# Dziennik Urzędowy C 440/18 g

| | ISSN 1977-1002 |
| --- | --- |
| Dziennik Urzędowy
  Unii Europejskiej | C 440 |
| | |
| Wydanie polskie | Informacje i zawiadomienia | Rocznik 6318 grudnia 2020 |

ISSN 1977-1002

Dziennik Urzędowy

Unii Europejskiej

C 440

Wydanie polskie

Informacje i zawiadomienia

Rocznik 6318 grudnia 2020

---

| Spis treści | Strona |
| --- | --- |
| | I   Rezolucje, zalecenia i opinie |
| | REZOLUCJE |
| | Komitet Regionów |
| | Interactio – posiedzenie hybrydowe – 140. sesja plenarna KR-u, 12.10.2020–14.10.2020 |
| 2020/C 440/01 | Rezolucja Europejskiego Komitetu Regionów – Doroczny barometr regionalny i lokalny 2020 – Władze lokalne i regionalne wobec pandemii COVID-19 i odbudowy | 1 |
| | OPINIE |
| | Komitet Regionów |
| | Interactio – posiedzenie hybrydowe – 140. sesja plenarna KR-u, 12.10.2020–14.10.2020 |
| 2020/C 440/02 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Równoważne warunki życia – wspólne wyzwanie dla wszystkich poziomów sprawowania rządów w Europie | 4 |
| 2020/C 440/03 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Wdrożenie i przyszłe perspektywy transgranicznej opieki zdrowotnej | 10 |
| 2020/C 440/04 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Unijny mechanizm nadzwyczajny w dziedzinie zdrowia | 15 |
| 2020/C 440/05 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Bioróżnorodne miasta i regiony w okresie po 2020 r. w kontekście 15. Konferencji Stron Konwencji Narodów Zjednoczonych o różnorodności biologicznej (CBD COP15) oraz unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030 | 20 |
| 2020/C 440/06 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Raport na temat barier na jednolitym rynku i plan działania na rzecz egzekwowania jednolitego rynku | 27 |
| 2020/C 440/07 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Zmiany demograficzne: propozycje dotyczące oceny negatywnych skutków w regionach UE oraz poszukiwanie rozwiązań | 33 |
| 2020/C 440/08 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Silna Europa socjalna na rzecz sprawiedliwej transformacji | 42 |
| 2020/C 440/09 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Władze lokalne i regionalne w stałym dialogu z obywatelami | 49 |
| 2020/C 440/10 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Rola unijnej polityki spójności w odniesieniu do inteligentnej i innowacyjnej zmiany gospodarczej w regionach w kontekście kryzysu związanego z koronawirusem | 54 |
| 2020/C 440/11 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Strategia na rzecz MŚP | 60 |
| 2020/C 440/12 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Wyzwania dla demokracji lokalnej na Bałkanach Zachodnich | 66 |
| 2020/C 440/13 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Strategia na rzecz cyfrowej przyszłości Europy i strategia w zakresie danych | 71 |
| 2020/C 440/14 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Biała księga w sprawie sztucznej inteligencji – Europejskie podejście do doskonałości i zaufania | 79 |
| 2020/C 440/15 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Tablica wyników innowacyjności regionów i jej oddziaływanie w polityce regionalnej ukierunkowanej na konkretne obszary | 87 |
| 2020/C 440/16 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Unia równości: strategia na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025 | 92 |
| 2020/C 440/17 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Europejski Pakt na rzecz Klimatu | 99 |
| 2020/C 440/18 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Nowy plan działania dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym | 107 |
| 2020/C 440/19 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – W kierunku zrównoważonego wykorzystania zasobów naturalnych w kontekście wysp regionu Morza Śródziemnego | 114 |
| 2020/C 440/20 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Odnowienie karty lipskiej na rzecz zrównoważonego rozwoju miast europejskich | 119 |
| 2020/C 440/21 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Nowa strategia przemysłowa dla Europy | 125 |

Spis treści

Strona

I   Rezolucje, zalecenia i opinie

REZOLUCJE

Komitet Regionów

Interactio – posiedzenie hybrydowe – 140. sesja plenarna KR-u, 12.10.2020–14.10.2020

2020/C 440/01

Rezolucja Europejskiego Komitetu Regionów – Doroczny barometr regionalny i lokalny 2020 – Władze lokalne i regionalne wobec pandemii COVID-19 i odbudowy

1

OPINIE

Komitet Regionów

Interactio – posiedzenie hybrydowe – 140. sesja plenarna KR-u, 12.10.2020–14.10.2020

2020/C 440/02

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Równoważne warunki życia – wspólne wyzwanie dla wszystkich poziomów sprawowania rządów w Europie

4

2020/C 440/03

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Wdrożenie i przyszłe perspektywy transgranicznej opieki zdrowotnej

10

2020/C 440/04

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Unijny mechanizm nadzwyczajny w dziedzinie zdrowia

15

2020/C 440/05

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Bioróżnorodne miasta i regiony w okresie po 2020 r. w kontekście 15. Konferencji Stron Konwencji Narodów Zjednoczonych o różnorodności biologicznej (CBD COP15) oraz unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030

20

2020/C 440/06

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Raport na temat barier na jednolitym rynku i plan działania na rzecz egzekwowania jednolitego rynku

27

2020/C 440/07

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Zmiany demograficzne: propozycje dotyczące oceny negatywnych skutków w regionach UE oraz poszukiwanie rozwiązań

33

2020/C 440/08

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Silna Europa socjalna na rzecz sprawiedliwej transformacji

42

2020/C 440/09

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Władze lokalne i regionalne w stałym dialogu z obywatelami

49

2020/C 440/10

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Rola unijnej polityki spójności w odniesieniu do inteligentnej i innowacyjnej zmiany gospodarczej w regionach w kontekście kryzysu związanego z koronawirusem

54

2020/C 440/11

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Strategia na rzecz MŚP

60

2020/C 440/12

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Wyzwania dla demokracji lokalnej na Bałkanach Zachodnich

66

2020/C 440/13

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Strategia na rzecz cyfrowej przyszłości Europy i strategia w zakresie danych

71

2020/C 440/14

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Biała księga w sprawie sztucznej inteligencji – Europejskie podejście do doskonałości i zaufania

79

2020/C 440/15

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Tablica wyników innowacyjności regionów i jej oddziaływanie w polityce regionalnej ukierunkowanej na konkretne obszary

87

2020/C 440/16

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Unia równości: strategia na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025

92

2020/C 440/17

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Europejski Pakt na rzecz Klimatu

99

2020/C 440/18

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Nowy plan działania dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym

107

2020/C 440/19

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – W kierunku zrównoważonego wykorzystania zasobów naturalnych w kontekście wysp regionu Morza Śródziemnego

114

2020/C 440/20

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Odnowienie karty lipskiej na rzecz zrównoważonego rozwoju miast europejskich

119

2020/C 440/21

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Nowa strategia przemysłowa dla Europy

125

---

| | III   Akty przygotowawcze |
| --- | --- |
| | Komitet Regionów |
| | Interactio – posiedzenie hybrydowe – 140. sesja plenarna KR-u, 12.10.2020–14.10.2020 |
| 2020/C 440/22 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Program UE dla zdrowia | 131 |
| 2020/C 440/23 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Wzmocniony Unijny Mechanizm Ochrony Ludności | 150 |
| 2020/C 440/24 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Plan odbudowy dla Europy w obliczu pandemii COVID-19: Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz Instrument Wsparcia Technicznego | 160 |
| 2020/C 440/25 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Europejski Rok Kolei 2021 | 183 |
| 2020/C 440/26 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Pakiet REACT-EU | 191 |

III   Akty przygotowawcze

Komitet Regionów

Interactio – posiedzenie hybrydowe – 140. sesja plenarna KR-u, 12.10.2020–14.10.2020

2020/C 440/22

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Program UE dla zdrowia

131

2020/C 440/23

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Wzmocniony Unijny Mechanizm Ochrony Ludności

150

2020/C 440/24

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Plan odbudowy dla Europy w obliczu pandemii COVID-19: Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz Instrument Wsparcia Technicznego

160

2020/C 440/25

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Europejski Rok Kolei 2021

183

2020/C 440/26

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Pakiet REACT-EU

191

---

| PL | |
| --- | --- |

PL

---

I Rezolucje, zalecenia i opinie

REZOLUCJE

Komitet Regionów

Interactio – posiedzenie hybrydowe – 140. sesja plenarna KR-u, 12.10.2020–14.10.2020

| 18.12.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 440/1 |
| --- | --- | --- | --- |

18.12.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 440/1

---

Rezolucja Europejskiego Komitetu Regionów – Doroczny barometr regionalny i lokalny 2020 – Władze lokalne i regionalne wobec pandemii COVID-19 i odbudowy

(2020/C 440/01)

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW (KR),

| — | uwzględniając swoje sprawozdanie „Doroczny barometr regionalny i lokalny 2020” opracowane w ramach inkluzywnego podejścia opartego na faktach i dowodach z udziałem licznych partnerów i instytucji; |
| --- | --- |

—

uwzględniając swoje sprawozdanie „Doroczny barometr regionalny i lokalny 2020” opracowane w ramach inkluzywnego podejścia opartego na faktach i dowodach z udziałem licznych partnerów i instytucji;

| — | a także mając na uwadze co następuje: celem sprawozdania jest odzwierciedlenie na poziomie regionalnym i lokalnym stanu Unii, dostarczenie decydentom politycznym na szczeblu europejskim, krajowym, regionalnym i lokalnym dowodów dotyczących najpilniejszych wyzwań na nadchodzący rok, a także przedstawienie kluczowych zaleceń mających na celu wspieranie reakcji politycznych Europy; zalecenia te powinny umożliwiać otwarte debaty z udziałem różnych uczestników na wszystkich poziomach w celu wyjaśnienia dokonywanych wyborów oraz zwiększenia legitymacji podejmowanych decyzji; |
| --- | --- |

—

a także mając na uwadze co następuje: celem sprawozdania jest odzwierciedlenie na poziomie regionalnym i lokalnym stanu Unii, dostarczenie decydentom politycznym na szczeblu europejskim, krajowym, regionalnym i lokalnym dowodów dotyczących najpilniejszych wyzwań na nadchodzący rok, a także przedstawienie kluczowych zaleceń mających na celu wspieranie reakcji politycznych Europy; zalecenia te powinny umożliwiać otwarte debaty z udziałem różnych uczestników na wszystkich poziomach w celu wyjaśnienia dokonywanych wyborów oraz zwiększenia legitymacji podejmowanych decyzji;

| — | władze lokalne i regionalne znajdują się na pierwszej linii zarządzania kryzysowego i odpowiadają za krytyczne aspekty środków powstrzymujących rozprzestrzenianie się kryzysu, a także opieki zdrowotnej, usług społecznych i rozwoju gospodarczego, ponieważ obowiązki te są dzielone między różne poziomy sprawowania rządów w państwach członkowskich; |
| --- | --- |

—

władze lokalne i regionalne znajdują się na pierwszej linii zarządzania kryzysowego i odpowiadają za krytyczne aspekty środków powstrzymujących rozprzestrzenianie się kryzysu, a także opieki zdrowotnej, usług społecznych i rozwoju gospodarczego, ponieważ obowiązki te są dzielone między różne poziomy sprawowania rządów w państwach członkowskich;

| — | skutki kryzysu związanego z pandemią COVID-19 są bardzo zróżnicowane i mają silny wymiar terytorialny, który ma istotne konsekwencje dla zarządzania kryzysowego i reagowania politycznego; |
| --- | --- |

—

skutki kryzysu związanego z pandemią COVID-19 są bardzo zróżnicowane i mają silny wymiar terytorialny, który ma istotne konsekwencje dla zarządzania kryzysowego i reagowania politycznego;

| — | władze szczebla niższego niż krajowy odgrywają ważną rolę w zarządzaniu kryzysem związanym z COVID-19 zarówno ze względu na podejmowanie własnych decyzji i działań politycznych, jak i wdrażanie strategii politycznych ustalonych na innych szczeblach sprawowania rządów. |
| --- | --- |

—

władze szczebla niższego niż krajowy odgrywają ważną rolę w zarządzaniu kryzysem związanym z COVID-19 zarówno ze względu na podejmowanie własnych decyzji i działań politycznych, jak i wdrażanie strategii politycznych ustalonych na innych szczeblach sprawowania rządów.

| 1. | Podkreśla znaczenie wielopoziomowego sprawowania rządów oraz potrzebę koordynacji zarządzania kryzysowego w sektorze ochrony zdrowia oraz transgranicznej współpracy w dziedzinie zdrowia w celu zapewnienia spójnej i skutecznej reakcji na przyszłe kryzysy. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Podkreśla, że według badania opinii publicznej przeprowadzonego na zlecenie KR-u we wrześniu 2020 r. na temat poglądów obywateli UE na kryzys związany z koronawirusem i na temat roli władz lokalnych i regionalnych, władze te pozostają poziomem sprawowania rządów w UE budzącym największe zaufanie (52 %), a także poziomem, który obecnie i w przyszłości może podjąć właściwe środki w celu przezwyciężenia gospodarczych i społecznych skutków kryzysu wywołanego koronawirusem (48 %). Zdecydowana większość Europejczyków (58 %) uważa również, że większy wpływ władz lokalnych i regionalnych wpłynąłby pozytywnie na zdolność UE do rozwiązywania problemów; jest to pogląd większości obywateli we wszystkich państwach członkowskich. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Podkreśla, że kryzys doprowadził do zwiększenia wydatków i zmniejszenia dochodów władz lokalnych i regionalnych. Domaga się, by władze lokalne i regionalne otrzymywały wystarczające zasoby od rządów centralnych i szczebla UE, aby wzmocnić swoje systemy opieki zdrowotnej obecnie i w perspektywie długoterminowej. Odpowiednie władze krajowe powinny zająć się dysproporcjami regionalnymi w systemach opieki zdrowotnej i wąskimi gardłami w systemach gotowości na wypadek sytuacji wyjątkowej. Program UE w dziedzinie zdrowia oraz rezerwa rescEU i środki elastyczności powinny uzupełniać wysiłki w tym zakresie. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Podkreśla, że „Doroczny barometr regionalny i lokalny 2020” pokazuje, iż kryteria przyznawania finansowania powinny uwzględniać regiony i opierać się na kompleksowym zestawie wskaźników odzwierciedlających różne aspekty podatności na zagrożenia, obejmujących m.in. spadek PKB od początku kryzysu, udział sektorów ryzyka, zależność od turystyki, handel transgraniczny i międzynarodowy, transport, a także udział osób samozatrudnionych i MŚP w gospodarce regionu. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Podkreśla, że Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności jako centralny element planu odbudowy UE nie może pomijać aspektu terytorialnego: władze szczebla niższego niż krajowy muszą być ściśle zaangażowane w opracowywanie planów krajowych i kształtować swoje własne regionalne i lokalne plany odbudowy w spójności z planami unijnymi i krajowymi. Europejski semestr – jako mechanizm zarządzania Instrumentem – musi obejmować kodeks postępowania dotyczący zaangażowania władz lokalnych i regionalnych, zgodnie z zasadami partnerstwa i aktywnej pomocniczości. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Przypomina, że MŚP i sektory najbardziej dotknięte kryzysem – transport, turystyka, sektor kultury – potrzebują dostępu do różnego rodzaju trwałego wsparcia finansowego, takiego jak dotacje publiczne, kapitał wysokiego ryzyka i dostęp do kredytów o korzystnych warunkach spłaty w perspektywie długoterminowej. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Ponownie podkreśla potrzebę szybkiego osiągnięcia porozumienia w sprawie nowego instrumentu naprawy gospodarczej (i WRF), tak aby można było szybko uruchomić zasoby w celu zaradzenia negatywnym skutkom kryzysu, wspierając gospodarkę i tworzenie miejsc pracy na szczeblu lokalnym. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Podkreśla, że nierówności społeczne, międzypokoleniowe i pod względem płci zostały spotęgowane przez niszczycielskie skutki pandemii COVID-19 w całej Europie, co podważyło dziesięciolecie postępów w ciągu zaledwie sześciu miesięcy. W związku z tym, aby ograniczyć długoterminowe skutki pandemii, podstawę ożywienia gospodarczego w Europie musi stanowić ukierunkowana, ambitna i odpowiednio finansowana polityka równoważąca priorytety gospodarcze, społeczne i zdrowotne. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Zaznacza, że mieszkańcy miast i regionów najbardziej dotkniętych zmianą klimatu, pogarszającym się stanem środowiska i osłabionymi ekosystemami naturalnymi są bardziej narażeni na rozprzestrzenianie się patogenów. Nalega zatem, aby Komisja Europejska i państwa członkowskie wykorzystały obecny kryzys jako okazję do połączenia odbudowy gospodarczej po pandemii z przyspieszoną transformacją w celu uczynienia Unii Europejskiej neutralną dla klimatu do 2050 r. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Wzywa instytucje UE i państwa członkowskie do zapewnienia lepszej integracji celów zrównoważonego rozwoju z odnowionym, ukierunkowanym terytorialnie i zreformowanym europejskim semestrem, aby skuteczniej powiązać plan odbudowy, Zielony Ład i Europejski filar praw socjalnych. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Podkreśla, że z powodu kryzysu dostęp do nowoczesnych technologii informacyjnych i infrastruktury stał się jeszcze bardziej niezbędny i wzywa do rozwiązania problemu „przepaści cyfrowej”, zapewnienia wysokiej jakości łączności dla wszystkich regionów i miast UE, w tym obszarów wiejskich, peryferyjnych, najbardziej oddalonych i znajdujących się w niekorzystnym położeniu geograficznym, oraz do zapewnienia, by osoby w każdym wieku i ze wszystkich środowisk społeczno-ekonomicznych mogły dostosować się do kryzysu i zmieniającego się świata pracy. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Ubolewa, że nowe środki mające na celu zwiększenie elastyczności i przyspieszenie wykorzystania funduszy z zakresu polityki spójności wiążą się z ryzykiem zwiększonej centralizacji na szczeblu państw członkowskich; domaga się zatem, aby wszelkie przesunięcia środków i zmiany w programach polityki spójności odbywały się zgodnie z zasadami partnerstwa, w duchu pomocniczości i wielopoziomowego sprawowania rządów, przy pełnym zaangażowaniu władz lokalnych i regionalnych w podejmowanie decyzji w sprawie (prze)programowania inwestycji w ramach programu REACT-EU. Podkreśla, że elastyczność, w szczególności zawieszenie koncentracji tematycznej, powinna mieć tymczasowy charakter oraz że należy przewidzieć powrót do zwykłych zasad dotyczących programów polityki spójności, gdy tylko pozwolą na to warunki. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Zwraca uwagę, że regiony o największej liczbie osób starszych (tj. powyżej 65 lat) zostały szczególnie dotknięte epidemią COVID-19 oraz że osoby z tej grupy wiekowej są najbardziej narażone na zarażenie wirusem. Podkreśla w związku z tym stałą potrzebę wymiany najlepszych praktyk w zakresie skutecznej ochrony osób starszych, w tym poprzez ułatwianie im dostępu do telemedycyny. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Wzywa Komisję, aby w świetle liczby instrumentów wsparcia oraz zmian w istniejących i przyszłych przepisach dotyczących wykorzystania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych zapewniła wystarczającą jasność w odniesieniu do wzajemnych zależności między różnymi nowymi mechanizmami, takimi jak, z jednej strony, REACT-EU, Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, a z drugiej strony istniejące systemy krajowe i unijne, aby uniknąć dodatkowej złożoności i potencjalnie niskich wskaźników absorpcji. Podkreśla w związku z tym, że uzgodnienie dużych pul środków finansowych nie jest wystarczające i że władze lokalne i regionalne potrzebują również wystarczającego czasu na przedstawienie programów i projektów, na przykład w ramach programu REACT-EU. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Zauważa z zaniepokojeniem, że kryzys odbił się na funkcjonowaniu jednolitego rynku, zakłócając swobodny przepływ osób, towarów i usług, wywierając poważny wpływ na MŚP oraz na życie wszystkich obywateli UE, zwłaszcza w regionach przygranicznych. Z zadowoleniem przyjmuje elastyczność przewidzianą w przepisach dotyczących pomocy państwa i zauważa, że należy wprowadzić środki w celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania jednolitego rynku w przypadku przyszłych kryzysów. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Podkreśla, że finanse władz lokalnych i regionalnych są poważnie nadwerężone kryzysem, co zagraża ich zdolności do świadczenia usług publicznych na odpowiednim poziomie. Przypomina, że władze lokalne i regionalne potrzebują nowych, bardziej inteligentnych przepisów budżetowych zarówno na szczeblu krajowym, jak i europejskim, a także złotej reguły dotyczącej zrównoważonych inwestycji, aby zagwarantować, że usługi publiczne i inwestycje lokalne będą traktowane jako niezbędne do budowania bardziej konkurencyjnych, odpornych i zrównoważonych gospodarek i społeczeństw. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Zauważa, że pandemia COVID-19 skłoniła rządy – zarówno w UE, jak i poza jej granicami – do wprowadzenia rygorystycznych środków wpływających na swobody obywatelskie oraz że dążeniu do powstrzymania pandemii musi towarzyszyć poszukiwanie złożonej równowagi w celu zachowania demokracji, praworządności i zaufania do instytucji. Te trudne czasy można przekształcić w szansę na wzmocnienie demokracji lokalnej i na wspólną refleksję nad podstawowymi wartościami europejskimi podczas konferencji w sprawie przyszłości Europy. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania „Dorocznego barometru regionalnego i lokalnego 2020” oraz niniejszej rezolucji przewodniczącym Parlamentu Europejskiego, Komisji Europejskiej i Rady Europejskiej, a także szefom państw 27 państw członkowskich UE. Zachęca także demokratycznie wybranych polityków szczebla regionalnego i lokalnego w Europie do rozpowszechniania sprawozdania wśród obywateli i lokalnych mediów. |
| --- | --- |

18.

Bruksela, dnia 14 października 2020 r.

Apostolos TZITZIKOSTAS

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

---

OPINIE

Komitet Regionów

Interactio – posiedzenie hybrydowe – 140. sesja plenarna KR-u, 12.10.2020–14.10.2020

| 18.12.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 440/4 |
| --- | --- | --- | --- |

18.12.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 440/4

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Równoważne warunki życia – wspólne wyzwanie dla wszystkich poziomów sprawowania rządów w Europie

(2020/C 440/02)

| Sprawozdawca: | Bernd LANGE (DE/EPL), starosta powiatu Görlitz |
| --- | --- |

Sprawozdawca:

Bernd LANGE (DE/EPL), starosta powiatu Görlitz

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

| 1. | Wyraża zaniepokojenie z powodu rosnących nierówności gospodarczych, społecznych i terytorialnych w państwach członkowskich UE i między nimi. Ostatnie wydarzenia w Europie pokazały, że narastają różnice między poszczególnymi obszarami oraz osobami, jeśli chodzi o rozwój gospodarczy, zatrudnienie i dobrobyt. Różnice te występują na wszystkich szczeblach, od szczebla niższego niż lokalny po europejski, i osiągnęły poziom krytyczny. Tocząca się debata na temat pozostawionych samym sobie lub zapomnianych obszarów wyraźnie pokazuje, że potrzebne jest podejście bardziej ukierunkowane na konkretny obszar, aby stawić czoła wyzwaniom związanym z rozwojem tych miejsc. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Zwraca uwagę, że pandemia COVID-19 w państwach członkowskich z powodu kryzysu obejmującego większość obszarów jeszcze pogarsza istniejące wyzwania. Skutki gospodarcze i społeczne oraz związane z nimi warunki odbudowy są bardzo zróżnicowane w poszczególnych regionach. |
| --- | --- |

2.

| 3. | W związku z tym ponownie podkreśla, że cel spójności terytorialnej, gospodarczej i społecznej określony w art. 174 TFUE musi pozostać priorytetem Unii Europejskiej. Do realizacji tego horyzontalnego celu muszą przyczyniać się oprócz europejskiej polityki regionalnej i wspólnej polityki rolnej także wszystkie inne polityki Unii (np. polityka transportowa, polityka ochrony środowiska, polityka społeczna i energetyczna). Dotyczy to też w szczególności działań UE związanych z Europejskim Zielonym Ładem i dalszą cyfryzacją. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Przypomina o szczególnej sytuacji regionów najbardziej oddalonych, uznanej w art. 349 TFUE, i nalega na zobowiązanie się UE do przyczyniania się do rozwoju tych regionów poprzez szczególne środki na ich rzecz, z korzyścią dla całej Unii. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Podkreśla, że w 2017 r. jedna trzecia ludności UE mieszkała w miastach liczących ponad 100 000 mieszkańców, jedna trzecia w miastach liczących od 10 000 do 100 000 mieszkańców, a jedna trzecia w miasteczkach i gminach wiejskich liczących mniej niż 10 000 mieszkańców (1). W swoich wytycznych (2) przewodnicząca Komisji Europejskiej zwróciła uwagę, że ponad 50 % Europejczyków mieszka na obszarach wiejskich. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Zwraca uwagę, że w przeszłości europejska polityka strukturalna dotyczyła przede wszystkim spójności między regionami (NUTS 1 lub NUTS 2), ale oddziaływanie środków na podlegające regionom gminy nie zawsze było wystarczająco analizowane i brane pod uwagę. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Zauważa, że w ostatnich latach odnotowano w kilku państwach członkowskich i regionach zwiększone saldo przepływów migracyjnych netto z obszarów wiejskich do miejskich (3), i sądzi, że polityka UE powinna przyczyniać się do stawiania czoła wynikającym z tego wyzwaniom i do wykorzystania związanych z tym możliwości. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jest zaniepokojony tym, że dalsza migracja do obszarów metropolitalnych w wielu miejscach stwarza istotne wyzwania dla ośrodków miejskich, takie jak niedostatek mieszkań, rosnące czynsze, przeciążenie infrastruktury publicznej czy problemy społeczne. W rezultacie wyludniania pojawiają się na obszarach wiejskich duże wyzwania dla małych i średnich miast i dla gmin oraz działających na ich terenie przedsiębiorstw. Utrzymanie infrastruktury publicznej i finansowanie usług publicznych jest utrudnione ze względu na mniejszą liczbę użytkowników, którzy są coraz starsi i wymagają większej ilości usług, a przedsiębiorstwa często borykają się z niedoborem wykwalifikowanej siły roboczej. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Zwraca w tym kontekście uwagę na przygotowywaną obecnie opinię KR-u pt. „Zmiany demograficzne: propozycje dotyczące oceny negatywnych skutków w regionach UE oraz poszukiwanie rozwiązań” (4) i na opinię KR-u „Regiony metropolitalne: wyzwania i pozycja w przyszłej polityce spójności po 2020 r.” (5). |
| --- | --- |

9.

| 10. | Przypomina, że Agenda Terytorialna Unii Europejskiej 2020 przewiduje jako pierwszy z łącznie sześciu priorytetów promowanie policentrycznego i zrównoważonego rozwoju przestrzennego (6) oraz że celowi temu przypisano duże znaczenie także w projekcie agendy terytorialnej 2030. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Stwierdza, że obecnie nie istnieje podejście horyzontalne na poziomie Unii Europejskiej mające na celu ograniczenie zachęt do migracji i niekontrolowanej urbanizacji czy dezurbanizacji poprzez poprawę warunków życia na wszystkich obszarach. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Przypomina o dużym znaczeniu celu zrównoważonego rozwoju ONZ nr 11 „Zrównoważone miasta i społeczności”, który powinien obowiązywać odnośnie do wszystkich rodzajów obszarów. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jest zdania, że powszechnie dostępna publiczna infrastruktura punktowa i sieciowa oraz powszechnie dostępne usługi publiczne są niezbędnym warunkiem wstępnym zapewnienia wysokiej jakości warunków życia i zrównoważonego rozwoju na wszystkich obszarach Unii Europejskiej. W tym kontekście przypomina, że uwarunkowania strukturalne różnią się znacznie między państwami członkowskimi i w ich obrębie, a nawet w obrębie poszczególnych regionów. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Sądzi, że w działaniach podjętych przez Unię Europejską należy znaleźć równowagę między wsparciem dotyczącym gęsto zaludnionych obszarów miejskich a wsparciem dla obszarów wiejskich, które często postrzegane były przede wszystkim przez pryzmat rolnictwa. Ubolewa w związku z tym nad stosunkowo niskim poziomem interwencji z EFS i EFRR na obszarach wiejskich (7) (8). |
| --- | --- |

14.

| 15. | Obawia się, że kryzys związany z koronawirusem sprawi, że utrzymanie infrastruktury publicznej i świadczenie usług publicznych będzie jeszcze trudniejsze zwłaszcza w mniejszych, oddalonych, odizolowanych i słabszych finansowo gminach i regionach, jako że te władze lokalne mogą w szczególnym stopniu odczuć spadek wpływów z podatków. Może to jeszcze nasilić różnice rozwojowe z wcześniejszych lat. Podkreśla, że spadek inwestycji publicznych w infrastrukturę i usługi ma na ogół poważniejszy wpływ na słabsze grupy społeczne. |
| --- | --- |

15.

Krajowe strategie na rzecz zrównoważonego rozwoju terytorialnego

| 16. | Uważa, że polityki Unii Europejskiej i państw członkowskich powinny zawsze się uzupełniać. W żadnym wypadku nie mogą być ze sobą sprzeczne ani dążyć do rozbieżnych celów. Podkreśla w związku z tym, że przy transpozycji dyrektyw UE do prawa krajowego należy unikać nadmiernie rygorystycznego wdrażania przepisów przez państwa członkowskie. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Wzywa zatem państwa członkowskie, aby w ścisłej współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi dalej rozwijały krajową politykę spójności i łączyły ją z wysiłkami na szczeblu europejskim, zgodnie z zasadą partnerstwa i wielopoziomowego sprawowania rządów. |
| --- | --- |

17.

| 18. | W związku z tym zwraca uwagę, że w różnych państwach członkowskich istnieją już na szczeblu krajowym podejścia ukierunkowane na zrównoważoną politykę strukturalną, która ma być korzystna dla wszystkich terytoriów. Niektóre państwa proponują ogólne zasady rozwoju wszystkich obszarów (9), natomiast inne opracowują specjalne plany dla określonych typów obszarów (10) (11). |
| --- | --- |

18.

| 19. | Podkreśla, że w przypadku wymienionych strategii krajowych chodzi przede wszystkim nie o spójność gospodarczą w znaczeniu wyników gospodarczych, lecz raczej o ustanowienie pewnego standardu dla administracji publicznej, infrastruktury i usług publicznych, który stanowiłby podstawę dalszego rozwoju społeczno-gospodarczego. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Stwierdza, że we wszystkich strategiach krajowych wymienia się zazwyczaj zarządzanie zdecentralizowane jako podstawowy warunek dla tego, by poszczególne obszary były miejscami, gdzie dobrze się żyje. Struktury lokalne i regionalne są niezbędne do zapewnienia administracji bliskiej obywatelom i uczestnictwa w życiu demokratycznym. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Dostrzega, że w porównaniu z polityką europejską we wszystkich wymienionych politykach krajowych kładzie się większy nacisk na mniejsze jednostki (gminy, związki gmin, małe i średnie miasta itp.) na obszarach wiejskich w celu ich wzmocnienia, a tym samym zwiększenia ich atrakcyjności. We wszystkich strategiach postrzega się obszary wiejskie przede wszystkim jako miejsca, gdzie ludzie żyją i prowadzą działalność gospodarczą, oraz przewiduje środki polityki strukturalnej mające na celu rozwój tych obszarów. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Z zadowoleniem przyjmuje zwłaszcza podejścia sektorowe przyjmowane przez państwa członkowskie w ich strategiach krajowych. Pomimo znacznej różnorodności terytoriów jasne jest, że wyzwania są podobne w poszczególnych państwach członkowskich. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Podkreśla, że wszystkie podejścia krajowe wspominają o cyfryzacji jako o istotnym aspekcie. Powszechna dostępność infrastruktury cyfrowej i cyfrowych usług publicznych może przyczyniać się do tworzenia i utrzymania miejsc pracy także poza ośrodkami miejskimi, co z kolei mogłoby ograniczyć migrację zarobkową do dużych miast. Podkreśla, że zwiększona telepraca, której doświadczyliśmy podczas pandemii COVID-19, mogłaby zaoferować pracownikom większą elastyczność w wyborze miejsca zamieszkania. Zaznacza w związku z tym, iż oczekuje, że ze względu na ciągle postępującą cyfryzację wielu obszarów pracy korzyści płynące z zamieszkiwania w pobliżu miejsca pracy będą w perspektywie długoterminowej w wielu dziedzinach odgrywać mniej ważną rolę. Podkreśla, że tendencja ta nie powinna narazić na szwank polityki mobilności, zwłaszcza jeśli chodzi o ograniczenie wpływu na środowisko dojazdów do pracy i podróży służbowych. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Zwraca uwagę na potrzebę zadbania o to, by terytoria najbardziej oddalone od aglomeracji miejskich i o mniejszej gęstości zaludnienia miały taki sam poziom łączności cyfrowej, co ułatwi wdrażanie internetowych usług publicznych i telepracy jako narzędzi przyciągania ludności i talentów na te obszary. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Z zadowoleniem przyjmuje, że wszystkie strategie polityczne dotyczą również aspektu usług świadczonych w interesie ogólnym, w szczególności w odniesieniu do usług zdrowotnych, opiekuńczych i społecznych, szkół i innych placówek edukacyjnych, a także usług na rzecz ochrony osób starszych i integracji. Świadcząc usługi publiczne obywatelom, należy kierować się sprawiedliwością, niezależnie od ich miejsca zamieszkania. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Zwraca się zatem do przyszłych prezydencji niemieckiej, portugalskiej i słoweńskiej, by jako wkład we wdrażanie przyszłej agendy terytorialnej 2030 zainicjowały dyskusję i wymianę doświadczeń na temat najlepszego sposobu połączenia polityki strukturalnej UE i krajowych polityk rozwoju regionalnego w celu zmniejszenia nierówności terytorialnych i poprawy warunków życia w całej Europie. |
| --- | --- |

26.

Ogólne zalecenia dotyczące polityki europejskiej

| 27. | Apeluje do Komisji Europejskiej, by uwzględniła podejścia krajowe i w ramach konkretyzacji art. 174 i art. 349 TFUE zapisała cel dotyczący „równoważnych warunków życia” w dokumentach na szczeblu europejskim. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Podkreśla swobodę działania państw członkowskich w dziedzinie usług świadczonych w interesie ogólnym. Zgodnie z zasadą pomocniczości ramy europejskie powinny jedynie uzupełniać działania podejmowane na poziomie krajowym, regionalnym lub lokalnym. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Wzywa do opracowania europejskiej długoterminowej strategii rozwoju terytorialnego, uwzględniającej interakcje między aglomeracjami, obszarami miejskimi i wiejskimi. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Wzywa Komisję Europejską, by nie tylko zwracała uwagę na rozwój gospodarczy państw członkowskich, ale także uwzględniała i doceniała wysiłki podejmowane w dziedzinie usług świadczonych w interesie ogólnym, zwłaszcza na obszarach rzadziej i słabo zaludnionych lub najbardziej oddalonych, na których ludność mieszka w znacznym rozproszeniu. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Uważa, że stworzenie odpowiednich warunków strukturalnych we wszystkich państwach członkowskich oraz we wszystkich gminach i regionach ma zasadnicze znaczenie dla zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego Unii Europejskiej. Fundusze strukturalne mogą w znacznym stopniu przyczynić się do osiągnięcia tego celu, ale nie mogą pozostać jedynym sposobem wspierania wyważonego rozwoju. Wszystkie obszary polityki, w tym także zapowiedziana przez Komisję Europejską wizja dla obszarów wiejskich, powinny przyczyniać się do realizacji tego horyzontalnego celu. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Podkreśla, że taki cel wymagałby szczegółowej analizy terytorialnego oddziaływania środków europejskich, na etapie zarówno prelegislacyjnym, jak i postlegislacyjnym. |
| --- | --- |

32.

| 33. | W związku z tym zaleca rozszerzenie zaproponowanej w agendzie miejskiej „weryfikacji pod kątem potrzeb miast” (urban proofing) europejskich strategii politycznych o „weryfikację pod kątem potrzeb obszarów” (territorial proofing), tj. zintegrowaną ocenę wykonalności wdrożenia na obszarach gęściej zaludnionych (np. miejskich) i słabiej zaludnionych (np. wiejskich), przy uwzględnieniu ich specyfiki, oraz uzupełnienie tego oceną oddziaływania terytorialnego. W ten sposób można zadbać o to, by wymogi regulacyjne przynosiły odpowiednie skutki i nie przyczyniały się do dalszego wspierania niekontrolowanej urbanizacji lub dezurbanizacji. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Uważa, że należy zwrócić większą uwagę na małe i średnie miasta jako punkty zaczepienia na słabiej zaludnionych obszarach. Gminy zapewniają podstawowe usługi świadczone w interesie ogólnym i udostępniają obywatelom niezbędną infrastrukturę, która znacznie zwiększa atrakcyjność obszarów wiejskich. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Podkreśla, że nawet większe miasta nadal stoją w obliczu poważnych wyzwań i w związku z tym potrzebują finansowego i organizacyjnego wsparcia Unii Europejskiej. Nie można tworzyć konfliktu między różnymi rodzajami obszarów. Agenda miejska i wynikające z niej partnerstwa są uznawane za dobry przykład możliwej współpracy między szczeblem europejskim i lokalnym. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Zachęca Komisję Europejską do bardziej systematycznego gromadzenia porównywalnych danych statystycznych na potrzeby oceny rozwoju obszarów wiejskich poniżej poziomu NUTS 2, bez zwiększania obciążeń administracyjnych spoczywających na władzach lokalnych. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Zaleca, aby przewodniczący zespołów międzypartyjnych Parlamentu Europejskiego w pełni włączyli przedstawicieli KR-u w prace takich zespołów zajmujących się rozwojem obszarów miejskich i rozwojem obszarów wiejskich, ułatwiając w ten sposób wymianę poglądów na temat konkretnych wyzwań. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Podkreśla, że przy tworzeniu w przyszłości unijnych grup roboczych i eksperckich trzeba zapewnić wyważony udział przedstawicieli jednostek różnorakich szczebli administracji i różnej wielkości z obszarów miejskich i wiejskich. Podejścia opracowywane dla większych miast i przez nie z reguły nie są dostosowane do potrzeb mniejszych jednostek terytorialnych ze względu na odmienną sytuację organizacyjną i finansową. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Apeluje, by wszystkie dyrekcje generalne Komisji Europejskiej i komisje Parlamentu Europejskiego w pełni uwzględniały interakcje między obszarami miejskimi i wiejskimi oraz opracowywały spójne europejskie strategie polityczne, które w sposób wyważony będą działały na wszystkich rodzajach obszarów. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Wzywa do lepszego uznania przez wszystkie dyrekcje generalne Komisji Europejskiej i komisje Parlamentu Europejskiego zalet współpracy zarówno instytucjonalnej, jak i funkcjonalnej w takich dziedzinach jak planowanie, mobilność, środowisko, usługi świadczone w interesie ogólnym i inwestycje publiczne. Współpraca ta umożliwia osiągnięcie korzyści skali oraz wzmocnienie powiązań i zapewnienie większej spójności terytorialnej, gospodarczej i społecznej między obszarami miejskimi, podmiejskimi i wiejskimi w tym samym obszarze funkcjonalnym lub regionie. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Apeluje o kompleksowe podejście na szczeblu UE, które rozwiąże wyzwania w zakresie współpracy transgranicznej miast, regionów i gmin oraz zwiększy potencjał tej współpracy w zakresie zmniejszania dysproporcji między różnymi rodzajami osiedli. |
| --- | --- |

41.

Zalecenia dotyczące europejskiej polityki regionalnej

| 42. | Jest zdania, że europejska polityka regionalna powinna być ukierunkowana – w ramach dążenia do konwergencji i rozwoju regionów w UE – przede wszystkim na stworzenie na wszystkich obszarach podstaw strukturalnych dla zrównoważonego wzrostu. Zrównoważony i długoterminowy rozwój społeczno-gospodarczy może mieć miejsce jedynie na tych obszarach, na których obywatelom i przedsiębiorstwom zapewniono niezbędne warunki. W związku z tym podkreśla potrzebę silniejszych zachęt dla przedsiębiorstw na obszarach wiejskich. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Przypomina, że cel, jakim są równoważne warunki życia, powinien być również brany pod uwagę w ramach koncentracji tematycznej europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (i EFRROW). Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne powinny umożliwiać wspieranie we wszystkich regionach niezbędnej infrastruktury lokalnej i regionalnej oraz usług publicznych. Wyłączenie EFRROW ze wspólnych przepisów dotyczących funduszy strukturalnych przynosi przy tym efekty przeciwne do zamierzonych. Rozdzielenie to niepotrzebnie utrudnia zapewnianie spójnego wsparcia wielofunduszowego na obszarach miejskich i wiejskich. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Przyjmuje w tym kontekście do wiadomości szczególny przydział środków dla obszarów miejskich w ramach EFRR, ale zwraca uwagę, że taki przydział wymaga również przyznania na porównywalną skalę środków dla obszarów wiejskich. Uważa, że w perspektywie długoterminowej bardziej stosowne byłoby przewidzenie specjalnych środków na powszechne świadczenie usług, które przyczyniają się do wyważonego rozwoju terytorialnego i zwiększenia odporności wszystkich jednostek samorządu terytorialnego (infrastruktura szerokopasmowa, szpitale lub służba zdrowia, infrastruktura transportowa itp.). Wspierałoby to tworzenie podstaw dla osiedlania się obywateli i umiejscawiania przedsiębiorstw również poza ośrodkami miejskimi, co z kolei tworzy miejsca pracy i zmniejsza presję na migrację do miast. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Uważa, że ze względu na niską rentowność usług publicznych na słabiej zaludnionych obszarach wsparcie z funduszy strukturalnych powinno mieć przede wszystkim formę dotacji. |
| --- | --- |

45.

| 46. | Uważa, że wsparcie z funduszy strukturalnych należy w większym stopniu przeznaczać na uruchomienie i utrzymanie infrastruktury technologicznej, zarówno w dziedzinie telekomunikacji, jak i usług cyfrowych, która to infrastruktura jest niezbędna dla zagwarantowania równego rozwoju terytorialnego. W tym celu promowane będą partnerstwa publiczno-prywatne, przy czym sektor publiczny będzie odgrywał wiodącą rolę we wdrażaniu działań inwestycyjnych służących temu celowi. |
| --- | --- |

46.

| 47. | Wzywa Komisję Europejską do zajęcia się tą kwestią w następnym, ósmym sprawozdaniu na temat spójności, które ma się pojawić we wrześniu 2021 r. |
| --- | --- |

47.

| 48. | Apeluje o stworzenie silniejszych powiązań między nową unijną agendą terytorialną 2030 a nową polityką spójności na lata 2021–2027, by wyposażyć politykę spójności w terytorialne ramy strategicznych wytycznych w celu stworzenia zielonej i sprawiedliwej Europy, w której żadne z terytoriów nie pozostanie w tyle. |
| --- | --- |

48.

Zalecenia dotyczące innych obszarów polityki

| 49. | Podkreśla, że należy również w większym stopniu dostosować europejskie zasady dotyczące polityki transportowej, by uwzględniać ich wpływ na równomierne osiedlanie się ludzi. Dotyczy to planowania transportu publicznego, transportu kolejowego, ale również korzystania z usług wspólnych przejazdów samochodami (ridesharing). Jak dotąd usługi wspólnych przejazdów oferowane są głównie na obszarach miejskich, ponieważ mniejsza gęstość zaludnienia na obszarach wiejskich oznacza niższe dochody. W perspektywie długoterminowej należy zbadać możliwości powszechnego świadczenia odpowiednich usług transportowych, ewentualnie w ramach obowiązku świadczenia usług publicznych. |
| --- | --- |

49.

| 50. | Stwierdza, że europejskie przepisy dotyczące transportu (w szczególności w odniesieniu do emisji i ochrony klimatu) oznaczają często znacznie większe wyzwania dla transportu publicznego na obszarach wiejskich niż dla podmiotów działających na obszarach miejskich. Przejście na technologie niskoemisyjne, zwłaszcza w przypadku autobusów, jest obecnie z uwagi na wymogi technologiczne i dostępność rynkową, przede wszystkim na słabiej zaludnionych obszarach i obszarach górskich, nie wszędzie możliwe – ze względu na wyższe koszty, ograniczony zasięg i częściowo także dłuższy czas ładowania. Jednocześnie fundusze europejskie są udostępniane przede wszystkim na potrzeby mobilności w miastach, ponieważ w miastach mierzone poziomy zanieczyszczeń są zazwyczaj wyższe. W celu stworzenia i utrzymania wszędzie sprawnie funkcjonującego transportu publicznego przepisy powinny przewidywać różne środki w odniesieniu do różnych rodzajów obszarów lub należy udostępnić dodatkowe środki dla tych obszarów, na których finansowanie jest szczególnie trudne (takich jak obszary wiejskie, oddalone, najbardziej oddalone, wyspiarskie i górskie). |
| --- | --- |

50.

| 51. | Podkreśla, że praca mobilna odgrywała znaczącą rolę również przed pandemią COVID-19. Także cyfrowe usługi administracji publicznej mogą być oferowane i można z nich korzystać tylko tam, gdzie zarówno ich dostawcy, jak i użytkownicy mają szybkie łącza szerokopasmowe. |
| --- | --- |

51.

| 52. | Uważa, że przy rozbudowie łączności szerokopasmowej i mobilnej lub sieci 5G i 6G należy zawsze dążyć do zapewnienia powszechnej dostępności, zachowując zgodność z europejskimi normami emisji. Przy tym rozbudowa ta powinna odbywać się przede wszystkim w oparciu o sektor prywatny. Na obszarach, gdzie powszechna rozbudowa łączności światłowodowej ze względów ekonomicznych jest możliwa jedynie przy wsparciu finansowym ze strony władz publicznych, należy stworzyć władzom lokalnym i regionalnym możliwość zapewniania go w sposób pewny pod względem prawnym i ukierunkowany. |
| --- | --- |

52.

Bruksela, dnia 14 października 2020 r.

Apostolos TZITZIKOSTAS

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  Federalny Instytut Badań nad Budownictwem, Urbanizacją i Zagospodarowaniem Przestrzennym, Die Unterschiede bestimmen die Vielfalt in Europa. Ein Atlas ausgewählter Aspekte der räumlichen Strukturen und Entwicklungen.

1

Die Unterschiede bestimmen die Vielfalt in Europa. Ein Atlas ausgewählter Aspekte der räumlichen Strukturen und Entwicklungen

(2)  https://ec.europa.eu/commission/sites/beta-political/files/political-guidelines-next-commission_pl.pdf.

2

(3)  https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Archive:Statistics_on_rural_areas_in_the_EU#Further_Eurostat_information

3

(4)  COR-2019-04647-00-00-PAC.

4

(5)  COR-2019-01896-00-00-AC (Dz.U. C 79 z 10.3.2020, s. 8).

5

(6)  https://ec.europa.eu/regional_policy/en/information/publications/communications/2011/territorial-agenda-of-the-european-union-2020

6

(7)  „Evolution of the Budget Dedicated for Rural Development Policy”, analiza dla Komisji Zasobów Naturalnych, Progress Consulting, 2016 (uaktualniona w 2020 r.).

7

(8)  „EU Cohesion Policy in non-urban areas”, analiza dla Komisji REGI Parlamentu Europejskiego, Centrum Badań Polityk Europejskich (EPRC), 2020 r.

8

(9)  Sprawozdanie końcowe Komisji ds. Równoważnych Warunków Życia, Niemcy.

9

(10)  Ruralités: une ambition à partager – 200 propositions pour un agenda rural, Francja.

10

Ruralités: une ambition à partager – 200 propositions pour un agenda rural

(11)  Masterplan für den ländlichen Raum, Austria.

11

Masterplan für den ländlichen Raum

---

| 18.12.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 440/10 |
| --- | --- | --- | --- |

18.12.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 440/10

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Wdrożenie i przyszłe perspektywy transgranicznej opieki zdrowotnej

(2020/C 440/03)

| Sprawozdawca: | Karsten UNO PETERSEN (DK/PES), członek rady regionu Dania Południowa |
| --- | --- |
| Dokument źródłowy: | Opinia perspektywiczna |

Sprawozdawca:

Karsten UNO PETERSEN (DK/PES), członek rady regionu Dania Południowa

Dokument źródłowy:

Opinia perspektywiczna

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Uwagi wstępne

| 1. | Zwraca uwagę, że transgraniczna mobilność pacjentów stanowi ważną kwestię polityczną. Dla 34 % obywatelek i obywateli UE zdrowie jest najważniejszym problemem politycznym w ich regionie. To o 8 % więcej niż w 2015 r. i o 10 % więcej niż w 2012 r. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Podkreśla, że wymiar regionalny i lokalny stanowi zasadniczy element transgranicznej opieki zdrowotnej. Z różnych powodów wiele osób mieszkających w pobliżu granicy stara się o leczenie w sąsiednim kraju. Regiony transgraniczne stanowią 40 % terytorium UE, a więcej niż jedna trzecia Europejczyków mieszka w regionie przygranicznym. Władze lokalne i regionalne zapewniają powiązania między wszystkimi zainteresowanymi podmiotami (krajowymi, regionalnymi, lokalnymi, szpitalami, lekarzami pierwszego kontaktu, aptekami, obywatelami i itp.). |
| --- | --- |

2.

| 3. | Sądzi, że w kontekście transgranicznej mobilności pacjentów należy rozwiązać szereg problemów, w tym kwestie dostępu do informacji na temat leczenia za granicą, ciągłości opieki oraz wymiany informacji między pracownikami służby zdrowia po obu stronach granicy, różnic w oferowanej opiece oraz w rodzajach opieki i leczenia w zależności od wskazań medycznych, jak i możliwości służby zdrowia do określania priorytetów i gwarantowania równości leczenia, a także zająć się wyzwaniami logistycznymi i administracyjnymi mającymi wpływ na liczbę obywatelek i obywateli pragnących skorzystać z oferowanych przez dyrektywę w sprawie transgranicznej opieki zdrowotnej możliwości leczenia w innym państwie członkowskim. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Z zadowoleniem przyjmuje budżet nowego „Programu UE dla zdrowia”, który wzmocni bezpieczeństwo zdrowotne i stan gotowości w przypadku przyszłych kryzysów zdrowotnych. Będzie to solidny, samodzielny program o zwiększonym finansowaniu w kolejnych wieloletnich ramach finansowych (2021–2027), mający należycie sprostać wyzwaniom określonym w programie Komisji na obecną kadencję, w szczególności w odniesieniu do walki z rakiem, profilaktyki, wczesnego wykrywania i leczenia chorób przewlekłych i rzadkich, oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe, dostępu do przystępnych cenowo leków, a także poważnych zagrożeń dla zdrowia (takich jak epidemie koronawirusa), jak również zapewnić realizację ambitnej polityki w dziedzinie zdrowia ze szczególnym uwzględnieniem współpracy transgranicznej. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Wyraża zadowolenie, że wszystkie państwa członkowskie zakończyły transpozycję dyrektywy; nadal jednak niepokoi go kontrola zgodności i duża liczba kwestii wykrytych dotychczas przez Komisję. Jest świadom tego, że dyrektywa dotyczy wielu przepisów odnoszących się do organizacji i zarządzania systemami opieki zdrowotnej, mechanizmów zwrotu kosztów, kanałów informacyjnych, praw i uprawnień pacjentów oraz odpowiedzialności zawodowej. |
| --- | --- |

5.

| 6. | W związku z tym z zadowoleniem przyjmuje fakt, że pierwszy wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej Frans Timmermans skierował pismo do przewodniczącego KR-u z wnioskiem o sporządzenie opinii perspektywicznej na temat wdrożenia dyrektywy w sprawie transgranicznej opieki zdrowotnej. Powinno to przyczynić się do lepszego wdrożenia dyrektywy i wzmocnienia praw pacjentów. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Zaznacza, że należy przy tym pamiętać, że organizacja, finansowanie i świadczenie usług zdrowotnych oraz zarządzanie nimi musi pozostać w gestii państw członkowskich UE. Ponadto wdrożenie dyrektywy musi odbywać się w kontekście ogólnej misji właściwych organów ds. zdrowia polegającej na działaniu z korzyścią dla obywateli. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Wyraża podziękowanie wszystkim centrom RegHub (1) oraz zainteresowanym stronom, z którymi przeprowadzono konsultacje, za uważne wypełnienie ankiety i za ich wnikliwe odpowiedzi, które uwzględniono w niniejszej opinii. |
| --- | --- |

8.

COVID-19

| 9. | Jest zdania, że kryzys związany z COVID-19 wyraźnie pokazał, że Europa potrzebuje większej współpracy w dziedzinie zdrowia. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Podtrzymuje apel przewodniczącego KR-u o utworzenie nadzwyczajnego mechanizmu Unii Europejskiej w dziedzinie zdrowia, ściśle powiązanego lub zintegrowanego z istniejącymi strukturami UE w zakresie zarządzania kryzysowego (tj. z Funduszem Solidarności UE i Europejskim Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób), aby lepiej przygotować Unię na wszelkie przyszłe kryzysy pandemiczne oraz by „wspierać lokalnych i regionalnych przywódców w zapewnianiu usług i materiałów zdrowotnych szpitalom i szkołom, zatrudnianiu personelu medycznego, zakupie urządzeń medycznych i wspieraniu usług w zakresie intensywnej terapii”. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Zwraca również uwagę na art. 10 dyrektywy dotyczący wzajemnej pomocy i współpracy, który umożliwia państwom członkowskim udzielanie „wzajemnej pomocy” oraz ułatwianie „współpracy w zakresie świadczenia transgranicznej opieki zdrowotnej na poziomie regionalnym i lokalnym” w regionach przygranicznych i jest przekonany, że państwa członkowskie powinny wykorzystać tę możliwość w sposób bardziej kreatywny, tak aby zająć się również sytuacjami pandemicznymi. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Przypomina, że zgodnie z art. 222 TFUE Unia i jej państwa członkowskie działają wspólnie w duchu solidarności. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Znajduje otuchę w solidarności okazanej w potrzebie, gdy państwa członkowskie przejmowały pacjentów od swych przeciążonych sąsiadów, aby zmniejszyć presję na ich zdolności w zakresie intensywnej terapii. Jest głęboko przekonany, że w przyszłości tego rodzaju działanie można by sformalizować poprzez przedkładanie wniosku o pomoc na mocy dyrektywy. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Zaleca utworzenie korytarzy zdrowotnych (2) między regionami przygranicznymi, które umożliwiałyby pacjentom i pracownikom służby zdrowia dalsze przemieszczanie się przez granicę w czasie blokady, aby zagwarantować dostęp do opieki i jej świadczenie. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Wskazuje na transgraniczne rozwiązania cyfrowe, które umożliwiają np. obrazowanie i zdalną analizę próbek (takich jak zdjęcia rentgenowskie płuc przekazywane do oceny za granicą) jako przykład racjonalnego pod względem kosztów i praktycznego sposobu współpracy w przypadku gwałtownego wzrostu zachorowań. |
| --- | --- |

15.

