies van de Raad over het geactualiseerde convergentieprogramma van zweden voor de periode 2009-2012

7

2010/C 146/03

Advies van de Raad over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Nederland voor de periode 2009-2012

12

2010/C 146/04

Advies van de Raad over het geactualiseerde convergentieprogramma van het Verenigd Koninkrijk voor de periode 2009/2010-2014/2015

18

| | IV   Informatie |
| --- | --- |
| | INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Europese Commissie |
| 2010/C 146/05 | Wisselkoersen van de euro | 24 |
| 2010/C 146/06 | Besluiten ter afsluiting van de formele onderzoekprocedure na intrekking door de lidstaat — Steunmaatregelen van de staten — Duitsland (Artikel 107 tot en met 109 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie) — Mededeling van de Commissie overeenkomstig artikel 108, lid 2, VWEU — Intrekking van een aanmelding — Steunmaatregel C 28/08 (ex N 345/06) — kmo-toeslag voor een investering door Magdeburger Artolith GmbH (M.A.L.) (
  1
  ) | 25 |

IV   Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

2010/C 146/05

Wisselkoersen van de euro

24

2010/C 146/06

Besluiten ter afsluiting van de formele onderzoekprocedure na intrekking door de lidstaat — Steunmaatregelen van de staten — Duitsland (Artikel 107 tot en met 109 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie) — Mededeling van de Commissie overeenkomstig artikel 108, lid 2, VWEU — Intrekking van een aanmelding — Steunmaatregel C 28/08 (ex N 345/06) — kmo-toeslag voor een investering door Magdeburger Artolith GmbH (M.A.L.) (
  1
  )

1

25

| | V   Adviezen |
| --- | --- |
| | PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID |
| | Europese Commissie |
| 2010/C 146/07 | Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak COMP/M.5864 — Avnet/Bell Micro) (
  1
  ) | 26 |
| 2010/C 146/08 | Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak COMP/M.5814 — CVC/Univar Europe/Eurochem) (
  1
  ) | 27 |
| 2010/C 146/09 | Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak COMP/M.5854 — Total Group/HIPS & GPPS business of Polimeri) (
  1
  ) | 28 |
| 2010/C 146/10 | Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak COMP/M.5871 — KKR/Triton/Ambea) — Voor een vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak (
  1
  ) | 29 |
| | ANDERE HANDELINGEN |
| | Europese Commissie |
| 2010/C 146/11 | Bekendmaking — Openbare raadpleging — Geografische aanduidingen uit Oekraïne | 30 |

V   Adviezen

PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID

Europese Commissie

2010/C 146/07

Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak COMP/M.5864 — Avnet/Bell Micro) (
  1
  )

1

26

2010/C 146/08

Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak COMP/M.5814 — CVC/Univar Europe/Eurochem) (
  1
  )

1

27

2010/C 146/09

Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak COMP/M.5854 — Total Group/HIPS & GPPS business of Polimeri) (
  1
  )

1

28

2010/C 146/10

Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak COMP/M.5871 — KKR/Triton/Ambea) — Voor een vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak (
  1
  )

1

29

ANDERE HANDELINGEN

Europese Commissie

2010/C 146/11

Bekendmaking — Openbare raadpleging — Geografische aanduidingen uit Oekraïne

30

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Voor de EER relevante tekst |

---

(1)   Voor de EER relevante tekst

1

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

I Resoluties, aanbevelingen en adviezen

ADVIEZEN

Raad

| 4.6.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 146/1 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 146/1

---

ADVIES VAN DE RAAD

over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Spanje voor de periode 2009-2013

2010/C 146/01

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid (1), en met name op artikel 5, lid 3,

Gezien de aanbeveling van de Commissie,

Na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité,

BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT:

| (1) | Op 26 april 2010 heeft de Raad het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Spanje voor de periode 2009-2013 behandeld. |
| --- | --- |

(1)

Op 26 april 2010 heeft de Raad het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Spanje voor de periode 2009-2013 behandeld.

| (2) | Na meer dan een decennium van krachtige bbp-groei heeft Spanje in 2009 een diepe recessie doorgemaakt. Die neergang werd veroorzaakt door een scherpe daling van de binnenlandse vraag als gevolg van de afnemende macro-economische onevenwichtigheden die tijdens de hoogconjunctuur werden opgebouwd, en werd verergerd door de mondiale financiële crisis. Er is met name een einde gekomen aan de ruime kredietverlening en daarnaast is de spaarquote van de particuliere sector snel gestegen; de uit zijn voegen gegroeide huizenmarkt is gekrompen, waarbij zowel de prijzen als de activiteiten zijn teruggelopen; het externe tekort is afgenomen van de eerder hoge niveaus; en de inflatoire druk is teruggelopen.
  De neergang heeft tot een spectaculair verlies van arbeidsplaatsen en spectaculaire werkloosheidspercentages geleid. De huidige crisis eist ook een zware tol van de Spaanse overheidsfinanciën. De begrotingsontwikkelingen vloeien niet alleen voort uit afnemende bedrijvigheid, maar ook uit het accommoderende beleid in de vorm van omvangrijke stimuleringsmaatregelen. Al in 2008 lag het begrotingstekort hoger dan 3 % van het bbp en op grond daarvan werd in maart 2009 een buitensporigtekortprocedure gestart. De meest recente stap in die procedure was dat de Raad in december 2009 een gewijzigde aanbeveling heeft uitgebracht overeenkomstig artikel 126, lid 7, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), waarin Spanje wordt opgeroepen uiterlijk in 2013 een einde aan deze buitensporigtekortsituatie te maken. De voornaamste opgaven waar het land voor staat, zijn de voortzetting van de aanpassingen, zoals onder meer het terugdringen van het externe tekort en een herbalancering van de bbp-groei waardoor deze minder afhankelijk wordt van de binnenlandse vraag, met name de huizenmarkt, en meer van het buitenland. Dat zal niet alleen hervormingen vereisen om de productiviteit en de potentiële bbp-groei te stimuleren, maar ook om duurzame werkgelegenheid te scheppen. Tegelijkertijd moet de concurrentiekracht worden vergroot, mede door een passend kostenverminderend beleid te voeren, wat inhoudt dat de loonstijgingen en de handelsmarges beperkt worden gehouden ten opzichte van die bij de handelspartners. Die structurele concurrentieproblemen, in combinatie met conjuncturele factoren in de vorm van een krachtiger economische groei dan bij de voornaamste handelspartners, hebben een aanzienlijk tekort op de lopende rekening veroorzaakt. Dat tekort is de afgelopen tien jaar snel toegenomen en bereikte in 2007 een hoogtepunt van meer dan 10 %, waarna het weer is afgenomen tot medio 2009. Ten slotte is er geen ruimte meer om de scherpe krimp in de particuliere sector nog langer door de overheidssector te laten opvangen zonder dat de houdbaarheid van de begrotingssituatie verder in het gedrang komt. De voornaamste opdracht voor de komende jaren bestaat er derhalve in een geloofwaardige en volgehouden budgettaire consolidatiestrategie te volgen. |
| --- | --- |

(2)

Na meer dan een decennium van krachtige bbp-groei heeft Spanje in 2009 een diepe recessie doorgemaakt. Die neergang werd veroorzaakt door een scherpe daling van de binnenlandse vraag als gevolg van de afnemende macro-economische onevenwichtigheden die tijdens de hoogconjunctuur werden opgebouwd, en werd verergerd door de mondiale financiële crisis. Er is met name een einde gekomen aan de ruime kredietverlening en daarnaast is de spaarquote van de particuliere sector snel gestegen; de uit zijn voegen gegroeide huizenmarkt is gekrompen, waarbij zowel de prijzen als de activiteiten zijn teruggelopen; het externe tekort is afgenomen van de eerder hoge niveaus; en de inflatoire druk is teruggelopen.

De neergang heeft tot een spectaculair verlies van arbeidsplaatsen en spectaculaire werkloosheidspercentages geleid. De huidige crisis eist ook een zware tol van de Spaanse overheidsfinanciën. De begrotingsontwikkelingen vloeien niet alleen voort uit afnemende bedrijvigheid, maar ook uit het accommoderende beleid in de vorm van omvangrijke stimuleringsmaatregelen. Al in 2008 lag het begrotingstekort hoger dan 3 % van het bbp en op grond daarvan werd in maart 2009 een buitensporigtekortprocedure gestart. De meest recente stap in die procedure was dat de Raad in december 2009 een gewijzigde aanbeveling heeft uitgebracht overeenkomstig artikel 126, lid 7, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), waarin Spanje wordt opgeroepen uiterlijk in 2013 een einde aan deze buitensporigtekortsituatie te maken. De voornaamste opgaven waar het land voor staat, zijn de voortzetting van de aanpassingen, zoals onder meer het terugdringen van het externe tekort en een herbalancering van de bbp-groei waardoor deze minder afhankelijk wordt van de binnenlandse vraag, met name de huizenmarkt, en meer van het buitenland. Dat zal niet alleen hervormingen vereisen om de productiviteit en de potentiële bbp-groei te stimuleren, maar ook om duurzame werkgelegenheid te scheppen. Tegelijkertijd moet de concurrentiekracht worden vergroot, mede door een passend kostenverminderend beleid te voeren, wat inhoudt dat de loonstijgingen en de handelsmarges beperkt worden gehouden ten opzichte van die bij de handelspartners. Die structurele concurrentieproblemen, in combinatie met conjuncturele factoren in de vorm van een krachtiger economische groei dan bij de voornaamste handelspartners, hebben een aanzienlijk tekort op de lopende rekening veroorzaakt. Dat tekort is de afgelopen tien jaar snel toegenomen en bereikte in 2007 een hoogtepunt van meer dan 10 %, waarna het weer is afgenomen tot medio 2009. Ten slotte is er geen ruimte meer om de scherpe krimp in de particuliere sector nog langer door de overheidssector te laten opvangen zonder dat de houdbaarheid van de begrotingssituatie verder in het gedrang komt. De voornaamste opdracht voor de komende jaren bestaat er derhalve in een geloofwaardige en volgehouden budgettaire consolidatiestrategie te volgen.

| (3) | Hoewel de in de context van de crisis geconstateerde daling van het feitelijke bbp vooral conjunctureel van aard is, is het niveau van de potentiële productie ook negatief beïnvloed. Daarnaast kan de crisis ook een negatief effect op de potentiële groei op middellange termijn sorteren als gevolg van lagere investeringen, een beperkte beschikbaarheid van kredieten en een stijgende structurele werkloosheid. Bovendien versterkt het effect van de economische crisis de negatieve gevolgen van de vergrijzing voor de potentiële productie en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën.
  Tegen deze achtergrond is het van essentieel belang dat meer vaart wordt gezet achter de structurele hervormingen die erop gericht zijn de potentiële groei te ondersteunen. Voor Spanje komt het er vooral op aan hervormingen door te voeren op het gebied van de arbeidsmarkt, onderwijs, de concurrentie in de diensten- en de elektriciteitssector en de doelmatigheid van O&O. |
| --- | --- |

(3)

Hoewel de in de context van de crisis geconstateerde daling van het feitelijke bbp vooral conjunctureel van aard is, is het niveau van de potentiële productie ook negatief beïnvloed. Daarnaast kan de crisis ook een negatief effect op de potentiële groei op middellange termijn sorteren als gevolg van lagere investeringen, een beperkte beschikbaarheid van kredieten en een stijgende structurele werkloosheid. Bovendien versterkt het effect van de economische crisis de negatieve gevolgen van de vergrijzing voor de potentiële productie en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën.

Tegen deze achtergrond is het van essentieel belang dat meer vaart wordt gezet achter de structurele hervormingen die erop gericht zijn de potentiële groei te ondersteunen. Voor Spanje komt het er vooral op aan hervormingen door te voeren op het gebied van de arbeidsmarkt, onderwijs, de concurrentie in de diensten- en de elektriciteitssector en de doelmatigheid van O&O.

| (4) | In het macro-economische scenario dat aan het programma ten grondslag ligt, wordt ervan uitgegaan dat het reële bbp in 2010 met 0,3 % zal krimpen en in 2011 wederom een groei met 1,8 % zal vertonen, waarna er in 2012 en 2013 van een gemiddelde expansie van 3 % sprake is. De groeiversnelling zal vooral door de binnenlandse vraag worden aangedreven, maar ook de buitenlandse sector zal een bijdrage leveren. Afgaande op de momenteel beschikbare informatie (2) lijkt dit scenario gebaseerd op enigszins gunstige aannamen voor de bbp-groei in 2010 en uitgesproken optimistische hypothesen voor de daaropvolgende jaren. Vooral de binnenlandse vraag zal de komende jaren naar verwachting wellicht gematigder worden vanwege de ingrijpende structurele aanpassingen die thans worden doorgevoerd, zoals met name — maar niet alleen — het dalende aandeel van de investeringen in woningbouw in de economische activiteit. Het in het programma voorspelde gematigde inflatieverloop lijkt realistisch. Verwacht wordt dat de netto financieringsbehoefte ten opzichte van het buitenland gedurende de programmaperiode verder zal afnemen als gevolg van het afbouwen van de grote externe onevenwichtigheden van Spanje. |
| --- | --- |

(4)

In het macro-economische scenario dat aan het programma ten grondslag ligt, wordt ervan uitgegaan dat het reële bbp in 2010 met 0,3 % zal krimpen en in 2011 wederom een groei met 1,8 % zal vertonen, waarna er in 2012 en 2013 van een gemiddelde expansie van 3 % sprake is. De groeiversnelling zal vooral door de binnenlandse vraag worden aangedreven, maar ook de buitenlandse sector zal een bijdrage leveren. Afgaande op de momenteel beschikbare informatie (2) lijkt dit scenario gebaseerd op enigszins gunstige aannamen voor de bbp-groei in 2010 en uitgesproken optimistische hypothesen voor de daaropvolgende jaren. Vooral de binnenlandse vraag zal de komende jaren naar verwachting wellicht gematigder worden vanwege de ingrijpende structurele aanpassingen die thans worden doorgevoerd, zoals met name — maar niet alleen — het dalende aandeel van de investeringen in woningbouw in de economische activiteit. Het in het programma voorspelde gematigde inflatieverloop lijkt realistisch. Verwacht wordt dat de netto financieringsbehoefte ten opzichte van het buitenland gedurende de programmaperiode verder zal afnemen als gevolg van het afbouwen van de grote externe onevenwichtigheden van Spanje.

| (5) | In het programma wordt het overheidstekort in 2009 op 11,4 % van het bbp geraamd. De sterke verslechtering ten opzichte van een tekort van 4,1 % van het bbp in 2008 is grotendeels terug te voeren op het effect van de crisis op de overheidsfinanciën (zoals onder meer de werking van de automatische stabilisatoren), maar is ook het gevolg van de stimuleringsmaatregelen ter grootte van 2,25 % van het bbp die de regering in overeenstemming met het Europees economisch herstelplan heeft genomen. Volgens het programma zou het begrotingsbeleid in 2010 en tijdens de laatste programmajaren weer restrictief worden, wat spoort met de exitstrategie die de Raad voorstaat. Dat moet er tevens toe leiden dat het buitensporig tekort uiterlijk in 2013 is gecorrigeerd en dat naar een situatie van houdbare overheidsfinanciën wordt teruggekeerd. |
| --- | --- |

(5)

In het programma wordt het overheidstekort in 2009 op 11,4 % van het bbp geraamd. De sterke verslechtering ten opzichte van een tekort van 4,1 % van het bbp in 2008 is grotendeels terug te voeren op het effect van de crisis op de overheidsfinanciën (zoals onder meer de werking van de automatische stabilisatoren), maar is ook het gevolg van de stimuleringsmaatregelen ter grootte van 2,25 % van het bbp die de regering in overeenstemming met het Europees economisch herstelplan heeft genomen. Volgens het programma zou het begrotingsbeleid in 2010 en tijdens de laatste programmajaren weer restrictief worden, wat spoort met de exitstrategie die de Raad voorstaat. Dat moet er tevens toe leiden dat het buitensporig tekort uiterlijk in 2013 is gecorrigeerd en dat naar een situatie van houdbare overheidsfinanciën wordt teruggekeerd.

| (6) | In het programma wordt gemikt op een overheidstekort van 9,8 % van het bbp in 2010, wat aanzienlijk hoger is dan het tekort van 8,1 % van het bbp dat in de begroting voor 2010 was voorspeld. Die verslechtering met 1,7 procentpunten van het bbp is het gevolg van een basiseffect van 2009. De begrotingswet 2010 bevat een aantal discretionaire maatregelen aan zowel de ontvangsten- als de uitgavenzijde en zal de aanzet vormen tot een begrotingsconsolidatie in Spanje. Wat de ontvangsten betreft, voorziet de begroting onder meer in een btw-verhoging met ingang van juli 2010, een grotere progressiviteit in het belastingstelsel voor spaartegoeden en een tijdelijke belastingverlaging ten behoeve van het mkb ter bevordering van de werkgelegenheid. De begroting weerspiegelt ook het extra effect van de accijnsverhogingen op alcohol en tabak die medio 2009 zijn doorgevoerd. Aan de uitgavenzijde van de begroting is er de gedeeltelijke uitbreiding van het investeringspakket dat op de lokale overheden is gericht en dat 0,5 % van het bbp vertegenwoordigt. Die investeringsuitgaven zullen naar verwachting ruimschoots worden gecompenseerd door bezuinigingen op de lopende uitgaven ten belope van 0,75 % van het bbp. Daarnaast voorziet de begroting in de intrekking van een groot aantal tijdelijke stimuleringsmaatregelen die in 2008 zijn ingevoerd, zoals de verlaging van de belastingdruk op beroepsinkomsten via een heffingskorting op de personenbelasting. Het gecombineerde effect van het afbouwen van de tijdelijke stimuleringsmaatregelen en de nieuwe discretionaire maatregelen voor 2010 zal in 2010 naar verwachting een verbetering van het begrotingssaldo met ten hoogste 1,75 procentpunt van het bbp opleveren, wat in de lijn zou liggen van de aanbeveling die de Raad op 2 december 2009 overeenkomstig artikel 126, lid 7, heeft gedaan. Afgezien van de in de begroting voor 2010 opgenomen maatregelen zal de consolidatie naar verwachting ook worden geïntensiveerd door het zogeheten „Plan voor onmiddellijke actie” voor 2010, dat in een daling met 0,5 % van het bbp van de in de begrotingswet 2010 geplande uitgaven zal resulteren. Het begrotingsbeleid voor 2010, zoals gemeten aan de hand van de verandering in het structurele saldo (dit is het voor de conjunctuur gecorrigeerde saldo, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen), zal restrictief zijn met een verbetering van 2 procentpunten van het bbp. |
| --- | --- |

(6)

In het programma wordt gemikt op een overheidstekort van 9,8 % van het bbp in 2010, wat aanzienlijk hoger is dan het tekort van 8,1 % van het bbp dat in de begroting voor 2010 was voorspeld. Die verslechtering met 1,7 procentpunten van het bbp is het gevolg van een basiseffect van 2009. De begrotingswet 2010 bevat een aantal discretionaire maatregelen aan zowel de ontvangsten- als de uitgavenzijde en zal de aanzet vormen tot een begrotingsconsolidatie in Spanje. Wat de ontvangsten betreft, voorziet de begroting onder meer in een btw-verhoging met ingang van juli 2010, een grotere progressiviteit in het belastingstelsel voor spaartegoeden en een tijdelijke belastingverlaging ten behoeve van het mkb ter bevordering van de werkgelegenheid. De begroting weerspiegelt ook het extra effect van de accijnsverhogingen op alcohol en tabak die medio 2009 zijn doorgevoerd. Aan de uitgavenzijde van de begroting is er de gedeeltelijke uitbreiding van het investeringspakket dat op de lokale overheden is gericht en dat 0,5 % van het bbp vertegenwoordigt. Die investeringsuitgaven zullen naar verwachting ruimschoots worden gecompenseerd door bezuinigingen op de lopende uitgaven ten belope van 0,75 % van het bbp. Daarnaast voorziet de begroting in de intrekking van een groot aantal tijdelijke stimuleringsmaatregelen die in 2008 zijn ingevoerd, zoals de verlaging van de belastingdruk op beroepsinkomsten via een heffingskorting op de personenbelasting. Het gecombineerde effect van het afbouwen van de tijdelijke stimuleringsmaatregelen en de nieuwe discretionaire maatregelen voor 2010 zal in 2010 naar verwachting een verbetering van het begrotingssaldo met ten hoogste 1,75 procentpunt van het bbp opleveren, wat in de lijn zou liggen van de aanbeveling die de Raad op 2 december 2009 overeenkomstig artikel 126, lid 7, heeft gedaan. Afgezien van de in de begroting voor 2010 opgenomen maatregelen zal de consolidatie naar verwachting ook worden geïntensiveerd door het zogeheten „Plan voor onmiddellijke actie” voor 2010, dat in een daling met 0,5 % van het bbp van de in de begrotingswet 2010 geplande uitgaven zal resulteren. Het begrotingsbeleid voor 2010, zoals gemeten aan de hand van de verandering in het structurele saldo (dit is het voor de conjunctuur gecorrigeerde saldo, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen), zal restrictief zijn met een verbetering van 2 procentpunten van het bbp.

| (7) | Het hoofddoel van de budgettaire middellangetermijnstrategie is het tekort uiterlijk in 2013 tot onder de referentiewaarde van 3 % van het bbp terug te dringen in overeenstemming met de aanbeveling die de Raad op 2 december 2009 op grond van artikel 126, lid 7, heeft gedaan.
  In de actualisering wordt voor 2011, 2012 en 2013 gemikt op een tekort van respectievelijk 7,5 %, 5,3 % en 3 % van het bbp. Verwacht wordt dat de consolidatie in de laatste programmajaren krachtig zal worden ondersteund door het zogeheten bezuinigingsplan 2011-2013 voor de centrale overheid, dat op 29 januari 2010 is goedgekeurd en in de komende maanden volledig moet worden uitgewerkt, alsook door de nog goed te keuren kaderovereenkomsten die in een reeks nieuwe maatregelen tot vermindering van de uitgaven op regionaal en lokaal niveau voorzien. Met de belangrijkste in dit pakket opgenomen voorstellen wordt het volgende beoogd: i) een vrijwel volledige personeelsstop in de openbare sector; ii) een permanente vermindering van het intermediair verbruik, de overdrachten en de andere uitgaven met 1 procentpunt van het bbp; iii) een vermindering van de bruto-investeringen in vaste activa met 0,9 % van het bbp; en iv) een verlaging van de subsidies met 0,5 % van het bbp. Volgens het programma blijft de budgettaire middellangetermijndoelstelling (MTD) het handhaven van een evenwichtige begrotingssituatie over de cyclus. Gezien de laatste projecties en het schuldniveau sluit de MTD meer dan voldoende aan bij de doelstellingen van het pact. In het programma wordt er echter niet naar gestreefd de MTD binnen de programmaperiode te verwezenlijken. |
| --- | --- |

(7)

Het hoofddoel van de budgettaire middellangetermijnstrategie is het tekort uiterlijk in 2013 tot onder de referentiewaarde van 3 % van het bbp terug te dringen in overeenstemming met de aanbeveling die de Raad op 2 december 2009 op grond van artikel 126, lid 7, heeft gedaan.

In de actualisering wordt voor 2011, 2012 en 2013 gemikt op een tekort van respectievelijk 7,5 %, 5,3 % en 3 % van het bbp. Verwacht wordt dat de consolidatie in de laatste programmajaren krachtig zal worden ondersteund door het zogeheten bezuinigingsplan 2011-2013 voor de centrale overheid, dat op 29 januari 2010 is goedgekeurd en in de komende maanden volledig moet worden uitgewerkt, alsook door de nog goed te keuren kaderovereenkomsten die in een reeks nieuwe maatregelen tot vermindering van de uitgaven op regionaal en lokaal niveau voorzien. Met de belangrijkste in dit pakket opgenomen voorstellen wordt het volgende beoogd: i) een vrijwel volledige personeelsstop in de openbare sector; ii) een permanente vermindering van het intermediair verbruik, de overdrachten en de andere uitgaven met 1 procentpunt van het bbp; iii) een vermindering van de bruto-investeringen in vaste activa met 0,9 % van het bbp; en iv) een verlaging van de subsidies met 0,5 % van het bbp. Volgens het programma blijft de budgettaire middellangetermijndoelstelling (MTD) het handhaven van een evenwichtige begrotingssituatie over de cyclus. Gezien de laatste projecties en het schuldniveau sluit de MTD meer dan voldoende aan bij de doelstellingen van het pact. In het programma wordt er echter niet naar gestreefd de MTD binnen de programmaperiode te verwezenlijken.

| (8) | Over de programmaperiode kunnen de begrotingsresultaten slechter uitvallen dan in het programma is berekend. De risico's lijken van ondergeschikt belang in 2010, maar zijn relevanter voor 2011 en daarna. De in de actualisering opgenomen macro-economische prognoses zijn slechts licht optimistisch voor 2010, maar veel optimistischer voor de jaren daarna. Vooral na 2010 zijn ook de consolidatiemaatregelen met onzekerheid omgeven, omdat zij nog in een voorstelfase verkeren en verder moeten worden uitgewerkt, aangenomen en uitgevoerd. Een extra risico wordt gevormd door de ontwikkeling van de begroting van de regionale en lokale overheden, hoewel dit naar verwachting door de kaderovereenkomsten zal worden beperkt. |
| --- | --- |

(8)

Over de programmaperiode kunnen de begrotingsresultaten slechter uitvallen dan in het programma is berekend. De risico's lijken van ondergeschikt belang in 2010, maar zijn relevanter voor 2011 en daarna. De in de actualisering opgenomen macro-economische prognoses zijn slechts licht optimistisch voor 2010, maar veel optimistischer voor de jaren daarna. Vooral na 2010 zijn ook de consolidatiemaatregelen met onzekerheid omgeven, omdat zij nog in een voorstelfase verkeren en verder moeten worden uitgewerkt, aangenomen en uitgevoerd. Een extra risico wordt gevormd door de ontwikkeling van de begroting van de regionale en lokale overheden, hoewel dit naar verwachting door de kaderovereenkomsten zal worden beperkt.

| (9) | Voor 2009 wordt de bruto overheidsschuld op 55,2 % van het bbp geschat, wat aanzienlijk hoger is dan de 39,7 % van een jaar eerder. De stijging van de schuldquote wordt niet alleen in de hand gewerkt door de aanzienlijke toename van het tekort en de daling van de bbp-groei, maar ook door een aanzienlijke stock-flow adjustment, die vooral met de ondersteuning van de kredietverlening verband houdt.
  De schuldquote zal gedurende de programmaperiode naar verwachting met nog eens 19 procentpunten toenemen: in 2010 zou zij de referentiewaarde van het Verdrag overschrijden en in 2013 zou zij op 74 % van het bbp uitkomen, voornamelijk als gevolg van blijvend hoge begrotingstekorten. In het licht van de risico's waaraan het macro-economische scenario en de begrotingsdoelstellingen onderhevig zijn en de noodzaak om de financiële sector te hervormen en, zij het in mindere mate, gezien de onzekerheid waarmee het effect van de in het kader van het ondersteuningspakket van de financiële sector verstrekte garanties is omgeven, kan de schuldquote zich niettemin minder gunstig ontwikkelen dan in de actualisering wordt aangenomen. De schuldstijging vanwege de genomen maatregelen ter ondersteuning van de financiële sector kan evenwel worden omgebogen als het steunprogramma en de daarmee samenhangende financiële operaties succesvol zijn. |
| --- | --- |

(9)

Voor 2009 wordt de bruto overheidsschuld op 55,2 % van het bbp geschat, wat aanzienlijk hoger is dan de 39,7 % van een jaar eerder. De stijging van de schuldquote wordt niet alleen in de hand gewerkt door de aanzienlijke toename van het tekort en de daling van de bbp-groei, maar ook door een aanzienlijke stock-flow adjustment, die vooral met de ondersteuning van de kredietverlening verband houdt.

De schuldquote zal gedurende de programmaperiode naar verwachting met nog eens 19 procentpunten toenemen: in 2010 zou zij de referentiewaarde van het Verdrag overschrijden en in 2013 zou zij op 74 % van het bbp uitkomen, voornamelijk als gevolg van blijvend hoge begrotingstekorten. In het licht van de risico's waaraan het macro-economische scenario en de begrotingsdoelstellingen onderhevig zijn en de noodzaak om de financiële sector te hervormen en, zij het in mindere mate, gezien de onzekerheid waarmee het effect van de in het kader van het ondersteuningspakket van de financiële sector verstrekte garanties is omgeven, kan de schuldquote zich niettemin minder gunstig ontwikkelen dan in de actualisering wordt aangenomen. De schuldstijging vanwege de genomen maatregelen ter ondersteuning van de financiële sector kan evenwel worden omgebogen als het steunprogramma en de daarmee samenhangende financiële operaties succesvol zijn.

| (10) | Uit schuldprojecties op middellange termijn waarbij wordt aangenomen dat de bbp-groei en de belastingquote slechts geleidelijk naar het niveau van voor de crisis terugkeren en waarin tevens rekening wordt gehouden met de verwachte stijging van leeftijdsgerelateerde uitgaven, blijkt dat de in het programma geplande begrotingsstrategie op zich bij ongewijzigd beleid zou volstaan om de schuldquote in 2020 te stabiliseren. |
| --- | --- |

(10)

Uit schuldprojecties op middellange termijn waarbij wordt aangenomen dat de bbp-groei en de belastingquote slechts geleidelijk naar het niveau van voor de crisis terugkeren en waarin tevens rekening wordt gehouden met de verwachte stijging van leeftijdsgerelateerde uitgaven, blijkt dat de in het programma geplande begrotingsstrategie op zich bij ongewijzigd beleid zou volstaan om de schuldquote in 2020 te stabiliseren.

| (11) | Van de vergrijzing gaat een duidelijk groter langetermijneffect op de begroting uit dan gemiddeld in de EU het geval is. Dat komt met name doordat de pensioenuitgaven als percentage van het bbp de komende decennia een zeer forse stijging zullen vertonen. De budgettaire gevolgen van de vergrijzing voor het houdbaarheidstekort worden nog verergerd door de begrotingssituatie in 2009 zoals deze in het programma wordt ingeschat en die veel ongunstiger is dan de uitgangssituatie van het vorige programma. Er zij op gewezen dat er in het nationale pensioenreservefonds activa zijn opgebouwd om een deel van de toekomstige pensioenuitgaven voor te financieren. Het realiseren van primaire overschotten op middellange termijn en het doorvoeren van structurele hervormingen zouden bijdragen tot het verkleinen van de risico's voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën, die in het houdbaarheidsverslag (3) 2009 van de Commissie als groot worden aangemerkt.
  Overeenkomstig het programma heeft de regering op 29 januari 2010 een pensioenhervorming in het kader van het pact van Toledo voorgesteld met, onder andere, de volgende elementen: i) een gestage verhoging van de pensioenleeftijd tot 67 jaar en de mogelijkheid om andere parameters van het huidige stelsel aan deze verlenging van het arbeidsleven te koppelen; ii) het meer uitkeringsafhankelijk maken van bijdragen of premies (inclusief de mogelijkheid om notional accounts in te voeren in een deel van het stelsel); iii) een soepelere relatie tussen aanvullende vrijwillige pensioenregelingen en het openbare socialezekerheidsstelsel; en iv) een adequaat en doelmatiger beleid inzake gezinsbijstand. |
| --- | --- |

(11)

Van de vergrijzing gaat een duidelijk groter langetermijneffect op de begroting uit dan gemiddeld in de EU het geval is. Dat komt met name doordat de pensioenuitgaven als percentage van het bbp de komende decennia een zeer forse stijging zullen vertonen. De budgettaire gevolgen van de vergrijzing voor het houdbaarheidstekort worden nog verergerd door de begrotingssituatie in 2009 zoals deze in het programma wordt ingeschat en die veel ongunstiger is dan de uitgangssituatie van het vorige programma. Er zij op gewezen dat er in het nationale pensioenreservefonds activa zijn opgebouwd om een deel van de toekomstige pensioenuitgaven voor te financieren. Het realiseren van primaire overschotten op middellange termijn en het doorvoeren van structurele hervormingen zouden bijdragen tot het verkleinen van de risico's voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën, die in het houdbaarheidsverslag (3) 2009 van de Commissie als groot worden aangemerkt.