Zwiększona mobilność pacjentów nie jest celem samym w sobie

| 16. | Podziela stanowisko Parlamentu Europejskiego, że jedynie niewielki odsetek obywateli UE wykorzystuje możliwości wynikające z dyrektywy i że największa transgraniczna mobilność pacjentów ma miejsce w sąsiadujących ze sobą regionach przygranicznych. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Wskazuje w tym kontekście na sprawozdanie Komisji, w którym stwierdzono, że transgraniczny przepływ pacjentów odbywa się według stałego wzorca. Obywatele UE, którzy decydują się skorzystać z transgranicznych usług zdrowotnych, biorą pod uwagę przede wszystkim czynniki bliskości geograficznej i kulturowej. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Odnotowuje konkluzję Komisji, że ogólnie mobilność pacjentów i jej wymiar finansowy w Unii mają stosunkowo skromne wymiary – dyrektywa w sprawie transgranicznej opieki zdrowotnej nie miała znaczącego wpływu pod względem budżetowym na stabilność systemów opieki zdrowotnej. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Zwraca uwagę, że transgraniczna opieka zdrowotna może być dla niektórych grup pacjentów odpowiednią opieką zdrowotną z uwagi na możliwości leczenia rzadkich chorób lub bliskość geograficzną instytucji zdrowia publicznego, zwłaszcza w regionach przygranicznych. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Z zadowoleniem przyjmuje pozytywny wpływ dyrektywy na transgraniczną mobilność pacjentów w UE, która nieznacznie wzrosła od 2015 r. W ostatnich latach odnotowano również stały wzrost liczby wniosków o udzielenie uprzedniej zgody. W 2017 r. złożono i zatwierdzono ponad dwukrotnie więcej takich wniosków w państwach członkowskich niż w 2015 r. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Zaznacza że rozporządzenia i dyrektywa nie są jedynym sposobem zapewnienia opieki w innym państwie członkowskim, ponieważ szereg z nich przyjęło równolegle dwu- i wielostronne procedury w celu uwzględnienia szczególnych potrzeb w zakresie opieki w regionach przygranicznych (BE, DK, SE, DE, CZ, EE, LU, HU, NL, PT, RO, FI i LT). Porozumienia te, często zawarte przed przyjęciem dyrektywy, generują znaczne przepływy pacjentów, które nie są ujmowane w statystykach europejskich. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Argumentuje, że celem dyrektywy w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej nie jest osiągnięcie jak największej liczby pacjentów korzystających z opieki za granicą. Rozwiązania proponowane w dyrektywie zostały opracowane w celu uzupełnienia koszyka usług i produktów w zakresie opieki dostępnych na szczeblu regionalnym lub krajowym oraz objaśnienia praw pacjentów europejskich pragnących uzyskać dostęp do leczenia lub opieki medycznej w innym kraju UE lub EOG. Liczba użytkowników nie może być zatem interpretowana jako sukces lub porażka przepisów. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Podkreśla w związku z tym, że jakiekolwiek zwiększenie transgranicznej mobilności pacjentów musi być związane z indywidualną sytuacją pacjenta i nie jest celem samym w sobie. |
| --- | --- |

23.

Łatwo dostępne informacje na temat leczenia w rozumieniu dyrektywy

| 24. | Podobnie jak Parlament Europejski zwraca uwagę na to, że skuteczne wdrożenie dyrektywy zależy od tego, czy pacjenci, pracownicy służby zdrowia i inne zainteresowane strony będą dobrze poinformowani o wszystkich możliwościach w zakresie leczenia za granicą gwarantowanych przez dyrektywę. |
| --- | --- |

24.

| 25. | W związku z tym podkreśla, że informacje o określonych w dyrektywie warunkach leczenia w innym państwie członkowskim muszą być łatwo dostępne dla obywateli. Tylko w ten sposób ludzie mogą podjąć świadomą decyzję dotyczącą leczenia za granicą. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Uważa za konieczne zapewnienie przez organy ds. zdrowia odpowiedniego informowania obywateli w związku ze znacznymi różnicami organizacyjnymi między systemami opieki zdrowotnej w różnych krajach (w niektórych krajach istnieją również różnice regionalne i lokalne). |
| --- | --- |

26.

| 27. | Zaznacza, że krajowe punkty kontaktowe mogą posiadać przedstawicielstwa regionalne; mogą też być zintegrowane ze stronami internetowymi regionalnych systemów opieki zdrowotnej lub korzystać ze stron internetowych użyczanych przez regionalnych ubezpieczycieli zdrowotnych (web hosting). Choć rozwiązania te niekoniecznie zwiększają ogólną widoczność krajowych punktów kontaktowych, to mogą być bardziej skuteczne w dostarczaniu obywatelom informacji. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Zaleca Komisji przedstawienie przykładów dobrych praktyk w zakresie rozpowszechniania informacji pochodzących z różnych krajów oraz od władz lokalnych i regionalnych, aby umożliwić organom ds. zdrowia państw członkowskich wyciąganie wniosków z doświadczeń podobnie funkcjonujących systemów opieki zdrowotnej. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Zwraca uwagę na to, że nawet jeśli państwa członkowskie zintensyfikują starania na rzecz lepszego udostępniania informacji, nadal utrzymają się duże różnice w mobilności pacjentów z uwagi na różną organizację poszczególnych systemów opieki zdrowotnej i zakres świadczonych przez nich usług. Wynika to jasno ze sprawozdania Komisji. Głównymi powodami, dla których pacjenci decydują się zabiegać o leczenie za granicą są: szybszy dostęp do dobrej jakości opieki, bliskość kulturowa, a także możliwość uzyskania oszczędności finansowych w wypadku leczenia, za które płaci się w dużej mierze z własnej kieszeni, takiego jak opieka dentystyczna. |
| --- | --- |

29.

Dodatkowe koszty administracyjne leczenia za granicą

| 30. | Stwierdza, że zdecydowana większość środków z budżetów państw członkowskich na ochronę zdrowia przeznacza się na rynek krajowy. Komisja oszacowała wydatki na transgraniczną opiekę zdrowotną poniesione w związku z przepisami dyrektywy w skali całej UE na zaledwie 0,004 % rocznego budżetu państw UE wydzielonego na opiekę zdrowotną. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Ponownie zaznacza, że jedynie znikomy odsetek pacjentów korzysta z przewidzianych w dyrektywie możliwości leczenia w innym państwie członkowskim. Według najnowszego sprawozdania Europejskiego Trybunału Obrachunkowego rocznie składa się ok. 214 tys. wniosków o zwrot kosztów, co odpowiada ok. 0,04 % ludności UE. Znaczna większość tych wniosków (ponad 210 tys.) dotyczy zwrotów za leczenie niewymagające uprzedniej zgody. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Zwraca uwagę, że w porównaniu z dodatkowymi kosztami informacyjnymi i administracyjnymi ponoszonymi przez organy ds. zdrowia podczas wdrażania dyrektywy zwrot kosztów opieki pozaszpitalnej niewymagającej uprzedniej zgody (np. opieki dentystycznej) jest stosunkowo niski |
| --- | --- |

32.

| 33. | Wskazuje, że w swoich staraniach na rzecz zapewnienia pełnego wdrożenia dyrektywy i zapewnienia obywatelom najprostszych sposobów leczenia w innym państwie członkowskim właściwe organy ds. zdrowia w państwach członkowskich muszą również pamiętać, że przeważająca większość ludzi woli się leczyć w pobliżu domu czy rodziny. Zatem dbając o organizację, jakość i wydajność opieki zdrowotnej w państwach członkowskich, trzeba dążyć do tego, by obywatelki i obywatele mogli skorzystać z leczenia jak najbliżej domu czy rodziny. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Zwraca uwagę na to, że wydatki państw członkowskich na leczenie w innych krajach UE nie dotyczą wyłącznie zwrotów. Leczenie pociąga za sobą również koszty administracyjne i informacyjne – pieniądze, które w przeciwnym razie mogłyby zostać zainwestowane w poprawę leczenia w ramach systemu opieki zdrowotnej danego państwa członkowskiego. A zatem przy wdrażaniu dyrektywy krajowe organy ds. zdrowia powinny zapewnić, aby zasoby ich własnych systemów opieki zdrowotnej nie zostały nieproporcjonalnie obciążone przez bardzo niski odsetek pacjentów, którzy pragną się leczyć w innym państwie członkowskim. |
| --- | --- |

34.

Właściwe korzystanie z uprzedniej zgody

| 35. | Zwraca uwagę, że procedura udzielania przez państwa członkowskie uprzedniej zgody na hospitalizację lub specjalistyczne leczenie w innym państwie członkowskim stanowi przeszkodę w transgranicznej mobilności pacjentów. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Odnotowuje w związku z tym, że według sprawozdania Komisji wpływ wywierany przez pacjentów poszukujących dostępu do transgranicznej opieki zdrowotnej na krajowe budżety opieki zdrowotnej wydaje się być ograniczony. Dotyczy to wszystkich państw, niezależnie od tego, czy wprowadziły one procedurę uprzedniej zgody czy nie. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Zauważa, że większość RegHub (63 %) uważa, że udzielanie uprzedniej zgody jest konieczne, aby zapewnić dostęp do wysokiej jakości opieki zdrowotnej, a także że ma zasadnicze znaczenie dla uniknięcia marnotrawienia zasobów (48 %) i dla kontroli kosztów na szczeblu regionalnym (44 %). |
| --- | --- |

37.

| 38. | Zaznacza, że stosowanie przepisów dyrektywy w sprawie uprzedniej zgody daje pacjentom także bezpieczeństwo finansowe, gdyż jeszcze przed rozpoczęciem leczenia w innym państwie członkowskim ubezpieczyciel w ich państwie gwarantuje zwrot kosztów na podstawie dyrektywy. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Wzywa państwa członkowskie do jak najszybszego udzielania uprzedniej zgody, aby nie opóźniać niepotrzebnie leczenia, a jednocześnie zapewnić realistyczną ocenę szacowanych kosztów planowanej interwencji. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Zwraca uwagę na znacznie rzadziej stosowany system uprzedniego powiadamiania (o którym mowa w art. 9 ust. 5 dyrektywy), uznany przez RegHub za użyteczne narzędzie, które daje pacjentom jasny ogląd sytuacji i wspiera władze w wypełnianiu ich obowiązków, oraz zachęca państwa członkowskie do szerokiego stosowania tego dobrowolnego rozwiązania. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Wskazuje na mechanizm rekompensaty finansowej, który państwa członkowskie mogą stosować w związku z udzieleniem uprzedniej zgody. Umożliwia on wprowadzenie bezpośredniego rozliczania między właściwymi instytucjami i w ten sposób zastępuje płatność z góry i zwrot kosztów pacjentom (art. 9 ust. 5 dyrektywy). Jest to sposób na zmniejszenie obciążenia pacjentów i umożliwienie mniej zamożnym grupom społecznym ubiegania się o leczenie za granicą. |
| --- | --- |

41.

| 42. | W związku z tym zaleca, by w kontekście dalszego wdrażania dyrektywy nadal umożliwić korzystanie z systemu uprzedniej zgody, jeśli właściwe organy państw członkowskich uznają to za konieczne. |
| --- | --- |

42.

Dalsza współpraca w zakresie wdrażania dyrektywy

| 43. | Zwraca się do DG SANTE o kontynuację oceny funkcjonowania dyrektywy w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej we współpracy z innymi odpowiednimi dyrekcjami generalnymi oraz o gromadzenie, analizowanie i publikowanie przykładów działań w zakresie transgranicznej opieki zdrowotnej i problemów napotykanych przez instytucje uczestniczące. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Domaga się odpowiedniego i długoterminowego finansowania ze strony UE w następnym okresie programowania, w szczególności – choć nie wyłącznie – za pośrednictwem Interreg, w tym na realizację transgranicznych badań bądź projektów mających na celu usunięcie konkretnych barier i umożliwienie sprawnej współpracy. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Zwraca uwagę, że chociaż w protokole ustaleń pomiędzy WHO a KR-em nie ma konkretnego odniesienia do dyrektywy, to jednak zobowiązuje się w nim KR do propagowania dostępu do opieki zdrowotnej, promocji zdrowia i dzielenia się wiedzą, które są zasadniczymi elementami dyrektywy. |
| --- | --- |

45.

| 46. | Proponuje Komisji nawiązanie regularnego dialogu z KR-em. Przy udziale Sekcji NAT i Grupy Międzyregionalnej „Zdrowie” można by w jego ramach rozważyć wyzwania i przemyśleć rozwiązania w celu lepszego wdrożenia dyrektywy w sprawie transgranicznej opieki zdrowotnej. |
| --- | --- |

46.

| 47. | Wyraża swe nieustające poparcie dla tej bardzo potrzebnej współpracy europejskiej i jest gotów dalej doradzać w kwestii przykładów najlepszych praktyk w regionach oraz o nich informować. |
| --- | --- |

47.

| 48. | Ponownie podkreśla, że choroby nie znają granic i że europejska solidarność w sytuacjach zagrożenia zdrowia nie powinna nigdy zatrzymywać się na granicach administracyjnych lub prawnych. |
| --- | --- |

48.

| 49. | Oczekuje, że trzecie sprawozdanie z wdrażania, które Komisja Europejska ma rychło przedstawić, będzie w pełni odzwierciedlać uwagi Europejskiego Komitetu Regionów wyrażone w niniejszej opinii. |
| --- | --- |

49.

Bruksela, dnia 14 października 2020 r.

Apostolos TZITZIKOSTAS

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  W listopadzie 2019 r. Europejski Komitet Regionów rozpoczął konsultacje za pośrednictwem swojej sieci regionalnych centrów ds. oceny wdrożenia polityki UE (RegHub), by zbadać wdrażanie dyrektywy na szczeblu terytorialnym. W badaniu wzięło udział 27 ośrodków regionalnych reprezentujących 18 krajów europejskich.

1

(2)  Francja utworzyła taki korytarz zdrowotny na swojej granicy z Hiszpanią, aby umożliwić ciągłość świadczenia opieki przez Szpital Cerdanya, natomiast Luksemburg rozważył konkretne odstępstwo dla francuskich pracowników służby zdrowia w celu nadania im specjalnego statusu osoby osiedlonej i umożliwienia im dojeżdżania do pracy w Wielkim Księstwie Luksemburga.

2

---

| 18.12.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 440/15 |
| --- | --- | --- | --- |

18.12.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 440/15

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Unijny mechanizm nadzwyczajny w dziedzinie zdrowia

(2020/C 440/04)

| Sprawozdawczyni: | Birgitta SACRÉDEUS (SE/EPL), radna regionu Dalarna |
| --- | --- |

Sprawozdawczyni:

Birgitta SACRÉDEUS (SE/EPL), radna regionu Dalarna

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Uwagi ogólne

| 1. | Zwraca uwagę, że pandemia COVID-19, do której doszło w 2020 r. w Europie i na świecie, nie tylko kosztowała zdrowie lub życie wielu ludzi, lecz spowodowała również poważne konsekwencje gospodarcze i społeczne, których skali nie da się jeszcze w pełni oszacować. Szybkie rozprzestrzenianie się wirusa zwiększyło presję na usługi opieki zdrowotnej i społecznej oraz na publiczne struktury opieki zdrowotnej, a także znacznie zwiększyło obciążenie pracą personelu medycznego i pielęgniarskiego. Ponadto należy przygotować się na dalsze fale pandemii. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Ostrzega, że pandemia COVID-19 objawiła się w Europie niejednolicie: istnieją znaczne różnice nie tylko między państwami, lecz także między regionami, gminami, dzielnicami i grupami wiekowymi. Ogólnie rzecz biorąc osoby o słabszej odporności i z chorobami współistniejącymi oraz żyjące w złych warunkach społeczno-gospodarczych były bardziej narażone na wirusa. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Zauważa, że w walce z COVID-19 oraz w celu ochrony i zapewnienia zdrowia ludności państwa członkowskie podjęły środki ograniczające swobodę przemieszczania się obywateli w stopniu niewyobrażalnym w normalnych okolicznościach. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Uważa, że pandemia COVID-19 wyraźnie pokazuje, jak duże znaczenie ma wykwalifikowany i dobrze wyszkolony personel oraz odpowiednio finansowane, dobrze wyposażone i solidne systemy opieki zdrowotnej, w ramach których można szybko dostosować się do nowej sytuacji w zakresie zdrowia publicznego i opieki i w razie potrzeby wzmocnić opiekę zdrowotną na poziomie podstawowym i ambulatoryjnym, jak również wzmocnić zdolności na zwykłych oddziałach szpitalnych i na oddziałach intensywnej opieki medycznej. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Zwraca uwagę na fakt, że w wielu krajach odkładano leczenie pacjentów z innymi chorobami i potrzebami medycznymi, co doprowadziło do zaległości, które teraz trudno będzie nadrobić. Wiele osób z ciężką postacią COVID-19 potrzebuje rehabilitacji. Ponadto wiele wskazuje na to, że w wyniku COVID-19 wzrosło zapotrzebowanie na pomoc w zakresie zdrowia psychicznego i na leczenie w tym zakresie – zarówno wśród ogółu ludności, jak i wśród personelu medycznego i opiekuńczego. W związku z tym sektor opieki zdrowotnej będzie jeszcze długo potrzebował większych zasobów w zakresie zdrowia publicznego oraz podstawowej i ambulatoryjnej opieki zdrowotnej. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Odnotowuje, że instytucje UE aktywnie wspierały państwa członkowskie w walce z COVID-19, jednak początkowo współpraca między państwami członkowskimi ustała, m.in. dlatego, że granice państw zostały zamknięte dla przewozu wyrobów medycznych, i to w momencie, gdy sytuacja wymagałaby większego niż kiedykolwiek indziej poziomu współpracy, przywództwa i zaangażowania na szczeblu europejskim. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Przypomina, że zgodnie z art. 222 TFUE Unia i jej państwa członkowskie działają wspólnie w duchu solidarności. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Podkreśla, że choć UE odgrywa ważną rolę w poprawie zdrowia publicznego, zapobieganiu chorobom i eliminowaniu zagrożeń dla zdrowia, to organizacja, finansowanie i kształt sektora zdrowia publicznego oraz opieki zdrowotnej i społecznej leży zasadniczo w gestii państw członkowskich. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jest przekonany, że systemy opieki zdrowotnej w Europie, finansowane powszechnie i solidarnie, niosą ogromne korzyści w walce z COVID-19. |
| --- | --- |

9.

Ogólne wnioski

| 10. | Uważa, że z walki z COVID-19 można wyciągnąć wiele ważnych wniosków, które mogą być przydatne w kontekście przeciwdziałania temu globalnemu kryzysowi, ale również w innych sytuacjach kryzysowych. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Podkreśla, że w wielu państwach członkowskich główna odpowiedzialność za świadczenia medyczne, opiekę oraz służbę zdrowia spoczywa na władzach lokalnych i regionalnych. Również w krajach, w których system opieki zdrowotnej jest kształtowany na poziomie krajowym, często to władze lokalne są odpowiedzialne za usługi socjalne i opiekę społeczną. W związku z tym władze lokalne i regionalne odgrywają istotną rolę w walce z COVID-19. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Podkreśla, jak ważne jest, by instytucje i organy UE oraz państwa członkowskie gwarantowały ciągłość rynku wewnętrznego i jego funkcjonowanie również w sytuacjach kryzysowych. Zamówienia i transport produktów leczniczych, wyrobów medycznych, środków ochrony indywidualnej oraz innych towarów i usług nie mogą być utrudniane, a personel medyczny i pielęgniarski oraz inne kluczowe grupy muszą być w stanie przekraczać bez przeszkód granice do celów wykonywania pracy. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Podkreśla znaczenie gromadzenia danych o gwarantowanej jakości, rzetelnych badań i bezpiecznych źródeł informacji, tak aby organy publiczne mogły podejmować na tej podstawie świadome decyzje, a przedsiębiorstwa, organizacje i pojedyncze osoby mogły działać w sposób odpowiedzialny, by zapobiegać chorobom. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Zaznacza, jak ważna jest pomoc i współpraca w dziedzinie transgranicznej opieki zdrowotnej. Obejmuje to transport wymagających leczenia pacjentów do szpitali w krajach sąsiadujących, które mają wolne łóżka, oddelegowywanie personelu szpitala oraz inne formy współpracy transgranicznej w celu zmniejszenia presji na systemy opieki zdrowotnej w najbardziej dotkniętych regionach UE. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Z tego względu nalega na konieczność uzgodnienia przez państwa członkowskie wspólnego protokołu statystycznego, tak aby umożliwić porównywalność danych dotyczących skutków kryzysu COVID-19 i przyszłych pandemii. Protokół ten, który ma zostać opracowany pod wspólnym zwierzchnictwem Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) i Eurostatu, mógłby opierać się na danych dostarczanych na poziomie NUTS 2, aby ułatwić reakcję polityczną uwzględniającą wykorzystanie europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Zwraca uwagę na opracowane lub rozbudowane podczas pandemii rozwiązania cyfrowe, np. w zakresie informacji na temat zdrowia, porad medycznych i śledzenia łańcuchów zakażeń. Niemniej wskazanie nosicieli wirusa rodzi również uzasadnione problemy związane z ochroną i bezpieczeństwem danych, również w kontekście transgranicznym. Pandemia uwypukliła również potrzebę transgranicznej wymiany cyfrowych danych pacjentów, w sytuacji gdy pacjenci szukają opieki zdrowotnej w innym państwie członkowskim |
| --- | --- |

16.

| 17. | Podkreśla znaczenie współpracy międzynarodowej z, między innymi, Światową Organizacją Zdrowia (WHO) dla zwalczania COVID-19 i innych zagrożeń dla zdrowia. Z drugiej strony bardzo ważna jest także współpraca z przedsiębiorstwami, organizacjami nienastawionymi na zysk, rodzinami, sąsiadami i przyjaciółmi w zarządzaniu kryzysowym na szczeblu lokalnym i regionalnym. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Uważa, że konieczne jest znalezienie lepszego sposobu ochrony osób starszych i osób z chorobami współistniejącymi przed COVID-19 i innymi zakaźnymi chorobami niezależnie od tego, czy mieszkają one w domu opieki czy we własnym domu. W związku z tym podkreśla, jak ważne jest, by polityka zdrowotna i społeczna wzmacniały systemy podstawowej opieki zdrowotnej w terenie, a w szczególności profilaktykę. |
| --- | --- |

18.

Unijny mechanizm nadzwyczajny w dziedzinie zdrowia

| 19. | Z zadowoleniem przyjmuje środki podjęte przez Komisję w celu odciążenia władz krajowych, regionalnych i lokalnych w zwalczaniu pandemii COVID-19 i w tym kontekście dostrzega przedstawiony przez Komisję 27 maja 2020 r. kompleksowy plan odbudowy dla Europy. Z zadowoleniem przyjmuje również porozumienie co do wykorzystania wszystkich dostępnych środków z tegorocznego budżetu UE, aby pomóc europejskim systemom opieki zdrowotnej w przezwyciężeniu kryzysu. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Odnotowuje, że decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1082/2013/UE (1) w sprawie poważnych transgranicznych zagrożeń zdrowia jest ważnym fundamentem unijnego przygotowania na sytuacje wyjątkowe i zarządzania kryzysowego, jednak w kontekście obecnego kryzysu w dziedzinie zdrowia potrzeba dalszego wzmocnienia zdolności UE w zakresie reagowania kryzysowego i ochrony ludności. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Proponuje w związku z tym, aby – przy poszanowaniu zasady pomocniczości i nadrzędnej odpowiedzialności państw członkowskich za ochronę zdrowia, jak również za zdrowie publiczne i ochronę ludności – ustanowić unijny mechanizm nadzwyczajny w dziedzinie zdrowia, który będzie miał następujące cele:






  — | Koordynowanie działań i wsparcia UE dla krajowych, regionalnych i lokalnych struktur opieki zdrowotnej i ochrony ludności z myślą o skutecznym reagowaniu na zagrożenia dla zdrowia i sytuacje kryzysowe. |
| --- | --- | --- |

21.

—

Koordynowanie działań i wsparcia UE dla krajowych, regionalnych i lokalnych struktur opieki zdrowotnej i ochrony ludności z myślą o skutecznym reagowaniu na zagrożenia dla zdrowia i sytuacje kryzysowe.

| — | Zapewnienie skutecznej współpracy i koordynacji z odpowiednimi organizacjami międzynarodowymi, takimi jak WHO, w zakresie gotowości i reagowania. |
| --- | --- |

—

Zapewnienie skutecznej współpracy i koordynacji z odpowiednimi organizacjami międzynarodowymi, takimi jak WHO, w zakresie gotowości i reagowania.

| — | Koordynowanie ogólnoeuropejskiej dystrybucji podstawowego sprzętu medycznego. |
| --- | --- |

—

Koordynowanie ogólnoeuropejskiej dystrybucji podstawowego sprzętu medycznego.

| — | Wzmocnienie roli europejskich agencji zajmujących się dziedzinami związanymi ze zdrowiem. |
| --- | --- |

—

Wzmocnienie roli europejskich agencji zajmujących się dziedzinami związanymi ze zdrowiem.

| — | Poprawa zaopatrzenia w sprzęt medyczny poprzez wspólne inicjatywy w zakresie udzielania zamówień i monitorowanie łańcuchów dostaw najważniejszych produktów. |
| --- | --- |

—

Poprawa zaopatrzenia w sprzęt medyczny poprzez wspólne inicjatywy w zakresie udzielania zamówień i monitorowanie łańcuchów dostaw najważniejszych produktów.

| — | Pomoc państwom członkowskim, wraz z Europejskim Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC), w przeglądzie i uaktualnianiu planów na wypadek pandemii. W proces ten włączyć należy także władze lokalne i regionalne. Na wzór testów warunków skrajnych przeprowadzonych przez instytucje finansowe w następstwie kryzysu finansowego należy ocenić systemy opieki zdrowotnej państw członkowskich pod kątem tego, w jakim stopniu są w stanie reagować na różne zagrożenia dla zdrowia. |
| --- | --- |

—

Pomoc państwom członkowskim, wraz z Europejskim Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC), w przeglądzie i uaktualnianiu planów na wypadek pandemii. W proces ten włączyć należy także władze lokalne i regionalne. Na wzór testów warunków skrajnych przeprowadzonych przez instytucje finansowe w następstwie kryzysu finansowego należy ocenić systemy opieki zdrowotnej państw członkowskich pod kątem tego, w jakim stopniu są w stanie reagować na różne zagrożenia dla zdrowia.

| 22. | Uważa, że przyszły unijny mechanizm nadzwyczajny w dziedzinie zdrowia powinien opierać się na wsparciu w sytuacjach nadzwyczajnych, o którym mowa w rozporządzeniu Rady (UE) 2016/369 (2). |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jest przekonany o potrzebie dalszego wzmocnienia unijnego mechanizmu ochrony ludności, a w szczególności programu rescEU i europejskiego korpusu medycznego, aby Unia była gotowa i zdolna do szybkiego, skutecznego i skoordynowanego reagowania na wszelkie przyszłe kryzysy – zarówno biologiczne, jak i inne. Ponadto unijny mechanizm ochrony ludności należy ocenić w świetle doświadczeń związanych z pandemią koronawirusa, tak aby był możliwie najlepiej zorganizowany i ustrukturyzowany. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Zachęca do wzmocnienia zdolności Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego (ERCC) w zakresie wczesnego ostrzegania i do ściślejszego powiązania go z Komitetem ds. Bezpieczeństwa Zdrowia i Europejskim Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC), tak aby mogło w przyszłości jeszcze skuteczniej pełnić swoją funkcję koordynującą i odpowiednio wspierać organy odpowiedzialne za zarządzanie operacyjne w terenie. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Zauważa, że kryzys COVID-19 wyraźnie uwypuklił potrzebę istnienia Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób. Wzywa państwa członkowskie i Komisję do współpracy na rzecz wzmocnienia i rozbudowania roli ECDC w zwalczaniu epidemii poważnych chorób. Dlatego z zadowoleniem przyjmuje podjęcie obecnie tego tematu przez ministrów zdrowia UE. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Z zadowoleniem przyjmuje wiele środków, które Komisja Europejska zaproponowała 15 lipca 2020 r. w komunikacie w sprawie „Krótkoterminowa gotowość UE w dziedzinie zdrowia na wypadek występowania ognisk COVID-19”. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Mając na uwadze ochronę zarówno swobody przemieszczania się, jak i zdrowia publicznego, z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji Europejskiej, przedłożony 4 września 2020 r., dotyczący zaleceń Rady w sprawie skoordynowanego podejścia do ograniczenia swobody przemieszczania się w odpowiedzi na pandemię COVID-19. |
| --- | --- |

27.

Zamówienia i przechowywanie wyrobów medycznych

| 28. | Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że od kwietnia 2020 r. umowa dotycząca wspólnego udzielania zamówień obejmuje prawie 540 mln osób, w tym wszystkich mieszkańców państw UE i EOG, Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz prawie wszystkie kraje kandydujące i potencjalne kraje kandydujące. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Dlatego z zadowoleniem przyjmuje propozycję kanclerz Angeli Merkel i prezydenta Emmanuela Macrona z 18 maja 2020 r., aby w ramach strategii reagowania na kryzysy sanitarne powołać w obrębie Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób grupę zadaniową ds. zdrowia, której zadaniem będzie opracowanie, wraz z krajowymi instytucjami opieki zdrowotnej, planów zapobiegania przyszłym epidemiom i reagowania na nie. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Cieszy się, że porozumienie ma dobrowolny charakter, uważa jednak, że dobrowolne uczestnictwo powinno zostać zastąpione klauzulą opt-out. Ułatwiłoby to stosowanie przyspieszonej procedury, dając jednocześnie zainteresowanym stronom swobodę wyboru. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji dotyczący po pierwsze utworzenia, w ramach planu odbudowy dla Europy, nowego i samodzielnego „Programu UE dla zdrowia” o całkowitym budżecie w wysokości 9,4 mld EUR, mającego m.in. wzmocnić ochronę zdrowia i przygotować Unię na przyszłe kryzysy zdrowotne, a po drugie zwiększenia budżetu Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności „rescEU” o dodatkowe 2 mld EUR. Ubolewa jednak, że Rada Europejska następnie ograniczyła swoje ambicje do kwoty 1,7 mld EUR, co znacząco ogranicza możliwości przezwyciężenia negatywnych skutków pandemii. Zamierza jednak w odrębnej opinii zająć stanowisko na temat nowego programu w dziedzinie zdrowia. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Z zadowoleniem przyjmuje ogólnoeuropejskie zamówienia i dystrybucję podstawowych materiałów medycznych dla szpitali i innych podmiotów świadczących opiekę zdrowotną (maski oddechowe, respiratory, środki ochrony indywidualnej, maski wielokrotnego użytku, produkty farmaceutyczne, leki i środki laboratoryjne, środki odkażające). Należy jednak pamiętać, że w wielu państwach członkowskich szpitale, ośrodki zdrowia i placówki opiekuńczo-pielęgnacyjne są prowadzone przez władze regionalne i lokalne, które muszą zostać zaangażowane w ten proces. Zauważa, że proces wspólnego udzielania zamówień wiosną trwał zbyt długo, by mógł w pełni zrealizować swój cel. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Z zadowoleniem przyjmuje szybkie gromadzenie przez rescEU sprzętu medycznego i jego szybkie dostarczenie najbardziej dotkniętym państwom członkowskim. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Wzywa państwa członkowskie i Komisję do ustanowienia stałych europejskich strategicznych zapasów antybiotyków, szczepionek, odtrutek, antytoksyn i innych podstawowych środków medycznych o dowiedzionej skuteczności. Powinno to zapewnić istnienie rezerwy na wypadek sytuacji nadzwyczajnej oraz koordynację szybkiego rozprowadzenia i dostarczania niezbędnych towarów w całej Europie. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Ze szczególnym zadowoleniem przyjmuje decyzję Komisji z dnia 3 kwietnia 2020 r. w sprawie tymczasowego zwolnienia sprzętu medycznego i środków ochrony osobistej z ceł przywozowych i podatku VAT. Komisja powinna rozważyć zmianę zakresu swojej decyzji, tak aby obejmowała ona prywatne przedsiębiorstwa, od których wymaga się stosowania środków ochrony osobistej, i powinna stosować tę decyzję w sposób, który nie stawia lokalnych producentów UE w niekorzystnej sytuacji ekonomicznej. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Zwraca uwagę, że w czasie trwającej pandemii zwiększyła się luka w zaopatrzeniu w podstawowe produkty i leki, takie jak antybiotyki i środki odurzające, których i tak brakowało już w wielu regionach. Wzywa do podjęcia wysiłków na rzecz szybkiego pozyskania podstawowych surowców, zwiększenia produkcji materiałów do przeprowadzania testów i produkcji innych wyrobów medycznych tam, gdzie wystąpiły braki, oraz do stymulowania rozwoju i wytwarzania ważnych leków w Europie poprzez wspieranie badań naukowych i innowacji oraz tworzenie zachęt dla producentów. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Zgadza się, że Unia musi być w stanie rozwijać, nabywać, transportować i dystrybuować sprzęt do testowania i ochrony przywożony z zagranicy lub produkowany w UE. Unia Europejska i państwa członkowskie muszą zmniejszyć swoją zależność od produkcji leków i innych środków medycznych w państwach trzecich. Muszą również działać na rzecz zwiększenia przystępności cenowej leków. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Jest przekonany, że musi zawsze istnieć możliwość zapewnienia szybkiego i prostego zaopatrzenia rynku w sprzęt ochronny, taki jak maski, kombinezony ochronne itp. W tym celu należy stworzyć na szczeblu europejskim warunki umożliwiające tworzenie w państwach członkowskich zdolności produkcyjnych w zakresie materiałów ochronnych, a unijne przepisy dotyczące zamówień publicznych i ochrony konkurencji powinny zostać poddane przeglądowi z punktu widzenia pandemii. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Zwraca uwagę na konieczność zbadania, który rodzaj środków ochrony indywidualnej nadaje się do stosowania w danej sytuacji, w tym również poza kontekstem pandemii COVID-19. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Europejski Komitet Normalizacyjny (CEN) i Europejski Komitet Normalizacyjny Elektrotechniki (CENELEC) uzgodniły przyznanie dostępu do szeregu norm europejskich dotyczących niektórych wyrobów medycznych i środków ochrony indywidualnej w celu zwiększenia i przekształcenia zdolności produkcyjnych europejskich przedsiębiorstw z myślą o uzupełnieniu braków w zaopatrzeniu. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Zwraca uwagę na potrzebę zapewnienia możliwości jak najszerszego recyklingu środków ochrony indywidualnej, zwłaszcza jeżeli są przeznaczone dla obywateli. |
| --- | --- |

41.

Szczepionki, diagnostyka i leczenie

| 42. | Podkreśla pilną potrzebę wynalezienia szczepionki przeciwko COVID-19 i wzywa współprawodawców UE do uwzględnienia wniosku Komitetu i zwiększenia współpracy unijnej w zakresie przygotowania, produkcji i dystrybucji szczepionek w uzupełnieniu do publicznych i prywatnych badań medycznych nad COVID-19. |
| --- | --- |

42.

| 43. | W tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje propozycję Komisji Europejskiej dotyczącą zwiększenia budżetu programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” do 94,4 mld EUR i ubolewa, że Rada Europejska zaproponowała następnie zmniejszenie tego budżetu do 80,9 mld EUR. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Z zadowoleniem przyjmuje porozumienia zawarte między Komisją Europejską a kilkoma firmami farmaceutycznymi w sprawie dostaw leków i dawek szczepionek, w przypadku gdyby jedna z nich opracowała bezpieczną i skuteczną szczepionkę. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Zauważa z zaniepokojeniem, że globalne wysiłki na rzecz opracowania szczepionki, diagnostyki i leczenia przeciwko COVID-19 mogą doprowadzić do zaciekłej konkurencji, która pozostawiłaby biedniejsze kraje bez pomocy w obliczu tej choroby. Wyraża zdecydowane poparcie dla wielostronnej współpracy na rzecz rozwoju bezpiecznych i skutecznych szczepionek, diagnostyki i terapii, a także na rzecz sprawiedliwego finansowania i solidarności w dystrybucji przyszłych szczepionek i leków. |
| --- | --- |

45.

| 46. | Popiera opracowanie wspólnej unijnej karty szczepień oraz wirtualnego europejskiego rejestru informacji o zapasach szczepionek i potrzebach w tym zakresie w celu ułatwienia dobrowolnej wymiany informacji na temat dostępnych zapasów szczepionek i niedoborów podstawowych szczepionek. |
| --- | --- |

46.

| 47. | Wzywa do zwiększenia środków mających na celu zapobieganie rozpowszechnianiu fałszywych informacji przez internet i za pośrednictwem innych kanałów na temat COVID-19, jego leczeniu i szczepionkach przeciwko tej chorobie. WHO, UE i jej państwa członkowskie oraz władze lokalne i regionalne mają do odegrania ważną rolę w zwalczaniu dezinformacji w tym zakresie. |
| --- | --- |

47.

| 48. | Popiera wysiłki Komisji mające na celu zwiększenie finansowania badań nad szczepionką przeciwko COVID-19 i oczekuje przekazania z programu „Horyzont Europa” znacznych środków na wsparcie innowacji i badań w tej dziedzinie. |
| --- | --- |

48.

Bruksela, dnia 14 października 2020 r.

Apostolos TZITZIKOSTAS

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  Dz.U. L 293 z 5.11.2013, s. 1.

1

(2)  Rozporządzenie Rady (UE) 2016/369 z dnia 15 marca 2016 r. w sprawie udzielania wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych na terenie Unii (Dz.U. L 70 z 16.3.2016, s. 1).

2

---

| 18.12.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 440/20 |
| --- | --- | --- | --- |

18.12.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 440/20

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Bioróżnorodne miasta i regiony w okresie po 2020 r. w kontekście 15. Konferencji Stron Konwencji Narodów Zjednoczonych o różnorodności biologicznej (CBD COP15) oraz unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030

(2020/C 440/05)

| Sprawozdawca: | Roby BIWER (LU/PES), członek rady gminy Bettembourg, Luksemburg |
| --- | --- |
| Dokument źródłowy: | Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Unijna strategia na rzecz bioróżnorodności 2030 – Przywracanie przyrody do naszego życia
  COM(2020) 380 final |

Sprawozdawca:

Roby BIWER (LU/PES), członek rady gminy Bettembourg, Luksemburg

Dokument źródłowy:

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Unijna strategia na rzecz bioróżnorodności 2030 – Przywracanie przyrody do naszego życia

COM(2020) 380 final

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

| 1. | Wzywa społeczność międzynarodową do uczynienia 15. Konferencji Stron (COP) Konwencji o różnorodności biologicznej (CBD), która odbędzie się w 2021 r. w Kunming, decydującym momentem dla różnorodności biologicznej oraz wezwaniem do ostatecznego odwrócenia tendencji do utraty różnorodności biologicznej i degradacji ekosystemów. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Zwraca uwagę na fakt, że od 2018 r. stan różnorodności biologicznej pogorszył się, a większości międzynarodowych celów społecznych i środowiskowych, w szczególności celów w zakresie różnorodności biologicznej z Aichi (ABT), nie udało się osiągnąć. Globalne wysiłki na rzecz powstrzymania zanikania różnorodności biologicznej zakończyły się niepowodzeniem, co zostało udokumentowane w globalnej ocenie IPBES z 2019 r., sporządzonej przed Światowym Forum Gospodarczym w 2020 r., w której stwierdzono, że utrata różnorodności biologicznej i załamanie się ekosystemów stanowią jedno z pięciu największych zagrożeń, przed którymi stoi świat. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Wskazuje, że głównymi czynnikami powodującymi utratę różnorodności biologicznej są: zmiana użytkowania gruntów, bezpośrednia eksploatacja zasobów naturalnych oraz zmiana klimatu, i ze należy rozwiązać te kwestię za pomocą konkretnych i terminowych działań. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Podkreśla, że globalny ślad środowiskowy państw członkowskich UE-27 przekracza ponad dwukrotnie zdolność ekosystemów do wytwarzania użytecznego materiału biologicznego i działania w charakterze pochłaniaczy dwutlenku węgla w regionie. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Podkreśla, że istnieje coraz więcej dowodów bezpośredniego związku między kryzysami w dziedzinie klimatu, różnorodności biologicznej i zdrowia ludzkiego a zwiększonym ryzykiem pandemii chorób odzwierzęcych z powodu postępującego niszczenia naturalnych ekosystemów na świecie. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Zaznacza, że obecny stan kryzysu różnorodności biologicznej wymaga szeregu ambitnych i łatwych do zakomunikowania celów oraz natychmiastowej, opartej na wiedzy naukowej polityki i działań podjętych wobec czynników powodujących utratę różnorodności biologicznej i degradację ekosystemów, które są proporcjonalne do celu, jakim jest zahamowanie utraty różnorodności biologicznej; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Apeluje o spójność polityki z zamiarem dostosowania wysiłków, celów i wyników poszczególnych obszarów polityki UE, w tym nowej wspólnej polityki rolnej (WPR), unijnego Zielonego Ładu oraz stosunków handlowych i zobowiązań międzynarodowych UE, a mianowicie agendy ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030, porozumienia klimatycznego z Paryża, Konwencji o różnorodności biologicznej oraz ram z Sendai dotyczących zarządzania ryzykiem związanym z klęskami żywiołowymi, do kompleksowej strategii UE na rzecz zrównoważonego rozwoju zawierającej jasne cele i środki wykonawcze. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Podkreśla pilną potrzebę działania zgodnie z zaleceniami zawartymi w 5. globalnej prognozie różnorodności biologicznej (Global Biodiversity Outlook) opracowanej przez CBD, w których wzywa się do promowania lokalnego zarządzania obszarami miejskimi i transdyscyplinarnego planowania, promowania rozwiązań opartych na zasobach przyrody, a także do przyjęcia zintegrowanego podejścia do użytkowania gruntów i zmiany sposobu użytkowania gruntów na poziomie lokalnym i krajobrazowym jako kluczowych elementów ścieżek prowadzących do zahamowania utraty różnorodności biologicznej. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Podkreśla, że pomimo coraz większego uznania, zarówno w Unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030, jak i w Globalnych ramach różnorodności biologicznej po 2020 r. nadal brakuje formalnego stwierdzenia kluczowej roli samorządów terytorialnych, miast i innych władz lokalnych dla różnorodności biologicznej (1) w zahamowaniu utraty różnorodności biologicznej i stosowaniu „podejścia obejmującego całą administrację rządową” na każdym etapie i na każdym poziomie procesu zarządzania różnorodnością biologiczną. Uznanie takie można osiągnąć w szczególności poprzez włączenie lokalnych i regionalnych strategii i planów działania na rzecz różnorodności biologicznej (LBSAP/SBSAP) do krajowych strategii i planów działania na rzecz różnorodności biologicznej (NBSAP). |
| --- | --- |

9.

| 10. | Popiera ustanowienie długoterminowego celu UE w zakresie neutralności klimatycznej, aby ukierunkować europejski projekt na nieodwracalną neutralność klimatyczną do 2050 r. w oparciu o wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027, które spełniają co najmniej cel polegający na osiągnięciu 30 % wydatków związanych z klimatem, i podkreśla, że Europejskie prawo o klimacie powinno zapewnić zbieżność środków na rzecz osiągnięcia zerowej emisji gazów cieplarnianych netto z unijnymi i globalnymi celami w zakresie różnorodności biologicznej (2). |
| --- | --- |

10.

Rola miast i regionów w zahamowaniu utraty różnorodności biologicznej

| 11. | Zgadza się z wnioskiem zawartym w sprawozdaniu IPBES z 2019 r., że władze lokalne i regionalne, dzięki odpowiedzialnej produkcji i konsumpcji oraz zintegrowanemu terytorialnemu planowaniu przestrzennemu i jego realizacji, a także dzięki rozwiązaniom opartym na zasobach przyrody (NBS) oraz na ochronie i zrównoważonym wykorzystaniu zasobów naturalnych i pierwotnych uwzględniającym specyfikę kontekstu społecznego, gospodarczego i ekologicznego, mogą wnieść znaczący wkład we wdrażanie odpowiednich konwencji ONZ, w tym Agendy 2030 ONZ i porozumienia paryskiego w sprawie zmiany klimatu. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Zwraca uwagę, że władze lokalne i regionalne są częścią składową władz krajowych ratyfikujących Konwencję o różnorodności biologicznej i wnoszą znaczący dobrowolny wkład oraz tworzą ważne partnerstwa, które mobilizują główne grupy (ludność tubylczą i wspólnoty lokalne – IPLC, młodzież i kobiety), a także odpowiednie sektory (przedsiębiorstwa, instytucje kultury i organizacje społeczeństwa obywatelskiego). |
| --- | --- |

12.

| 13. | Podkreśla, że władze lokalne i regionalne, jako siła napędowa innowacji i wdrażania zintegrowanych planów i strategii przestrzennych i terytorialnych, są zasobem wykorzystanym w niewystarczającym stopniu, również pod względem finansowym, do realizacji celów unijnych i globalnych w zakresie różnorodności biologicznej oraz że ich pełny potencjał można wykorzystać poprzez uznanie i uaktywnienie kluczowych ról władz lokalnych i regionalnych oraz wyposażenie ich w tym celu. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Podkreśla, że innowacyjne rozwiązania oparte na zasobach przyrody i inspirowane nimi, które są racjonalne pod względem kosztów i jednocześnie przynoszą korzyści środowiskowe, społeczne i gospodarcze oraz pomagają budować odporność, należą do najskuteczniejszych narzędzi odtwarzania ekosystemów i zwiększania zdolności ludzi do harmonijnego rozwoju wraz z przyrodą, na co wskazuje sprawozdanie z projektu NATURVATION 2020 (3). |
| --- | --- |

14.

| 15. | Wzywa do wymiany najlepszych praktyk w celu wprowadzenia i rozpowszechnienia innowacyjnych rozwiązań opartych na zasobach przyrody oraz do opracowania wytycznych dla wszystkich zainteresowanych stron. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Zwraca uwagę na wzajemne powiązanie celów zrównoważonego rozwoju oraz sugeruje włączenie różnorodności biologicznej i celów dotyczących klimatu do dalszego rozwoju polityki, np. poprzez stałe uwzględnianie różnorodności biologicznej otoczenia infrastruktury odnawialnych źródeł energii, tak aby osiągnąć cele zarówno w zakresie różnorodności biologicznej, jak i ochrony klimatu. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Ponownie wzywa władze lokalne i regionalne do ustanowienia LBSAP i SBSAP oraz do udziału w ustanawianiu norm międzynarodowych, europejskich i krajowych w celu upowszechnienia różnorodności biologicznej i zarządzania ekosystemami oraz NBS, a tym samym zwiększenia zakresu stosowania i oddziaływania. |
| --- | --- |

17.

Miasta i regiony jako siła napędowa realizacji ambicji UE w zakresie różnorodności biologicznej

| 18. | Z zadowoleniem przyjmuje unijną strategię na rzecz bioróżnorodności 2030 jako płaszczyznę współpracy pionowej w zakresie głównych przyczyn utraty różnorodności biologicznej i jej powiązań z wyzwaniami społecznymi, takimi jak łagodzenie skutków zmiany klimatu i przystosowanie się do niej oraz ochrona przed przyszłymi pandemiami. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Apeluje o ścisłą współpracę między władzami lokalnymi i regionalnymi w celu utworzenia korytarzy ekologicznych w ramach transeuropejskich sieci Natura, ponieważ mają one kluczowe znaczenie dla zaangażowania na poziomie lokalnym. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Podkreśla znaczenie koordynacji działań na rzecz ochrony przyrody i wytyczania celów na szczeblu lokalnym. UE powinna zapewnić miastom i regionom wsparcie finansowe i informacje w celu promowania różnorodności biologicznej, w tym projektów ochrony przyrody, rozwiązań opartych na zasobach przyrody, rozwoju zasobów danych o przyrodzie, planowania przestrzennego, które chroni różnorodność biologiczną, oraz rozwijania wiedzy fachowej i zasobów w miastach i regionach. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie Rady, zawarte w jej konkluzjach w sprawie prac nad przygotowaniem globalnych ram różnorodności biologicznej po 2020 r., do poprawy stosowania i wdrażania NBS w celu wspierania ochrony różnorodności biologicznej, odbudowy ekosystemów i zrównoważonego użytkowania gruntów. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Z zadowoleniem przyjmuje i wspiera ambitne ogólnounijne zobowiązania, zadania i cele unijnego Zielonego Ładu i unijnej strategii na rzecz różnorodności biologicznej; podkreśla kluczową rolę władz lokalnych i regionalnych w ich osiąganiu, zwłaszcza poprzez opracowanie do końca 2021 r. planów ekologizacji obszarów miejskich, oraz podkreśla ich potencjał w zakresie innowacji i integracji na rzecz wspierania różnorodności biologicznej w regionach i miastach, trwałego ożywienia i spójności społecznej. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Podkreśla potrzebę zintegrowanej, ogólnounijnej strategii na rzecz celu, jakim jest posadzenie co najmniej 3 mld dodatkowych drzew w UE przy pełnym poszanowaniu zasad ekologicznych, aby zapewnić uwzględnienie kluczowych funkcji; ponownie wyraża opinię (4) w sprawie zasadniczej roli lasów zarówno na obszarach wiejskich, jak i miejskich dla ochrony różnorodności biologicznej, łagodzenia zmiany klimatu, ochrony przed szkodami hydrogeologicznymi, składowania dwutlenku węgla, zachowania zdrowia ludzkiego i innych dodatkowych korzyści oraz wzywa do zwiększenia wysiłków na rzecz ochrony i odbudowy lasów przy pełnym poszanowaniu zasad ekologicznych, znacznego wieku, wyjątkowych cech ekologicznych i najwyższego poziomu różnorodności biologicznej. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Z zadowoleniem przyjmuje unijną platformę ekologizacji miast jako narzędzie rozwoju potencjału miast i zaleca włączenie jej do kluczowych inicjatyw i platform, takich jak nowe Porozumienie w sprawie zielonego miasta (EU Green City Accord), NetworkNature, CitiesWithNature i RegionsWithNature. W szczególności popiera CitiesWithNature i RegionsWithNature jako oficjalne platformy programu działania na rzecz przyrody i ludzi „Sharm el Sheikh to Kunming”, umożliwiające samorządom terytorialnym, miastom i innym władzom lokalnym mobilizację i zaangażowanie się w zaprezentowanie ich wysiłków, przy jednoczesnym uznaniu wartości przyrody w miastach i regionach. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Podkreśla kluczową rolę władz lokalnych i regionalnych w zarządzaniu obszarami Natura 2000 i zwraca się o wystarczające wsparcie logistyczne, naukowe i finansowe, aby do 2025 r. zapewnić ich pełne pokrycie i egzekwowanie. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Wzywa UE do zapewnienia władzom lokalnym i regionalnym wystarczających zasobów, rozwoju zdolności i wytycznych w celu wdrożenia działań w zakresie łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej, środków ochrony, zarządzania obszarami i planów ekologizacji obszarów miejskich, aby realizować ambitne działania na rzecz różnorodności biologicznej. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Z zadowoleniem przyjmuje cel, jakim jest ustanowienie nowych europejskich ram zarządzania różnorodnością biologiczną, przedstawiony w unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności, umożliwiający władzom lokalnym i regionalnym oraz wszystkim szczeblom rządowym – zgodnie z miejscowymi warunkami – przestrzeganie obowiązków w zakresie monitorowania i oceny oraz mierzenie postępów w działaniach na rzecz różnorodności biologicznej, a także apeluje o jasny i ujednolicony na szczeblu europejskim zestaw wskaźników i wymiernych celów. Jest gotów współpracować i przyczyniać się do opracowywania i wdrażania nowych ram zarządzania w celu zapewnienia struktury, która najskuteczniej wykorzysta pełen potencjał władz lokalnych i regionalnych w zakresie naginania krzywej utraty różnorodności biologicznej. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Wzywa UE, aby w oparciu o istniejące dowody skutecznego wdrożenia podjęła konkretne działania, w tym rozwój zdolności, w celu dalszego włączania kwestii różnorodności biologicznej do głównego nurtu polityki i dostosowania priorytetów w zakresie różnorodności biologicznej we wszystkich systemach prawnych i obszarach polityki – w szczególności w rolnictwie, planowaniu przestrzennym i rozwoju obszarów miejskich, handlu, ochronie środowiska, badaniach i innowacjach, łagodzeniu skutków zmiany klimatu i przystosowywaniu się do niej oraz w unijnym Zielonym Ładzie – a także odpowiednio zintegrowała wszystkie szczeble zarządzania, aby zapewnić osiągnięcie skutków w całej UE; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Podkreśla zalecenia zawarte w sprawozdaniu w sprawie finansowania działań na rzecz różnorodności biologicznej (5) w celu zwiększenia ambicji w zakresie uwzględniania kwestii ochrony środowiska w głównym nurcie finansowania unijnego, a także zwiększenia i uproszczenia finansowania przeznaczonego dla władz lokalnych i regionalnych w odpowiednim zakresie, w tym w ramach programu LIFE. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Domaga się spójnej transgranicznej polityki w dziedzinie środowiska i związanej z nią współpracy transgranicznej, ponieważ gatunki nie znają granic. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Wzywa UE do priorytetowego potraktowania kwestii zahamowania utraty różnorodności biologicznej jako kluczowej zasady we wszystkich głównych planach finansowych, w tym w wieloletnich ramach finansowych na lata 2021–2027 i planach odbudowy po pandemii COVID-19, do zmobilizowania wystarczających środków, aby bezpośrednio lub pośrednio stymulować działania na rzecz różnorodności biologicznej na wszystkich szczeblach władzy i w konkretnym kontekście regionalnym, upraszczając procedury zwiększonego wykorzystania funduszy. W tym celu sugeruje rozważenie wdrożenia systemu „sygnalizacji świetlnej” w zakresie wydatków publicznych lub działalności inwestycyjnej, który odzwierciedlałby ewentualny wpływ na różnorodność biologiczną i czynniki powodujące jej utratę. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Zwraca się o to, by unijne programy pomocy państwa w pełni uwzględniały cel, jakim jest wyeliminowanie dotacji szkodliwych dla różnorodności biologicznej, zapewniając, że do 2030 r. publiczne i prywatne zachęty gospodarcze i regulacyjne będą miały pozytywny lub przynajmniej neutralny wpływ na różnorodność biologiczną. Podkreśla również znaczenie włączenia różnorodności biologicznej do polityki spójności. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Zwraca uwagę na dużą liczbę miejsc pracy, które są zagrożone w związku z utratą różnorodności biologicznej i degradacją ekosystemów, i na możliwości zatrudnienia wynikające z zastosowania biogospodarczych i zrównoważonych modeli produkcji oraz wzywa Komisję do priorytetowego potraktowania w przyszłych strategiach środowiskowych kwestii ochrony miejsc pracy bezpośrednio powiązanych z działaniami na rzecz zahamowania utraty różnorodności biologicznej i przeciwdziałania degradacji ekosystemów. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Wzywa do zwiększenia inwestycji w badania nad powiązaniami między przyrodą a gospodarką w celu zapewnienia dodatkowego wkładu w tworzenie polityki opartej na dowodach i prowadzenia skuteczniejszych inwestycji. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Zachęca do ułatwienia procesu włączania różnorodności biologicznej do planów WPR, a także do wprowadzenia wspólnych wiążących i skutecznych minimalnych środków przeznaczonych na ekoprogramy we wszystkich krajowych planach strategicznych. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Zwraca uwagę, że terminologia stosowana w różnych dyrektywach i rozporządzeniach jest często niespójna, a procedury (np. program LIFE) są często zbyt skomplikowane dla mniejszych władz lokalnych i regionalnych i w większości przypadków ukierunkowane na projekty na dużą skalę oraz nie są odpowiednie dla projektów przyrodniczych na obszarach podmiejskich i wiejskich. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Odnotowuje ważną rolę ogrodów zoologicznych i akwariów, ale podkreśla, że ochrona i zachowanie różnorodności biologicznej powinny koncentrować się na wysiłkach podejmowanych na miejscu, zapobieganiu handlowi dzikimi zwierzętami oraz zwiększaniu ochrony gatunków rodzimych i wiedzy na ich temat; oferuje swoje wsparcie władzom lokalnym i regionalnym w poprawie wdrażania dyrektywy UE w sprawie ogrodów zoologicznych w zgodzie z celami CBD. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Przypomina, że choć ramy UE w zakresie ochrony środowiska morskiego są jednymi z najbardziej kompleksowych i najambitniejszych na świecie, konieczne jest pobudzenie działań w celu skutecznego rozwiązania głównych problemów, takich jak przełowienie i niezrównoważone odpady plastikowe, nadmiar składników odżywczych, praktyki połowowe, podwodny hałas i wszelkie formy zanieczyszczeń. Zrównoważone praktyki połowowe i zdrowe ekosystemy morskie są niezbędne dla gospodarek, ludzi i społeczności w obszarach przybrzeżnych. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Wzywa UE do wzmocnienia istotnej roli władz lokalnych i regionalnych w zachowaniu i przywracaniu różnorodności biologicznej, w tym poprzez uwolnienie potencjału różnorodności biokulturowej. Ze względu na to, że pojęcie różnorodności biokulturowej obejmuje różnorodność biologiczną, różnorodność kulturową oraz tożsamość lokalną, regionalną i europejską, ochrona różnorodności biologicznej może przynieść wartość dodaną z punktu widzenia społeczności lokalnych. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Wzywa UE do opowiedzenia się za wzmocnionymi ramami różnorodności biologicznej na świecie po 2020 r., które nadadzą równe znaczenie szczeblowi globalnemu, regionalnemu i lokalnemu w drodze specjalnej decyzji dotyczącej pełnego zaangażowania władz lokalnych i regionalnych w oparciu o wyniki planu działania zawartego w decyzji X/22 i odpowiadające im wybitne osiągnięcia na wszystkich szczeblach sprawowania rządów w ostatnim dziesięcioleciu. |
| --- | --- |

40.

Określenie roli miast i regionów w Globalnych ramach różnorodności biologicznej po 2020 r.

| 41. | Popiera ONZ-owski cel Dekady Rekonstrukcji Ekosystemów dotyczący przyspieszenia i znacznego zwiększenia odbudowy zdegradowanych i zniszczonych ekosystemów z zamiarem przeciwdziałania kryzysowi klimatycznemu i zwiększenia bezpieczeństwa żywnościowego, zaopatrzenia w wodę i różnorodności biologicznej, np. poprzez Bonn Challenge (wyzwanie z Bonn), którego celem jest przywrócenie do 2030 r. 350 mln hektarów zdegradowanych ekosystemów. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Ponownie podkreśla potrzebę formalnego uznania kluczowej roli odgrywanej przez samorządy terytorialne, miasta i inne władze lokalne w osiąganiu globalnych celów w zakresie odbudowy różnorodności biologicznej określonych w różnych decyzjach poprzednich Konferencji Stron Konwencji ONZ o różnorodności biologicznej i wzywa Strony Konwencji ONZ do współpracy z ich samorządami terytorialnymi, miastami i innymi władzami lokalnymi oraz do budowania ich zdolności w zakresie włączania różnorodności biologicznej do ich planów urbanistycznych, przestrzennych i terytorialnych, aby osiągnąć cele Konwencji o różnorodności biologicznej oraz cele globalnych ram różnorodności biologicznej po 2020 r., określone w decyzji X/22. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Z zadowoleniem przyjmuje formalne uznanie związku między różnorodnością biologiczną a zdrowiem człowieka w globalnych ramach różnorodności biologicznej po 2020 r. i podkreśla znaczenie władz szczebla niższego niż krajowy we wdrażaniu rozwiązań opartych na zasobach przyrody i zarządzaniu nimi, w tym dostępnymi i sprzyjającymi włączeniu społecznemu terenami zielonymi na obszarach miejskich, podmiejskich i wiejskich, które skutecznie poprawiają warunki zdrowotne. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Zaleca wyraźne odwołanie się do roli samorządów terytorialnych w całych globalnych ramach różnorodności biologicznej po 2020 r., w szczególności poprzez opracowanie celów i założeń (zmiana punktu B w sekcji I: „Wprowadzenie”), tworzenie partnerstw, pobudzanie tempa zmian (zmiana punktu C w sekcji I: „Wprowadzenie”) i uwzględnianie problematyki różnorodności biologicznej, w tym w odpowiednich politykach sektorowych na wszystkich szczeblach sprawowania rządów (poprzez przeformułowanie sekcji D, cele na rok 2030, pozycja 13) (6). |
| --- | --- |

44.

| 45. | Przypomina o potrzebie wspólnych działań wszystkich zainteresowanych stron i ogółu społeczeństwa, ze szczególnym uwzględnieniem wkładu ludności tubylczej i społeczności lokalnych (IPLC), kobiet i młodzieży oraz osób bezpośrednio zależnych od różnorodności biologicznej i zaangażowanych w zarządzanie nią. |
| --- | --- |

45.

| 46. | Wzywa do priorytetowego traktowania długoterminowego podejścia do uwzględniania kwestii różnorodności biologicznej (LTAM), w wymiarze horyzontalnym i wertykalnym, w różnych obszarach polityki i sektorach na szczeblu niższym niż krajowy i lokalnym oraz zauważa, że samorządy terytorialne, miasta i inne władze lokalne, jako płaszczyzna kontaktu między lokalną administracją publiczną, społeczeństwem obywatelskim i sektorem prywatnym, są najbardziej odpowiednie do rozwiązywania problemów związanych z odbudową i ochroną ekosystemów w konkretnych kontekstach lokalnych i regionalnych, łącząc zasoby i wykorzystując korzyści skali. |
| --- | --- |

46.

| 47. | Opowiada się za celem nr 15 globalnych ram różnorodności biologicznej po 2020 r. aby wyraźnie uwzględnić potrzebę dodatkowych środków na wsparcie LTAM poprzez ukierunkowane rozwijanie zdolności na wszystkich szczeblach administracji, w tym poprzez innowacyjne, pobudzające metody, takie jak uczenie się od siebie nawzajem, odwrócenie procesu utraty różnorodności biologicznej, odtworzenie ekosystemów, zapobieganie inwazyjnym gatunkom obcym oraz nielegalnemu zabijaniu dzikich zwierząt i handlowi nimi, a także zaangażowanie kluczowych zainteresowanych stron i ekspertów, w szczególności IPLC, w zarządzanie różnorodnością biologiczną oraz zapewnienie wsparcia technicznego i odpowiednich zasobów finansowych i ludzkich. |
| --- | --- |

47.

| 48. | Wzywa strony Konwencji o różnorodności biologicznej do znacznego zwiększenia finansowania publicznego, jako kluczowego elementu mobilizacji zasobów, pozyskiwanych i przekazywanych samorządom terytorialnym, miastom i innym władzom lokalnym na inwestycje w środki na rzecz różnorodności biologicznej na ich poziomie, ze szczególnym uwzględnieniem obszarów o dużej różnorodności biologicznej, w celu stworzenia korzystnych warunków dla inwestycji sektora prywatnego. |
| --- | --- |

48.

| 49. | Zaleca opracowywanie inicjatyw w zakresie komunikacji, edukacji i podnoszenia świadomości społecznej (CEPA) we współpracy z ekspertami technicznymi, artystami, pisarzami oraz sektorami edukacji i mediów, dostosowanych do poziomu lokalnego i niższego niż krajowy, w celu podkreślenia kulturowej, turystycznej, rekreacyjnej, zdrowotnej, gospodarczej i wewnętrznej wartości różnorodności biologicznej w komunikacji w sektorze publicznym, prywatnym i sektorze działalności gospodarczej oraz podkreśla wyjątkową pozycję, wnikliwość i legitymizację samorządów terytorialnych, miast i innych władz lokalnych jako najbliższego obywatelom szczebla władzy w zakresie wdrażania takich inicjatyw. |
| --- | --- |

49.

| 50. | Proponuje, by w oparciu o zmieniony Singapurski Indeks Różnorodności Biologicznej Miast zapewnić spójne definicje wskaźników, w tym miejskich przestrzeni zielonych, i wykorzystać je jako narzędzie pomiaru wkładu środków na rzecz lokalnej różnorodności biologicznej, wspierając w ten sposób wyraźną rolę władz szczebla niższego niż krajowy w mechanizmie monitorowania, sprawozdawczości i przeglądu globalnych ram różnorodności biologicznej po 2020 r. |
| --- | --- |

50.

| 51. | Wzywa do znacznego zwiększenia wysiłków w zakresie monitorowania, wykorzystania nowych technologii, wszystkich odpowiednich źródeł danych i modelowania prognostycznego w zintegrowanych systemach monitorowania różnorodności biologicznej, tak aby informować o ocenie skuteczności umów międzynarodowych oraz dokładnie i w przejrzysty sposób śledzić wpływ działań na rzecz różnorodności biologicznej na wszystkich szczeblach. |
| --- | --- |

51.

| 52. | Wzywa do wyraźnego odniesienia się w „Global Biodiversity Outlook” do znaczenia samorządów terytorialnych, miast i innych władz lokalnych w opracowywaniu i wdrażaniu polityki krajowej; |
| --- | --- |

52.

| 53. | Zachęca do organizowania corocznych kongresów platform, na których władze szczebla niższego niż krajowy mogą nawiązywać kontakty i wymieniać poglądy oraz wspólnie przedstawiać swój wkład w globalne ramy różnorodności biologicznej na okres po 2020 r. Należą do nich: Globalna Platforma na rzecz Zrównoważonego Rozwoju Miast, Program „Zrównoważone Miasta” w ramach Funduszu na rzecz Globalnego Środowiska, BIODEV 2030, I Program Wschodzących i Zrównoważonych Miast Międzyamerykańskiego Banku Rozwoju, Wielka Zielona Ściana Miast FAO oraz Platforma Zobowiązań Obszarowych Konwencji o różnorodności biologicznej. |
| --- | --- |

53.

| 54. | Popiera decyzję COP15 w sprawie pełnego zaangażowania samorządów terytorialnych i innych władz lokalnych w globalnych ramach różnorodności biologicznej po 2020 r, w tym odnowioną decyzję X/22 ustanawiającą plan działania na rzecz różnorodności biologicznej dotyczący samorządów terytorialnych, miast i innych władz lokalnych oraz zintensyfikowanie podejścia angażującego „całą administrację” polegającego na pionowej współpracy między wszystkimi szczeblami sprawowania rządów w celu zapewnienia spójności polityki i pełnego wykorzystania potencjału władz lokalnych do realizacji wizji do roku 2050 i misji do roku 2030. |
| --- | --- |

54.

| 55. | Popiera zalecenie Organu Pomocniczego ds. Wdrożeń (SBI) pt. „Zaangażowanie się we współpracę z organami szczebla niższego niż krajowy i lokalnego w celu wzmocnienia wdrażania globalnych ram różnorodności biologicznej” i zwraca się z wnioskiem o przeprowadzenie przez SBI śródokresowego przeglądu roli samorządów terytorialnych, miast i innych władz lokalnych we wdrażaniu globalnych ram różnorodności biologicznej po 2020 r. i LTAM w 2024 r. |
| --- | --- |

55.

| 56. | Podkreśla, że współpraca z kluczowymi partnerami międzynarodowymi (7) w kontekście procesu edynburskiego dla samorządów terytorialnych i innych władz lokalnych w zakresie rozwoju globalnych ram różnorodności biologicznej po 2020 r. oraz zbliżającego się 7. światowego szczytu samorządów lokalnych i regionalnych ma zasadnicze znaczenie dla globalnej pozycji tych władz w skutecznym wdrażaniu globalnych ram po 2020 r. |
| --- | --- |

56.

| 57. | Zobowiązuje się do proaktywnego zaangażowania się we wdrażanie globalnych ram różnorodności biologicznej po 2020 r. i Unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030 oraz w przygotowanie dostosowanego, ambitnego unijnego planu działania na rzecz różnorodności biologicznej. |
| --- | --- |

57.

Bruksela, dnia 14 października 2020 r.

Apostolos TZITZIKOSTAS

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  Wszystkie szczeble sprawowania rządów poniżej szczebla krajowego są wymienione w sformułowaniu „Samorządy lokalne, miasta i inne władze lokalne na rzecz różnorodności biologicznej” (Local and Regional Authorities for Biodiversity – SLGs) w kontekście ram globalnych oraz w sformułowaniu „Władze lokalne i regionalne” (Local and Regional Authorities – LRAs) w kontekście UE.

1

Local and Regional Authorities for Biodiversity – SLGs

Local and Regional Authorities – LRAs

(2)  COM(2020) 80 final, COR (2020) 01361 (Dz.U. C 324 z 1.10.2020, s. 58).

2

(3)  Xie, L.; Bulkeley, H. (2020) City for Biodiversity: The Roles of Nature-Based Solutions in European Cities, NATURVATION [Miasta na rzecz różnorodności biologicznej: Rola rozwiązań opartych na zasobach przyrody w europejskich miastach, NATURVATION].

3

(4)  NAT (2019) 4601 (Dz.U. C 324 z 1.10.2020, s. 48).

4

(5)  KR (2020) Finansowanie działań na rzecz różnorodności biologicznej: możliwości i wyzwania dla samorządów terytorialnych w UE.

5

(6)  Zob. dokument „Zero draft of the Post-2020 Global Biodiversity Framework” (projekt zarysu globalnych ram różnorodności biologicznej po 2020 r.). https://www.cbd.int/article/2020-01-10-19-02-38.

6

Zero draft of the Post-2020 Global Biodiversity Framework

(7)  Takie jak Grupa wiodących rządów szczebla niższego niż krajowy (GoLS), ICLEI, Regions4 a także rządy Szkocji i prowincji Quebec.

7

---

| 18.12.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 440/27 |
| --- | --- | --- | --- |

18.12.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 440/27

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Raport na temat barier na jednolitym rynku i plan działania na rzecz egzekwowania jednolitego rynku

(2020/C 440/06)

| Sprawozdawca: | Tadeusz TRUSKOLASKI (PL/EA), prezydent Białegostoku |
| --- | --- |
| Dokumenty źródłowe: | Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów w sprawie określenia i usuwania barier na jednolitym rynku
  COM(2020) 93 final
  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Długofalowy plan działania na rzecz lepszego wdrażania i egzekwowania przepisów dotyczących jednolitego rynku”
  COM(2020) 94 final |

Sprawozdawca:

Tadeusz TRUSKOLASKI (PL/EA), prezydent Białegostoku

Dokumenty źródłowe:

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów w sprawie określenia i usuwania barier na jednolitym rynku

COM(2020) 93 final

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Długofalowy plan działania na rzecz lepszego wdrażania i egzekwowania przepisów dotyczących jednolitego rynku”

COM(2020) 94 final

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Wprowadzenie

| 1. | Uważa, że jednolity rynek europejski jest jednym z największych osiągnięć Unii Europejskiej (UE) i stanowi unikalny model integracji na świecie, gwarantujący swobodny przepływ osób, towarów, usług i kapitału w całej UE oraz w krajach i regionach stowarzyszonych. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Podkreśla, że polityka kształtowania jednolitego rynku europejskiego odgrywa kluczową rolę w realizacji strategii tworzenia zrównoważonego wzrostu i wzmacniania spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej Unii Europejskiej. Utworzenie jednolitego rynku europejskiego pobudza handel i czyni Europę bardziej atrakcyjną dla inwestycji zagranicznych. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Zaznacza z całą mocą, iż jednolity rynek europejski stanowi rdzeń integracji gospodarczej i politycznej UE, ponieważ składa się na niego 450 mln konsumentów i 22,5 mln małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) co stanowi ok. 99 % wszystkich przedsiębiorstw w UE. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Podkreśla, że jednolity rynek europejski zapewnia 14 bln EUR rocznego produktu krajowego brutto (PKB), który gwarantuje funkcjonowanie gospodarki europejskiej i zapewnia rozwój Europejczykom. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Wskazuje na znaczenie handlu towarami na jednolitym rynku europejskim, ponieważ odpowiada on za jedną czwartą całkowitego PKB UE i stanowi prawie jedną szóstą światowego handlu towarami. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Zgadza się z Komisją Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów (IMCO) Parlamentu Europejskiego, iż ukończenie tworzenia jednolitego rynku europejskiego, a więc zniesienie barier, może wygenerować co najmniej 183 mld EUR rocznie dodatkowych korzyści dla państw członkowskich, co stanowi 1,2 % PKB UE. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Docenia działania Komisji Europejskiej (KE) w zakresie identyfikacji barier na jednolitym rynku europejskim. Zwraca uwagę, że w komunikacie z 10 marca 2020 r. przedstawiono kluczowe problemy dotyczące przedsiębiorców, które wymagają natychmiastowego rozwiązania. Wyraża jednak ubolewanie, że oba komunikaty Komisji koncentrują się głównie na przeszkodach postrzeganych przez przedsiębiorstwa i nie odnoszą się do obaw innych partnerów społecznych oraz dotyczą aspektów konsumenckich jedynie w marginalny sposób. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Zauważa, że w opublikowanej w dniu 3 lipca 2020 r. tablicy wyników jednolitego rynku za rok 2020 stwierdza się, że pomimo poprawy w zakresie transpozycji prawodawstwa UE, zwłaszcza w dziedzinie przepisów dotyczących konsumentów (15-procentowy spadek deficytu transpozycji), liczba postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego nadal nie maleje z powodu „niepełnej” lub „nieprawidłowej” transpozycji. KR jest również zaniepokojony faktem, że większość postępowań w sprawie naruszenia przepisów dotyczy środowiska (28 %) (przed transportem (17 %) i opodatkowaniem (10 %). |
| --- | --- |

8.

| 9. | Uznaje, iż obecnie funkcjonujące przepisy i narzędzia na jednolitym rynku w swojej formie lepiej dopasowane są do wymiany towarowej niż do usług. Podkreśla potrzebę budowania elastycznych narzędzi, które szybko będzie można dostosować do zmieniających się i nowopowstających produktów i usług. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Uważa, że priorytetem nowej strategii na rzecz jednolitego rynku europejskiego musi być faktyczna eliminacja barier i zwiększenie dostępu do informacji. |
| --- | --- |

10.

Bariery na jednolitym rynku – źródła i ich konsekwencje

| 11. | Zaznacza, iż rozbieżności prawne występujące między państwami członkowskimi są bezpośrednią przyczyną długotrwałości procesu likwidacji barier na jednolitym rynku europejskim. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Zgadza się z Komisją Europejską, że różnice regulacyjne stwarzają szczególnie duże obciążenie regulacyjne dla przedsiębiorstw, zwłaszcza MŚP, w tym dla przedsiębiorstw typu start-up i scale-up, innowatorów i krzewicieli nowych modeli biznesowych, w związku z czym wzywa Komisję Europejską i państwa członkowskie do wzmożenia wysiłków na rzecz usunięcia zbędnych regulacji. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Podkreśla, iż przede wszystkim małe i średnie przedsiębiorstwa mają ograniczone możliwości administracyjne i kadrowe, aby poradzić sobie ze złożoną biurokracją. Jako istotną przeszkodę dla współpracy transgranicznej na rynku wewnętrznym należy wskazać zaświadczenie A1, które w przypadku delegowania pracowników także na regularne krótkie wyjazdy do sąsiedniego państwa wymaga dopełnienia czasochłonnych formalności. W rezultacie mogą one prowadzić do wyraźnego spadku działalności transgranicznej i w ten sposób znacząco zakłócić funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Wobec tego wzywa się Komisję, by podjęła działania i wspólnie z prawodawcami UE zadbała o to, by istniejąca procedura dotycząca zaświadczenia A1 w regionach przygranicznych została uproszczona. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Zwraca uwagę na potrzebę skuteczniejszego egzekwowania przepisów traktatowych zakazujących ograniczeń ilościowych w przywozie i wywozie (art. 34–36 TFUE) oraz na potrzebę zarządzania procedurami notyfikacyjnymi dotyczącymi przepisów technicznych (dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1535 (1)) i barier technicznych w handlu. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Oczekuje od KE stworzenia nowego narzędzia służącego do obserwacji dysfunkcji rynkowych, np. podążającego „za produktem” i pozwalającego na ocenę barier w całym łańcuchu produkcji, dystrybucji i sprzedaży, a także konsumpcji i utylizacji. |
| --- | --- |

15.

Europejska gospodarka przyszłości

| 16. | Przychyla się do wskazanych dotychczas priorytetów strategii na rzecz europejskiego przemysłu, takich jak dostosowanie go do celów Europejskiego Zielonego Ładu i cyfryzacji, przy jednoczesnym wdrażaniu celów zrównoważonego rozwoju ONZ, co szczególnie w okresie po pandemii COVID-19 pozwoli zagwarantować zrównoważoną odbudowę gospodarki. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Uznaje, iż nadal poważnymi wyzwaniami pozostają: obszar dużych zbiorów danych, sieci 5G, rozwój innowacji (w tym szczególnie IT, kreacji rzeczywistości i samodzielności maszyn) przy jednoczesnym zachowaniu dbałości o budowanie suwerenności danych przemysłowych oraz o ich ochronę. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Zachęca do rozszerzenia uprawień i struktury geograficznej Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO). Gwarancją rozwoju europejskich przedsiębiorstw jest skuteczna instytucja ochrony praw własności intelektualnej o odpowiednio dużym budżecie i zapleczu kadrowym pozwalającym działać na całym świecie. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Uznaje, iż wiodącą rolę w rozwoju przemysłu musi odgrywać polityka ochrony środowiska naturalnego. Dlatego zwraca uwagę, iż cel ten wymaga ukierunkowania aktywności, w tym naukowych, na rzecz tworzenia podstaw ekologicznego społeczeństwa i biznesu. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Zauważa potrzebę kompleksowego wsparcia modernizacji i dekarbonizacji energochłonnych gałęzi przemysłu. Nie może się to jednak odbywać poprzez przenoszenie produkcji do innych państw czy korzystanie z podwykonawców z państw trzecich nieprzestrzegających europejskich regulacji prawnych. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Podkreśla potrzebę wspierania (finansowego i informacyjnego) zrównoważonych i inteligentnych sektorów z obszaru efektywności energetycznej, mobilności oraz modeli ograniczania emisji zanieczyszczeń. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Rozumie potrzebę dywersyfikacji produkcji i ograniczania kosztów, jednak zwraca uwagę na konieczność zmniejszenia zależności europejskich przedsiębiorstw od komponentów z innych części świata. Obecna pandemia COVID-19 pokazuje, że należy przyspieszyć wzmacnianie lokalnej gospodarki odnośnie do określonych gałęzi przemysłu. W szczególności ważne byłoby zwiększenie produkcji wyrobów medycznych w Europie, a tym samym niezależność od rynków, np. azjatyckich. |
| --- | --- |

22.

Usługi na wspólnym rynku

| 23. | Podkreśla znaczenie handlu usługami na jednolitym rynku europejskim, ponieważ stanowią one ok 70 % całej działalności gospodarczej w UE i odpowiadają za podobny odsetek w zakresie zatrudnienia. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Uważa, że KE powinna zaangażować więcej zasobów w celu zwiększenia skali handlu usługami, aby bardziej skutecznie wdrażać dyrektywę o usługach. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Zachęca do wykorzystania w dalszej pracy nad strategią możliwości i wiedzy, jakie posiadają władze lokalne i regionalne, codziennie spotykające się z przedstawicielami biznesu pochodzącego z kategorii mikro- i małych przedsiębiorstw. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Apeluje do KE o większą stanowczość działań względem monopolistów, szczególnie na rynku usług cyfrowych, na którym podmioty z państw trzecich mają dominującą pozycję. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Z zadowoleniem przyjmuje ogłoszenie nowego aktu prawnego o usługach cyfrowych, który m.in. zastąpiłby 20-letnią dyrektywę o handlu elektronicznym (2). Podkreśla jednak, że zakres planowanych przepisów nie może ograniczać się do zgodności produktów sprzedawanych na platformach internetowych, lecz musi również dotyczyć ryzyka obchodzenia przepisów dotyczących zatrudnienia, ochrony socjalnej, ochrony konsumentów, podatków i ceł, a tym samym nieuczciwej konkurencji z przedsiębiorstwami z sektora offline. Szczególny niepokój budzą niepewne warunki pracy pracowników platform cyfrowych. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Zwraca uwagę na potrzebę skupienia się na innowacjach, inwestycjach i umiejętnościach, tak by nowy „pakiet na rzecz umiejętności” odzwierciedlał realne zapotrzebowanie rynku pracy, a podnoszenie kwalifikacji i przekwalifikowywanie realizowane było zgodne z jego wytycznymi, także w ramach projektów dofinansowywanych z budżetu UE. |
| --- | --- |

28.

Ocena dotychczasowej aktywności Komisji Europejskiej

| 29. | Z zadowoleniem przyjmuje ustanowienie grupy zadaniowej ds. egzekwowania przepisów dotyczących jednolitego rynku (SMET), ale wyraża ubolewanie, że do tej pory jej skład ogranicza się do przedstawicieli państw członkowskich. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Uznaje wysoką wartość doświadczeń wynikających z funkcjonowania platformy REFIT. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Docenia starania Komisji, aby SOLVIT stał się domyślnym alternatywnym narzędziem rozwiązywania sporów. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Uważa, iż niezbędne są odważne decyzje w stosunku do państw członkowskich naruszających obowiązujące przepisy, tak by wszczynanie postępowań, ich prowadzenie i egzekwowanie było nieuchronne. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Wzywa do lepszego stosowania zasady wzajemnego uznawania w odniesieniu do swobodnego przepływu towarów, która nie została w pełni wykorzystana w praktyce, oraz do stosowania tej zasady w jak największym stopniu w obszarze usług; w związku z tym wzywa do dokładnego stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/515 (3). |
| --- | --- |

33.

| 34. | Oczekuje jasnego i stanowczego stanowiska KE względem nieuczciwych działań handlowych, w tym wspierania przez państwa trzecie przemysłu ukierunkowanego na eksport. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Z niecierpliwością oczekuje na publikację białej księgi dotyczącej przepisów antymonopolowych i na dalsze konsultacje, które powinny pokazać skalę problemu. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Domaga się przyspieszenia działań na rzecz koordynacji ram prawnych UE w zakresie jednolitego rynku, tak by przepływ niezbędnych grup towarów – np. spożywczych, medycznych etc. – nie był niczym skrępowany. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Oczekuje prowadzenia kontroli granicznych w oparciu o zasady konieczności i proporcjonalności. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Zachęca do intensyfikacji działań informacyjnych na temat możliwości wykorzystania nowoczesnych narzędzi teleinformatycznych. Nowoczesny przemysł i rozwój transgranicznego handlu wymagają adekwatnych rozwiązań zmniejszających geograficzne oddalenie, zwłaszcza w regionach transgranicznych. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Oczekuje przygotowania strategii na rzecz jednolitego rynku, zawierającej ambitny, lecz realistyczny plan działania dla propozycji mających na celu usunięcie pozostałych barier, a nie jedynie części analitycznej wskazującej bariery i kierunki. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Kwestionuje cel i użyteczność zasady „jeden za jeden”, zgodnie z którą wprowadzając każdy nowy akt prawny należy usunąć jeden unijny akt prawny. Zamiast stosować takie ilościowe podejście do prawodawstwa, które mogłoby mieć negatywny wpływ na duże grupy społeczne, w tym na zatrudnienie, środowisko i ochronę konsumentów, i które mogłoby być również sprzeczne z art. 3 ust. 3 TUE, zasadą przewodnią przy przyjmowaniu wszelkich nowych aktów prawnych powinna pozostać jakość prawodawstwa, rozumiana jako zdolność do dostosowania się do rozwoju technologicznego i potrzeb społeczeństwa. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Zwraca uwagę na potrzebę stworzenia zintegrowanego systemu bezpieczeństwa farmaceutycznego, który w sytuacjach kryzysowych pozwoliłby na kierowanie zasobów zgodnie z krytycznym zapotrzebowaniem. |
| --- | --- |

41.

Aktywność administracji publicznej i samorządów

| 42. | Informuje o pełnym poparciu władz lokalnych i regionalnych dla działań KE na rzecz usuwania barier na jednolitym rynku europejskim. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Zwraca uwagę na potrzebę edukowania o możliwościach, jakie pojawiają się w obszarze jednolitego rynku europejskiego – przede wszystkich edukowania jednostek samorządu terytorialnego, które mają bezpośredni kontakt z europejskimi przedsiębiorcami i konsumentami. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Popiera pomysł utworzenia centralnego punktu informacyjnego na temat przepisów obowiązujących na jednolitym rynku dla urzędników w państwach członkowskich i w celu maksymalizowania przepływu informacji między poziomem europejskim a lokalnym. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Popiera działania, które mają na celu zwiększenie wiedzy i świadomości, obejmujących jednolitą bramę cyfrową, która zapewni dostęp do kompleksowych informacji na temat przepisów i procedur administracyjnych jednolitego rynku, a także skieruje użytkowników do najbardziej odpowiednich usług wsparcia i punktów kontaktowych. |
| --- | --- |

45.

| 46. | Przewiduje lepsze wykorzystanie istniejących narzędzi informatycznych jednolitego rynku europejskiego, takich jak system wymiany informacji na rynku wewnętrznym (IMI) i zgadza się z potrzebą utworzenia zunifikowanej platformy internetowej na rzecz egzekwowania prawa. |
| --- | --- |

46.

| 47. | Zachęca Komisję do rozważenia możliwości wykorzystania potencjału władz lokalnych i regionalnych przy ocenie ex ante możliwości egzekwowania proponowanego prawa, ponieważ w wielu wypadkach władze te odpowiadają za wdrożenie tych przepisów po ich przyjęciu. Władze lokalne i regionalne mają ponadto odpowiednie warunki do testowania stosownych rozwiązań, a także posiadają bezpośrednie informacje o tym, w jaki sposób można respektować przepisy. |
| --- | --- |

47.

| 48. | Sugeruje, iż należy przyspieszyć prace nad harmonizacją standardów technicznych i swobodą świadczenia usług na jednolitym rynku europejskim, a proces ten powinien zakończyć się do końca 2023 r. |
| --- | --- |

48.

Wyzwania globalnego handlu

| 49. | Krytycznie odnosi się do nierównowagi występującej na światowym rynku, dotyczącej poziomu i zakresu pomocy (prawnej i finansowej) udzielanej przez poszczególne państwa prywatnym i publicznym podmiotom gospodarczym, które świadczą usługi i dystrybuują produkty do Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

49.

| 50. | Zwraca uwagę na potrzebę silniejszego promowania europejskich wartości na świecie – również tych dotyczących handlu towarami i usługami. UE i jej instytucje muszą opowiadać się za otwartym światowym systemem handlu, opartym na zasadach międzynarodowych. |
| --- | --- |

50.

| 51. | Zachęca do wykorzystania możliwości, jakie daje cyfryzacja i prawie natychmiastowy dostęp do informacji, do walki z dumpingiem cenowym. |
| --- | --- |

51.

| 52. | Podkreśla znaczenie opartego na zasadach międzynarodowego systemu handlu z silną pozycją WTO i sprzeciwia się protekcjonizmowi oraz zamykaniu dostępu do rynków. Celem UE musi być ponowne ożywienie i wzmocnienie WTO, m.in. poprzez modernizację jej funkcjonowania w kluczowych obszarach oraz wyeliminowanie luk w jej ramach regulacyjnych, tak aby WTO mogła odpowiednio reagować na bieżące wyzwania stojące przed handlem. |
| --- | --- |

52.

| 53. | Sugeruje opracowanie i wprowadzenie polityki na rzecz europejskiej reorganizacji łańcuchów dostaw, tak by w przyszłości europejskie przedsiębiorstwa nie cierpiały z powodu ograniczenia handlu światowego i niedostępności komponentów, a obywatelom UE nie został ograniczony dostęp do części produktów. |
| --- | --- |

53.

| 54. | Zwraca uwagę na potrzebę rozwoju kontaktów handlowych „UE – reszta świata” w oparciu o europejskie interesy strategiczne (w tym podobnie ambitne normy środowiskowe dla wszystkich krajów) w celu wzmocnienia globalnej konkurencyjności UE i jej roli na arenie międzynarodowej. |
| --- | --- |

54.

Uwagi końcowe – wnioski i zalecenia

| 55. | Podkreśla potrzebę współpracy między poszczególnymi państwami członkowskimi i jednakowego działania, szczególnie w zakresie spraw międzynarodowych, które wpływają na bezpieczne i stabilne funkcjonowanie wszystkich państw UE (np. w zakresie uniezależnienia Europy od surowców z jednego z państw trzecich). |
| --- | --- |

55.

| 56. | Wyklucza długookresowe występowanie nierównowagi dotyczącej zasad funkcjonowania między członkami UE, tak jak to miało miejsce dotychczas (np. w zakresie wpłat do budżetu UE, stosowania waluty europejskiej itd.). |
| --- | --- |

56.

| 57. | Podkreśla znaczenie integracji instytucji prywatnych i publicznych działających na rzecz przedsiębiorców i konsumentów, szczególnie na poziomie ponadnarodowym, ponieważ to one dużo szybciej dostrzegają problemy wynikające ze zróżnicowania przepisów czy występowania odstępstw od reguł przyjętych na poziomie UE. |
| --- | --- |

57.

| 58. | Podkreśla, że cyfryzacja europejskiego biznesu i administracji publicznej, w tym rozwiązań technicznych dotyczących jednolitego rynku, jest priorytetem dla UE. Nowych rozwiązań oraz doskonalenia wymagają m.in. obszary: bezpieczeństwa cybernetycznego, ochrony danych osobowych, gromadzenia i przetwarzania informacji w chmurze. |
| --- | --- |

58.

| 59. | Zaleca:






  a) | ścisłą harmonizację przepisów i koordynację regulatorów w przypadku sektorów o dużym oddziaływaniu na funkcjonowanie gospodarki, np. telekomunikacja, energetyka; |
| --- | --- | --- |

59.

a)

ścisłą harmonizację przepisów i koordynację regulatorów w przypadku sektorów o dużym oddziaływaniu na funkcjonowanie gospodarki, np. telekomunikacja, energetyka;

| b) | ocenę kosztów i korzyści wynikających z pełnego ujednolicenia przepisów w krótkim (kilkuletnim) okresie względem innych sektorów oraz ocenę prawnych i technologicznych możliwości wdrożenia rozwiązań w gospodarkach znajdujących się na różnym poziomie rozwoju społeczno-gospodarczego; |
| --- | --- |

b)

ocenę kosztów i korzyści wynikających z pełnego ujednolicenia przepisów w krótkim (kilkuletnim) okresie względem innych sektorów oraz ocenę prawnych i technologicznych możliwości wdrożenia rozwiązań w gospodarkach znajdujących się na różnym poziomie rozwoju społeczno-gospodarczego;

| c) | Komisja musi zwiększyć swoje zaangażowanie, jeśli chodzi o znoszenie barier pozataryfowych w Unii, w tym ograniczeń polegających na stosowaniu nieuzasadnionych krajowych przepisów technicznych oraz regulacyjnych i nieregulacyjnych wymogów dotyczących produktów, usługodawców i warunków świadczenia usług; |
| --- | --- |

c)

Komisja musi zwiększyć swoje zaangażowanie, jeśli chodzi o znoszenie barier pozataryfowych w Unii, w tym ograniczeń polegających na stosowaniu nieuzasadnionych krajowych przepisów technicznych oraz regulacyjnych i nieregulacyjnych wymogów dotyczących produktów, usługodawców i warunków świadczenia usług;

| d) | zwiększenie współpracy z lokalnymi przedstawicielami biznesu, tak by nowe regulacje były inicjowane oddolnie; |
| --- | --- |

d)

zwiększenie współpracy z lokalnymi przedstawicielami biznesu, tak by nowe regulacje były inicjowane oddolnie;

| e) | umieszczenie w przyszłych dokumentach władz na szczeblu regionalnym i lokalnym zapisu o wyraźnej odpowiedzialności i zakresie tych aktywności w aspekcie tworzenia i optymalizacji jednolitego rynku europejskiego; |
| --- | --- |

e)

umieszczenie w przyszłych dokumentach władz na szczeblu regionalnym i lokalnym zapisu o wyraźnej odpowiedzialności i zakresie tych aktywności w aspekcie tworzenia i optymalizacji jednolitego rynku europejskiego;

| f) | szerzenie kultury konsumpcji produktów wyprodukowanych w UE jako synonimów jakości i nowoczesności. |
| --- | --- |

f)

szerzenie kultury konsumpcji produktów wyprodukowanych w UE jako synonimów jakości i nowoczesności.

| 60. | Zachęca do stworzenia wspólnych wytycznych odnośnie do konstrukcji portali publicznych (przynajmniej do poziomu regionów – NUTS 2), tak by przedsiębiorcy z różnych państw członkowskich z łatwością mogli znajdować niezbędne informacje. |
| --- | --- |

60.

| 61. | Zwraca uwagę na potrzebę wzmocnienia integracji europejskiej w oparciu o wartości takie jak demokracja, praworządność, utrzymanie wysokich standardów w zakresie ochrony środowiska, klimatu i zdrowia, tak aby synergie między spójnością krajów UE a skutkami gospodarczymi stały się skuteczne. Niedoskonałości jednolitego rynku są odczuwalne na poziomie lokalnym i regionalnym. |
| --- | --- |

61.

| 62. | Podkreśla znaczenie autonomii przemysłowej jednolitego rynku europejskiego, w tym potrzebę stworzenia strategii gwarantującej dostawy krytycznych surowców. |
| --- | --- |

62.

| 63. | Apeluje o odwagę przy wdrażaniu nowych rozwiązań, szczególnie tych, które dotyczą neutralności klimatycznej gospodarki europejskiej czy bezpośredniego wzmocnienia jednolitości wspólnego rynku. |
| --- | --- |

63.

Bruksela, dnia 14 października 2020 r.

Apostolos TZITZIKOSTAS

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  Dyrektywa (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U. L 241 z 17.9.2015, s. 1).

1

(2)  Dyrektywa 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (Dz.U. L 178 z 17.7.2000, s. 1).

2

(3)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/515 z dnia 19 marca 2019 r. w sprawie wzajemnego uznawania towarów zgodnie z prawem wprowadzonych do obrotu w innym państwie członkowskim oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 764/2008 (Dz.U. L 91 z 29.3.2019, s. 1).

3

---

| 18.12.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 440/33 |
| --- | --- | --- | --- |

18.12.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 440/33

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Zmiany demograficzne: propozycje dotyczące oceny negatywnych skutków w regionach UE oraz poszukiwanie rozwiązań

(2020/C 440/07)

| Sprawozdawca: | János Ádám KARÁCSONY (HU/EPL), członek rady Tahitótfalu |
| --- | --- |

Sprawozdawca:

János Ádám KARÁCSONY (HU/EPL), członek rady Tahitótfalu

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Uwagi ogólne

| 1. | Uważa, że zmiany demograficzne to jedno z największych wyzwań stojących przed europejskimi regionami, miastami i skupiskami ludności na obszarach wiejskich, i zwraca uwagę, że niektóre czynniki odpowiedzialne za to zjawisko to starzenie się społeczeństwa, niskie współczynniki płodności i urodzeń i pogarszający się nierówny rozkład geograficzny ludności. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Przypomina wytyczne zawarte w strategicznym programie na lata 2019–2024 zatwierdzonym przez Radę Europejską w odniesieniu do europejskiego modelu na przyszłość, który wymaga również rozwiązania problemów demograficznych. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Komisji Europejskiej, by zwrócić się do wiceprzewodniczącej Komisji Dubravki Šuicy o przeanalizowanie wpływu zmian demograficznych na różnorakie grupy społeczne oraz na obszary i regiony niewspółmiernie dotknięte tym zjawiskiem w Europie, a także o przedstawienie środków mających na celu sprostanie tym wyzwaniom, w tym również takim jak drenaż mózgów, lepsze godzenie życia zawodowego i rodzinnego, przyszła gwarancja dla dzieci, zielona księga w sprawie starzenia się i długoterminowa wizja obszarów wiejskich; przypomina o konieczności uwzględnienia w każdym z tych przypadków perspektywy płci. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Pragnie wzmocnić rolę osób dorosłych lub starszych nie tylko jako otrzymujących opiekę, lecz także jako zasobu w danej społeczności, promując ich udział w życiu społecznym, obywatelskim, gospodarczym i kulturalnym oraz wspierając ustanawianie środków na rzecz ich samodzielności i dobrostanu w ich zwyczajowym środowisku życia. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Odnosi się bardzo pozytywnie do sprawozdania Komisji Europejskiej w sprawie wpływu zmian demograficznych, w którym uwzględniono wspólne podejście łączące transformację cyfrową, zieloną gospodarkę i wyzwania demograficzne – całościową wizję, która ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia sprawiedliwych i zrównoważonych rozwiązań dla wszystkich pokoleń, bez pozostawiania nikogo w tyle, zgodnie z celami zrównoważonego rozwoju na 2030 r. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę chorwackiej prezydencji Rady, by uznać zmiany demograficzne za jeden z kluczowych priorytetów, oraz fakt, że zasięgnięto opinii KR-u w tej sprawie. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Odnosi się pozytywnie do inicjatywy Parlamentu Europejskiego dotyczącej przedstawienia sprawozdania na temat wyzwań demograficznych w odpowiedzi na komunikat Komisji. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Przywołuje też współpracę Komitetu Regionów w ramach Porozumienia w sprawie Zmian Demograficznych, bazującej na wynikach tematycznej sieci innowacji na rzecz środowisk przyjaznych dla osób starszych, która skupia władze lokalne, regionalne i krajowe działające przy wsparciu WHO na rzecz aktywnego starzenia się w dobrym zdrowiu w odpowiedzi na wyzwania demograficzne. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Zaznacza, że na szczeblu międzynarodowym istotne jest osiągniecie synergii z Organizacją Narodów Zjednoczonych z myślą o dokonaniu przeglądu międzynarodowego Madryckiego planu działania w kwestii starzenia się społeczeństw z 2002 r. oraz wymianie poglądów z Grupą Roboczą ds. Starzenia się w celu zwiększenia ochrony praw człowieka osób starszych. Na szczeblu globalnym przydatna jest współpraca ze Światową Organizacją Zdrowia w ramach „Dekady starzenia się w dobrym zdrowiu”. |
| --- | --- |

9.

Główne tendencje i wyzwania demograficzne

| 10. | Zwraca uwagę na znacząco odmienne tendencje wzrostu liczby ludności w państwach członkowskich UE i regionach, co stanowi problem, który należy pilnie rozwiązać za pomocą różnych środków w kontekście UE-27. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Podkreśla, że na szczeblu regionalnym w ostatnich latach zaobserwowano wysoce negatywne tendencje demograficzne w wielu częściach Europy. W większości z tych obszarów można zaobserwować „wyspy” wzrostu liczby ludności wokół obszarów stołecznych i metropolitalnych (1). |
| --- | --- |

11.

| 12. | Odnosi się do ustalenia, że regiony, które doświadczają wyludnienia, to najczęściej obszary wiejskie, które są już słabo zaludnione i oddalone. Tendencja do wyludniania dotyka także upadających obszarów przemysłowych i różnych miejscowości peryferyjnych (2) |
| --- | --- |

12.

| 13. | Podkreśla, że zmniejszająca się liczba osób w wieku produkcyjnym i rosnąca liczba osób starszych wywierają wpływ na współczynnik obciążenia ekonomicznego osobami starszymi. Przewiduje się, że w UE współczynnik ten wzrośnie z 29,3 % w 2016 r. do 52,3 % w 2080 r. (wzrost o 23,0 punkty procentowe) (3). |
| --- | --- |

13.

| 14. | Uznaje, że w kontraście do tego, że liczba ludności na świecie rośnie, tempo wzrostu liczby ludności w UE uległo znacznemu spowolnieniu. W 2015 r. odnotowano pierwszy spadek liczby ludności w UE-28, przy czym zanotowano większą liczbę zgonów niż narodzin. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Podkreśla stały wzrost wskaźnika obciążenia demograficznego, w związku z czym według danych Eurostatu dotyczących ludności, o ile w 1960 r. średnio na każdą osobę starszą (w wieku co najmniej 65 lat) przypadały trzy osoby młode (w wieku 0–14 lat), o tyle 100 lat później, w 2060 r., przewiduje się, że na każdą osobę młodą będą przypadały dwie osoby starsze. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Podkreśla, że przesunięcie wieku, w którym kobiety rodzą dzieci, i odroczenie planowanych porodów na lata późniejsze powodują, że zakładane plany (4) dotyczące liczby dzieci (zwykle 2–3 dzieci) (5) nie są realizowane, co powoduje rozbieżność między pożądaną a faktyczną liczbą dzieci (lukę dzietności). Dopóki w państwach członkowskich UE występuje luka dzietności, kluczowym zadaniem jest jej zmniejszenie, migracja może nastąpić dopiero później. Należy dołożyć wszelkich starań, aby zachęcać i motywować do rodzenia dzieci. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Podkreśla, że utrata młodych ludzi w regionach charakteryzujących się emigracją ludności oznacza, w kontekście malejących współczynników urodzeń, nadzwyczajne utrudnienie dla mniejszych gmin, jeżeli chodzi o utrzymanie podstawowych usług publicznych i pobudzanie działalności gospodarczej i produkcyjnej na tych obszarach, a są to czynniki o zasadniczym znaczeniu dla zatrzymania ludności na danym terytorium oraz przyciągnięcia jej do niego i ograniczenia zjawiska wyludniania się obszarów wiejskich, które dotyka państw członkowskich UE. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Odnosi się do niedawnych badań KR-u (6), w których podkreśla się w szczególności wymiar terytorialny wyzwań demograficznych. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Zgodnie ze swoją opinią w sprawie drenażu mózgów podkreśla, że swobodny przepływ obywateli i pracowników jest podstawą rynku wewnętrznego i jedną z podstawowych wolności uznanych w Traktatach Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

19.

Potrzeba spójnych działań politycznych na wszystkich szczeblach sprawowania rządów

| 20. | Zwraca uwagę na swoją opinię „Reakcja UE na wyzwania demograficzne” (2016), w której stwierdza się, że wiele europejskich strategii politycznych może przyczynić się do rozwiązania problemów demograficznych, nie przewidując przy tym konkretnych środków wsparcia obszarów dotkniętych tymi wyzwaniami. Dotyczy to transportu, społeczeństwa informacyjnego, zatrudnienia i polityki społecznej, kultury, środowiska i klimatu, a także przedsiębiorstw. Ponawia swój apel o opracowanie nadrzędnej europejskiej strategii dotyczącej zmian demograficznych i podkreśla, że sprostanie tym wyzwaniom będzie wymagało kompleksowego podejścia w wielu różnych obszarach polityki, tak aby przyczynić się do odwrócenia zmian (działania proaktywne) lub złagodzenia (działania reaktywne) skutków zmian demograficznych. |
| --- | --- |

20.

Proaktywne rozwiązania polityczne:

| — | biorąc pod uwagę, że jednym z wyznaczników liczby ludności jest współczynnik urodzeń, stworzenie odpowiednich warunków, dzięki którym osobom pragnącym posiadać dzieci byłoby łatwiej mieć ich więcej i na wcześniejszym etapie życia, przy czym – pamiętając, że zgodnie z perspektywą demograficzną dla Unii Europejskiej (2017) (7) polityka mająca na celu zmianę przyszłych tendencji demograficznych jest ograniczona, a jej rezultaty wymagają czasu – należy skoncentrować się na środkach dostosowawczych i na ułatwieniu przejścia do społeczeństwa o większej liczbie osób starszych, wspierając jednocześnie młodzież w procesie wchodzenia w życie dorosłe oraz rodziny z myślą o zwiększeniu współczynnika płodności w dotkniętych regionach, |
| --- | --- |

—

biorąc pod uwagę, że jednym z wyznaczników liczby ludności jest współczynnik urodzeń, stworzenie odpowiednich warunków, dzięki którym osobom pragnącym posiadać dzieci byłoby łatwiej mieć ich więcej i na wcześniejszym etapie życia, przy czym – pamiętając, że zgodnie z perspektywą demograficzną dla Unii Europejskiej (2017) (7) polityka mająca na celu zmianę przyszłych tendencji demograficznych jest ograniczona, a jej rezultaty wymagają czasu – należy skoncentrować się na środkach dostosowawczych i na ułatwieniu przejścia do społeczeństwa o większej liczbie osób starszych, wspierając jednocześnie młodzież w procesie wchodzenia w życie dorosłe oraz rodziny z myślą o zwiększeniu współczynnika płodności w dotkniętych regionach,

| — | zwiększenie atrakcyjności regionów, tak aby zapewniały młodym ludziom możliwości nauki, innowacji oraz stabilnego i dobrej jakości zatrudnienia, poprzez specjalne inwestycje m.in. w infrastrukturę, kulturę i łączność, |
| --- | --- |

—

zwiększenie atrakcyjności regionów, tak aby zapewniały młodym ludziom możliwości nauki, innowacji oraz stabilnego i dobrej jakości zatrudnienia, poprzez specjalne inwestycje m.in. w infrastrukturę, kulturę i łączność,

| — | opracowanie specjalnych systemów zachęt dla młodych ludzi, które miałyby ich skłonić do osiedlenia się w tych regionach, |
| --- | --- |

—

opracowanie specjalnych systemów zachęt dla młodych ludzi, które miałyby ich skłonić do osiedlenia się w tych regionach,

| — | uczynienie możliwości posiadania dużej rodziny opłacalną opcją dla młodych ludzi z ekonomicznego punktu widzenia, |
| --- | --- |

—

uczynienie możliwości posiadania dużej rodziny opłacalną opcją dla młodych ludzi z ekonomicznego punktu widzenia,

| — | rozwinięcie koncepcji gospodarki dobrobytu w UE, zgodnie z którą zwiększenie dobrobytu obywateli i tym samym rodzin (pod względem edukacji, zdrowia, opieki nad dziećmi, równowagi życia prywatnego i zawodowego, mieszkalnictwa, mobilności w transporcie, łączności i kultury.) przyczynia się do pozytywnego cyklu gospodarczego, pomagając utrzymać długoterminowe inwestycje w dobrobyt, co może zwiększyć atrakcyjność regionów i miast jako miejsc do osiedlenia się i założenia rodziny na podstawie wyżej wspomnianych czynników a nie wyłącznie z punktu widzenia wzrostu gospodarczego, |
| --- | --- |

—

rozwinięcie koncepcji gospodarki dobrobytu w UE, zgodnie z którą zwiększenie dobrobytu obywateli i tym samym rodzin (pod względem edukacji, zdrowia, opieki nad dziećmi, równowagi życia prywatnego i zawodowego, mieszkalnictwa, mobilności w transporcie, łączności i kultury.) przyczynia się do pozytywnego cyklu gospodarczego, pomagając utrzymać długoterminowe inwestycje w dobrobyt, co może zwiększyć atrakcyjność regionów i miast jako miejsc do osiedlenia się i założenia rodziny na podstawie wyżej wspomnianych czynników a nie wyłącznie z punktu widzenia wzrostu gospodarczego,

| — | promowanie i prowadzenie kompleksowej i zintegrowanej polityki mającej na celu analizowanie rodziny w swobodnym wykonywaniu jej funkcji społecznych oraz udzielanie jej w tym zakresie wsparcia, |
| --- | --- |

—

promowanie i prowadzenie kompleksowej i zintegrowanej polityki mającej na celu analizowanie rodziny w swobodnym wykonywaniu jej funkcji społecznych oraz udzielanie jej w tym zakresie wsparcia,

| — | przypomnienie o szczególnej konieczności, jaką jest opracowanie w społeczeństwie integracyjnym wysokiej jakości rozwiązań zaspokajających potrzeby starzejących się osób z niepełnosprawnościami. |
| --- | --- |

—

przypomnienie o szczególnej konieczności, jaką jest opracowanie w społeczeństwie integracyjnym wysokiej jakości rozwiązań zaspokajających potrzeby starzejących się osób z niepełnosprawnościami.