Overeenkomstig het programma heeft de regering op 29 januari 2010 een pensioenhervorming in het kader van het pact van Toledo voorgesteld met, onder andere, de volgende elementen: i) een gestage verhoging van de pensioenleeftijd tot 67 jaar en de mogelijkheid om andere parameters van het huidige stelsel aan deze verlenging van het arbeidsleven te koppelen; ii) het meer uitkeringsafhankelijk maken van bijdragen of premies (inclusief de mogelijkheid om notional accounts in te voeren in een deel van het stelsel); iii) een soepelere relatie tussen aanvullende vrijwillige pensioenregelingen en het openbare socialezekerheidsstelsel; en iv) een adequaat en doelmatiger beleid inzake gezinsbijstand.

| (12) | Hoewel het begrotingskader voor de middellange termijn van wezenlijk belang is geweest bij het bevorderen van een meerjarige begrotingsplanning en over het algemeen een goede trackrecord kent, is deze laatste sinds 2008 verslechterd. Het bestaande binnenlandse begrotingskader is versterkt door de hervorming van de Spaanse wet voor begrotingsstabiliteit in 2007, die het principe van begrotingsstabiliteit over de conjunctuurcyclus introduceerde. Hierdoor konden begrotingsdoelstellingen worden vastgesteld op basis van de conjuncturele situatie. In 2009 werd de door die wet geboden flexibiliteit danig op de proef gesteld, doordat regionale en lokale besturen bij wijze van uitzondering grotere tekorten mochten hanteren dan aanvankelijk in het begrotingskader was voorzien. Als de kaderovereenkomsten voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën met de regio's en de gemeenten eenmaal goedgekeurd en volledig in werking zullen zijn, zullen zij het instrument in handen hebben om hun plannen voor herstructurering van de uitgaven, waarvan de inhoud vergelijkbaar zal zijn met die van de centrale overheid, vast te stellen en er toezicht op uit te oefenen. |
| --- | --- |

(12)

Hoewel het begrotingskader voor de middellange termijn van wezenlijk belang is geweest bij het bevorderen van een meerjarige begrotingsplanning en over het algemeen een goede trackrecord kent, is deze laatste sinds 2008 verslechterd. Het bestaande binnenlandse begrotingskader is versterkt door de hervorming van de Spaanse wet voor begrotingsstabiliteit in 2007, die het principe van begrotingsstabiliteit over de conjunctuurcyclus introduceerde. Hierdoor konden begrotingsdoelstellingen worden vastgesteld op basis van de conjuncturele situatie. In 2009 werd de door die wet geboden flexibiliteit danig op de proef gesteld, doordat regionale en lokale besturen bij wijze van uitzondering grotere tekorten mochten hanteren dan aanvankelijk in het begrotingskader was voorzien. Als de kaderovereenkomsten voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën met de regio's en de gemeenten eenmaal goedgekeurd en volledig in werking zullen zijn, zullen zij het instrument in handen hebben om hun plannen voor herstructurering van de uitgaven, waarvan de inhoud vergelijkbaar zal zijn met die van de centrale overheid, vast te stellen en er toezicht op uit te oefenen.

| (13) | Het programma benadrukt hoe belangrijk de kwaliteit van de overheidsfinanciën is als kernelement van de exitstrategie in Spanje. In dat verband wordt in het programma een aantal hervormingen beschreven die erop gericht zijn de kosteneffectiviteit en de doelmatigheid van de overheidsuitgaven te verbeteren, alsook veranderingen in de structurele kenmerken van het belastingsysteem aan te brengen. Aan de ontvangstenzijde bestaan die onder meer in structurele veranderingen in het Spaanse belastingsysteem, zoals het afschaffen van de lagere belastingdruk op inkomen uit arbeid, een grotere progressiviteit in het belastingstelsel voor spaartegoeden en een verhoging van de btw-tarieven. Aan de uitgavenzijde wordt prioriteit gegeven aan productieve uitgaven, met name voor onderwijs en O&O en de noodzakelijke beteugeling van het intermediair overheidsverbruik, hetgeen zou moeten leiden tot een daling ervan met 4,3 procentpunten van het bbp in de periode 2011-2013. |
| --- | --- |

(13)

Het programma benadrukt hoe belangrijk de kwaliteit van de overheidsfinanciën is als kernelement van de exitstrategie in Spanje. In dat verband wordt in het programma een aantal hervormingen beschreven die erop gericht zijn de kosteneffectiviteit en de doelmatigheid van de overheidsuitgaven te verbeteren, alsook veranderingen in de structurele kenmerken van het belastingsysteem aan te brengen. Aan de ontvangstenzijde bestaan die onder meer in structurele veranderingen in het Spaanse belastingsysteem, zoals het afschaffen van de lagere belastingdruk op inkomen uit arbeid, een grotere progressiviteit in het belastingstelsel voor spaartegoeden en een verhoging van de btw-tarieven. Aan de uitgavenzijde wordt prioriteit gegeven aan productieve uitgaven, met name voor onderwijs en O&O en de noodzakelijke beteugeling van het intermediair overheidsverbruik, hetgeen zou moeten leiden tot een daling ervan met 4,3 procentpunten van het bbp in de periode 2011-2013.

| (14) | Al bij al is de in het programma uitgestippelde begrotingsstrategie in 2010 grotendeels in overeenstemming met de aanbevelingen die de Raad op 2 december 2009 overeenkomstig artikel 126, lid 7, heeft gedaan. Gezien de risico's valt het niet uit te sluiten dat de begrotingsstrategie vanaf 2011 niet meer spoort met de aanbeveling van de Raad overeenkomstig artikel 126, lid 7. Hoewel de begrotingsstrategie om het tekort terug te brengen tot minder dan 3 % van het bbp, op het oog conform de aanbevelingen lijkt, is een tijdige correctie van het buitensporige tekort, gezien de hiervoor genoemde risico’s, nog niet gegarandeerd en kan de gemiddeld geleverde begrotingsinspanning achterblijven bij het aanbevolen minimum van 1,5 % van het bbp per jaar voor de volledige periode. De begrotingsstrategie is vooral aan neerwaartse risico's onderhevig vanwege het optimistische macro-economische scenario na 2010, hetgeen kan betekenen dat de economische groei in geringere mate aan de begrotingsconsolidatie bijdraagt dan in het programma is aangenomen. Daarnaast moet het aanpassingstraject na 2010 gedetailleerder worden beschreven in termen van concreet te nemen maatregelen. De begrotingsstrategie kan ook onvoldoende blijken om de schuldquote opnieuw te doen dalen. Om die risico's aan te pakken, moet de strategie na 2010 door volledig beschreven maatregelen worden onderbouwd en moeten de plannen voor de latere programmajaren voldoende worden aangescherpt. Dat zou ook goed zijn gezien de verwachte snelle stijging van de schuldquote en de leeftijdgerelateerde uitgaven, alsmede in het licht van de traditionele problemen van Spanje wat de te leveren aanpassingsinspanningen betreft. |
| --- | --- |

(14)

Al bij al is de in het programma uitgestippelde begrotingsstrategie in 2010 grotendeels in overeenstemming met de aanbevelingen die de Raad op 2 december 2009 overeenkomstig artikel 126, lid 7, heeft gedaan. Gezien de risico's valt het niet uit te sluiten dat de begrotingsstrategie vanaf 2011 niet meer spoort met de aanbeveling van de Raad overeenkomstig artikel 126, lid 7. Hoewel de begrotingsstrategie om het tekort terug te brengen tot minder dan 3 % van het bbp, op het oog conform de aanbevelingen lijkt, is een tijdige correctie van het buitensporige tekort, gezien de hiervoor genoemde risico’s, nog niet gegarandeerd en kan de gemiddeld geleverde begrotingsinspanning achterblijven bij het aanbevolen minimum van 1,5 % van het bbp per jaar voor de volledige periode. De begrotingsstrategie is vooral aan neerwaartse risico's onderhevig vanwege het optimistische macro-economische scenario na 2010, hetgeen kan betekenen dat de economische groei in geringere mate aan de begrotingsconsolidatie bijdraagt dan in het programma is aangenomen. Daarnaast moet het aanpassingstraject na 2010 gedetailleerder worden beschreven in termen van concreet te nemen maatregelen. De begrotingsstrategie kan ook onvoldoende blijken om de schuldquote opnieuw te doen dalen. Om die risico's aan te pakken, moet de strategie na 2010 door volledig beschreven maatregelen worden onderbouwd en moeten de plannen voor de latere programmajaren voldoende worden aangescherpt. Dat zou ook goed zijn gezien de verwachte snelle stijging van de schuldquote en de leeftijdgerelateerde uitgaven, alsmede in het licht van de traditionele problemen van Spanje wat de te leveren aanpassingsinspanningen betreft.

| (15) | Wat de in de gedragscode voor stabiliteits- en convergentieprogramma's gespecificeerde gegevensvereisten betreft, vertoont het programma een aantal lacunes in de verplichte en facultatieve gegevens (4). In de aanbevelingen die de Raad op 2 december 2009 overeenkomstig artikel 126, lid 7, heeft gedaan om aan de buitensporigtekortsituatie een einde te maken, wordt Spanje tevens verzocht in een apart hoofdstuk in de geactualiseerde stabiliteitsprogramma's verslag uit te brengen over de vorderingen die bij de uitvoering van de aanbevelingen van de Raad zijn gemaakt (5). |
| --- | --- |

(15)

Wat de in de gedragscode voor stabiliteits- en convergentieprogramma's gespecificeerde gegevensvereisten betreft, vertoont het programma een aantal lacunes in de verplichte en facultatieve gegevens (4). In de aanbevelingen die de Raad op 2 december 2009 overeenkomstig artikel 126, lid 7, heeft gedaan om aan de buitensporigtekortsituatie een einde te maken, wordt Spanje tevens verzocht in een apart hoofdstuk in de geactualiseerde stabiliteitsprogramma's verslag uit te brengen over de vorderingen die bij de uitvoering van de aanbevelingen van de Raad zijn gemaakt (5).

De algehele conclusie luidt dat de huidige crisis de Spaanse overheidsfinanciën ernstig treft, met als gevolg een zeer hoog geschat tekort voor 2009 en een snel stijgende schuldquote van de overheid. In de actualisering van het stabiliteitsprogramma wordt een forse aanhoudende begrotingsconsolidatie vanaf 2010 beoogd teneinde het begrotingstekort in 2013 tot 3 % van het bbp terug te dringen. Begrotingsconsolidatie is van essentieel belang, omdat stijgende begrotingstekorten en een oplopende schuld eventueel schadelijk kunnen blijken voor het realiseren van een duurzame economische groei op middellange termijn. Daarnaast zou de verbetering van de houdbaarheid van de begrotingssituatie op lange termijn ook prioriteit moeten genieten vanwege de verwachte forse stijging van de leeftijdsgerelateerde overheidsuitgaven. De realisatie van de ambitieuze consolidatie-inspanning kan evenwel aanvullende inspanningen vereisen, vooral vanwege de opvallend optimistische macro-economische aannamen en het daaruit voortvloeiende risico dat de bijdrage van de economische groei aan de begrotingsconsolidatie lager uitvalt dan verwacht en dat de ontvangsten zich in de latere programmajaren wellicht minder gunstig ontwikkelen dan voorspeld. Tegelijkertijd wordt het aanpassingstraject in de jaren na 2010 niet volledig met concrete maatregelen onderbouwd. Een goed functionerend begrotingskader, dat ook de relaties tussen de verschillende niveaus van de overheidssector regelt, is een essentieel instrument om de realisatie van de ambitieuze consolidatieplannen te ondersteunen tegen een achtergrond van grote budgettaire decentralisatie. Voorts is het belangrijk om de kwaliteit van de overheidsfinanciën verder te bevorderen, onder meer ter ondersteuning van een soepele aanpassing van de economie in het licht van de noodzaak van een verdere aanpassing van de bestaande macro-economische onevenwichtigheden, vooral de externe onevenwichtigheid. In dat verband komt het er met name op aan het potentiële bbp te verhogen, de werkgelegenheidsschepping te stimuleren en de productiviteit en concurrentiekracht te vergroten.

In het licht van de bovenstaande beoordeling en ook gezien de aanbeveling overeenkomstig artikel 126, lid 7, VWEU van 2 december 2009 wordt Spanje verzocht om:

| i) | de in het programma ontvouwde ambitieuze begrotingsplannen strikt uit te voeren zodat het buitensporige tekort uiterlijk in 2013 is gecorrigeerd, waarbij concrete maatregelen voor de jaren na 2010 worden geformuleerd, en klaar te staan om verdere consolidatiemaatregelen te nemen ingeval er zich risico's voordoen die verbonden zijn aan het feit dat het macro-economische scenario van het programma optimistischer is dan het scenario waarop de aanbeveling op grond van artikel 126, lid 7, is gebaseerd; zoals voorgeschreven in de BTP-aanbeveling, naast de begrotingsinspanningen elke verdere gelegenheid, bijvoorbeeld een verbetering van de economische omstandigheden, te baat te nemen om de bruto schuldquote versneld terug te dringen in de richting van de referentiewaarde van 60 % van het bbp; |
| --- | --- |

i)

de in het programma ontvouwde ambitieuze begrotingsplannen strikt uit te voeren zodat het buitensporige tekort uiterlijk in 2013 is gecorrigeerd, waarbij concrete maatregelen voor de jaren na 2010 worden geformuleerd, en klaar te staan om verdere consolidatiemaatregelen te nemen ingeval er zich risico's voordoen die verbonden zijn aan het feit dat het macro-economische scenario van het programma optimistischer is dan het scenario waarop de aanbeveling op grond van artikel 126, lid 7, is gebaseerd; zoals voorgeschreven in de BTP-aanbeveling, naast de begrotingsinspanningen elke verdere gelegenheid, bijvoorbeeld een verbetering van de economische omstandigheden, te baat te nemen om de bruto schuldquote versneld terug te dringen in de richting van de referentiewaarde van 60 % van het bbp;

| ii) | gezien de verwachte toename van de leeftijdsgerelateerde uitgaven en de snelle stijging van de schuldquote van de overheid, de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn te verbeteren door onder meer het ouderdomspensioenstelsel te hervormen zoals voorgesteld door de regering; |
| --- | --- |

ii)

gezien de verwachte toename van de leeftijdsgerelateerde uitgaven en de snelle stijging van de schuldquote van de overheid, de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn te verbeteren door onder meer het ouderdomspensioenstelsel te hervormen zoals voorgesteld door de regering;

| iii) | erop toe te zien dat het begrotingskader de realisatie van de geschetste begrotingsplannen voor de middellange termijn op alle niveaus van de overheidssector ondersteunt, en het hele jaar door nauwlettend na te gaan of de begrotingsdoelstellingen in acht worden genomen; |
| --- | --- |

iii)

erop toe te zien dat het begrotingskader de realisatie van de geschetste begrotingsplannen voor de middellange termijn op alle niveaus van de overheidssector ondersteunt, en het hele jaar door nauwlettend na te gaan of de begrotingsdoelstellingen in acht worden genomen;

| iv) | ervoor te zorgen dat de budgettaire consolidatiemaatregelen ook op de verdere verbetering van de kwaliteit van de overheidsfinanciën zijn toegesneden, gezien de verdere aanpassingen die nodig zijn om de bestaande macro-economische onevenwichtigheden weg te werken. |
| --- | --- |

iv)

ervoor te zorgen dat de budgettaire consolidatiemaatregelen ook op de verdere verbetering van de kwaliteit van de overheidsfinanciën zijn toegesneden, gezien de verdere aanpassingen die nodig zijn om de bestaande macro-economische onevenwichtigheden weg te werken.

Spanje wordt tevens verzocht de gegevensvereisten van de gedragscode beter in acht te nemen.

Vergelijking van de belangrijkste macro-economische en budgettaire prognoses

| | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Reëel bbp
  (% verandering) | SP feb 2010 | 0,9 | –3,6 | –0,3 | 1,8 | 2,9 | 3,1 |
| COM nov 2009 | 0,9 | –3,7 | –0,8 | 1,0 | n.b. | n.b. |
| SP jan 2009 | 1,2 | –1,6 | 1,2 | 2,6 | n.b. | n.b. |
| HICP-inflatie
  (%) | SP feb 2010 | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. |
| COM nov 2009 | 4,1 | –0,4 | 0,8 | 2,0 | n.b. | n.b. |
| SP jan 2009 | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. |
| Output gap (6)

  (% van het potentiële bbp) | SP feb 2010 | 0,6 | –3,5 | –4,4 | –3,2 | –1,6 | –0,2 |
| COM nov 2009 | 0,8 | –2,8 | –3,6 | –2,6 | n.b. | n.b. |
| SP jan 2009 | 0,8 | –2,3 | –3,4 | n.b. | n.b. | n.b. |
| Netto financieringsoverschot/-tekort t.o.v. het buitenland
  (% van het bbp) | SP feb 2010 | –9,1 | –4,9 | –4,2 | –3,8 | –3,6 | –3,5 |
| COM nov 2009 | –9,1 | –4,5 | –3,7 | –3,3 | n.b. | n.b. |
| SP jan 2009 | –9,2 | –6,6 | –5,8 | –5,4 | n.b. | n.b. |
| Overheidsontvangsten
  (% van het bbp) | SP feb 2010 | 37,0 | 34,6 | 35,7 | 36,7 | 37,5 | 38,3 |
| COM nov 2009 | 37,0 | 34,0 | 35,6 | 36,0 | n.b. | n.b. |
| SP jan 2009 | 37,0 | 37,5 | 38,3 | 38,7 | n.b. | n.b. |
| Overheidsuitgaven
  (% van het bbp) | SP feb 2010 | 41,1 | 46,1 | 45,5 | 44,2 | 42,8 | 41,3 |
| COM nov 2009 | 41,1 | 45,2 | 45,6 | 45,3 | n.b. | n.b. |
| SP jan 2009 | 40,4 | 43,3 | 43,1 | 42,6 | n.b. | n.b. |
| Overheidssaldo
  (% van het bbp) | SP feb 2010 | –4,1 | –11,4 | –9,8 | –7,5 | –5,3 | –3,0 |
| COM nov 2009 | –4,1 | –11,2 | –10,1 | –9,3 | n.b. | n.b. |
| SP jan 2009 | –3,4 | –6,2 | –5,7 | n.b. | n.b. | n.b. |
| Primair saldo
  (% van het bbp) | SP feb 2010 | –2,5 | –9,6 | –7,7 | –4,9 | –2,3 | 0,1 |
| COM nov 2009 | –2,5 | –9,4 | –7,6 | –6,3 | n.b. | n.b. |
| SP jan 2009 | –1,9 | –4,1 | –2,9 | –1,9 | n.b. | n.b. |
| Conjunctuurgezuiverd saldo (6)

  (% van het bbp) | SP feb 2010 | –4,3 | –9,9 | –7,9 | –6,1 | –4,6 | –2,9 |
| COM nov 2009 | –4,4 | –10,0 | –8,5 | –8,1 | n.b. | n.b. |
| SP jan 2009 | –3,7 | –5,2 | –4,2 | n.b. | n.b. | n.b. |
| Structureel saldo (7)

  (% van het bbp) | SP feb 2010 | –4,3 | –9,9 | –7,9 | –6,1 | –4,6 | –2,9 |
| COM nov 2009 | –4,1 | –9,3 | –8,5 | –8,1 | n.b. | n.b. |
| SP jan 2009 | –3,3 | –4,6 | –4,2 | n.b. | n.b. | n.b. |
| Bruto overheidsschuld
  (% van het bbp) | SP feb 2010 | 39,7 | 55,2 | 65,9 | 71,9 | 74,3 | 74,1 |
| COM nov 2009 | 39,7 | 54,3 | 66,3 | 74,0 | n.b. | n.b. |
| SP jan 2009 | 39,5 | 47,3 | 51,6 | 53,7 | n.b. | n.b. |
| Stabiliteitsprogramma (SP); najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie (COM); berekening van de diensten van de Commissie. |

2008

2009

2010

2011

2012

2013

Reëel bbp

(% verandering)

SP feb 2010

0,9

–3,6

–0,3

1,8

2,9

3,1

COM nov 2009

0,9

–3,7

–0,8

1,0

n.b.

n.b.

SP jan 2009

1,2

–1,6

1,2

2,6

n.b.

n.b.

HICP-inflatie

(%)

SP feb 2010

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

COM nov 2009

4,1

–0,4

0,8

2,0

n.b.

n.b.

SP jan 2009

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

Output gap (6)

(% van het potentiële bbp)

SP feb 2010

0,6

–3,5

–4,4

–3,2

–1,6

–0,2

COM nov 2009

0,8

–2,8

–3,6

–2,6

n.b.

n.b.

SP jan 2009

0,8

–2,3

–3,4

n.b.

n.b.

n.b.

Netto financieringsoverschot/-tekort t.o.v. het buitenland

(% van het bbp)

SP feb 2010

–9,1

–4,9

–4,2

–3,8

–3,6

–3,5

COM nov 2009

–9,1

–4,5

–3,7

–3,3

n.b.

n.b.

SP jan 2009

–9,2

–6,6

–5,8

–5,4

n.b.

n.b.

Overheidsontvangsten

(% van het bbp)

SP feb 2010

37,0

34,6

35,7

36,7

37,5

38,3

COM nov 2009

37,0

34,0

35,6

36,0

n.b.

n.b.

SP jan 2009

37,0

37,5

38,3

38,7

n.b.

n.b.

Overheidsuitgaven

(% van het bbp)

SP feb 2010

41,1

46,1

45,5

44,2

42,8

41,3

COM nov 2009

41,1

45,2

45,6

45,3

n.b.

n.b.

SP jan 2009

40,4

43,3

43,1

42,6

n.b.

n.b.

Overheidssaldo

(% van het bbp)

SP feb 2010

–4,1

–11,4

–9,8

–7,5

–5,3

–3,0

COM nov 2009

–4,1

–11,2

–10,1

–9,3

n.b.

n.b.

SP jan 2009

–3,4

–6,2

–5,7

n.b.

n.b.

n.b.

Primair saldo

(% van het bbp)

SP feb 2010

–2,5

–9,6

–7,7

–4,9

–2,3

0,1

COM nov 2009

–2,5

–9,4

–7,6

–6,3

n.b.

n.b.

SP jan 2009

–1,9

–4,1

–2,9

–1,9

n.b.

n.b.

Conjunctuurgezuiverd saldo (6)

(% van het bbp)

SP feb 2010

–4,3

–9,9

–7,9

–6,1

–4,6

–2,9

COM nov 2009

–4,4

–10,0

–8,5

–8,1

n.b.

n.b.

SP jan 2009

–3,7

–5,2

–4,2

n.b.

n.b.

n.b.

Structureel saldo (7)

(% van het bbp)

SP feb 2010

–4,3

–9,9

–7,9

–6,1

–4,6

–2,9

COM nov 2009

–4,1

–9,3

–8,5

–8,1

n.b.

n.b.

SP jan 2009

–3,3

–4,6

–4,2

n.b.

n.b.

n.b.

Bruto overheidsschuld

(% van het bbp)

SP feb 2010

39,7

55,2

65,9

71,9

74,3

74,1

COM nov 2009

39,7

54,3

66,3

74,0

n.b.

n.b.

SP jan 2009

39,5

47,3

51,6

53,7

n.b.

n.b.

Stabiliteitsprogramma (SP); najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie (COM); berekening van de diensten van de Commissie.

---

(1)  PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1. De documenten waarnaar in deze tekst wordt verwezen zijn te vinden op: http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/index_nl.htm

(2)  Bij de beoordeling wordt met name rekening gehouden met de najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie, maar ook met andere informatie die sindsdien beschikbaar is gekomen, zoals de tussentijdse prognoses 2010 van de diensten van de Commissie.

(3)  In zijn conclusies van 10 november 2009 over de houdbaarheid van de overheidsfinanciën „roept de Raad de lidstaten op in hun komende stabiliteits- en convergentieprogramma's op houdbaarheid gerichte strategieën centraal te stellen” en verzoekt hij voorts „de Commissie om, tezamen met het Comité voor de economische politiek en het Economisch en Financieel Comité, nog voor het volgende houdbaarheidsverslag de methodes ter beoordeling van de langetermijnhoudbaarheid van de overheidsfinanciën nader uit te werken.” Het volgende houdbaarheidsverslag is voor 2012 gepland.

(4)  Met name de gegevens over de arbeidsproductiviteit, het aantal gewerkte uren en de eenmalige en andere tijdelijke maatregelen zijn niet verstrekt.

(5)  Spanje heeft concreet gevolg gegeven aan die aanbeveling, hoewel niet in een apart hoofdstuk verslag werd uitgebracht, maar in het hoofdstuk over de begrotingsstrategie op middellange termijn.

(6)  In de programma’s vermelde output gaps en conjunctuurgezuiverde saldi, zoals herberekend door de diensten van de Commissie op basis van de in de programma’s voorkomende informatie.

(7)  Conjunctuurgezuiverd saldo, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen. De eenmalige en andere tijdelijke maatregelen zijn n.b. volgens het meest recente programma en vertegenwoordigen – 0,3 % van het bbp in 2008 en – 0,7 % van het bbp in 2009 volgens de najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie.

Bronnen:

Stabiliteitsprogramma (SP); najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie (COM); berekening van de diensten van de Commissie.

---

| 4.6.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 146/7 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 146/7

---

ADVIES VAN DE RAAD

over het geactualiseerde convergentieprogramma van zweden voor de periode 2009-2012

2010/C 146/02

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid (1), en met name op artikel 9, lid 3,

Gezien de aanbeveling van de Commissie,

Na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité,

BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT:

| (1) | Op 26 april 2010 heeft de Raad het geactualiseerde convergentieprogramma van Zweden voor de periode 2009-2012 behandeld. |
| --- | --- |

(1)

Op 26 april 2010 heeft de Raad het geactualiseerde convergentieprogramma van Zweden voor de periode 2009-2012 behandeld.

| (2) | Nadat de Zweedse economie eind 2008 zwaar door de recessie was getroffen, heeft zij zich gestabiliseerd, maar wel met een bbp-groei die gedurende het gehele jaar 2009 negatief was. De voornaamste drijvende kracht van de Zweedse economie is de consumptieve vraag — hetgeen enigszins ongewoon is in deze conjunctuurfase —, terwijl de industriële productie, investeringen en uitvoer na eerdere sterke dalingen thans pas hun laagste punt hebben bereikt. De bestedingen van de huishoudens worden ondersteund door een expansief budgettair en monetair beleid en een stabilisering van de situatie op de financiële markten. Ook gunstigere vooruitzichten op de arbeidsmarkt, stijgende beursindexen en een hervatting van de vroegere opwaartse tendens van de huizenprijzen hebben tot een versterking van het consumentenvertrouwen bijgedragen. Terwijl de economie in een recessie terechtkwam, verzwakte de Zweedse munt in minder dan een jaar met bijna 30 % op handelsgewogen basis. Sedertdien heeft de Zweedse kroon ongeveer driekwart van zijn verloren waarde teruggewonnen. De recente appreciatie van de Zweedse kroon zou ertoe moeten bijdragen de inflatoire druk te temperen, die reeds was afgenomen door de aanzienlijke verzwakking van de economie. De recessie en de daardoor teweeggebrachte budgettaire beleidsreactie hebben het overheidssaldo doen omslaan van een overschot van 2,5 % van het bbp in 2008 in een tekort van 0,8 % van het bbp in 2009. Met het oog op een duurzame ontwikkeling van de overheidsfinanciën is het van cruciaal belang om te voorkomen dat een herstel dat mogelijkerwijze met weinig nieuwe werkgelegenheidscreatie gepaard gaat, resulteert in permanente negatieve gevolgen voor de langdurige werkloosheid en een blijvend lager arbeidsaanbod. In dit opzicht is het van belang dat erop wordt toegezien dat het actieve arbeidsmarktbeleid — waarvan de reikwijdte zelfs kan worden uitgebreid — van hoge kwaliteit blijft. Een andere uitdaging voor de beleidsmakers is een zorgvuldige afstemming van de intrekking van de diverse stimuleringsmaatregelen om het herstel niet in de kiem te smoren en evenmin bij te dragen tot het ontstaan van potentieel destabiliserende onevenwichtigheden bij de huishoudens. |
| --- | --- |

(2)

Nadat de Zweedse economie eind 2008 zwaar door de recessie was getroffen, heeft zij zich gestabiliseerd, maar wel met een bbp-groei die gedurende het gehele jaar 2009 negatief was. De voornaamste drijvende kracht van de Zweedse economie is de consumptieve vraag — hetgeen enigszins ongewoon is in deze conjunctuurfase —, terwijl de industriële productie, investeringen en uitvoer na eerdere sterke dalingen thans pas hun laagste punt hebben bereikt. De bestedingen van de huishoudens worden ondersteund door een expansief budgettair en monetair beleid en een stabilisering van de situatie op de financiële markten. Ook gunstigere vooruitzichten op de arbeidsmarkt, stijgende beursindexen en een hervatting van de vroegere opwaartse tendens van de huizenprijzen hebben tot een versterking van het consumentenvertrouwen bijgedragen. Terwijl de economie in een recessie terechtkwam, verzwakte de Zweedse munt in minder dan een jaar met bijna 30 % op handelsgewogen basis. Sedertdien heeft de Zweedse kroon ongeveer driekwart van zijn verloren waarde teruggewonnen. De recente appreciatie van de Zweedse kroon zou ertoe moeten bijdragen de inflatoire druk te temperen, die reeds was afgenomen door de aanzienlijke verzwakking van de economie. De recessie en de daardoor teweeggebrachte budgettaire beleidsreactie hebben het overheidssaldo doen omslaan van een overschot van 2,5 % van het bbp in 2008 in een tekort van 0,8 % van het bbp in 2009. Met het oog op een duurzame ontwikkeling van de overheidsfinanciën is het van cruciaal belang om te voorkomen dat een herstel dat mogelijkerwijze met weinig nieuwe werkgelegenheidscreatie gepaard gaat, resulteert in permanente negatieve gevolgen voor de langdurige werkloosheid en een blijvend lager arbeidsaanbod. In dit opzicht is het van belang dat erop wordt toegezien dat het actieve arbeidsmarktbeleid — waarvan de reikwijdte zelfs kan worden uitgebreid — van hoge kwaliteit blijft. Een andere uitdaging voor de beleidsmakers is een zorgvuldige afstemming van de intrekking van de diverse stimuleringsmaatregelen om het herstel niet in de kiem te smoren en evenmin bij te dragen tot het ontstaan van potentieel destabiliserende onevenwichtigheden bij de huishoudens.

| (3) | Hoewel de in de context van de crisis geconstateerde daling van het feitelijk bbp grotendeels conjunctureel van aard is, is ook het potentiële productieniveau negatief beïnvloed. Daarnaast kan de crisis ook een negatief effect op de potentiële groei op middellange termijn sorteren als gevolg van lagere investeringen, een beperkte beschikbaarheid van kredieten en een stijgende structurele werkloosheid. Bovendien versterkt de impact van de economische crisis de negatieve gevolgen van de vergrijzing voor de potentiële productie en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën. Tegen die achtergrond is het van essentieel belang dat meer vaart wordt gezet achter de structurele hervormingen die erop gericht zijn de potentiële groei te ondersteunen. Voor Zweden is het met name van belang dat hervormingen op het vlak van de mededinging en de arbeidsmarktparticipatie worden doorgevoerd. |
| --- | --- |

(3)

Hoewel de in de context van de crisis geconstateerde daling van het feitelijk bbp grotendeels conjunctureel van aard is, is ook het potentiële productieniveau negatief beïnvloed. Daarnaast kan de crisis ook een negatief effect op de potentiële groei op middellange termijn sorteren als gevolg van lagere investeringen, een beperkte beschikbaarheid van kredieten en een stijgende structurele werkloosheid. Bovendien versterkt de impact van de economische crisis de negatieve gevolgen van de vergrijzing voor de potentiële productie en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën. Tegen die achtergrond is het van essentieel belang dat meer vaart wordt gezet achter de structurele hervormingen die erop gericht zijn de potentiële groei te ondersteunen. Voor Zweden is het met name van belang dat hervormingen op het vlak van de mededinging en de arbeidsmarktparticipatie worden doorgevoerd.

| (4) | In het macro-economische scenario, dat gebaseerd is op de in september 2009 bij het parlement ingediende ontwerpbegrotingswet 2010, wordt ervan uitgegaan dat de reële bbp-groei zal aantrekken van – 5,2 % in 2009 tot 0,6 % in 2010 en tot gemiddeld 3,5 % gedurende de rest van de programmaperiode. Afgaande op de thans beschikbare informatie lijkt dit scenario te berusten op groeihypothesen die voor 2010 voorzichtig en voor de jaren daarna opmerkelijk optimistisch zijn, aangezien de verwachte groeipercentages aanzienlijk hoger zijn dan het geraamde groeipotentieel op middellange termijn. Tegen die achtergrond lijken de programmaprognoses voor de inflatie iets aan de lage kant, maar dit kan het gevolg zijn van de verwachte appreciatie van de Zweedse kroon. |
| --- | --- |

(4)

In het macro-economische scenario, dat gebaseerd is op de in september 2009 bij het parlement ingediende ontwerpbegrotingswet 2010, wordt ervan uitgegaan dat de reële bbp-groei zal aantrekken van – 5,2 % in 2009 tot 0,6 % in 2010 en tot gemiddeld 3,5 % gedurende de rest van de programmaperiode. Afgaande op de thans beschikbare informatie lijkt dit scenario te berusten op groeihypothesen die voor 2010 voorzichtig en voor de jaren daarna opmerkelijk optimistisch zijn, aangezien de verwachte groeipercentages aanzienlijk hoger zijn dan het geraamde groeipotentieel op middellange termijn. Tegen die achtergrond lijken de programmaprognoses voor de inflatie iets aan de lage kant, maar dit kan het gevolg zijn van de verwachte appreciatie van de Zweedse kroon.

| (5) | In het programma wordt het overheidstekort in 2009 op 2,2 % van het bbp geraamd. De aanzienlijke verslechtering ten opzichte van een overschot van 2,5 % van het bbp in 2008 is terug te voeren op de crisis, en met name op het effect van zowel de automatische stabilisatoren als de discretionaire stimuleringsmaatregelen van ongeveer 1,5 % (meer dan 2,5 % inclusief 2010) van het bbp die de regering overeenkomstig het Europees economisch herstelplan heeft getroffen. De verslechtering is vooral toe te schrijven aan lagere belastingontvangsten, aangezien er zich een daling heeft voorgedaan van zowel het aantal gewerkte uren als de gemiddelde belastingtarieven, de consumptie is afgenomen en de bedrijfs- en kapitaalwinsten zijn verminderd. Volgens het programma zou het begrotingsbeleid in 2010 de groei blijven ondersteunen. In het licht van de vrij gunstige begrotingssituatie van Zweden is de voortgezette budgettaire expansie in 2010 passend en in overeenstemming met het Europees economisch herstelplan. In de laatste programmajaren is niet voorzien in een structurele consolidatie. |
| --- | --- |

(5)

In het programma wordt het overheidstekort in 2009 op 2,2 % van het bbp geraamd. De aanzienlijke verslechtering ten opzichte van een overschot van 2,5 % van het bbp in 2008 is terug te voeren op de crisis, en met name op het effect van zowel de automatische stabilisatoren als de discretionaire stimuleringsmaatregelen van ongeveer 1,5 % (meer dan 2,5 % inclusief 2010) van het bbp die de regering overeenkomstig het Europees economisch herstelplan heeft getroffen. De verslechtering is vooral toe te schrijven aan lagere belastingontvangsten, aangezien er zich een daling heeft voorgedaan van zowel het aantal gewerkte uren als de gemiddelde belastingtarieven, de consumptie is afgenomen en de bedrijfs- en kapitaalwinsten zijn verminderd. Volgens het programma zou het begrotingsbeleid in 2010 de groei blijven ondersteunen. In het licht van de vrij gunstige begrotingssituatie van Zweden is de voortgezette budgettaire expansie in 2010 passend en in overeenstemming met het Europees economisch herstelplan. In de laatste programmajaren is niet voorzien in een structurele consolidatie.

| (6) | In het geactualiseerde programma wordt aangenomen dat het overheidstekort in 2010 zal stijgen tot 3,4 % van het bbp (2), deels als gevolg van een aanvullend stimuleringspakket ten belope van ongeveer 1 % van het bbp. De belangrijkste discretionaire maatregelen aan de inkomstenzijde bestaan uit een vierde stap in de zogeheten belastingkredietregeling voor werkenden, waarvan het effect op het overheidssaldo naar verwachting 0,3 % van het bbp zal bedragen. Een vermindering van de belastingen op pensioenen verhoogt het stimuleringseffect met nog eens 0,1 % van het bbp. Aan de uitgavenzijde omvatten de maatregelen extra overdrachten van de staat naar de gemeenten ter grootte van ongeveer 0,3 % van het bbp en extra middelen voor misdaadbestrijding en justitie, onderwijs- en opleidingsactiviteiten en maatregelen ter ondersteuning van de groei van kleine ondernemingen ten belope van ongeveer 0,1 % van het bbp voor elk beleidsterrein. Afgaande op de verandering in het structurele saldo, het voor de conjunctuur gecorrigeerd saldo (herberekend volgens de algemeen aanvaarde methode) ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen, is het geplande begrotingsbeleid expansief, waarbij het structurele tekort met 1,6 procentpunt oploopt. Het verschil met de omvang van het begrotingspakket ten belope van 1 % van het bbp kan grotendeels worden verklaard door lagere belastingelasticiteiten. |
| --- | --- |

(6)

In het geactualiseerde programma wordt aangenomen dat het overheidstekort in 2010 zal stijgen tot 3,4 % van het bbp (2), deels als gevolg van een aanvullend stimuleringspakket ten belope van ongeveer 1 % van het bbp. De belangrijkste discretionaire maatregelen aan de inkomstenzijde bestaan uit een vierde stap in de zogeheten belastingkredietregeling voor werkenden, waarvan het effect op het overheidssaldo naar verwachting 0,3 % van het bbp zal bedragen. Een vermindering van de belastingen op pensioenen verhoogt het stimuleringseffect met nog eens 0,1 % van het bbp. Aan de uitgavenzijde omvatten de maatregelen extra overdrachten van de staat naar de gemeenten ter grootte van ongeveer 0,3 % van het bbp en extra middelen voor misdaadbestrijding en justitie, onderwijs- en opleidingsactiviteiten en maatregelen ter ondersteuning van de groei van kleine ondernemingen ten belope van ongeveer 0,1 % van het bbp voor elk beleidsterrein. Afgaande op de verandering in het structurele saldo, het voor de conjunctuur gecorrigeerd saldo (herberekend volgens de algemeen aanvaarde methode) ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen, is het geplande begrotingsbeleid expansief, waarbij het structurele tekort met 1,6 procentpunt oploopt. Het verschil met de omvang van het begrotingspakket ten belope van 1 % van het bbp kan grotendeels worden verklaard door lagere belastingelasticiteiten.

| (7) | Het hoofddoel van de begrotingsstrategie is het overheidstekort terug te dringen tot onder de referentiewaarde van 3 % van het bbp (nadat het in 2010 tot 3,4 % van het bbp is opgelopen) en het op een sterk neerwaarts pad te houden. De begrotingsprognoses zijn gebaseerd op de veronderstelling dat het beleid in de periode na 2010 ongewijzigd blijft en gaan uit van een geleidelijke daling van het nominale overheidstekort van 3,4 % van het bbp in 2010 tot 2,1 % van het bbp in 2011 en 1,1 % van het bbp in 2012. Verwacht wordt dat het primaire saldo een soortgelijk verloop zal kennen: het tekort van 2,2 % van het bbp in 2010 zou afnemen tot 0,8 % in 2011 en in 2012 omslaan in een overschot van 0,4 % van het bbp. Dit is een vrij significante verbetering, vooral omdat geen rekening wordt gehouden met consolidatiemaatregelen en er zich in de periode 2011-2012 geen krachtig herstel zal voordoen van het aantal gewerkte uren — een belangrijke belastinggrondslag voor de inkomstenbelasting. Daartegenover staat vast dat wordt aangenomen dat het volgens de algemeen aanvaarde methode berekende structurele saldo zal verslechteren, waarbij het tekort zou oplopen van 1,3 % van het bbp in 2010 tot 1,5 % van het bbp in 2011 en 2,1 % van het bbp in 2012.
  Een onderschatting van het structurele saldo valt evenwel niet uit te sluiten, aangezien er vertragingen zijn in de conjuncturele ontwikkeling van het overheidssaldo die niet volledig in de correctie voor conjunctuurinvloeden zijn meegenomen. De MTD van Zweden is over de hele conjunctuurcyclus een overschot van 1 % van het bbp tot stand te brengen. Gezien de jongste prognoses en het schuldniveau sluit de MTD meer dan voldoende aan bij de doelstellingen van het pact. In de actualisering van het convergentieprogramma wordt er evenwel niet naar gestreefd om de begrotingsdoelstelling voor de middellange termijn binnen de programmaperiode te verwezenlijken. |
| --- | --- |

(7)

Het hoofddoel van de begrotingsstrategie is het overheidstekort terug te dringen tot onder de referentiewaarde van 3 % van het bbp (nadat het in 2010 tot 3,4 % van het bbp is opgelopen) en het op een sterk neerwaarts pad te houden. De begrotingsprognoses zijn gebaseerd op de veronderstelling dat het beleid in de periode na 2010 ongewijzigd blijft en gaan uit van een geleidelijke daling van het nominale overheidstekort van 3,4 % van het bbp in 2010 tot 2,1 % van het bbp in 2011 en 1,1 % van het bbp in 2012. Verwacht wordt dat het primaire saldo een soortgelijk verloop zal kennen: het tekort van 2,2 % van het bbp in 2010 zou afnemen tot 0,8 % in 2011 en in 2012 omslaan in een overschot van 0,4 % van het bbp. Dit is een vrij significante verbetering, vooral omdat geen rekening wordt gehouden met consolidatiemaatregelen en er zich in de periode 2011-2012 geen krachtig herstel zal voordoen van het aantal gewerkte uren — een belangrijke belastinggrondslag voor de inkomstenbelasting. Daartegenover staat vast dat wordt aangenomen dat het volgens de algemeen aanvaarde methode berekende structurele saldo zal verslechteren, waarbij het tekort zou oplopen van 1,3 % van het bbp in 2010 tot 1,5 % van het bbp in 2011 en 2,1 % van het bbp in 2012.

Een onderschatting van het structurele saldo valt evenwel niet uit te sluiten, aangezien er vertragingen zijn in de conjuncturele ontwikkeling van het overheidssaldo die niet volledig in de correctie voor conjunctuurinvloeden zijn meegenomen. De MTD van Zweden is over de hele conjunctuurcyclus een overschot van 1 % van het bbp tot stand te brengen. Gezien de jongste prognoses en het schuldniveau sluit de MTD meer dan voldoende aan bij de doelstellingen van het pact. In de actualisering van het convergentieprogramma wordt er evenwel niet naar gestreefd om de begrotingsdoelstelling voor de middellange termijn binnen de programmaperiode te verwezenlijken.

| (8) | De begrotingsresultaten zullen in 2010 waarschijnlijk beter blijken dan in het programma wordt aangenomen, maar zouden daarna slechter kunnen uitvallen. Het referentiescenario in het geactualiseerde programma dateert van de in september 2009 gepubliceerde ontwerpbegrotingswet 2010 en houdt geen rekening met de latere verbetering van de macro-economische vooruitzichten voor 2009-2010 (3). Ook de voorlopige begrotingsresultaten voor 2009 zijn aanzienlijk gunstiger dan geraamd, in het bijzonder dankzij hoger dan verwachte btw-ontvangsten. Het tekort voor 2009 bedraagt volgens de onlangs gepubliceerde nationale rekeningen slechts 0,8 % van het bbp, terwijl in het geactualiseerde programma een tekort van 2,2 % van het bbp was voorspeld. Deze ontwikkeling zou sterke overloopeffecten in 2010 kunnen hebben. Voor de periode 2011-2012 wordt in het referentiescenario van een zeer sterke bbp-groei uitgegaan, onder invloed van een levendige binnenlandse vraag. Het intrekken van de stimuleringsmaatregelen, in het bijzonder een normalisatie van de rentevoeten, zou evenwel een nadelige invloed kunnen hebben op het consumentenvertrouwen, met name gezien de hoge schuldenlast van de huishoudens. Deze ontwikkeling zou in de hand kunnen worden gewerkt door een eventuele vertraging van de huidige stijging van de woningprijzen. Hoewel de toestand van de financiële sector duidelijk is verbeterd, hebben sommige grote banken nog steeds met aanzienlijke kredietverliezen en krappe kredietmarges te kampen. Gezien het belang van het bankwezen voor de werking van de economie zou een mogelijk overheidsingrijpen in geval van een vertrouwenscrisis negatieve gevolgen kunnen hebben voor de begroting, ook al is het niet uitgesloten dat een deel van de kosten van de overheidssteun aan de financiële sector in de toekomst kan worden terugverdiend. Aangezien 2010 een verkiezingsjaar is, met parlementsverkiezingen medio september, is er sprake van uit de verkiezingscyclus voortvloeiende risico's, maar die worden niet bijzonder hoog ingeschat. |
| --- | --- |

(8)

De begrotingsresultaten zullen in 2010 waarschijnlijk beter blijken dan in het programma wordt aangenomen, maar zouden daarna slechter kunnen uitvallen. Het referentiescenario in het geactualiseerde programma dateert van de in september 2009 gepubliceerde ontwerpbegrotingswet 2010 en houdt geen rekening met de latere verbetering van de macro-economische vooruitzichten voor 2009-2010 (3). Ook de voorlopige begrotingsresultaten voor 2009 zijn aanzienlijk gunstiger dan geraamd, in het bijzonder dankzij hoger dan verwachte btw-ontvangsten. Het tekort voor 2009 bedraagt volgens de onlangs gepubliceerde nationale rekeningen slechts 0,8 % van het bbp, terwijl in het geactualiseerde programma een tekort van 2,2 % van het bbp was voorspeld. Deze ontwikkeling zou sterke overloopeffecten in 2010 kunnen hebben. Voor de periode 2011-2012 wordt in het referentiescenario van een zeer sterke bbp-groei uitgegaan, onder invloed van een levendige binnenlandse vraag. Het intrekken van de stimuleringsmaatregelen, in het bijzonder een normalisatie van de rentevoeten, zou evenwel een nadelige invloed kunnen hebben op het consumentenvertrouwen, met name gezien de hoge schuldenlast van de huishoudens. Deze ontwikkeling zou in de hand kunnen worden gewerkt door een eventuele vertraging van de huidige stijging van de woningprijzen. Hoewel de toestand van de financiële sector duidelijk is verbeterd, hebben sommige grote banken nog steeds met aanzienlijke kredietverliezen en krappe kredietmarges te kampen. Gezien het belang van het bankwezen voor de werking van de economie zou een mogelijk overheidsingrijpen in geval van een vertrouwenscrisis negatieve gevolgen kunnen hebben voor de begroting, ook al is het niet uitgesloten dat een deel van de kosten van de overheidssteun aan de financiële sector in de toekomst kan worden terugverdiend. Aangezien 2010 een verkiezingsjaar is, met parlementsverkiezingen medio september, is er sprake van uit de verkiezingscyclus voortvloeiende risico's, maar die worden niet bijzonder hoog ingeschat.

| (9) | Voor 2009 wordt de bruto overheidsschuld op 42,8 % van het bbp geraamd, tegen 38,0 % van het bbp een jaar eerder. Naast de stijging van het tekort en de daling van de bbp-groei, draagt ook een aanzienlijke stock-flow adjustment, die vooral verband houdt met een lening aan de centrale bank, bij aan de stijging van de schuldquote. Verwacht wordt dat de schuldquote, vooral onder invloed van aanhoudende overheidstekorten, tijdens de programmaperiode met nog eens 2,4 procentpunten zal stijgen tot 45,2 % van het bbp in 2012. De risico's voor de verwachte ontwikkeling van de schuldquote lijken over het algemeen in evenwicht, met enkele opwaartse risico's voor 2010 en enkele neerwaartse risico's voor de volgende jaren. De brutoschuld blijft ruim onder de referentiewaarde en de overheidsfinanciën vertonen per saldo een positief beeld. |
| --- | --- |

(9)

Voor 2009 wordt de bruto overheidsschuld op 42,8 % van het bbp geraamd, tegen 38,0 % van het bbp een jaar eerder. Naast de stijging van het tekort en de daling van de bbp-groei, draagt ook een aanzienlijke stock-flow adjustment, die vooral verband houdt met een lening aan de centrale bank, bij aan de stijging van de schuldquote. Verwacht wordt dat de schuldquote, vooral onder invloed van aanhoudende overheidstekorten, tijdens de programmaperiode met nog eens 2,4 procentpunten zal stijgen tot 45,2 % van het bbp in 2012. De risico's voor de verwachte ontwikkeling van de schuldquote lijken over het algemeen in evenwicht, met enkele opwaartse risico's voor 2010 en enkele neerwaartse risico's voor de volgende jaren. De brutoschuld blijft ruim onder de referentiewaarde en de overheidsfinanciën vertonen per saldo een positief beeld.

| (10) | Uit schuldprognoses voor de middellange termijn waarbij wordt aangenomen dat bbp-groeicijfers en de belastingquote geleidelijk naar het niveau van voor de crisis terugkeren en waarbij de geraamde stijging van de leeftijdgerelateerde uitgaven is ingecalculeerd, kan worden afgelezen dat de in het programma geplande begrotingsstrategie op het eerste gezicht en bij overigens ongewijzigd beleid de schuldquote op een neerwaarts pad brengt, waarbij deze tegen 2020 tot ongeveer 15 % van het bbp zou worden teruggebracht. |
| --- | --- |

(10)

Uit schuldprognoses voor de middellange termijn waarbij wordt aangenomen dat bbp-groeicijfers en de belastingquote geleidelijk naar het niveau van voor de crisis terugkeren en waarbij de geraamde stijging van de leeftijdgerelateerde uitgaven is ingecalculeerd, kan worden afgelezen dat de in het programma geplande begrotingsstrategie op het eerste gezicht en bij overigens ongewijzigd beleid de schuldquote op een neerwaarts pad brengt, waarbij deze tegen 2020 tot ongeveer 15 % van het bbp zou worden teruggebracht.

| (11) | Het langetermijneffect van de vergrijzing op de begroting is duidelijk geringer dan gemiddeld in de EU het geval is en de stijging van de pensioenuitgaven zal deels gefinancierd kunnen worden uit de omvangrijke activa van de pensioenfondsen van de overheid. De in het programma geraamde begrotingssituatie voor 2009 draagt bij tot de reductie van de brutoschuld. Het realiseren van primaire overschotten op middellange termijn en het doorvoeren van passende structurele hervormingen zouden bijdragen tot het verkleinen van de risico's voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën, die in het houdbaarheidverslag 2009 van de Commissie (4) als laag werden aangemerkt. |
| --- | --- |

(11)

Het langetermijneffect van de vergrijzing op de begroting is duidelijk geringer dan gemiddeld in de EU het geval is en de stijging van de pensioenuitgaven zal deels gefinancierd kunnen worden uit de omvangrijke activa van de pensioenfondsen van de overheid. De in het programma geraamde begrotingssituatie voor 2009 draagt bij tot de reductie van de brutoschuld. Het realiseren van primaire overschotten op middellange termijn en het doorvoeren van passende structurele hervormingen zouden bijdragen tot het verkleinen van de risico's voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën, die in het houdbaarheidverslag 2009 van de Commissie (4) als laag werden aangemerkt.

| (12) | Het Zweedse begrotingskader kan als solide worden aangemerkt en heeft de sinds de invoering ervan waargenomen aanzienlijke schuldreductie mede in de hand gewerkt. Ter verhoging van de transparantie heeft de regering de afgelopen jaren een aantal stappen ondernomen om het kader verder te verfijnen en tevens toegezegd de werking ervan voortdurend te zullen toetsen om eventuele resterende zwakheden aan te pakken. Er is met name een begrotingsraad opgericht die tot taak heeft te beoordelen in welke mate de regering haar budgettaire beleidsdoelstellingen heeft gerealiseerd. Deze raad heeft in 2009 zijn tweede jaarverslag gepresenteerd. De regering heeft onlangs ook de regels betreffende de uitgavenplafonds verstrengd en gaat thans na welke de mogelijkheden zijn voor een opwaardering van de status van het streefcijfer voor het overschot. De resterende zwakke punten houden verband met het risico dat het kader onvoldoende kan voorkomen dat in goede tijden een expansief beleid wordt gevoerd, in het bijzonder op het niveau van de lokale overheden. De reden daarvoor is dat lokale overheden als gevolg van de verplichting om een begrotingsevenwicht te handhaven geen overschotten in goede tijden kunnen benutten om tekorten in slechte tijden aan te zuiveren. |
| --- | --- |

(12)

Het Zweedse begrotingskader kan als solide worden aangemerkt en heeft de sinds de invoering ervan waargenomen aanzienlijke schuldreductie mede in de hand gewerkt. Ter verhoging van de transparantie heeft de regering de afgelopen jaren een aantal stappen ondernomen om het kader verder te verfijnen en tevens toegezegd de werking ervan voortdurend te zullen toetsen om eventuele resterende zwakheden aan te pakken. Er is met name een begrotingsraad opgericht die tot taak heeft te beoordelen in welke mate de regering haar budgettaire beleidsdoelstellingen heeft gerealiseerd. Deze raad heeft in 2009 zijn tweede jaarverslag gepresenteerd. De regering heeft onlangs ook de regels betreffende de uitgavenplafonds verstrengd en gaat thans na welke de mogelijkheden zijn voor een opwaardering van de status van het streefcijfer voor het overschot. De resterende zwakke punten houden verband met het risico dat het kader onvoldoende kan voorkomen dat in goede tijden een expansief beleid wordt gevoerd, in het bijzonder op het niveau van de lokale overheden. De reden daarvoor is dat lokale overheden als gevolg van de verplichting om een begrotingsevenwicht te handhaven geen overschotten in goede tijden kunnen benutten om tekorten in slechte tijden aan te zuiveren.

| (13) | Aangezien het bereiken van een hoge werkgelegenheidsgraad een noodzakelijke voorwaarde is om houdbare openbare financiën tot stand te brengen, met name in het licht van de vergrijzing, heeft de regering zowel aan de vraag- als aan de aanbodzijde een aantal maatregelen genomen om de prikkels om aan het werk te gaan te versterken en de kosten om personeel in dienst te nemen te verminderen, in het bijzonder voor groepen waarvoor er van een vrij lage werkgelegenheidsgraad sprake is, zoals jongeren en immigranten. De belastingen op arbeidsinkomsten zijn verlaagd door middel van een zogeheten belastingkrediet voor werkenden en het verhogen van de drempel voor het betalen van nationale belastingen. Deze belastingreducties gingen gepaard met algemene en gerichte verlagingen van de sociale bijdragen met het oog op een vermindering van de kosten om personeel in dienst te nemen. Ook de ziekte- en werkloosheidsverzekeringsstelsels zijn hervormd, waarbij zowel het niveau als de looptijd van de uitkeringen is teruggeschroefd. Het aantal personen dat ziekteverzekeringsuitkeringen geniet, is reeds gedaald, terwijl de gevolgen van de hervormingen van de inkomstenbelastingen vooral op middellange à lange termijn te verwachten zijn. |
| --- | --- |

(13)

Aangezien het bereiken van een hoge werkgelegenheidsgraad een noodzakelijke voorwaarde is om houdbare openbare financiën tot stand te brengen, met name in het licht van de vergrijzing, heeft de regering zowel aan de vraag- als aan de aanbodzijde een aantal maatregelen genomen om de prikkels om aan het werk te gaan te versterken en de kosten om personeel in dienst te nemen te verminderen, in het bijzonder voor groepen waarvoor er van een vrij lage werkgelegenheidsgraad sprake is, zoals jongeren en immigranten. De belastingen op arbeidsinkomsten zijn verlaagd door middel van een zogeheten belastingkrediet voor werkenden en het verhogen van de drempel voor het betalen van nationale belastingen. Deze belastingreducties gingen gepaard met algemene en gerichte verlagingen van de sociale bijdragen met het oog op een vermindering van de kosten om personeel in dienst te nemen. Ook de ziekte- en werkloosheidsverzekeringsstelsels zijn hervormd, waarbij zowel het niveau als de looptijd van de uitkeringen is teruggeschroefd. Het aantal personen dat ziekteverzekeringsuitkeringen geniet, is reeds gedaald, terwijl de gevolgen van de hervormingen van de inkomstenbelastingen vooral op middellange à lange termijn te verwachten zijn.

| (14) | Al met al kan de gekozen strategie om het gunstige uitgangspunt, met aanzienlijke begrotingsoverschotten, te benutten door in 2009 en in 2010 een begrotingsbeleid te voeren dat de groei sterk ondersteunt, als conform het Europees economisch herstelplan worden aangemerkt. Doordat de resultaten in 2009 veel beter uitvielen dan verwacht en de macro-economische vooruitzichten voor 2010 zijn verbeterd, ziet het er steeds meer naar uit dat Zweden, als één van de zeer weinige lidstaten, in de huidige moeilijke omstandigheden een overschrijding van de referentiewaarde van 3 % van het bbp zal kunnen vermijden. Dat neemt evenwel niet weg dat in de periode 2011-2012, waarin van optimistisch ingeschatte groeihypothesen wordt uitgegaan, naar verwachting geen structurele vooruitgang richting de MTD wordt geboekt. Bijgevolg zou het de begrotingsstrategie ten goede komen, mochten concrete maatregelen voor de laatste programmajaren worden gespecificeerd. |
| --- | --- |

(14)

Al met al kan de gekozen strategie om het gunstige uitgangspunt, met aanzienlijke begrotingsoverschotten, te benutten door in 2009 en in 2010 een begrotingsbeleid te voeren dat de groei sterk ondersteunt, als conform het Europees economisch herstelplan worden aangemerkt. Doordat de resultaten in 2009 veel beter uitvielen dan verwacht en de macro-economische vooruitzichten voor 2010 zijn verbeterd, ziet het er steeds meer naar uit dat Zweden, als één van de zeer weinige lidstaten, in de huidige moeilijke omstandigheden een overschrijding van de referentiewaarde van 3 % van het bbp zal kunnen vermijden. Dat neemt evenwel niet weg dat in de periode 2011-2012, waarin van optimistisch ingeschatte groeihypothesen wordt uitgegaan, naar verwachting geen structurele vooruitgang richting de MTD wordt geboekt. Bijgevolg zou het de begrotingsstrategie ten goede komen, mochten concrete maatregelen voor de laatste programmajaren worden gespecificeerd.

| (15) | Wat de in de gedragscode voor stabiliteits- en convergentieprogramma's gespecificeerde gegevensvereisten betreft, vertoont het programma enkele lacunes in de verplichte en facultatieve gegevens (5). |
| --- | --- |

(15)

Wat de in de gedragscode voor stabiliteits- en convergentieprogramma's gespecificeerde gegevensvereisten betreft, vertoont het programma enkele lacunes in de verplichte en facultatieve gegevens (5).

De algemene conclusie luidt dat dankzij de grote overschotten die in goede tijden zijn geboekt, het begrotingsbeleid in de huidige tijden van neergang een actieve rol kan spelen, in overeenstemming met de geest van het stabiliteits- en groeipact, niet alleen door op korte termijn de vraag te stimuleren, maar ook door op lange termijn het groeipotentieel van de economie te verhogen. Het begrotingsbeleid blijft in 2010 expansief, hetgeen passend is en spoort met het Europees economisch herstelplan. In het programma — hoewel dat gedeeltelijk achterhaald is — wordt er van uitgegaan dat het tekort zal oplopen van 2,2 % van het bbp in 2009 tot 3,4 % in 2010, hoofdzakelijk als gevolg van de aanvullende stimuleringsmaatregelen die dit jaar in werking treden. Daarna wordt een geleidelijke reductie van het tekort gepland tot 2,1 % van het bbp in 2011 en 1,1 % in 2012. Die verbetering is vooral toe te schrijven aan een veronderstelde sterke economische groei, aangezien het programma in deze jaren niet in consolidatie-inspanningen voorziet. De algehele risico's voor de geplande aanpassing lijken een opwaartse neiging te vertonen, waarbij de aanzienlijke opwaartse risico's in 2010 gedeeltelijk worden gecompenseerd door de neerwaartse risico's in 2011-2012. Indien de feitelijke begrotingsresultaten slechter uitvallen dan de geraamde resultaten, moet de regering evenwel klaar staan om tijdig discretionaire consolidatiemaatregelen vast te stellen.

In het licht van de bovenstaande beoordeling en gezien de noodzaak een duurzame convergentie te bewerkstelligen, wordt Zweden, onder erkenning van de voorbeeldige prestatie van zijn begrotingsbeleid overeenkomstig het stabiliteits- en groeipact in de laatste jaren, verzocht om:

| i) | het begrotingsbeleid voor 2010 zoals gepland en conform het Europees economisch herstelplan uit te voeren en er tegelijkertijd naar te streven dat een overschrijding van de referentiewaarde van 3 % van het bbp wordt vermeden; |
| --- | --- |

i)

het begrotingsbeleid voor 2010 zoals gepland en conform het Europees economisch herstelplan uit te voeren en er tegelijkertijd naar te streven dat een overschrijding van de referentiewaarde van 3 % van het bbp wordt vermeden;

| ii) | erop toe te zien dat de in het programma geplande nominale budgettaire aanpassing wordt verwezenlijkt, indien nodig door tijdig consolidatiemaatregelen vast te stellen om te voorkomen dat de tegenvallende groei de beoogde consolidatie van de overheidsfinanciën in de laatste programmajaren doorkruist, alsook om vooruitgang in de richting van de MTD te boeken. |
| --- | --- |

ii)

erop toe te zien dat de in het programma geplande nominale budgettaire aanpassing wordt verwezenlijkt, indien nodig door tijdig consolidatiemaatregelen vast te stellen om te voorkomen dat de tegenvallende groei de beoogde consolidatie van de overheidsfinanciën in de laatste programmajaren doorkruist, alsook om vooruitgang in de richting van de MTD te boeken.

Voorts wordt Zweden verzocht de gegevensvereisten van de gedragscode beter in acht te nemen.

Vergelijking van de belangrijkste macro-economische en budgettaire prognoses

| | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Reëel BBP
  (Verandering in %) | CP jan 2010 | –0,2 | –5,2 | 0,6 | 3,1 | 3,8 |
| COM nov 2009 | –0,2 | –4,6 | 1,4 | 2,1 | n.b. |
| CP dec 2008 | 1,5 | 1,3 | 3,1 | 3,5 | n.b. |
| HICP-inflatie
  (%) | CP jan 2010 | 2,1 | 2,0 | 0,4 | 0,6 | 0,9 |
| COM nov 2009 | 3,3 | 1,9 | 1,7 | 1,7 | n.b. |
| CP dec 2008 | 3,6 | 1,5 | n.b. | n.b. | n.b. |
| Output gap (6)

  (% van het potentiële bbp) | CP jan 2010 | 1,7 | –4,1 | –3,6 | –1,3 | 1,5 |
| COM nov 2009 (7) | 0,9 | –4,5 | –4,1 | –3,3 | n.b. |
| CP dec 2008 | –0,5 | –1,6 | –1,0 | –0,2 | n.b. |
| Financieringsoverschot/-tekort t.o.v. het buitenland
  (% van het bbp) | CP jan 2010 | 7,8 | 7,2 | 7,1 | 7,4 | 7,4 |
| COM nov 2009 | 8,1 | 7,6 | 7,7 | 8,1 | n.b. |
| CP dec 2008 | 8,2 | 8,2 | 8,3 | 8,1 | n.b. |
| Overheidsontvangsten
  (% van het bbp) | CP jan 2010 | 55,6 | 54,9 | 54,6 | 54,3 | 53,9 |
| COM nov 2009 | 55,6 | 53,8 | 52,3 | 52,0 | n.b. |
| CP dec 2008 | 55,4 | 54,1 | 53,8 | 53,3 | n.b. |
| Overheidsuitgaven
  (% van het bbp) | CP jan 2010 | 53,1 | 57,1 | 58,0 | 56,3 | 54,9 |
| COM nov 2009 | 53,1 | 55,9 | 55,6 | 54,6 | n.b. |
| CP dec 2008 | 52,5 | 53,1 | 52,2 | 50,8 | n.b. |
| Overheidssaldo
  (% van het bbp) | CP jan 2010 | 2,5 | –2,2 | –3,4 | –2,1 | –1,1 |
| COM nov 2009 | 2,5 | –2,1 | –3,3 | –2,7 | n.b. |
| CP dec 2008 | 2,8 | 1,1 | 1,6 | 2,5 | n.b. |
| Primair saldo
  (% van het bbp) | CP jan 2010 | 4,2 | –0,9 | –2,2 | –0,8 | 0,4 |
| COM nov 2009 | 4,2 | –0,8 | –2,1 | –1,4 | n.b. |
| CP dec 2008 | –4,7 | –2,6 | –3,0 | –3,8 | n.b. |
| Voor de conjunctuur gecorrigeerd saldo (6)

  (% van het bbp) | CP jan 2010 | 1,5 | 0,2 | –1,3 | –1,4 | –2,0 |
| COM nov 2009 | 1,9 | 0,5 | –1,0 | –0,7 | n.b. |
| CP dec 2008 | 3,1 | 2,0 | 2,2 | 2,6 | n.b. |
| Structureel saldo (8)

  (% van het bbp) | CP jan 2010 | 1,2 | 0,3 | –1,3 | –1,5 | –2,1 |
| COM nov 2009 | 1,6 | 0,3 | –1,0 | –0,7 | n.b. |
| CP dec 2008 | 2,8 | 1,9 | 2,1 | 2,5 | n.b. |
| Bruto overheidsschuld
  (% van het bbp) | CP jan 2010 | 38,0 | 42,8 | 45,5 | 45,6 | 45,2 |
| COM nov 2009 | 38,0 | 42,1 | 43,6 | 44,1 | n.b. |
| CP dec 2008 | 35,5 | 32,2 | 28,3 | 23,8 | n.b. |
| Convergentieprogramma (CP); najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie. |

2008

2009

2010

2011

2012

Reëel BBP

(Verandering in %)

CP jan 2010

–0,2

–5,2

0,6

3,1

3,8

COM nov 2009

–0,2

–4,6

1,4

2,1

n.b.