Rozwiązania reaktywne:

| — | poprawa uczestnictwa w rynku pracy, zwłaszcza wśród kobiet, poprzez zwiększenie inwestycji w lepszą równowagę między życiem zawodowym a prywatnym, infrastrukturę społeczną i sprzyjającą życiu rodzinnemu oraz większą równość płci, |
| --- | --- |

—

poprawa uczestnictwa w rynku pracy, zwłaszcza wśród kobiet, poprzez zwiększenie inwestycji w lepszą równowagę między życiem zawodowym a prywatnym, infrastrukturę społeczną i sprzyjającą życiu rodzinnemu oraz większą równość płci,

| — | ograniczenie kosztów zdrowotnych i kosztów opieki starzejącego się społeczeństwa poprzez propagowanie aktywnego starzenia się w dobrym zdrowiu, inwestowanie w nowe formy samodzielnego życia (nowe koncepcje mieszkalnictwa) i promowanie gospodarki społecznej, |
| --- | --- |

—

ograniczenie kosztów zdrowotnych i kosztów opieki starzejącego się społeczeństwa poprzez propagowanie aktywnego starzenia się w dobrym zdrowiu, inwestowanie w nowe formy samodzielnego życia (nowe koncepcje mieszkalnictwa) i promowanie gospodarki społecznej,

| — | zwiększenie planowania inwestycji publicznych poprzez kontrolę demograficzną inwestycji publicznych dzięki opracowaniu metodologii i narzędzi technicznych ułatwiających analizę wpływu różnych strategii politycznych na demografię, |
| --- | --- |

—

zwiększenie planowania inwestycji publicznych poprzez kontrolę demograficzną inwestycji publicznych dzięki opracowaniu metodologii i narzędzi technicznych ułatwiających analizę wpływu różnych strategii politycznych na demografię,

| — | obniżenie wskaźnika przedwczesnego kończenia nauki przez młodych ludzi oraz podniesienie poziomu umiejętności poprzez inwestowanie w edukację i elastyczność siły roboczej w zakresie przekwalifikowania oraz w kształcenie ukierunkowane na popyt i potencjał poszczególnych obszarów, |
| --- | --- |

—

obniżenie wskaźnika przedwczesnego kończenia nauki przez młodych ludzi oraz podniesienie poziomu umiejętności poprzez inwestowanie w edukację i elastyczność siły roboczej w zakresie przekwalifikowania oraz w kształcenie ukierunkowane na popyt i potencjał poszczególnych obszarów,

| — | zwrócenie szczególnej uwagi na świadczenie usług publicznych, takich jak opieka zdrowotna, edukacja i kultura, w małych i średnich miastach w regionach oraz wykorzystanie rozwiązań cyfrowych w celu dotarcia do wszystkich miejsc, |
| --- | --- |

—

zwrócenie szczególnej uwagi na świadczenie usług publicznych, takich jak opieka zdrowotna, edukacja i kultura, w małych i średnich miastach w regionach oraz wykorzystanie rozwiązań cyfrowych w celu dotarcia do wszystkich miejsc,

| — | stworzenie na szczeblu europejskim sprawnie funkcjonujących i opartych na konsensusie ram prawnych w celu ułatwiania integracji obywateli spoza UE na europejskim rynku pracy i w europejskim społeczeństwie jako elementu całościowej strategii rozwiązania problemu zmian demograficznych, |
| --- | --- |

—

stworzenie na szczeblu europejskim sprawnie funkcjonujących i opartych na konsensusie ram prawnych w celu ułatwiania integracji obywateli spoza UE na europejskim rynku pracy i w europejskim społeczeństwie jako elementu całościowej strategii rozwiązania problemu zmian demograficznych,

| — | zapewnienie mieszanych struktur mieszkalnictwa socjalnego, które mogłoby obejmować formy wspólnego zamieszkania, synergii i wzajemności między pokoleniami, a także formy samopomocy sprzyjającej włączeniu społecznemu, |
| --- | --- |

—

zapewnienie mieszanych struktur mieszkalnictwa socjalnego, które mogłoby obejmować formy wspólnego zamieszkania, synergii i wzajemności między pokoleniami, a także formy samopomocy sprzyjającej włączeniu społecznemu,

| — | propagowanie działań na rzecz jakości życia oraz zwalczania samotności i izolacji osób starszych, w szczególności, lecz nie tylko w sytuacji pandemii, |
| --- | --- |

—

propagowanie działań na rzecz jakości życia oraz zwalczania samotności i izolacji osób starszych, w szczególności, lecz nie tylko w sytuacji pandemii,

| — | zachęcanie do tworzenia środowisk umożliwiających rozwijanie międzypokoleniowych kontaktów społecznych sprzyjających dobrostanowi całego społeczeństwa. |
| --- | --- |

—

zachęcanie do tworzenia środowisk umożliwiających rozwijanie międzypokoleniowych kontaktów społecznych sprzyjających dobrostanowi całego społeczeństwa.

Demografia i trwająca dyskusja na temat wieloletnich ram finansowych

| 21. | Istnieje potrzeba przeznaczenia w przyszłości większych funduszy europejskich na walkę z drenażem mózgów. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Podkreśla w szczególności, w kontekście trwających negocjacji dotyczących rozporządzeń w sprawie funduszy strukturalnych, że zgodnie z sugestią Parlamentu Europejskiego należy w większym stopniu uwzględniać zmiany demograficzne oraz uelastycznić stosowanie tych przepisów na obszarach i w regionach, które zostały niewspółmiernie dotknięte omawianym zjawiskiem, tak aby można było te fundusze wykorzystać łącznie w ramach tego samego projektu, zaplanować to z wyprzedzeniem i zapewnić ich komplementarność z instrumentami finansowymi. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Przypomina, że w jego opinii „Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego oraz Fundusz Spójności” (2018) stwierdzono, iż cele Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności (EFRR) obejmują wspieranie obszarów miejskich i wiejskich o niekorzystnych warunkach geograficznych lub demograficznych. Obejmują również udzielanie dodatkowego wsparcia finansowego na projekty promujące zrównoważony pod względem środowiskowym i sprzyjający włączeniu społecznemu rozwój gospodarczy w danych regionach. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Przypomina w związku z tym o propozycji Komitetu Regionów i Parlamentu Europejskiego, by w szczególności wspierać regiony na poziomie NUTS 3 lub klastry lokalnych jednostek administracyjnych o gęstości zaludnienia poniżej 12,5 mieszkańca na km2 na obszarach słabo zaludnionych lub poniżej 8 mieszkańców na km2 w przypadku obszarów o bardzo niskiej gęstości zaludnienia lub o średnim spadku liczby ludności o ponad 1 % w latach 2007–2017. Regiony te powinny być przedmiotem szczegółowych planów regionalnych i krajowych mających na celu zwiększenie ich atrakcyjności, jak również zwiększenie inwestycji przedsiębiorstw i dostępności usług cyfrowych i publicznych. Należy także uwzględnić te regiony w funduszu przewidzianym w umowie o współpracy w ramach funduszy strukturalnych. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Potwierdza stanowisko KR-u i PE w sprawie poparcia planów krajowych na rzecz wsparcia obszarów regionalnych i lokalnych, które borykają się z ciągłym spadkiem liczby ludności i potrzebują wsparcia, w tym finansowego z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, w celu zwiększenia swej atrakcyjności, jak również inwestycji biznesowych i dostępności usług cyfrowych i publicznych. Te plany krajowe i regionalne muszą znaleźć odzwierciedlenie w nowej unijnej strategii na rzecz zmian demograficznych. |
| --- | --- |

25.

Aspekty demograficzne w kluczowych obszarach polityki UE

| 26. | Podkreśla demograficzny wymiar urbanizacji, ponieważ Unia Europejska zmaga się również z rosnącą urbanizacją, i akcentuje znaczenie zdecydowanego stawienia czoła wyzwaniom demograficznym we wdrażaniu agendy miejskiej dla Unii Europejskiej oraz w kontekście odnowienia karty lipskiej. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Popiera stanowisko Parlamentu Europejskiego, które uwzględnia propozycje Komitetu Regionów dotyczące wsparcia słabo zaludnionych regionów, by co najmniej 5 % środków z EFRR na poziomie krajowym w ramach celu „Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu” przydzielać na zintegrowany rozwój terytorialny na obszarach pozamiejskich charakteryzujących się utrudnieniami naturalnymi i geograficznymi, niekorzystną sytuacją demograficzną lub utrudnionym dostępem do usług podstawowych. Z tej kwoty co najmniej 17,5 % należy przydzielić obszarom i społecznościom wiejskim, „z uwzględnieniem postanowień paktu na rzecz inteligentnych wsi w celu opracowania projektów takich jak inteligentne wsie” (8), by poprawić warunki panujące na tych obszarach i sprzyjać ich ponownemu zaludnieniu. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Podkreśla rolę gwarancji dla młodzieży i inicjatywy „Twoja pierwsza praca z EURES-em”, które pomagają młodym ludziom znaleźć pracę. Bezpośrednie znaczenie gwarancji dla młodzieży dla demokracji i pośrednio dla demografii wynika również z poprzednich wyników w okresie 2014–2020: przyczyniła się ona do poprawy jakości życia milionów młodych Europejczyków. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Oczekuje na wnioski Komisji Europejskiej dotyczące przyszłej gwarancji dla dzieci, która ma pomóc dzieciom zagrożonym ubóstwem i wykluczeniem społecznym poprzez wspieranie inwestycji zapewniających im podstawowe prawo do życia i rozwoju w przyjaznym dla nich i dla rodziny otoczeniu. Pierwszeństwo należy tu dać środkom wspierającym rodziców i zmierzającym do zwiększenia ogólnych dochodów rodzin, a także zagwarantować dostęp do bezpłatnej i dobrej jakości opieki zdrowotnej, edukacji, opieki nad dziećmi, godnych warunków mieszkaniowych i odpowiedniego wyżywienia. Uważa, że polityki rodzinnej nie należy postrzegać jako kosztu dla budżetu publicznego, lecz raczej jako inwestycję w strategiczny atut dla społeczeństwa. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Uważa, że wspólna polityka rolna (WPR na lata 2014–2020), która dotyczy rozwoju obszarów wiejskich, pomaga stawić czoła wyzwaniom demograficznym. W latach 2021–2027 WPR powinna zatem pozostać silną polityką UE. Tętniące życiem obszary wiejskie, młode osoby trudniące się rolnictwem i gospodarstwa rodzinne stosujące dobre praktyki powinny odgrywać kluczową rolę w przeciwdziałaniu zmianie klimatu, ochronie środowiska, zachowaniu krajobrazu i różnorodności biologicznej oraz zapobieganiu wyludnianiu się obszarów wiejskich. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Chociaż zakres działań Komisji Europejskiej jest bardzo ograniczony, powinna ona interweniować w zakresie przepisów dotyczących rynku gruntów w celu: zachęcania do wykorzystywania możliwości dostępnych w ramach rozwoju obszarów wiejskich, aby wspierać nowe działania na rzecz obrotu ziemią (banki ziemskie, inicjatywy na rzecz łączenia zbywców gruntów rolnych z potencjalnymi ich nabywcami oraz inne promowane na szczeblu lokalnym inicjatywy ułatwiające nowym podmiotom dostęp do ziemi); rozszerzenia zakresu działań wspierających, tak by obejmowały nowe modele prowadzenia gospodarstw rolnych (zwłaszcza innowacyjne rodzaje partnerstwa między rolnikami) i organizacje lokalne mogące wspierać młodych rolników oraz nowe podmioty pragnące uzyskać dostęp do ziemi; zachęcania do aktywniejszej realizacji polityki krajowej z uwzględnieniem zaleceń UE dotyczących dostępu do ziemi i zawierających najlepsze praktyki (w tym te, które są już wdrażane). |
| --- | --- |

31.

| 32. | Sądzi, że państwa członkowskie powinny zdecydowanie wspierać strategie polityczne promujące włączenie kobiet i zachęcanie ich do zaangażowania się w technologie informacyjno-komunikacyjne (ICT) i w nauki przyrodnicze, technologię, inżynierię, sztukę i matematykę (STEAM) oraz w gospodarkę wiejską, co jest warunkiem wyważenia struktury ludności na obszarach dotkniętych lub zagrożonych wyludnieniem. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Zwraca się do Komisji Europejskiej i państw członkowskich o zapewnienie niezbędnej koordynacji między polityką spójności UE a wspólną polityką rolną w celu zapewnienia, aby obszary wiejskie mogły również wdrażać projekty w zakresie inteligentnych wsi poprzez zintegrowane podejście (ZIT, rozwój lokalny kierowany przez społeczność lub LEADER); |
| --- | --- |

33.

| 34. | Ponownie wyraża myśl przedstawioną w opinii „Starzenie się w aktywności i dobrym zdrowiu” (2019), że „wyzwania związane ze zmianami demograficznymi wymagają badań i aktywnego europejskiego przemysłu, aby opracowywać, rozwijać i tworzyć nowe innowacyjne rozwiązania, np. w odniesieniu do produktów codziennego użytku, infrastruktury, technologii i oprogramowania dla starzejącego się społeczeństwa, a zwłaszcza rozwoju telemedycyny w celu zapewnienia wysokiej jakości specjalistycznej opieki, szczególnie na obszarach wiejskich lub słabo zaludnionych oraz postrzega to jako szansę dla UE do zajęcia pozycji lidera na rynku w sektorze srebrnej gospodarki, tworzenia lokalnych miejsc pracy, generowania bogactwa i eksportowania twórczych innowacji za granicę”. Ponadto duże znaczenie dla tych aspektów ma otoczenie przyjazne rodzinie oraz solidarność międzypokoleniowa. Władze lokalne i regionalne odgrywają kluczową rolę w określaniu warunków promowania i zapewniania zdrowego starzenia się. W tym celu konieczne jest zarówno opracowanie bardziej szczegółowych odpowiednich zaproszeń do składania wniosków, jak i poprawa koordynacji różnych dostępnych zasobów finansowych. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Podkreśla kluczową rolę, jaką w poprawie warunków życia na obszarach najbardziej dotkniętych wyzwaniami demograficznymi mogą odegrać technologie informacyjne i komunikacyjne oraz inteligentne otoczenie. W związku z tym wzywa UE do zajęcia się problemem przepaści cyfrowej, która wpływa na wiele obszarów, za pomocą rozwiązań SMART i z wykorzystaniem europejskich instrumentów i programów, takich jak fundusze strukturalne i inwestycyjne oraz narzędzie Next Generation EU, aby zapewnić łączność cyfrową wysokiej jakości dla całej ludności. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Odnosząc się do przepaści cyfrowej, zwraca uwagę na inteligentne rozwiązania w dziedzinie usług w zakresie opieki nad osobami starszymi i transportu na żądanie (DRT), a także na potrzebę opracowania planów świadczenia usług telefonii komórkowej na drogach gminnych i lokalnych. Jednocześnie uważa, że konieczne jest uwzględnienie świadczenia usług telefonii komórkowej w ramach powszechnej usługi telekomunikacyjnej, w szczególności na słabo zaludnionych obszarach wiejskich oraz na drogach lokalnych, by ułatwić życie zwłaszcza osobom starszym i rodzicom z małymi dziećmi. Wszystkie te czynniki mają wyraźny wpływ na zatrzymywanie ludności. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Jest zdania, ze należy zapewnić ścieżki kształcenia i wsparcia w zakresie korzystania z technologii cyfrowych w celu zmniejszenia przepaści cyfrowej dotykającej osoby starsze, a także ścieżki zarządzania zmianą przeznaczone dla zarządzających usługami socjalnymi w gminach, tak aby mogli wspierać transformację cyfrową usług opieki osobistej. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Zgadza się, że różne działania zaproponowane przez Komisję w komunikacie na lata 2014–2020 przyjętym we wrześniu 2017 r. („Zwiększanie wzrostu gospodarczego i spójności w regionach przygranicznych UE”) mogą pomóc w zmniejszeniu złożoności, długości i kosztów interakcji transgranicznych oraz przyczyniają się do łączenia usług wzdłuż granic wewnętrznych. Komisja podkreśla, że „inwestycje w poprawę warunków życia będą miały istotne znaczenie: wspólne działania na rzecz środowiska i wspólne środki na rzecz łagodzenia zmiany klimatu przyczynią się do lepszej ochrony ludności w regionach przygranicznych” (9). |
| --- | --- |

38.

| 39. | Ponownie zwraca uwagę na obserwację zawartą w swojej własnej opinii „Równowaga między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów” (2017), że „obecne tendencje demograficzne wymuszają zmianę ról związanych z płcią oraz propagowanie bardziej elastycznych i równych form organizacji pracy”. W związku z tym ramy prawne UE w dziedzinie polityki dążącej do wspierania godzenia życia prywatnego i zawodowego i równouprawnienia płci są nierozerwalnie związane z gospodarką, demografią, zatrudnieniem i aspektami regionalnymi. Mając to na uwadze, Komitet z zadowoleniem przyjmuje strategię Komisji Europejskiej w zakresie równouprawnienia płci. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Zwraca uwagę na swe opinie „Mobilność w regionach zmagających się z wyzwaniami geograficznymi i demograficznymi” (2014) i „Reakcja UE na wyzwania demograficzne” (2016). Obejmują one obszary takie jak zapewnienie mobilności polityk transportowych i określa się w nich dalsze szczególne środki, w tym innowacyjne rozwiązania takie jak „transport na żądanie” na rzecz usprawnienia połączeń we wszystkich regionach i pomiędzy nimi. KR podkreśla również, że potrzebne są nowe podejścia do finansowania transportu w regionach zmagających się z wyzwaniami. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Wskazuje, że wysoka stopa bezrobocia jest niezgodna z wymogami rynku pracy. W związku z tym konieczne jest zorganizowanie szkoleń zawodowych lub kursów dokształcających dla bezrobotnych, którzy nie mogą wpasować się w rynek pracy lub ponownie włączyć się do niego. Należy zaangażować w to organy publiczne, instytucje regionalne i lokalne oraz wspólne ośrodki koordynujące służb zatrudnienia. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Uważa za konieczne, by w ramach różnych polityk korzystnie przedstawiać obszary wiejskie w celu stawienia czoła problemowi, jakim jest ich wyludnianie się, a tym samym nakreślać przychylny wizerunek środowiska wiejskiego i uwypuklać jego pozytywne aspekty i wartości. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Ważne jest, by podkreślić, że w przypadku, gdy ojcowie uczestniczą w większym stopniu w opiece nad dziećmi i życiu rodzinnym, dzieci mają większe zdolności poznawcze i emocjonalne, a także wyższy poziom zdrowia fizycznego. Ci, którzy poświęcają więcej uwagi swoim dzieciom, zwykle wyrażają większe zadowolenie z życia i odnotowują poprawę zdrowia fizycznego i psychicznego. W 2015 r. trzy czwarte państw OECD zapewniło co najmniej kilka dni płatnego urlopu, które mogą być wykorzystane wyłącznie przez ojca, lub płatny urlop rodzicielski przeznaczony dla ojca. Urlop rodzicielski może również przyczynić się do ograniczenia dyskryminacji kobiet w miejscu pracy. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Przypomina o celach zrównoważonego rozwoju, a w szczególności o osobnym celu w zakresie rozwoju obszarów miejskich, tj. celu zrównoważonego rozwoju nr 11, w którym wzywa się do tego, by „uczynić miasta i osiedla ludzkie bezpiecznymi, stabilnymi, zrównoważonymi oraz sprzyjającymi włączeniu społecznemu”. Popiera te projekty skierowane do władz lokalnych, miast i regionów, które aktywnie przyczyniają się do osiągnięcia celu zrównoważonego rozwoju nr 11. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Bierze pod uwagę Europejski Zielony Ład, który stanowi ważną odpowiedź na wyzwania środowiskowe, demograficzne, gospodarcze i społeczne. Zrównoważona strategia na rzecz wzrostu ma zasadnicze znaczenie dla przekształcenia UE w sprawiedliwe i dobrze prosperujące społeczeństwo sprzyjające włączeniu społecznemu. Musimy zmienić podejście do polityki w zakresie czystej energii w gospodarce, przemyśle i konsumpcji, transporcie, żywności i rolnictwie oraz budownictwie, a także opodatkowaniu oraz niektórych aspektach zagadnień społecznych i dotyczących ogólnego wsparcia rodzin. |
| --- | --- |

45.

| 46. | Podkreśla, że posiadanie dzieci nie powinno stanowić przeszkody dla ambicji zawodowych i nie powinno prowadzić do zubożenia lub utraty siły nabywczej, zwłaszcza w przypadku dużych rodzin i rodzin z jednym rodzicem. Planowanie rodziny odbywa się w perspektywie długoterminowej, dlatego ważne jest prowadzenie stabilnej i proaktywnej polityki, która obejmuje pogodzenie życia rodzinnego i zawodowego oraz zaangażowanie ojców w życie rodzinne. Należy ułatwić matkom po urlopie macierzyńskim szybki i elastyczny powrót do rynku pracy. |
| --- | --- |

46.

| 47. | Wskazuje, że pewien odsetek miejsc pracy, jakie będą potrzebne w przyszłości, dziś jeszcze nie istnieje. Stąd też trzeba zapewnić obywatelom (w każdym wieku i we wszystkich sektorach) możliwość nabycia umiejętności ułatwiających znalezienie zatrudnienia, a także zwrócić szczególną uwagę w planowaniu polityki szkoleniowej na osoby zamieszkujące obszary mniej zaludnione lub o dużym rozproszeniu ludności, tak aby ułatwić im dostęp do kształcenia. |
| --- | --- |

47.

| 48. | Zwraca uwagę na znaczenie nieodpłatnej pracy wykonywanej głównie przez kobiety, polegającej na wspieraniu rodzin i kompensowaniu braku publicznej infrastruktury społecznej. Nieodpłatna praca to głównie nieodpłatna opieka i praca w gospodarstwie domowym, które są szacowane odpowiednio na 10 % i 39 % produktu krajowego brutto (PKB) na świecie. |
| --- | --- |

48.

Demografia i demokracja

| 49. | Uważa, że pojawiające się kwestie takie jak transformacja społeczeństwa i rozmieszczenie ludności powodują reakcje polityczne, co może prowadzić do polaryzacji systemu demokratycznego. |
| --- | --- |

49.

| 50. | Należy zwrócić szczególną uwagę na młodych ludzi, którzy są lub mogą stać się rodzicami. Średnia stopa bezrobocia wśród młodzieży w państwach członkowskich UE jest nadal wyższa niż stopa bezrobocia wśród ogółu zatrudnionych. Osoby młode są narażone na niepewne warunki pracy. Stosowne badania wskazują, że należy położyć nacisk na zapewnienie młodym ludziom przewidywalnego dochodu i mieszkań, co w konsekwencji zapewni im bezpieczeństwo niezbędne do założenia rodziny. |
| --- | --- |

50.

| 51. | Uważa, że transeuropejskie sieci transportowe, które zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1316/2013 (10) będą nadal finansowane z Funduszu Spójności w okresie programowania 2021–2027, obok zmniejszania istniejących wąskich gardeł powinny priorytetowo traktować inwestycje w sieci zrównoważonego transportu i stymulować usługi publiczne na obszarach wiejskich, zwłaszcza na obszarach słabo zaludnionych lub o dużym rozproszeniu ludności i na obszarach ze starzejącą się ludnością, tak aby wspierać wzajemne połączenia między wsią a miastem, stymulować rozwój obszarów wiejskich i zmniejszać przepaść cyfrową. |
| --- | --- |

51.

| 52. | W związku z tym przestrzega przed rozwojem tzw. geografii niezadowolenia, która występuje w wielu regionach i krajach UE, gdzie ludzie czują się pozostawieni w tyle, co często jest ściśle związane ze spadkiem demograficznym. W związku z tym należy zagwarantować dostęp do podstawowych usług publicznych na obszarach wiejskich i słabo zaludnionych. |
| --- | --- |

52.

| 53. | Dostrzega potrzebę zaradzenia tej sytuacji w celu wzmocnienia naszego systemu demokratycznego poprzez ułatwienie dialogu międzypokoleniowego oraz aktywne zaangażowanie demokratycznie wybranych polityków szczebla lokalnego i regionalnego, którzy znajdują się najbliżej obywateli. |
| --- | --- |

53.

| 54. | Dlatego też odnotowuje, że konieczne jest omówienie na przyszłej konferencji w sprawie przyszłości Europy związku między demokracją a demografią, i proponuje wyraźne zajęcie na konferencji stanowiska w tej sprawie, ze szczególnym uwzględnieniem reprezentacji młodzieży. Na konferencji należałoby zająć się tzw. geografią niezadowolenia, związaną z poziomem skuteczności polityk unijnych oraz ich bezpośrednim i pośrednim wpływem na różne regiony UE i ich demografię. Ponadto sugeruje, że w tym kontekście na konferencji można by również zastanowić się nad definicją „regionów, które cierpią na skutek poważnych i trwałych niekorzystnych warunków [...] demograficznych” (art. 174 TFUE). Taka szersza refleksja jest istotna również w kontekście osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju. |
| --- | --- |

54.

Apel o aktywną pomocniczość i lepsze stanowienie prawa

| 55. | Podkreśla, że wiele niezbędnych działań politycznych wchodzi w zakres odpowiedzialności władz lokalnych i regionalnych w UE i w związku z tym akcentuje potrzebę skupienia się na partnerstwie i wielopoziomowym sprawowaniu rządów w celu znalezienia odpowiednich rozwiązań. |
| --- | --- |

55.

| 56. | Jednocześnie podkreśla, jak ważne jest, by KR miał znaczący udział w konferencji w sprawie przyszłości Europy przez cały czas jej trwania, co odzwierciedliłoby fakt, że w UE jest ponad milion demokratycznie wybranych przedstawicieli szczebla lokalnego i regionalnego. |
| --- | --- |

56.

| 57. | Apeluje o stosowanie koncepcji „aktywnej pomocniczości” opracowanej przez grupę zadaniową ds. pomocniczości w celu znalezienia wykonalnych rozwiązań problemu zmian demograficznych poprzez przestrzeganie podziału kompetencji w ramach bezpośredniego dialogu z miastami i regionami. |
| --- | --- |

57.

| 58. | Jest dobrze przygotowany do wspierania tego procesu, gdyż zapewnia platformę konsultacji i dialogu z Komisją Europejską na rzecz znalezienia odpowiednich rozwiązań. |
| --- | --- |

58.

| 59. | Podkreśla znaczenie wykorzystania instrumentu oceny oddziaływania terytorialnego w celu dalszego opracowywania polityk UE mających wpływ na zmiany demograficzne i nawiązuje do własnej niedawnej oceny oddziaływania terytorialnego, przeprowadzonej we współpracy z programem ESPON (11). |
| --- | --- |

59.

| 60. | Sugeruje ścisłą współpracę z Komisją Europejską w kontekście przyszłych dokumentów politycznych, takich jak zielona księga w sprawie starzenia się czy długoterminowa strategia dla obszarów wiejskich, przy przeprowadzaniu wspólnych konsultacji, których wyniki zostałyby uwzględnione w tych sprawozdaniach. |
| --- | --- |

60.

Monitorowanie postępów w zakresie wyzwań demograficznych

| 61. | Dostrzega potrzebę regularnego monitorowania wyzwań demograficznych poprzez powiązanie europejskiego semestru z przemianami demograficznymi i ścisłe powiązanie tej kwestii z realizacją celów zrównoważonego rozwoju. |
| --- | --- |

61.

| 62. | Podkreśla potrzebę sporządzania regularnych statystyk unijnych, które będą odzwierciedlały zmiany na szczeblu nie tylko krajowym, lecz także regionalnym, tak aby decydenci mieli jasny obraz dysproporcji regionalnych. Sugeruje ponadto, że potrzebne jest roczne sprawozdanie na temat stanu wyzwań demograficznych w miastach i regionach UE, a Komitet mógłby wnosić wkład w jego opracowywanie. |
| --- | --- |

62.

| 63. | Proponuje przeprowadzenie regularnego dialogu politycznego między Komisją Europejską a miastami i regionami UE przed ogłoszeniem rocznej strategii zrównoważonego wzrostu, poświęconego stanowi wyzwań demograficznych. Proponuje ścisłą współpracę między Komisją a KR-em w zakresie organizacji tego procesu. |
| --- | --- |

63.

Kolejne kroki

| 64. | Sugeruje, aby chorwacka prezydencja Rady przedstawiła konkluzje Rady w sprawie ustaleń z podsumowania Komisji, i proponuje szeroką debatę na temat wyzwań demograficznych w różnych składach Rady. |
| --- | --- |

64.

| 65. | Zwraca się do nadchodzących prezydencji: niemieckiej, portugalskiej i słoweńskiej o kontynuowanie tych wysiłków poprzez skupienie się w szczególności na powiązaniu zmian demograficznych z poprawą warunków życia we wszystkich krajach. |
| --- | --- |

65.

| 66. | Podkreśla znaczenie uczestnictwa obywateli i zachęca wiodące zainteresowane strony na szczeblu lokalnym, by wzmocniły regionalne horyzontalne strategie polityczne, podnosząc tym samym świadomość zmian demograficznych w społecznościach lokalnych, dzięki czemu wzrośnie uznanie dla przyjmowania środków bardziej ukierunkowanych na obywatela. Sugeruje również, aby szeroko omówić wyzwania demograficzne w ramach dialogu z obywatelami. |
| --- | --- |

66.

| 67. | Sądzi, że wspieranie współpracy prywatno-publicznej powinno się odbywać w taki sposób, by wszystkie podmioty na wyludnionych obszarach lub obszarach zagrożonych wyludnieniem współpracowały ze sobą w skoordynowany sposób, dzieliły się projektami opartymi na ich doświadczeniach i promowały je, a tym samym generowały inwestycje i sprzyjały ożywieniu gospodarczemu. |
| --- | --- |

67.

| 68. | Uważa, że propagowanie bogatego dziedzictwa przyrodniczego, historycznego, artystycznego i kulturowego naszych regionów ma zasadnicze znaczenie dla wzmocnienia przywiązania ludzi do ich wsi i miast, co służy wspieraniu, chronieniu i utrzymywaniu lokalnych, rodzimych i małych społeczności oraz subregionów językowo-kulturowych w celu wzmocnienia zdolności obszarów wiejskich do zatrzymania miejscowej ludności i ożywienia obszarów wiejskich. |
| --- | --- |

68.

| 69. | Oferuje Komisji Europejskiej i pozostałym instytucjom UE, a także innym instytucjom regionalnym lub globalnym, takim jak Unia dla Śródziemnomorza czy Organizacja Narodów Zjednoczonych, ścisłą współpracę w opracowywaniu kompleksowej strategii mającej na celu sprostanie wyzwaniom demograficznym. |
| --- | --- |

69.

| 70. | Przypomina, że od 1994 r. obchodzony jest co roku w dniu 15 maja Międzynarodowy Dzień Rodzin ustanowiony przez ONZ. W związku z tym proponuje, by drugą niedzielę maja ustanowić Europejskim Dniem Rodzin. |
| --- | --- |

70.

Bruksela, dnia14 października 2020 r.

Apostolos TZITZIKOSTAS

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  Badanie KR-u pt. „The impact of demographic change on European regions” [Skutki zmian demograficznych dla europejskich regionów], Bruksela, 2016.

1

(2)  https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/IDAN/2019/637955/EPRS_IDA(2019)637955_EN.pdf

2

(3)  Żródło: Ludność w UE – prognozy demograficzne (Eurostat, 2017).

3

https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Population_projections_in_the_EU#Age_dependency_ratios

(4)  OECD, Family Database, Fertility Indicators: SF2.2 Ideal and actual number of children [Dane o rodzinach. Wskaźniki dzietności SF2.2. Idealna i faktyczna liczba dzieci]. http://www.oecd.org/els/family/SF_2_2-Ideal-actual-number-children.pdf.

4

(5)  Za poziom zastąpienia w krajach rozwiniętych uważa się współczynnik dzietności ogólny wynoszący około 2,1 żywych urodzeń na jedną kobietę. Innymi słowy jest to średnia liczba żywych urodzeń na jedną kobietę niezbędną do utrzymania liczebności populacji (źródło: Eurostat, Statistics Explained https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Fertility_statistics#Total_fertility_rate_and_age_of_women_at_birth_of_first_child).

5

(6)  Badanie KR-u pt. „The impact of demographic change on European regions” [Skutki zmian demograficznych dla europejskich regionów] i europejska regionalna tablica wskaźników społecznych.

6

(7)  „Demographic Outlook for the European Union” [Perspektywa demograficzna dla Unii Europejskiej] (2017) (EPRS Biuro Analiz Parlamentu Europejskiego & EUI / European University) http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/IDAN/2017/614646/EPRS_IDA(2017)614646_EN.pdf.

7

(8)  A8-0094/2019, Cozzolino.

8

(9)  https://ec.europa.eu/regional_policy/pl/information/publications/communications/2017/boosting-growth-and-cohesion-in-eu-border-regions

9

(10)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1316/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiające instrument „Łącząc Europę”, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 913/2010 oraz uchylające rozporządzenia (WE) nr 680/2007 i (WE) nr 67/2010 (Dz.U. L 348 z 20.12.2013, s. 129).

10

(11)  https://cor.europa.eu/pl/our-work/Pages/Territorial-Impact-Assessment.aspx

11

---

| 18.12.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 440/42 |
| --- | --- | --- | --- |

18.12.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 440/42

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Silna Europa socjalna na rzecz sprawiedliwej transformacji

(2020/C 440/08)

| Sprawozdawczyni: | Anne KARJALAINEN (FI/PES), radna miasta Kerava |
| --- | --- |
| Dokument źródłowy: | Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: „Silna Europa socjalna na rzecz sprawiedliwej transformacji”
  COM(2020) 14 final |

Sprawozdawczyni:

Anne KARJALAINEN (FI/PES), radna miasta Kerava

Dokument źródłowy:

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: „Silna Europa socjalna na rzecz sprawiedliwej transformacji”

COM(2020) 14 final

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Wprowadzenie

| 1. | Z zadowoleniem przyjmuje wniosek dotyczący planu działania na rzecz wdrożenia Europejskiego filaru praw socjalnych z myślą o osiągnięciu celów zrównoważonego rozwoju ONZ i urzeczywistnieniu Europejskiego Zielonego Ładu w sposób społecznie sprawiedliwy. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Cieszy się z decyzji Komisji Europejskiej dotyczącej rozpoczęcia otwartych konsultacji w sprawie wdrożenia filaru praw socjalnych z uwagi na duże różnice w polityce społecznej w całej Europie. Również sytuacja miast i regionów uległa znacznym zmianom w następstwie pandemii COVID-19. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Podkreśla znaczenie silnej europejskiej agendy społecznej, w której konkurencyjność i sprawiedliwość społeczna wzajemnie się uzupełniają. Istnieje ścisły związek między agendą społeczną, Zielonym Ładem i agendą cyfrową ze względu na to, że transformacja ekologiczna i cyfrowa musi opierać się na sprawiedliwości społecznej, równości i zrównoważoności środowiskowej. Zdaniem KR-u ważne jest, aby Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST) był zgodny z filarem praw socjalnych, z myślą o zmniejszeniu nierówności regionalnych i stawieniu czoła strukturalnym zmianom w regionach Unii Europejskiej. Szczególną uwagę należy poświęcić obszarom wiejskim, obszarom podlegającym przemianom przemysłowym, regionom, które cierpią na skutek poważnych i trwałych niekorzystnych warunków przyrodniczych lub demograficznych, oraz regionom najbardziej oddalonym, których niekorzystna sytuacja jeszcze pogorszyła się wskutek pandemii COVID-19. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Ponawia apel o lepszą koordynację polityk gospodarczych i społecznych między poziomem europejskim i krajowym w ramach semestru europejskiego i apeluje, by zagwarantować włączenie samorządów lokalnych i regionalnych w ten proces za pośrednictwem wspólnego zarządzania opartego na zasadzie pomocniczości. Zgodnie z tą zasadą strategiczne programowanie i wdrażanie powinny być przekazywane nie tylko państwom członkowskim, ale również władzom lokalnym i regionalnym, które są na najlepszej pozycji, by skutecznie reagować na lokalne potrzeby i wyzwania. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Podkreśla znaczenie jasnego, skoordynowanego i ambitnego planu działania na rzecz wdrożenia Europejskiego filaru praw socjalnych. Zasady pomocniczości i proporcjonalności określą poziom wprowadzenia przez UE i państwa członkowskie proponowanych instrumentów polityki i środków legislacyjnych w odniesieniu do wdrażania. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Wzywa Komisję Europejską do uwzględnienia odpowiednich zaleceń opracowanych przez partnerstwa miast w ramach agendy miejskiej UE, dotyczących m.in. mieszkalnictwa, ubóstwa w miastach, miejsc pracy i umiejętności w lokalnej gospodarce, a także do stosowania metod pracy partycypacyjnej także w celu wdrożenia Europy socjalnej. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Zaznacza, że pandemia COVID-19 nie może być wykorzystywana jako pretekst do odłożenia w czasie lub wycofania propozycji zwiększenia sprawiedliwości społecznej, o której mowa w komunikacie Komisji Europejskiej. Wręcz przeciwnie, kryzys musi przyspieszyć i zintensyfikować nasze wysiłki zmierzające do osiągnięcia zmian strukturalnych na rzecz bardziej sprawiedliwej i ekologicznej Unii. Musimy stworzyć bardziej zrównoważone systemy gospodarcze i społeczne na przyszłość. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Zauważa, że w najbliższym czasie działania na rzecz ożywienia gospodarczego muszą mieć silny wymiar społeczny, aby można było utrzymać solidne sieci zabezpieczenia społecznego, chronić miejsca pracy i unikać nieuzasadnionych zwolnień. Do grup znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji, jeśli chodzi o zatrudnienie, należą osoby pracujące na czas określony i na nietypowych umowach, kobiety, imigranci, ludzie młodzi i osoby z niepełnosprawnościami. Osoby, których stanowisko stało się zbędne w wyniku pandemii, mogą nie być w stanie odzyskać dawnego miejsca pracy. Programy UE muszą wspierać podnoszenie umiejętności osób zagrożonych bezrobociem, osób bezrobotnych i biernych zawodowo, zwłaszcza tych, które mają większe trudności z wejściem na rynek pracy (osoby zagrożone ubóstwem i wykluczeniem społecznym, rodzice samotnie wychowujący dzieci mający problemy z pogodzeniem życia prywatnego i zawodowego itp.). Powinno się to odbywać z poszanowaniem równych szans i niedyskryminacji ze względu na płeć biologiczną i społeczno-kulturową, urodzenie, pochodzenie etniczne, poglądy polityczne i religijne, wiek, niepełnosprawność, orientację lub tożsamość seksualną, chorobę, język lub wszelkie inne warunki lub okoliczności osobiste lub społeczne. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Podkreśla, że w obecnym kontekście transformacja cyfrowa uległa przyspieszeniu, a wielu pracowników musiało dostosować się do cyfryzacji i telepracy. Zaleca, by wykorzystać dynamikę zaistniałą w ostatnich miesiącach i uregulować telepracę oraz uznać jej wkład w dekarbonizację będący wynikiem zmniejszenia częstotliwości przemieszczania się z uwagi na rodzaj pracy niewymagający fizycznej obecności w biurze. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Zauważa, że w perspektywie średnio- i długoterminowej środki naprawcze muszą uwzględniać społeczny wymiar transformacji ekologicznej i cyfrowej. Potrzebujemy sprawiedliwego rynku pracy w przyszłej gospodarce bezemisyjnej. Jego podstawą muszą być godne miejsca pracy, silna ochrona socjalna i lokalne możliwości zatrudnienia. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Podkreśla, że usługi publiczne świadczone przez władze lokalne i regionalne okazały się kluczowe podczas pandemii. Bez systemu usług publicznych negatywne konsekwencje dla obywateli byłyby o wiele drastyczniejsze. Sprawiedliwa transformacja oznacza uznanie fundamentalnej roli szczebla lokalnego i regionalnego w świadczeniu wysokiej jakości usług publicznych. Świadczenie takich usług przez władze lokalne i regionalne nie może być ograniczane przez przepisy dotyczące zamówień publicznych lub pomocy państwa. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Odnotowuje, że UE znajduje się w punkcie zwrotnym, w którym możliwe i konieczne są nowe sposoby myślenia. Ważniejsze niż kiedykolwiek jest inwestowanie w dobrostan ludzi oraz uwzględnianie korzyści płynących z gospodarki dobrobytu, w której kładzie się nacisk na równowagę między trzema wymiarami zrównoważonego rozwoju – społecznym, gospodarczym i środowiskowym. Wymiary te wzmacniają się wzajemnie i stanowią fundament społeczeństwa opartego na sprawiedliwości społecznej, zrównoważoności i ochronie klimatu. Podmioty lokalne i regionalne posiadają odpowiednie kompetencje, by uwzględniać idee gospodarki dobrobytu we własnych działaniach, ale potrzebne są również wytyczne na szczeblu UE. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Komitet uważa, że zamówienia publiczne powinny być kolejnym obszarem, który będzie przyczyniał się do sprawiedliwych zmian i poszukiwania nowych innowacyjnych rozwiązań, gdyż procedury udzielania zamówień publicznych mogą pomóc w zapobieganiu dumpingowi ekologicznemu i społecznemu poprzez ujęcie w przyznawaniu kontraktów kryteriów jakościowych, środowiskowych i/lub społecznych. Jednak ponieważ takie ujęcie pozostaje opcjonalne, należy zrobić więcej, by zachęcić podmioty gospodarcze zaangażowane w organizację zamówień publicznych do oferowania lepszych ogólnych warunków pracy, jak również miejsc pracy integrujących osoby o złożonych potrzebach w zakresie integracji na rynku pracy lub osób zagrożonych wykluczeniem społecznym i ubóstwem, jak również do promowania możliwości ich zatrudniania. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Podkreśla potrzebę wyraźnego uwzględniania praw człowieka przez przedsiębiorstwa, w tym te zaangażowane w zamówienia publiczne, zarówno w ramach ich własnej działalności, jak i w łańcuchach podwykonawców. W tym celu proponuje przyjęcie na szczeblu UE przepisów o odpowiedzialności przedsiębiorstw na podstawie zasady ONZ dotyczącej należytej staranności w dziedzinie praw człowieka. |
| --- | --- |

14.

Równość szans i zatrudnienie dla wszystkich

| 15. | Zgadza się z celem Komisji polegającym na zwiększeniu zatrudnienia i stworzeniu większej liczby wysokiej jakości miejsc pracy w UE. Potrzebne jest multidyscyplinarne i proaktywne podejście w celu wyeliminowania niedopasowania umiejętności i miejsc pracy. W przyszłości zapotrzebowanie na umiejętności będzie rosło na rynku pracy, zwłaszcza dla stanowisk związanych z zastosowaniem i rozwojem sztucznej inteligencji (SI), a także z łagodzeniem zmiany klimatu i przystosowaniem się do niej oraz wykorzystywaniem niesionych przez nią możliwości. Nowa strategia przemysłowa UE musi wspierać tworzenie wysokiej jakości miejsc pracy i konkurencyjność przemysłu. Musi również wzmocnić odporność Europy, np. poprzez zwiększenie produkcji kluczowych urządzeń medycznych i sprzętu ochronnego w UE. Strategia „Europa 2020” dobiegnie niedługo końca, a zatem potrzebna jest nowa długoterminowa strategia UE na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, zgodna z celami zrównoważonego rozwoju, aby powiązać różne cele związane ze wzrostem sprzyjającym włączeniu społecznemu, zatrudnieniem, zmniejszaniem ubóstwa i konkurencyjnością przemysłową. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Stwierdza, że niektóre sektory zatrudnienia były nieproporcjonalnie narażone na zagrożenia związane z pandemią COVID-19 – przede wszystkim sektor opieki zdrowotnej i usługi. Podkreśla znaczenie właściwego określenia ryzyka zawodowego związanego z koronawirusem w różnych sektorach i zaznacza, że wszyscy pracownicy narażeni na takie ryzyko nie tylko zasługują na duże uznanie społeczne, lecz potrzebują przede wszystkim bezpiecznych warunków pracy. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Zwraca uwagę, że zjadliwość pandemii ujawniła braki w systemach opieki zdrowotnej w znacznej części państw UE i że w związku z tym konieczne jest wzmocnienie europejskiej opieki zdrowotnej poprzez wspieranie i promowanie badań naukowych we wszystkich sektorach, zwłaszcza w dziedzinie pomocy, opieki i badań. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Zwraca uwagę, że zmiany demograficzne w Europie doprowadzą do niedoborów siły roboczej w wielu państwach członkowskich i regionach. Ważne jest zatem zapewnienie transgranicznej mobilności pracowników i praw pracowniczych. Problem niedoboru wykwalifikowanej siły roboczej, zwłaszcza w przypadku małych lokalnych i regionalnych społeczności wiejskich, powinien zostać skorygowany poprzez edukację i nowe technologie oraz dzięki zwiększeniu możliwości telepracy. Potrzebne są również długoterminowe działania UE dla obszarów wiejskich. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Odnotowuje, że zmiany na rynku pracy narażają coraz więcej ludzi na utratę zatrudnienia z powodu przestarzałych umiejętności lub zastosowania robotyki. Aktualne umiejętności i dostęp do uczenia się przez całe życie stają się ważniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Należy przyjąć holistyczną wizję aktualizacji umiejętności w trakcie trwania kariery zawodowej osób znajdujących się w różnych sytuacjach życiowych i w różnych stosunkach pracy oraz posiadających różne potrzeby edukacyjne. Biorąc pod uwagę znaczenie dalszego szkolenia i przekwalifikowywania osób w wieku produkcyjnym pod względem szans na zatrudnienie oraz dla ogólnej konkurencyjności siły roboczej, a także wobec skutków finansowych takich szkoleń, Komitet Regionów z zadowoleniem przyjąłby odpowiednie porozumienie europejskich partnerów społecznych. W takim porozumienie można by rozważyć, jak ułatwić osobom zatrudnionym dostęp do szkoleń w ramach wdrażania prawa do wysokiej szkoleń dobrej jakości i uczenia się przez całe życie w celu skutecznego radzenia sobie ze zmianami na rynku pracy, jak zapisano w europejskim filarze. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Popiera gwarancję dla młodzieży, która została zaktualizowana tak, aby skuteczniej zwalczać bezrobocie młodych ludzi dzięki zapewnieniu jej stałego charakteru i wydłużenie górnej granicy wieku do 30 lat. Gwarancja powinna obejmować grupy szczególnie wrażliwe, takie jak młodzież NEET, pozbawioną opieki młodzież migrującą i młode osoby wychowywane w trudnych warunkach, a ponadto należy położyć szczególny nacisk na działania w kontekście przechodzenia od etapu kształcenia do etapu pracy. Środki finansowe na pokrycie gwarancji trzeba zwiększyć w ramach EFS+, a państwa członkowskie, w których stopa bezrobocia młodzieży przekracza średnią UE, powinny przydzielić co najmniej 15 % środków z EFS+ objętych zarządzaniem dzielonym na wsparcie młodych ludzi. Młodzi ludzie powinni nabywać umiejętności istotne szczególnie z punktu widzenia transformacji ekologicznej i cyfrowej. Należy monitorować w ramach europejskiego semestru krajowe wdrażanie gwarancji dla młodzieży, aby dopilnować, że będzie ona dostępna dla wszystkich młodych ludzi we wszystkich państwach członkowskich. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jest zdania, że wysokiej jakości integracyjne i wzajemnie uznawane kształcenie i szkolenie, jak również edukacja obywatelska wzmacniają poczucie europejskiej tożsamości i ułatwiają swobodne przemieszczanie się, pracę i osiedlanie się w UE, co stanowi trzon obywatelstwa europejskiego. Podniesienie poziomu wykształcenia i umiejętności może zmniejszyć nierówności. Konieczne są zatem działania na rzecz poprawy równości w edukacji, tak aby ścieżki kształcenia nie zależały od sytuacji rodzinnej, pochodzenia etnicznego, niepełnosprawności czy płci. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Zwraca uwagę na pilną potrzebę zagwarantowania prawa do kształcenia i szkolenia dla wszystkich osób uczących się poprzez wzmocnienie odporności systemów kształcenia i szkolenia na kryzysy, m.in. poprzez cyfryzację edukacji i odpowiednie szkolenia dla nauczycieli. Sprzęt i łączność niezbędne do nauczania na odległość i e-uczenia się powinny być uznawane za część sprawiedliwej transformacji, a dostęp do nich powinien odbywać się na warunkach równości w celu wyeliminowania istniejącej przepaści cyfrowej oraz jej złożoności i istotnego wpływu na prawa socjalne, gdyż brak dostępu do nowych technologii i do społeczeństwa cyfrowego pogarsza niekorzystną sytuację i tworzy nowe formy wykluczenia społecznego. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Zauważa, że w przyszłości edukacja będzie musiała mieć odpowiednią jakość i trwać wystarczająco długo, aby zagwarantować zatrudnienie. Będzie to wymagało zwiększenia zasobów i intensywnej systematycznej pracy edukacyjnej w placówkach wczesnej edukacji, przedszkolach, szkołach podstawowych i średnich, by każdy mógł nabyć odpowiednie umiejętności podstawowe i przejść do kształcenia średniego II stopnia. Osoby bez wykształcenia średniego II stopnia mają duże problemy ze znalezieniem zatrudnienia i są bardziej narażone na marginalizację. Osoby potrzebujące specjalnego wsparcia i osoby z niepełnosprawnościami powinny mieć takie same możliwości zdobycia odpowiednich umiejętności podstawowych i co najmniej wykształcenia średniego II stopnia. Aby przejść do społeczeństwa integracyjnego, należy osobom z niepełnosprawnościami związanymi z uczeniem umożliwić nabywania umiejętności miękkich, aby z powodzeniem mogły uczestniczyć w życiu społecznym i korzystać z wyższej jakości życia. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Z zadowoleniem przyjmuje aktualizację europejskiego programu na rzecz umiejętności oraz rozwój kształcenia i szkolenia zawodowego w celu spełnienia wymogów w zakresie umiejętności w odniesieniu do nowych zawodów, zwłaszcza związanych z transformacją ekologiczną i cyfrową oraz sztuczną inteligencją. Oprócz umiejętności charakterystycznych dla danego zawodu pracodawcy coraz częściej potrzebują osób posiadających umiejętności przekrojowe lub miękkie. Dla każdej osoby uczącej się należy opracować indywidualny plan oraz zapewnić jej dostęp do wysokiej jakości stażów i wsparcie w planowania kariery i zarządzaniu wynikami. Apeluje, by w ramach programu na rzecz umiejętności rozwiązać problemy dotyczące potencjalnej utraty miejsc pracy wskutek zwiększonej robotyzacji na rynku pracy, a także zająć się możliwościami szkoleń i zatrudnienia w odniesieniu do słabszych grup społecznych i osób mających trudności z wejściem na rynek pracy. Należy przy tym przestrzegać zasad równości szans i niedyskryminacji. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Zaleca określenie i uznanie na szczeblu UE wiedzy, umiejętności i kompetencji nabytych w trakcie pracy oraz za pośrednictwem kształcenia pozaformalnego i wolontariatu, w tym wiedzy i umiejętności nabytych za granicą. Umiejętności nabyte w miejscu pracy i w innych kontekstach mogą być wyszczególnione np. w portfolio Europass lub w cyfrowych oznakach (Open Badge). |
| --- | --- |

25.

| 26. | Opowiada się za przyspieszeniem utworzenia europejskiego obszaru edukacji w celu zagwarantowania wszystkim wysokiej jakości kształcenia i dostępu do rynku pracy na całym jednolitym rynku europejskim. UE powinna zacieśnić współpracę między systemami edukacji i różnymi programami nauczania oraz dalej wzmacniać współpracę w ramach procesu bolońskiego. Ponieważ kluczowe znaczenie ma pomyślne wdrożenie Zielonego Ładu, w okresie po pandemii konieczna będzie również ekologizacja programu Erasmus+. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Sądzi, że Plan działania w dziedzinie edukacji cyfrowej powinien koncentrować się na wzmacnianiu krytycznego myślenia i umiejętności korzystania z mediów wśród dorosłych, a także wśród dzieci i młodzieży, tak aby ludzie byli w stanie obronić się przed zalewem fałszywych informacji i zrozumieć znaczenie w codziennym życiu algorytmów i podejmowania decyzji w oparciu o procesy maszynowe. Należy ustanowić jednolite kryteria jakości kształcenia na odległość. Platformy edukacyjne zlecone przez władze lokalne z myślą o ich potrzebach powinny być rutynowo tworzone w oparciu o licencję na oprogramowanie, która umożliwia podmiotowi zamawiającemu opracowanie i dystrybucję produktu zgodnie z jego potrzebami. Zachęci to europejskie ekosystemy edukacji cyfrowej do właściwego rozwoju, a opłaty uiszczane w ramach projektów będą kierowane głównie do podmiotów regionalnych i lokalnych, a nie do podmiotów spoza UE. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Uważa za istotne zwiększenie konkurencyjności Europy przez promowanie różnorodności modeli biznesowych i w związku z tym popiera proponowany przez Komisję plan działania na rzecz gospodarki społecznej, którego celem powinno być budowanie zaufania po kryzysie dzięki zaangażowaniu społeczeństwa, zwiększenie inwestycji społecznych i innowacji oraz tworzenie miejsc pracy dla osób, którym trudniej jest znaleźć zatrudnienie. Komisja Europejska, państwa członkowskie oraz władze lokalne i regionalne powinny uwzględnić wymiar związany z gospodarką społeczną w głównych politykach, programach i praktykach, tak aby przedsiębiorstwa społeczne kwalifikowały się do pomocy ze wszystkich głównych unijnych programów finansowania i miały lepszy dostęp do publicznych zaproszeń do składania ofert. Poczucie odpowiedzialności na szczeblu lokalnym sprawi, że przedsiębiorstwa społeczne będą mniej skłonne do przenoszenia swojej działalności gospodarczej, ponieważ będą im przyświecać również inne cele środowiskowe lub obywatelskie. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Uważa za ważne włączenie promowania równości kobiet i mężczyzn do wszystkich strategii politycznych UE w celu zapewnienia sprawiedliwej transformacji. Szczególną uwagę należy przy tym zwrócić na włączenie kobiet znajdujących się w trudnej sytuacji (ofiary przestępstw uwarunkowanych płcią, kobiety samotnie wychowujące dzieci itp). Sytuacja kobiet i mężczyzn również ucierpiała w wyniku kryzysu związanego z koronawirusem, co należy wziąć pod uwagę w działaniach pokryzysowych. |
| --- | --- |

29.