CP dec 2008

1,5

1,3

3,1

3,5

n.b.

HICP-inflatie

(%)

CP jan 2010

2,1

2,0

0,4

0,6

0,9

COM nov 2009

3,3

1,9

1,7

1,7

n.b.

CP dec 2008

3,6

1,5

n.b.

n.b.

n.b.

Output gap (6)

(% van het potentiële bbp)

CP jan 2010

1,7

–4,1

–3,6

–1,3

1,5

COM nov 2009 (7)

0,9

–4,5

–4,1

–3,3

n.b.

CP dec 2008

–0,5

–1,6

–1,0

–0,2

n.b.

Financieringsoverschot/-tekort t.o.v. het buitenland

(% van het bbp)

CP jan 2010

7,8

7,2

7,1

7,4

7,4

COM nov 2009

8,1

7,6

7,7

8,1

n.b.

CP dec 2008

8,2

8,2

8,3

8,1

n.b.

Overheidsontvangsten

(% van het bbp)

CP jan 2010

55,6

54,9

54,6

54,3

53,9

COM nov 2009

55,6

53,8

52,3

52,0

n.b.

CP dec 2008

55,4

54,1

53,8

53,3

n.b.

Overheidsuitgaven

(% van het bbp)

CP jan 2010

53,1

57,1

58,0

56,3

54,9

COM nov 2009

53,1

55,9

55,6

54,6

n.b.

CP dec 2008

52,5

53,1

52,2

50,8

n.b.

Overheidssaldo

(% van het bbp)

CP jan 2010

2,5

–2,2

–3,4

–2,1

–1,1

COM nov 2009

2,5

–2,1

–3,3

–2,7

n.b.

CP dec 2008

2,8

1,1

1,6

2,5

n.b.

Primair saldo

(% van het bbp)

CP jan 2010

4,2

–0,9

–2,2

–0,8

0,4

COM nov 2009

4,2

–0,8

–2,1

–1,4

n.b.

CP dec 2008

–4,7

–2,6

–3,0

–3,8

n.b.

Voor de conjunctuur gecorrigeerd saldo (6)

(% van het bbp)

CP jan 2010

1,5

0,2

–1,3

–1,4

–2,0

COM nov 2009

1,9

0,5

–1,0

–0,7

n.b.

CP dec 2008

3,1

2,0

2,2

2,6

n.b.

Structureel saldo (8)

(% van het bbp)

CP jan 2010

1,2

0,3

–1,3

–1,5

–2,1

COM nov 2009

1,6

0,3

–1,0

–0,7

n.b.

CP dec 2008

2,8

1,9

2,1

2,5

n.b.

Bruto overheidsschuld

(% van het bbp)

CP jan 2010

38,0

42,8

45,5

45,6

45,2

COM nov 2009

38,0

42,1

43,6

44,1

n.b.

CP dec 2008

35,5

32,2

28,3

23,8

n.b.

Convergentieprogramma (CP); najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie.

---

(1)  PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1. De documenten waarnaar in deze tekst wordt verwezen, zijn te vinden op: http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/index_en.htm

(2)  Recentere door de Zweedse autoriteiten gepubliceerde gegevens laten evenwel vermoeden dat het begrotingsresultaat voor 2010 opmerkelijk gunstigere zou kunnen uitvallen.

(3)  In het programma wordt evenwel verwezen naar de door de regering in november 2009 opgestelde actualisering van de prognose, waarin de verbetering van de vooruitzichten in vergelijking met het referentiescenario deels tot uiting komt, alsook naar twee alternatieve groeiprofielen, die een beeld geven van respectievelijk een slechtere en een gunstigre macro-economische prognose. Geen van deze prognoses is gedetailleerd genoeg om als het referentiescenario te worden beschouwd.

(4)  In zijn conclusies van 10 november 2009 over de houdbaarheid van de overheidsfinanciën „roept de Raad de lidstaten op in hun komende stabiliteits- en convergentieprogramma's op houdbaarheid gerichte strategieën centraal te stellen” en verzoekt hij voorts „de Commissie om, tezamen met het Comité voor de economische politiek en het Economisch en Financieel Comité, nog voor het volgende houdbaarheidsverslag de methodes ter beoordeling van de langetermijnhoudbaarheid van de overheidsfinanciën nader uit te werken.” Het volgende houdbaarheidsverslag is voor 2012 gepland.

(5)  In het bijzonder worden geen gegevens verstrekt over het nettofinancieringsoverschot van de particuliere sector, die tot gevolg hebben dat een objectieve beoordeling wordt bemoeilijkt.

(6)  In de programma's vermelde output gaps en voor de conjunctuur gecorrigeerde saldi, zoals herberekend door de diensten van de Commissie op basis van de in de programma's voorkomende informatie.

(7)  Op basis van een geraamde potentiële groei van achtereenvolgens 2,0 %, 0,9 %, 0,9 % en 1,3 % in de periode 2008-2011.

(8)  Voor de conjunctuur gecorrigeerd saldo, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen. De eenmalige en andere tijdelijke maatregelen hebben volgens het meest recente programma een tekortverlagend effect van 0,3 % van het bbp in 2008 en van 0,1 % van het bbp in 2011 en 2012 en een tekortverhogend effect van 0,1 % van het bbp in 2009 en volgens de najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie een tekortverlagend effect van 0,3 % van het bbp in 2008 en van 0,2 % van het bbp in 2009.

Bronnen:

Convergentieprogramma (CP); najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie.

---

| 4.6.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 146/12 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 146/12

---

ADVIES VAN DE RAAD

over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Nederland voor de periode 2009-2012

2010/C 146/03

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid (1), en met name op artikel 5, lid 3,

Gezien de aanbeveling van de Commissie,

Na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité,

BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT:

| (1) | Op 26 april 2010 heeft de Raad het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Nederland voor de periode 2009-2012 behandeld. |
| --- | --- |

(1)

Op 26 april 2010 heeft de Raad het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Nederland voor de periode 2009-2012 behandeld.

| (2) | In 2009 was er sprake van een ernstige krimp van de economische bedrijvigheid, namelijk met 4 %. De teruggang van de wereldhandel heeft de Nederlandse economie vrij hard geraakt, hetgeen resulteerde in een negatieve groeibijdrage van de netto-uitvoer. Ook de binnenlandse vraag heeft het hele jaar door een rem gezet op de groei: de particuliere consumptie is afgenomen als gevolg van aanzienlijke negatieve welvaarts- en vertrouwenseffecten, terwijl de investeringen te lijden hadden van een krimpende vraag, een geringere winstgevendheid en alsmaar strengere kredietvoorwaarden. De overheidsconsumptie was de enige vraagcomponent die de economische activiteit ondersteunde, vooral wegens het in overeenstemming met het Europees economisch herstelplan ten uitvoer gelegde stimuleringspakket ter grootte van 1 % van het bbp. Voor 2010 wordt ervan uitgegaan dat de bbp-groei wederom positief zal worden, meer dan waarschijnlijk onder impuls van de netto-uitvoer naar aanleiding van het herstel van de wereldhandel. Verwacht wordt dat de particuliere consumptie zwak zal blijven omdat het reële beschikbare inkomen negatief wordt beïnvloed door een lagere loonstijging en een toenemende werkloosheid. De investeringen zouden te lijden hebben van de lage bezettingsgraad van het productievermogen, een verminderde winstgevendheid en strikt blijvende kredietvoorwaarden. In 2009 is de begrotingssituatie er zeer snel op achteruitgegaan: het begrotingssaldo is omgeslagen van een overschot van 0,7 % van het bbp in 2008 in een tekort van 4,9 % van het bbp. Deze ontwikkeling was toe te schrijven aan de door de regering in reactie op de economische crisis genomen herstelmaatregelen, de ongehinderde werking van de automatische stabilisatoren en afnemende gasbaten. Voor 2010 wordt een verdere verslechtering voorspeld. Doordat het begrotingstekort in 2009 hoger lag dan de referentiewaarde van 3 % van het bbp, is een buitensporigtekortprocedure ingeleid. In deze context heeft de Raad in december 2009 aanbevelingen tot Nederland gericht en 2013 vastgesteld als uiterste jaar voor de correctie van het buitensporige tekort. Het tegen dat jaar terugdringen van het tekort tot minder dan 3 % van het bbp zal een van de belangrijkste beleidsuitdagingen voor Nederland zijn. Andere uitdagingen zijn onder meer het garanderen van de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn, het verder versterken van het vertrouwen in de financiële sector en het verzekeren van toegang tot financiering voor het bedrijfsleven. |
| --- | --- |

(2)

In 2009 was er sprake van een ernstige krimp van de economische bedrijvigheid, namelijk met 4 %. De teruggang van de wereldhandel heeft de Nederlandse economie vrij hard geraakt, hetgeen resulteerde in een negatieve groeibijdrage van de netto-uitvoer. Ook de binnenlandse vraag heeft het hele jaar door een rem gezet op de groei: de particuliere consumptie is afgenomen als gevolg van aanzienlijke negatieve welvaarts- en vertrouwenseffecten, terwijl de investeringen te lijden hadden van een krimpende vraag, een geringere winstgevendheid en alsmaar strengere kredietvoorwaarden. De overheidsconsumptie was de enige vraagcomponent die de economische activiteit ondersteunde, vooral wegens het in overeenstemming met het Europees economisch herstelplan ten uitvoer gelegde stimuleringspakket ter grootte van 1 % van het bbp. Voor 2010 wordt ervan uitgegaan dat de bbp-groei wederom positief zal worden, meer dan waarschijnlijk onder impuls van de netto-uitvoer naar aanleiding van het herstel van de wereldhandel. Verwacht wordt dat de particuliere consumptie zwak zal blijven omdat het reële beschikbare inkomen negatief wordt beïnvloed door een lagere loonstijging en een toenemende werkloosheid. De investeringen zouden te lijden hebben van de lage bezettingsgraad van het productievermogen, een verminderde winstgevendheid en strikt blijvende kredietvoorwaarden. In 2009 is de begrotingssituatie er zeer snel op achteruitgegaan: het begrotingssaldo is omgeslagen van een overschot van 0,7 % van het bbp in 2008 in een tekort van 4,9 % van het bbp. Deze ontwikkeling was toe te schrijven aan de door de regering in reactie op de economische crisis genomen herstelmaatregelen, de ongehinderde werking van de automatische stabilisatoren en afnemende gasbaten. Voor 2010 wordt een verdere verslechtering voorspeld. Doordat het begrotingstekort in 2009 hoger lag dan de referentiewaarde van 3 % van het bbp, is een buitensporigtekortprocedure ingeleid. In deze context heeft de Raad in december 2009 aanbevelingen tot Nederland gericht en 2013 vastgesteld als uiterste jaar voor de correctie van het buitensporige tekort. Het tegen dat jaar terugdringen van het tekort tot minder dan 3 % van het bbp zal een van de belangrijkste beleidsuitdagingen voor Nederland zijn. Andere uitdagingen zijn onder meer het garanderen van de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn, het verder versterken van het vertrouwen in de financiële sector en het verzekeren van toegang tot financiering voor het bedrijfsleven.

| (3) | Hoewel de in de context van de crisis geconstateerde daling van het feitelijke bbp grotendeels conjunctureel van aard is, is ook het potentiële productieniveau negatief beïnvloed. Daarnaast kan de crisis ook een negatief effect op de potentiële groei op middellange termijn sorteren als gevolg van lagere investeringen, een beperkte beschikbaarheid van kredieten en een stijgende structurele werkloosheid. Bovendien versterkt de impact van de economische crisis de negatieve gevolgen van de vergrijzing voor de potentiële productie en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën. Tegen deze achtergrond is het van essentieel belang dat meer vaart wordt gezet achter de structurele hervormingen die erop gericht zijn de potentiële groei te ondersteunen. Voor Nederland is het met name van belang dat hervormingen worden doorgevoerd op de arbeidsmarkt (meer in het bijzonder door verdere maatregelen uit te werken, zoals onder meer maatregelen ter bevordering van de doorstroming op de arbeidsmarkt teneinde de participatie van vrouwen, oudere werknemers en kansarme groepen te vergroten met het oog op een verhoging van het totale aantal gewerkte uren) en op het gebied van O&O (door te blijven zorgen voor prikkels die O&O stimuleren). |
| --- | --- |

(3)

Hoewel de in de context van de crisis geconstateerde daling van het feitelijke bbp grotendeels conjunctureel van aard is, is ook het potentiële productieniveau negatief beïnvloed. Daarnaast kan de crisis ook een negatief effect op de potentiële groei op middellange termijn sorteren als gevolg van lagere investeringen, een beperkte beschikbaarheid van kredieten en een stijgende structurele werkloosheid. Bovendien versterkt de impact van de economische crisis de negatieve gevolgen van de vergrijzing voor de potentiële productie en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën. Tegen deze achtergrond is het van essentieel belang dat meer vaart wordt gezet achter de structurele hervormingen die erop gericht zijn de potentiële groei te ondersteunen. Voor Nederland is het met name van belang dat hervormingen worden doorgevoerd op de arbeidsmarkt (meer in het bijzonder door verdere maatregelen uit te werken, zoals onder meer maatregelen ter bevordering van de doorstroming op de arbeidsmarkt teneinde de participatie van vrouwen, oudere werknemers en kansarme groepen te vergroten met het oog op een verhoging van het totale aantal gewerkte uren) en op het gebied van O&O (door te blijven zorgen voor prikkels die O&O stimuleren).

| (4) | In het macro-economische scenario dat op basis van de prognoses van het Nederlandse Centraal Planbureau is opgesteld en aan het programma ten grondslag ligt, wordt ervan uitgegaan dat het reële bbp, na in 2009 een krimp met 4 % te hebben vertoond, in 2010 wederom zal groeien, namelijk met 1,5 %. Vervolgens zou het groeitempo versnellen tot gemiddeld 2 % tijdens de rest van de programmaperiode. Afgaande op de momenteel beschikbare informatie (2) lijkt dit scenario op optimistische groeiramingen voor 2010 en 2011 en op plausibele hypothesen voor 2012 te zijn gebaseerd. De in het programma vervatte inflatievooruitzichten lijken realistisch voor 2010, maar kunnen ietwat aan de lage kant zijn voor 2011 en 2012. De in het programma gehanteerde hypothese dat het herstel van de economische groei vooral door de netto-uitvoer zal worden geschraagd is plausibel, maar de voorspelde groeibijdragen van de particuliere consumptie en de investeringen lijken te zijn overschat. Wat de arbeidsmarkt betreft, lijken zowel de werkgelegenheidsgroei als de werkloosheidsontwikkeling over de duur van de programmaperiode enigszins optimistisch te zijn ingeschat. |
| --- | --- |

(4)

In het macro-economische scenario dat op basis van de prognoses van het Nederlandse Centraal Planbureau is opgesteld en aan het programma ten grondslag ligt, wordt ervan uitgegaan dat het reële bbp, na in 2009 een krimp met 4 % te hebben vertoond, in 2010 wederom zal groeien, namelijk met 1,5 %. Vervolgens zou het groeitempo versnellen tot gemiddeld 2 % tijdens de rest van de programmaperiode. Afgaande op de momenteel beschikbare informatie (2) lijkt dit scenario op optimistische groeiramingen voor 2010 en 2011 en op plausibele hypothesen voor 2012 te zijn gebaseerd. De in het programma vervatte inflatievooruitzichten lijken realistisch voor 2010, maar kunnen ietwat aan de lage kant zijn voor 2011 en 2012. De in het programma gehanteerde hypothese dat het herstel van de economische groei vooral door de netto-uitvoer zal worden geschraagd is plausibel, maar de voorspelde groeibijdragen van de particuliere consumptie en de investeringen lijken te zijn overschat. Wat de arbeidsmarkt betreft, lijken zowel de werkgelegenheidsgroei als de werkloosheidsontwikkeling over de duur van de programmaperiode enigszins optimistisch te zijn ingeschat.

| (5) | Volgens het programma is het overheidssaldo sterk verslechterd en omgeslagen van een overschot van 0,7 % van het bbp in 2008 in een tekort van 4,9 % van het bbp in 2009, wat grotendeels terug te voeren is op het effect van de crisis op de overheidsfinanciën, maar ook het gevolg is van de stimuleringsmaatregelen ter grootte van 1 % van het bbp die de regering in overeenstemming met het Europees economisch herstelplan heeft genomen. Volgens de plannen zou het begrotingsbeleid in 2010 de groei blijven ondersteunen en in de laatste programmajaren restrictief worden. In overeenstemming met de door de Raad bepleite exitstrategie en met het oog op de correctie van het buitensporige tekort in 2013 en een terugkeer naar houdbare overheidsfinanciën moet het expansieve begrotingsbeleid in 2009 en 2010 vanaf 2011 worden gevolgd door een sterk aanhalen van de budgettaire teugels. |
| --- | --- |

(5)

Volgens het programma is het overheidssaldo sterk verslechterd en omgeslagen van een overschot van 0,7 % van het bbp in 2008 in een tekort van 4,9 % van het bbp in 2009, wat grotendeels terug te voeren is op het effect van de crisis op de overheidsfinanciën, maar ook het gevolg is van de stimuleringsmaatregelen ter grootte van 1 % van het bbp die de regering in overeenstemming met het Europees economisch herstelplan heeft genomen. Volgens de plannen zou het begrotingsbeleid in 2010 de groei blijven ondersteunen en in de laatste programmajaren restrictief worden. In overeenstemming met de door de Raad bepleite exitstrategie en met het oog op de correctie van het buitensporige tekort in 2013 en een terugkeer naar houdbare overheidsfinanciën moet het expansieve begrotingsbeleid in 2009 en 2010 vanaf 2011 worden gevolgd door een sterk aanhalen van de budgettaire teugels.

| (6) | De in het geactualiseerde programma gehanteerde begrotingsdoelstelling voor 2010 is een tekort van 6,1 % van het bbp. Volgens het programma zou de ontvangstenquote met 0,1 % van het bbp dalen ten opzichte van 2009, terwijl de uitgavenquote met 1,1 % van het bbp zou toenemen. De in het programma voorkomende begrotingsprognose voor 2010 is 0,2 % van het bbp beter dan de begrotingsdoelstelling voor 2010 en is op zich in overeenstemming met de aanbeveling die de Raad op 2 december 2009 overeenkomstig artikel 126, lid 7, heeft gedaan. De gunstigere macro-economische vooruitzichten die aan het programma ten grondslag liggen, komen slechts ten dele tot uiting in de feitelijke begrotingsresultaten, hetgeen vooral toe te schrijven is aan de concentratie van de groei in de weinig belastingopbrengsten genererende exportgeoriënteerde sector en aan een negatief basiseffect van 2009 ter grootte van 0,1% van het bbp. Het structurele saldo voor 2010 (dit is het conjunctuurgezuiverde saldo, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen, zoals herberekend volgens de algemeen aanvaarde methode) laat een verslechtering zien van – 3,75 % van het bbp in 2009 tot – 4,75 % van het bbp in 2010. In 2010 is het totale effect van de discretionaire maatregelen verwaarloosbaar omdat de hogere discretionaire uitgaven door belastingverhogingen worden gecompenseerd. De desondanks geconstateerde verslechtering van het structurele saldo in 2010 kan gedeeltelijk worden verklaard door hogere rente-uitgaven en afnemende gasbaten, maar vooral door diverse uitgestelde effecten, zoals een stijging van de werkloosheid, die tot hogere uitgaven en lagere belastingontvangsten leidt dan die welke uit het gebruik van standaardelasticiteiten zouden resulteren. |
| --- | --- |

(6)

De in het geactualiseerde programma gehanteerde begrotingsdoelstelling voor 2010 is een tekort van 6,1 % van het bbp. Volgens het programma zou de ontvangstenquote met 0,1 % van het bbp dalen ten opzichte van 2009, terwijl de uitgavenquote met 1,1 % van het bbp zou toenemen. De in het programma voorkomende begrotingsprognose voor 2010 is 0,2 % van het bbp beter dan de begrotingsdoelstelling voor 2010 en is op zich in overeenstemming met de aanbeveling die de Raad op 2 december 2009 overeenkomstig artikel 126, lid 7, heeft gedaan. De gunstigere macro-economische vooruitzichten die aan het programma ten grondslag liggen, komen slechts ten dele tot uiting in de feitelijke begrotingsresultaten, hetgeen vooral toe te schrijven is aan de concentratie van de groei in de weinig belastingopbrengsten genererende exportgeoriënteerde sector en aan een negatief basiseffect van 2009 ter grootte van 0,1% van het bbp. Het structurele saldo voor 2010 (dit is het conjunctuurgezuiverde saldo, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen, zoals herberekend volgens de algemeen aanvaarde methode) laat een verslechtering zien van – 3,75 % van het bbp in 2009 tot – 4,75 % van het bbp in 2010. In 2010 is het totale effect van de discretionaire maatregelen verwaarloosbaar omdat de hogere discretionaire uitgaven door belastingverhogingen worden gecompenseerd. De desondanks geconstateerde verslechtering van het structurele saldo in 2010 kan gedeeltelijk worden verklaard door hogere rente-uitgaven en afnemende gasbaten, maar vooral door diverse uitgestelde effecten, zoals een stijging van de werkloosheid, die tot hogere uitgaven en lagere belastingontvangsten leidt dan die welke uit het gebruik van standaardelasticiteiten zouden resulteren.

| (7) | Het hoofddoel van de in het programma uitgestippelde budgettaire middellangetermijnstrategie is het tekort uiterlijk in 2013 terug te dringen tot minder dan 3 % van het bbp. Volgens het programma zou in 2011 een aanvang met de consolidatie worden gemaakt, op voorwaarde dat er van gunstige groeivooruitzichten sprake is. Op het eerste gezicht is deze doelstelling in overeenstemming met de overeenkomstig artikel 126, lid 7, VWEU gedane aanbeveling. Hoewel in het programma de toezegging wordt gedaan dat de termijn van 2013 in acht zal worden genomen door aanvullende maatregelen te treffen, worden de aard en omvang van deze maatregelen niet gespecificeerd. Bovendien strekt de programmahorizon zich niet uit tot 2013. Volgens het programma zou het nominale begrotingstekort verbeteren tot 5,0 % van het bbp in 2011 (van 6,1 % een jaar eerder) en tot 4,5 % in 2012. Aangenomen wordt dat het primaire saldo een vergelijkbaar patroon zal volgen. Het verwachte resultaat voor 2012 moet als een technische uitkomst bij ongewijzigd beleid en niet als een doelstelling worden gezien. De in het programma vervatte begrotingsprognoses impliceren een additionele nominale verbetering van het overheidssaldo in 2013 met ruim 1,5 % van het bbp, zodat het tekort tot minder dan 3 % van het bbp wordt teruggedrongen. Het (herberekende) structurele saldo zal naar verwachting verslechteren tot – 4,75 % van het bbp in 2010 en daarna verbeteren tot – 4 % van het bbp in 2011 en – 3,5 % van het bbp in 2012. De begrotingsstrategie van de overheid voor 2011 bestaat grotendeels in het (gedeeltelijk) terugschroeven van het stimuleringspakket tot ongeveer 0,5 % van het bbp en in consolidatiemaatregelen ter grootte van 0,25 % van het bbp (1,8 miljard EUR). Verwacht wordt dat de ontvangstenquote zal toenemen als gevolg van het betere macro-economische klimaat en het (gedeeltelijk) terugschroeven van het stimuleringspakket, terwijl de uitgavenquote zal afnemen wegens het consolidatiepakket, het gunstiger macro-economische klimaat en de (gedeeltelijke) intrekking van het stimuleringspakket. In 2012 zou er zich volgens het programma een stijging van de ontvangstenquote en een stabilisatie van de uitgavenquote voordoen indien wordt aangenomen dat het beleid ongewijzigd blijft. Het programma bevestigt dat wordt vastgehouden aan de nieuwe middellangetermijndoelstelling (MTD) voor de begroting, namelijk het realiseren van een structureel begrotingssaldo van – 0,5 % van het bbp. In het licht van de jongste prognoses en het schuldniveau sluit de MTD aan bij de doelstellingen van het pact. In het programma wordt er echter niet naar gestreefd de MTD binnen de programmaperiode te verwezenlijken. |
| --- | --- |

(7)

Het hoofddoel van de in het programma uitgestippelde budgettaire middellangetermijnstrategie is het tekort uiterlijk in 2013 terug te dringen tot minder dan 3 % van het bbp. Volgens het programma zou in 2011 een aanvang met de consolidatie worden gemaakt, op voorwaarde dat er van gunstige groeivooruitzichten sprake is. Op het eerste gezicht is deze doelstelling in overeenstemming met de overeenkomstig artikel 126, lid 7, VWEU gedane aanbeveling. Hoewel in het programma de toezegging wordt gedaan dat de termijn van 2013 in acht zal worden genomen door aanvullende maatregelen te treffen, worden de aard en omvang van deze maatregelen niet gespecificeerd. Bovendien strekt de programmahorizon zich niet uit tot 2013. Volgens het programma zou het nominale begrotingstekort verbeteren tot 5,0 % van het bbp in 2011 (van 6,1 % een jaar eerder) en tot 4,5 % in 2012. Aangenomen wordt dat het primaire saldo een vergelijkbaar patroon zal volgen. Het verwachte resultaat voor 2012 moet als een technische uitkomst bij ongewijzigd beleid en niet als een doelstelling worden gezien. De in het programma vervatte begrotingsprognoses impliceren een additionele nominale verbetering van het overheidssaldo in 2013 met ruim 1,5 % van het bbp, zodat het tekort tot minder dan 3 % van het bbp wordt teruggedrongen. Het (herberekende) structurele saldo zal naar verwachting verslechteren tot – 4,75 % van het bbp in 2010 en daarna verbeteren tot – 4 % van het bbp in 2011 en – 3,5 % van het bbp in 2012. De begrotingsstrategie van de overheid voor 2011 bestaat grotendeels in het (gedeeltelijk) terugschroeven van het stimuleringspakket tot ongeveer 0,5 % van het bbp en in consolidatiemaatregelen ter grootte van 0,25 % van het bbp (1,8 miljard EUR). Verwacht wordt dat de ontvangstenquote zal toenemen als gevolg van het betere macro-economische klimaat en het (gedeeltelijk) terugschroeven van het stimuleringspakket, terwijl de uitgavenquote zal afnemen wegens het consolidatiepakket, het gunstiger macro-economische klimaat en de (gedeeltelijke) intrekking van het stimuleringspakket. In 2012 zou er zich volgens het programma een stijging van de ontvangstenquote en een stabilisatie van de uitgavenquote voordoen indien wordt aangenomen dat het beleid ongewijzigd blijft. Het programma bevestigt dat wordt vastgehouden aan de nieuwe middellangetermijndoelstelling (MTD) voor de begroting, namelijk het realiseren van een structureel begrotingssaldo van – 0,5 % van het bbp. In het licht van de jongste prognoses en het schuldniveau sluit de MTD aan bij de doelstellingen van het pact. In het programma wordt er echter niet naar gestreefd de MTD binnen de programmaperiode te verwezenlijken.

| (8) | De in het programma voorkomende begrotingsprognoses voor 2010 lijken aannemelijk, maar in 2011 en latere jaren kunnen de feitelijke begrotingsresultaten slechter uitvallen dan voorspeld. Met name de overheidsinterventies tot stabilisatie van de financiële markten zullen wellicht over de gehele duur van de programmaperiode grotendeels gehandhaafd blijven en kunnen een negatief effect op de begrotingsdoelstellingen sorteren. Voor 2010 lijkt het optimistische macro-economische scenario ruimschoots te worden gecompenseerd door de vrij voorzichtige programmaprognoses, die zelfs enige ruimte lijken te bieden om het beter te doen dan de doelstelling, maar voor de rest van de programmaperiode lijkt dat niet het geval te zijn. Bovendien is het niet uitgesloten dat niet alle bezuinigingen waarin de consolidatiemaatregelen voorzien, vanaf 2011 worden gerealiseerd. Ten slotte kunnen de sociale uitkeringen hoger uitvallen dan in het programma is aangenomen omdat de werkloosheidsprognoses enigszins optimistisch zijn. Ook wordt in het programma niet volledig uitgelegd waarom de ontvangsten- en de uitgavenquote een verandering te zien geven in 2012, waarvoor in het programma een verbetering van het saldo met 0,5 % van het bbp wordt voorspeld zonder dat enige maatregelen worden vermeld. De projectie is in wezen op optimistische aannamen voor de macro-economische ontwikkeling en de elasticiteit gebaseerd. Wat 2011 en 2012 betreft, zij er evenwel op gewezen dat de Nederlandse autoriteiten de begroting momenteel grondig aan het doorlichten zijn. Deze doorlichting kan als uitgangspunt dienen voor aanvullende consolidatiemaatregelen en kan tevens, zoals aanbevolen, de gemiddelde jaarlijkse begrotingsinspanningen vanaf 2011 helpen intensiveren. Dat kan dan ook tot betere dan verwachte begrotingsresultaten leiden, al bestaat nog geen duidelijkheid over de aard en de omvang van deze aanvullende consolidatiemaatregelen. Nederland heeft een vrij goede reputatie op het gebied van begrotingsconsolidatie, waardoor deze momenteel geen extra risico inhoudt. |
| --- | --- |

(8)

De in het programma voorkomende begrotingsprognoses voor 2010 lijken aannemelijk, maar in 2011 en latere jaren kunnen de feitelijke begrotingsresultaten slechter uitvallen dan voorspeld. Met name de overheidsinterventies tot stabilisatie van de financiële markten zullen wellicht over de gehele duur van de programmaperiode grotendeels gehandhaafd blijven en kunnen een negatief effect op de begrotingsdoelstellingen sorteren. Voor 2010 lijkt het optimistische macro-economische scenario ruimschoots te worden gecompenseerd door de vrij voorzichtige programmaprognoses, die zelfs enige ruimte lijken te bieden om het beter te doen dan de doelstelling, maar voor de rest van de programmaperiode lijkt dat niet het geval te zijn. Bovendien is het niet uitgesloten dat niet alle bezuinigingen waarin de consolidatiemaatregelen voorzien, vanaf 2011 worden gerealiseerd. Ten slotte kunnen de sociale uitkeringen hoger uitvallen dan in het programma is aangenomen omdat de werkloosheidsprognoses enigszins optimistisch zijn. Ook wordt in het programma niet volledig uitgelegd waarom de ontvangsten- en de uitgavenquote een verandering te zien geven in 2012, waarvoor in het programma een verbetering van het saldo met 0,5 % van het bbp wordt voorspeld zonder dat enige maatregelen worden vermeld. De projectie is in wezen op optimistische aannamen voor de macro-economische ontwikkeling en de elasticiteit gebaseerd. Wat 2011 en 2012 betreft, zij er evenwel op gewezen dat de Nederlandse autoriteiten de begroting momenteel grondig aan het doorlichten zijn. Deze doorlichting kan als uitgangspunt dienen voor aanvullende consolidatiemaatregelen en kan tevens, zoals aanbevolen, de gemiddelde jaarlijkse begrotingsinspanningen vanaf 2011 helpen intensiveren. Dat kan dan ook tot betere dan verwachte begrotingsresultaten leiden, al bestaat nog geen duidelijkheid over de aard en de omvang van deze aanvullende consolidatiemaatregelen. Nederland heeft een vrij goede reputatie op het gebied van begrotingsconsolidatie, waardoor deze momenteel geen extra risico inhoudt.

| (9) | De bruto schuldquote van de overheid lag in 2009 hoger dan de referentiewaarde van het Verdrag en laat gedurende de gehele programmaperiode een opwaartse tendens zien. In 2009 wordt de schuldquote op 62,3 % geraamd, tegen 58,2 % een jaar eerder. De stijging ervan is grotendeels te wijten aan het begrotingstekort en de daling van de bbp-groei, maar wordt afgezwakt door een aanzienlijke positieve stock-flow adjustment als gevolg van de terugbetaling van aan de financiële sector verleende overheidssteun. Verwacht wordt dat de schuldquote, vooral onder invloed van hoog blijvende overheidstekorten, tijdens de programmaperiode nog met 10 % van het bbp zal stijgen tot 72,5 % in 2012. De omvang van de bruto overheidsschuld is aan grote risico's onderhevig. Deze vloeien in de eerste plaats voort uit het gevaar dat de tekorten hoger uitvallen dan beoogd (vooral in 2011), en ten tweede, en niet het minst, uit de aan de financiële sector verleende aanzienlijke garanties, die momenteel bijna 14 % van het bbp vertegenwoordigen. Indien op de garanties een beroep wordt gedaan, dan zou dat de schuldquote verder opdrijven. Daartegenover staat dat eventuele (vervroegde) terugbetalingen van overheidssteun door financiële instellingen in een aanzienlijk lagere schuldquote kunnen resulteren. |
| --- | --- |

(9)

De bruto schuldquote van de overheid lag in 2009 hoger dan de referentiewaarde van het Verdrag en laat gedurende de gehele programmaperiode een opwaartse tendens zien. In 2009 wordt de schuldquote op 62,3 % geraamd, tegen 58,2 % een jaar eerder. De stijging ervan is grotendeels te wijten aan het begrotingstekort en de daling van de bbp-groei, maar wordt afgezwakt door een aanzienlijke positieve stock-flow adjustment als gevolg van de terugbetaling van aan de financiële sector verleende overheidssteun. Verwacht wordt dat de schuldquote, vooral onder invloed van hoog blijvende overheidstekorten, tijdens de programmaperiode nog met 10 % van het bbp zal stijgen tot 72,5 % in 2012. De omvang van de bruto overheidsschuld is aan grote risico's onderhevig. Deze vloeien in de eerste plaats voort uit het gevaar dat de tekorten hoger uitvallen dan beoogd (vooral in 2011), en ten tweede, en niet het minst, uit de aan de financiële sector verleende aanzienlijke garanties, die momenteel bijna 14 % van het bbp vertegenwoordigen. Indien op de garanties een beroep wordt gedaan, dan zou dat de schuldquote verder opdrijven. Daartegenover staat dat eventuele (vervroegde) terugbetalingen van overheidssteun door financiële instellingen in een aanzienlijk lagere schuldquote kunnen resulteren.

| (10) | Uit schuldprognoses voor de middellange termijn waarbij wordt aangenomen dat de bbp-groeicijfers en de belastingquote slechts geleidelijk naar het niveau van vóór de crisis terugkeren en waarbij de geraamde stijging van de leeftijdsgerelateerde uitgaven is ingecalculeerd, kan worden afgelezen dat de in het programma geplande begrotingsstrategie op het eerste gezicht en bij overigens ongewijzigd beleid niet zou volstaan om de schuldquote ten laatste in 2020 te stabiliseren. |
| --- | --- |

(10)

Uit schuldprognoses voor de middellange termijn waarbij wordt aangenomen dat de bbp-groeicijfers en de belastingquote slechts geleidelijk naar het niveau van vóór de crisis terugkeren en waarbij de geraamde stijging van de leeftijdsgerelateerde uitgaven is ingecalculeerd, kan worden afgelezen dat de in het programma geplande begrotingsstrategie op het eerste gezicht en bij overigens ongewijzigd beleid niet zou volstaan om de schuldquote ten laatste in 2020 te stabiliseren.

| (11) | Van de vergrijzing gaat een aanzienlijk groter langetermijneffect op de begroting uit dan gemiddeld in de EU het geval is. Dat komt doordat de uitgaven voor zowel pensioenen als langdurige zorg een vrij forse stijging zullen vertonen. Het realiseren van grotere primaire overschotten op middellange termijn en het doorvoeren van structurele hervormingen die de verwachte aanzienlijke stijging van de leeftijdsgerelateerde uitgaven ombuigen, zouden bijdragen tot het verkleinen van de risico's voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën, die in het houdbaarheidverslag 2009 van de Commissie (3) als groot werden aangemerkt. Het voorstel om de pensioenleeftijd tegen 2025 met twee jaar op te trekken (van 65 tot 67 jaar), zou het houdbaarheidstekort verkleinen en zou, als het wordt aangenomen, een eerste stap in de richting van een verbetering van de houdbaarheid van de overheidsfinanciën betekenen. |
| --- | --- |

(11)

Van de vergrijzing gaat een aanzienlijk groter langetermijneffect op de begroting uit dan gemiddeld in de EU het geval is. Dat komt doordat de uitgaven voor zowel pensioenen als langdurige zorg een vrij forse stijging zullen vertonen. Het realiseren van grotere primaire overschotten op middellange termijn en het doorvoeren van structurele hervormingen die de verwachte aanzienlijke stijging van de leeftijdsgerelateerde uitgaven ombuigen, zouden bijdragen tot het verkleinen van de risico's voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën, die in het houdbaarheidverslag 2009 van de Commissie (3) als groot werden aangemerkt. Het voorstel om de pensioenleeftijd tegen 2025 met twee jaar op te trekken (van 65 tot 67 jaar), zou het houdbaarheidstekort verkleinen en zou, als het wordt aangenomen, een eerste stap in de richting van een verbetering van de houdbaarheid van de overheidsfinanciën betekenen.

| (12) | Het in 1994 ingevoerde trendmatige begrotingskader wordt algemeen als efficiënt en doeltreffend aangemerkt. (4) Belangrijkste kenmerken van deze begrotingssystematiek zijn de meerjarige uitgavenkaders en de rol van onafhankelijke instellingen, en met name het CPB. (5) Het begrotingskader heeft een horizon van vier jaar en is gebaseerd op een macro-economisch scenario dat door het Bureau voor Economische Beleidsanalyse (CPB) (6) wordt opgesteld en dat de objectiviteit en onafhankelijkheid van de projecties garandeert. Voor de horizon van vier jaar wordt een begrotingsdoelstelling vastgesteld, die is gebaseerd op de budgettaire uitdagingen van de vergrijzing en de vereisten van het stabiliteits- en groeipact. Uit deze begrotingsdoelstellingen worden uitgavenkaders afgeleid, die de hoeksteen vormen van het begrotingskader. In de praktijk worden de uitgavenkaders goed nageleefd. In maart 2009 heeft de regering besloten de conjunctuurgevoelige werkloosheidsuitkeringen buiten de uitgavenkaders te houden. Met deze ingreep werd voorkomen dat als gevolg van een oplopende werkloosheid tot procyclische begrotingsbezuinigingen diende te worden overgegaan. De ingreep leidde tevens tot een versterking van de automatische stabilisatoren (met ongeveer 0,3 % van het bbp in 2009). Het trendmatige begrotingskader lijkt een positieve rol te hebben gespeeld in de huidige begrotingssituatie. In tijden van economisch herstel zal het trendmatige begrotingskader ook een belangrijke meerwaarde hebben. Verwacht wordt immers dat de automatische stabilisatoren automatisch in een betere begrotingskoers zullen resulteren, terwijl de uitgavenkaders als een instrument voor de beheersing van de uitgavenstijgingen zullen fungeren. |
| --- | --- |

(12)

Het in 1994 ingevoerde trendmatige begrotingskader wordt algemeen als efficiënt en doeltreffend aangemerkt. (4) Belangrijkste kenmerken van deze begrotingssystematiek zijn de meerjarige uitgavenkaders en de rol van onafhankelijke instellingen, en met name het CPB. (5) Het begrotingskader heeft een horizon van vier jaar en is gebaseerd op een macro-economisch scenario dat door het Bureau voor Economische Beleidsanalyse (CPB) (6) wordt opgesteld en dat de objectiviteit en onafhankelijkheid van de projecties garandeert. Voor de horizon van vier jaar wordt een begrotingsdoelstelling vastgesteld, die is gebaseerd op de budgettaire uitdagingen van de vergrijzing en de vereisten van het stabiliteits- en groeipact. Uit deze begrotingsdoelstellingen worden uitgavenkaders afgeleid, die de hoeksteen vormen van het begrotingskader. In de praktijk worden de uitgavenkaders goed nageleefd. In maart 2009 heeft de regering besloten de conjunctuurgevoelige werkloosheidsuitkeringen buiten de uitgavenkaders te houden. Met deze ingreep werd voorkomen dat als gevolg van een oplopende werkloosheid tot procyclische begrotingsbezuinigingen diende te worden overgegaan. De ingreep leidde tevens tot een versterking van de automatische stabilisatoren (met ongeveer 0,3 % van het bbp in 2009). Het trendmatige begrotingskader lijkt een positieve rol te hebben gespeeld in de huidige begrotingssituatie. In tijden van economisch herstel zal het trendmatige begrotingskader ook een belangrijke meerwaarde hebben. Verwacht wordt immers dat de automatische stabilisatoren automatisch in een betere begrotingskoers zullen resulteren, terwijl de uitgavenkaders als een instrument voor de beheersing van de uitgavenstijgingen zullen fungeren.

| (13) | Wat de kwaliteit van de overheidsfinanciën betreft, kan voor Nederland op sommige terreinen van een vrij goede prestatie worden gesproken. Dat is met name het geval op het gebied van de openbare infrastructuur, de algemene diensten en de budgettaire governance. In het programma is het voornemen aangekondigd om de kwaliteit van de overheidsfinanciën verder te verbeteren door middel van een betere regelgeving en een vermindering van de administratieve lasten. Wat de administratieve lasten betreft, wordt in het programma als doelstelling genoemd in 2011 een nettovermindering met 25 % ten opzichte van 2007 te realiseren. De autoriteiten zijn momenteel bezig met een grondige doorlichting van de begroting, die vooral op de uitgavenzijde is geconcentreerd en waarmee wordt beoogd het besluitvormingsproces voor het doorvoeren van structurele hervormingen en consolidatiemaatregelen te faciliteren. Aan de ontvangstenzijde werken de autoriteiten aan een aparte studie naar een herziening van het belastingstelsel. Het is de bedoeling een belastingstelsel tot stand te brengen dat in de toekomst stabiele inkomsten genereert, waarbij de economie zo min mogelijk wordt verstoord en de lasten zo billijk mogelijk worden verdeeld. Deze herziening kan op middellange tot lange termijn tot een verdere verbetering van de kwaliteit van de overheidsfinanciën bijdragen. |
| --- | --- |

(13)

Wat de kwaliteit van de overheidsfinanciën betreft, kan voor Nederland op sommige terreinen van een vrij goede prestatie worden gesproken. Dat is met name het geval op het gebied van de openbare infrastructuur, de algemene diensten en de budgettaire governance. In het programma is het voornemen aangekondigd om de kwaliteit van de overheidsfinanciën verder te verbeteren door middel van een betere regelgeving en een vermindering van de administratieve lasten. Wat de administratieve lasten betreft, wordt in het programma als doelstelling genoemd in 2011 een nettovermindering met 25 % ten opzichte van 2007 te realiseren. De autoriteiten zijn momenteel bezig met een grondige doorlichting van de begroting, die vooral op de uitgavenzijde is geconcentreerd en waarmee wordt beoogd het besluitvormingsproces voor het doorvoeren van structurele hervormingen en consolidatiemaatregelen te faciliteren. Aan de ontvangstenzijde werken de autoriteiten aan een aparte studie naar een herziening van het belastingstelsel. Het is de bedoeling een belastingstelsel tot stand te brengen dat in de toekomst stabiele inkomsten genereert, waarbij de economie zo min mogelijk wordt verstoord en de lasten zo billijk mogelijk worden verdeeld. Deze herziening kan op middellange tot lange termijn tot een verdere verbetering van de kwaliteit van de overheidsfinanciën bijdragen.

| (14) | Al bij al is de in het programma uitgestippelde begrotingsstrategie voor 2010 en 2011 in overeenstemming met de aanbevelingen die de Raad overeenkomstig artikel 126, lid 7, heeft gedaan. Gezien de bovengenoemde risico's en op het eerste gezicht valt het niet uit te sluiten dat de begrotingsstrategie vanaf 2012 niet meer volledig spoort met de aanbeveling van de Raad overeenkomstig artikel 126, lid 7, met name omdat de programmahorizon zich niet tot 2013 uitstrekt. Met name voor 2010 zijn de in het programma vervatte begrotingsprognoses, ten dele wegens het gunstigere macro-economische scenario, iets beter dan de in de begroting voor 2010 vermelde projecties. De risico's waaraan de programmaprognoses onderhevig zijn, houden elkaar in evenwicht. Voor de periode 2011-2012 wordt in het programma een nipte gemiddelde jaarlijkse begrotingsinspanning van 0,75 % van het bbp gepland, die aan de bovengenoemde risico's onderhevig is. Wat 2011 betreft, zijn de begrotingsprognoses in het programma door gespecificeerde consolidatiemaatregelen onderbouwd. Daartegenover staat dat de voorspelde verandering in het structurele saldo in 2012 (0,5 % van het bbp) noch met aanvullende maatregelen is onderbouwd, noch door het gebruik van standaardelasticiteiten te verklaren valt. Dit laat vermoeden dat aanvullende consolidatiemaatregelen noodzakelijk zijn om in de periode 2011-2013 de vereiste gemiddelde jaarlijkse begrotingsinspanning van 0,75 % van het bbp te leveren zoals de Raad heeft aanbevolen, ook rekening houdend met het feit dat 2013 niet door het programma wordt bestreken. Afgaande op het in het programma geraamde nominale overheidstekort van 4,5 % van het bbp voor 2012, dat een schatting bij ongewijzigd beleid is veeleer dan een doelstelling, zou een aanvullende verbetering van ten minste 1,5 % van het bbp zijn vereist om de termijn van 2013 te halen. Gezien de in het programma gepresenteerde schuldprognoses en de bovengenoemde risico's volstaat de thans gevolgde begrotingsstrategie ook niet om de schuldquote wederom op een neerwaarts pad te brengen. Hoewel de regering in het programma heeft toegezegd aanvullende beleidsmaatregelen te zullen treffen om het tekort in 2013 tot onder de referentiewaarde van 3 % van het bbp terug te dringen, wordt in het programma niet aangegeven hoe deze doelstelling zou worden verwezenlijkt. |
| --- | --- |

(14)

Al bij al is de in het programma uitgestippelde begrotingsstrategie voor 2010 en 2011 in overeenstemming met de aanbevelingen die de Raad overeenkomstig artikel 126, lid 7, heeft gedaan. Gezien de bovengenoemde risico's en op het eerste gezicht valt het niet uit te sluiten dat de begrotingsstrategie vanaf 2012 niet meer volledig spoort met de aanbeveling van de Raad overeenkomstig artikel 126, lid 7, met name omdat de programmahorizon zich niet tot 2013 uitstrekt. Met name voor 2010 zijn de in het programma vervatte begrotingsprognoses, ten dele wegens het gunstigere macro-economische scenario, iets beter dan de in de begroting voor 2010 vermelde projecties. De risico's waaraan de programmaprognoses onderhevig zijn, houden elkaar in evenwicht. Voor de periode 2011-2012 wordt in het programma een nipte gemiddelde jaarlijkse begrotingsinspanning van 0,75 % van het bbp gepland, die aan de bovengenoemde risico's onderhevig is. Wat 2011 betreft, zijn de begrotingsprognoses in het programma door gespecificeerde consolidatiemaatregelen onderbouwd. Daartegenover staat dat de voorspelde verandering in het structurele saldo in 2012 (0,5 % van het bbp) noch met aanvullende maatregelen is onderbouwd, noch door het gebruik van standaardelasticiteiten te verklaren valt. Dit laat vermoeden dat aanvullende consolidatiemaatregelen noodzakelijk zijn om in de periode 2011-2013 de vereiste gemiddelde jaarlijkse begrotingsinspanning van 0,75 % van het bbp te leveren zoals de Raad heeft aanbevolen, ook rekening houdend met het feit dat 2013 niet door het programma wordt bestreken. Afgaande op het in het programma geraamde nominale overheidstekort van 4,5 % van het bbp voor 2012, dat een schatting bij ongewijzigd beleid is veeleer dan een doelstelling, zou een aanvullende verbetering van ten minste 1,5 % van het bbp zijn vereist om de termijn van 2013 te halen. Gezien de in het programma gepresenteerde schuldprognoses en de bovengenoemde risico's volstaat de thans gevolgde begrotingsstrategie ook niet om de schuldquote wederom op een neerwaarts pad te brengen. Hoewel de regering in het programma heeft toegezegd aanvullende beleidsmaatregelen te zullen treffen om het tekort in 2013 tot onder de referentiewaarde van 3 % van het bbp terug te dringen, wordt in het programma niet aangegeven hoe deze doelstelling zou worden verwezenlijkt.

| (15) | Wat de in de gedragscode voor stabiliteits- en convergentieprogramma's gespecificeerde gegevensvereisten betreft, bevat het programma alle verplichte en de meeste facultatieve gegevens. In de aanbevelingen die de Raad op 2 december 2009 overeenkomstig artikel 126, lid 7, heeft gedaan om aan de buitensporigtekortsituatie een einde te maken, wordt Nederland tevens verzocht in een apart hoofdstuk in de geactualiseerde stabiliteitsprogramma's verslag uit te brengen over de vorderingen die bij de uitvoering van de aanbevelingen van de Raad zijn gemaakt. Nederland heeft ten dele aan deze aanbeveling gevolg gegeven. Het programma heeft met name geen betrekking op 2013, het laatste jaar van de correctieperiode. |
| --- | --- |

(15)

Wat de in de gedragscode voor stabiliteits- en convergentieprogramma's gespecificeerde gegevensvereisten betreft, bevat het programma alle verplichte en de meeste facultatieve gegevens. In de aanbevelingen die de Raad op 2 december 2009 overeenkomstig artikel 126, lid 7, heeft gedaan om aan de buitensporigtekortsituatie een einde te maken, wordt Nederland tevens verzocht in een apart hoofdstuk in de geactualiseerde stabiliteitsprogramma's verslag uit te brengen over de vorderingen die bij de uitvoering van de aanbevelingen van de Raad zijn gemaakt. Nederland heeft ten dele aan deze aanbeveling gevolg gegeven. Het programma heeft met name geen betrekking op 2013, het laatste jaar van de correctieperiode.

De algehele conclusie luidt dat Nederland hard is geraakt door de crisis, hetgeen in 2009 resulteerde in een sterke achteruitgang van het begrotingssaldo, dat is omgeslagen van een overschot van 0,7 % van het bbp in 2008 in een tekort van 4,9 % van het bbp, waardoor de buitensporigtekortprocedure is geactiveerd. Voor 2010 wordt een verdere verslechtering verwacht, die vooral te wijten is aan diverse uitgestelde effecten, zoals een toenemende werkloosheid. De intrekking van de budgettaire stimuleringsmaatregelen en de tenuitvoerlegging van een consolidatiepakket zouden in 2011 tot een verbetering van het begrotingssaldo moeten leiden. Voor 2012 zou de verbetering van de begroting volgens het scenario bij ongewijzigd beleid moeten komen van de conjunctuurontwikkeling. De schuldquote, die in 2009 de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde van 60 % heeft overschreden, zal over de programmahorizon naar verwachting een forse stijging vertonen. Het aanpassingstraject dat in het programma wordt gepresenteerd, is aan neerwaartse risico's onderhevig en zou gebaat zijn bij een intensivering van de consolidatie-inspanning na 2011. De voornaamste risico's hangen samen met de optimistische macro-economische hypothesen in combinatie met een jaarlijkse begrotingsinspanning die nauwelijks meer bedraagt dan de door de Raad aanbevolen 0,75 % van het bbp. In het programma is toegezegd dat aanvullende beleidsmaatregelen zullen worden genomen om de termijn van 2013 te halen. Aangezien 2013 echter niet door het programma wordt bestreken, is het niet mogelijk om de begrotingsstrategie volledig te beoordelen. Meer informatie over de algemene strategie die, met name in 2013, aan de correctie van het buitensporige tekort ten grondslag ligt, zou derhalve welkom zijn. Het boeken van hogere primaire overschotten op middellange termijn en het doorvoeren van hervormingsmaatregelen om de verwachte stijging van de leeftijdsgerelateerde uitgaven te beteugelen, zouden ertoe bijdragen de grote risico's voor de houdbaarheid van de openbare financiën te verminderen. De onlangs voorgestelde pensioenhervorming zou als een belangrijke eerste stap worden beschouwd, indien deze wordt goedgekeurd.

In het licht van de bovenstaande beoordeling en ook gezien de aanbeveling overeenkomstig artikel 126 VWEU van 2 december 2009 wordt Nederland verzocht om:

| i) | in de context van de grondige begrotingsdoorlichting maatregelen vast te stellen om de consolidatie vanaf 2011 en vooral in de daaropvolgende jaren te onderbouwen, de consolidatie-inspanning verder te intensiveren teneinde de gemiddelde jaarlijkse begrotingsinspanning te leveren die is vereist om het tekort in 2013 tot 3 % van het bbp terug te dringen, en tijdens de gehele programmaperiode de aan een verbetering van de macro-economische en budgettaire vooruitzichten toe te schrijven meevallers aan te wenden om de reductie van het tekort en van de bruto schuldquote in de richting van de referentiewaarde te bespoedigen; |
| --- | --- |

i)

in de context van de grondige begrotingsdoorlichting maatregelen vast te stellen om de consolidatie vanaf 2011 en vooral in de daaropvolgende jaren te onderbouwen, de consolidatie-inspanning verder te intensiveren teneinde de gemiddelde jaarlijkse begrotingsinspanning te leveren die is vereist om het tekort in 2013 tot 3 % van het bbp terug te dringen, en tijdens de gehele programmaperiode de aan een verbetering van de macro-economische en budgettaire vooruitzichten toe te schrijven meevallers aan te wenden om de reductie van het tekort en van de bruto schuldquote in de richting van de referentiewaarde te bespoedigen;

| ii) | de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn verder te verbeteren door structurele hervormingen door te voeren om de verwachte stijging van de leeftijdsgerelateerde uitgaven te beteugelen. |
| --- | --- |

ii)

de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn verder te verbeteren door structurele hervormingen door te voeren om de verwachte stijging van de leeftijdsgerelateerde uitgaven te beteugelen.

Nederland wordt tevens verzocht om meer informatie te verstrekken over het traject en de algemene maatregelen die de beoogde consolidatie in de laatste programmajaren moeten schragen, zodra deze informatie beschikbaar komt, en uiterlijk in het BTP-hoofdstuk van het volgende stabiliteitsprogramma.

Vergelijking van de belangrijkste macro-economische en budgettaire prognoses

| | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Reëel bbp
  (verandering in %) | SP jan 2010 | 2,0 | –4 | 1,5 | 2 | 2 |
| COM nov 2009 | 2,0 | –4,5 | 0,3 | 1,6 | n.b. |
| SP nov 2008 | 2,25 | 1,25 | 2 | 2 | n.b. |
| HICP-inflatie
  (%) | SP jan 2010 | 2,2 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| COM nov 2009 | 2,2 | 1,1 | 0,9 | 1,2 | n.b. |
| SP nov 2008 | 2,5 | 3,25 | 2 | 2 | n.b. |
| Output gap (7)

  (% van het potentiële bbp) | SP jan 2010 | 2,6 | –2,7 | –2,3 | –1,9 | –1,8 |
| COM nov 2009 (8) | 3,0 | –2,7 | –3,1 | –2,4 | n.b. |
| SP nov 2008 | 0,7 | –0,1 | –0,5 | –0,6 | n.b. |
| Netto financieringsoverschot/ -tekort t.o.v. het buitenland
  (% van het bbp) | SP jan 2010 | 4,2 | 4,5 | 5,75 | 6,25 | 6,25 |
| COM nov 2009 | 3,9 | 2,7 | 2,7 | 3,6 | n.b. |
| SP nov 2008 | 8,5 | 9,5 | 7,5 | 8,0 | n.b. |
| Overheidsontvangsten
  (% van het bbp) | SP jan 2010 | 45,6 | 44,4 | 44,3 | 44,9 | 45,5 |
| COM nov 2009 | 46,6 | 44,8 | 44,8 | 45,1 | n.b. |
| SP nov 2008 | 46,6 | 46,3 | 46,1 | 46,3 | n.b. |
| Overheidsuitgaven
  (% van het bbp) | SP jan 2010 | 44,9 | 49,3 | 50,4 | 49,9 | 50,0 |
| COM nov 2009 | 45,9 | 49,5 | 50,9 | 50,7 | n.b. |
| SP nov 2008 | 45,4 | 45,1 | 45,3 | 45,2 | n.b. |
| Overheidssaldo
  (% van het bbp) | SP jan 2010 | 0,7 | –4,9 | –6,1 | –5,0 | –4,5 |
| COM nov 2009 | 0,7 | –4,7 | –6,1 | –5,6 | n.b. |
| SP nov 2008 | 1,2 | 1,2 | 0,8 | 1,1 | n.b. |
| Primair saldo
  (% van het bbp) | SP jan 2010 | 2,8 | –2,5 | –3,7 | –2,6 | –2,0 |
| COM nov 2009 | 2,8 | –2,3 | –3,7 | –3,1 | n.b. |
| SP nov 2008 | 3,4 | 3,3 | 2,9 | 3,1 | n.b. |
| Conjunctuurgezuiverd saldo (7)

  (% van het bbp) | SP jan 2010 | –0,8 | –3,4 | –4,8 | –3,9 | –3,5 |
| COM nov 2009 | –1,0 | –3,2 | –4,4 | –4,3 | n.b. |
| SP nov 2008 | 0,8 | 1,3 | 1,1 | 1,5 | n.b. |
| Structureel saldo (9)

  (% van het bbp) | SP jan 2010 | –0,6 | –3,8 | –4,8 | –3,9 | –3,5 |
| COM nov 2009 | –1,0 | –3,6 | –4,4 | –4,3 | n.b. |
| SP nov 2008 | 0,8 | 1,0 | 1,1 | 1,5 | n.b. |
| Bruto overheidsschuld
  (% van het bbp) | SP jan 2010 | 58,2 | 62,3 | 67,2 | 69,6 | 72,5 |
| COM nov 2009 | 58,2 | 59,8 | 65,6 | 69,7 | n.b. |
| SP nov 2008 | 42,1 | 39,6 | 38,0 | 36,2 | n.b. |
| Stabiliteitsprogramma (SP); najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie. |

2008

2009

2010

2011

2012

Reëel bbp

(verandering in %)

SP jan 2010

2,0

–4

1,5

2

2

COM nov 2009

2,0

–4,5

0,3

1,6

n.b.

SP nov 2008

2,25

1,25

2

2

n.b.

HICP-inflatie

(%)

SP jan 2010

2,2

1

1

1

1

COM nov 2009

2,2

1,1

0,9

1,2

n.b.

SP nov 2008

2,5

3,25

2

2

n.b.

Output gap (7)

(% van het potentiële bbp)

SP jan 2010

2,6

–2,7

–2,3

–1,9

–1,8

COM nov 2009 (8)

3,0

–2,7

–3,1

–2,4

n.b.

SP nov 2008

0,7

–0,1

–0,5

–0,6

n.b.

Netto financieringsoverschot/ -tekort t.o.v. het buitenland

(% van het bbp)

SP jan 2010

4,2

4,5

5,75

6,25

6,25

COM nov 2009

3,9

2,7

2,7

3,6

n.b.

SP nov 2008

8,5

9,5

7,5

8,0

n.b.

Overheidsontvangsten

(% van het bbp)

SP jan 2010

45,6

44,4

44,3

44,9

45,5

COM nov 2009

46,6

44,8

44,8

45,1

n.b.

SP nov 2008

46,6

46,3

46,1

46,3

n.b.

Overheidsuitgaven

(% van het bbp)

SP jan 2010

44,9

49,3

50,4

49,9

50,0

COM nov 2009

45,9

49,5

50,9

50,7

n.b.

SP nov 2008

45,4

45,1

45,3

45,2

n.b.

Overheidssaldo

(% van het bbp)

SP jan 2010

0,7

–4,9

–6,1

–5,0

–4,5

COM nov 2009

0,7

–4,7

–6,1

–5,6

n.b.

SP nov 2008

1,2

1,2

0,8

1,1

n.b.

Primair saldo

(% van het bbp)

SP jan 2010

2,8

–2,5

–3,7

–2,6

–2,0

COM nov 2009

2,8

–2,3

–3,7

–3,1

n.b.

SP nov 2008

3,4

3,3

2,9

3,1

n.b.

Conjunctuurgezuiverd saldo (7)

(% van het bbp)

SP jan 2010

–0,8

–3,4

–4,8

–3,9

–3,5

COM nov 2009

–1,0

–3,2

–4,4

–4,3

n.b.

SP nov 2008

0,8

1,3

1,1

1,5

n.b.

Structureel saldo (9)

(% van het bbp)

SP jan 2010

–0,6

–3,8

–4,8

–3,9

–3,5

COM nov 2009

–1,0

–3,6

–4,4

–4,3

n.b.

SP nov 2008

0,8

1,0

1,1

1,5

n.b.

Bruto overheidsschuld

(% van het bbp)

SP jan 2010

58,2

62,3

67,2

69,6

72,5

COM nov 2009

58,2

59,8

65,6

69,7

n.b.

SP nov 2008

42,1

39,6

38,0

36,2

n.b.

Stabiliteitsprogramma (SP); najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie.

---

(1)  PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1. De documenten waarnaar in deze tekst wordt verwezen, zijn te vinden op: http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/index_nl.htm

(2)  Bij de beoordeling wordt met name rekening gehouden met de najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie, maar ook met andere informatie die sindsdien beschikbaar is gekomen, zoals onder meer de tussentijdse prognoses van februari 2010 van de diensten van de Commissie.

(3)  In de conclusies van de Raad van 10 november 2009 over de houdbaarheid van de overheidsfinanciën „roept de Raad de lidstaten ertoe op in hun komende stabiliteits- en convergentieprogramma's op houdbaarheid gerichte strategieën centraal te stellen” en verzoekt hij voorts „de Commissie om, tezamen met het Comité voor de economische politiek en het Economisch en Financieel Comité, nog voor het volgende houdbaarheidsverslag de methodes ter beoordeling van de langetermijnhoudbaarheid van de overheidsfinanciën nader uit te werken.” Het volgende houdbaarheidsverslag is voor 2012 gepland.

(4)  Zie bijvoorbeeld IMF, 2001a, Code of good practices on fiscal transparency, en OESO, 2002, Best practices for budget transparency, OECD journal on budgeting.

(5)  Zie ook IMF (2005), country report 05/225, Europese Commissie (2007), Openbare financiën in de EMU — 2007, en Bos, F., „The Dutch fiscal framework: History, current practice and the role of the CPB”, CPB-document 150, Centraal Planbureau, Den Haag, juli 2007.

(6)  Het Bureau voor Economische Beleidsanalyse is beter bekend als het Centraal Planbureau (CPB) en is een onafhankelijke overheidsinstelling die prognoses opstelt.

(7)  In de programma's vermelde output gaps en conjunctuurgezuiverde saldi, zoals herberekend door de diensten van de Commissie op basis van de in de programma's voorkomende informatie.

(8)  Op basis van een geraamde potentiële groei van achtereenvolgens 1,7 %, 1,1 %, 0,7 % en 0,9 % in de periode 2008-2011.

(9)  Conjunctuurgezuiverd saldo, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen. Volgens zowel het meest recente programma als de prognoses van november 2009 van de diensten van de Commissie hebben de eenmalige en andere tijdelijke maatregelen een tekortverlagend effect van 0,4 % van het bbp in 2009.

Bronnen:

Stabiliteitsprogramma (SP); najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie.