Uczciwe warunki pracy

| 30. | Zgadza się z Komisją, że uczciwe warunki pracy wymagają solidnego dialogu społecznego, w ramach którego pracownicy i pracodawcy mogą wspólnie poszukiwać rozwiązań najlepiej odpowiadających ich potrzebom. Włączenie pracowników jest ważne dla utrzymania warunków pracy, w związku z czym partnerzy społeczni muszą być angażowani we wszystkie główne inicjatywy unijne, w tym w Europejski Zielony Ład. Istnieje potrzeba dialogu w miejscu pracy na temat tego, jak ograniczyć ślad węglowy dzięki zmianom w funkcjonowaniu i działalności na co dzień. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Z uwagą śledzi postępy w zakresie inicjatywy Komisji dotyczącej europejskiej płacy minimalnej, która ma na celu promowanie sprawiedliwego wynagrodzenia i poprawę płacy minimalnej w państwach UE o niskich zarobkach. Podkreśla jednocześnie, że europejska inicjatywa dotycząca płacy minimalnej nie może oznaczać jednego uniwersalnego rozwiązania dla wszystkich i że trzeba zachować system ustalania płac za pomocą układów zbiorowych w państwach, które już go stosują, a także szanować autonomię partnerów społecznych. Dobrze funkcjonujące rokowania zbiorowe i kompleksowe układy zbiorowe to podstawowa metoda osiągania godziwych płac i ustalania innych warunków pracy, gdyż pracownicy i pracodawcy najlepiej znają swój sektor i region. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Oczekuje na przyszły wniosek Komisji w sprawie środków na rzecz przejrzystości płac, który będzie ważny dla zlikwidowania luki płacowej między kobietami a mężczyznami. Należy promować równe płace poprzez opracowywanie przepisów i układów zbiorowych oraz dzięki konkretnym środkom w miejscu pracy. Kobiety w UE zarabiają średnio o 16 % mniej niż mężczyźni, co przekłada się na jeszcze większe różnice w wysokości emerytur, w związku z czym strategia Komisji Europejskiej na rzecz równości płci ma duże znaczenie. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Zaleca aktualizację strategii na rzecz bezpieczeństwa i higieny pracy oraz niektórych dyrektyw pod kątem takich kwestii jak stres psychospołeczny i ryzyko ergonomiczne. Dobrostan w pracy i poczucie sensu pracy ze strony pracowników stanowią również konkurencyjne punkty w sektorze publicznym, pomagające przyciągnąć pracowników i zarządzać reputacją pracodawców, a ponadto są czynnikami umożliwiającymi dłuższą karierę zawodową. Szczególną uwagę należy zwrócić na zapobieganie wypadkom śmiertelnym w miejscu pracy, na choroby zawodowe takie jak nowotwór pochodzenia zawodowego i zaburzenia układu mięśniowo-szkieletowego, stres i wszelkie rodzaje napastowania w miejscu pracy ze względu na płeć, rasę, poglądy, niepełnosprawności czy orientację seksualną, a także na zapewnienie odpowiednich zasobów w celu monitorowania. Inne kwestie, które należy wziąć pod uwagę, to zapobieganie zagrożeniom dla zdrowia powodowanym przez pandemie, a także nowe technologie i modele pracy. KR wzywa do podjęcia działań na rzecz promowania bezpieczeństwa pracy, również w odniesieniu do pracy transgranicznej i nowych rodzajów miejsc pracy oraz równości kobiet i mężczyzn. Należy uwzględnić wpływ zmiany klimatu na warunki pracy i na środki ochrony pracowników. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Odnotowuje, że nowe modele pracy, takie jak stała łączność, telepraca, praca mobilna oraz rekrutacja i zarządzanie oparte na algorytmach, mogą zwiększyć wydajność i elastyczność pracowników, ale potrzebne są wspólne rozwiązania i porozumienia między pracownikami i pracodawcami w sprawie bezpieczeństwa pracy, aby poprawić dobrostan w pracy i zapobiec nowym sytuacjom powodującym stres. Coraz większa cyfryzacja modeli pracy wymaga aktualizacji europejskich przepisów dotyczących warunków i czasu pracy, w tym przepisów ustanawiających prawo do bycia offline. Wymaga to również pozytywnych działań na rzecz grup szczególnie podatnych na konsekwencje przepaści cyfrowej (imigranci, osoby znajdujące się w sytuacji ubóstwa i wykluczenia społecznego, mniejszości etniczne, a także osoby dotknięte przepaścią cyfrową uwarunkowaną płcią bądź czynnikami pokoleniowymi i terytorialnymi). Obok opartego na technologii rozwoju produktów należy skupić się na opracowywaniu metod, usług i produktów skoncentrowanych na człowieku i zaprojektowanych z uwzględnieniem wkładu ze strony końcowych użytkowników systemów w miejscu pracy. Trzeba uzgodnić zasady etyczne stosowania sztucznej inteligencji w miejscu pracy oraz zorganizować przekwalifikowanie w tych zawodach, w których SI przekształca lub przejmuje działalność człowieka. Z tego powodu Komitet z zadowoleniem przyjmuje wspólne zaangażowanie głównych europejskich międzysektorowych partnerów społecznych – BusinessEurope, SMEunited, CEEP i ETUC – na rzecz optymalizacji korzyści i stawiania czoła wyzwaniom płynącym z cyfryzacji w świecie pracy poprzez Autonomiczne ramowe porozumienie europejskich partnerów społecznych w sprawie cyfryzacji (1). |
| --- | --- |

34.

| 35. | Ponownie podkreśla, że „konieczne jest ustanowienie kompleksowych ram zapewniających ochronę socjalną i prawa socjalne dla wszystkich pracowników (począwszy od zdrowia i bezpieczeństwa po dostęp do uczenia się przez całe życie), aby stworzyć równe warunki działania dla gospodarki platform i tradycyjnej gospodarki poza internetem” (2). KR wzywa do podjęcia działań na rzecz promowania dialogu społecznego, w tym dialogu na temat transgranicznych aspektów pracy za pośrednictwem platform internetowych. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Uważa, że odpowiedzialność za godzenie życia zawodowego i rodzinnego powinna pozostać w gestii partnerów społecznych. Środki na rzecz równowagi między życiem zawodowym a prywatnym, takie jak urlop rodzinny oraz programy świadczeń dla rodzin monoparentalnych, mogą przyczynić się do zwiększenia wskaźnika zatrudnienia kobiet oraz wskaźnika urodzeń, a także do podniesienia poziomu bezpieczeństwa, zdrowia i dobrostanu i umożliwienia kobietom, dzięki równości szans, dostępu do rynku pracy. |
| --- | --- |

36.

Ochrona socjalna i integracja społeczna

| 37. | Zwraca uwagę na znaczenie nowego instrumentu SURE, który zapewnia państwom członkowskim tymczasowe wsparcie w celu zmniejszenia ryzyka bezrobocia w związku z sytuacją nadzwyczajną. Należy korzystać z doświadczeń zdobytych na poziomie od krajowego po lokalny w ramach SURE podczas opracowywania przez Komisję Europejską jej wniosku dotyczącego europejskiego programu reasekuracji świadczeń dla osób bezrobotnych w celu zmniejszenia wpływu bezrobocia na finanse publiczne państw członkowskich. Władze lokalne i regionalne powinny odgrywać kluczową rolę we wdrażaniu tego programu. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Z dużym zadowoleniem przyjmuje skoncentrowanie się na promowaniu dobrobytu dzieci i wspieraniu dzieci aż po wiek dorosły. Gwarancja dla dzieci powinna zapewnić dzieciom dostęp do podstawowych usług, opieki zdrowotnej, wczesnej edukacji oraz edukacji do czasu osiągnięcia dorosłości, a także godziwe warunki mieszkaniowe i wyżywienie. Ważne jest zwłaszcza to, by gwarancja chroniła prawa dzieci znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji. Godna pochwały jest propozycja wykorzystania co najmniej 5 % łącznych wydatków EFS+ na wyciągnięcie dzieci z ubóstwa. Ochrona praw dziecka i inwestowanie w dzieci to nie tylko obowiązek moralny, ale również najważniejsza inwestycja w zrównoważoną przyszłość. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Jest przekonany, że Unia Europejska może pozytywnie wpływać na warunki pracy i środowiska w państwach trzecich, przede wszystkim poprzez zawieranie ambitnych umów handlowych dotyczących tych aspektów. W tym kontekście popiera koncepcję powierzenia nowemu głównemu urzędnikowi ds. egzekwowania przepisów handlowych zadania polegającego na egzekwowaniu norm pracy i norm środowiskowych w umowach handlowych. W związku z tym urzędnik ten powinien regularnie konsultować się ze związkami zawodowymi i pracodawcami w sprawie naruszania praw pracowniczych. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Podziela pogląd Komisji o znaczeniu dalszego aktywnego przeciwdziałania ubóstwu. Najważniejsze aspekty w tym kontekście to wspieranie poszukiwania pracy, wysokiej jakości, przystępna cenowo opieka zdrowotna, dostęp do kształcenia i szkolenia, mieszkalnictwo i zaspokajanie podstawowych potrzeb. Przykładowo zadłużenie może prowadzić do utrzymującego się ubóstwa i wykluczenia. Należy zatem zaostrzyć przepisy dotyczące marketingu i nieuczciwych warunków związanych z krótkoterminowymi kredytami konsumenckimi o wysokim ryzyku. Trzeba również wdrożyć dobre praktyki w państwach członkowskich, np. w dziedzinie pożyczek społecznościowych. Zapobieganie ubóstwu pracujących jest szczególnym problemem, który można rozwiązać za pomocą wystarczających płac i innych norm pracy, a także poprzez kontrolowanie wzrostu kosztów utrzymania, przede wszystkim wydatków mieszkaniowych, w miastach i ośrodkach wzrostu gospodarczego. Krajowe systemy wsparcia dochodu i powiązane usługi wsparcia dla osób nieaktywnych stanowią ostateczny środek gwarantujący godne warunki życia. Komisja zwraca również uwagę na nowe wyzwania związane z dystrybucją dochodów wynikające z przejścia na gospodarkę neutralną pod względem emisji. KR zgadza się z analizą przyczyn ubóstwa i polityk mających na celu rozwiązanie tego problemu oraz zachęca do podjęcia skutecznych środków i przyjęcia strategii w celu znacznego zmniejszenia ubóstwa. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Uznaje, że starzenie się jest wyzwaniem dla stabilności systemów, lecz podkreśla, że stwarza również możliwości dla nowych rodzajów działalności gospodarczej. Osoby starsze mogą w istotny sposób przyczynić się do wzrostu gospodarczego jako niezależni i aktywni konsumenci usług oraz jako członkowie społeczeństwa. W kontekście wydłużania życia zawodowego ludzi ważne jest wykorzystywanie wiedzy starszych pracowników oraz podnoszenie ich umiejętności zawodowych. Starzenie się w dobrym zdrowiu trzeba wspierać za pomocą działań promujących zdrowie i zapobieganie chorobom oraz przeciwdziałających samotności, a ponadto należy również poprawić dobrostan w pracy, ogólne zdrowie i odporność, aby dłuższe życie prowadziło także do wydłużenia życia zawodowego. Zapewnienie dostępu do przystępnej cenowo i wysokiej jakości opieki długoterminowej jest niezbędne do utrzymania godnego życia w starszym wieku. Aby opóźnić moment, w którym opieka długoterminowa będzie potrzebna, oraz skrócić jej czas trwania, należy poprawić zdolność funkcjonowania osób starszych i zapewnić usługi prewencyjne oraz działania na rzecz aktywnego starzenia się. Należy zapobiegać ubóstwu emerytalnemu, a najlepszym sposobem na to jest zapewnienie adekwatnych emerytur gwarantujących każdemu prawa do posiadania w starszym wieku zasobów umożliwiających życie w godności, a jednocześnie uwzględnienie znacznego zróżnicowania emerytur ze względu na płeć. W tym kontekście oczekuje na sprawozdanie Komisji na temat wpływu zmian demograficznych oraz na zieloną księgę w sprawie starzenia się społeczeństwa. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Podkreśla znaczenie dostępu do przystępnej cenowo opieki zdrowotnej. Inwestowanie w profilaktykę i świadczoną na czas opiekę zdrowotną może obejmować wydatki na opiekę zdrowotną. Rozwój usług cyfrowych, a także nowe i zintegrowane modele usług w zakresie opieki zdrowotnej i socjalnej, umożliwią również efektywne pod względem kosztów i zorientowane na pacjenta/klienta procesy. Jednym z obszarów, w których usługi społeczne i zdrowotne wzajemnie się uzupełniają, jest zdrowie psychiczne, gdyż zapewnienie pomocy na jak najwcześniejszym etapie zazwyczaj zapobiega pogorszeniu sytuacji i tym samym zmniejsza koszty. Komitet liczy też na wniosek Komisji dotyczący europejskiego planu walki z rakiem. Należy również zauważyć, że oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia w wymiarze transgranicznym i dlatego UE musi w dalszym ciągu podejmować działania mające na celu ograniczenie oporności na antybiotyki w państwach członkowskich. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Podkreśla, że należy wspierać i chronić różnorodność biologiczną i środowisko, ponieważ mają one szczególny wpływ na rozwój lokalny na obszarach, których gospodarka w większym stopniu opiera się na działalności rolniczej oraz na wartości i zasobach otoczenia biokulturowego oraz różnorodności biologicznej. Jest to bardzo istotne z punktu widzenia społecznego, ponieważ bezpośrednio wpływa na poziom życia, zatrudnienie, migrację, poziom wykształcenia, szkolenia zawodowe oraz możliwości dla ludzi młodych na tych obszarach. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Podkreśla, że promowanie dobrobytu idzie w parze ze wzmocnieniem lokalnej i regionalnej tożsamości gmin, wzmocnieniem pozycji zarówno jednostek, jak i społeczności, oraz propagowaniem aktywnej integracji. Aby transformacja była rzeczywiście sprawiedliwa, ludzie powinni mieć równe szanse uczestnictwa i wpływu na decyzje, które ich dotyczą. |
| --- | --- |

44.

Bruksela, dnia 14 października 2020 r.

Apostolos TZITZIKOSTAS

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  https://www.businesseurope.eu/sites/buseur/files/media/reports_and_studies/2020-06-22_agreement_on_digitalisation_-_with_signatures.pdf

1

(2)  Opinia KR-u „Praca za pośrednictwem platform internetowych – lokalne i regionalne wyzwania regulacyjne” (COR-2019-02655).

2

---

| 18.12.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 440/49 |
| --- | --- | --- | --- |

18.12.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 440/49

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Władze lokalne i regionalne w stałym dialogu z obywatelami

(2020/C 440/09)

| Sprawozdawca: | Declan McDONNELL (IE/EA), członek Rady Miasta Galway |
| --- | --- |
| Dokument źródłowy: | Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Europa w maju 2019 r.: Przygotowując bardziej zjednoczoną, silniejszą i demokratyczniejszą Unię w coraz bardziej niepewnym świecie. Wkład Komisji Europejskiej w nieformalne spotkanie przywódców UE-27 w Sybinie (Rumunia) w dniu 9 maja 2019 r.”
  COM(2019) 218 final |

Sprawozdawca:

Declan McDONNELL (IE/EA), członek Rady Miasta Galway

Dokument źródłowy:

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Europa w maju 2019 r.: Przygotowując bardziej zjednoczoną, silniejszą i demokratyczniejszą Unię w coraz bardziej niepewnym świecie. Wkład Komisji Europejskiej w nieformalne spotkanie przywódców UE-27 w Sybinie (Rumunia) w dniu 9 maja 2019 r.”

COM(2019) 218 final

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Preambuła

| 1. | Podkreśla znaczenie zrozumienia poglądów i oczekiwań obywateli i przedstawicieli samorządów lokalnych i regionalnych dotyczących Unii Europejskiej oraz informowania o tych poglądach i oczekiwaniach, osadzenia polityki UE na gruncie lokalnym, aby zmienić życie obywateli na lepsze, oraz budowania naszej Unii w sposób oddolny, co zostało przedstawione w opinii KR-u „Rozważania nad Europą: głos samorządów lokalnych i regionalnych na rzecz odbudowy zaufania do Unii Europejskiej” (1). Wyraża przekonanie, że przyszłe demokratyczne odrodzenie UE musi opierać się o zaangażowaniu społeczności lokalnych wykraczającym poza dotychczasowe środki. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Wyraża przekonanie, że oddolne kanały komunikacji i instrumenty uczestnictwa uzupełniają oraz wzmacniają demokrację przedstawicielską, a także promują aktywną pomocniczość, ponieważ dają obywatelom większy wpływ na decyzje nie tylko w trakcie wyborów. Jest przekonany, że przejrzysty, poważny i odpowiedni udział społeczeństwa wymaga współtworzenia, a tym samym konkretnego udziału w podejmowaniu decyzji, i uważa, że sama formalna komunikacja jest w tym przypadku niewystarczająca. Prawdziwe uczestnictwo zwiększa legitymację i skuteczność demokracji przedstawicielskiej poprzez 1) wzmożenie działań komunikacyjnych w celu zapobieżenia konfliktom, 2) umożliwienie osiągnięcia konsensusu oraz przede wszystkim 3) wzmocnienie oddziaływania podejmowanych decyzji oraz przedstawianie uzasadnienia tych decyzji. Uczestnictwo zwiększa legitymację i skuteczność demokracji przedstawicielskiej poprzez 1) wzmożenie działań komunikacyjnych w celu zapobieżenia konfliktom, 2) umożliwienie osiągnięcia konsensusu oraz przede wszystkim 3) wzmocnienie oddziaływania podejmowanych decyzji oraz przedstawianie uzasadnienia tych decyzji. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Podziela opinie wyrażone w ramach wkładu Komisji Europejskiej w nieformalne spotkanie przywódców UE-27 w Sybinie (2), a w szczególności pełną analizę wyzwań komunikacyjnych, obejmujących fragmentaryzację i dezinformację. Zdaje sobie sprawę, że komunikacja jest warunkiem koniecznym do tego, aby obywatele mogli dokonywać świadomych wyborów i w pełni uczestniczyć w europejskiej demokracji. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Podkreśla, że instytucje europejskie muszą zobowiązać się do ściślejszej współpracy z obywatelami, aby zwiększyć zrozumienie procesu kształtowania polityki europejskiej oraz poprawić efektywność i skuteczność tej polityki, a także aby nie dopuścić do pójścia na skróty ścieżką populizmu, nieuchronnie prowadzącą do podważenia właściwego funkcjonowania demokracji. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Daje wyraz swej determinacji, aby otworzyć dwukierunkowe kanały komunikacji między instytucjami europejskimi a obywatelami europejskimi, skupiające się na codziennym życiu obywateli i zachęcające obywateli do angażowania się w kształtowanie polityki europejskiej. Pandemia COVID-19 dodatkowo uwydatniła potrzebę ustanowienia kanałów komunikacji, które będą w stanie funkcjonować bez zakłóceń pomimo kryzysów i w szczególności w ich trakcie. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Przyznaje, że pandemia COVID-19 promuje korzystanie z mediów cyfrowych i systemów konferencji online, oraz dostrzega możliwości, jakie cyfryzacja stwarza dla aktywności obywatelskiej w czasach kryzysu. W minionych miesiącach aktywność obywatelska przesunęła się na cyfrowe fora i konferencje. Rozwiązania te pomogły obywatelom w szybszym, szerszym i pluralistycznym uczestnictwie w procesie decyzyjnym. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Z zadowoleniem przyjmuje nadchodzącą konferencję w sprawie przyszłości Europy i popiera wezwanie Parlamentu Europejskiego zawarte w jego rezolucji z dnia 18 czerwca 2020 r. do uwzględnienia w mandacie konferencji zobowiązania do podjęcia konkretnych działań następczych i dużego bezpośredniego zaangażowania obywateli oraz przedstawioną w rezolucji opinię, iż „bezpośrednie zaangażowanie obywateli, organizacji społeczeństwa obywatelskiego, partnerów społecznych i wybranych przedstawicieli musi pozostać priorytetem konferencji”. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Podkreśla, że konferencja nie powinna być tylko jednorazowym wydarzeniem o określonym czasie trwania, ale okazją do ponownego przemyślenia i zmiany sposobu funkcjonowania Unii i jej postrzegania przez obywateli. W związku z tym pragnie zaproponować mechanizm stałego dialogu z obywatelami, którego działanie można przetestować podczas konferencji, ale którego celem byłoby wprowadzenie długofalowego strukturalnego mechanizmu uczestnictwa obywatelskiego w procesie tworzenia polityki UE, w którym wiodącą rolę będą miały władze lokalne i regionalne stanowiące najbliższy obywatelom szczebel władz i który będzie obejmował jasny mechanizm informacji zwrotnej. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Przypomina swoje wezwanie wyrażone w rezolucji w związku z programem prac Komisji Europejskiej na 2021 r. (3), aby Komisja „współpracowała z KR-em w tworzeniu pilotażowego modelu stałego i strukturalnego dialogu z obywatelami za pośrednictwem władz lokalnych i regionalnych umożliwiającego dwukierunkową komunikację między obywatelami i instytucjami UE, która mogłaby później służyć długofalowemu usprawnieniu procesu decyzyjnego w UE”. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Nalega, aby we wszystkich konsultacjach społecznych związanych z dialogami obywatelskimi zapewnić maksymalny pluralizm; podkreśla, iż oznacza to, że wszystkie programy, listy prelegentów, panele, bibliografia i dokumenty itd. muszą mieć wyważony charakter i zapewniać dużą różnorodność punktów widzenia, odzwierciedlając różnorodność opinii w Europie, z myślą o zachęceniu do głębokiej dyskusji. Podkreśla, że wyboru uczestników wszystkich takich spotkań należy dokonywać całkowicie niezależnie i bez żadnych ingerencji politycznych. |
| --- | --- |

10.

Władze lokalne i regionalne jako podmioty pośredniczące w relacjach między obywatelami a instytucjami Unii

| 11. | Podziela obawy, że instytucje europejskie mogą sprawiać wrażenie oddalonych fizycznie i – co ważniejsze – kulturowo od życia codziennego obywateli Unii. Wzywa instytucje przedstawicielskie, takie jak władze regionalne i lokalne, w szczególności te, które nie biorą obecnie udziału w mechanizmach uczestnictwa obywateli, do odgrywania aktywnej roli w ustanawianiu skutecznych i konkretnych kanałów komunikacji z obywatelami służących opracowywaniu i wdrażaniu unijnych strategii politycznych kształtowanych przez potrzeby. Należy tego dokonać w taki sposób, by szanować czas obywateli i uzyskać wyniki. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Wzywa władze lokalne i regionalne z całej UE do odgrywania kluczowej roli w edukowaniu obywateli w zakresie UE, tak aby zachęcić obywateli do zaangażowania w demokrację uczestniczącą. Uznaje się, że udział obywateli można zapewnić jedynie wówczas, gdy stosowane są innowacyjne metody, a obywatele są w pełni informowani o konsekwencjach zmian polityki lub decyzji w sprawie finansowania dotyczących ich lokalnej społeczności. Zachęca się do korzystania z technologii cyfrowych i mediów społecznościowych oraz do współpracy z organizacjami wolontariackimi. Zwraca uwagę na udane przykłady nowego podejścia do rekrutacji, takie jak kontaktowanie się z przypadkowo wybranymi obywatelami przez telefon, korzystanie z rejestru ludności lub poprzez chodzenie „od drzwi do drzwi” w celu dotarcia do znacznie szerszej grupy ludności. |
| --- | --- |

12.

CitizEN Network – sieć na rzecz zaangażowania obywateli w sprawy UE – ekosystem uczestnictwa obywatelskiego

| 13. | Proponuje ustanowienie ogólnounijnej sieci opartej na dobrowolnym uczestnictwie – CitizEN, która będzie pełniła rolę centralnego zasobu przy opracowywaniu strategii, metod i instrumentów oraz będzie umożliwiała komunikację – zarówno bezpośrednią, jak i pośrednią – za pośrednictwem dotychczasowych inicjatyw z udziałem obywateli w całej UE na temat kwestii europejskich i ich wpływu na społeczeństwo. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Uznaje jednak, że w większości państw członkowskich i regionów działa wiele mechanizmów demokracji deliberatywnej i uczestniczącej, w związku z czym proponuje, aby w ramach CitizEN Network uwzględniano i wykorzystywano już istniejące dobre praktyki. Dzięki temu sieć umożliwiałaby nawiązywanie dialogu między regionami i zachowanie zgodności między instytucjami w celu zapewnienia spójnego podejścia, a jednocześnie działałaby z poszanowaniem różnorodności podejść w różnych realiach politycznych i społecznych. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Zachęca, aby włączyć do sieci CitizEN Network organizacje członkowskie działające na szczeblu regionalnym (w szczególności na poziomie NUTS2, ale również NUTS1 lub NUTS3, w zależności od organizacji krajowych) i na szczeblu miast, które już zajmują się zaangażowaniem obywateli, a także działające aktywnie na szczeblu lokalnym i regionalnym organizacje wolontariackie, które reprezentują szeroki zakres interesów. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Oczekuje, że sieć będzie miała trzy cele: 1) wzmocnienie interakcji między instytucjami europejskimi a obywatelami za pomocą bezpośrednich metod angażowania obywateli na szczeblu lokalnym i regionalnym; 2) dostarczenie przykładów metod uczestnictwa, które mogą być wykorzystywane zarówno w kontekście formalnym, jak i nieformalnym; 3) działanie jako repozytorium informacji i wymiany najlepszych praktyk w zakresie krajowych, regionalnych i lokalnych inicjatyw dotyczących uczestnictwa w całej Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Wyraża chęć opracowania zestawu wspólnych zasad dotyczących sieci CitizEN Network, które nie byłyby wiążące, ale służyłyby jako wytyczne dotyczące dobrych praktyk, budowania wspólnego podejścia (przy jednoczesnym uznawaniu różnych metod) oraz ustanowienia zestawu minimalnych norm dla organizacji uczestniczących. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Proponuje, aby w ramach sieci funkcjonowały tematyczne grupy robocze, w skład których wejdą organizacje członkowskie w zależności od tematu przewodniego, wokół którego koncentruje się ich działalność (na przykład: budżet partycypacyjny, obywatelstwo cyfrowe, zaangażowanie obywatelskie sprzyjające włączeniu), a także zagadnień tematycznych, takich jak: zmiana klimatu, spójność społeczna, środowisko, sport, kultura, młodzież, kształcenie, organizacje miejskie i wiejskie i sztuka. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Proponuje, aby sieć służyła określeniu, koordynowaniu i wdrażaniu wspólnej strategii szkoleń na temat uczestnictwa obywatelskiego. Zachęca się władze lokalne i regionalne oraz podmioty publiczne i prywatne do udziału w inicjatywach szkoleniowych, aby urzędnicy publiczni i lokalni przywódcy mogli w pełni współpracować z obywatelami i przyczyniać się do wykorzystania ogromnego potencjału uczestnictwa obywatelskiego. Aby zapewnić włączenie tematyki aktywnego obywatelstwa europejskiego do programów nauczania w całej UE, ważna będzie również współpraca ze szkołami i instytucjami oświatowymi. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Wyraża chęć kierowania – we współpracy ze wszystkimi pozostałymi instytucjami europejskimi – pracami w zakresie projektowania i wdrażania sieci oraz zarządzania nią, dążąc do promowania wspólnej metodyki pracy, a także wdrożenia zestawu narzędzi obejmujących instrumenty uczestnictwa (tj. procesy deliberacji, inicjatywy obywatelskie, budżetowanie partycypacyjne, procesy rządowe oparte na wiedzy społecznościowej (crowdsourcing), zrzeszenia i zebrania na małą skalę (mini-publics) itp.), w tym wspólnej platformy cyfrowej, która może być wykorzystywana do zarządzania przykładami najlepszych praktyk pozyskanymi od różnych państw członkowskich. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Zwraca się o udostępnienie zasobów niezbędnych do obsługi sieci przez określony czas, do momentu aż sieć uzyska stałe finansowanie lub pomoc techniczną z unijnych programów finansowania. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Oczekuje, że sieć będzie promować i zwiększać widoczność praktyk w zakresie zaangażowania obywatelskiego w zrzeszonych regionach, co z kolei powinno zapewnić wyższy poziom aktywnego uczestnictwa. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Sugeruje, że sieć mogłaby pomagać organizacjom w budowaniu zaufania obywateli, tak aby otrzymywali informacje zwrotne na temat wpływu ich pracy na kształtowanie polityki UE. W związku z tym proponuje, by KR pełnił rolę pośrednika między siecią, jej członkami i instytucjami Unii, działając jako kanał komunikacji dwukierunkowej. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Proponuje zainaugurować sieć podczas konferencji w sprawie przyszłości Europy z myślą, by przekształciła się ona w stałą i stabilną infrastrukturę, która będzie w stanie kontynuować realizację działań następczych w związku z pracami konferencji, a także w celu zapewnienia, aby obywatele byli dobrze poinformowani oraz mieli możliwość uczestniczenia w etapach monitorowania, ewaluacji i oceny konferencji. |
| --- | --- |

24.

Ekosystem sprzyjający uczestnictwu obywatelskiemu

| 25. | Uważa, że wszystkie organizacje członkowskie należące do sieci oraz władze lokalne i regionalne powinny dołożyć starań, aby: nawiązywać kontakty z obywatelami w sposób nieformalny i pozaformalny, z wykorzystaniem niekonwencjonalnych miejsc (takich jak kluby sportowe) i praktyk uczestnictwa; opracować narzędzia uczestnictwa, które umożliwią dotarcie tam, gdzie gromadzą się obywatele, zamiast „proszenia ich, żeby przyszli do nas” oraz pozwolą dostosować nieformalne uczestnictwo do formalnego procesu kształtowania polityki; stworzyć strategie, tak aby instytucje uczestniczyły w środowiskach pozaformalnych bez osłabiania ich lub odbierania im ich naturalnego charakteru. Takie narzędzia i strategie mogą stanowić uzupełnienie nowego zestawu narzędzi uczestnictwa, który obejmuje zarówno aktywne słuchanie w mediach społecznościowych, jak i metody innowacji społecznych oraz żywe laboratoria do eksperymentów demokratycznych. Jest to szczególnie istotne w przypadku obywateli należących do grup niedostatecznie reprezentowanych w instytucjach demokratycznych (tj. mniejszości etnicznych, osób z niepełnosprawnościami, młodzieży, osób starszych). |
| --- | --- |

25.

| 26. | W związku z powyższym oczekuje, że ten ekosystem metod uczestnictwa będzie stale działał na rzecz uzupełnienia instytucjonalnych, oficjalnych kanałów komunikacji i reprezentacji europejskich instytucji demokratycznych. Jego celem nie ma być zastępowanie demokracji przedstawicielskiej, lecz raczej wzbogacenie jej instrumentami i środkami demokracji deliberatywnej, a czasem i demokracji bezpośredniej. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Podkreśla, że obywatele coraz chętniej wybierają nowe formy zaangażowania politycznego – tzw. technopolitykę – które pojawiły się wraz z rozwojem technologii cyfrowych i otwartych danych. Technopolityka umożliwia realizację uczestnictwa obywatelskiego w nieformalnych przestrzeniach i poza typowym formalnym otoczeniem. Instytucje polityczne powinny korzystać z tych nowych sposobów uczestnictwa, tak aby wspierać rozwój ekosystemu sprzyjającego uczestnictwu. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Uważa, że korzystanie z platform internetowych ma zasadnicze znaczenie dla zarządzania różnymi metodami uczestnictwa, umożliwienia uczestnikom z całej UE – niezależnie od ich pochodzenia społecznego – udziału w debatach oraz zapewnienia identyfikowalności i rozliczalności propozycji w sposób łatwy i dostępny. Technologie cyfrowe powinny stanowić uzupełnienie metod uczestnictwa bezpośredniego i powinny być wykorzystywane do promowania uczestnictwa wśród obywateli, którzy nie czują się reprezentowani przez organizacje społeczeństwa obywatelskiego, lub tych, którzy zwykle nie korzystają z tradycyjnych instrumentów partycypacyjnych. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Przyjmuje, że tego typu ekosystem uczestnictwa powinien być wyraźnie wspierany przez organy administracji publicznej na wszystkich szczeblach, a także powinien charakteryzować się wystarczającą elastycznością, aby promować nowe i innowacyjne formy zaangażowania obywatelskiego, udostępniając narzędzia z dziedziny technologii cyfrowych umożliwiające wielojęzyczność dialogu z obywatelami. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Oczekuje ponadnarodowej solidarności między regionami bardziej rozwiniętymi w dziedzinie uczestnictwa obywatelskiego, które pomagałyby regionom mniej rozwiniętym włączyć się w ogólnoeuropejski ekosystem, przez wnoszenie wkładu w postaci wiedzy i inicjatywy. Oczekuje także, że unijny ekosystem będzie funkcjonował z poszanowaniem autonomii państw członkowskich, regionów i miast, a jednocześnie będzie na tyle elastyczny, by można go było dostosować do kulturalnych, społecznych oraz politycznych potrzeb i priorytetów. |
| --- | --- |

30.

Dialogi obywatelskie podczas konferencji w sprawie przyszłości Europy

| 31. | Wzywa, aby strategie w zakresie informacji, komunikacji i zaangażowania w relacjach między instytucjami europejskimi a obywatelami podczas konferencji były realizowane za pośrednictwem odpowiednich lokalnych i regionalnych organów przedstawicielskich we współpracy z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Zachęca organizacje regionalne i lokalne do prowadzenia podczas konferencji procesów uczestnictwa na właściwych im szczeblach, z wykorzystaniem kombinacji otwartych procesów dyskusyjnych. Propozycje przedstawione w ramach tych procesów dyskusyjnych i wyniki tych procesów można następnie podsumować i włączyć do wkładu KR-u w prace konferencji, a także wykorzystać jako pomoc w budowaniu repozytorium wiedzy i doświadczenia sieci CitizEN Network w zakresie komunikacji z obywatelami. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Propaguje transnarodową aktywność obywatelską na konferencji w sprawie przyszłości Europy, ponieważ dyskusja na temat przyszłości Europy musi mieć wymiar transgraniczny i ogólnoeuropejski. Wymaga to zorganizowania forum obywateli z całej Europy, aby zapewnić zaangażowanie na szczeblu ponadnarodowym i rozwiązać wspólne problemy. |
| --- | --- |

33.

W kierunku nowego podejścia do kształtowania polityki i podejmowania decyzji

| 34. | Jest wręcz przekonany, że otwarte sprawowanie rządów – poprzez zwiększanie poziomu uczestnictwa obywatelskiego oraz wykorzystanie potencjału obywateli w zakresie aktywnego kształtowania polityki – stanowi jedną z odpowiedzi na kryzys instytucji demokratycznych. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Uważa, że przejrzystość i otwarte dane są warunkiem koniecznym do zbudowania zaufania. Administracje powinny wzmacniać powiązania między polityką uczestnictwa, strategiami przejrzystości i otwartymi danymi oraz dążyć do otwartości wszystkich zasobów oraz dóbr publicznych związanych z kształtowaniem polityki i podejmowaniem decyzji: danych, informacji, metodologii, zasobów szkoleniowych i platform technologicznych. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Oczekuje opracowania kryteriów dotyczących otwartego sprawowania rządów na szczeblu UE, które będą odpowiednie dla wszystkich pozostałych szczebli władzy. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Władze lokalne i regionalne jako jedyne najlepiej znają potrzeby i wyzwania obywateli w terenie i odpowiadają za wdrażanie polityki UE na szczeblu lokalnym i regionalnym. W związku z tym należy wprowadzić w przepisach UE wymóg, by państwa członkowskie nie tylko konsultowały się z władzami lokalnymi i regionalnymi oraz angażowały je w proces podejmowania decyzji związanych z prawodawstwem unijnym i krajowym, ale także by przekazywały im uprawnienia w zakresie zarządzania funduszami i instrumentami finansowymi w oparciu o zasadę pomocniczości. Może to zagwarantować, że decyzje podejmowane bliżej obywateli umożliwią im lepsze zrozumienie UE. Reasumując, pozwoliłoby to wypracować nowe podejście do kształtowania polityki i podejmowania decyzji – bardziej otwarte, bardziej partycypacyjne i w którym wiodącą rolę będą odgrywały władze lokalne i regionalne prowadzące trwalszy dialog z obywatelami. Krótko mówiąc, oczekuje nowej wspólnej europejskiej kultury politycznej i demokratycznej. |
| --- | --- |

37.

Bruksela, dnia 14 października 2020 r.

Apostolos TZITZIKOSTAS

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  CoR 2018/C 461/02 (Dz.U. C 461 z 21.12.2018, s. 5).

1

(2)  COM(2019) 218 final.

2

(3)  RESOL-VII/007 (Dz.U. C 324 z 1.10.2020, s. 16).

3

---

| 18.12.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 440/54 |
| --- | --- | --- | --- |

18.12.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 440/54

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Rola unijnej polityki spójności w odniesieniu do inteligentnej i innowacyjnej zmiany gospodarczej w regionach w kontekście kryzysu związanego z koronawirusem

(2020/C 440/10)

| Sprawozdawca: | Michiel RIJSBERMAN (NL/RE), członek zarządu prowincji Flevoland |
| --- | --- |

Sprawozdawca:

Michiel RIJSBERMAN (NL/RE), członek zarządu prowincji Flevoland

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Wstęp

| 1. | Docenia fakt, że prezydencja niemiecka zwróciła się do KR-u o wyrażenie opinii w sprawie roli polityki spójności w odniesieniu do inteligentnej i innowacyjnej zmiany gospodarczej w regionach w kontekście kryzysu związanego z koronawirusem. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Przyjmuje do wiadomości priorytet prezydencji niemieckiej, jakim jest silniejsza i bardziej innowacyjna Europa, oraz jej twierdzenie, że unijne fundusze strukturalne są istotnymi elementami łagodzenia gospodarczych i społecznych następstw pandemii COVID-19 i pobudzania odbudowy gospodarczej w regionach. |
| --- | --- |

2.

Podstawowa rola regionów w zwalczaniu kryzysu gospodarczego po pandemii

| 3. | Zauważa, że w następstwie wystąpienia koronawirusa wszystkie europejskie regiony przyjęły szeroko zakrojone środki zapobiegawcze i środki w ramach reakcji gospodarczej. Działania te były ukierunkowane głównie na służbę zdrowia, usługi socjalne, transport publiczny, systemy edukacji i kapitał obrotowy MŚP. W miarę dążenia do wprowadzania długoterminowych strategii politycznych rośnie jednak znaczenie szeroko pojętej innowacji i stosowania innowacyjnych rozwiązań. Innowacyjne koncepcje są niezbędne dla transformacji w kierunku bardziej zrównoważonej, cyfrowej i odpornej Europy, a polityka spójności może odegrać swoją rolę w odniesieniu do wszystkich tych cech. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Podkreśla, że regiony posiadają istotne kompetencje w zakresie polityki gospodarczej i wspierania przedsiębiorstw, również w zakresie wspierania innowacji i badań stosowanych. Dzięki funkcji promowania badań i rozwoju, kluczowych technologii, wykorzystywania sieci i klastrów, wspierania transformacji modeli biznesowych oraz nawet rozwoju nowych technologii regiony mogą przyczynić się do zmiany gospodarczej. Ponadto jako „pierwszy nabywca” miasta i regiony mogą przyspieszyć zrównoważoną transformację, wymieniając między sobą doświadczenia. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Zaleca, aby wdrażając środki łagodzące skutki pandemii koronawirusa dla gospodarki i zatrudnienia, w jak największym stopniu opierać się na standardowych strukturach i organizacjach. Regiony odgrywają kluczową rolę w wymianie informacji o różnicach regionalnych i subregionalnych oraz o tym, jak te różnice przekładają się na stan potrzeb. Ta wiedza jest decydująca, jeśli chodzi o to, czy i w jakim zakresie krajowe środki wsparcia i unijne inicjatywy UE docierają do gospodarki różnych regionów. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Przypomina, że władze lokalne i regionalne są najlepiej przygotowane do oceny potrzeb inwestycyjnych na szczeblu terytorialnym i powinny być w pełni włączone w podejmowanie decyzji dotyczących (prze)programowania inwestycji w ramach inicjatywy REACT-EU, wdrażania Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, a także realizacji europejskiej strategii na rzecz MŚP oraz strategii przemysłowej. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Apeluje o większe uwzględnienie zasadniczej roli regionów w tym procesie. W odniesieniu do skutków kryzysu trzeba m.in. wzmocnić zdolności regionów do koordynowania, inicjowania i realizacji nadzwyczajnych środków krótko- i średnioterminowych, by umożliwić trwałe wznowienie działalności w państwach członkowskich w zależności od potrzeb i sytuacji każdego regionu. Regiony dzięki analizie, monitorowaniu i ocenie są w stanie podejmować przemyślane decyzje dotyczące projektów rozwojowych, które z kolei mogą przyczynić się do trwałego ożywienia gospodarek. Najważniejszym zadaniem regionów powinno być gromadzenie ważnych spostrzeżeń regionalnych i przekazywanie ich decydentom na szczeblu krajowym. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Przewiduje, że współpraca w partnerstwach regionalnych w ramach Platformy Inteligentnej Specjalizacji odegra istotną rolę w odbudowie gospodarczej. Współpraca międzyregionalna w zakresie badań naukowych i innowacji będzie stanowić kluczowy element odbudowy oraz zielonej transformacji i transformacji cyfrowej, która nie pozostawia w tyle żadnego człowieka i żadnego obszaru. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Wyraża zaniepokojenie utratą zdolności do inteligentnej i innowacyjnej zmiany gospodarczej na szczeblu regionalnym po wystąpieniu COVID-19 nie tylko ze względu na zmniejszenie zasobów w następstwie kryzysu związanego z COVID-19, ale również w konsekwencji dziesięcioletniego okresu polityki oszczędnościowej. Aby odwrócić tę tendencję, konieczne jest przekazanie większej ilości zasobów na szczebel lokalny i regionalny. Jednocześnie niezbędne będzie zwiększenie efektywności regionalnej poprzez wymaganie od regionów wprowadzania innowacji na wszystkich poziomach i otwartości na uczenie się i wymianę wiedzy. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Z zadowoleniem przyjmuje europejskie wsparcie finansowe (w ramach inicjatywy REACT-EU) dla miast i regionów na pomoc sektorom, które najbardziej ucierpiały w wyniku COVID-19 z myślą o ich przechodzeniu na zrównoważone modele biznesowe zarówno w perspektywie krótkoterminowej, jak i średniookresowej. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Przyznaje, że pogorszenie sytuacji w niektórych sektorach i zmieniające się funkcjonowanie zawodowe może zmuszać do weryfikacji i dostosowania planów miejskiego zagospodarowania przestrzennego, aby odzwierciedlić zmniejszone zapotrzebowanie na powierzchnię biurową i sklepy w centrum miasta w połączeniu z reorganizacją transportu publicznego (rodzaju, częstotliwości i finansowania). W miastach będzie to oznaczać wzmożony nacisk na przemieszczanie się pieszo i na rowerze. W związku z tym z zadowoleniem przyjmuje rosnące w wielu miastach dążenie do znacznego ograniczenia ruchu samochodowego poprzez dostosowanie przepisów ruchu drogowego i projektu ulic z korzyścią dla pieszych i rowerzystów. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Podkreśla potrzebę nadania większego znaczenia Europejskiemu Funduszowi Społecznemu jako kluczowemu instrumentowi inwestycji społecznych. Ludzie są centralnym elementem każdej polityki inwestycyjnej i kluczowym elementem ożywienia gospodarczego. |
| --- | --- |

12.

Polityka spójności jako główne narzędzie inteligentnej i innowacyjnej zmiany gospodarczej w regionach

| 13. | Podkreśla, że polityka spójności jest największym unijnym mechanizmem finansowania inwestycji we wszystkich regionach, a w jego ramach zwraca się szczególną uwagę na innowacje jako czynnik pobudzający wzrost gospodarczy. Realizacja tej polityki zachęca do efektywniejszego wydatkowania funduszy publicznych dzięki zwiększonym zdolnościom administracyjnym i instytucjonalnym. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Docenia, że instytucje europejskie szybko zareagowały na nadzwyczajną sytuację i zapewniły bezprecedensową ilość zasobów na walkę z pandemią COVID-19, łącząc środki finansowane z polityki spójności za pośrednictwem klasycznych wieloletnich ram finansowych (WRF) w celu zapewnienia długoterminowej perspektywy oraz szczególne starania na rzecz odbudowy w ramach Next Generation EU (NGEU), aby rozwiązać kwestię krótkoterminowych skutków kryzysu. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Zdecydowanie zaleca, aby tymczasowy charakter niektórych z proponowanych sposobów wzmocnienia polityki spójności, zwłaszcza w zakresie braku koncentracji tematycznej, nie podważył celów polityki spójności i jej systemu zarządzania dzielonego na podstawie uzgodnionych zasad. Elastyczność jest niezbędna w czasach kryzysu, ale zbyt duża elastyczność może zagrozić istnieniu polityki spójności w dłuższej perspektywie. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Docenia, że uniknięto ogólnych ograniczeń środków na politykę spójności, ponieważ jest ona głównym europejskim instrumentem finansowym odbudowy po kryzysie gospodarczym. Uważa jednak, że obniżenie długoterminowego budżetu UE do rekordowo niskich pułapów przy całkowitej kwocie zaproponowanej na zobowiązania w wysokości 1 074,3 mld EUR jest niedopuszczalne. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Podkreśla, że fundusze strukturalne nabiorą jeszcze większego znaczenia dla przyszłych inwestycji na rzecz sprawiedliwej społecznie, bardziej ekologicznej, konkurencyjnej, cyfrowej i sprzyjającej włączeniu społecznemu Unii, biorąc pod uwagę ograniczenia środków na inne unijne programy, takie jak Horyzont, InvestEU, LIFE i Erasmus+. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Z zadowolenie odnotowuje fakt, że w ramach inicjatywy REACT-EU łączy się dwa zamierzenia w nowy cel tematyczny – odbudowę po kryzysie, z jednej strony, i przygotowania do zielonej, cyfrowej i odpornej gospodarki, z drugiej strony. W ten sposób inicjatywa REACT-EU wnosi wartość dodaną jako uzgodnienie przejściowe między okresami programowania. Może również przyspieszyć bardzo potrzebne inwestycje publiczne na rzecz zielonej transformacji i transformacji cyfrowej. |
| --- | --- |

18.

| 19. | W związku z tym zaleca minimalną koncentrację tematyczną na celach realizowanych za pośrednictwem inicjatywy REACT-EU dotyczących zielonej, cyfrowej i odpornej gospodarki w celu zapewnienia, aby nie wszystkie środki zostały przeznaczone wyłącznie na kryzysowe działania naprawcze, a także aby wszystkie wydatki były nadal zgodne z ogólnym celem osiągnięcia przez UE neutralności klimatycznej do 2050 r. Pomoże to również przyspieszyć przejście z reagowania kryzysowego na inwestycje w nowym okresie programowania. Istotne jest zagwarantowanie, że inwestycje w ramach tej europejskiej strategii są uzasadnione, aby uniknąć „rzucania pieniędzy w gospodarkę” bez wyraźnego celu. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Podkreśla rolę funduszy ESI w transformacji gospodarczej regionów, które chcą obniżyć emisje i przestawić się na technologie cyfrowe, lub w ramach tzw. czwartej rewolucji przemysłowej. Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego jest katalizatorem pobudzania inteligentnej i innowacyjnej zmiany gospodarczej ze względu na tematyczną koncentrację na celach politycznych w zakresie „bardziej inteligentnej i ekologicznej Europy”, oraz ze względu na rodzaje inwestycji, które są wspierane ze środków tego funduszu. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Zauważa, że polityka spójności odgrywa zasadniczą rolę w niwelowaniu pogłębiającej się przepaści cyfrowej. Zwiększone wykorzystanie cyfryzacji, które można było zaobserwować w trakcie obowiązywania ograniczeń w przemieszczaniu się, prawdopodobnie utrzyma się i będzie dalej przyczyniać się do innowacji społecznych. Konieczne będzie poświęcenie większej uwagi rozwojowi umiejętności cyfrowych, które powinny stanowić integralną część strategii na rzecz zwiększania odporności, oraz dostosowaniu systemów edukacji i wyposażeniu szkół w technologie cyfrowe. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Przypomina o podstawowym celu polityki spójności, jakim jest wzmocnienie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej pomiędzy regionami w Unii Europejskiej i zwrócenie szczególnej uwagi na te obszary, które tego wymagają ze względu na poważne i strukturalne niekorzystne warunki naturalne i demograficzne. Obszary te mają większe trudności z zapewnieniem swoim mieszkańcom dostępu do usług o krytycznym znaczeniu podczas pandemii, takich jak usługi zdrowotne lub infrastruktura cyfrowa, które będą miały kluczowe znaczenie dla osiągnięcia priorytetów w zakresie klimatu, cyfryzacji i wzrostu w Europie. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Przyznaje, że polityka spójności będzie odgrywać coraz ważniejszą rolę we wspieraniu bieżących reform gospodarczych wdrażanych przez państwa członkowskie poprzez wzmocnienie powiązania z europejskim semestrem. Podkreśla w tym kontekście konieczność pilnej głębokiej reformy europejskiego semestru i zarządzania gospodarczego UE na rzecz przejrzystego, inkluzywnego i demokratycznego procesu. Jeżeli europejski semestr nie zostanie zreformowany, polityka spójności może doprowadzić do dalszej centralizacji, odgórnego podejścia w planach odbudowy oraz powrotu do polityk nieuwzględniających spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej między państwami członkowskimi i w ich obrębie oraz utrudniających pilnie potrzebne inwestycje publiczne na rzecz zrównoważonej odbudowy UE. Komisja powinna zatem zapewnić, aby państwa członkowskie angażowały regiony przez cały proces realizacji semestru na poziomie krajowym, i upewnić się, że finansowanie zaleceń dla poszczególnych krajów ze środków polityki spójności ma wyraźny wymiar miejscowy. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Wzywa wszystkich europejskich przywódców do terminowego rozpoczęcia realizacji programów polityki spójności na lata 2021–2027 w celu uniknięcia luki w finansowaniu między oboma okresami programowania. |
| --- | --- |

24.

Kluczowa rola MŚP i sektorów przemysłowych dla innowacyjnej odbudowy gospodarczej Europy

| 25. | Zgadza się z prezydencją, że konkurencyjny europejski sektor przemysłowy oraz dobrze prosperujące małe i średnie przedsiębiorstwa mają zasadnicze znaczenie dla opanowania cyfrowej i środowiskowej transformacji. W związku z tym europejska strategia na rzecz MŚP oraz europejska strategia przemysłowa powinny opierać się na podejściu specyficznym dla danego obszaru i promować współpracę w zakresie innowacyjnych kluczowych technologii między europejskimi regionami, aby zwiększyć przewagę konkurencyjną Europy. |
| --- | --- |

25.

| 26. | W tym celu popiera opracowanie zaleceń w zakresie odpowiednich warunków ramowych oraz szeroko zakrojonego wdrożenia przyszłościowych innowacji, jak również środki dotyczące finansowania, znaczne ograniczenie biurokracji oraz przepisy przyjazne dla MŚP, jak również innowacyjne transgraniczne sposoby podejścia do wzmacniania przedsiębiorczości, transformacji cyfrowej i innowacji. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Zwraca uwagę, że dostęp do finansowania i wsparcie płynności MŚP za pośrednictwem unijnych dotacji i programów oraz środków krajowych jest niezbędne, by umożliwić przedsiębiorstwom wyeliminowanie niedopasowania poziomu płynności spowodowanego kryzysem. Środki nadzwyczajne należy uzupełnić instrumentami pozwalającymi na finansowanie inwestycji i innowacji, w szczególności w obszarze technologii cyfrowych. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Stwierdza, że konieczne jest rozszerzenie pomocy doradczej (zwłaszcza dla osób samozatrudnionych i bezrobotnych) i skrócenie czasu reakcji na zmieniające się zapotrzebowanie MŚP. Organy publiczne powinny przyjąć oddolne podejście oparte na potrzebach. Należy nadać priorytet programom dotyczącym podnoszenia kwalifikacji w zakresie technologii cyfrowych i zwiększania umiejętności cyfrowych. |
| --- | --- |

28.

Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji

| 29. | Sprzeciwia się obowiązkowemu wykorzystywaniu EFRR na dofinansowanie Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST), ponieważ może to stanowić zagrożenie dla celów polityki spójności, w tym wydatków na innowacje w ramach koncentracji tematycznej (cel polityczny 1). Ponieważ finansowanie z FST przydziela się według kryterium geograficznego, dofinansowanie z EFRR powinno być opcjonalne. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Przypomina, że wszelkie decyzje o przeniesieniu środków regionalnych przez państwa członkowskie, w tym o dofinansowaniu FST, powinny być podejmowane za zgodą lokalnych i regionalnych zainteresowanych partnerów zgodnie z zasadą partnerstwa i wielopoziomowego sprawowania rządów. |
| --- | --- |

30.

Strategie krótkoterminowe muszą mieć silniejszy wymiar regionalny, zapewniać rzeczywiste uproszczenie i dostępność synergii z długoterminowymi strategiami politycznymi

| 31. | Z zadowoleniem przyjmuje szybkie działania Komisji na rzecz realizacji niezbędnych inwestycji w ramach pakietów CRII. Mniejsze obciążenia administracyjne i elastyczność oferowane przez te pakiety przyczyniają się do absorpcji funduszy regionalnych w okresie 2014-2020 tam, gdzie jest to potrzebne. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Wzywa Komisję do zapewnienia, aby najnowsze środki mające na celu zwiększenie elastyczności i dalsze uproszczenie polityki spójności na szczeblu UE nie doprowadziły do scentralizowania oraz nadmiernie rygorystycznego wdrażania i dodatkowego obciążenia administracyjnego na szczeblu krajowym spowodowanego unikaniem ryzyka i odruchem regulacji ryzyka przez państwa członkowskie. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Wzywa do ujednoznacznienia współzależności pomiędzy poszczególnymi nowymi mechanizmami, jak np. REACT-EU, Fundusz Sprawiedliwej Transformacji czy Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, w celu uniknięcia dodatkowych komplikacji i wprowadzenia bardziej rygorystycznych przepisów krajowych przez państwa członkowskie. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Apeluje do Komisji o dopilnowanie, aby uniknięto sytuacji, w której regiony zostaną pozbawione uprawnień. Instrumentem na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności należy kierować w drodze podejścia oddolnego, uwzględniając w inicjatywie REACT-EU i Instrumencie na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności kryteria przydziału odnoszące się do regionu oraz silniej angażując władze lokalne i regionalne w zarządzanie instrumentami, w szczególności w opracowywanie krajowych planów inwestycji w odbudowę. Realizacja Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności za pośrednictwem scentralizowanych programów wiąże się z ryzykiem braku legitymacji i skuteczności, ponieważ są one przyjmowane bez jakichkolwiek wymogów dotyczących partnerstwa, a zatem być może nie uwzględniają rzeczywistych potrzeb w zakresie odbudowy z perspektywy terytorialnej. |
| --- | --- |

34.

Przyspieszenie odbudowy i sprawna transformacja

| 35. | Z zadowoleniem przyjmuje wezwanie Komisji przez Radę do przedstawienia propozycji przed październikowym posiedzeniem Rady Europejskiej dotyczącym sposobu przyspieszenia i usprawnienia w państwach członkowskich procedur związanych z szybkim rozdysponowaniem wsparcia na odbudowę. Istotne jest stworzenie odpowiednich warunków do szybkiej realizacji projektów inwestycyjnych, zwłaszcza w infrastrukturę. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Popiera przepisy umożliwiające szybki zwrot i uproszczony dostęp do dodatkowych zasobów, głównie ostateczną datę kwalifikowalności oraz proponowane ramy czasowe obejmujące dwa lata – 2021 i 2022 – na wykorzystanie 70 % dotacji. Podkreśla jednak znaczenie utrzymania opcji umożliwiającej państwom członkowskim wykorzystanie dodatkowych środków również w 2023 i 2024 r., po wyznaczonym przez Komisję Europejską terminie 2022 r. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Wzywa państwa członkowskie do zastosowania się do propozycji Komisji dotyczącej wykorzystania istniejących struktur zarządzania w celu przyspieszenia realizacji i zagwarantowania zaangażowania władz lokalnych i regionalnych zgodnie z zasadą partnerstwa. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Apeluje do Rady, aby jak najszybciej podjęła decyzję o ostatecznym przydziale wsparcia z inicjatywy REACT-EU celem zachęcenia do szybkiej realizacji kluczowych inwestycji dla miast i regionów. Wydanie decyzji nawet w dniu 19 października byłoby już późnym terminem dla regionów na opracowanie programów. |
| --- | --- |

38.