---

| 4.6.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 146/18 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 146/18

---

ADVIES VAN DE RAAD

over het geactualiseerde convergentieprogramma van het Verenigd Koninkrijk voor de periode 2009/2010-2014/2015

2010/C 146/04

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid (1), en met name op artikel 9, lid 3,

Gezien de aanbeveling van de Commissie,

Na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité,

BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT:

| (1) | Op 26 april 2010 heeft de Raad het geactualiseerde convergentieprogramma van het Verenigd Koninkrijk voor de periode 2009/2010 tot en met 2014/2015 behandeld. |
| --- | --- |

(1)

Op 26 april 2010 heeft de Raad het geactualiseerde convergentieprogramma van het Verenigd Koninkrijk voor de periode 2009/2010 tot en met 2014/2015 behandeld.

| (2) | De economische en financiële crisis die in 2007 inzette na diverse jaren van krachtige groei, heeft in het Verenigd Koninkrijk een cumulatieve daling van de economische productie met circa 6 % teweeggebracht, waarna zich in het laatste kwartaal van 2009 een bescheiden herstel begon af te tekenen. De crisis werd voorafgegaan en deels verergerd door een periode van almaar stijgende schuldposities bij huishoudens en in de financiële sector, wat tot een grote en aanhoudende afhankelijkheid van nettokapitaalinstroom heeft geleid. Toen de crisis uitbrak, reageerde de Bank of England met een agressief programma van renteverlagingen, liquiditeitssteun voor de bancaire sector en, vanaf maart 2009, kwantitatieve versoepeling. Ook de regering heeft op grote schaal geïntervenieerd om het financiële stelsel te stabiliseren, onder meer met grote kapitaalinjecties, depositogaranties en het verschaffen van garanties voor aangegane verplichtingen. Overeenkomstig het Europees economisch herstelplan heeft de regering een omvangrijk budgettair stimuleringspakket doorgevoerd, dat in combinatie met de werking van de automatische stabilisatoren en de inkomsteneffecten van dalende activaprijzen tot een aanzienlijke verslechtering van de overheidsfinanciën heeft geleid. De verzwakking van de houdbaarheid van de overheidsfinanciën van het Verenigd Koninkrijk werd aangewakkerd doordat er in de periode vóór de crisis reeds van een aanmerkelijk structureel tekort sprake was, waardoor het nominale overheidstekort al spoedig de referentiewaarde van 3 % van het bbp overschreed toen de crisis losbarstte. Op 8 juli 2008 werd dan ook een buitensporigtekortprocedure ten aanzien van het Verenigd Koninkrijk gestart. Op 2 december 2009 heeft de Raad zijn recentste aanbevelingen op grond van artikel 126, lid 7, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) gedaan om het tekort uiterlijk in 2014/2015 te corrigeren. De grootste opgaven waar de economie van het Verenigd Koninkrijk de komende jaren voor staat, zijn het stabiliseren van de overheidsfinanciën in het kader van voortgaande inspanningen om de schuldpositie van de huishoudens te verminderen, het bewerkstelligen van een toereikende kredietverlening door een nog altijd kwetsbaar financieel stelsel waarin veel kredietverschaffers hun leencapaciteit hebben teruggeschroefd, en het bevorderen van een verschuiving in de productie naar een groter verhandelbaar volume teneinde het externe saldo blijvend te verbeteren. |
| --- | --- |

(2)

De economische en financiële crisis die in 2007 inzette na diverse jaren van krachtige groei, heeft in het Verenigd Koninkrijk een cumulatieve daling van de economische productie met circa 6 % teweeggebracht, waarna zich in het laatste kwartaal van 2009 een bescheiden herstel begon af te tekenen. De crisis werd voorafgegaan en deels verergerd door een periode van almaar stijgende schuldposities bij huishoudens en in de financiële sector, wat tot een grote en aanhoudende afhankelijkheid van nettokapitaalinstroom heeft geleid. Toen de crisis uitbrak, reageerde de Bank of England met een agressief programma van renteverlagingen, liquiditeitssteun voor de bancaire sector en, vanaf maart 2009, kwantitatieve versoepeling. Ook de regering heeft op grote schaal geïntervenieerd om het financiële stelsel te stabiliseren, onder meer met grote kapitaalinjecties, depositogaranties en het verschaffen van garanties voor aangegane verplichtingen. Overeenkomstig het Europees economisch herstelplan heeft de regering een omvangrijk budgettair stimuleringspakket doorgevoerd, dat in combinatie met de werking van de automatische stabilisatoren en de inkomsteneffecten van dalende activaprijzen tot een aanzienlijke verslechtering van de overheidsfinanciën heeft geleid. De verzwakking van de houdbaarheid van de overheidsfinanciën van het Verenigd Koninkrijk werd aangewakkerd doordat er in de periode vóór de crisis reeds van een aanmerkelijk structureel tekort sprake was, waardoor het nominale overheidstekort al spoedig de referentiewaarde van 3 % van het bbp overschreed toen de crisis losbarstte. Op 8 juli 2008 werd dan ook een buitensporigtekortprocedure ten aanzien van het Verenigd Koninkrijk gestart. Op 2 december 2009 heeft de Raad zijn recentste aanbevelingen op grond van artikel 126, lid 7, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) gedaan om het tekort uiterlijk in 2014/2015 te corrigeren. De grootste opgaven waar de economie van het Verenigd Koninkrijk de komende jaren voor staat, zijn het stabiliseren van de overheidsfinanciën in het kader van voortgaande inspanningen om de schuldpositie van de huishoudens te verminderen, het bewerkstelligen van een toereikende kredietverlening door een nog altijd kwetsbaar financieel stelsel waarin veel kredietverschaffers hun leencapaciteit hebben teruggeschroefd, en het bevorderen van een verschuiving in de productie naar een groter verhandelbaar volume teneinde het externe saldo blijvend te verbeteren.

| (3) | Hoewel de in de context van de crisis geconstateerde daling van het feitelijke bbp vooral conjunctureel van aard is, is er ook een negatief effect op het niveau van de potentiële productie. Daarnaast kan de crisis ook een negatief effect op de potentiële groei op middellange termijn sorteren als gevolg van lagere investeringen en een beperkte beschikbaarheid van kredieten. Bovendien komt het effect van de economische crisis nog bij de negatieve gevolgen van de vergrijzing voor de potentiële productie en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën. Daarom is het van essentieel belang dat meer vaart wordt gezet achter structurele hervormingen om de potentiële groei te bevorderen. Voor het Verenigd Koninkrijk is het vooral van belang dat hervormingen worden doorgevoerd om de vakbekwaamheid en de productiviteit te verhogen. |
| --- | --- |

(3)

Hoewel de in de context van de crisis geconstateerde daling van het feitelijke bbp vooral conjunctureel van aard is, is er ook een negatief effect op het niveau van de potentiële productie. Daarnaast kan de crisis ook een negatief effect op de potentiële groei op middellange termijn sorteren als gevolg van lagere investeringen en een beperkte beschikbaarheid van kredieten. Bovendien komt het effect van de economische crisis nog bij de negatieve gevolgen van de vergrijzing voor de potentiële productie en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën. Daarom is het van essentieel belang dat meer vaart wordt gezet achter structurele hervormingen om de potentiële groei te bevorderen. Voor het Verenigd Koninkrijk is het vooral van belang dat hervormingen worden doorgevoerd om de vakbekwaamheid en de productiviteit te verhogen.

| (4) | Het programma bevat twee macro-economische scenario's: een basisscenario en een voorzichtiger alternatief scenario met een trendmatige groei die een kwart procentpunt lager ligt dan in het basisscenario. De prognoses voor de overheidsfinanciën berusten op het alternatieve scenario, dat bij de beoordeling van het geactualiseerde programma als het referentiescenario wordt beschouwd. In dit scenario wordt uitgegaan van een herstel van de bbp-groei tot 2 % in 2010/2011 en tot 31⁄4 % per jaar van 2011/2012 tot en met 2014/2015. Afgaande op recente gegevens lijkt zelfs dit voorzichtige scenario, dat begin december 2009 is afgesloten, echter met name voor de jaren 2010/2011 en 2011/2012 op te optimistische groeiaannamen te zijn gebaseerd (2). De inflatieprognoses lijken realistisch. Het programma bevat geen expliciete wisselkoersprognoses en gaat uit van een positieve bijdrage aan de bbp-groei van de nettohandel, de voorraadcyclus en — vanaf 2011 — de binnenlandse vraag, met name door de investeringen in vaste activa en de gezinsbestedingen. Deze aannamen zijn over het algemeen plausibel. De bijdrage van de nettohandel ligt in de lijn van de prognoses van de Commissie, al oefent de negatieve bijdrage van de nettohandel in het tweede halfjaar van 2009 een neerwaartse druk op deze prognoses uit. Een mogelijke vertraging van de groei van het beschikbaar inkomen, onder meer als gevolg van een onvoldoende herstel van de arbeidsmarkt, en een verdere toename van de spaarquote van de huishoudens vormen twee neerwaartse risico's voor de gezinsbestedingen. |
| --- | --- |

(4)

Het programma bevat twee macro-economische scenario's: een basisscenario en een voorzichtiger alternatief scenario met een trendmatige groei die een kwart procentpunt lager ligt dan in het basisscenario. De prognoses voor de overheidsfinanciën berusten op het alternatieve scenario, dat bij de beoordeling van het geactualiseerde programma als het referentiescenario wordt beschouwd. In dit scenario wordt uitgegaan van een herstel van de bbp-groei tot 2 % in 2010/2011 en tot 31⁄4 % per jaar van 2011/2012 tot en met 2014/2015. Afgaande op recente gegevens lijkt zelfs dit voorzichtige scenario, dat begin december 2009 is afgesloten, echter met name voor de jaren 2010/2011 en 2011/2012 op te optimistische groeiaannamen te zijn gebaseerd (2). De inflatieprognoses lijken realistisch. Het programma bevat geen expliciete wisselkoersprognoses en gaat uit van een positieve bijdrage aan de bbp-groei van de nettohandel, de voorraadcyclus en — vanaf 2011 — de binnenlandse vraag, met name door de investeringen in vaste activa en de gezinsbestedingen. Deze aannamen zijn over het algemeen plausibel. De bijdrage van de nettohandel ligt in de lijn van de prognoses van de Commissie, al oefent de negatieve bijdrage van de nettohandel in het tweede halfjaar van 2009 een neerwaartse druk op deze prognoses uit. Een mogelijke vertraging van de groei van het beschikbaar inkomen, onder meer als gevolg van een onvoldoende herstel van de arbeidsmarkt, en een verdere toename van de spaarquote van de huishoudens vormen twee neerwaartse risico's voor de gezinsbestedingen.

| (5) | In het programma wordt het overheidstekort in 2009/2010 op 12,7 % van het bbp geraamd. De significante verslechtering ten opzichte van het tekort van 6,8 % van het bbp in 2008 is grotendeels een gevolg van de crisis voor de overheidsfinanciën. De daling van de ontvangstenquote en de stijging van de uitgavenquote in 2009/2010, gecorrigeerd voor het noemereffect van de scherpe daling van het nominale bbp, hebben voor naar schatting respectievelijk circa 45 % en 55 % aan de toename van het overheidstekort bijgedragen. Het effect van de krimp van de economische activiteit op de overheidsfinanciën werd nog vergroot doordat de recessie gepaard ging met een ernstige neergang op de financiële markt en de huizenmarkt, die elk voorheen belangrijke bronnen van inkomsten waren geweest. Bovendien was een kwart van de stijging van het tekort in 2009/2010 het gevolg van de stimuleringsmaatregelen ter grootte van in totaal 11⁄2% van het bbp die de regering in overeenstemming met het Europees economisch herstelplan heeft genomen, en van het besluit de automatische stabilisatoren volop te laten functioneren om de economie te ondersteunen. De snelle verslechtering van de overheidsfinanciën heeft het Verenigd Koninkrijk echter sterk beperkt in zijn vermogen om een soepeler begrotingsbeleid te voeren zonder de houdbaarheid van de begroting op het spel te zetten en vraagt om een snelle verbetering van de begrotingssituatie. Overeenkomstig de door de Raad bepleite exitstrategie en met het oog op een correctie van het buitensporige tekort in 2014/2015 en een terugkeer naar houdbare overheidsfinanciën moeten de budgettaire teugels verder worden aangehaald. De uitvoering van de in het programma opgenomen consolidatieplannen zal bevorderlijk zijn voor de houdbaarheid op middellange termijn en de begrotingspositie verbeteren. |
| --- | --- |

(5)

In het programma wordt het overheidstekort in 2009/2010 op 12,7 % van het bbp geraamd. De significante verslechtering ten opzichte van het tekort van 6,8 % van het bbp in 2008 is grotendeels een gevolg van de crisis voor de overheidsfinanciën. De daling van de ontvangstenquote en de stijging van de uitgavenquote in 2009/2010, gecorrigeerd voor het noemereffect van de scherpe daling van het nominale bbp, hebben voor naar schatting respectievelijk circa 45 % en 55 % aan de toename van het overheidstekort bijgedragen. Het effect van de krimp van de economische activiteit op de overheidsfinanciën werd nog vergroot doordat de recessie gepaard ging met een ernstige neergang op de financiële markt en de huizenmarkt, die elk voorheen belangrijke bronnen van inkomsten waren geweest. Bovendien was een kwart van de stijging van het tekort in 2009/2010 het gevolg van de stimuleringsmaatregelen ter grootte van in totaal 11⁄2% van het bbp die de regering in overeenstemming met het Europees economisch herstelplan heeft genomen, en van het besluit de automatische stabilisatoren volop te laten functioneren om de economie te ondersteunen. De snelle verslechtering van de overheidsfinanciën heeft het Verenigd Koninkrijk echter sterk beperkt in zijn vermogen om een soepeler begrotingsbeleid te voeren zonder de houdbaarheid van de begroting op het spel te zetten en vraagt om een snelle verbetering van de begrotingssituatie. Overeenkomstig de door de Raad bepleite exitstrategie en met het oog op een correctie van het buitensporige tekort in 2014/2015 en een terugkeer naar houdbare overheidsfinanciën moeten de budgettaire teugels verder worden aangehaald. De uitvoering van de in het programma opgenomen consolidatieplannen zal bevorderlijk zijn voor de houdbaarheid op middellange termijn en de begrotingspositie verbeteren.

| (6) | In de actualisering wordt aangenomen dat het overheidstekort in 2010/2011 met 0,6 procentpunt op jaarbasis zal dalen tot 12,1 % van het bbp. De bescheiden verbetering van het overheidstekort is uitsluitend toe te schrijven aan de verwachte nominale stijging van de overheidsontvangsten met 61⁄2 %, waarvan circa een derde is terug te voeren op de verhoging van het btw-tarief tot zijn pre-stimuleringsniveau in januari 2010. Daarentegen wordt verwacht dat de overheidsuitgaven blijven stijgen in een hoog, maar iets langzamer tempo, namelijk met circa 41⁄2 % in nominale termen en met 21⁄4 % in reële termen ten opzichte van een jaar eerder, waarbij de uitgavenquote ongewijzigd zou blijven ten opzichte van het voorgaande jaar. Al met al zullen de discretionaire maatregelen die in 2010/2011 van kracht worden, zoals onder meer die welke in het Pre-Budget Report 2008 van november 2008 en in de begroting 2009 van april 2009 zijn aangekondigd, het overheidstekort met circa 1,0 % van het bbp verlagen. Het structurele saldo (dit is het voor de conjunctuur gecorrigeerde saldo, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen) zal in 2010/2011 naar schatting zelfs nog minder verbeteren, namelijk met 1⁄4 % van het bbp. Dat de geraamde verbetering van het structurele begrotingstekort veel geringer is dan het netto-effect dat van de genoemde discretionaire maatregelen uitgaat, komt doordat de aanhoudende samenstellingseffecten de totale elasticiteit van de inkomsten drukken. |
| --- | --- |

(6)

In de actualisering wordt aangenomen dat het overheidstekort in 2010/2011 met 0,6 procentpunt op jaarbasis zal dalen tot 12,1 % van het bbp. De bescheiden verbetering van het overheidstekort is uitsluitend toe te schrijven aan de verwachte nominale stijging van de overheidsontvangsten met 61⁄2 %, waarvan circa een derde is terug te voeren op de verhoging van het btw-tarief tot zijn pre-stimuleringsniveau in januari 2010. Daarentegen wordt verwacht dat de overheidsuitgaven blijven stijgen in een hoog, maar iets langzamer tempo, namelijk met circa 41⁄2 % in nominale termen en met 21⁄4 % in reële termen ten opzichte van een jaar eerder, waarbij de uitgavenquote ongewijzigd zou blijven ten opzichte van het voorgaande jaar. Al met al zullen de discretionaire maatregelen die in 2010/2011 van kracht worden, zoals onder meer die welke in het Pre-Budget Report 2008 van november 2008 en in de begroting 2009 van april 2009 zijn aangekondigd, het overheidstekort met circa 1,0 % van het bbp verlagen. Het structurele saldo (dit is het voor de conjunctuur gecorrigeerde saldo, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen) zal in 2010/2011 naar schatting zelfs nog minder verbeteren, namelijk met 1⁄4 % van het bbp. Dat de geraamde verbetering van het structurele begrotingstekort veel geringer is dan het netto-effect dat van de genoemde discretionaire maatregelen uitgaat, komt doordat de aanhoudende samenstellingseffecten de totale elasticiteit van de inkomsten drukken.

| (7) | Hoewel in het programma plannen zijn opgenomen voor een begrotingsconsolidatie vanaf 2010/11, wordt in de actualisering geen middellangetermijndoelstelling voor de begrotingssituatie gepresenteerd die de overheidsfinanciën houdbaarder moet maken (3). Dit is niet in overeenstemming met de voorschriften van het stabiliteits- en groeipact. De in het programma uitgestippelde begrotingsstrategie op middellange termijn is veel minder ambitieus dan de Raad op 2 december 2009 op grond van artikel 126, lid 7, heeft aanbevolen en is niet in overeenstemming met de aanbeveling om het tekort uiterlijk in 2014/2015 tot minder dan 3 % van het bbp terug te dringen.
  Meer in het bijzonder verwacht het programma voor 2014/2015 — de termijn die de Raad in zijn aanbeveling heeft vastgesteld om het tekort tot minder dan 3% van het bbp te reduceren – een overheidstekort van 4,7 % van het bbp. De jaarlijkse gemiddelde verbetering van het structurele tekort tussen 2010/2011 en 2014/2015, zoals herberekend door de diensten van de Commissie volgens de algemeen aanvaarde methode, wordt op slechts 1,0 % van het bbp geraamd of — procentpunt minder dan de Raad in december 2009 heeft aanbevolen. Circa 60% van de vermindering met 71⁄2 procentpunten van het overheidstekort tussen 2011/2012 en 2014/2015 is het gevolg van de geplande geringere uitgavengroei. Volgens de plannen zullen de primaire overheidsuitgaven in deze jaren een gemiddelde jaarlijkse stijging met circa 11⁄2 % te zien geven, hetgeen neerkomt op een reële daling met gemiddeld 3⁄4 % per jaar. Bijna een kwart van de daling van de uitgavenquote tussen 2011/2012 en 2014/2015 is toe te schrijven aan een vermindering van de investeringsuitgaven. Inkomstenverhogende discretionaire maatregelen, onder meer een extra belastingschijf voor topinkomens en vanaf april 2011 een geplande verhoging van de premies voor de sociale zekerheid, zijn vanaf 2011/2012 goed voor circa 10 % van de verwachte vermindering van het begrotingstekort, terwijl ongeveer 30 % van de verbetering van het nominale tekort aan het in het programma verwachte conjunctuurherstel is toe te schrijven. In de begroting voor 2010, die op 24 maart 2010 werd ingediend, wordt voor 2009/2010 een tekort geraamd dat 1⁄2 % van het bbp lager ligt dan geraamd in het programma. Mede door dit beter dan verwachte resultaat zal er de volgende jaren een lager tekort zijn. In de begroting zijn nieuwe budgettaire besparingen opgenomen van 0,1 % van het bbp voor de gehele programmaperiode. Het tekort voor 2014/2015 wordt op 4,2 % van het bbp geraamd. |
| --- | --- |

(7)

Hoewel in het programma plannen zijn opgenomen voor een begrotingsconsolidatie vanaf 2010/11, wordt in de actualisering geen middellangetermijndoelstelling voor de begrotingssituatie gepresenteerd die de overheidsfinanciën houdbaarder moet maken (3). Dit is niet in overeenstemming met de voorschriften van het stabiliteits- en groeipact. De in het programma uitgestippelde begrotingsstrategie op middellange termijn is veel minder ambitieus dan de Raad op 2 december 2009 op grond van artikel 126, lid 7, heeft aanbevolen en is niet in overeenstemming met de aanbeveling om het tekort uiterlijk in 2014/2015 tot minder dan 3 % van het bbp terug te dringen.

Meer in het bijzonder verwacht het programma voor 2014/2015 — de termijn die de Raad in zijn aanbeveling heeft vastgesteld om het tekort tot minder dan 3% van het bbp te reduceren – een overheidstekort van 4,7 % van het bbp. De jaarlijkse gemiddelde verbetering van het structurele tekort tussen 2010/2011 en 2014/2015, zoals herberekend door de diensten van de Commissie volgens de algemeen aanvaarde methode, wordt op slechts 1,0 % van het bbp geraamd of — procentpunt minder dan de Raad in december 2009 heeft aanbevolen. Circa 60% van de vermindering met 71⁄2 procentpunten van het overheidstekort tussen 2011/2012 en 2014/2015 is het gevolg van de geplande geringere uitgavengroei. Volgens de plannen zullen de primaire overheidsuitgaven in deze jaren een gemiddelde jaarlijkse stijging met circa 11⁄2 % te zien geven, hetgeen neerkomt op een reële daling met gemiddeld 3⁄4 % per jaar. Bijna een kwart van de daling van de uitgavenquote tussen 2011/2012 en 2014/2015 is toe te schrijven aan een vermindering van de investeringsuitgaven. Inkomstenverhogende discretionaire maatregelen, onder meer een extra belastingschijf voor topinkomens en vanaf april 2011 een geplande verhoging van de premies voor de sociale zekerheid, zijn vanaf 2011/2012 goed voor circa 10 % van de verwachte vermindering van het begrotingstekort, terwijl ongeveer 30 % van de verbetering van het nominale tekort aan het in het programma verwachte conjunctuurherstel is toe te schrijven. In de begroting voor 2010, die op 24 maart 2010 werd ingediend, wordt voor 2009/2010 een tekort geraamd dat 1⁄2 % van het bbp lager ligt dan geraamd in het programma. Mede door dit beter dan verwachte resultaat zal er de volgende jaren een lager tekort zijn. In de begroting zijn nieuwe budgettaire besparingen opgenomen van 0,1 % van het bbp voor de gehele programmaperiode. Het tekort voor 2014/2015 wordt op 4,2 % van het bbp geraamd.

| (8) | De begrotingsresultaten kunnen slechter uitvallen dan in het programma is berekend. In de najaarsprognoses 2009 van de Commissiediensten wordt in 2010/2011 en 2011/2012 een zwakkere economische groei voorspeld, en die diensten achten het onwaarschijnlijk dat tussen 2012/2013 en 2014/2015 in het Verenigd Koninkrijk een jaarlijkse economische groei van 31⁄4 % zal worden gehaald, zoals in het programma wordt aangenomen. Het zeer gunstige macro-economische klimaat dat in het programma wordt verwacht, bergt risico's in zich voor de budgettaire verwachtingen in het programma.
  Als de economische groei vanaf 2011/2012 lager uitkomt dan verwacht, zou dat tot een overschrijding van het in het programma voorspelde overheidstekort leiden. Het consolidatieprogramma van de regering voor de middellange termijn is grotendeels gebaseerd op de aanname van een forse, nog niet eerder vertoonde beperking van de primaire uitgaven, maar deze aanname wordt voor de jaren tussen 2011/2012 en 2014/2015 nog niet met gedetailleerde uitgavenplannen per ministerie onderbouwd (deze plannen reiken thans niet verder dan het einde van het begrotingsjaar 2010/2011). Ook het ontbreken van gedetailleerde uitgavenplafonds per ministerie ter ondersteuning van de aannamen in het programma met betrekking tot de totale uitgaven is een bron van onzekerheid omtrent de in het programma ontvouwde begrotingsplannen voor de middellange termijn. De in de actualisering beoogde scherpe reductie van de uitgavengroei op middellange termijn impliceert dat veel efficiencywinst zal moeten worden geboekt en de prioriteiten in de openbare sector sterk zullen moeten worden verlegd. Algemeen genomen zijn er wat de uitvoering betreft grote onzekerheden verbonden aan de — nog niet eerder vertoonde — geplande uitgavenbeperking die gedurende een langere periode moet worden volgehouden. Het Verenigd Koninkrijk is ook aanmerkelijke voorwaardelijke verplichtingen aangegaan als gevolg van zijn interventies in de financiële sector. Op grond van haar Asset Protection Scheme heeft de regering zich garant gesteld voor activa in de bancaire sector ter waarde van bijna 20 % van het bbp. Omdat hoogst onzeker is in hoeverre er voor de gegarandeerde leningen en investeringen van een wanbetalingsrisico sprake is, kan de regeling de overheid per saldo geld kosten, indien zij de door haar verleende steun in de toekomst niet volledig terugverdient. Het tempo van de begrotingsconsolidatie zou daardoor kunnen worden vertraagd. |
| --- | --- |

(8)

De begrotingsresultaten kunnen slechter uitvallen dan in het programma is berekend. In de najaarsprognoses 2009 van de Commissiediensten wordt in 2010/2011 en 2011/2012 een zwakkere economische groei voorspeld, en die diensten achten het onwaarschijnlijk dat tussen 2012/2013 en 2014/2015 in het Verenigd Koninkrijk een jaarlijkse economische groei van 31⁄4 % zal worden gehaald, zoals in het programma wordt aangenomen. Het zeer gunstige macro-economische klimaat dat in het programma wordt verwacht, bergt risico's in zich voor de budgettaire verwachtingen in het programma.

Als de economische groei vanaf 2011/2012 lager uitkomt dan verwacht, zou dat tot een overschrijding van het in het programma voorspelde overheidstekort leiden. Het consolidatieprogramma van de regering voor de middellange termijn is grotendeels gebaseerd op de aanname van een forse, nog niet eerder vertoonde beperking van de primaire uitgaven, maar deze aanname wordt voor de jaren tussen 2011/2012 en 2014/2015 nog niet met gedetailleerde uitgavenplannen per ministerie onderbouwd (deze plannen reiken thans niet verder dan het einde van het begrotingsjaar 2010/2011). Ook het ontbreken van gedetailleerde uitgavenplafonds per ministerie ter ondersteuning van de aannamen in het programma met betrekking tot de totale uitgaven is een bron van onzekerheid omtrent de in het programma ontvouwde begrotingsplannen voor de middellange termijn. De in de actualisering beoogde scherpe reductie van de uitgavengroei op middellange termijn impliceert dat veel efficiencywinst zal moeten worden geboekt en de prioriteiten in de openbare sector sterk zullen moeten worden verlegd. Algemeen genomen zijn er wat de uitvoering betreft grote onzekerheden verbonden aan de — nog niet eerder vertoonde — geplande uitgavenbeperking die gedurende een langere periode moet worden volgehouden. Het Verenigd Koninkrijk is ook aanmerkelijke voorwaardelijke verplichtingen aangegaan als gevolg van zijn interventies in de financiële sector. Op grond van haar Asset Protection Scheme heeft de regering zich garant gesteld voor activa in de bancaire sector ter waarde van bijna 20 % van het bbp. Omdat hoogst onzeker is in hoeverre er voor de gegarandeerde leningen en investeringen van een wanbetalingsrisico sprake is, kan de regeling de overheid per saldo geld kosten, indien zij de door haar verleende steun in de toekomst niet volledig terugverdient. Het tempo van de begrotingsconsolidatie zou daardoor kunnen worden vertraagd.

| (9) | Voor 2009/2010 wordt de bruto overheidsschuld op circa 73 % van het bbp geraamd, tegen 551⁄2 % een jaar eerder. Ongeveer drie vijfde van de stijging van de schuldquote in 2009/2010 is aan het hoge primaire tekort te wijten, terwijl een stock-flow adjustment als gevolg van overheidsleningen ter financiering van participaties in de bancaire sector en leningen aan commerciële financiële instellingen met bijna 33⁄4 procentpunten tot de stijging van de schuldquote heeft bijgedragen. De schuldquote zou tussen 2010/2011 en 2014/2015 naar verwachting met nog eens 181⁄4 procentpunten stijgen. In het laatstgenoemde jaar zou de schuldquote zich volgens het programma stabiliseren op circa 911⁄2 % van het bbp, omdat ervan uit wordt gegaan dat de bijdrage van de hoge nominale bbp-groei aan de schuldquote tegenwicht zal bieden aan de toename van de overheidsschuld die voortvloeit uit het primaire saldo (dat tot aan het einde van de programmaperiode negatief zal blijven) en de rentebetalingen (die naar verwachting zullen stijgen van 21⁄4 % van het bbp in 2009/2010 tot bijna 4 % in 2013/2014). De schuldquote is tijdens de programmaperiode ook aan een aantal risico's onderhevig. Positief is dat met de opbrengst van de succesvolle verkoop van bij overheidsinterventies in de financiële sector verworven participaties in de bancaire sector de overheidsschuld kan worden verlaagd. Er zijn negatieve risico's voor de schuldquote, hoofdzakelijk doordat de tekorten waarschijnlijk hoger zullen uitvallen dan verwacht en er als gevolg van de lagere reële economische groei een negatief noemereffect van het bbp zal optreden. Het effect van de mogelijk hogere financieringskosten en van de mondiale of binnenlandse marktinvloeden zal wellicht relatief beperkt blijven gezien de lange looptijden van de overheidsschuld, maar zou toch ongunstig uitpakken. |
| --- | --- |

(9)

Voor 2009/2010 wordt de bruto overheidsschuld op circa 73 % van het bbp geraamd, tegen 551⁄2 % een jaar eerder. Ongeveer drie vijfde van de stijging van de schuldquote in 2009/2010 is aan het hoge primaire tekort te wijten, terwijl een stock-flow adjustment als gevolg van overheidsleningen ter financiering van participaties in de bancaire sector en leningen aan commerciële financiële instellingen met bijna 33⁄4 procentpunten tot de stijging van de schuldquote heeft bijgedragen. De schuldquote zou tussen 2010/2011 en 2014/2015 naar verwachting met nog eens 181⁄4 procentpunten stijgen. In het laatstgenoemde jaar zou de schuldquote zich volgens het programma stabiliseren op circa 911⁄2 % van het bbp, omdat ervan uit wordt gegaan dat de bijdrage van de hoge nominale bbp-groei aan de schuldquote tegenwicht zal bieden aan de toename van de overheidsschuld die voortvloeit uit het primaire saldo (dat tot aan het einde van de programmaperiode negatief zal blijven) en de rentebetalingen (die naar verwachting zullen stijgen van 21⁄4 % van het bbp in 2009/2010 tot bijna 4 % in 2013/2014). De schuldquote is tijdens de programmaperiode ook aan een aantal risico's onderhevig. Positief is dat met de opbrengst van de succesvolle verkoop van bij overheidsinterventies in de financiële sector verworven participaties in de bancaire sector de overheidsschuld kan worden verlaagd. Er zijn negatieve risico's voor de schuldquote, hoofdzakelijk doordat de tekorten waarschijnlijk hoger zullen uitvallen dan verwacht en er als gevolg van de lagere reële economische groei een negatief noemereffect van het bbp zal optreden. Het effect van de mogelijk hogere financieringskosten en van de mondiale of binnenlandse marktinvloeden zal wellicht relatief beperkt blijven gezien de lange looptijden van de overheidsschuld, maar zou toch ongunstig uitpakken.

| (10) | Uit schuldprognoses op middellange termijn waarbij wordt aangenomen dat de bbp-groei en de belastingquote slechts geleidelijk naar het niveau van voor de crisis terugkeren en waarin rekening wordt gehouden met de verwachte stijging van de leeftijdgerelateerde uitgaven, blijkt dat de in het programma geplande begrotingsstrategie op zich, en bij ongewijzigd beleid, niet zou volstaan om de schuldquote in 2020 te stabiliseren. |
| --- | --- |

(10)

Uit schuldprognoses op middellange termijn waarbij wordt aangenomen dat de bbp-groei en de belastingquote slechts geleidelijk naar het niveau van voor de crisis terugkeren en waarin rekening wordt gehouden met de verwachte stijging van de leeftijdgerelateerde uitgaven, blijkt dat de in het programma geplande begrotingsstrategie op zich, en bij ongewijzigd beleid, niet zou volstaan om de schuldquote in 2020 te stabiliseren.

| (11) | Hoewel het langetermijneffect van de vergrijzing op de begroting nabij het EU-gemiddelde ligt, vormt de begrotingssituatie in 2009 zoals die in het programma wordt geraamd een risico voor houdbare overheidsfinanciën, zelfs voordat het langetermijneffect van de vergrijzing wordt meegerekend. Het realiseren van primaire overschotten op middellange termijn in combinatie met structurele hervormingen zou bijdragen tot het verkleinen van de risico's voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën, die in het houdbaarheidsverslag 2009 van de Commissie (4) als groot werden aangemerkt. De brutoschuldquote ligt gedurende de gehele programmaperiode hoger dan de referentiewaarde van het Verdrag. |
| --- | --- |

(11)

Hoewel het langetermijneffect van de vergrijzing op de begroting nabij het EU-gemiddelde ligt, vormt de begrotingssituatie in 2009 zoals die in het programma wordt geraamd een risico voor houdbare overheidsfinanciën, zelfs voordat het langetermijneffect van de vergrijzing wordt meegerekend. Het realiseren van primaire overschotten op middellange termijn in combinatie met structurele hervormingen zou bijdragen tot het verkleinen van de risico's voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën, die in het houdbaarheidsverslag 2009 van de Commissie (4) als groot werden aangemerkt. De brutoschuldquote ligt gedurende de gehele programmaperiode hoger dan de referentiewaarde van het Verdrag.

| (12) | De Fiscal Responsibility Act (FRA), die op 10 februari 2010 door het parlement is aangenomen, heeft een wettelijk begrotingsplan voor de autoriteiten in het leven geroepen. De FRA bevat een Fiscal Consolidation Plan (FCP), dat eist dat de regering het nettofinancieringstekort in de openbare sector als percentage van het bbp in vier jaar tijd halveert ten opzichte van de verwachte piek in 2009-2010. De regering stelt zich ten doel om, via secundaire wetgeving waarin de wet voorziet, het financieringstekort in 2013-2014 tot ten hoogste 5,5 procent van het bbp terug te dringen. Het FCP verplicht de regering ook om het financieringstekort als percentage van het bbp elk jaar in de periode 2009-2010 tot en met 2015-2016 te verlagen en ervoor te zorgen dat de nettoschuldquote van de overheid in 2015-2016 daalt. Meer specifieke uitgavenbeheersing wordt uitgeoefend via een stelsel van meerjarige „uitgaventoetsen”, waarbij algemene uitgavenkaders worden vastgesteld en per ministerie maxima voor voorspelbare uitgaven worden bepaald. De overheidsuitgaven worden echter niet altijd voldoende beperkt en de totale werkelijke uitgaven hebben tussen 2002/2003 en 2008/2009 gemiddeld de oorspronkelijke bij de uitgaventoetsen vastgestelde maxima overschreden. De Fiscal Responsibility Act schrijft tevens voor dat de regering een toelichting (aan het parlement) moet geven als de streefcijfers niet worden gehaald. Om het risico te verkleinen dat de doelstellingen niet worden gerespecteerd, zou het nuttig zijn te voorzien in een aanscherping van het mechanisme om te toetsen of deze doelstellingen realistisch zijn, alsook in een noodplan dat ten uitvoer kan worden gelegd als de onderliggende aannamen en de macro-economische prognoses onjuist blijken.
  Al met al is het consolidatieplan in de FRA, ook al is de wet een stap in de goede richting, aanzienlijk minder ambitieus dan de aanbeveling van de Raad op grond van artikel 126, lid 7, van 2 december 2009 en volstaat het niet om het tekort in 2014/2015 tot onder de referentiewaarde van 3 % van het bbp terug te dringen. |
| --- | --- |

(12)

De Fiscal Responsibility Act (FRA), die op 10 februari 2010 door het parlement is aangenomen, heeft een wettelijk begrotingsplan voor de autoriteiten in het leven geroepen. De FRA bevat een Fiscal Consolidation Plan (FCP), dat eist dat de regering het nettofinancieringstekort in de openbare sector als percentage van het bbp in vier jaar tijd halveert ten opzichte van de verwachte piek in 2009-2010. De regering stelt zich ten doel om, via secundaire wetgeving waarin de wet voorziet, het financieringstekort in 2013-2014 tot ten hoogste 5,5 procent van het bbp terug te dringen. Het FCP verplicht de regering ook om het financieringstekort als percentage van het bbp elk jaar in de periode 2009-2010 tot en met 2015-2016 te verlagen en ervoor te zorgen dat de nettoschuldquote van de overheid in 2015-2016 daalt. Meer specifieke uitgavenbeheersing wordt uitgeoefend via een stelsel van meerjarige „uitgaventoetsen”, waarbij algemene uitgavenkaders worden vastgesteld en per ministerie maxima voor voorspelbare uitgaven worden bepaald. De overheidsuitgaven worden echter niet altijd voldoende beperkt en de totale werkelijke uitgaven hebben tussen 2002/2003 en 2008/2009 gemiddeld de oorspronkelijke bij de uitgaventoetsen vastgestelde maxima overschreden. De Fiscal Responsibility Act schrijft tevens voor dat de regering een toelichting (aan het parlement) moet geven als de streefcijfers niet worden gehaald. Om het risico te verkleinen dat de doelstellingen niet worden gerespecteerd, zou het nuttig zijn te voorzien in een aanscherping van het mechanisme om te toetsen of deze doelstellingen realistisch zijn, alsook in een noodplan dat ten uitvoer kan worden gelegd als de onderliggende aannamen en de macro-economische prognoses onjuist blijken.