Ogólne zalecenia odnośnie do polityki spójności w okresie programowania na lata 2021–2027

| 39. | Zaleca, aby władze lokalne i regionalne wyraźnie określiły średnio- i długoterminowe strategie rozwoju na podstawie zarówno przewidywanych tendencji i wyzwań, jak i szczególnych cech ich terytoriów. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Podkreśla, że strategie rozwoju regionalnego i strategie inteligentnej specjalizacji stanowią ważne narzędzie do zapewnienia efektu synergii i wzajemnego uzupełniania się poszczególnych instrumentów sektorowych oraz odpowiedniego zaangażowania zainteresowanych stron zgodnie ze specyficznym dla danego obszaru podejściem do rozwoju gospodarczego, społecznego i terytorialnego. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Podkreśla, jak ważne jest, aby wszystkie poziomy sprawowania rządów (unijny, krajowy, regionalny i lokalny) współpracowały ze sobą, zaś poziom sprawowania władzy niższy niż krajowy miał wystarczająco dużo okazji i środków do wzięcia odpowiedzialności za realizację własnego potencjału rozwojowego. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Wzywa Komisję do zapewnienia przestrzegania podstawowych ram prawnych i zasad polityki spójności, uwzględniając przy powrocie do „normalności” takie elementy, jak koncentracja tematyczna, warunki wstępne, wielopoziomowe sprawowanie rządów, partnerstwo, solidarność, praworządność i wymiar miejscowy. Zasady te okazały się odpowiednie, by szybko i w elastyczny sposób sprostać wyzwaniom, tak aby żadne miasto ani żaden region nie zostały pominięte. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Zdecydowanie popiera Parlament Europejski, który wielokrotnie wzywał do utworzenia unijnego mechanizmu ochrony demokracji, praworządności i praw podstawowych. Apeluje, aby mechanizm ten stał na straży wszystkich podstawowych wartości UE, w tym poszanowania godności ludzkiej, praw człowieka, wolności i równości we wszystkich państwach członkowskich, regionach i gminach, a także gwarantował stosowanie wszelkich sankcji na odpowiednim szczeblu sprawowania rządów. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Zaleca rozszerzenie zakresu strategii inteligentnej specjalizacji poza badania naukowe i innowacje poprzez skoncentrowanie się w szerszym stopniu na celach gospodarczych, społecznych i środowiskowych oraz poświęcenie większej uwagi zwiększaniu przyszłej odporności. Cel polityczny 1 (bardziej inteligentna Europa) zapewnia podstawę dla innowacyjnych inwestycji, które wykraczają poza transformację gospodarczą i służą szerzej zakrojonym celom gospodarczym, społecznym i środowiskowym (np. Zielony Ład). |
| --- | --- |

44.

| 45. | Ubolewa zatem nad zmniejszeniem minimalnych wydatków na rzecz innowacyjnej i inteligentnej transformacji przemysłowej w ramach celu politycznego 1 EFRR. W związku z tym brak koncentracji tematycznej celu politycznego 1 w odniesieniu do najbardziej rozwiniętych regionów jest niepokojący, ponieważ innowacje w tych regionach mogą napędzać europejską gospodarkę. |
| --- | --- |

45.

| 46. | Popiera dalszą waloryzację w programach operacyjnych EFRR na lata 2021–2027 w ramach celu politycznego 1. Wciąż konieczne jest inwestowanie na etapach między prowadzeniem stosowanych badań naukowych i wprowadzaniem innowacji na rynek zarówno poprzez finansowanie w formie kapitału, jak i dotacji. Należy skoncentrować się na tworzeniu nowych łańcuchów wartości. |
| --- | --- |

46.

| 47. | Ubolewa nad decyzją Rady o rezygnacji zarówno z przeprowadzenia w 2024 r. śródokresowego przeglądu technicznego w odniesieniu do wsparcia przyznanego w ramach polityki spójności, jak i z potencjalnego dodania kolejnych 10 mld EUR do puli środków finansowych polityki spójności bez utraty części swoich przydziałów przez którekolwiek państwo członkowskie. Decyzja ta jest godna ubolewania, ponieważ przewidywano, że w przeglądzie zostanie uwzględniony wpływ kryzysu; znaczna liczba regionów prawdopodobnie doświadczy gwałtownego spadku PKB na mieszkańca i tym samym w wyniku przeglądu śródokresowego mogłaby być uprawniona do otrzymania większego przydziału wsparcia. |
| --- | --- |

47.

| 48. | Wzywa UE do powstrzymania się od wprowadzania dalszych środków proponowanych przez Radę służących zapewnieniu gromadzenia i porównywalności informacji na temat beneficjentów końcowych finansowania unijnego na potrzeby kontroli i audytów. Beneficjentów końcowych nie należy obciążać dodatkowymi audytami. |
| --- | --- |

48.

Wartość dodana współpracy terytorialnej, ekosystemów regionalnych, inteligentnej specjalizacji i międzyregionalnych inwestycji innowacyjnych w promowaniu odbudowy gospodarczej

| 49. | Przypomina o znaczeniu europejskiej współpracy terytorialnej we wspieraniu eliminowania szkodliwych skutków kryzysu i w przyspieszeniu odbudowy gospodarczej oraz wzywa do przeznaczenia środków finansowych na projekty współpracy transgranicznej. |
| --- | --- |

49.

| 50. | Ubolewa zatem nad faktem, że finansowanie przydzielone na realizację celu „Europejska współpraca terytorialna” zostało zmniejszone w porównaniu z propozycją Komisji z maja 2018 r., nie mówiąc już o poziomach z lat 2014–2020. W związku z tym proponowany budżet na Europejską współpracę terytorialną jest w oczywisty sposób niewłaściwy względem rosnących i licznych wyzwań, w obliczu których stoją obszary transgraniczne w świetle kryzysu związanego z COVID-19. Podobnie nie pochwala faktu, że w uzgodnieniu Rady przewidziano zmniejszenie o połowę budżetu na międzyregionalne inwestycje innowacyjne (znane również jako „komponent 5”). |
| --- | --- |

50.

| 51. | Apeluje do Komisji o dalsze promowanie regionalnych ekosystemów i klastrów w ramach innowacyjnych inwestycji międzyregionalnych. Połączenie infrastruktury technologicznej, przemysłowej i społecznej różnych regionów stosownie do ich atutów i zdolności przyczynia się do wytworzenia masy krytycznej i korzyści skali i tym samym ma potencjał, by zwiększyć skuteczność systemów badań naukowych i innowacji. |
| --- | --- |

51.

| 52. | Wzywa Komisję do rozważenia połączenia regionalnych strategii inteligentnej specjalizacji, które mają wpływ na osiągnięcie celu, jakim jest ekologiczna, cyfrowa i odporna Europa, jako warunku umożliwiającego realizację skutecznych (krajowych) planów inwestycji w odbudowę. |
| --- | --- |

52.

| 53. | Proponuje nawiązanie ciągłego dialogu politycznego między wszystkimi poziomami sprawowania rządów dotyczącego synergii poszczególnych środków związanych z COVID-19 z instrumentami polityki spójności w ramach 18-miesięcznego programu działań Rady przygotowanego przez prezydencję niemiecką, portugalską i słoweńską. |
| --- | --- |

53.

Bruksela, dnia 14 października 2020 r.

Apostolos TZITZIKOSTAS

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

---

| 18.12.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 440/60 |
| --- | --- | --- | --- |

18.12.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 440/60

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Strategia na rzecz MŚP

(2020/C 440/11)

| Sprawozdawca: | Eddy VAN HIJUM (NL/EPL), członek rady prowincji Overijssel |
| --- | --- |
| Dokumenty źródłowe: | Sprawozdanie roczne w sprawie europejskich MŚP. Badania, rozwój i innowacje za sprawą MŚP
  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów pt. Strategia MŚP na rzecz zrównoważonej i cyfrowej Europy
  COM(2020) 103 final |

Sprawozdawca:

Eddy VAN HIJUM (NL/EPL), członek rady prowincji Overijssel

Dokumenty źródłowe:

Sprawozdanie roczne w sprawie europejskich MŚP. Badania, rozwój i innowacje za sprawą MŚP

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów pt. Strategia MŚP na rzecz zrównoważonej i cyfrowej Europy

COM(2020) 103 final

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

| 1. | Uznaje znaczenie małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) w gospodarce UE, które stanowią 99,8 % wszystkich przedsiębiorstw w sektorze pozafinansowym, odpowiadają za 2/3 zatrudnienia i 56,4 % całkowitej wartości dodanej, wytwarzanej przez sektor pozafinansowy (1). |
| --- | --- |

1.

| 2. | Rozumie, że przejście do zrównoważonej i cyfrowej gospodarki nie może nastąpić bez konkretnych zobowiązań ze strony przedsiębiorców i przedsiębiorstw rodzinnych, tworzących i zarządzających 25 milionami MŚP w Europie, i podkreśla potrzebę wspierania ich, by sięgały po nowe możliwości, zdecydowanie wychodziły naprzeciw zmianom zachodzącym w świecie biznesu, a podejmując takie działania, przyczyniały się do zrównoważonego wzrostu i tworzenia miejsc pracy i wzmacniały długofalową konkurencyjność Europy w procesie tych przemian. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Wspiera UE w promowaniu równych warunków działania dla MŚP przez zmniejszanie obciążeń regulacyjnych, poprawę dostępu do jednolitego rynku i zwiększanie dostępności usług finansowych. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Podkreśla, że gminy i regiony są naturalnym środowiskiem funkcjonowania MŚP, stanowią bowiem ekosystem, w którym MŚP mogą korzystać ze wsparcia infrastruktury sieciowej, rynków pracy, działalności instytucji oświatowych i badawczych, nabywców i dostawców, usług finansowych i biznesowych, działalności izb handlowo-przemysłowych oraz władz lokalnych i regionalnych. |
| --- | --- |

4.

| 5. | W związku z tym z dużym zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji z dnia 10 marca 2020 r.Strategia MŚP na rzecz zrównoważonej i cyfrowej Europy i podziela przyjęte w nim cele ograniczenia obciążeń administracyjnych i regulacyjnych dla MŚP, poprawy dostępu do finansowania, jak również zobowiązanie Komisji do zachęcania MŚP, by angażowały się w proces przemian w kierunku zrównoważonego rozwoju i cyfryzacji. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Zdaje sobie sprawę, że od czasu przedstawienia strategii na rzecz MŚP świat znacząco się zmienił. Należy się spodziewać, że kryzys gospodarczy w następstwie wybuchu pandemii COVID-19 bardzo wpłynie na wszystkie regiony i MŚP w Europie. Kryzys trzeba jednak także postrzegać jako historyczną szansę na to, aby dostosować odrodzenie gospodarki do standardów Europejskiego Zielonego Ładu, zrównoważonego rozwoju i cyfryzacji, które muszą być integralną częścią strategii na rzecz MŚP. Należy stworzyć plan naprawy gospodarczej dla MŚP, a władze lokalne i regionalne powinny tu wieść prym, tak by odpowiadać na ich różnorodne potrzeby oraz brać pod uwagę różne warunki gospodarcze i instytucjonalne w całej Europie. Środki naprawy gospodarczej w UE będą najskuteczniejsze, jeżeli zostaną zsynchronizowane z inicjatywami regionalnymi i krajowymi i jeśli będą spójne z ekosystemami lokalnymi. Zasadnicze znaczenie ma zatem koordynacja i wymiana najlepszych sposobów postępowania. |
| --- | --- |

6.

Wzięcie pod uwagę potrzeb wszystkich MŚP

| 7. | W związku z tym wyraża przekonanie, że choć strategia na rzecz MŚP obejmuje istotne priorytety i środki, to nie zawiera wizji, pozwalającej na zajęcie się w pełni różnymi potrzebami MŚP. W ramach takiej wizji należałoby położyć duży nacisk na zapewnienie MŚP równych warunków działania na całkowicie ukończonym i pogłębionym jednolitym rynku oraz zachęcać do integracji i wzajemnego uzupełniania się środków na wszystkich poziomach sprawowania rządów, w tym w ramach silnego wymiaru regionalnego, co pozwoli zadbać o podejście oparte na miejscu prowadzenia działalności, dostosowane do potrzeb lokalnych MŚP. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Podziela opinię Komisji Europejskiej w zakresie różnorodności MŚP, jednak uważa, że ta różnorodność nie została dostatecznie przełożona na proponowane środki. Strategia Komisji przede wszystkim skupia się na start-upach i scale-upach oraz MŚP zajmujących się zaawansowanymi technologiami. Choć grupy te mają kluczowe znaczenie dla wzrostu i innowacyjności, nie oznacza to, że tradycyjne i rodzinne przedsiębiorstwa mają jedynie podążać w ślad za nimi. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Z żalem przyjmuje sposób, w jaki Komisja scharakteryzowała tzw. tradycyjne przedsiębiorstwa, gdy odniosła się do ugruntowanych i zakorzenionych MŚP, dojrzałych podmiotów w społeczności MŚP. Takie dobrze zakorzenione przedsiębiorstwa będą czynnikiem stabilizacyjnym gospodarek i społeczności lokalnych w czasach bieżącego kryzysu i przełożą się na długofalowy, zrównoważony wzrost. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Uznaje silne powiązania między MŚP a regionami, w których działają, zwłaszcza między dojrzałymi MŚP, które są zakorzenione w lokalnym środowisku i dążą do długofalowego funkcjonowania. Nie zawsze, acz często, firmy te są własnością rodzinną i w związku z tym są bardziej skłonne do przyjmowania na siebie odpowiedzialności społecznej, ponieważ ich kapitał społeczny jest powiązany z ich lokalną reputacją. Ich właściciele, kierownictwo i pracownicy mogą stać się ambasadorami przemian ku zrównoważonemu rozwojowi i wziąć udział w ustrukturyzowanej współpracy z władzami regionalnymi i lokalnymi. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Wzywa Komisję do stworzenia strategii politycznych ukierunkowanych na potrzeby przedsiębiorstw rodzinnych w Europie, w tym na kwestie dziedziczenia i przedsiębiorczości międzypokoleniowej. Choć przedsiębiorstwa rodzinne odgrywają istotną rolę w naszej gospodarce, twórcy strategii politycznych poświęcają im niewiele uwagi. Kwestia ta wciąż tkwi w martwym punkcie, pomimo ostatnich uwag przewodniczącej Komisji, Ursuli von der Leyen i wcześniejszych inicjatyw. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Podkreśla, że przedsiębiorstwa rodzinne są najpopularniejszym typem przedsiębiorstw i stanowią około 70 % wszystkich firm w Europie (2). Struktura właścicielska w znacznym stopniu określa, w jaki sposób i przez kogo zarządzane są MŚP, jak również wyznacza strategię biznesową i inwestycyjną firmy. Jednak w istniejących strategiach politycznych na rzecz MŚP zasadniczo brakuje spojrzenia z punktu widzenia struktury własności. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Wzywa Komisję do kontynuacji analiz statystycznych i rozszerzania ich zakresu w ramach programu na rzecz konkurencyjności MŚP (COSME), aby umożliwić badaczom i organom statystycznym pełne uchwycenie różnorodnych form własności w MŚP w Europie i przeanalizowanie istotnych międzynarodowych i międzyregionalnych różnic. W związku z tym uważa, że konieczne jest zapewnienie gromadzenia danych z uwzględnieniem aspektu płci. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Podkreśla, że przedsiębiorstwa rodzinne są nieproporcjonalnie skoncentrowane w regionach, które mają PKB bliskie europejskiej średniej oraz że te regiony stają w obliczu tak zwanej pułapki średnich dochodów (3). Zgodnie z 7. sprawozdaniem na temat spójności, w tych regionach o średnich dochodach odnotowano wolniejszy wzrost w porównaniu z wiodącymi regionami i regionami w trudnej sytuacji. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Podkreśla, że strategie polityczne dotyczące MŚP powinny bardziej priorytetowo traktować ugruntowane MŚP i ich potrzeby, w tym dostosowanie do nowych technologii, przenoszenie działalności, umiędzynarodowienie, dostęp do finansowania, profesjonalne zarządzanie oraz profesjonalną sprawozdawczość. Należy korzystać z istniejących już systemów jednego okienka – sprawdzonych w środowisku regionalnym – jako z punktów dostępu do lokalnych usług dla MŚP, w tym usług doradczych w zakresie szerokiej gamy programów, środków i instrumentów finansowania, oferowanych na poziomie UE, krajowym i regionalnym. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Opowiada się za ścisłym powiązaniem – również za pomocą międzyregionalnych inwestycji w innowacje – silnych ekosystemów regionalnych na poziomie europejskim w ramach międzynarodowej wymiany wiedzy między MŚP i między władzami regionalnymi. Z zadowoleniem przyjmuje strategie inteligentnej specjalizacji oraz inicjatywy, takie jak Platforma Inteligentnej Specjalizacji, inicjatywa Vanguard oraz różnorakie projekty oparte na współpracy między Europejskimi Regionami Przedsiębiorczości (ERP), które dowiodły swojej wartości i zasługują na dalsze wsparcie, w tym ustanowienie specjalnych ram finansowania ich propagowania. |
| --- | --- |

16.

Budowanie potencjału na rzecz cyfryzacji i zrównoważonego wzrostu

| 17. | Przyjmuje do wiadomości plan Komisji na rzecz wzmocnienia Europejskiego Centrum Wiedzy na temat Wydajności Zasobów oraz plan wyznaczenia specjalnych doradców ds. zrównoważonego rozwoju w ramach Europejskiej Sieci Przedsiębiorczości (EEN). |
| --- | --- |

17.

| 18. | Wyraża zaniepokojenie, że te inicjatywy europejskie nie są trwałym elementem infrastruktury regionalnej na rzecz MŚP. Pozytywnym wyjątkiem jest tu sprawozdanie Komisji w zakresie gęstej sieci nawet 240 centrów innowacji cyfrowych (DIH). |
| --- | --- |

18.

| 19. | Podkreśla, że MŚP, które działają w branży technologii informacyjno-komunikacyjnych (TIK) mogą w kontekście regionalnym być podmiotami ułatwiającymi coraz większej grupie MŚP zależnych od technologii cyfrowych funkcjonowanie w cyfryzacji. Centrum Cyfrowe (digitalHUB Aachen) w Akwizgranie jest przykładem takiej inicjatywy (4); wzywa do rozpropagowania tworzenia większej liczby Sojuszy MŚP na rzecz sztucznej inteligencji w strategicznych łańcuchach wartości; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Wzywa MŚP do zadbania o większą efektywność energetyczną ich działalności, ograniczenie zużycia energii, zwiększenie produkcji i wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych oraz pójście drogą procesu produkcyjnego o obiegu zamkniętym z myślą o zmniejszeniu kosztów i zbudowaniu konkurencyjnej i zrównoważonej gospodarki. Jednakże MŚP oraz mikroprzedsiębiorstwa nie powinny ponosić nieproporcjonalnych kosztów w ramach przemian na rzecz zrównoważonego rozwoju, nie powinny też być narażone na nieuczciwą konkurencję ze strony krajów trzecich, gdzie panują niższe normy w zakresie ochrony środowiska. W związku z tym uważa, że należy przewidzieć mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 w trosce o to, by nie doszło do nieuczciwej konkurencji ze strony państw trzecich. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Podkreśla, że strategia na rzecz kapitału ludzkiego dla MŚP, obejmująca programy poszerzania umiejętności cyfrowych i w zakresie ekologii, powinna nie tylko być dostosowana do pracowników, lecz również do przedsiębiorców, właścicieli przedsiębiorstw i ich kadry kierowniczej, i wzywa Komisję do nowelizacji europejskiego programu na rzecz umiejętności, tak by odpowiednio brał on pod uwagę te zagadnienia. To przedsiębiorcy, właściciele i kierownicy przedsiębiorstw nie tylko decydują o priorytetach strategicznych, lecz również kształtują programy szkoleniowe w swoich przedsiębiorstwach. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Proponuje organizację szkoleń partnerskich, w których regionalny model potrójnej helisy będzie odgrywać rolę infrastruktury pośredniczącej. Zasadnicze znaczenie ma, by przedsiębiorcy, właściciele MŚP, ich kierownicy i pracownicy mieli dostęp do programów uczenia się przez całe życie, szkół zawodowych, innych instytucji kształcenia zawodowego i laboratoriów branżowych. Szeroko zakrojona strategia na rzecz kapitału ludzkiego skierowana do MŚP uwzględniająca również aspekt płci może wzmocnić zarówno bardzo innowacyjne regiony, jak i regiony, które borykają się z drenażem mózgów. |
| --- | --- |

22.

Zmniejszanie obciążeń regulacyjnych i administracyjnych oraz poprawa dostępu do rynku

| 23. | Wzywa Komisję do usprawnienia testu MŚP w ramach oceny skutków proponowanych przepisów, zgodnie z zasadą „najpierw myśl na małą skalę”. Dobry test MŚP obejmuje zróżnicowaną analizę kosztów i korzyści dla MŚP i dużych przedsiębiorstw, jak również porównanie MŚP różnej wielkości i różnych rodzajów, a zatem stwarza liczne możliwości do konsultacji z zainteresowanymi podmiotami, do ujęcia skutków w wartości liczbowe i do rzetelnego nadzoru ze strony Rady ds. Kontroli Regulacyjnej. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Komisji dotyczącą opracowania unijnego standardu wspierania start-upów, którego celem jest uczynienie Europy najbardziej atrakcyjnym kontynentem dla przedsiębiorstw typu start-up i scale-up. Jednocześnie podkreśla potrzebę zaangażowania w tę inicjatywę wszystkich szczebli sprawowania rządów. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Wzywa Komisję do przyjęcia przyjaźniejszego podejścia do MŚP, co pozwoli zadbać o to, by przepisy zachęcały do innowacji i nie utrudniały MŚP prowadzenia działalności, jak często się dzieje w kontekście transgranicznym. Przełoży się to na większą odporność i konkurencyjność, a nie dodatkowe obciążenia i koszty związane z koniecznością zachowania zgodności z przepisami w handlu międzynarodowym. Aby zachęcić MŚP, by zaczęły korzystać z dobrodziejstw sprawiedliwych umów o wolnym handlu, a jednocześnie by pozostały świadome zagrożeń związanych z nieuczciwą konkurencją związaną z eksportem z krajów trzecich o mniej rygorystycznych wymogach środowiskowych, należy w sposób innowacyjny i oszczędny ograniczyć bariery, na przykład przez interaktywne narzędzia internetowe takie jak kalkulator reguł pochodzenia dla MŚP lub mechanizmy identyfikacji emisji z produktów (takie jak dostosowywanie cen na granicach z uwzględnieniem emisji dwutlenku węgla lub określenie „paszportów” dla produktów). |
| --- | --- |

25.

| 26. | Z zadowoleniem przyjmuje kontynuację monitorowania adekwatności przepisów w ramach platformy ds. dostosowania się do wymogów przyszłości. Jednakże należy tu wzmocnić rolę zarówno Komitetu Regionów, jak i MŚP w porównaniu z poprzednią platformą REFIT. Wiele przepisów, które wpływają na MŚP, wdraża się na poziomie niższym niż krajowy, a mnogość przepisów, zbyt rygorystyczne ich wdrażanie oraz kwestie związane z proporcjonalnością i pomocniczością są bardziej dostrzegalne u podstawy piramidy. W związku z tym podkreśla, że Komisja skoncentruje się również na usunięciu biurokracji, jeśli chodzi o współpracę transgraniczną, tak aby ułatwić wymianę personelu między regionami przygranicznymi również w krótkich okresach czasu. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Wzywa Komisję do aktywnego konsultowania się z MŚP i grupami interesów reprezentującymi różne modele biznesowe, w tym przedsiębiorstwa gospodarki społecznej, podczas ocen skutków i przeglądu prawodawstwa UE. Otoczenie regulacyjne sprzyjające przedsiębiorczości społecznej pomoże przetrwać większej liczbie przedsiębiorstw typu start-up mających wpływ społeczny, będzie zachęcać do innowacji społecznych i promować społeczną odpowiedzialność przedsiębiorstw, przybliżając nas tym samym do realizacji Europejskiego Zielonego Ładu i celów zrównoważonego rozwoju. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Uważa, że ograniczenie barier wobec MŚP związanych z zasadami certyfikacji w ramach unijnego aktu o cyberbezpieczeństwie, w tym normami i specyfikacjami technicznymi, jest nieodzownym warunkiem udziału MŚP w jednolitym rynku cyfrowym i doprowadzenia do stworzenia innowacyjnej, zrównoważonej i integracyjnej Europy cyfrowej sprzyjającej wymianie danych i zaufaniu cyfrowemu. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Apeluje do Komisji o wdrożenie przyjaznych dla MŚP środków w dziedzinie zamówień publicznych zaproponowanych w dyrektywach w sprawie zamówień publicznych z 2014 r. Obejmuje to zasadę „podziału lub wyjaśnienia”, zmniejszenie wymogów dotyczących obrotu oraz wdrożenie rozwiązań elektronicznych takich jak jednolity europejski dokument zamówienia i e-Certis. Wzywa Komisję do opracowania planu działania na rzecz stosowania zasady jednorazowości w procesie udzielania zamówień publicznych, co pozwoli zmniejszyć obciążenia administracyjne i zwiększyć przejrzystość. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Podkreśla, że władze lokalne i regionalne aktywnie pracują nad poprawą dostępu MŚP do przetargów publicznych, a jednocześnie promują innowacje i stawiają czoła wyzwaniom społecznym jako pierwsi klienci wprowadzający. Uhonorowane w 2019 r. Europejską Nagrodą Promocji Przedsiębiorczości miasto Valladolid przygotowało przewodnik przetargów publicznych przyjaznych dla MŚP, który może służyć jako przykład (5). |
| --- | --- |

30.

| 31. | Życzy sobie inwestycji we współpracę ponadgraniczną na rzecz MŚP, w tym integrację rynków pracy, ponadgraniczne stosunki między przedsiębiorstwami oraz współpracę między organami publicznymi, instytucjami akademickimi i centrami wspierania MŚP po obu stronach granicy. Przy tym szczególna rola we współpracy transgranicznej powinna przypaść samorządom lokalnym i regionalnym, ponieważ są w stanie najlepiej określić właściwe środki na rzecz wzmocnienia miejscowej gospodarki i prędko zauważyć przeszkody utrudniające współpracę transgraniczną. Powinny otrzymać za pośrednictwem strategii polityczne poparcie, aby mogły szybko, bez komplikacji podjąć działania w tym zakresie. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Należy również inwestować w międzyregionalną współpracę na rzecz MŚP oraz we współpracę między organami publicznymi, instytucjami akademickimi i centrami wspierania MŚP w regionach wyspiarskich i najbardziej oddalonych. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Spodziewa się, że przeniesienia własności przedsiębiorstw staną się palącym wyzwaniem w najbliższych latach z uwagi na starzenie się społeczeństwa w Europie. Szczególnie w Europie Środkowej i Wschodniej duża grupa założycieli przedsiębiorstw zaczęła działalność gospodarczą po 1989 r. i w tej chwili są oni gotowi do przekazania pałeczki następnemu pokoleniu. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Zdaje sobie sprawę z zagrożeń podczas przenoszenia własności przedsiębiorstw w wyniku dziedziczenia i w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje proponowane przez Komisję ułatwienia poprzez stworzenie ram wsparcia i promowanie przenoszenia własności przedsiębiorstw w całej UE. |
| --- | --- |

34.

Dostęp do finansowania

| 35. | Zwraca uwagę na fakt, że ponad 60 % MŚP nie otrzymuje terminowych płatności, co jest jedną z głównych przyczyn bankructwa tych przedsiębiorstw. Dlatego wzywa do odpowiedniego wdrożenia dyrektywy w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych i z zadowoleniem przyjmuje proponowane narzędzie w zakresie monitorowania i wdrażania. Podkreśla, że MŚP nie powinny ponosić strat związanych z opóźnionymi płatnościami ze strony dużych przedsiębiorstw i organów publicznych. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Pragnie podkreślić, że agencje rozwoju regionalnego mogą zaangażować się w rozwój regionalnego systemu finansowego, nie tylko biorąc udział w projektach wysokiego ryzyka, lecz również dbając o kontynuację działalności doświadczonych firm, w tym o ich zaangażowanie w rozwój kadr w regionie. Grupa Europejskiego Banku Inwestycyjnego powinna uznać korzystny wpływ społeczny firm o dużym dorobku i priorytetowo podejść do utrzymania ich działalności, umożliwiając im korzystanie ze specjalnych instrumentów finansowania kapitałowego. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Z zadowoleniem przyjmuje integrację funduszy i uproszczenie procedur w ramach programu InvestEU. Jednak wzywa, by dostęp MŚP do finansowania nie był ograniczany do specjalnego obszaru dla MŚP (okno MŚP), a stał się priorytetem w pozostałych trzech obszarach (oknach). |
| --- | --- |

37.

| 38. | Wyraża zaniepokojenie poziomem zadłużenia MŚP w Europie, zwłaszcza MŚP na odizolowanych oraz małych rynkach, jak w przypadku regionów wyspiarskich i najbardziej oddalonych. Strategie polityczne ukierunkowane na poprawienie dostępu MŚP do finansowania kapitałowego należy wzmocnić na wszystkich poziomach zarządzania, jednocześnie ograniczając finansowanie zadłużenia na niezrównoważonym poziomie. Problem jest jeszcze większy, jeżeli weźmie się pod uwagę mikroprzedsiębiorstwa, które nie są w stanie uzyskać dostępu do finansowania za pośrednictwem systemu finansowego. |
| --- | --- |

38.

Zarządzanie

| 39. | Podkreśla, że zgodnie z zasadą pomocniczości za regionalne strategie na rzecz MŚP odpowiadają organy lokalne i regionalne. |
| --- | --- |

39.

| 40. | przyjmuje do wiadomości większe uprawnienia sieci pełnomocników ds. MŚP, by zarządzać polityką na rzecz MŚP w UE; wzywa pełnomocników krajowych do zacieśnienia współpracy z władzami regionalnymi i innymi podmiotami lokalnymi; sugeruje, by organizować doroczną wymianę poglądów między pełnomocnikami ds. MŚP a członkami KR, która pozwoli na podsumowanie wdrażania strategii na rzecz MŚP na poziomie regionalnym i lokalnym. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Podkreśla, że ogólnoeuropejska, ponadgraniczna i międzyregionalna współpraca, wymiana wiedzy i uczenie się od siebie nawzajem są istotnymi elementami skoordynowanego podejścia UE do wdrożenia polityki europejskiej, do którego należy zachęcać, które należy ułatwiać i wspierać w ramach programów UE. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Wzywa Komisję do poprawy przekrojowej koordynacji strategii MŚP, a w ramach tej poprawy do zwiększenia wpływu samej strategii na przydział europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w okresie 2021–2027. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Zwraca się do Komisji o zadbanie o to, by coraz większa liczba MŚP korzystała z funduszy UE, gdyż finansowanie programów skierowanych konkretnie do MŚP, takich jak COSME (2,3 mld EUR w latach 2014–2020) jest niewielkie w porównaniu z europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi (460 mld EUR). W programach bezpośrednich i w programach wspólnego zarządzania, takich jak EFRR regionom udaje się zadbać o odpowiednie programowanie budżetowe na rzecz MŚP. Wzywa Komisję Europejską do stworzenia konkretnych linii programowych i inicjatyw na rzecz MŚP w programach ramowych, takich jak Horyzont 2020, a także do ułatwienia MŚP dostępu do istniejących już tego rodzaju programów. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Podkreśla zasadnicze znaczenie EFSI w finansowaniu przemian na rzecz zrównoważonego rozwoju i przypomina, że sam apelował, aby 30 % całego finansowania z funduszy strukturalnych – zamiast planowanych dotąd 25 % – zostało przewidzianych na priorytety Zielonego Ładu. |
| --- | --- |

44.

Wsparcie MŚP po kryzysie COVID-19

| 45. | Podkreśla, że w konsekwencji środków zachowywania dystansu społecznego w odpowiedzi na pandemię COVID-19 jeszcze bardziej pilne stało się przejście MŚP na cyfryzację na równych zasadach. Ma to zasadnicze znaczenie dla przetrwania MŚP i dla ogólnej konkurencyjności Europy. |
| --- | --- |

45.

| 46. | Podkreśla zdolność Komisji Europejskiej do reagowania w czasie pandemii poprzez opracowywanie programów mających na celu wspieranie MŚP i utrzymanie zatrudnienia, takich jak system SURE. MŚP w sektorze rolno-spożywczym, usługowym lub turystycznym, które są jednymi z najbardziej dotkniętych pandemią, potrzebują elastycznych mechanizmów, aby zapewnić im przetrwanie po kryzysie, ponieważ poziom zatrudnienia w Europie jest silnie powiązany z ich przetrwaniem. |
| --- | --- |

46.

| 47. | Widzi możliwość znacznych postępów w zakresie zrównoważonych przemian, wynikających z restrukturyzacji, która weźmie pod uwagę wielkość przedsiębiorstw i sektorów dotkniętych kryzysem. Postępy te należy wspierać zachętami inwestycyjnymi dla MŚP, które skorzystały z możliwości ekologicznych technologii i modelu opartego na gospodarce o obiegu zamkniętym. |
| --- | --- |

47.

| 48. | Wzywa Komisję, by monitorowała, czy wpływ środków wsparcia przyjętych w sytuacji kryzysowej nie podkopuje ambitnego celu, jakim jest stworzenie równych warunków prowadzenia działalności dla MŚP. Co więcej wzywa Komisję, by dokonała przeglądu skutków kryzysu COVID-19 na już zachwianą stabilność geopolityczną. Zakłócenia w handlu i w łańcuchach dostaw potencjalnie doprowadzą do repatriacji działalności gospodarczej, zwłaszcza w wypadku infrastruktury o znaczeniu systemowym takiej jak wyroby medyczne, i mogą zarówno stać się szansą dla MŚP i regionów, jak i wyzwaniem, MŚP, które mają problemy z płynnością, mogą być skłonne do przyjęcia ofert od nabywców strategicznych, narażając gospodarkę na niepożądane wpływy zagraniczne. |
| --- | --- |

48.

| 49. | Oczekuje, że Komisja będzie działać ostrożnie w sytuacjach, gdy na tych obszarach zagrożone są interesy MŚP i gospodarki europejskiej. Przykładem może być jej tymczasowa modyfikacja zasad pomocy państwa. Władze lokalne i regionalne pozostaną czujne i będą nadal przekazywać sobie oraz organom na wyższym szczeblu informacje, by umożliwić uczenie się od siebie nawzajem w zakresie adekwatnej odpowiedzi na tę bezprecedensową sytuację. |
| --- | --- |

49.

| 50. | Podkreśla, że Komisja musi brać pod uwagę interesy tych MŚP, które obecnie nie są silnie powiązane z systemem finansowym, ponieważ w znacznym stopniu się samofinansują. Niektóre z tych przedsiębiorstw borykają się z nagłymi problemami z płynnością i po raz pierwszy w swej historii potrzebują pilnie zwrotnych i/lub bezzwrotnych pożyczek. Dotyka to przede wszystkim mikroprzedsiębiorstw, jednak może też wpływać na większe przedsiębiorstwa rodzinne. |
| --- | --- |

50.

| 51. | Wzywa Komisję, by udostępniła władzom lokalnym fundusze europejskie w ramach pakietu naprawy gospodarczej, co pozwoli wystartować z naprawą gospodarczą. Władze lokalne i regionalne najlepiej mogą ocenić potrzeby MŚP w procesie dostosowywania się do gospodarki postpandemicznej. |
| --- | --- |

51.

| 52. | Podkreśla, że cel, którym jest sprawienie, by działalność gospodarcza była stabilniejsza finansowo i bardziej odporna powinien pozostać zasadniczym priorytetem twórców strategii politycznych na wszystkich poziomach. Przestrzega przed nadmiernym poleganiem na instrumentach dłużnych w proponowanych środkach wsparcia dla MŚP. |
| --- | --- |

52.

Bruksela, dnia 14 października 2020 r.

Apostolos TZITZIKOSTAS

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  Zob. roczne sprawozdanie dotyczące europejskich MŚP (2019).

1

(2)  Badania statystyczne, wspierane ze środków programu COSME pozwoliły określić udział przedsiębiorstw rodzinnych w pozafinansowej działalności gospodarczej w Danii (60 %), Finlandii (70 %), Niderlandach (71 %) i Polsce (92 %).

2

(3)  Na podstawie danych statystycznych z Niderlandów regiony o wyższej liczbie przedsiębiorstw rodzinnych są bliżej europejskiej średniej pod względem PKB (Eurostat, 2017. CBS, 2017).

3

(4)  https://aachen.digital/

4

(5)  https://blogs.ec.europa.eu/promotingenterprise/files/2020/02/2020_PublicPROCUREMENTfosSME-GUIDANCEforCAuthorities.pdf

5

---

| 18.12.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 440/66 |
| --- | --- | --- | --- |

18.12.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 440/66

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Wyzwania dla demokracji lokalnej na Bałkanach Zachodnich

(2020/C 440/12)

| Sprawozdawca: | Nikola DOBROSLAVIĆ (HR, EPL), prefekt żupanii dubrownicko-neretwiańskiej |
| --- | --- |
| Dokument źródłowy: | Pismo prezydencji chorwackiej w Radzie UE (od ministra spraw zagranicznych i europejskich Republiki Chorwacji dr Grlića Radmana do przewodniczącego KR-u Karla-Heinza Lambertza), A/00028 |

Sprawozdawca:

Nikola DOBROSLAVIĆ (HR, EPL), prefekt żupanii dubrownicko-neretwiańskiej

Dokument źródłowy:

Pismo prezydencji chorwackiej w Radzie UE (od ministra spraw zagranicznych i europejskich Republiki Chorwacji dr Grlića Radmana do przewodniczącego KR-u Karla-Heinza Lambertza), A/00028

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Uwagi ogólne

| 1. | Wyraża uznanie dla prezydencji chorwackiej w Radzie UE za zainicjowanie niniejszej opinii, gdyż po raz pierwszy Europejski Komitet Regionów (KR) sporządza opinię poświęconą wyłącznie wyzwaniom dla demokracji na Bałkanach Zachodnich, koncentrując się na kwestii tzw. zawłaszczenia państwa na szczeblu lokalnym, które jest zjawiskiem zauważanym także daleko poza obszarem Bałkanów Zachodnich. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Przypomina, że w latach 2018, 2019 i 2020 KR odniósł się w kilku opiniach do pakietu Komisji Europejskiej dotyczącego rozszerzenia. W opiniach tych KR-u zwraca się szczególną uwagę na wyzwania i funkcjonowanie demokracji lokalnej na Bałkanach Zachodnich. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Uważnie śledzi sprawozdania z postępów krajów kandydujących i z zadowoleniem przyjmuje stałe zaangażowanie Komisji Europejskiej, Parlamentu Europejskiego i Rady UE w politykę rozszerzenia UE o kraje Bałkanów Zachodnich. Potwierdza swoje stanowisko, że rozszerzenie to leży w interesie politycznym i gospodarczym oraz w interesie bezpieczeństwa zarówno krajów Bałkanów Zachodnich, jak i Unii Europejskiej i że stanowi ono geostrategiczną inwestycję w pokój, stabilność, bezpieczeństwo i wzrost gospodarczy w całej Europie. Podkreśla, że wszystkie kraje kandydujące muszą spełnić wszystkie kryteria członkostwa. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Zauważa z ubolewaniem, że w stosunkach z krajami partnerskimi z Bałkanów Zachodnich, zwłaszcza gdy chodzi o proces ich integracji z UE, Komisja Europejska tradycyjnie nie poświęca wystarczającej uwagi demokracji lokalnej, praworządności i dobrym rządom na szczeblu lokalnym. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Przyjmuje z zadowoleniem osiągnięte w kilku państwach Bałkanów Zachodnich postępy w zakresie reform, jednak z zaniepokojeniem obserwuje, że w niektórych państwach osiągnięto niewielkie postępy, a czasem nawet nastąpił regres, w dziedzinie walki z korupcją, ochrony praw człowieka, wolności mediów i sądownictwa, a także odnotowuje ogólne osłabienie praworządności. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Zwraca uwagę, że demokracja lokalna na Bałkanach Zachodnich stoi przed licznymi wyzwaniami, które często występują w porównywalnej lub nawet identycznej formie w państwach członkowskich UE, ale na Bałkanach Zachodnich są o wiele bardziej wyraźne. Problemy te nasilają się tam z powodu wielu czynników, które nie istnieją lub odgrywają mniejszą rolę w UE, jak np. następstwa wcześniejszych konfliktów zbrojnych, nierozwiązane kwestie suwerenności i sporów terytorialnych, brak wolności mediów, nieuznawanie ludobójstwa i zbrodni wojennych, idee ekspansjonistyczne, mowa nienawiści, nierozwiązane kwestie konstytucyjne, niezrealizowana równość statusu poszczególnych narodów i niekonstytucyjne prawo wyborcze, niewystarczający poziom dobrego sprawowania rządów i autorytarne skłonności podmiotów sprawujących władzę i partii rządzących na wszystkich szczeblach władzy, stosunkowo niski poziom rozwoju społeczno-gospodarczego, w dużej mierze negatywne tendencje demograficzne, słabo rozwinięte społeczeństwo obywatelskie o niskiej kulturze politycznej i demokratycznej. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Podkreśla swoje przekonanie, że stan demokracji na szczeblu lokalnym jest nierozerwalnie związany z sytuacją na szczeblu krajowym, a negatywne zjawiska stwierdzone na szczeblu lokalnym często odzwierciedlają podobne zjawiska na szczeblu krajowym. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Zwraca uwagę, że Europejski Komitet Regionów jest stale zaangażowany w proces dotyczący Bałkanów Zachodnich za pośrednictwem swojej grupy roboczej ds. Bałkanów Zachodnich (zajmującej się Albanią, Bośnią i Hercegowiną oraz Kosowem (*1)) oraz trzech wspólnych komitetów konsultacyjnych (WKK), które zostały ustanowione i działają na równych prawach z władzami lokalnymi i regionalnymi z poszczególnych krajów bałkańskich (Czarnogóry, Macedonii Północnej i Serbii). Podkreśla jednocześnie, że organy te dowiodły swojej przydatności w wymianie najlepszych praktyk i poglądów między przedstawicielami władz lokalnych i regionalnych z UE a ich partnerami z Bałkanów. Wymiana ta odbywa się w drodze dyskusji na temat szeregu kwestii będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, w tym praworządności i dobrego sprawowania rządów, co jest bardzo ważne w kontekście negocjacji akcesyjnych z UE. Ubolewa jednak, że odnośne kraje bałkańskie nie zawsze zapewniają pluralizm polityczny we wspomnianych wspólnych komitetach konsultacyjnych. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Z zadowoleniem przyjmuje wysiłki Kongresu Władz Lokalnych i Regionalnych Rady Europy na rzecz promowania demokracji lokalnej na Bałkanach Zachodnich. Prace Kongresu i KR-u uzupełniają się, dlatego też KR pragnie zacieśnić współpracę z Kongresem w tej dziedzinie. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Wskazuje, że – jako jedna z czterech strategii makroregionalnych Unii Europejskiej – strategia UE na rzecz regionu Dunaju (EUSDR) obejmuje również trzy kraje Bałkanów Zachodnich. Głównym celem strategii jest większe włączenie podmiotów lokalnych i regionalnych we współpracę między krajami i regionami. Obejmuje to również wspieranie społeczeństwa obywatelskiego oraz zainteresowanych stron w ramach odpowiednich – demokratycznych – procesów. Zachęca zatem do zacieśnienia współpracy w kontekście strategii UE na rzecz regionu Dunaju. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Uważa, że wyzwania dla demokracji lokalnej obejmują w szczególności zjawisko „zawłaszczenia państwa na szczeblu lokalnym”, na co zwróciła uwagę także Komisja Europejska w swojej strategii rozszerzenia na rok 2018. Rozumie się przez to samorząd lokalny, który zostaje w całości lub w części podporządkowany wpływowym osobom bądź grupom, tak by służyć ich partykularnym interesom. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Zwraca uwagę na najważniejsze aspekty zawłaszczenia państwa na szczeblu lokalnym: nieuczciwe, a czasem nielegalne zamówienia publiczne, niezasłużone nominacje, rekrutacja i awanse urzędników publicznych, kadry kierowniczej i pracowników przedsiębiorstw publicznych; wywieranie nacisku na instytucje sądownicze; nieprzejrzyste wsparcie władz lokalnych dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego; nieprzejrzyste funkcjonowanie samorządu lokalnego i administracji publicznej, któremu często towarzyszy kontrolowanie mediów lokalnych poprzez prawa własności lub umowy reklamowe oraz nadużywanie partii politycznych do celu osobistego wzbogacania się i zawłaszczania państwa poprzez tworzenie i utrzymywanie „sieci sponsorów”. Podkreśla, że wspomniane aspekty często przyczyniają się do rozczarowania wśród obywateli i prowadzą do niskiej frekwencji w wyborach lokalnych, a zatem do dalszego deficytu demokracji w demokracjach lokalnych. |
| --- | --- |

12.

| 13. | W związku z tym ostrzega również przed niewystarczającym poziomem praworządności oraz powolnym, nieskutecznym, często stronniczym i niekiedy skorumpowanym sądownictwem, powszechną i głęboko zakorzenioną korupcją, którą wielu obywateli uważa za normalną, a nawet nieuniknioną, zwłaszcza w dziedzinie lokalnego zatrudnienia oraz w kontaktach z personelem medycznym i policją drogową, utrzymującym się problemem brutalnego ekstremizmu na tle etnicznym i religijnym oraz niewystarczającymi rozwiązaniami legislacyjnymi i instytucjonalnymi w odniesieniu do władz lokalnych i regionalnych, w tym niedociągnięciami w zakresie decentralizacji funkcjonalnej i fiskalnej. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Odnotowuje, że obserwowany w niektórych krajach Bałkanów Zachodnich brak pluralizmu politycznego lub tłumienie i zastraszanie na szczeblu lokalnym wybieranych urzędników należących do partii opozycyjnych stanowi istotne wyzwanie dla demokracji lokalnych w tych krajach. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Stwierdza w tym kontekście, że tam, gdzie doszło do zawłaszczenia państwa na szczeblu lokalnym, sposób udzielania zamówień publicznych służy przede wszystkim wzmocnieniu władzy lokalnego przywódcy lub nieformalnych grup rządzących. Często odbywa się to poprzez: unikanie przetargów publicznych i bezpośrednie udzielanie zamówień, publikowanie zaproszeń do składania ofert w mało poczytnych publikacjach, w odpowiednio wybranym czasie i z bardzo krótkimi terminami, lub też określanie warunków przetargu z myślą o konkretnym oferencie. Po udzieleniu zamówienia preferowany oferent wyraża swoją wdzięczność lokalnemu przywódcy lub jego przedstawicielom za pomocą zwykłej prowizji w postaci odsetka ceny płaconej za dobra lub usługi, który zazwyczaj jest już uwzględniony w cenie w momencie składania oferty, aby nie pomniejszyć zysku wykonawcy. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Zwraca uwagę, że osoby czy podmioty, które zawłaszczyły sobie struktury samorządów lokalnych, wykorzystują politykę kadrową jako skuteczny instrument, zwłaszcza tam, gdzie brakuje dobrych miejsc pracy, co często ma miejsce na zawłaszczonych obszarach. Nowo zatrudnieni pracownicy samorządów lokalnych i pracownicy lokalnych przedsiębiorstw publicznych są często członkami tej samej rodziny lub krewnymi „przyjaciół” politycznych lub biznesowych. Dotyczy to również członków opozycji w organach przedstawicielskich, ich małżonków i bliskich krewnych i może prowadzić nawet do nielegalnej reorganizacji administracji w celu nagradzania lojalnych ludzi za „dobrze wykonaną pracę”. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Zauważa z dużym zaniepokojeniem, że w celu utrzymania władzy i zarządzania zasobami lokalnymi przywódcy i członkowie innych potężnych grup nieformalnych często korzystają z sieci kontaktów z sędziami i innymi przedstawicielami wymiaru sprawiedliwości na szczeblu krajowym i lokalnym, zapewniając korzyści majątkowe wpływowym osobom pracującym w organach sądownictwa przy wykorzystaniu zasobów władz lokalnych. W zamian pracownicy wymiaru sprawiedliwości utrudniają pracę dochodzeniową i postępowania w sprawach dotyczących lokalnych elit. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Zauważa, że sytuację w społecznościach lokalnych dodatkowo pogarsza utrata zasobów ludzkich, co znajduje odzwierciedlenie w wysokiej stopie emigracji mieszkańców – szczególnie ludzi młodych i wykształconych – i stanowi poważny problem dla rozwoju tych społeczności. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Zaznacza, że skoro równość płci jest podstawową zasadą UE, należy odpowiednio uwzględnić i realizować działania mające na celu wzmocnienie praw kobiet i zwiększenie ich udziału w polityce. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jest w pełni świadomy tego, że duże obciążenie dla funkcjonowania społeczności lokalnych na tzw. szlaku bałkańskim stanowi również nieuregulowana migracja, ponieważ dodatkowo wzmacnia poczucie bezsilności i nieskuteczności instytucji wśród obywateli, a także wśród przedstawicieli władz. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Zwraca uwagę, że działalność zorganizowanych grup przestępczych stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa i dobrobytu społeczności lokalnych. |
| --- | --- |

21.

| 22. | W tym kontekście wyraża również zaniepokojenie z powodu kontroli sprawowanej przez lokalnych przywódców nad mediami i lokalnymi urzędami instytucji krajowych. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Zauważa, że choć organizacje społeczeństwa obywatelskiego i media na Bałkanach Zachodnich są zasadniczo krytyczne wobec władz na wszystkich szczeblach, to są często zależne od władz, ich dotacji, ulg podatkowych i lokali, które władze te zapewniają. Arbitralne przyznawanie lub odmowa wsparcia finansowego lub powierzchni biurowej to skuteczne narzędzia dostępne dla tych, którzy zagarnęli dla siebie struktury samorządowe, pozwalające im wyciszyć krytykę i budować posłuszną klientelę w szeregach społeczeństwa obywatelskiego |
| --- | --- |

23.

| 24. | Podkreśla, że uwolnienie Bałkanów Zachodnich od zawłaszczenia państwa, zarówno na szczeblu krajowym, jak i lokalnym, przyniosłoby znaczne korzyści mieszkańcom, przyczyniłoby się do wzmocnienia gospodarki, demokratyzacji społeczeństwa i zmniejszenia negatywnych tendencji demograficznych, zwłaszcza w odniesieniu do emigracji, jak również zbliżyłoby te kraje do członkostwa w Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w dniu 6 lutego 2020 r. Komisja Europejska przyjęła nową metodologię procesu przystąpienia do UE krajów Bałkanów Zachodnich, i oczekuje dalszego wzmocnienia stosunków między delegaturami UE a przedstawicielami władz na Bałkanach Zachodnich w dziedzinie praworządności, reformy administracji publicznej, przejrzystości, ochrony środowiska, konkurencyjności rynkowej i polityk sektorowych. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Uważa w tym kontekście, że otworzy się nowa możliwość zbliżenia potencjalnych krajów kandydujących do członkostwa w Unii Europejskiej i że kraje te powinny z kolei wykazać się większą gotowością do walki z korupcją, wzmocnienia praworządności i zapewnienia przejrzystego zarządzania zasobami publicznymi. |
| --- | --- |

26.

| 27. | W świetle nowej metodologii przystąpienia do UE podkreśla w szczególności wzmocnienie praworządności w celu skutecznego zwalczania przyczyn i skutków zawłaszczania państwa na szczeblu lokalnym. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Zauważa, że utrzymujące się zawłaszczenie państwa na szczeblu lokalnym, w wyniku którego te same małe grupy ludzi sprawują władzę polityczną i gospodarczą przez lata lub dziesięciolecia, ma również wpływ na przebieg wyborów, ponieważ zniechęca obywateli do udziału w życiu politycznym Ponadto frekwencja w wyborach lokalnych jest często niższa niż w wyborach krajowych. Na przykład odbyły się wybory, które zostały całkowicie zbojkotowane przez partie opozycyjne, a w innym przypadku przez jedenaście lat nie przeprowadzono żadnych wyborów lokalnych (Mostar), co jest nie do przyjęcia z punktu widzenia procesów demokratycznych i co doprowadziło do wydania orzeczenia przez Europejski Trybunał Praw Człowieka (sprawa 30100/18, „Baralia przeciwko Bośni i Hercegowinie”). Dlatego Komitet wzywa UE do zwrócenia szczególnej uwagi na obserwację procesów wyborczych w takim kontekście. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Stwierdza z ubolewaniem, że wykluczenie i apatia o charakterze politycznym są powszechne wśród części społeczeństwa, do której należą zwłaszcza osoby bardziej wykształcone i niezależne finansowo, podczas gdy część społeczeństwa jest związana z rządzącymi poprzez stosunki klientelistyczne (uzyskanie pracy, dodatki do emerytury, miejsca dla dzieci w żłobkach i przedszkolach, wyasfaltowanie drogi do domu itp.). Sytuacja ta, dogodna dla tych, którzy zawłaszczyli struktury lokalne i pozwala im pozostać przy władzy, jeszcze bardziej pogarsza stan demokracji lokalnej. |
| --- | --- |

29.

Ogólny kontekst opinii

| 30. | Przypomina, że w 1999 r. UE zapoczątkowała proces stabilizacji i stowarzyszenia (SAP) jako ramy stosunków między UE a krajami tego regionu. Jednocześnie zainicjowano pakt stabilności jako szerszą inicjatywę. Rada Współpracy Regionalnej została utworzona w 2008 r. w celu zastąpienia paktu stabilności. W 2003 r. Rada Europejska w Salonikach potwierdziła, że wszystkie kraje SAP są potencjalnymi kandydatami do członkostwa w UE. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Podkreśla, że perspektywa europejska została w tym kontekście potwierdzona w strategii Komisji Europejskiej dla Bałkanów Zachodnich z lutego 2018 r. oraz w deklaracji sofijskiej ze szczytu UE–Bałkany Zachodnie, który odbył się w dniu 17 maja 2018 r. w stolicy Bułgarii, i będzie tematem kolejnego szczytu UE–Bałkany Zachodnie, który odbędzie się w Zagrzebiu w Chorwacji w dniu 7 maja 2020 r. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Przypomina, że sieć delegatur UE w ramach Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych ma zasadnicze znaczenie dla monitorowania zjawiska zawłaszczania państwa na szczeblu lokalnym i sprawozdawczości jego dotyczącej, zwłaszcza w odniesieniu do korupcji i przeszkód w przeprowadzeniu wolnych i uczciwych wyborów na szczeblu lokalnym i krajowym. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Podkreśla, że Europejski Komitet Regionów, we współpracy z krajami partnerskimi z Bałkanów Zachodnich i innych regionów, odgrywa ważną rolę w wysiłkach na rzecz wzmocnienia demokracji lokalnej, praworządności i dobrego sprawowania rządów, w szczególności poprzez wspieranie reformy lokalnej administracji publicznej i lokalnego rozwoju gospodarczego. |
| --- | --- |

33.

Zalecane działania

| 34. | Jest przekonany, że wspólne komitety konsultacyjne Europejskiego Komitetu Regionów z trzema krajami (Czarnogórą, Macedonią Północną i Serbią) oraz grupa robocza ds. Bałkanów Zachodnich są ważnymi instrumentami realizacji tego zobowiązania i powinny być nadal wykorzystywane do wspierania pozytywnych procesów w zakresie demokracji lokalnej na Bałkanach Zachodnich. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Zaleca, aby Komisja Europejska, w ścisłej współpracy z Europejskim Komitetem Regionów i Parlamentem Europejskim, aktywnie wspierała wysiłki na rzecz rozwiązania problemu zawłaszczania państwa na poziomie lokalnym na Bałkanach Zachodnich. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Proponuje, aby instytucje UE zapewniły dodatkowe wsparcie podmiotom, które walczą o wzmocnienie demokracji lokalnej i praworządności, takim jak niezależne i nienastawione na zysk organizacje zajmujące się monitorowaniem przestrzegania praw człowieka, przejrzystości lub poziomu korupcji w pracy władz publicznych (tzw. organizacje strażnicze – watchdog organizations). Podkreśla, że stowarzyszenia samorządów na Bałkanach Zachodnich są również ważnymi podmiotami w walce z korupcją i umacnianiu demokracji na szczeblu lokalnym i mogą być strategicznymi partnerami współpracy. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Mając na względzie wzmocnienie praworządności, zagwarantowanie praw człowieka i zwiększenie roli obywateli, zachęca do współpracy z innymi organizacjami międzynarodowymi działającymi w społecznościach lokalnych, takimi jak Międzynarodowa Organizacja do Spraw Migracji (IOM), Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP), UNICEF itp. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Wzywa wszystkie instytucje UE do zintensyfikowania komunikacji i kontaktów z obywatelami krajów Bałkanów Zachodnich w celu wypracowania partnerstwa i synergii ukierunkowanych na wspólny cel, jakim jest skuteczne wdrażanie niezbędnych reform, wzmocnienie praworządności i budowanie demokratycznego społeczeństwa. Uważa, że świadczenie usług komunalnych jest dziedziną, w której obywatelki i obywatele czerpią korzyści z demokracji lokalnej oraz zbliżenia do UE. Tymczasem w tym obszarze dochodzi nierzadko do korupcji i zawłaszczania struktur komunalnych dla partykularnych interesów. Należy zatem zapewnić większą otwartość i przejrzystość w tej dziedzinie, a także szersze konsultacje społeczne w sprawie świadczenia usług, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb i oczekiwań obywateli. |
| --- | --- |

38.

| 39. | W związku z tym wzywa Komisję Europejską, aby w negocjacjach w sprawie przystąpienia do UE i w ramach stosunków UE z krajami Bałkanów Zachodnich poświęcała jeszcze więcej uwagi wyżej wymienionym nieprawidłowościom, zarówno na szczeblu władz krajowych, jak i w administracji lokalnej i regionalnej. W tym kontekście należy dokładnie zbadać przypadki zawłaszczania struktur lokalnych państwa, monitorować wdrażanie rozwiązań legislacyjnych i instytucjonalnych ograniczających uznaniowość decyzji polityków w dziedzinie zasobów finansowych i ludzkich, a także promować wolność mediów poprzez zachęty finansowe i politykę edukacyjną. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Podkreśla, że warunkowość UE w stosunkach z Bałkanami Zachodnimi powinna uwzględniać rzeczywistą sytuację na szczeblu krajowym i lokalnym, a nie tylko monitorować formalne przestrzeganie kryteriów, głównie w zakresie dostosowania ustawodawstwa krajowego do dorobku prawnego UE. Takie podejście jest bardziej wymagające, ale może przynieść znacznie korzystniejsze rezultaty. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Uważa, że delegatury UE na Bałkanach Zachodnich, Europejski Komitet Regionów i ewentualnie Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny powinny odgrywać większą rolę w monitorowaniu rzeczywistej sytuacji w zakresie demokracji lokalnej, praworządności i dobrego sprawowania rządów na Bałkanach Zachodnich, między innymi poprzez nawiązywanie bezpośrednich kontaktów z władzami lokalnymi i regionalnymi oraz przedstawicielami opozycji politycznej, biznesu, środowiska akademickiego i społeczeństwa obywatelskiego, a także poprzez organizowanie i promowanie dialogu z obywatelami. |
| --- | --- |

41.

Bruksela, dnia 14 października 2020 r.

Apostolos TZITZIKOSTAS

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

---

(*1)  Użycie tej nazwy nie wpływa na stanowiska w sprawie statusu Kosowa i jest zgodne z rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ 1244 oraz z opinią Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Deklaracji niepodległości Kosowa.

*1

---

| 18.12.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 440/71 |
| --- | --- | --- | --- |

18.12.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 440/71

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Strategia na rzecz cyfrowej przyszłości Europy i strategia w zakresie danych

(2020/C 440/13)

| Sprawozdawca: | Mark WEINMEISTER (DE/EPL), sekretarz stanu do spraw europejskich kraju związkowego Hesja |
| --- | --- |
| Dokumenty źródłowe: | Kształtowanie cyfrowej przyszłości Europy
  (COM(2020) 67 final)
  Europejska strategia w zakresie danych
  (COM(2020) 66 final)
  Bezpieczne wprowadzanie sieci 5G w UE – wdrażanie unijnego zestawu narzędzi
  (COM(2020) 50 final) |

Sprawozdawca:

Mark WEINMEISTER (DE/EPL), sekretarz stanu do spraw europejskich kraju związkowego Hesja

Dokumenty źródłowe:

Kształtowanie cyfrowej przyszłości Europy

(COM(2020) 67 final)

Europejska strategia w zakresie danych

(COM(2020) 66 final)

Bezpieczne wprowadzanie sieci 5G w UE – wdrażanie unijnego zestawu narzędzi

(COM(2020) 50 final)

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Streszczenie

| 1. | Podkreśla, że cyfryzacja musi przynosić odczuwalne i wymierne korzyści dla człowieka, dlatego w ramach rozwoju technologii cyfrowych należy również uwzględnić aspekty prawne, społeczne, socjalne, ekologiczne i kulturowe, a zwłaszcza etyczne. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Zwraca uwagę, że cyfryzacja jest przekrojowym zagadnieniem dotyczącym wielu branż, które przenika wszystkie obszary gospodarcze i sfery życia oraz trwale je zmienia. Dlatego też tylko cyfryzacja dotycząca wielu branż otwiera nowe możliwości dla przełomowych modeli biznesowych, innowacyjnych usług i produktów cyfrowych. Podkreśla, że w szczególności przedsiębiorstwa typu start-up odgrywają istotną rolę w innowacji cyfrowej w Europie. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Podkreśla istotny wkład władz lokalnych i regionalnych w praktyczne wdrażanie agendy cyfrowej UE, w szczególności w ramach inicjatywy na rzecz inteligentnych regionów i miast, a także znaczenie administracji lokalnej dla dostępu do danych i ich dostępności. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Zwraca szczególną uwagę na potrzebę wsparcia w budowaniu kompetencji obywateli i przedsiębiorstw, w szczególności MŚP, a także służb publicznych. Istnieją liczne możliwości wykorzystywania cyfryzacji środowiska pracy, by zmniejszać obciążenie pracą i propagować modele godnej pracy oraz jednocześnie zwiększać odporność systemów gospodarczych i społecznych. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Podkreśla, że możliwości cyfryzacji w zakresie pokonywania wyzwań społecznych, klimatycznych i środowiskowych oraz w niektórych sytuacjach kryzysowych, co pokazuje obecny kryzys COVID-19, są szczególnie istotne dla edukacji, życia zawodowego, gospodarki i sprawnej administracji. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Kładzie nacisk na to, aby europejskie wartości i zasady etyki, a także standardy społeczne i ekologiczne obowiązywały również w przestrzeni cyfrowej, a UE będzie aktywnie propagować te europejskie wartości i zasady etyki na całym świecie. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Podkreśla istotne znaczenie indywidualnej i europejskiej suwerenności w zakresie danych. Jest to tym bardziej istotne w świetle orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 lipca 2020 r. (sprawa C-311/18), który unieważnił Tarczę Prywatności ustanowioną między Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi. Wzywa zatem Komisję do jak najszybszego wyjaśnienia wpływu tego orzeczenia, biorąc pod uwagę, że przedsiębiorstwa potrzebują prawnie zabezpieczonego przepływu danych poza granice Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Uważa, że spójność cyfrowa stanowi ważny dodatkowy aspekt tradycyjnej koncepcji spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej zapisanej w Traktacie UE. |
| --- | --- |

8.

Cyfryzacja i związane z nią szanse

| 9. | Podziela pogląd Komisji zawarty w trzech komunikatach pakietu cyfrowego UE, że technologie cyfrowe prowadzą do głębokich zmian w codziennym życiu obywateli, a tym samym wpływają również na państwa członkowskie, władze regionalne i lokalne oraz na przedsiębiorstwa. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Dostrzega rosnące znaczenie danych i wynikające z tego możliwości i podkreśla potrzebę ochrony obywateli oraz przedsiębiorstw przed wszelkimi zagrożeniami związanymi z wymianą, przetwarzaniem i przechowywaniem danych. Podziela pogląd, że brakuje narzędzi i standardów technicznych prostych w zastosowaniu, które ułatwiłyby korzystanie z praw w zakresie ochrony prywatności jednostki. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Z zadowoleniem przyjmuje środki mające pomóc Europie przejąć wiodącą rolę w transformacji naszego świata w zdrową planetę i na drodze do cyfrowego świata, przy jednoczesnym generowaniu zrównoważonego wzrostu gospodarczego i dobrobytu, poszanowaniu wspólnych europejskich wartości oraz solidnych ram prawnych – w odniesieniu do ochrony danych, praw podstawowych, bezpieczeństwa i cyberbezpieczeństwa. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Stwierdza, że chociaż usługi oparte na sztucznej inteligencji i inne innowacyjne technologie w zakresie przetwarzania danych, cyfryzacji i automatyzacji procesów mają ogromny potencjał, jeśli chodzi o zapewnienie korzyści konsumentom i usługodawcom, to wiążą się z nimi również wyzwania w zakresie odpowiedzialnego gwarantowania niedyskryminacji, przejrzystości oraz wyjaśnialności algorytmów, odpowiedzialności oraz ochrony prywatności. Podkreśla zatem, że wykorzystanie sztucznej inteligencji i innych powstających technologii cyfrowych wymaga odpowiedzialnych procesów planowania. Zauważa także, że należy dokonać przeglądu obecnych przywilejów w zakresie odpowiedzialności, z których korzystają platformy o pozycji potentatów na rynku, w kontekście podstawowych wartości UE, że dotyczy to w szczególności tych platform, których polityka handlowa prowadzona jest z państw spoza UE oraz że dla systemów algorytmicznych istotnych z punktu widzenia praw podstawowych powinna obowiązywać zasada stosowania prawa miejsca prowadzenia działalności w UE. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Wskazuje, w związku z kryzysem spowodowanym koronawirusem, na możliwości oferowane przez cyfryzację, np. na telepracę i edukację online. Podkreśla, że w kontekście kryzysu wywołanego koronawirusem i związanych z nim środków izolacji aplikacje cyfrowe i infrastruktura cyfrowa odegrały zasadniczą rolę w utrzymaniu administracji publicznej w nieoczekiwanie trudnych okolicznościach. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Uważa, że jest to dobry punkt wyjścia, by wspierać wdrażanie Zielonego Ładu z wykorzystaniem technologii cyfrowych. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Podkreśla, że zgodnie z prognozami, emisje CO2 z zastosowań cyfrowych mogą już do 2025 r. przekroczyć emisje z globalnego ruchu pojazdów. Szacuje się, że sam sektor łączności i informacji odpowiada za 5–9 % zużycia energii elektrycznej i za ponad 2 % światowych emisji. Z drugiej strony rozwiązania cyfrowe mogą wspierać transformację ekologiczną. Dane środowiskowe umożliwiają na przykład opracowanie rozwiązań w zakresie rozwoju energii ze źródeł odnawialnych, ponownego zalesiania lub zapobiegania powstawaniu odpadów. W odniesieniu do gospodarki o obiegu zamkniętym warto by pomyśleć o ewentualnym dobrowolnym zobowiązaniu się detalicznych sprzedawców internetowych do włączenia kryteriów środowiskowych do ich algorytmów wyszukiwania lub do przyjęcia tzw. cyfrowego paszportu produktu, który mógłby obejmować informacje na temat śladu materiałowego i klimatycznego łańcucha dostaw produktu, tak aby klienci mogli dokonywać zrównoważonych wyborów konsumpcyjnych. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Podkreśla, że pomimo wyzwań gospodarczych związanych z kryzysem nie można zapominać o transformacjach cyfrowych i związanych z nimi inwestycjach. Wręcz przeciwnie, znaczne inwestycje publiczne i prywatne w cyfryzację są najskuteczniejszym sposobem przywrócenia wzrostu gospodarczego w UE. |
| --- | --- |

16.

Wizja społeczeństwa cyfrowego

| 17. | Wyraża zaniepokojenie faktem, że proponowane wieloletnie ramy finansowe obejmują cięcia w finansowaniu programu „Cyfrowa Europa”. Zmniejszenie finansowania może wpłynąć na sposób funkcjonowania tego programu. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Z zadowoleniem przyjmuje starania Komisji, by poprzez wykorzystanie technologii cyfrowych zapewniać obywatelom możliwości rozwoju, podejmowania wolnych i bezpiecznych decyzji oraz angażowania się w życie społeczne, a także by tworzyć warunki dla przedsiębiorstw, umożliwiające rozwój innowacji, konkurencji i współpracy na uczciwych warunkach. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Podkreśla potencjał kwantowych technologii obliczeniowych i zwraca uwagę na istniejące inicjatywy europejskie w tej dziedzinie, takie jak inicjatywa przewodnia w zakresie technologii kwantowych. Ponadto wzywa do ciągłego wspierania kwantowych projektów badawczych w UE w celu osiągnięcia globalnego przywództwa w dziedzinie uwalniania potencjału technologii kwantowych. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Zauważa, że gospodarka oparta na danych odgrywa coraz ważniejszą rolę ekonomiczną w postępującej cyfryzacji, a zatem jest niezbędnym środkiem tworzenia wartości dodanej w przyszłości. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Popiera ukierunkowaną budowę i rozwój europejskiej gospodarki opartej na danych oraz osiągnięcie niezależności technologicznej, w tym poprzez odpowiednie zobowiązania w ramach polityki przemysłowej na rzecz promowania europejskich liderów. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Podkreśla dokonany podział na dane osobowe i nieosobowe, ich różne cele zastosowania oraz związane z nimi różne ramy prawne, zarządzanie i procedury. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Podkreśla znaczenie możliwości otwartego oprogramowania dla zróżnicowania oferty i wzmocnienia technologicznej niezależności administracji, przedsiębiorstw i obywateli, a także promowania społeczności osób zajmujących się otwartym oprogramowaniem w Europie, w ramach których współpracują przedsiębiorstwa i organy administracji. |
| --- | --- |

23.

Niezawodna infrastruktura i fundamenty cyfrowe

| 24. | Podkreśla społeczne i gospodarcze znaczenie piątej generacji sieci komórkowej (5G) i apeluje o podejmowanie działań uświadamiających opartych na przejrzystej ocenie technologii w celu zadbania o to, by obywatele w pełni rozumieli korzyści i wady infrastruktury cyfrowej, także w kontekście badań dotyczących jej wpływu na środowisko czy zdrowie, i nie stali się ofiarą fałszywych informacji. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Podkreśla potrzebę kompleksowego podejścia mającego na celu zwiększenie bezpieczeństwa i odporności sieci 5G oraz zwraca uwagę, że wspólne działania w ramach UE prowadzą do celu, a wspólny europejski minimalny standard bezpieczeństwa zapewnia pozytywne efekty ogólne. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Docenia podejście w zakresie wdrażania zestawu narzędzi, które mają służyć zapewnieniu zróżnicowanego i zorientowanego na przyszłość łańcucha dostaw 5G i uniknięciu efektu uzależnienia od dostawcy. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Wzywa państwa członkowskie do stosowania zestawu narzędzi UE na rzecz bezpiecznych sieci 5G w celu zapewnienia cyberbezpieczeństwa Europy i ochrony jej interesów geopolitycznych przed zagrożeniem związanym z nadzorem i szpiegostwem w wyniku wdrażania sieci 5G z wykorzystaniem technologii z państw trzecich. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Opowiada się za wykorzystaniem technologii światłowodów jako niezbędnej infrastruktury cyfrowej i usługi o znaczeniu podstawowym, która powinna być dostępna dla wszystkich mieszkańców Unii Europejskiej, zwłaszcza na obszarach wiejskich, do których z trudem docierają inne technologie. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Nie może w pełni zgodzić się ze stanowiskiem, że europejska strategia w zakresie danych może oprzeć się na dobrze rozwiniętym już ekosystemie. Dlatego wsparcie zwłaszcza dla przedsiębiorstw typu start-up wydaje się mieć szczególne znaczenie w realizacji strategii, i to nie tylko ze względu na obecną sytuację. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Z zadowoleniem przyjmuje zapowiedź inwestycji Komisji w projekt o dużym oddziaływaniu dotyczący europejskich przestrzeni danych oraz w spójną infrastrukturę chmurową. |
| --- | --- |

30.

| 31. | W tym kontekście wskazuje na znaczenie inicjatywy na rzecz inteligentnych miast i przedsiębiorstw typu start-up jako motorów innowacji i ich wsparcia. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Z zadowoleniem przyjmuje plany porozumień z państwami członkowskimi w sprawie federacji chmur obliczeniowych i stworzenia unijnego zbioru przepisów dotyczących chmury obliczeniowej. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Dostrzega ryzyko, że niespójne działania w zakresie dostępu do danych i ich wykorzystywania mogłyby doprowadzić do fragmentacji rynku wewnętrznego, wobec czego należy koniecznie unikać takich sytuacji. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Podkreśla znaczenie międzysektorowych działań w zakresie dostępu do danych i ich wykorzystania, z zadowoleniem przyjmuje powstrzymywanie się od przedwczesnych szczegółowych regulacji, zgodnie z modelem elastycznego działania, oraz wzywa państwa członkowskie do dalszego zapewniania ochrony interesu publicznego, ochrony usług świadczonych w interesie ogólnym, unikania zakłóceń konkurencji i zapewniania skuteczności administracji publicznej, zgodnie z odpowiednimi przepisami dyrektywy w sprawie handlu elektronicznego. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Jednak wskazuje w tym kontekście na to, że wymogi w tym zakresie powinny być zgodne z możliwościami władz lokalnych i regionalnych i być opracowywane z uwzględnieniem wysiłku związanego z wdrożeniem. |
| --- | --- |

35.

Człowiek w cyfrowym świecie

| 36. | Stwierdza, że potrzebne są znaczące fundusze publiczne na promocję cyfryzacji, wspieranie uczelni wyższych i ośrodków badawczych, przedsiębiorstw typu start-up, MŚP, a także regionów, zwłaszcza inteligentnych regionów, a w szczególności na tworzenie wspólnych zaawansowanych zdolności cyfrowych, dążąc do niezależności technologicznej Europy. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Podkreśla, że europejskie regulacje muszą zawsze uwzględniać gwarancję samorządu lokalnego i regionalnego zapisaną w prawie pierwotnym w art. 4 ust. 2 TUE. Zobowiązanie władz lokalnych lub regionalnych do udostępniania danych na mocy prawa wtórnego kolidowałoby z tą gwarancją i w związku z tym powinno być wykluczone. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Uważa, że w wieloletnich ramach finansowych (WRF) UE należy przewidzieć odpowiednie zasoby i apeluje, by zostały udostępnione pomimo możliwych wyzwań związanych z pokonywaniem konsekwencji kryzysu wywołanego koronawirusem, w szczególności w programie „Cyfrowa Europa”. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Z myślą o jak największym pluralizmie opowiada się za szybką dalszą cyfryzacją świadczenia usług nadawczych. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Podkreśla, że bezpieczeństwo cyfrowych produktów i usług jest kluczowym czynnikiem budowania zaufania i tym samym ich pomyślnego wdrożenia, przypomina o zaangażowaniu w te działania Agencji Unii Europejskiej ds. Cyberbezpieczeństwa (ENISA) i popiera wzmocnioną współpracę z instytucjami badawczymi w dziedzinie cyberbezpieczeństwa w państwach członkowskich i – w stosownych przypadkach – w regionach oraz między tymi instytucjami. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Podkreśla, że umiejętności cyfrowe są niezbędne zarówno pod względem użyteczności na rynku pracy, w szczególności w obszarach kompetencji dotyczących dużych zbiorów danych i analiz, z myślą o urzeczywistnieniu potencjału usług opartych na sztucznej inteligencji, jak i pod względem wzmocnienia odporności europejskich systemów gospodarczych, społecznych i edukacyjnych oraz efektywnego, bez względu na wiek czy też miejsce zamieszkania, korzystania z cyfryzacji zapewniającego uczestnictwo w życiu społecznym. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Podkreśla znaczenie edukacji w realiach gospodarki cyfrowej. Dotyczy to przede wszystkim nauczania umiejętności korzystania z technologii cyfrowych i mediów – i to nie tylko w placówkach oświatowych – jako warunku niezbędnego, aby każdy mógł uczestniczyć w cyfryzacji niezależnie. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Jest otwarty na stworzenie tzw. przestrzeni danych osobowych z możliwością większej kontroli ze strony jednostki polegającej na ustalaniu, kto ma dostęp do danych i kto może z nich korzystać, oraz na zwiększenie prawa jednostki do przenoszenia danych na mocy art. 20 RODO. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Wzywa Komisję, by nie rezygnowała z wysiłków na rzecz odpowiedniej ochrony prywatności, a w szczególności działała na rzecz szybkiego przyjęcia planowanego rozporządzenia o prywatności i łączności elektronicznej, aby uniknąć niespójności w przepisach i zwiększyć pewność prawa. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Uważa w tym kontekście, że również Rada Unii Europejskiej jest zobowiązana troszczyć się o przejrzystość, a tym samym o pewność prawa. |
| --- | --- |

45.

| 46. | Uważa za konieczne, aby przyszła europejska strategia dotycząca MŚP obejmowała działania mające na celu budowanie zdolności MŚP i przedsiębiorstw typu start-up, aby mogły one w pełni korzystać z licznych możliwości oferowanych przez modele biznesowe oparte na danych. |
| --- | --- |

46.

| 47. | Popiera planowane i skoordynowane tworzenie i promowanie europejskich centrów innowacji cyfrowych (European Digital Innovation Hubs), zachęca do ścisłej wymiany w tym zakresie na wczesnym etapie między Komisją UE, państwami członkowskimi i, zwłaszcza, regionami, a także podkreśla, że konieczne jest stworzenie przejrzystego i zrozumiałego procesu selekcji oraz stworzenie równych szans między regionami europejskimi. |
| --- | --- |

47.

Europejska społeczność wartości cyfrowych

| 48. | Zauważa, że dane stanowią podstawę cyfrowych produktów, usług i modeli biznesowych, a tym samym rozwoju gospodarczego w Europie, i że mogą poprawić podstawy decyzyjności jednostek, firm, organizacji, administracji i polityki. |
| --- | --- |

48.

| 49. | Ostrzega, że decyzje oparte wyłącznie na danych, zwłaszcza w związku ze zautomatyzowanym przetwarzaniem, nie zawsze mogą być zgodne z zamierzonym celem i właściwe, a zatem muszą być zawsze rozważane w ogólnym kontekście. |
| --- | --- |

49.

| 50. | Podkreśla, że społeczeństwo cyfrowe powinno być integracyjne, sprawiedliwe i dostępne dla wszystkich oraz oparte na idei człowieka pozostającego w centrum uwagi. |
| --- | --- |

50.

| 51. | Wzywa do podjęcia zdecydowanych działań służących obronie swobód obywatelskich i demokracji w coraz bardziej cyfrowym świecie, w tym do zmniejszenia ryzyka pełnego nadzoru cyfrowego, zwalczania fałszywych przekazów, kampanii dezinformacji, mowy nienawiści oraz dyskryminacji, zwłaszcza na tle rasistowskim w sektorze cyfrowym, i to niezależnie od tego, czy te negatywne zjawiska mają swoje źródło w UE czy poza nią. |
| --- | --- |

51.

| 52. | Stwierdza, że technologia cyfrowa i rozwiązania oparte na danych są istotnymi środkami w pokonywaniu wyzwań społecznych, rozwojowych, klimatycznych i środowiskowych, a zatem są ważne z punktu widzenia realizacji celów Europejskiego Zielonego Ładu oraz oenzetowskich celów milenijnych. |
| --- | --- |

52.

| 53. | Z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę dotyczącą urządzeń ukierunkowanych na gospodarkę o obiegu zamkniętym, a także inicjatywy mające na celu zapewnienie, by najpóźniej do 2030 r. ośrodki przetwarzania danych były neutralne klimatycznie, wysoce energooszczędne i zrównoważone. |
| --- | --- |

53.

| 54. | Wskazuje, że wyzwania te są ściśle ze sobą powiązane i stwarzają szanse na wiodącą rolę Europy. |
| --- | --- |

54.

Dane jako cyfrowe paliwo dla gospodarki i podstawa do podejmowania decyzji

| 55. | Podziela pogląd, że europejska strategia w zakresie danych stawia człowieka w centrum uwagi i powinna nadal to robić. Dlatego rolą polityki cyfrowej jest stałe monitorowanie skutków oraz wyważanie korzyści i minusów zmian, a także w razie potrzeby wpływanie na ich kształt. |
| --- | --- |

55.

| 56. | Podziela pogląd, że wykorzystanie danych jest niezwykle ważne dla dobra publicznego w przypadku reagowania na sytuacje kryzysowe (epidemie, klęski żywiołowe), dla lepszego zrozumienia problemu degradacji środowiska naturalnego i zmiany klimatu oraz możliwości podejmowania odpowiednich działań w tym zakresie, a także dla możliwości podejmowania walki z przestępczością oraz działań zmierzających do ochrony przed terroryzmem. |
| --- | --- |

56.

| 57. | Popiera rozwój wspólnych europejskich przestrzeni danych dla strategicznych sektorów gospodarki i obszarów interesu publicznego, a także podkreśla duże znaczenie możliwości tworzenia kolejnych przestrzeni danych według modelu elastycznego działania. |
| --- | --- |

57.

| 58. | Popiera pomysł jednolitej europejskiej przestrzeni danych, opartej na europejskich przepisach i wartościach, i tworzonej w celu ograniczania nadmiernej zależności od rozwiązań cyfrowych powstających poza Europą. |
| --- | --- |

58.

| 59. | Wzywa Komisję do dalszego wzmacniania niezależności technologicznej Europy w zakresie kluczowych technologii prorozwojowych i kluczowej infrastruktury. |
| --- | --- |

59.

| 60. | Podkreśla znaczenie wykorzystywania danych w celu kształtowania polityki opartej na dowodach i poprawy usług publicznych – wszystko w ramach standardów ochrony danych, bezpieczeństwa i etyki. |
| --- | --- |

60.

| 61. | Podziela pogląd, że interoperacyjność danych (np. poprzez standardy) i jakość danych mają kluczowe znaczenie, a zatem z zadowoleniem przyjmuje opracowanie odpowiednich koncepcji i struktur organizacyjnych. |
| --- | --- |

61.

| 62. | Zwraca uwagę na sprawozdanie z postępu prac grupy niezależnych ekspertów Unijnego Obserwatorium Gospodarki Platform Internetowych (1) w sprawie wskaźników gospodarczych i pomiaru gospodarki platform, zgodnie z którym brak danych na temat wielu aspektów gospodarczej roli i zachowania platform stanowi wyzwanie dla decydentów i badaczy. Eksperci słusznie nalegają na monitorowanie gospodarki platform, w szczególności w odniesieniu do następujących aspektów: gospodarczego znaczenia platform, przewagi platform nad ich użytkownikami oraz przejrzystości. |
| --- | --- |

62.

| 63. | Zwraca uwagę, że przy tworzeniu standardów władze lokalne i regionalne powinny pamiętać o zgodności z istniejącymi środowiskami -informatycznymi. |
| --- | --- |

63.

| 64. | Podziela pogląd, że liczba europejskich dostawców usług w chmurze jest niewielka i istnieje duża zależność technologiczna od zewnętrznych dostawców. |
| --- | --- |

64.

| 65. | Zgadza się, że wykorzystanie chmury, w szczególności w europejskim sektorze publicznym, jest małe i tym samym nie jest wykorzystywany m.in. potencjał obniżenia kosztów informatycznych. |
| --- | --- |

65.

| 66. | Podkreśla znaczenie inwestycji w przyszłe technologie, takie jak m.in. sztuczna inteligencja, technologia rozproszonego rejestru (łańcuch bloków) i informatyka kwantowa. Obejmują one w szczególności działania w dziedzinie badań i rozwoju. |
| --- | --- |

66.

| 67. | W tym kontekście zwraca uwagę na braki w interoperacyjności różnych usług w chmurze oraz w opracowywaniu specjalistycznych procedur w chmurze dla urzędów publicznych. |
| --- | --- |

67.

| 68. | Z zadowoleniem przyjmuje projekt kształtowania systemowej roli określonych platform internetowych i zdobytej przez nie pozycji rynkowej w taki sposób, aby nie była zagrożona uczciwość i otwartość rynków. |
| --- | --- |

68.

| 69. | Jeśli chodzi o warunki pracy osób pracujących za pośrednictwem platform internetowych, dostrzega potrzebę regulacji, aby zapewnić ochronę socjalną i w pełni wystarczające środki utrzymania w tego rodzaju pracy, i z zadowoleniem przyjmuje zamiar opublikowania przez Komisję inicjatywy na rzecz poprawy warunków pracy pracowników platform internetowych, ale wzywa do przyspieszenia tej inicjatywy i uruchomienia jej już w roku 2020, a nie dopiero w 2021 r. Zwłaszcza w czasach pandemii COVID-19 okazało się, że wiele platform internetowych odniosło korzyści gospodarcze z zamknięcia gospodarki, podczas gdy status ich pracowników nadal pozostaje niepewny. |
| --- | --- |

69.

| 70. | Z zadowoleniem przyjmuje porozumienie zawarte między europejskimi partnerami społecznymi w odniesieniu do wsparcia transformacji cyfrowej (2) mające na celu wspólne kształtowanie rozwoju cyfryzacji i jej wpływu na pracę, pracowników oraz funkcjonowanie przedsiębiorstw. |
| --- | --- |

70.

| 71. | Ponownie podkreśla, że to, co jest zabronione poza internetem, nie może być dozwolone w internecie. Stoi w tym kontekście na stanowisku, że należy sprecyzować rolę i obowiązki operatorów platform internetowych. |
| --- | --- |

71.

| 72. | Stwierdza z ubolewaniem, że w pozbawionym granic świecie cyfrowym na garść przedsiębiorstw, które mają największy udział w rynku, przypada przeważająca część zysków z wartości dodanej, która została wytworzona w ramach gospodarki opartej na danych, oraz że zyski te często nie są opodatkowane w miejscu, w którym powstały, ze względu na przestarzałe przepisy dotyczące podatku od osób prawnych. Ten stan rzeczy zakłóca konkurencyjność. |
| --- | --- |

72.

| 73. | W związku z obserwowanymi efektami sieciowymi gospodarki platform cyfrowych opowiada się za przeanalizowaniem, czy i jak należy dalej rozwijać europejskie prawo konkurencji. |
| --- | --- |

73.

| 74. | Zwraca uwagę, że cyfryzacja w jednakowym stopniu stwarza wyzwania we wszystkich regionach Europy, które wymagają zróżnicowanych strategii rozwiązań, i apeluje w związku z tym o uwzględnienie tego faktu przy opracowywaniu nadrzędnych strategii. |
| --- | --- |

74.

| 75. | Wzywa do uproszczenia procedur dostępu do funduszy europejskich, aby dotrzeć do jak największej liczby firm, uczelni wyższych i instytucji badawczych oraz zachęcić je do aktywnego wspierania cyfryzacji. |
| --- | --- |

75.

| 76. | Zwraca uwagę, że dotyczy to w równym stopniu inicjatywy na rzecz inteligentnych miast i regionów. |
| --- | --- |

76.

| 77. | Podziela pogląd, że brakuje narzędzi i standardów technicznych prostych w zastosowaniu, które ułatwiłyby korzystanie z praw w zakresie ochrony prywatności jednostki. |
| --- | --- |

77.

| 78. | Podkreśla znaczenie przeciwdziałania efektom uzależnienia od jednego dostawcy technologii, np. w urządzeniach wykorzystujących technologię IoT, oraz wzmacniania pozycji konsumentów. W tym kontekście ważne jest, aby zapewnić użytkownikom narzędzia i środki do podejmowania własnych decyzji dotyczących tego, co stanie się z ich danymi. |
| --- | --- |

78.

Europa w świecie

| 79. | Z zadowoleniem przyjmuje zaangażowanie Komisji na rzecz interesów europejskich obywateli i równych szans dla europejskich przedsiębiorstw na rynkach międzynarodowych oraz na rzecz europejskich wartości w międzynarodowych transakcjach handlowych i w przepływie danych. |
| --- | --- |

79.

| 80. | Z zadowoleniem przyjmuje ściągnięcie do Europy operacji związanych z przechowywaniem i przetwarzaniem danych z innych państw i regionów oraz jest świadomy różnych mocnych stron regionów europejskich, które powinny być w tym zakresie przytoczone jako różnorodne argumenty. |
| --- | --- |

80.

| 81. | Z zadowoleniem przyjmuje inicjatywy podejmowane przez Komisję Europejską i poszczególne państwa członkowskie w celu wyjaśnienia i zharmonizowania opodatkowania biznesowej działalności cyfrowej wszystkich podmiotów, w tym tych, których polityka biznesowa powstaje poza UE. |
| --- | --- |

81.

Ocena komunikatów Komisji

| 82. | Podkreśla, że mocne strony UE muszą stanowić podstawę działań. Jako przykład podano przemysł wytwórczy, który tworzy różnorodne dziedziny zastosowań technologii cyfrowych, takie jak przemysł 4.0, sztuczna inteligencja, robotyka, obróbka przyrostowa, optyka, czujniki lub internet rzeczy. |
| --- | --- |

82.

| 83. | Domaga się, by szczegółowo oceniono wpływ zaproponowanych kluczowych działań na rzecz uczciwej i konkurencyjnej gospodarki pod kątem europejskiej strategii w zakresie danych oraz wpływ bieżącej analizy i weryfikacji stosowności unijnych reguł konkurencji, środków regulacyjnych i strategii przemysłowej. Dotyczy to zwłaszcza tworzenia ram pozwalających na ukształtowanie odpowiedniego, konkurencyjnego i bezpiecznego cyfrowego sektora finansów oraz na opodatkowanie osób prawnych na miarę XXI wieku. |
| --- | --- |

83.

| 84. | Potwierdza, że cyfryzacja regionów wymaga skoordynowanego i uzgodnionego podejścia strategicznego, które wykracza poza zapewnienie infrastruktury cyfrowej i łączności. |
| --- | --- |

84.

| 85. | Apeluje o szeroko zakrojony ramowy program szkoleń, aby zaradzić niedoborowi ekspertów ds. danych i umiejętności korzystania z danych w UE. |
| --- | --- |

85.

| 86. | Wnosi, nie tylko ze względu na obecną sytuację, o programy wsparcia dla przedsiębiorstw typu start-up i innych firm, ponieważ w przeciwnym razie strategia w zakresie danych nie będzie mogła zostać wdrożona. |
| --- | --- |

86.

| 87. | Apeluje o inicjatywę mającą na celu wzmocnienie suwerenności technologicznej (np. rozwój własnych procesorów, komponentów sieciowych), tak aby móc bezpiecznie budować i obsługiwać niezbędną infrastrukturę, oraz o odpowiednie finansowanie na europejskie projekty badawcze i rozwojowe. |
| --- | --- |

87.

| 88. | Odnotowuje, że te wyzwania i proponowane działania wskazują na potrzebę dalszego zwiększania odporności i suwerenności w przestrzeni cyfrowej w celu zrównoważonego wykorzystywania potencjału najnowszych standardów komunikacji. Tu szczególną uwagę należy zwrócić na ochronę infrastruktury krytycznej, aby zagwarantować utrzymanie zdolności państwa do działania i świadczenia usług na rzecz ludności w sytuacji kryzysowej także w dłuższym okresie. |
| --- | --- |

88.

| 89. | Zachęca do zweryfikowania możliwości podejmowania dalszych działań, które mogłyby doprowadzić do szybkiej poprawy efektywności energetycznej, zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych, możliwie najlepszego wykorzystania cyfryzacji w ramach ochrony środowiska naturalnego i klimatu, przyjaznego dla klimatu ukierunkowania innowacji i wykorzystania sieci gigabitowych. |
| --- | --- |

89.

Bruksela, dnia 14 października 2020 r.

Apostolos TZITZIKOSTAS

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  https://ec.europa.eu/digital-single-market/en/news/commission-expert-group-publishes-progress-reports-online-platform-economy

1

(2)  https://bit.ly/2YptFYV

2

---

| 18.12.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 440/79 |
| --- | --- | --- | --- |

18.12.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 440/79

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Biała księga w sprawie sztucznej inteligencji – Europejskie podejście do doskonałości i zaufania

(2020/C 440/14)

| Sprawozdawca: | Guido RINK (NL/PES), członek zarządu gminy Emmen |
| --- | --- |
| Dokument źródłowy: | Biała księga w sprawie sztucznej inteligencji – Europejskie podejście do doskonałości i zaufania
  COM(2020) 65 final |

Sprawozdawca:

Guido RINK (NL/PES), członek zarządu gminy Emmen

Dokument źródłowy:

Biała księga w sprawie sztucznej inteligencji – Europejskie podejście do doskonałości i zaufania

COM(2020) 65 final

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Uwagi ogólne

| 1. | Zauważa, że 19 lutego 2020 r. Komisja Europejska (dalej: Komisja) opublikowała strategię cyfrową na lata 2020–2025. W Białej księdze w sprawie sztucznej inteligencji (dalej: AI) Komisja przedstawia swą wizję najważniejszych środków z zakresu polityki i inwestycji w dziedzinie AI. Zdaniem Komisji Europa może stać się światowym liderem na tym polu. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Przypomina, że biała księga w sprawie AI jest powiązana z komunikatem „Kształtowanie cyfrowej przyszłości Europy” (1) oraz z komunikatem w sprawie europejskiej strategii w zakresie danych (2). |
| --- | --- |

2.

| 3. | Zwraca uwagę, że celem Komisji jest przyjęcie takiego podejścia do rozwoju i stosowania AI, które byłoby ukierunkowane na człowieka, etyczne i bezpieczne oraz zgodne z wartościami, z którymi sama UE pragnie się kojarzyć. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Przypomina, że Biała księga w sprawie sztucznej inteligencji obejmuje dwie istotne części: promowanie rozwoju i zastosowania AI oraz ramy regulacyjne dotyczące aspektów etycznych i wiarygodności. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Z zadowoleniem przyjmuje Białą księgę w sprawie sztucznej inteligencji – Europejskie podejście do doskonałości i zaufania. Uznaje znaczenie dyskusji na temat AI w okresie poprzedzającym kształtowanie polityki Komisji w tej dziedzinie. KR zwraca jednak uwagę na fakt, że w białej księdze należało położyć nacisk na rolę władz lokalnych i regionalnych jako istotnych partnerów, twórców, użytkowników i propagatorów innowacji w rozwoju AI. |
| --- | --- |

5.

| 6. | W tym kontekście KR przywołuje swą opinię w sprawie sztucznej inteligencji z 6–7 lutego 2019 r. (3) |
| --- | --- |

6.

| 7. | Zwraca uwagę, że AI jest już częścią naszego życia i będzie odgrywać coraz większą rolę w przekształcaniu naszych społeczeństw. Ma ona ogromny potencjał dla europejskiego społeczeństwa, przedsiębiorstw i obywateli. Innowacje w dziedzinie AI stanowią nie tylko wkład w gospodarkę, lecz przyczyniają się również do wywiązywania się z zadań społecznych i środowiskowych. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Uważa, że zastosowanie AI jest ważne nie tylko na szczeblu krajowym, ale przede wszystkim na szczeblu lokalnym i regionalnym. Władze lokalne i regionalne mają do odegrania istotną rolę m.in. we wspieraniu rozwoju ekosystemów AI we własnych regionach oraz w promowaniu i dokonywaniu inwestycji w AI. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Podkreśla, że AI jest złożonym obszarem polityki, który nie jest oderwany od innych. Dotyczy szeregu innych nurtów polityki realizowanych przez Komisję. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Zwraca uwagę, że Biała księga w sprawie AI i wynikające z niej środki z zakresu polityki powinny być postrzegane w powiązaniu z przedstawionym w tym samym czasie komunikatem „Kształtowanie cyfrowej przyszłości Europy” i komunikatem w sprawie europejskiej strategii w zakresie danych. Ponadto biała księga powinna wpisywać się w kontekst szeregu innych obszarów polityki Komisji, takich jak na przykład europejski program na rzecz umiejętności (4) oraz zalecenie w sprawie wspólnego unijnego zestawu instrumentów ułatwiającego wykorzystanie technologii i danych w celu zwalczania kryzysu wywołanego przez COVID-19 i wyjścia z niego, w szczególności w odniesieniu do aplikacji mobilnych i wykorzystywania zanonimizowanych danych dotyczących mobilności (5). |
| --- | --- |

10.

| 11. | Podkreśla, że zalecenia KR-u należy w stosownych przypadkach rozpatrywać w powiązaniu z tymi dokumentami dotyczącymi kształtowania polityki europejskiej. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Z zadowoleniem przyjmuje podejście Komisji, które zasadniczo polega na rozwoju AI ukierunkowanej na człowieka i związaną z tym ambicję, by stać się liderem w ustalaniu norm etycznych. Komisja słusznie podkreśla, że korzyści płynące z AI zależą od zaufania, jakie obywatele wobec niej żywią. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Podkreśla jednak z naciskiem, że debata na temat przyszłych środków z zakresu polityki służących budowaniu zaufania do AI powinna również obejmować kwestie dotyczące własności danych, algorytmów, platform, ochrony wartości publicznych na platformach i tego, kto w ostatecznym rozrachunku odnosi największe korzyści z zastosowań w dziedzinie AI, a kto za nie płaci (i czy jest społecznie akceptowalne). |
| --- | --- |

13.

| 14. | Biorąc pod uwagę, że AI dotyczy wielu innych obszarów polityki, KR zaznacza, że istnieje ryzyko osłabienia spójności między tymi obszarami polityki i ich rozwijania się w próżni. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Proponuje Komisji, by rozważyła opracowanie planu działania i podejścia do wspierania spójności między różnymi obszarami polityki. |
| --- | --- |

15.

Wykorzystanie szans

| 16. | Podkreśla, że polityka europejska powinna zdecydowanie zmierzać do wzmocnienia multidyscyplinarnych lokalnych i regionalnych sieci obywateli, administracji, instytucji naukowych i przedsiębiorstw, a także w nie inwestować (w ich organizację i promowanie). KR uważa, że proponowane przez Komisję ośrodki innowacji odgrywają w tym względzie kluczową rolę. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Zwraca uwagę, że AI może przyczynić się do stawienia czoła wyzwaniom społecznym w obszarach m.in. opieki zdrowotnej (czego najważniejszym najnowszym przykładem jest walka z globalnym kryzysem wywołanym przez COVID-19), bezpieczeństwa, klimatu, mobilności i transportu, wsparcia społecznego, przemysłu zaawansowanych technologii, handlu detalicznego, rolnictwa i usług publicznych. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Zwraca uwagę na fakt, że sztuczna inteligencja ma potencjał ku temu, by tworzyć nowe miejsca pracy i nową przedsiębiorczość. Komisja słusznie przyznaje, że istotnym warunkiem podstawowym jest, by obywatele mogli mieć zaufanie do tej technologii. Strategiczne ramy UE oparte na podstawowych wartościach powinny umożliwiać zbudowanie tego zaufania i zachęcać przedsiębiorstwa do opracowywania rozwiązań w zakresie AI. |
| --- | --- |

18.

| 19. | KR zgadza się ze znaczeniem równych warunków działania na rynku europejskim. Szczególną uwagę należy w związku z tym zwrócić na dostęp małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) oraz przedsiębiorstw typu start-up do AI, które są istotną siłą napędową lokalnej i regionalnej gospodarki. Europejskie centra innowacji cyfrowych oraz przyszłe ramy regulacyjne i polityki mają do odegrania decydującą rolę w promowaniu równych szans w dostępie do AI, a przede wszystkim we wspieraniu dostępu mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (MMŚP) do AI. |
| --- | --- |

19.

| 20. | KR ma świadomość, że Komisja angażuje się na rzecz wykorzystania silnej pozycji Europy na (istniejących) rynkach przemysłowych i branżowych (6). Pragnie podkreślić, że strategia ta nie może być jednak realizowana kosztem wydajności, zdolności do innowacji oraz DNA lokalnych i regionalnych ekosystemów. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Podkreśla, że władze lokalne i regionalne starają się wypełnić wiele zadań społecznych w tych ekosystemach. Mogą one odgrywać ważną rolę w przyspieszaniu skutecznych innowacji w odniesieniu do tych zadań. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Podkreśla, że władze lokalne i regionalne są najlepiej predestynowane do tego, by przyczynić się do stworzenia warunków sprzyjających rozwojowi inwestycji w AI w nadchodzących latach oraz do zwiększenia zaufania do tej technologii w różnych ogniwach łańcuchów wartości. Wynika to z faktu, że są one najbliżej praktyki w terenie i mogą pobudzać działanie lokalnych multidyscyplinarnych sieci. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Uważa, że konieczne będzie znaczne wsparcie ze strony UE w celu stymulowania inwestycji prywatnych i publicznych oraz zapewnienie środków z programu „Cyfrowa Europa”, „Horyzont Europa” i europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, aby zaspokoić potrzeby lokalnych ekosystemów. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jest zdania, że instrumenty dotacji powinny być ukierunkowane na konkretne zastosowania AI, w przypadku których możliwe jest zwiększenie skali. Aby optymalnie wykorzystać możliwości związane z AI, należy promować małe projekty oraz ograniczyć związane z nimi obciążenia finansowe, co w oczach władz lokalnych i regionalnych zwiększy atrakcyjność uczestnictwa w projektach finansowanych ze środków europejskich. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Popiera podejście polegające na rozwoju AI w ośrodkach innowacji cyfrowych. W tym kontekście instrumenty dotacji na rzecz ośrodków innowacji cyfrowych powinny koncentrować się na promowaniu lokalnych i regionalnych ekosystemów. |
| --- | --- |

25.

| 26. | KR wyraża zadowolenie, że Komisja pragnie dążyć do opracowywania produktów opartych na AI w sektorze publicznym (7). |
| --- | --- |

26.

| 27. | Uważa jednak, że zaangażowanie Komisji w rozwój AI w sektorze publicznym nie powinno ograniczać się do już sprawdzonych technologii AI w uprzednio określonych sektorach. Władze lokalne i regionalne mogą mianowicie odgrywać ważną rolę w przyspieszaniu rozwoju (nowej) technologii AI jako klient wypróbowujący nowe technologie. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Komisja powinna wezwać wszystkie organy władz publicznych, w tym władze lokalne i regionalne, do przeprowadzenia rygorystycznych ocen wpływu na prawa podstawowe w odniesieniu do systemów sztucznej inteligencji stosowanych w sektorze publicznym. Organy władz powinny unikać korzystania ze wszelkich technologii nadzoru opartych na sztucznej inteligencji, w szczególności w nagłych przypadkach, zanim znane będą wyniki oceny skutków i przyjęte niezbędne rozwiązania. |
| --- | --- |

28.

| 29. | KR apeluje o opracowanie ram udzielania zamówień publicznych i zestawu przepisów, takich jak standardowe warunki zakupu, które oferują władzom lokalnym i regionalnym możliwość działania oraz optymalnego wykorzystania szans. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Podkreśla, że wartość danych wynika z ich ponownego wykorzystania, między innymi w zastosowaniach związanych z AI. Międzysektorowa wymiana danych sprzyja innowacjom w dziedzinie AI. KR wzywa Komisję do wykorzystania ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (UE) 2016/679 oraz rozważenia zasadności dalszych ram regulacyjnych konkretnie dotyczących AI w celu zapewnienia łatwej i niezawodnej wymiany i ponownego wykorzystywania danych między przedsiębiorstwami i organami publicznymi (B2G), zwłaszcza jeśli chodzi o interes publiczny, jak np. w przypadku pandemii COVID-19. W tym kontekście uwidoczniło się także znaczenie wykorzystywania danych pochodzących od przedsiębiorstw przez organy publiczne. Należy wykorzystać ten potencjał, ponieważ można w ten sposób zmniejszyć obciążenia administracyjne dla przedsiębiorstw i w wielu przypadkach, na przykład w kontekście gospodarki platform cyfrowych, tylko w ten sposób władze publiczne mogą wywiązać się ze swoich zobowiązań prawnych. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Jest zdania, że konieczne jest inwestowanie na szczeblu europejskim we wspólną, bezpieczną podstawową infrastrukturę oraz architekturę danych, a także w normy jakości w odniesieniu do bezpieczeństwa, zbiorów danych i statystyk. Obniża to próg dostępu do zastosowań w dziedzinie AI i zwiększa zaufanie cyfrowe oraz pobudza rozwój i możliwości wykorzystania AI. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Zdecydowanie uważa, że zastosowania AI opracowane z wykorzystaniem środków publicznych powinny przynosić jak największe korzyści społeczeństwu. Powinny one zasadniczo być opracowywane na przykład w warunkach otwartego oprogramowania i jednocześnie uznawać potrzebę finansowania rozwoju. |
| --- | --- |

32.