Al met al is het consolidatieplan in de FRA, ook al is de wet een stap in de goede richting, aanzienlijk minder ambitieus dan de aanbeveling van de Raad op grond van artikel 126, lid 7, van 2 december 2009 en volstaat het niet om het tekort in 2014/2015 tot onder de referentiewaarde van 3 % van het bbp terug te dringen.

| (13) | De forse toename van de uitgavenquote sinds 2000, die de afgelopen jaren nog krachtiger was, onderstreept dat het nodig is in het Verenigd Koninkrijk tot doelmatige en kosteneffectieve overheidsuitgaven te komen. Tijdens de periode van drie jaar waarop de alomvattende uitgaventoetsing van 2007 (Comprehensive Spending Review of CSR) betrekking had (van 2008/2009 tot en met 2010/2011), heeft de regering zich ertoe verbonden door een efficiëntere inzet van middelen extra besparingen ter grootte van 21⁄2 % van het bbp te realiseren. De regering is voornemens ongeveer een vijfde van deze besparingen in de periode van de CSR 2007 te verwezenlijken op grond van de bevindingen van haar eenjarige Operational Efficiency Programme, waarin de operationele uitgaven in de openbare sector werden onderzocht en geconstateerd werd dat een jaarlijkse doelmatigheidsbesparing ten belope van 1 % van het bbp in 2013/2014 ten opzichte van 2007/2008 mogelijk is. Het is belangrijk na te gaan in hoeverre deze ambitieuze en doordachte doelmatigheidsinitiatieven succes hebben, omdat daarmee kan worden aangetoond dat zij niet alleen de omvang van de overheidsuitgaven beperken, maar ook de kwaliteit van de overheidsfinanciën daadwerkelijk verbeteren. In dat verband moeten de aangekondigde plannen voor een evaluatie van de besparingen van de CSR 2007 door de nationale rekenkamer worden toegejuicht. Verder lijkt het bijzonder terecht dat in het Public Value Programme sterk wordt ingezet op het verwezenlijken van doelmatigheidsbesparingen in de openbare sector ter grootte van circa 1⁄2 % van het bbp per jaar tot 2012/2013, aangezien de uitgaven voor de nationale gezondheidszorg in het Verenigd Koninkrijk sinds 2000 fors zijn gestegen, terwijl de productiviteit is gedaald ondanks het feit dat de kwaliteit van de zorg is verbeterd. |
| --- | --- |

(13)

De forse toename van de uitgavenquote sinds 2000, die de afgelopen jaren nog krachtiger was, onderstreept dat het nodig is in het Verenigd Koninkrijk tot doelmatige en kosteneffectieve overheidsuitgaven te komen. Tijdens de periode van drie jaar waarop de alomvattende uitgaventoetsing van 2007 (Comprehensive Spending Review of CSR) betrekking had (van 2008/2009 tot en met 2010/2011), heeft de regering zich ertoe verbonden door een efficiëntere inzet van middelen extra besparingen ter grootte van 21⁄2 % van het bbp te realiseren. De regering is voornemens ongeveer een vijfde van deze besparingen in de periode van de CSR 2007 te verwezenlijken op grond van de bevindingen van haar eenjarige Operational Efficiency Programme, waarin de operationele uitgaven in de openbare sector werden onderzocht en geconstateerd werd dat een jaarlijkse doelmatigheidsbesparing ten belope van 1 % van het bbp in 2013/2014 ten opzichte van 2007/2008 mogelijk is. Het is belangrijk na te gaan in hoeverre deze ambitieuze en doordachte doelmatigheidsinitiatieven succes hebben, omdat daarmee kan worden aangetoond dat zij niet alleen de omvang van de overheidsuitgaven beperken, maar ook de kwaliteit van de overheidsfinanciën daadwerkelijk verbeteren. In dat verband moeten de aangekondigde plannen voor een evaluatie van de besparingen van de CSR 2007 door de nationale rekenkamer worden toegejuicht. Verder lijkt het bijzonder terecht dat in het Public Value Programme sterk wordt ingezet op het verwezenlijken van doelmatigheidsbesparingen in de openbare sector ter grootte van circa 1⁄2 % van het bbp per jaar tot 2012/2013, aangezien de uitgaven voor de nationale gezondheidszorg in het Verenigd Koninkrijk sinds 2000 fors zijn gestegen, terwijl de productiviteit is gedaald ondanks het feit dat de kwaliteit van de zorg is verbeterd.

| (14) | Al bij al is de in het programma uitgestippelde begrotingsstrategie in 2010/2011 grotendeels in overeenstemming met de aanbevelingen die de Raad overeenkomstig artikel 126, lid 7, heeft gedaan, met name omdat in dat jaar met de consolidatie een aanvang wordt gemaakt. Vanaf 2011/2012 spoort de begrotingsstrategie echter niet meer met de aanbeveling van de Raad overeenkomstig artikel 126, lid 7. Meer in het bijzonder ligt het verwachte overheidstekort in 2014/2015 — de termijn die de Raad in zijn aanbeveling van december 2009 heeft vastgesteld voor de correctie van het buitensporige tekort door het Verenigd Koninkrijk — op zich al duidelijk boven de referentiewaarde van 3 % van het bbp (4,7 % van het bbp). Bovendien is dat tekort aan de hiervoor genoemde neerwaartse risico's onderhevig. Voorts zouden de maatregelen die na de aanbeveling van de Raad in het Pre-Budget Report 2009 van 9 december 2009 werden aangekondigd, in de periode van 2010/2011 tot en met 2012/2013 neerkomen op een kleine budgettaire versoepeling ten opzichte van de plannen in de begroting 2009 van april 2009, hetgeen niet in overeenstemming is met de aanbeveling van de Raad om „verdere maatregelen (te) vermijden die bijdragen tot verslechtering van de situatie van de overheidsfinanciën”. De tussen 2010/2011 en 2014/2015 verwachte gemiddelde jaarlijkse verbetering van het structurele tekort, zoals herberekend door de diensten van de Commissie volgens de algemeen aanvaarde methode, wordt op 1,0 % van het bbp geraamd, wat — procentpunt minder is dan de Raad in december 2009 heeft aanbevolen. Gezien de in het programma gepresenteerde schuldprojecties en de bovengenoemde risico's bestaat de kans dat de begrotingsstrategie ook niet toereikend is om de schuldquote weer te doen dalen. |
| --- | --- |

(14)

Al bij al is de in het programma uitgestippelde begrotingsstrategie in 2010/2011 grotendeels in overeenstemming met de aanbevelingen die de Raad overeenkomstig artikel 126, lid 7, heeft gedaan, met name omdat in dat jaar met de consolidatie een aanvang wordt gemaakt. Vanaf 2011/2012 spoort de begrotingsstrategie echter niet meer met de aanbeveling van de Raad overeenkomstig artikel 126, lid 7. Meer in het bijzonder ligt het verwachte overheidstekort in 2014/2015 — de termijn die de Raad in zijn aanbeveling van december 2009 heeft vastgesteld voor de correctie van het buitensporige tekort door het Verenigd Koninkrijk — op zich al duidelijk boven de referentiewaarde van 3 % van het bbp (4,7 % van het bbp). Bovendien is dat tekort aan de hiervoor genoemde neerwaartse risico's onderhevig. Voorts zouden de maatregelen die na de aanbeveling van de Raad in het Pre-Budget Report 2009 van 9 december 2009 werden aangekondigd, in de periode van 2010/2011 tot en met 2012/2013 neerkomen op een kleine budgettaire versoepeling ten opzichte van de plannen in de begroting 2009 van april 2009, hetgeen niet in overeenstemming is met de aanbeveling van de Raad om „verdere maatregelen (te) vermijden die bijdragen tot verslechtering van de situatie van de overheidsfinanciën”. De tussen 2010/2011 en 2014/2015 verwachte gemiddelde jaarlijkse verbetering van het structurele tekort, zoals herberekend door de diensten van de Commissie volgens de algemeen aanvaarde methode, wordt op 1,0 % van het bbp geraamd, wat — procentpunt minder is dan de Raad in december 2009 heeft aanbevolen. Gezien de in het programma gepresenteerde schuldprojecties en de bovengenoemde risico's bestaat de kans dat de begrotingsstrategie ook niet toereikend is om de schuldquote weer te doen dalen.

| (15) | Wat de in de gedragscode voor stabiliteits- en convergentieprogramma's gespecificeerde gegevensvereisten betreft, vertoont het programma enkele grote lacunes in de verplichte en facultatieve gegevens (5). In de aanbevelingen die de Raad op 2 december 2009 overeenkomstig artikel 126, lid 7, heeft gedaan om aan de buitensporigtekortsituatie een einde te maken, wordt het Verenigd Koninkrijk tevens verzocht in een apart hoofdstuk in de geactualiseerde convergentieprogramma's verslag uit te brengen over de vorderingen die bij de tenuitvoerlegging van de budgettaire consolidatiestrategie met het oog op de correctie van het buitensporige tekort zijn gemaakt. Het Verenigd Koninkrijk heeft deze aanbeveling niet volledig opgevolgd, hoewel de informatie in het programma was opgenomen. |
| --- | --- |

(15)

Wat de in de gedragscode voor stabiliteits- en convergentieprogramma's gespecificeerde gegevensvereisten betreft, vertoont het programma enkele grote lacunes in de verplichte en facultatieve gegevens (5). In de aanbevelingen die de Raad op 2 december 2009 overeenkomstig artikel 126, lid 7, heeft gedaan om aan de buitensporigtekortsituatie een einde te maken, wordt het Verenigd Koninkrijk tevens verzocht in een apart hoofdstuk in de geactualiseerde convergentieprogramma's verslag uit te brengen over de vorderingen die bij de tenuitvoerlegging van de budgettaire consolidatiestrategie met het oog op de correctie van het buitensporige tekort zijn gemaakt. Het Verenigd Koninkrijk heeft deze aanbeveling niet volledig opgevolgd, hoewel de informatie in het programma was opgenomen.

De algehele conclusie luidt dat de begrotingsstrategie in het convergentieprogramma niet ambitieus genoeg is en aanzienlijk moet worden versterkt om in overeenstemming te zijn met de aanbevelingen van de Raad op grond van artikel 126, lid 7, VWEU van 2 december 2009. De combinatie van de werking van de automatische stabilisatoren, dalende activaprijzen en de begrotingsstimulans heeft tot een felle verslechtering van de overheidsfinanciën in het Verenigd Koninkrijk geleid. De positie van de overheidsfinanciën is evenwel nog verder verzwakt doordat de tekorten in de aanloop naar de crisis al boven de referentiewaarde van 3 % van het bbp dreigden uit te komen. Het is raadzaam in 2010/2011 een restrictief begrotingsbeleid te voeren. Om tot een geloofwaardig tijdschema voor een terugkeer naar houdbare overheidsfinanciën te komen, zoals omschreven in het stabiliteits- en groeipact, zijn ingrijpende extra begrotingsmaatregelen vereist naast die welke momenteel reeds zijn gepland. Doordat het grootste deel van de verwachte vermindering van het tekort op middellange termijn op het strakke algemene uitgavenkader tussen 2011/2012 en 2014/2015 is gebaseerd, is het ontbreken van gedetailleerde uitgavenplafonds per ministerie ter onderbouwing van de uitgavendoelstellingen een bron van onzekerheid. De verwezenlijking van de door de autoriteiten voorspelde consolidatie wordt verder vertroebeld doordat de macro-economische context minder gunstig dreigt uit te vallen dan verwacht en doordat onzekerheid heerst rondom de door de overheid gegarandeerde leningen en investeringen in de banksector. Gelet op de negatieve risico's waaraan de begrotingsprognoses van het Verenigd Koninkrijk onderhevig zijn, is een ambitieuzer consolidatieplan voor de korte en middellange termijn vereist. Ook het realiseren van primaire overschotten op middellange termijn zou bijdragen tot het verkleinen van de risico's voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën, die in het houdbaarheidsverslag 2009 van de Commissie voor het Verenigd Koninkrijk als groot werden aangemerkt.

In het licht van de bovenstaande beoordeling en ook gezien de aanbeveling van 2 december 2009 overeenkomstig artikel 126, lid 7, VWEU wordt het Verenigd Koninkrijk verzocht om:

| i) | verdere maatregelen te vermijden die tot een verslechtering van de overheidsfinanciën in 2010/2011 bijdragen en in geval van een zwakkere economische groei dan in het programma wordt verwacht, het overheidstekort in 2010/2011 te beperken tot ten hoogste de in het programma van januari 2010 voorspelde omvang als er zich risico's voordoen die verbonden zijn aan het feit dat het scenario van het programma optimistischer is dan het scenario waarop de aanbeveling op grond van artikel 126, lid 7, is gebaseerd; |
| --- | --- |

i)

verdere maatregelen te vermijden die tot een verslechtering van de overheidsfinanciën in 2010/2011 bijdragen en in geval van een zwakkere economische groei dan in het programma wordt verwacht, het overheidstekort in 2010/2011 te beperken tot ten hoogste de in het programma van januari 2010 voorspelde omvang als er zich risico's voordoen die verbonden zijn aan het feit dat het scenario van het programma optimistischer is dan het scenario waarop de aanbeveling op grond van artikel 126, lid 7, is gebaseerd;

| ii) | uiterlijk in 2014/2015 te streven naar een ambitieuzere vermindering van het overheidstekort tot minder dan de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde van 3 % van het bbp, onder meer door het geplande tempo van de begrotingsinspanning vanaf 2011/2012 op te voeren, conform de aanbeveling van de Raad op grond van artikel 126, lid 7, en tevens alle verdere gelegenheden, zoals beter dan verwachte economische en marktomstandigheden, te baat te nemen om de bruto schuldquote versneld terug te dringen in de richting van de referentiewaarde van 60 % van het bbp en daarmee tevens de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn te verbeteren; |
| --- | --- |

ii)

uiterlijk in 2014/2015 te streven naar een ambitieuzere vermindering van het overheidstekort tot minder dan de in het Verdrag vastgelegde referentiewaarde van 3 % van het bbp, onder meer door het geplande tempo van de begrotingsinspanning vanaf 2011/2012 op te voeren, conform de aanbeveling van de Raad op grond van artikel 126, lid 7, en tevens alle verdere gelegenheden, zoals beter dan verwachte economische en marktomstandigheden, te baat te nemen om de bruto schuldquote versneld terug te dringen in de richting van de referentiewaarde van 60 % van het bbp en daarmee tevens de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn te verbeteren;

| iii) | in 2010 de gedetailleerde uitgavenplafonds van de ministeries te publiceren die aan de totale uitgavenprognoses voor ten minste de driejarige periode na 2010/2011 ten grondslag liggen; |
| --- | --- |

iii)

in 2010 de gedetailleerde uitgavenplafonds van de ministeries te publiceren die aan de totale uitgavenprognoses voor ten minste de driejarige periode na 2010/2011 ten grondslag liggen;

| iv) | de doelmatigheidsbesparingen op de uitgaven te realiseren die zijn gesignaleerd in het Operational Efficiency Programme en in het kader van andere initiatieven met het oog op een efficiëntere aanwending van de middelen. |
| --- | --- |

iv)

de doelmatigheidsbesparingen op de uitgaven te realiseren die zijn gesignaleerd in het Operational Efficiency Programme en in het kader van andere initiatieven met het oog op een efficiëntere aanwending van de middelen.

Het Verenigd Koninkrijk wordt ook verzocht de gegevensvereisten van de gedragscode beter in acht te nemen.

Het Verenigd Koninkrijk wordt tevens verzocht tijdig vóór de beoordeling van de doeltreffendheid van de in het kader van de buitensporigtekortprocedure ondernomen actie een aanvulling op het programma in te dienen waarin verslag wordt gedaan van de vorderingen die zijn gemaakt bij de tenuitvoerlegging van de aanbeveling van de Raad van 2 december 2009 op grond van artikel 126, lid 7, en waarin gedetailleerder wordt ingegaan op de consolidatiestrategie die zal moeten worden gevolgd om de correctie van het buitensporige tekort naderbij te brengen. De Raad herhaalt zijn verzoek om in alle volgende actualiseringen ook een hoofdstuk met deze informatie op te nemen zolang een lidstaat aan een buitensporigtekortprocedure onderworpen blijft.

Overzicht van de belangrijkste macro-economische en budgettaire prognoses

| | 2008/2009 | 2009/2010 | 2010/2011 | 2011/2012 | 2012/2013 | 2013/2014 | 2014/2015 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Reëel bbp
  (verandering in %) | CP jan 2010 | –1,3 | –3,5 | 2,0 | 3,3 | 3,3 | 3,3 | 3,3 |
| COM nov 2009 | 0,6 | –4,6 | 0,9 | 1,9 | n.b. | n.b. | n.b. |
| CP dec 2008 | –0,3 | –0,5 | 2,0 | 3,0 | 3,0 | 3,0 | n.b. |
| HICP-inflatie
  (%) | CP jan 2010 | 3,8 | 2,3 | 2,0 | 1,5 | 1,8 | 2,0 | 2,0 |
| COM nov 2009 | 3,6 | 2,0 | 1,4 | 1,6 | n.b. | n.b. | n.b. |
| CP dec 2008 | 3,8 | 1,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | 2,0 | n.b. |
| Output gap (6)

  (% van het potentiële bbp) | CP jan 2010 | 0,0 | –4,6 | –4,4 | –2,8 | –1,5 | –0,4 | 0,5 |
| COM nov 2009 (7) | 0,4 | –3,7 | –3,5 | –2,7 | n.b. | n.b. | n.b. |
| CP dec 2008 | –0,5 | –2,4 | –2,1 | –1,2 | –0,4 | 0,2 | n.b. |
| Financieringsoverschot/-tekort t.o.v. het buitenland
  (% van het bbp) (8) | CP jan 2010 | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. |
| COM nov 2009 | –1,4 | –2,2 | –1,4 | –0,7 | n.b. | n.b. | n.b. |
| CP dec 2008 | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. | n.b. |
| Overheidsontvangsten
  (% van het bbp) | CP jan 2010 (9) | 36,6 | 34,8 | 35,4 | 36,7 | 37,1 | 37,2 | 37,1 |
| COM nov 2009 | 41,9 | 38,4 | 39,2 | 39,8 | n.b. | n.b. | n.b. |
| CP dec 2008 | 36,7 | 35,5 | 36,6 | 37,3 | 37,7 | 38,0 | n.b. |
| Overheidsuitgaven
  (% van het bbp) | CP jan 2010
   (9) | 43,4 | 47,4 | 47,4 | 45,8 | 44,2 | 42,7 | 41,5 |
| COM nov 2009 | 49,0 | 51,2 | 51,5 | 50,3 | n.b. | n.b. | n.b. |
| CP dec 2008 | 42,2 | 43,7 | 43,7 | 42,9 | 42,1 | 41,4 | n.b. |
| Overheidssaldo
  (% van het bbp) | CP jan 2010 | –6,9 | –12,7 | –12,1 | –9,2 | –7,4 | –5,6 | –4,7 |
| COM nov 2009 | –6,9 | –13,0 | –12,5 | –10,7 | n.b. | n.b. | n.b. |
| CP dec 2008 | –5,5 | –8,2 | –7,1 | –5,6 | –4,4 | –3,4 | n.b. |
| Primair saldo
  (% van het bbp) | CP jan 2010 | –4,7 | –10,5 | –9,1 | –5,7 | –3,7 | –1,8 | –0,9 |
| COM nov 2009 | –4,8 | –11,0 | –9,6 | –7,5 | n.b. | n.b. | n.b. |
| CP dec 2008 | –3,4 | –6,4 | –4,5 | –2,6 | –1,4 | –0,3 | n.b. |
| Voor de conjunctuur gecorrigeerd saldo (6)

  (% van het bbp) | CP jan 2010 | –6,9 | –10,8 | –10,3 | –8,0 | –6,8 | –5,5 | –4,9 |
| COM nov 2009 | –7,1 | –11,5 | –11,0 | –9,6 | n.b. | n.b. | n.b. |
| CP dec 2008 | –5,3 | –7,2 | –6,2 | –5,1 | –4,2 | –3,5 | n.b. |
| Structureel saldo (10)

  (% van het bbp) | CP jan 2010 | –6,2 | –10,5 | –10,3 | –8,0 | –6,8 | –5,5 | –4,9 |
| COM nov 2009 | –6,3 | –11,4 | –11,0 | –9,6 | n.b. | n.b. | n.b. |
| CP dec 2008 | –5,3 | –7,2 | –6,2 | –5,1 | –4,2 | –3,5 | n.b. |
| Bruto overheidsschuld
  (% van het bbp) | CP jan 2010 | 55,5 | 72,9 | 82,1 | 88,0 | 90,9 | 91,6 | 91,2 |
| COM nov 2009 | 55,5 | 71,7 | 81,9 | 89,0 | n.b. | n.b. | n.b. |
| CP dec 2008 | 52,9 | 60,5 | 65,1 | 67,5 | 68,6 | 68,5 | n.b. |
| Bronnen:


  Convergentieprogramma (CP); najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie. |

2008/2009

2009/2010

2010/2011

2011/2012

2012/2013

2013/2014

2014/2015

Reëel bbp

(verandering in %)

CP jan 2010

–1,3

–3,5

2,0

3,3

3,3

3,3

3,3

COM nov 2009

0,6

–4,6

0,9

1,9

n.b.

n.b.

n.b.

CP dec 2008

–0,3

–0,5

2,0

3,0

3,0

3,0

n.b.

HICP-inflatie

(%)

CP jan 2010

3,8

2,3

2,0

1,5

1,8

2,0

2,0

COM nov 2009

3,6

2,0

1,4

1,6

n.b.

n.b.

n.b.

CP dec 2008

3,8

1,0

2,0

2,0

2,0

2,0

n.b.

Output gap (6)

(% van het potentiële bbp)

CP jan 2010

0,0

–4,6

–4,4

–2,8

–1,5

–0,4

0,5

COM nov 2009 (7)

0,4

–3,7

–3,5

–2,7

n.b.

n.b.

n.b.

CP dec 2008

–0,5

–2,4

–2,1

–1,2

–0,4

0,2

n.b.

Financieringsoverschot/-tekort t.o.v. het buitenland

(% van het bbp) (8)

CP jan 2010

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

COM nov 2009

–1,4

–2,2

–1,4

–0,7

n.b.

n.b.

n.b.

CP dec 2008

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

Overheidsontvangsten

(% van het bbp)

CP jan 2010 (9)

36,6

34,8

35,4

36,7

37,1

37,2

37,1

COM nov 2009

41,9

38,4

39,2

39,8

n.b.

n.b.

n.b.

CP dec 2008

36,7

35,5

36,6

37,3

37,7

38,0

n.b.

Overheidsuitgaven

(% van het bbp)

CP jan 2010
   (9)

43,4

47,4

47,4

45,8

44,2

42,7

41,5

COM nov 2009

49,0

51,2

51,5

50,3

n.b.

n.b.

n.b.

CP dec 2008

42,2

43,7

43,7

42,9

42,1

41,4

n.b.

Overheidssaldo

(% van het bbp)

CP jan 2010

–6,9

–12,7

–12,1

–9,2

–7,4

–5,6

–4,7

COM nov 2009

–6,9

–13,0

–12,5

–10,7

n.b.

n.b.

n.b.

CP dec 2008

–5,5

–8,2

–7,1

–5,6

–4,4

–3,4

n.b.

Primair saldo

(% van het bbp)

CP jan 2010

–4,7

–10,5

–9,1

–5,7

–3,7

–1,8

–0,9

COM nov 2009

–4,8

–11,0

–9,6

–7,5

n.b.

n.b.

n.b.

CP dec 2008

–3,4

–6,4

–4,5

–2,6

–1,4

–0,3

n.b.

Voor de conjunctuur gecorrigeerd saldo (6)

(% van het bbp)

CP jan 2010

–6,9

–10,8

–10,3

–8,0

–6,8

–5,5

–4,9

COM nov 2009

–7,1

–11,5

–11,0

–9,6

n.b.

n.b.

n.b.

CP dec 2008

–5,3

–7,2

–6,2

–5,1

–4,2

–3,5

n.b.

Structureel saldo (10)

(% van het bbp)

CP jan 2010

–6,2

–10,5

–10,3

–8,0

–6,8

–5,5

–4,9

COM nov 2009

–6,3

–11,4

–11,0

–9,6

n.b.

n.b.

n.b.

CP dec 2008

–5,3

–7,2

–6,2

–5,1

–4,2

–3,5

n.b.

Bruto overheidsschuld

(% van het bbp)

CP jan 2010

55,5

72,9

82,1

88,0

90,9

91,6

91,2

COM nov 2009

55,5

71,7

81,9

89,0

n.b.

n.b.

n.b.

CP dec 2008

52,9

60,5

65,1

67,5

68,6

68,5

n.b.

Bronnen:

Convergentieprogramma (CP); najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie.

---

(1)  PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1. De documenten waarnaar in deze tekst wordt verwezen, zijn te vinden op: http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/index_nl.htm

(2)  Bij de beoordeling wordt met name rekening gehouden met de najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie, maar ook met andere informatie die sindsdien beschikbaar is gekomen.

(3)  Bij de landenspecifieke MTD's dient met drie componenten rekening te worden gehouden: i) het schuldstabiliserende saldo voor een schuldquote die gelijk is aan de referentiewaarde van 60 % van het bbp (afhankelijk van de potentiële groei op lange termijn), hetgeen enige budgettaire manoeuvreerruimte impliceert voor lidstaten met een vrij lage schuld; ii) een extra inspanning tot reductie van de schuld voor lidstaten met een schuldquote van meer dan de referentiewaarde van 60 % van het bbp, hetgeen een snelle voortgang in de richting van de referentiewaarde impliceert; en iii) een fractie van de aanpassing die vereist is om de contante waarde van de toekomstige stijging van de leeftijdgerelateerde overheidsuitgaven te dekken.

(4)  In zijn conclusies van 10 november 2009 over de houdbaarheid van de overheidsfinanciën „roept de Raad de lidstaten op in hun komende stabiliteits- en convergentieprogramma's op houdbaarheid gerichte strategieën centraal te stellen” en verzoekt hij voorts „de Commissie om, tezamen met het Comité voor de economische politiek en het Economisch en Financieel Comité, nog voor het volgende houdbaarheidsverslag de methodes ter beoordeling van de langetermijnhoudbaarheid van de overheidsfinanciën nader uit te werken.” Het volgende houdbaarheidsverslag is voor 2012 gepland.

(5)  Vooral het ontbreken van arbeidsmarktgegevens heeft de herberekening van de output gaps volgens de algemeen aanvaarde methode sterk bemoeilijkt.

(6)  In de programma's vermelde output gaps en conjunctuurgezuiverde saldi, zoals herberekend door de diensten van de Commissie op basis van de in de programma's voorkomende informatie.

(7)  Op basis van een geraamde potentiële groei van achtereenvolgens 1,5 %, 0,8 %, 0,8 % en 1,1 % in de periode 2008-2011.

(8)  Gegevens met betrekking tot kalenderjaren.

(9)  De in het programma van het Verenigd koninkrijk verstrekte gegevens over de overheidsuitgaven en -ontvangsten zijn niet gepresenteerd op geharmoniseerde ESR95-basis. De in de tabel vermelde gegevens zijn gebaseerd op tabel 2.7 van het aanvullend materiaal van het Pre-Budget Report 2009. Voor de jaren tussen 2011/2012 en 2014/2015 zijn de cijfers voor de overheidsontvangsten en -uitgaven afgeleid van de prognoses voor de overheidssector.

(10)  Voor de conjunctuur gecorrigeerd saldo, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen. Afgaande op de in het laatste programma voorkomende informatie hebben de eenmalige en andere tijdelijke maatregelen een tekortverhogend effect van naar schatting 0,7 % van het bbp in 2008/2009 en 0,3 % van het bbp in 2009/2010.

Bronnen:

Convergentieprogramma (CP); najaarsprognoses 2009 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie.

---

IV Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

| 4.6.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 146/24 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 146/24

---

Wisselkoersen van de euro (1)

3 juni 2010

2010/C 146/05

1 euro =

| | Munteenheid | Koers |
| --- | --- | --- |
| USD | US-dollar | 1,2268 |
| JPY | Japanse yen | 113,74 |
| DKK | Deense kroon | 7,4413 |
| GBP | Pond sterling | 0,83570 |
| SEK | Zweedse kroon | 9,5210 |
| CHF | Zwitserse frank | 1,4149 |
| ISK | IJslandse kroon | |
| NOK | Noorse kroon | 7,8660 |
| BGN | Bulgaarse lev | 1,9558 |
| CZK | Tsjechische koruna | 25,750 |
| EEK | Estlandse kroon | 15,6466 |
| HUF | Hongaarse forint | 275,20 |
| LTL | Litouwse litas | 3,4528 |
| LVL | Letlandse lat | 0,7085 |
| PLN | Poolse zloty | 4,0705 |
| RON | Roemeense leu | 4,1900 |
| TRY | Turkse lira | 1,9317 |
| AUD | Australische dollar | 1,4469 |
| CAD | Canadese dollar | 1,2734 |
| HKD | Hongkongse dollar | 9,5586 |
| NZD | Nieuw-Zeelandse dollar | 1,7896 |
| SGD | Singaporese dollar | 1,7223 |
| KRW | Zuid-Koreaanse won | 1 469,46 |
| ZAR | Zuid-Afrikaanse rand | 9,3434 |
| CNY | Chinese yuan renminbi | 8,3768 |
| HRK | Kroatische kuna | 7,2620 |
| IDR | Indonesische roepia | 11 276,70 |
| MYR | Maleisische ringgit | 4,0061 |
| PHP | Filipijnse peso | 56,846 |
| RUB | Russische roebel | 37,9828 |
| THB | Thaise baht | 39,969 |
| BRL | Braziliaanse real | 2,2262 |
| MXN | Mexicaanse peso | 15,6245 |
| INR | Indiase roepie | 57,2550 |

Munteenheid

Koers

USD

US-dollar

1,2268

JPY

Japanse yen

113,74

DKK

Deense kroon

7,4413

GBP

Pond sterling

0,83570

SEK

Zweedse kroon

9,5210

CHF

Zwitserse frank

1,4149

ISK

IJslandse kroon

NOK

Noorse kroon

7,8660

BGN

Bulgaarse lev

1,9558

CZK

Tsjechische koruna

25,750

EEK

Estlandse kroon

15,6466

HUF

Hongaarse forint

275,20

LTL

Litouwse litas

3,4528

LVL

Letlandse lat

0,7085

PLN

Poolse zloty

4,0705

RON

Roemeense leu

4,1900

TRY

Turkse lira

1,9317

AUD

Australische dollar

1,4469

CAD

Canadese dollar

1,2734

HKD

Hongkongse dollar

9,5586

NZD

Nieuw-Zeelandse dollar

1,7896

SGD

Singaporese dollar

1,7223

KRW

Zuid-Koreaanse won

1 469,46

ZAR

Zuid-Afrikaanse rand

9,3434

CNY

Chinese yuan renminbi

8,3768

HRK

Kroatische kuna

7,2620

IDR

Indonesische roepia

11 276,70

MYR

Maleisische ringgit

4,0061

PHP

Filipijnse peso

56,846

RUB

Russische roebel

37,9828

THB

Thaise baht

39,969

BRL

Braziliaanse real

2,2262

MXN

Mexicaanse peso

15,6245

INR

Indiase roepie

57,2550

---

(1)  Bron: door de Europese Centrale Bank gepubliceerde referentiekoers.

---

| 4.6.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 146/25 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 146/25

---

BESLUITEN TER AFSLUITING VAN DE FORMELE ONDERZOEKPROCEDURE NA INTREKKING DOOR DE LIDSTAAT

Steunmaatregelen van de staten — Duitsland

(Artikel 107 tot en met 109 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie)

Mededeling van de Commissie overeenkomstig artikel 108, lid 2, VWEU — Intrekking van een aanmelding

Steunmaatregel C 28/08 (ex N 345/06) — kmo-toeslag voor een investering door Magdeburger Artolith GmbH (M.A.L.)

(Voor de EER relevante tekst)

2010/C 146/06

De Commissie heeft besloten de formele onderzoekprocedure ingevolge artikel 108, lid 2, VWEU, die zij op 17 juni 2008 (1) heeft ingeleid ten aanzien van de bovenbedoelde maatregel, te beëindigen omdat zij heeft vastgesteld dat Duitsland zijn aanmelding op 25 februari 2010 heeft ingetrokken en van de voortzetting van dit steunproject afziet.

---

(1)  PB C 268 van 23.10.2008, blz. 23.

---

V Adviezen

PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID

Europese Commissie

| 4.6.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 146/26 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 146/26

---

Voorafgaande aanmelding van een concentratie

(Zaak COMP/M.5864 — Avnet/Bell Micro)

(Voor de EER relevante tekst)

2010/C 146/07

| 1. | Op 28 mei 2010 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat Avnet Inc. („Avnet”, Verenigde Staten) in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de EG-concentratieverordening de volledige zeggenschap verkrijgt over Bell Micro Products Inc. („Bell Micro”, Verenigde Staten) door de verwerving van aandelen. |
| --- | --- |

1.

Op 28 mei 2010 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat Avnet Inc. („Avnet”, Verenigde Staten) in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de EG-concentratieverordening de volledige zeggenschap verkrijgt over Bell Micro Products Inc. („Bell Micro”, Verenigde Staten) door de verwerving van aandelen.

| 2. | De bedrijfswerkzaamheden van de betrokken ondernemingen zijn:






  — | Avnet: distributie van elektronische onderdelen, computerproducten en technologiediensten, |
| --- | --- | --- |

2.

De bedrijfswerkzaamheden van de betrokken ondernemingen zijn:

—

Avnet: distributie van elektronische onderdelen, computerproducten en technologiediensten,

| — | Bell Micro: distributie van dataopslagproducten en -systemen, computerproducten, randapparatuur en software, en diensten met toegevoegde waarde. |
| --- | --- |

—

Bell Micro: distributie van dataopslagproducten en -systemen, computerproducten, randapparatuur en software, en diensten met toegevoegde waarde.

| 3. | Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde transactie binnen het toepassingsgebied van de EG-concentratieverordening kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden. |
| --- | --- |

3.

Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde transactie binnen het toepassingsgebied van de EG-concentratieverordening kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden.

| 4. | De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.
  Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na dagtekening van deze bekendmaking hebben bereikt. Zij kunnen per faxbericht (+32 22964301), per e-mail naar COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu of per post, onder vermelding van zaaknummer COMP/M.5864 — Avnet/Bell Micro, aan onderstaand adres worden toegezonden:





  Europese Commissie |
| --- | --- |
| Directoraat-generaal Concurrentie |
| Griffie voor concentraties |
| J-70 |
| 1049 Brussel |
| BELGIË |

4.

De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.

Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na dagtekening van deze bekendmaking hebben bereikt. Zij kunnen per faxbericht (+32 22964301), per e-mail naar COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu of per post, onder vermelding van zaaknummer COMP/M.5864 — Avnet/Bell Micro, aan onderstaand adres worden toegezonden:

Europese Commissie

Directoraat-generaal Concurrentie

Griffie voor concentraties

J-70

1049 Brussel

BELGIË

---

(1)  PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1 (de „EG-concentratieverordening”).

---

| 4.6.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 146/27 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 146/27

---

Voorafgaande aanmelding van een concentratie

(Zaak COMP/M.5814 — CVC/Univar Europe/Eurochem)

(Voor de EER relevante tekst)

2010/C 146/08

| 1. | Op 28 mei 2010 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat Univar Europe Holdings B.V. („Univar”, Nederland), die onder de uiteindelijke zeggenschap staat van door CVC Capital Partners SICAV-FIS S.A. („CVC”, Luxemburg) beheerde en geadviseerde fondsen, in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de EG-concentratieverordening de uitsluitende zeggenschap verkrijgt over Eurochem Holding B.V. („Eurochem”, Nederland) door de verwerving van aandelen. |
| --- | --- |

1.

Op 28 mei 2010 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat Univar Europe Holdings B.V. („Univar”, Nederland), die onder de uiteindelijke zeggenschap staat van door CVC Capital Partners SICAV-FIS S.A. („CVC”, Luxemburg) beheerde en geadviseerde fondsen, in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de EG-concentratieverordening de uitsluitende zeggenschap verkrijgt over Eurochem Holding B.V. („Eurochem”, Nederland) door de verwerving van aandelen.

| 2. | De bedrijfswerkzaamheden van de betrokken ondernemingen zijn:






  — | CVC: aanbieder van beleggingsadvies aan en/of beleggingsbeheer namens beleggingsfondsen, |
| --- | --- | --- |

2.

De bedrijfswerkzaamheden van de betrokken ondernemingen zijn:

—

CVC: aanbieder van beleggingsadvies aan en/of beleggingsbeheer namens beleggingsfondsen,

| — | Univar: distributie van chemische producten, |
| --- | --- |

—

Univar: distributie van chemische producten,

| — | Eurochem: distributie van chemische producten. |
| --- | --- |

—

Eurochem: distributie van chemische producten.

| 3. | Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde transactie binnen het toepassingsgebied van de EG-concentratieverordening kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden. |
| --- | --- |

3.

Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde transactie binnen het toepassingsgebied van de EG-concentratieverordening kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden.

| 4. | De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.
  Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na dagtekening van deze bekendmaking hebben bereikt. Zij kunnen per faxbericht (+32 22964301), per e-mail naar COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu of per post, onder vermelding van zaaknummer COMP/M.5814 — CVC/Univar Europe/Eurochem, aan onderstaand adres worden toegezonden:





  Europese Commissie |
| --- | --- |
| Directoraat-generaal Concurrentie |
| Griffie voor concentraties |
| J-70 |
| 1049 Brussel |
| BELGIË |

4.

De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.

Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na dagtekening van deze bekendmaking hebben bereikt. Zij kunnen per faxbericht (+32 22964301), per e-mail naar COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu of per post, onder vermelding van zaaknummer COMP/M.5814 — CVC/Univar Europe/Eurochem, aan onderstaand adres worden toegezonden:

Europese Commissie

Directoraat-generaal Concurrentie

Griffie voor concentraties

J-70

1049 Brussel

BELGIË

---

(1)  PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1 (de „EG-concentratieverordening”).

---

| 4.6.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 146/28 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 146/28

---

Voorafgaande aanmelding van een concentratie

(Zaak COMP/M.5854 — Total Group/HIPS & GPPS business of Polimeri)

(Voor de EER relevante tekst)

2010/C 146/09

| 1. | Op 26 mei 2010 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4, en na een verwijzing in het kader van artikel 4, lid 5, van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat Total Petrochemicals Feluy S.A. („TPF”, België), die deel uitmaakt van de Total Group („Total”, Frankrijk), in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de EG concentratieverordening zeggenschap verkrijgt over een deel van Polimeri Europa Benelux S.A. („Polimeri”, België), namelijk de polystyreenproductielijnen van Polimeri (en aanverwante HIPS- en GPSS-activiteiten) te Feluy, België („doelonderneming”), door de verwerving van activa. |
| --- | --- |

1.

Op 26 mei 2010 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4, en na een verwijzing in het kader van artikel 4, lid 5, van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat Total Petrochemicals Feluy S.A. („TPF”, België), die deel uitmaakt van de Total Group („Total”, Frankrijk), in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de EG concentratieverordening zeggenschap verkrijgt over een deel van Polimeri Europa Benelux S.A. („Polimeri”, België), namelijk de polystyreenproductielijnen van Polimeri (en aanverwante HIPS- en GPSS-activiteiten) te Feluy, België („doelonderneming”), door de verwerving van activa.

| 2. | De bedrijfswerkzaamheden van de betrokken ondernemingen zijn:






  — | TPF: vervaardiging van polymere grondstoffen (polyethyleen, polypropyleen, polystyreen), |
| --- | --- | --- |

2.

De bedrijfswerkzaamheden van de betrokken ondernemingen zijn:

—

TPF: vervaardiging van polymere grondstoffen (polyethyleen, polypropyleen, polystyreen),

| — | doelonderneming: vervaardiging van polystyreen. |
| --- | --- |

—

doelonderneming: vervaardiging van polystyreen.

| 3. | Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde transactie binnen het toepassingsgebied van de EG-concentratieverordening kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden. |
| --- | --- |

3.

Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde transactie binnen het toepassingsgebied van de EG-concentratieverordening kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden.

| 4. | De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.
  Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na dagtekening van deze bekendmaking hebben bereikt. Zij kunnen per faxbericht (+32 22964301), per e-mail naar COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu of per post, onder vermelding van zaaknummer COMP/M.5854 — Total Group/HIPS & GPPS business of Polimeri, aan onderstaand adres worden toegezonden:





  Europese Commissie |
| --- | --- |
| Directoraat-generaal Concurrentie |
| Griffie voor concentraties |
| J-70 |
| 1049 Brussel |
| BELGIË |

4.

De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.

Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na dagtekening van deze bekendmaking hebben bereikt. Zij kunnen per faxbericht (+32 22964301), per e-mail naar COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu of per post, onder vermelding van zaaknummer COMP/M.5854 — Total Group/HIPS & GPPS business of Polimeri, aan onderstaand adres worden toegezonden:

Europese Commissie

Directoraat-generaal Concurrentie

Griffie voor concentraties

J-70

1049 Brussel

BELGIË

---

(1)  PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1 (de „EG-concentratieverordening”).

---

| 4.6.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 146/29 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 146/29

---

Voorafgaande aanmelding van een concentratie

(Zaak COMP/M.5871 — KKR/Triton/Ambea)

Voor een vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak

(Voor de EER relevante tekst)

2010/C 146/10

| 1. | Op 26 mei 2010 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat KKR & Co. L.P. („KKR”, Verenigde Staten), Triton Managers III Limited en TFF III Limited (tezamen, „Triton Fund III”, Jersey), die deel uitmaken van de groep Triton-investeringsfondsen („Triton”, Jersey), in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de concentratieverordening de gezamenlijke zeggenschap verkrijgen over Ambea AB („Ambea”, Zweden) door de verwerving van aandelen. |
| --- | --- |

1.

Op 26 mei 2010 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat KKR & Co. L.P. („KKR”, Verenigde Staten), Triton Managers III Limited en TFF III Limited (tezamen, „Triton Fund III”, Jersey), die deel uitmaken van de groep Triton-investeringsfondsen („Triton”, Jersey), in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de concentratieverordening de gezamenlijke zeggenschap verkrijgen over Ambea AB („Ambea”, Zweden) door de verwerving van aandelen.

| 2. | De bedrijfswerkzaamheden van de betrokken ondernemingen zijn:






  — | KKR: vermogensbeheerdiensten aan openbare en particuliere investeerders, |
| --- | --- | --- |

2.

De bedrijfswerkzaamheden van de betrokken ondernemingen zijn:

—

KKR: vermogensbeheerdiensten aan openbare en particuliere investeerders,

| — | Triton: particulier investeringsfonds, |
| --- | --- |

—

Triton: particulier investeringsfonds,

| — | Ambea: verlener van gezondheidszorg- en andere zorgdiensten in Zweden, Finland en Noorwegen. |
| --- | --- |

—

Ambea: verlener van gezondheidszorg- en andere zorgdiensten in Zweden, Finland en Noorwegen.

| 3. | Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde concentratie binnen het toepassingsgebied van de EG-concentratieverordening kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden. Er zij op gewezen dat deze zaak in aanmerking kan komen voor de vereenvoudigde procedure zoals uiteengezet in de mededeling van de Commissie betreffende een vereenvoudigde procedure voor de behandeling van bepaalde concentraties krachtens de EG-concentratieverordening (2). |
| --- | --- |

3.

Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde concentratie binnen het toepassingsgebied van de EG-concentratieverordening kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden. Er zij op gewezen dat deze zaak in aanmerking kan komen voor de vereenvoudigde procedure zoals uiteengezet in de mededeling van de Commissie betreffende een vereenvoudigde procedure voor de behandeling van bepaalde concentraties krachtens de EG-concentratieverordening (2).

| 4. | De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.
  Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na dagtekening van deze bekendmaking hebben bereikt. Zij kunnen per faxbericht (+32 22964301), per e-mail naar COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu of per post, onder vermelding van zaaknummer COMP/M.5871 — KKR/Triton/Ambea, aan onderstaand adres worden toegezonden:





  Europese Commissie |
| --- | --- |
| Directoraat-generaal Concurrentie |
| Griffie voor concentraties |
| J-70 |
| 1049 Brussel |
| BELGIË |

4.

De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.

Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na dagtekening van deze bekendmaking hebben bereikt. Zij kunnen per faxbericht (+32 22964301), per e-mail naar COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu of per post, onder vermelding van zaaknummer COMP/M.5871 — KKR/Triton/Ambea, aan onderstaand adres worden toegezonden:

Europese Commissie

Directoraat-generaal Concurrentie

Griffie voor concentraties

J-70

1049 Brussel

BELGIË

---

(1)  PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1 (de „EG-concentratieverordening”).

(2)  PB C 56 van 5.3.2005, blz. 32 („mededeling betreffende een vereenvoudigde procedure”).

---

ANDERE HANDELINGEN

Europese Commissie

| 4.6.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 146/30 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 146/30

---

BEKENDMAKING — OPENBARE RAADPLEGING

Geografische aanduidingen uit Oekraïne

2010/C 146/11

In het kader van de onderhandelingen die momenteel worden gevoerd met het oog op de sluiting van een vrijhandelsovereenkomst met Oekraïne, wordt overwogen de onderstaande namen die in Oekraïne krachtens „Law No. 752-XIV on the Protection of Rights to Indication of Origin of Goods” zijn geregistreerd, in de Europese Unie te beschermen als geografische aanduidingen.

De Commissie geeft lidstaten, derde landen en elke natuurlijke persoon of rechtspersoon met een rechtmatig belang die in een lidstaat of een derde land gevestigd of woonachtig is, de mogelijkheid om tegen een dergelijke bescherming bezwaar aan te tekenen door een met redenen omklede verklaring in te dienen.

Bezwaarschriften moeten de Commissie bereiken binnen twee maanden te rekenen vanaf de datum van deze bekendmaking. De bezwaarschriften moeten worden gestuurd naar het volgende e-mailadres: AGRI-B3-GI@ec.europa.eu

De bezwaarschriften zullen slechts worden onderzocht als zij binnen die termijn worden ontvangen en als daarin wordt aangetoond dat:

| 1. | de voorgestelde naam strijdig is met de naam van een planten- of dierenras en de consument daardoor zou kunnen worden misleid met betrekking tot de werkelijke oorsprong van het product; |
| --- | --- |

1.

de voorgestelde naam strijdig is met de naam van een planten- of dierenras en de consument daardoor zou kunnen worden misleid met betrekking tot de werkelijke oorsprong van het product;

| 2. | de voorgestelde naam geheel of gedeeltelijk homoniem is met een naam die in de Europese Unie reeds is beschermd op grond van Verordening (EG) nr. 1234/2007 van de Raad (1) houdende een gemeenschappelijke ordening van de landbouwmarkten en specifieke bepalingen voor een aantal landbouwproducten (Integrale-GMO-verordening waarin de gemeenschappelijke ordening van de wijnmarkt is opgenomen) en Verordening (EG) nr. 110/2008 (2) van het Europees Parlement en de Raad betreffende de definitie, de aanduiding, de presentatie, de etikettering en de bescherming van geografische aanduidingen van gedistilleerde dranken, of is opgenomen in een van de overeenkomsten die de Gemeenschap heeft gesloten met de volgende landen:






  — | de Republiek Albanië (Besluit 2006/580/EG (3) van de Raad van 12 juni 2006 inzake de ondertekening en de sluiting van de Interim-overeenkomst betreffende de handel en aanverwante zaken tussen de Europese Gemeenschap, enerzijds, en de Republiek Albanië, anderzijds (Protocol 3 betreffende wederzijdse preferentiële handelsconcessies voor bepaalde wijnen, de wederzijdse erkenning, bescherming en controle van de benamingen van wijnen, gedistilleerde dranken en gearomatiseerde wijnen); |
| --- | --- | --- |

2.

de voorgestelde naam geheel of gedeeltelijk homoniem is met een naam die in de Europese Unie reeds is beschermd op grond van Verordening (EG) nr. 1234/2007 van de Raad (1) houdende een gemeenschappelijke ordening van de landbouwmarkten en specifieke bepalingen voor een aantal landbouwproducten (Integrale-GMO-verordening waarin de gemeenschappelijke ordening van de wijnmarkt is opgenomen) en Verordening (EG) nr. 110/2008 (2) van het Europees Parlement en de Raad betreffende de definitie, de aanduiding, de presentatie, de etikettering en de bescherming van geografische aanduidingen van gedistilleerde dranken, of is opgenomen in een van de overeenkomsten die de Gemeenschap heeft gesloten met de volgende landen:

—

de Republiek Albanië (Besluit 2006/580/EG (3) van de Raad van 12 juni 2006 inzake de ondertekening en de sluiting van de Interim-overeenkomst betreffende de handel en aanverwante zaken tussen de Europese Gemeenschap, enerzijds, en de Republiek Albanië, anderzijds (Protocol 3 betreffende wederzijdse preferentiële handelsconcessies voor bepaalde wijnen, de wederzijdse erkenning, bescherming en controle van de benamingen van wijnen, gedistilleerde dranken en gearomatiseerde wijnen);

| — | Australië (Besluit 94/184/EG (4) van de Raad van 24 januari 1994 betreffende de sluiting en de ondertekening van de Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en Australië inzake de handel in wijn; |
| --- | --- |

—

Australië (Besluit 94/184/EG (4) van de Raad van 24 januari 1994 betreffende de sluiting en de ondertekening van de Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en Australië inzake de handel in wijn;

| — | Bosnië en Herzegovina (Besluit 2008/474/EG (5) van de Raad van 16 juni 2008 inzake de ondertekening en sluiting van een Interim-overeenkomst betreffende de handel en aanverwante zaken tussen de Europese Gemeenschap, enerzijds, en Bosnië en Herzegovina, anderzijds — Protocol 7); |
| --- | --- |

—

Bosnië en Herzegovina (Besluit 2008/474/EG (5) van de Raad van 16 juni 2008 inzake de ondertekening en sluiting van een Interim-overeenkomst betreffende de handel en aanverwante zaken tussen de Europese Gemeenschap, enerzijds, en Bosnië en Herzegovina, anderzijds — Protocol 7);

| — | Canada (Besluit 2004/91/EG van de Raad van 30 juli 2003 betreffende de sluiting van de Overeenkomst (6) tussen de Europese Gemeenschap en Canada inzake de handel in wijn en gedistilleerde dranken); |
| --- | --- |

—

Canada (Besluit 2004/91/EG van de Raad van 30 juli 2003 betreffende de sluiting van de Overeenkomst (6) tussen de Europese Gemeenschap en Canada inzake de handel in wijn en gedistilleerde dranken);

| — | de Republiek Chili (Besluit 2002/979/EG (7) van de Raad van 18 november 2002 betreffende de ondertekening en de voorlopige toepassing van enkele bepalingen van de Overeenkomst tot oprichting van een associatie tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Chili, anderzijds); |
| --- | --- |

—

de Republiek Chili (Besluit 2002/979/EG (7) van de Raad van 18 november 2002 betreffende de ondertekening en de voorlopige toepassing van enkele bepalingen van de Overeenkomst tot oprichting van een associatie tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Chili, anderzijds);

| — | Kroatië (Besluit 2001/918/EG (8) van de Raad van 3 december 2001 betreffende de sluiting van een Aanvullend Protocol tot aanpassing van de handelsaspecten van de Stabilisatie- en Associatieovereenkomst tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Kroatië, anderzijds, om rekening te houden met de uitkomst van de onderhandelingen tussen de partijen over wederzijdse preferentiële handelsconcessies voor bepaalde wijnen, de wederzijdse erkenning, bescherming en controle van wijnbenamingen en de wederzijdse erkenning, bescherming en controle van benamingen van gedistilleerde dranken en gearomatiseerde dranken); |
| --- | --- |

—

Kroatië (Besluit 2001/918/EG (8) van de Raad van 3 december 2001 betreffende de sluiting van een Aanvullend Protocol tot aanpassing van de handelsaspecten van de Stabilisatie- en Associatieovereenkomst tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Kroatië, anderzijds, om rekening te houden met de uitkomst van de onderhandelingen tussen de partijen over wederzijdse preferentiële handelsconcessies voor bepaalde wijnen, de wederzijdse erkenning, bescherming en controle van wijnbenamingen en de wederzijdse erkenning, bescherming en controle van benamingen van gedistilleerde dranken en gearomatiseerde dranken);

| — | de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië (Besluit 2001/916/EG (9) van de Raad van 3 december 2001 betreffende de sluiting van een Aanvullend Protocol tot aanpassing van de handelsaspecten van de Stabilisatie- en Associatieovereenkomst tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, anderzijds, om rekening te houden met de uitkomst van de onderhandelingen tussen de partijen over wederzijdse preferentiële handelsconcessies voor bepaalde wijnen, de wederzijdse erkenning, bescherming en controle van wijnbenamingen en de wederzijdse erkenning, bescherming en controle van benamingen van gedistilleerde dranken en gearomatiseerde dranken); |
| --- | --- |

—

de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië (Besluit 2001/916/EG (9) van de Raad van 3 december 2001 betreffende de sluiting van een Aanvullend Protocol tot aanpassing van de handelsaspecten van de Stabilisatie- en Associatieovereenkomst tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, anderzijds, om rekening te houden met de uitkomst van de onderhandelingen tussen de partijen over wederzijdse preferentiële handelsconcessies voor bepaalde wijnen, de wederzijdse erkenning, bescherming en controle van wijnbenamingen en de wederzijdse erkenning, bescherming en controle van benamingen van gedistilleerde dranken en gearomatiseerde dranken);

| — | Mexico (Besluit 97/361/EG (10) van de Raad van 27 mei 1997 inzake de sluiting van de Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Mexicaanse Staten betreffende de wederzijdse erkenning en bescherming van de benamingen van gedistilleerde dranken); |
| --- | --- |

—

Mexico (Besluit 97/361/EG (10) van de Raad van 27 mei 1997 inzake de sluiting van de Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Mexicaanse Staten betreffende de wederzijdse erkenning en bescherming van de benamingen van gedistilleerde dranken);

| — | Montenegro (Besluit 2007/855/EG (11) van de Raad van 15 oktober 2007 inzake de ondertekening en sluiting van de Interim-overeenkomst betreffende de handel en aanverwante zaken tussen de Europese Gemeenschap, enerzijds, en de Republiek Montenegro, anderzijds); |
| --- | --- |

—

Montenegro (Besluit 2007/855/EG (11) van de Raad van 15 oktober 2007 inzake de ondertekening en sluiting van de Interim-overeenkomst betreffende de handel en aanverwante zaken tussen de Europese Gemeenschap, enerzijds, en de Republiek Montenegro, anderzijds);

| — | Zuid-Afrika (Besluit 2002/51/EG (12) van de Raad van 21 januari 2002 betreffende een overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek Zuid-Afrika inzake de handel in wijn, en Besluit 2002/52/EG (13) van de Raad van 21 januari 2002 inzake de Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek Zuid-Afrika inzake de handel in gedestilleerde dranken); |
| --- | --- |

—

Zuid-Afrika (Besluit 2002/51/EG (12) van de Raad van 21 januari 2002 betreffende een overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek Zuid-Afrika inzake de handel in wijn, en Besluit 2002/52/EG (13) van de Raad van 21 januari 2002 inzake de Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek Zuid-Afrika inzake de handel in gedestilleerde dranken);

| — | Zwitserland (Besluit 2002/309/EG (14) van de Raad en, wat betreft de Overeenkomst inzake Wetenschappelijke en Technologische samenwerking, van de Commissie van 4 april 2002 betreffende de sluiting van zeven overeenkomsten met de Zwitserse Bondsstaat, en inzonderheid de Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Zwitserse Bondsstaat inzake de handel in landbouwproducten — Bijlage 7); |
| --- | --- |

—

Zwitserland (Besluit 2002/309/EG (14) van de Raad en, wat betreft de Overeenkomst inzake Wetenschappelijke en Technologische samenwerking, van de Commissie van 4 april 2002 betreffende de sluiting van zeven overeenkomsten met de Zwitserse Bondsstaat, en inzonderheid de Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Zwitserse Bondsstaat inzake de handel in landbouwproducten — Bijlage 7);

| — | de Verenigde Staten van Amerika (Besluit 2006/232/EG (15) van de Raad van 20 december 2005 inzake de sluiting van de Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten van Amerika betreffende de handel in wijn). |
| --- | --- |

—

de Verenigde Staten van Amerika (Besluit 2006/232/EG (15) van de Raad van 20 december 2005 inzake de sluiting van de Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten van Amerika betreffende de handel in wijn).

| 3. | de voorgestelde naam, rekening houdende met de faam en bekendheid van een handelsmerk en met de periode gedurende welke het reeds in gebruik is, de consument zou kunnen misleiden ten aanzien van de werkelijke identiteit van het product; |
| --- | --- |

3.

de voorgestelde naam, rekening houdende met de faam en bekendheid van een handelsmerk en met de periode gedurende welke het reeds in gebruik is, de consument zou kunnen misleiden ten aanzien van de werkelijke identiteit van het product;

| 4. | de bescherming van de voorgestelde naam schade toebrengt aan een bestaande geheel of gedeeltelijk identieke naam of een handelsmerk, of aan bestaande producten die op de datum van deze bekendmaking sedert ten minste vijf jaar legaal op de markt zijn; |
| --- | --- |

4.

de bescherming van de voorgestelde naam schade toebrengt aan een bestaande geheel of gedeeltelijk identieke naam of een handelsmerk, of aan bestaande producten die op de datum van deze bekendmaking sedert ten minste vijf jaar legaal op de markt zijn;

| 5. | voldoende gegevens beschikbaar zijn op grond waarvan kan worden geconcludeerd dat de naam waarvoor bescherming wordt aangevraagd, generiek is. |
| --- | --- |

5.

voldoende gegevens beschikbaar zijn op grond waarvan kan worden geconcludeerd dat de naam waarvoor bescherming wordt aangevraagd, generiek is.

De genoemde criteria zullen worden beoordeeld voor wat betreft het grondgebied van de Europese Unie, dat in geval van intellectuele-eigendomsrechten alleen betrekking heeft op het grondgebied waar de genoemde rechten beschermd zijn. De mogelijke bescherming van deze namen in de Europese Unie hangt af van de succesvolle afronding van deze onderhandelingen en het daaruit voortvloeiende wetsbesluit.

Lijst van geografische aanduidingen voor landbouwproducten en levensmiddelen
   (16)

| Productklasse | De naam waaronder het product is geregistreerd in Oekraïne | Transcriptie in Latijnse karakters |
| --- | --- | --- |
| Wijn | Сонячна Долина | Soniachna Dolyna
  (Soniachna Dolina) |
| Wijn | Новий Свiт | Novyj Svit
  (Novy Svet) |

Productklasse

De naam waaronder het product is geregistreerd in Oekraïne

Transcriptie in Latijnse karakters

Wijn

Сонячна Долина

Soniachna Dolyna

(Soniachna Dolina)

Wijn

Новий Свiт

Novyj Svit

(Novy Svet)

---

(1)  PB L 299 van 16.11.2007, blz. 1.

(2)  PB L 36 van 13.2.2008, blz. 16.

(3)  PB L 239 van 1.9.2006, blz. 1.

(4)  PB L 86 van 31.3.1994, blz. 1.

(5)  PB L 169 van 30.6.2008, blz. 10.

(6)  PB L 35 van 6.2.2004, blz. 1.

(7)  PB L 352 van 30.12.2002, blz. 1.

(8)  PB L 342 van 27.12.2001, blz. 42.

(9)  PB L 342 van 27.12.2001, blz. 6.

(10)  PB L 152 van 11.6.1997, blz. 15.

(11)  PB L 345 van 28.12.2007, blz. 1.

(12)  PB L 28 van 30.1.2002, blz. 3.

(13)  PB L 28 van 30.1.2002, blz. 112.

(14)  PB L 114 van 30.4.2002, blz. 1.

(15)  PB L 87 van 24.3.2006, blz. 1.

(16)  Door de Oekraïense autoriteiten in het kader van de lopende onderhandelingen verstrekte lijst. Uittreksel uit het Oekraïense register van geografische aanduidingen, Law No 752-XIV on the Protection of Rights to Indication of Origin of Goods van 16 juni 1999 (http://www.sdip.gov.ua).

---