Stanowienie prawa a polityka: podejście oparte na uczeniu się

| 33. | KR odnotowuje z zainteresowaniem postępy poczynione w definiowaniu AI, czego odzwierciedleniem jest uaktualniona definicja (8) przedstawiona przez grupę niezależnych ekspertów wysokiego szczebla utworzoną przez Komisję Europejską. Uważa, że definicja ta lepiej odzwierciedla możliwości techniczne AI. Jednak definiowanie AI powinno być procesem ciągłym. Powinno uwzględniać kontekst funkcjonowania AI, dotrzymywać kroku przemianom społecznym w tej dziedzinie oraz brać pod uwagę związek między ekosystemem doskonałości przedstawionym przez Komisję a ekosystemem zaufania. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Zdaniem KR-u system AI składa się z elementów technicznych łączących dane, algorytmy i moc obliczeniową z praktykami społecznymi, społeczeństwem, tożsamością i kulturą. Definicja tak dynamicznego połączenia elementów społecznych i technicznych powinna być zatem regularnie aktualizowana w celu dokładnego odzwierciedlenia stale rosnącego wpływu społecznego AI oraz wskazania szybko zmieniających się wyzwań i szans związanych z AI. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Zauważa, że zapewnienie praw podstawowych, praw konsumentów oraz przejrzystości w wykorzystywaniu wspomnianych elementów technicznych i zasad dotyczących odpowiedzialności i bezpieczeństwa produktów jest zdaniem Komisji najważniejszym elementem ekosystemu zaufania. Te podstawowe elementy stanowią podstawę przyszłych ram regulacyjnych UE dotyczących AI. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Zwraca uwagę na to, że uczenie maszynowe w branży sztucznej inteligencji opiera się na programowaniu przez człowieka, co może prowadzić do stronniczości na znaczną skalę. W związku z tym wzywa UE do wdrożenia mechanizmów zapewniających równouprawnienie płci, rasy i światopoglądu oraz włączenie społeczne w rozwój i zastosowania technologii sztucznej inteligencji. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Zwraca uwagę na fakt, że prawo karne stanowi ważną formę ustalania norm w przypadku poważnych naruszeń praw podstawowych obywateli oraz ich bezprawnej i niejawnej obserwacji za pomocą zastosowań AI. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Zgadza się z Komisją, że zastosowania AI zostały już uregulowane dzięki szeroko zakrojonym, wysokiej jakości ramom prawnym i etycznym UE. Ważnymi przykładami są przepisy dotyczące bezpieczeństwa produktów i odpowiedzialności, praw konsumentów, praw podstawowych, prawa antydyskryminacyjnego i prawa do ochrony danych osobowych. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Podkreśla, że trzeba stwierdzić, iż istniejące ramy prawne nie są specjalnie dostosowane do zastosowań AI, w związku z czym obecnie istnieje luka prawna. Należy uważnie przeanalizować, w jakich obszarach potrzebne są dodatkowe uregulowania prawne w celu zwiększenia zaufania obywateli do AI. Zasadniczym elementem wszelkich przyszłych ram regulacyjnych mających zastosowanie do sztucznej inteligencji jest wprowadzenie zabezpieczeń gwarantujących, że sztuczna inteligencja jest wolna od uprzedzeń i nie prowadzi do powielania dyskryminacji ze względu na płeć, pochodzenie etniczne, wiek, niepełnosprawność lub orientację seksualną. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Zwraca również uwagę, że żaden z języków urzędowych UE nie może być dyskryminowany ani narażony na szwank ze względu na stosowanie sztucznej inteligencji, zaś dane i wersje językowe powinny być dostępne we wszystkich językach urzędowych UE. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Komitet podkreśla ponadto znaczenie kodowania z uwzględnieniem aspektu płci i wzywa do równego udziału wszystkich płci w opracowywaniu, wdrażaniu, ocenie i debacie na temat etyki i norm technologii związanych z AI. Zwiększenie udziału dziewcząt i kobiet w dziedzinie nauk ścisłych, technologii, inżynierii, sztuki i matematyki (STEAM) ma zasadnicze znaczenie dla ich pełnego włączenia w procesy związane z AI, w szczególności w gospodarkę cyfrową w ujęciu ogólnym. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Podkreśla, że niniejsze ramy regulacyjne powinny zapewniać wystarczające wymienione powyżej kluczowe elementy, a jednocześnie przestrzeń na innowacje i elastyczność w tym zakresie. Należy mieć przy tym świadomość wyzwań związanych z objaśnianiem systemów AI, ich funkcjonowania oraz wyników i skutków, również społecznych, które one przynoszą. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Zauważa, że AI nie jest samodzielną technologią, lecz musi być powiązana z innymi technologiami i dziedzinami nauki, takimi jak etologia, informatyka kwantowa, internet rzeczy, wdrażanie sieci 5G i 6G, modele biznesowe oraz platformy cyfrowe. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Uważa, że koniecznie należy wziąć pod uwagę, iż AI jest rozwijającą się technologią, która nie jest jeszcze w pełni zaawansowana i ugruntowana w społeczeństwie. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Zwraca uwagę, że przed politykami, decydentami i społeczeństwem stoi zasadnicze wyzwanie: jak zadbać o to, by równowaga między pożądanymi i niepożądanymi skutkami i oddziaływaniem przechyliła się w odpowiednią stronę? Oraz w jaki sposób można zapewnić wystarczającą przestrzeń do wykorzystania możliwości związanych z AI oraz zwiększenia zaufania obywateli do AI? Wraz z rozwojem zastosowań AI, zwłaszcza algorytmów prognostycznych, w wielu instytucjach publicznych i rządowych (organach wymiaru sprawiedliwości, ochronie porządku publicznego, wojsku itp.) istnieje pilna potrzeba ustanowienia ram regulacyjnych przewidujących surowe wymogi „konieczności” i „proporcjonalności”, zapewniających odpowiednie zabezpieczenia i środki naprawcze oraz jasno określających obowiązki i rozliczalność, a także odpowiedni nadzór publiczny. |
| --- | --- |

45.

| 46. | Podkreśla, że władze lokalne i regionalne powinny odgrywać ważną rolę w kształtowaniu prawodawstwa i polityki w dziedzinie AI. Znajdują się one bliżej obywateli, a zatem dysponują bardziej przydatnymi informacjami niż rządy krajowe. Dlatego też muszą być bardziej zaangażowane w opracowywanie polityki i przepisów, które wynikać będą z białej księgi. |
| --- | --- |

46.

| 47. | KR zgadza się ze stanowiskiem Komisji, że z uwagi na tempo rozwoju AI ramy regulacyjne powinny pozostawiać przestrzeń na dalszy rozwój. Zdaniem KR-u w tym celu niezbędne są prawo i proces legislacyjny, które będą się dostosowywać do okoliczności. Wymaga to również krytycznego podejścia ze strony Komisji do funkcjonowania własnego systemu oraz innowacji społecznych w ramach tego systemu. |
| --- | --- |

47.

| 48. | W tym kontekście nalega, by władze lokalne i regionalne miały wystarczające pole do eksperymentów (w tym do prototypowania polityki) i uczenia się, w jaki sposób można najwydajniej i najskuteczniej kształtować politykę dotyczącą tych zasadniczych wyzwań. |
| --- | --- |

48.

| 49. | KR wzywa Komisję do opracowania ram proceduralnych służących wykorzystaniu w jak najszerszym zakresie już istniejących ram a także dalszemu rozwijaniu na przestrzeni czasu przyszłej polityki i ram regulacyjnych UE w zakresie AI. Ramy te powinny również zapewniać koordynację wysiłków na szczeblu europejskim, krajowym i regionalnym oraz współpracę między sektorem prywatnym i publicznym. W związku z tym utworzenie unijnej agencji ds. sztucznej inteligencji przyczyniłoby się do skutecznego nadzoru i koordynacji kwestii związanych z AI na wszystkich szczeblach sprawowania rządów – od szczebla europejskiego do lokalnego. |
| --- | --- |

49.

| 50. | KR popiera podejście Komisji, zgodnie z którym należy wprowadzić dodatkowe uregulowania prawne odnośnie do AI wysokiego ryzyka. |
| --- | --- |

50.

| 51. | Uważa jednak, że najważniejszym kryterium oceny ryzyka związanego z AI jest: stopień, w jakim człowiek może wpływać na proces decyzyjny, oraz wpływ podejmowania decyzji na prawa i rzeczywiste działanie obywateli. |
| --- | --- |

51.

| 52. | Apeluje o to by przyszłe prawodawstwo i przyszła polityka w szczególności koncentrowały się na przejrzystości i wyjaśnialności algorytmów oraz na rozliczalności (9) sprawiedliwości i odpowiedzialności za wdrażanie AI, w szczególności, gdy narusza ona prawa czy też rzeczywiste działanie obywateli bądź na nie wpływa. |
| --- | --- |

52.

| 53. | Zwraca uwagę, że obywatele mają prawo dowiedzieć się za pomocą prostego przekazu, na podstawie jakich danych i algorytmów wpływa się na ich prawa lub rzeczywiste działanie, tak aby mogli oni bronić się w sprawiedliwy sposób i, w razie konieczności, korzystać ze skutecznej ochrony prawnej. Ponadto system podejmowania decyzji powinien przewidywać możliwość rozpatrzenia danej kwestii przez osobę. W stosownych przypadkach powinno się podkreślić rolę władz. |
| --- | --- |

53.

| 54. | KR uważa, że wykorzystanie technologii sztucznej inteligencji jest bardzo istotne również w odniesieniu do warunków pracy i dobrostanu pracowników. W związku z tym przyłącza się do apelu europejskich partnerów społecznych o „minimalizację i przejrzystość danych oraz wprowadzenie jasnych zasad przetwarzania danych osobowych w celu ograniczenia ryzyka natarczywego monitorowania i nadużywania danych osobowych” (10), by zapewnić poszanowanie godności ludzkiej. W tym kontekście Komitet zgadza się z tym, jak ważne jest umożliwienie przedstawicielom pracowników zajmowania się kwestiami związanymi z danymi, zgodą, ochroną prywatności i nadzorem, łącząc gromadzenie danych z konkretnym i przejrzystym celem oraz zapewniając przejrzystość przy stosowaniu systemów sztucznej inteligencji w procedurach dotyczących zasobów ludzkich. |
| --- | --- |

54.

| 55. | Zgadza się z wymogami dotyczącymi danych szkoleniowych, których wprowadzenie rozważa Komisja. Prowadzenie rejestru jest sposobem sprawdzania zgodności z przepisami. KR uważa jednak, że związane z tym obciążenia administracyjne powinny być jak najbardziej ograniczone. |
| --- | --- |

55.

| 56. | Popiera pogląd Komisji, zgodnie z którym cel polegający na stworzeniu wiarygodnej, etycznej i ukierunkowanej na człowieka AI można osiągnąć wyłącznie poprzez zapewnienie odpowiedniej interwencji człowieka w zastosowaniach AI charakteryzujących się wysokim ryzykiem. |
| --- | --- |

56.

| 57. | Nalega, by przyszłe prawodawstwo i monitorowanie jego przestrzegania miały zastosowanie do całego cyklu życia zastosowania AI. |
| --- | --- |

57.

| 58. | KR zgadza się ze stanowiskiem Komisji, że nadzór człowieka pomaga zapewnić ludzką autonomię, wzywa jednak Komisję Europejską do oceny zagrożeń etycznych, w szczególności w odniesieniu do uprzedzeń, a jednocześnie do proponowania jasnych rozwiązań. |
| --- | --- |

58.

| 59. | Wzywa do uwzględnienia w rozporządzeniu w sprawie sztucznej inteligencji krótko- i długoterminowego wpływu wykorzystania tych technologii na środowisko w całym cyklu ich życia i w całym łańcuchu dostaw. |
| --- | --- |

59.

| 60. | Przyjął do wiadomości projekt sprawozdania Komisji Prawnej Parlamentu Europejskiego (11). W szczególności odnotował stwierdzenie, że każde państwo członkowskie musi wyznaczyć krajowy organ nadzoru odpowiedzialny za zapewnienie, ocenę i monitorowanie przestrzegania przepisów oraz za propagowanie dyskusji i wymiany poglądów w ścisłej współpracy z odpowiednimi zainteresowanymi stronami i społeczeństwem obywatelskim. |
| --- | --- |

60.

| 61. | KR popiera pogląd Komisji, że konieczna jest obiektywna uprzednia ocena zgodności w celu weryfikacji, czy spełnione zostały obowiązkowe wymogi dla zastosowań wysokiego ryzyka, i zagwarantowania wywiązania się z tych wymogów. |
| --- | --- |

61.

| 62. | Zgadza się z Komisją, że skutki stosowania systemów AI służących zdalnej identyfikacji biometrycznej mogą znacznie się różnić w zależności od celu, kontekstu i zakresu zastosowania. |
| --- | --- |

62.

| 63. | Domaga się opracowania wiążących i łatwo zrozumiałych ram jakości w celu ukierunkowania takich zastosowań AI o potencjalnie poważnych skutkach. Ramy te powinny koncentrować się głównie na normach i metodach, które zapobiegają nielegalnej dyskryminacji oraz stygmatyzacji osób i grup społecznych. KR zgadza się z podejściem Komisji, wedle którego należy przeprowadzić szeroko zakrojoną debatę na ten temat. |
| --- | --- |

63.

| 64. | Uważa, że etyka, wraz z prawodawstwem, odgrywa ważną rolę w projektowaniu AI („uwzględnianie etyki na etapie projektowania”). Należy zdawać sobie sprawę, że etyka nie jest związana z konkretnym narzędziem technicznym (np. AI), lecz dotyczy kontekstu społecznego i regulacyjnego, w którym dane narzędzie techniczne jest stosowane. |
| --- | --- |

64.

| 65. | Uważa, że dla przyszłej polityki dotyczącej ekosystemu zaufania korzystniejsze byłoby szersze podejście wykraczające poza zwykłe stanowienie prawa w odniesieniu do AI charakteryzującej się wysokim ryzykiem. Przyszła polityka wymaga stałej i systematycznej perspektywy społeczno-technicznej, w ramach której technologia byłaby postrzegana ze wszystkich punktów widzenia z zastosowaniem różnorakich kryteriów. Wymaga to multidyscyplinarnego podejścia do kształtowania polityki i stanowienia prawa, w ramach którego decydenci, pracownicy naukowi z różnych dziedzin, partnerzy społeczni, kręgi biznesowe oraz władze lokalne i regionalne stale by ze sobą współpracowali i monitorowali rozwój sytuacji oraz rozpowszechniali wyniki swoich obserwacji w tak samo przejrzysty sposób. |
| --- | --- |

65.

Rozwój wiedzy

| 66. | Zwraca uwagę, że aby wesprzeć przejście do społeczeństwa, w którym AI odgrywa ważną rolę, konieczne jest, aby przyszłe wnioski dotyczące zaktualizowanego europejskiego programu na rzecz umiejętności oraz Planu działania w dziedzinie edukacji cyfrowej obejmowały całą ścieżkę kształcenia: edukację podstawową, kształcenie średnie, kształcenie zawodowe na poziomie średnim i wyższym oraz kształcenie uniwersyteckie i uczenie się przez całe życie. Programy nauczania w ramach edukacji cyfrowej powinny promować aktywną postawę obywatelską, wyostrzać krytyczne myślenie i umożliwiać ludziom już od wczesnego etapu radzenie sobie z rosnącą interakcją z AI. |
| --- | --- |

66.

| 67. | Apeluje, by działania edukacyjne i szkoleniowe również koncentrowały się na rozwijaniu umiejętności cyfrowych obywateli i specjalistów, zarówno w ramach systemu edukacji, jak i zawodowego kształcenia ustawicznego. Wraz z rewolucją cyfrową oczekuje się znacznego wzrostu liczby osób zatrudnionych w zawodach związanych z technologiami cyfrowymi. Jednocześnie nabywanie przez całe życie kompetencji technicznych w zakresie sztucznej inteligencji ma zasadnicze znaczenie nie tylko dla zawodów technicznych opartych na naukach przyrodniczych, technologii, inżynierii, (sztuce) i matematyce (STE(A)M), ale także dla wszystkich pracowników (w tym administracji publicznej), którzy będą potrzebować wiedzy w dziedzinie AI w wielu innych obszarach działalności. Szkolenia powinny być zatem ukierunkowane nie tylko na bieżące potrzeby rynku pracy związanego z AI, lecz również na umiejętności techniczne wszystkich pracowników, co umożliwia dostosowanie się do długoterminowego podejścia do potrzeb szkoleniowych w dziedzinie AI. |
| --- | --- |

67.

| 68. | Podkreśla, że szkolenie polityków i decydentów, nie tylko w dziedzinie zastosowań AI, ale także w zakresie przepisów i norm etycznych, ma kluczowe znaczenie i byłoby korzystne z punktu widzenia dobrego demokratycznego podejmowania decyzji. KR zaleca szkolenia dotyczące aktualizacji na stosunkowo wysokim poziomie i ma dwa cele: (1) umiejętność komunikowania się z rynkiem jako równorzędnym partnerem i (2) możliwość kontrolowania wpływu AI na społeczeństwo i proces demokratyczny. |
| --- | --- |

68.

| 69. | Podkreśla, że aby zapewnić, że AI odzwierciedla nasze podstawowe wartości i prawa oraz aby uniknąć programowania dyskryminującego ze względu na płeć, kluczowe znaczenie ma zróżnicowanie sektora technologii i zachęcanie studentów, w szczególności dziewcząt, do zapisywania się na kursy STE(A)M. |
| --- | --- |

69.

Wielopoziomowe sprawowanie rządów i partnerstwo publiczno-prywatne

| 70. | KR popiera potrzebę opracowania wspólnego europejskiego podejścia do AI w celu osiągnięcia wystarczającej skali oraz uniknięcia fragmentacji jednolitego rynku. |
| --- | --- |

70.

| 71. | Podkreśla jednak, że europejskie podejście do sprawowania rządów musi opierać się na otwartym, inkluzywnym i zdecentralizowanym społeczeństwie, w którym każdy może być zaangażowany, kreatywny i przedsiębiorczy. |
| --- | --- |

71.

| 72. | Uważa, że główne pytanie dotyczy sposobu, w jaki kręgi polityczne, obywatele i MŚP mogą być skutecznie zaangażowani w rozwój zastosowań AI, zasad etycznych i uregulowań prawnych. Kolejne pytanie nasuwa się odnośnie do roli, jaką zrozumienie oczekiwanych korzyści z ekosystemów może odgrywać w (re-)kalibracji polityki i uregulowań prawnych. |
| --- | --- |

72.

| 73. | Podkreśla duże znaczenie zdecentralizowanych sieci obywateli i gospodarek lokalnych dla udziału polityków, obywateli i przedsiębiorstw w rozwoju zastosowań, zasad etycznych i uregulowań prawnych w dziedzinie AI. Siła zdecentralizowanych społeczności i sieci tkwi przecież w otwartej, wzajemnie połączonej i ukierunkowanej na cele współpracy na szczeblu lokalnym i regionalnym, która sprzyja innowacjom i rozwojowi nowych gospodarek. |
| --- | --- |

73.

| 74. | KR uważa, że przyszłe ramy polityki europejskiej muszą zapewniać koordynację wysiłków na szczeblu europejskim, krajowym i regionalnym, propagowanie wymiany wiedzy oraz współpracę między sektorem prywatnym i publicznym. Wymaga to wielopoziomowego sprawowania rządów łączącego sieci na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym i europejskim. |
| --- | --- |

74.

Bruksela, dnia 14 października 2020 r.

Apostolos TZITZIKOSTAS

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  COM(2020) 67.

1

(2)  COM(2020) 66.

2

(3)  SEDEC VI/046 (Dz.U. C 168 z 16.5.2019, s. 11).

3

(4)  COM(2016) 381.

4

(5)  Zalecenie UE 2020/518.

5

(6)  Rozdział 2 białej księgi w sprawie sztucznej inteligencji.

6

(7)  Rozdział 4F.

7

(8)  http://ec.europa.eu/newsroom/dae/document.cfm?doc_id=56341

8

(9)  Maranke Wieringa, What to account for when accounting for algorithms, Uniwersytet w Utrechcie, 20 stycznia 2020 r.

9

(10)  Autonomiczne ramowe porozumienie europejskich partnerów społecznych w sprawie cyfryzacji (https://www.etuc.org/system/files/document/ file2020-06/Final%2022%2006%2020_Agreement%20on%20Digitalisation%202020.pdf).

10

(11)  Projekt sprawozdania autorstwa sprawozdawcy Ibána Garcíi del Blanco z dnia 21 kwietnia 2020 r. wraz z zaleceniami dla Komisji w sprawie ram aspektów etycznych sztucznej inteligencji, robotyki i powiązanych technologii (2020/2012 (INL)).

11

---

| 18.12.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 440/87 |
| --- | --- | --- | --- |

18.12.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 440/87

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Tablica wyników innowacyjności regionów i jej oddziaływanie w polityce regionalnej ukierunkowanej na konkretne obszary

(2020/C 440/15)

| Sprawozdawca: | Mikel IRUJO AMEZAGA (ES/EA), dyrektor generalny ds. działań zewnętrznych rządu wspólnoty autonomicznej Nawarry |
| --- | --- |

Sprawozdawca:

Mikel IRUJO AMEZAGA (ES/EA), dyrektor generalny ds. działań zewnętrznych rządu wspólnoty autonomicznej Nawarry

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Znaczenie wiarygodnych wskaźników w polityce innowacyjności

| 1. | Uważa, że regiony powinny dostosować swoje strategie polityczne do konkretnych obszarów, ponieważ nie jest możliwe określenie uniwersalnych ram dla polityki innowacyjności regionów. Każdy region odznacza się różnymi zdolnościami instytucjonalnymi i różnymi uwarunkowaniami politycznymi, gospodarczymi i społecznymi, co umożliwia lub ogranicza opracowanie i wdrożenie tych strategii. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Wskazuje, że zgodnie z art. 181 TFUE Komisja może podjąć „inicjatywę w celu wsparcia koordynacji [...], w szczególności inicjatywy mające na celu określenie wytycznych i wskaźników, organizowanie wymiany najlepszych praktyk i przygotowanie elementów niezbędnych dla prowadzenia okresowego nadzoru i oceny”. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Podkreśla, że tablica wyników innowacyjności regionów przedstawia bardziej szczegółowe zestawienie wyników z danymi kontekstowymi, które można wykorzystać do analizy i porównania różnic gospodarczych, handlowych i społeczno-demograficznych między regionami. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Wskazuje, że tablica wyników innowacyjności regionów przedstawia ocenę dziedzin, w których regiony funkcjonują prawidłowo oraz tych obszarów, w których muszą podjąć wysiłek na rzecz zwiększenia wydajności w zakresie innowacji. Dane te powinny pomagać regionom w ocenie względnych mocnych i słabych stron regionalnych systemów badań i innowacji. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Zaznacza, że tablica wyników innowacyjności regionów z 2019 roku ujawnia istotną konwergencję wyników w regionach, ponieważ różnice między nimi ulegają stopniowemu zmniejszeniu. Przypomina także o znaczeniu tej konwergencji na etapie tworzenia strategii, gdyż opracowanie środków odpowiednich dla każdego miejsca opiera się między innymi na zbiorach danych. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Podkreśla, że jednym z celów politycznych następnych wieloletnich ram finansowych (2021–2027) oraz – przede wszystkim – wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) przedstawionego przez Komisję Europejską, jest wspieranie innowacyjnej i inteligentnej transformacji gospodarczej poprzez rozwijanie zdolności w zakresie inteligentnej specjalizacji, przemiany przemysłowej i przedsiębiorczość (1). |
| --- | --- |

6.

| 7. | Wskazuje, że w celu wspierania innowacyjności regionalnej strategiczne podejście UE uległo zmianie na korzyść rozwoju konkretnych polityk opracowywanych dla każdego miejsca oraz rozwoju strategii inteligentnej specjalizacji (S3). |
| --- | --- |

7.

| 8. | Podkreśla, że strategie inteligentnej specjalizacji przyczyniły się do rozwoju prawdziwych ekosystemów innowacji regionalnej. Regionalne ekosystemy innowacji wywierają znaczny wpływ na gospodarkę i konkurencyjność regionalną, a także są źródłem doskonałych innowacji dostosowanych do obywateli i potrzeb lokalnych (2). |
| --- | --- |

8.

| 9. | Przypomina, że polityka regionalna zobowiązuje do prowadzenia oceny skuteczności, efektywności i wpływu pomocy pochodzących z funduszy objętych wspólnymi ramami strategicznymi, co ma na celu poprawę jakości realizacji i projektowania programów oraz określenie ich rezultatów w odniesieniu do celów unijnej strategii na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Przypomina, że grupa robocza Komitetu Europejskiej Przestrzeni Badawczej i Innowacji (ang. ERAC) wskazała, że od początku należy wprowadzić mechanizmy monitorowania, aby ocenić postęp i móc identyfikować braki, oddziaływanie i osiągnięcia. Pozwoli to nadać kierunek europejskiej przestrzeni badawczej (EPB) oraz dostosować ją do zmieniających się wymagań i potrzeb, które powinny uwzględniać odpowiednie mechanizmy monitorowania oraz wymierne kluczowe wskaźniki skuteczności działania (KPI) (3). Proponuje również rozszerzenie mechanizmu monitorowania na szczeblu lokalnym i regionalnym w celu zgromadzenia realistycznych informacji na temat poziomu innowacji w niektórych regionach, a także możliwości i wyzwań w tej dziedzinie. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Przypomina, że zarówno w niezależnych rekomendacjach Grupy Wysokiego Szczebla Innowatorów (raport FAST z 2018 r. (4)), jak i w raporcie „LAB – FAB – APP — Investing in the European future we want” (5) zwraca się uwagę na to, że na etapie projektowania unijnego programu badan i innowacji obowiązującego po 2020 roku konieczne będzie określenie kompleksowego i scentralizowanego systemu monitorowania i oceny programu oraz pobudzanie ścisłej współpracy i wymiany informacji z krajowymi oraz regionalnymi agencjami innowacji. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Podkreśla, że raport „Mission-oriented research & innovation in the European Union” (6) wskazuje na konieczność określenia właściwych wskaźników i ram monitorowania dla pomiaru postępu w celu zmierzenia poszczególnych celów i etapów działania oraz uzyskania informacji o ich oddziaływaniu. Wskaźniki i ramy monitorowania powinny być dynamiczne, ponieważ statyczna ocena kosztów i korzyści oraz kalkulacje aktualnej wartości netto prawdopodobnie już na początku przyczyniłyby się do zablokowania każdego odważnego działania. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Wskazuje na konieczność prowadzenia prac przygotowawczych przez ekspertów, aby ukształtować nową inicjatywę polityczną dotyczącą szerszego rozumienia inteligentnej specjalizacji. Inicjatywa ta nadałaby kierunek opracowaniu porozumienia unijnego o zasadach przewodnich sformułowanego np. jako Karta o Inteligentnej Specjalizacji 2.0. Porozumienie to byłoby komplementarne w stosunku do istniejących i wykorzystywanych narzędzi do planowania i realizowania lokalnego i regionalnego rozwoju gospodarczego. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Pragnie w tym kontekście odnieść się do opinii Europejskiego Komitetu Regionów – „Horyzont Europa” – dziewiąty program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (7), w której „zdecydowanie wzywa do pełnego zaangażowania władz lokalnych i regionalnych w planowanie strategiczne, które będzie wytyczało kierunek realizacji programu »Horyzont Europa«, oraz do uwzględnienia w tym kontekście strategii inteligentnej specjalizacji”. |
| --- | --- |

14.

Kwestie metodologiczne tablicy innowacyjności regionów

| 15. | Wskazuje, że w sprawozdaniu o wynikach UE w nauce, badaniach naukowych i innowacji (SRIP) z 2018 r. podkreślono znaczenie łączenia wielu rodzajów aktywów podatnych na innowacje w celu pobudzania kreatywności i przyjmowania rozwiązań innowacyjnych, od B+R po inwestycje w technologie informatyczne (ICT), rozwój umiejętności lub zmiana umiejętności zarządczych i organizacyjnych. Należy również w większym stopniu uwzględniać ramy innowacji oraz inwestycje i działania w tym zakresie, a także skutki innowacji, które nie są związane z badaniami i rozwojem oraz nie opierają się na technologii. Podejście hermetyczne, skupiające się np. wyłącznie na odrębnej realizacji B+R lub ICT, może być niewystarczająco dobrą podstawą do rozumienia złożoności procesów innowacji (8). |
| --- | --- |

15.

| 16. | Proponuje dokonanie wnikliwej analizy oceniającej czy aktualne wskaźniki tablicy wyników innowacyjności regionów są adekwatne do pomiaru innowacyjności lub, w stosownym przypadku, czy należy dodać nowe wskaźniki, a inne odrzucić. Dodanie nowych wskaźników dostosowanych do inteligentnej specjalizacji w celu przeanalizowania postępów w realizacji strategii innowacji krajowych/regionalnych na rzecz inteligentnej specjalizacji (RIS3) jest niezbędne, a ponadto mogłoby być bardzo przydatne dla wzmocnienia współpracy międzyregionalnej. O ile to możliwe, dobór wskaźników powinien opierać się na solidnych podstawach teoretycznych. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Zwraca uwagę na potrzebę wprowadzenia skutecznych wskaźników dotyczących pomiaru i oceny wpływu w aspekcie płci w dziedzinie innowacji regionalnych, zgodnie z apelem Komitetu Regionów o korzystanie ze wskaźników uwzględniających aspekt płci we wszystkich wspólnotowych politykach publicznych. W tym celu proponowane wskaźniki muszą stać się częścią regularnych ogólnych operacji statystycznych, zarówno na poziomie krajowym, jak i europejskim, i to w sposób skoordynowany, aby można było stosować odpowiednie polityki umożliwiające porównanie wartości regionalnych w celu wspierania konwergencji w UE. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Podkreśla kluczowe znaczenie cyfryzacji dla innowacji, a zwłaszcza dla przyspieszenia naprawy gospodarczej po pandemii COVID-19 z myślą o zrównoważonym wzroście. Musi to odgrywać dużą rolę w dalszym rozwijaniu wskaźników tablicy wyników innowacyjności regionów. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Wskazuje, że jeśli dane regiony nie dysponują danymi, należy w miarę możliwości opracować instrument służący gromadzeniu informacji – albo poprzez przeprowadzanie badań, albo w drodze uzyskiwania informacji z rejestrów administracji, lub poprzez pozyskiwanie informacji bezpośrednio z regionalnych agencji statystycznych lub administracyjnych, jeżeli takowe istnieją. Może to być okazją do włączenia nowych wskaźników związanych z inteligentną specjalizacją i priorytetami europejskimi (Zielony Ład, cyfryzacja, transformacja przemysłowa itd.), które to wskaźniki wymagają odpowiedniego określenia i zarejestrowania. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Zaleca, aby unikać wyboru wskaźników, które są ze sobą wysoce powiązane i w oczywisty sposób służą do pomiaru tego samego. Ponadto usilnie zaleca uzyskanie jak największej konwergencji między wskaźnikami –zarówno na poziomie państw członkowskich, jak i regionów. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Rekomenduje również określenie miar zmienności wskaźników oraz indeksu końcowego, o ile jest to możliwe. Na przykład współczynnik zmienności wszystkich wskaźników byłby dobrym przykładem miary służącej do oceny precyzji wskaźników w poszczególnych regionach. Miara typu przedział ufności dla indeksu końcowego również pozwoliłaby na ocenę tego, czy zmiany są faktyczne czy iluzoryczne. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Rekomenduje przeanalizowanie, czy przy opracowaniu indeksu końcowego waga poszczególnych wskaźników powinna być taka sama czy inna. Istnieje wiele procedur doboru wag, które można rozważyć (zarówno statystycznych, jak i niestatystycznych). Ponieważ określenie wag ma znaczący wpływ na indeks i na ostateczny ranking, jej wybór należy dobrze uzasadnić i zadbać o wysoką transparentność. W celu oceny proponowanych wag należy przeprowadzić analizę ich wrażliwości i niepewności. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Zaleca zbadanie przyczyny braku danych z danego regionu, aby uniknąć błędów. Jeżeli brak danych nie jest całkowicie losowy, w estymacji mogą wystąpić błędy. Zaleca, aby dobrać takie procedury gromadzenia danych, które pozwolą uniknąć powyższych sytuacji i jednocześnie w jak największym stopniu wyrównają procentowy wskaźnik dostępnych danych w regionach objętych badaniem. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Biorąc pod uwagę różnorodność regionów w poszczególnych krajach członkowskich, zaleca przeprowadzenie dogłębnej analizy techniki regionalizacji badania wspólnotowego na temat innowacji (ang. CIS) na potrzeby tablicy wyników innowacyjności regionów w 2021 r. Należy przy tym przyjąć, że intensywność przemysłu w skali kraju ma swoje odzwierciedlenie na poziomie regionalnym. Zaleca w szczególności unikanie stosowania współczynnika korygującego przy obliczaniu ostatecznego złożonego wskaźnika tablicy wyników innowacyjności regionów, który to współczynnik zakłada osiąganie jednorodnych wyników przez różne regiony tego samego kraju i w związku z tym „sankcjonuje” najbardziej innowacyjne regiony usytuowane w krajach osiągających umiarkowane wyniki w zakresie innowacji. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Rekomenduje ułatwienie dostępu do źródeł, z których korzystano i zapewnienie ich transparentności. Należy udostępnić arkusze danych wykorzystywane do obliczania wszystkich wskaźników (w tym indeksu końcowego), a także kod oraz narzędzia kalkulacji, aby badacze mogli odtworzyć uzyskane wyniki i przyczynić się do ulepszenia tablicy wyników innowacyjności regionów. W celu zapewnienia większej transparentności dobrze byłoby wiedzieć z których ankiet uzyskiwane są dane pochodzące z badania wspólnotowego na temat innowacji (CIS) lub też, czy są to ankiety sporządzane wyłącznie na potrzeby opracowania tablicy wyników innowacyjności regionów. Podobnie, przy wykorzystywaniu statystyk regionalnych należy podać ich źródło. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Zaleca, aby oprócz dobrze znanych źródeł danych wykorzystywanych w ramach tablicy wyników innowacyjności regionów, testowano również nowe, nietradycyjne źródła danych do pomiaru innowacji regionalnych. Na przykład organizacja OECD wykorzystała już na potrzeby badań zbiory danych wygenerowane przy wykorzystaniu sztucznej inteligencji, a także pozyskane ze stron internetowych przedsiębiorstw. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Zaleca, aby w ramach tablicy wyników innowacyjności regionów publikować wszystkie surowe dane bez przekształceń, czyli dane nie poddane normalizacji EU = 100 i przekształceniom jednostek oraz bez usuwania z nich błędów. Należy udostępnić je wraz z indeksami złożonymi. |
| --- | --- |

27.

Wpływ na rozwój regionalnych polityk na rzecz innowacji

| 28. | Proponuje współpracę z DG JRC, DG RTD i DG EAC, by zwiększyć wykorzystanie tablicy wyników innowacyjności regionów w regionalnej polityce innowacji opartej na analizie porównawczej oraz na uczeniu się tą metodą, co podkreśliłoby zwłaszcza aspekt ludzki i twórczy innowacji, a także ich wymiar społeczny. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Wskazuje, że tablica wyników innowacyjności regionów jest kluczowym narzędziem do porównania zmian w efektywności regionalnych polityk na rzecz innowacji, nawet jeżeli nie wskazuje powodów tych zmian. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Podkreśla rolę Wspólnego Centrum Badawczego w wykorzystywaniu obozów innowacji i innych zaawansowanych metod w zintegrowanym stosowaniu tablicy wyników innowacyjności regionów i strategii inteligentnej spekulacji na rzecz wzmocnienia partnerstw europejskich i uzyskania bardziej lokalnego i regionalnego wpływu na realizację działań w ramach Zielonego Ładu oraz celów zrównoważonego rozwoju ONZ. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Zwraca w szczególności uwagę na oddziaływanie tablicy wyników innowacyjności regionów na politykę, a także na jej wpływ na decyzje podejmowane w regionach oraz potencjał do optymalizacji regionalnych ekosystemów innowacji i inteligentnej specjalizacji. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Zaleca tworzenie jasnych i zrozumiałych synergii między tablicą wyników innowacyjności regionów i innymi instrumentami wykorzystywanymi w UE, takimi jak: radar innowacji, regionalne monitorowanie innowacji Plus, europejski wskaźnik konkurencyjności regionów, obserwatorium badań naukowych i innowacji – narzędzie wspierania polityki „Horyzont 2020”, Innobarometr, tablica wyników inwestycji w badania i rozwój w przemyśle w UE, tablica wyników transformacji cyfrowej, obserwatorium wyników w biznesie, indeks gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego (DESI) oraz obserwatorium innowacji w europejskim sektorze publicznym. Ponadto zaleca, by zapewnić komplementarność tablicy wyników innowacyjności regionów ze wspólnotowym badaniem na temat innowacji (CIS) oraz ze wskaźnikiem innowacyjności (ang. IOI). |
| --- | --- |

32.

| 33. | Zaleca również zwiększenie synergii pomiędzy tablicą wyników innowacyjności regionów a ocenami skutków sporządzanymi przez Wspólne Centrum Badawcze. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Ma świadomość, że tablica wyników innowacyjności regionów nie jest opracowywana z myślą o wdrożeniu strategii inteligentnej specjalizacji, lecz w celu dostarczenia ogólnej oceny postępu, który dokonał się na przestrzeni czasu. Jej celem jest także wskazanie słabych i mocnych stron regionalnych systemów innowacji. Uważa niemniej, że Komisja Europejska – we współpracy z Europejskim Komitetem Regionów – powinna sformułować zalecenia do tablicy wyników innowacyjności regionów dotyczące narzędzi unijnych, które mogą ulepszyć wskaźniki. Tablica wyników innowacyjności regionów może przyczynić się do określenia priorytetów polityki lub do ukierunkowania funduszy strukturalnych na badania naukowe i innowacje, które to fundusze zostały przyznane tym regionom z uwagi na ich szerszy zasięg geograficzny i sektorowy, jeśli same regiony dobrowolnie o tym zdecydują. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Zaleca utworzenie powiązań między wskaźnikami tablicy wyników innowacyjności regionów a związaną z nimi polityką i strategiami unijnymi oraz osiągnięciami w ich wdrażaniu. W ten sposób tablica wyników innowacyjności regionów, z narzędzia służącego wyłącznie do monitorowania, stanie się narzędziem wspierającym poprawę ekosystemów innowacji, działając w synergii z innymi inicjatywami, na przykład z narzędziem wspierania polityki w ramach programu „Horyzont 2020”. Byłoby wskazane, aby wskaźniki stosowane w różnych funduszach strukturalnych, zwłaszcza w przypadku EFRR, były podobne do wskaźników stosowanych w tablicy wyników innowacyjności regionów lub by je uzupełniały. Obecne rozproszenie wskaźników sprawia, że czasem trudno jest ocenić wpływ działań publicznych podejmowanych na rzecz innowacji. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Zaleca, aby tablica wyników innowacyjności regionów na 2021 r. była w większym stopniu powiązana z nowymi priorytetami na okres programowania po 2020 r. W szczególności zaleca, aby we współpracy z Europejskim Komitetem Regionów opracować zestawienie synergii między tablicą wyników innowacyjności regionów a priorytetami europejskiej przestrzeni badawczej (9), priorytetami Komisji Europejskiej, takimi jak Europejski Zielony Ład i cyfryzacja, strategią Komisji w zakresie otwartych badań i nauki oraz przyszłym planem strategicznym Horyzont Europa, a także by określić cele polityki regionalnej i powiązać je ze strategią inteligentnej specjalizacji. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Uważa za istotne zwiększenie starań na rzecz badania relacji między finansowaniem w ramach funduszy strukturalnych a potencjałem innowacyjnym w regionach europejskich, aby w ten sposób wyeliminować przepaść innowacyjną. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Wskazuje szereg bardziej szczegółowych zaleceń:






  — | Uważa, że należy uwzględnić kwestię efektywności i skuteczności. Na przykład region inwestujący znaczne zasoby w poprawę systemu innowacyjności może być postrzegany jako nieskuteczny (pod względem wykorzystania zasobów). Wskazuje, że możliwa jest sytuacja, w której regiony przeznaczające mniej środków na innowacje mogą osiągnąć imponujący poziom wysokiej skuteczności. |
| --- | --- | --- |

38.

—

Uważa, że należy uwzględnić kwestię efektywności i skuteczności. Na przykład region inwestujący znaczne zasoby w poprawę systemu innowacyjności może być postrzegany jako nieskuteczny (pod względem wykorzystania zasobów). Wskazuje, że możliwa jest sytuacja, w której regiony przeznaczające mniej środków na innowacje mogą osiągnąć imponujący poziom wysokiej skuteczności.

| — | Wskazuje, że z tablicy wyników innowacyjności regionów wynika, że istnieje większe prawdopodobieństwo, iż obszary gęsto zaludnione będą bardziej innowacyjne, natomiast tablica nie wskazuje, jakie środki lub narzędzia oferuje UE, aby zwiększyć innowacyjność na obszarach mniej zaludnionych. |
| --- | --- |

—

Wskazuje, że z tablicy wyników innowacyjności regionów wynika, że istnieje większe prawdopodobieństwo, iż obszary gęsto zaludnione będą bardziej innowacyjne, natomiast tablica nie wskazuje, jakie środki lub narzędzia oferuje UE, aby zwiększyć innowacyjność na obszarach mniej zaludnionych.

| — | Podkreśla, że tablica wyników innowacyjności regionów nie mierzy także innych czynników, które mogą być istotne z punktu widzenia regionów, np. drenaż mózgów i odpowiedzialne innowacje. |
| --- | --- |

—

Podkreśla, że tablica wyników innowacyjności regionów nie mierzy także innych czynników, które mogą być istotne z punktu widzenia regionów, np. drenaż mózgów i odpowiedzialne innowacje.

| — | Zaleca, aby w edycji 2021 tablicy wyników innowacyjności regionów uwzględnić rozdział dotyczący wpływu brexitu na wskaźniki innowacyjności w UE. |
| --- | --- |

—

Zaleca, aby w edycji 2021 tablicy wyników innowacyjności regionów uwzględnić rozdział dotyczący wpływu brexitu na wskaźniki innowacyjności w UE.

| — | Proponuje, by w tablicy wyników innowacyjności regionów na 2021 r. zajęto się kwestią budowania odporności regionalnej za pomocą innowacji w świetle pandemii COVID-19. Jednocześnie pomocne byłoby oszacowanie słabych stron regionalnych strategii inteligentnej specjalizacji w czasie kryzysu. |
| --- | --- |

—

Proponuje, by w tablicy wyników innowacyjności regionów na 2021 r. zajęto się kwestią budowania odporności regionalnej za pomocą innowacji w świetle pandemii COVID-19. Jednocześnie pomocne byłoby oszacowanie słabych stron regionalnych strategii inteligentnej specjalizacji w czasie kryzysu.

| — | Zaleca, aby w ramach tablicy wyników innowacyjności regionów uwzględniać heterogeniczność europejskich regionów oraz margines swobody w przekazywaniu danych, a także aby zachęcać regionalne (i krajowe) urzędy statystyczne do przyjęcia jednolitego zestawu kryteriów (i wskaźników) na szczeblu europejskim. |
| --- | --- |

—

Zaleca, aby w ramach tablicy wyników innowacyjności regionów uwzględniać heterogeniczność europejskich regionów oraz margines swobody w przekazywaniu danych, a także aby zachęcać regionalne (i krajowe) urzędy statystyczne do przyjęcia jednolitego zestawu kryteriów (i wskaźników) na szczeblu europejskim.

| 39. | Zaleca, aby systemy monitorowania i oceny strategii inteligentnej specjalizacji były wykorzystywane do obiektywnej analizy użyteczności i wpływu regionalnych działań w zakresie polityki innowacji oraz do ukierunkowania procesu decyzyjnego w perspektywie krótkoterminowej. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Przypomina, że Komisja Europejska stosuje już „zasadę innowacyjności” na etapie przygotowywania istotnych inicjatyw ustawodawczych i że zaleca ona państwom członkowskim podjęcie podobnych działań w celu ułatwienia testowania, nauki oraz adaptacji. Ponadto polityki publiczne powinny w większym stopniu wykorzystywać wszystkie istniejące dane i analizy (10). |
| --- | --- |

40.

| 41. | Zaleca zwiększenie swego udziału w przygotowanie tabeli wyników innowacyjności regionów na 2021 r. oraz udostępnienie jej władzom lokalnym i regionalnym za sprawą bieżących inicjatyw, takich jak m.in. platforma wymiany wiedzy i „Spotkania świata nauki z regionami”. |
| --- | --- |

41.

Bruksela, dnia 14 października 2020 r.

Apostolos TZITZIKOSTAS

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX%3A52018PC0372&from=PL (art. 2).

1

(2)  Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Wzmocnienie innowacji w regionach europejskich: strategie na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu (Dz.U. C 361 z 5.10.2018, s. 15).

2

(3)  Zob. Opinia ERAC, Opinion on the future of the ERA (Opinia dotycząca przyszłości Europejskiej Przestrzeni Badawczej – EPB), Bruksela, 23 stycznia 2020 r., ERAC 1201/20.

3

(4)  https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/0deba00f-15f0-11e8-9253-01aa75ed71a1/language-en/format-PDF/ source-91324356

4

(5)  https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/ffbe0115-6cfc-11e7-b2f2-01aa75ed71a1/language-en/format-PDF/source-search

5

(6)  https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/5b2811d1-16be-11e8-9253-01aa75ed71a1/language-en

6

(7)  Dz.U. C 461 z 21.12.2018, s. 79.

7

(8)  Science, research and innovation performance of the EU, 2018, https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/16907d0f-1d05-11e8-ac73-01aa75ed71a1/language-en.

8

(9)  https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/bitstream/JRC114345/jrc114345_adjusted_research_excellence_2018.pdf

9

(10)  Odnowiony europejski program na rzecz badań i innowacji – szansa Europy na ukształtowanie własnej przyszłości, COM(2018) 306 final.

10

---

| 18.12.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 440/92 |
| --- | --- | --- | --- |

18.12.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 440/92

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Unia równości: strategia na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025

(2020/C 440/16)

| Sprawozdawczyni: | Concepción ANDREU RODRÍGUEZ (ES/PES), premier regionu La Rioja |
| --- | --- |
| Dokument źródłowy: | Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów
  „Unia równości: strategia na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025”
  COM(2020) 152 final |

Sprawozdawczyni:

Concepción ANDREU RODRÍGUEZ (ES/PES), premier regionu La Rioja

Dokument źródłowy:

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów

„Unia równości: strategia na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025”

COM(2020) 152 final

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

| 1. | Podkreśla, że należy zagwarantować i wspierać we wszystkich obszarach prawo do równego traktowania i równości szans płci, zgodnie z zapisami art. 8 TFUE i Europejskiego filaru praw socjalnych. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Z zadowoleniem przyjmuje komunikat „Unia równości: strategia na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025” oraz zawarte w nim wizję, cele polityczne i działania; uważa, że stanowi on bardzo cenną bazę dla poczynienia konkretnych postępów w dziedzinie równości w Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Z zadowoleniem przyjmuje czas publikacji komunikatu, która przypada w 25. rocznicę przyjęcia deklaracji pekińskiej i pekińskiej platformy działania, pierwszego globalnego planu działania na rzecz równości kobiet i mężczyzn, którego zalecenia są nadal aktualne i który wnosi wkład w realizację celów zrównoważonego rozwoju, gdyż równouprawnienie płci stanowi zasadniczy element wszystkich wymiarów zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Podkreśla znaczenie wspólnego zarządzania z udziałem Unii Europejskiej i państw członkowskich jako kluczowych podmiotów, ale kładzie szczególny nacisk na znaczenie włączenia władz lokalnych i regionalnych oraz trzeciego sektora, a także uwidocznienia ich roli jako podmiotów w zarządzaniu strategiami politycznymi bezpośrednio wpływającymi na obywateli. W strategii podkreśla się jednocześnie znaczenie wartości wspólnych działań podmiotów publicznych i prywatnych w UE w ramach zarządzania. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Wzywa do uznania władz lokalnych i regionalnych za partnerów strategicznych w opracowywaniu, wdrażaniu i monitorowaniu strategii ze względu na ich kompetencje i działania w zakresie ich wykonywania. Należy zapewnić niezbędne zasoby w celu wdrożenia strategii. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Podkreśla znaczenie współpracy z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, organizacjami kobiet oraz młodszymi pokoleniami, ze względu na ich istotną rolę w zarządzaniu politykami w zakresie równości. |
| --- | --- |

6.

| 7. | W związku z tym, aby zadbać o uwzględnienie aspektu płci w podejściu do strategii politycznych, programów i projektów, zwraca się do Komisji o powołanie międzyinstytucjonalnej grupy roboczej w celu zapewnienia wielopoziomowego sprawowania rządów z myślą o skutecznym uwzględnieniu pracy koniecznej do osiągnięcia rzeczywistej równości płci. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Popiera organizowanie formalnych posiedzeń i ministrów ds. równości w Radzie UE oraz uwzględnienie w nazwie Rady EPSCO terminu „równość” zgodnie z siódmym wnioskiem zawartym w deklaracji trzech prezydencji w sprawie równości płci podpisanej przez Niemcy, Portugalię i Słowenię. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Podkreśla znaczenie wdrożenia intersekcjonalnej perspektywy niezbędnej do zaangażowania we wdrażanie strategii osób znajdujących się w trudnej sytuacji i które mogą doświadczać dyskryminacji z wielu przyczyn jednocześnie ze względu na niepełnosprawność, wiek, pochodzenie etniczne, orientację seksualną, religię, przekonania lub tożsamość płciową, ze szczególnym uwzględnieniem grup szczególnie narażonych, takich jak m.in. migrantki lub osoby LGBTI. W związku z tym wzywa Komisję Europejską do rozwinięcia w większym stopniu tej intersekcjonalnej perspektywy i opracowania wytycznych ułatwiających wdrożenie tego podejścia przy planowaniu, zarządzaniu i ocenie polityk publicznych. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Podkreśla potrzebę łączenia działań intersekcjonalnych z działaniami pozytywnymi w obszarach sektorowych, ponieważ jedynie takie podejście doprowadzi do postępów w zakresie zintegrowanego i skutecznego podejścia do kwestii płci w zarządzaniu politykami publicznymi. W związku z tym nalega na kluczowe znaczenie dysponowania wykwalifikowanym i/lub wyspecjalizowanym personelem w dziedzinie płci społeczno-kulturowej oraz promowania specjalnych i ustawicznych szkoleń w tej dziedzinie we wszystkich obszarach, w których podejmowane są decyzje lub prowadzone są polityki publiczne. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Zgadza się co do znaczenia, jakie ma wypracowanie pluralistycznych i zróżnicowanych strategii, zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym, aby lepiej stawić czoła złożonym wyzwaniom stojącym przed kobietami oraz sytuacjom życiowym, w jakich się znajdują, w całej ich różnorodności. Z drugiej strony należy zapewnić większe przywództwo i większy udział kobiet we wszystkich procesach decyzyjnych. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Przypomina, że strategia została opracowana i opublikowana przed pojawieniem się kryzysu w zakresie zdrowia publicznego związanego z pandemią COVID-19. Wychodzenie z tego kryzysu wpłynie na przyszłość polityki UE. W związku z tym pilne jest utrzymanie równości jako priorytetu i włączenie perspektywy płci zarówno do procesu podejmowania decyzji i reagowania na pandemię, jaki i do inicjatyw na rzecz odbudowy gospodarczo-społecznej. Zwraca uwagę na docenienie, w wyniku kryzysu, sektora socjalno-zdrowotnego jako strategicznego sektora naszych społeczeństw i jego systemowego znaczenia, a także na potrzebę podkreślenia dużej nierównowagi pod względem płci i wieku w tym sektorze. Zauważa, że kryzys związany z pandemią COVID-19 pogłębił jedynie nierówności występujące już między płciami i domaga się równej i sprzyjającej włączeniu społecznemu odbudowy. |
| --- | --- |

12.

Ani przemoc, ani stereotypy

| 13. | Z zadowoleniem przyjmuje fakt, iż Komisja Europejska uznała, że położenie kresu przemocy ze względu na płeć jest jednym z największych wyzwań, przed którymi stoją nasze społeczeństwa, i wzywa wszystkie państwa członkowskie UE do ratyfikacji konwencji stambulskiej, która stanowi kluczowe zobowiązanie do zwalczania i ścigania przemocy wobec kobiet oraz zapobiegania jej. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Wraz z Komisją zachęca państwa członkowskie do ratyfikowania konwencji nr 190 Międzynarodowej Organizacji Pracy w sprawie eliminacji przemocy i molestowania w świecie pracy. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Wzywa Komisję Europejską do włączenia do listy „europrzestępstw” zawartej w art. 83 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej wszelkich form przemocy wobec kobiet i dziewcząt oraz do głębszej analizy problemu przemocy ze względu na płeć w ramach strategii w zakresie praw ofiar, z uwzględnieniem kobiet znajdujących się w trudnej sytuacji. Strategia ta zostanie przedstawiona w 2020 r. W tym celu proponuje się przyjęcie protokołów dotyczących współpracy policyjnej i sądowej w Unii. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Wzywa Komisję do przyjęcia środków ustawodawczych mających na celu zapobieganie przemocy wobec kobiet, młodzieży i dziewcząt i zwalczanie jej – środków spójnych i uzupełniających prawodawstwo unijne i międzynarodowe oraz dotyczących wszelkich form przemocy, w tym przemocy w internecie, która może stać się coraz powszechniejsza wśród najmłodszych, i przemocy w imię honoru. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Popiera Komisję Europejską w kwestii potrzeby wydania zalecenia w sprawie zapobiegania szkodliwym praktykom, jak m.in. okaleczaniu narządów płciowych czy przymusowym małżeństwom, w którym to zaleceniu podkreślono by potrzebę wprowadzenia skutecznych środków zapobiegawczych i edukacyjnych dla wszystkich grup wiekowych i grup społecznych, wzmocnienia usług publicznych oraz budowania potencjału specjalistów i dostępu do wymiaru sprawiedliwości ze szczególnym uwzględnieniem ofiar. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Wzywa do zorganizowanego angażowania władz regionalnych i lokalnych w unijną sieć na rzecz zapobiegania przemocy ze względu na płeć i przemocy domowej, która zostanie uruchomiona w ramach strategii wymiany dobrych praktyk oraz finansowania szkoleń i środków w zakresie budowania zdolności i usług wsparcia. Głównym zadaniem będzie zapobieganie przemocy, z naciskiem na mężczyzn, chłopców i zagadnienie męskości. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Zwraca uwagę na fakt, że blokady związane z kryzysem wywołanym pandemią COVID-19 zwiększyły liczbę zgłaszanych przypadków przemocy ze względu na płeć. Podkreśla w związku z tym, że zachodzi pilna potrzeba wzmocnienia odpowiednich środków skutecznej pomocy i reagowania na przypadki przemocy ze względu na płeć poprzez wyposażenie w zasoby władz lokalnych i regionalnych, które znajdują się na pierwszej linii walki z pandemią. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Z zadowoleniem przyjmuje uznanie stereotypów dotyczących płci za jedną z głębokich przyczyn nierówności płci. Podkreśla również potrzebę włączenia dodatkowych informacji na temat środków i najlepszych praktyk mających na celu wyeliminowanie tych stereotypów w takich dziedzinach jak kształcenie formalne i nieformalne, praca czy komunikacja i reklama. Kładzie także szczególny nacisk na potrzebę zgłębienia, w większym stopniu, zróżnicowanego wpływu różnych przyczyn dyskryminacji w ramach stereotypów związanych z płcią. W szczególności podkreśla rolę systemu edukacji i kształcenia nauczycieli w zakresie kwestii związanych z płcią jako głównego czynnika zmiany w celu przekształcania wartości leżących u podstaw patriarchatu w kierunku społeczeństwa zapewniającego skuteczną równość kobiet i mężczyzn. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Podkreśla kluczową rolę, jaką odgrywają wszystkie osoby w każdym wieku, a w szczególności młodzież, jako inicjatorki i inicjatorzy odpowiedzialnych i aktywnych zmian w równouprawnieniu płci w sferze zawodowej, rodzinnej i osobistej. W związku z tym władze lokalne i regionalne mają do odegrania kluczową rolę w propagowaniu podnoszenia świadomości, szkolenia i edukacji. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Wzywa do zaangażowania władz lokalnych i regionalnych w opracowywanie i realizację kampanii uświadamiającej i komunikacyjnej na szczeblu europejskim niezbędnej do zwalczania stereotypów związanych z płcią i podkreśla potrzebę zwrócenia szczególnej uwagi na młodzież, będącą jedną z grup kluczowych dla wprowadzania zmiany. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Zwraca uwagę na fakt, że w obszarze praw i zdrowia reprodukcyjnych i seksualnych należy nie tylko przeprowadzać badania uwzględniające aspekt płci, lecz również uwzględniać ważne aspekty, takie jak wymiany najlepszych praktyk, powszechny dostęp do usług w zakresie planowania rodziny, zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz rozwój środków informacyjnych i edukacyjnych na ten temat bez oceny wartościującej oraz z pozytywnym i pluralistycznym podejściem. |
| --- | --- |

23.

Dobrobyt w gospodarce charakteryzującej się równością płci

| 24. | Podkreśla potrzebę zwalczania segregacji pionowej i poziomej, która występuje między kobietami a mężczyznami – jako że najbardziej niepewne i gorzej opłacane miejsca pracy są silnie sfeminizowane – ze szczególnym naciskiem na wyraźną różnicę w wynagrodzeniach i świadczeniach emerytalnych. Ponadto należy podjąć kroki w celu zapewnienia pozytywnego przebiegu życia zawodowego mniejszości płciowych. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Czeka z niecierpliwością na kolejny wniosek Komisji w sprawie przejrzystości płac, który powinien przyczynić się do wykrywania i późniejszego eliminowania luki płacowej między kobietami a mężczyznami, a ostatecznie luki emerytalnej między kobietami a mężczyznami. Chociaż ustalanie wynagrodzeń należy do kompetencji krajowych, należy w pełni wdrożyć zasadę równości wynagrodzeń za taką samą pracę za pomocą środków odnoszących się do klauzul dotyczących zachowania tajemnicy wynagrodzenia, dorocznych audytów wynagrodzeń oraz prawa pracownic i pracowników do zwracania się do pracodawców o informacje na temat wynagrodzenia uwzględniające płeć. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Popiera Komisję, która zwraca się do państw członkowskich o jak najszybszą transpozycję dyrektywy w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym, tak aby mężczyźni i kobiety mogli odnosić sukcesy na równych prawach, zarówno na poziomie osobistym, jak i zawodowym, a także aby zagwarantować równoważną i sprawiedliwą współodpowiedzialność. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Zgadza się z wyrażoną w strategii potrzebą wspierania sprawiedliwego podziału opieki, zarówno płatnej, jak i nie, w celu zagwarantowania niezależności finansowej kobiet. Wzywa Unię Europejską do dokonania przeglądu i opracowania celów barcelońskich, aby stały się one obowiązkowe, oraz do wprowadzenia celów w zakresie opieki wykraczających poza cele barcelońskie („Barcelona+”) w celu uwzględnienia potrzeb w zakresie opieki w starzejących się społeczeństwach i uznania, że sektor opieki jest bardzo zdominowany przez kobiety, a zarazem płace w nim nie odpowiadają wartości społecznej tej pracy. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Zwraca się do Komisji Europejskiej o rozważenie europejskiego porozumienia w sprawie opieki, podobnego do gwarancji dla młodzieży, w celu zaspokojenia potrzeb w zakresie opieki w ramach podejścia opartego na prawach stawiającego opiekę w centrum działań gospodarczych, zwiększając inwestycje w opiekę zdrowotną i opiekę zgodnie ze strategią na rzecz gospodarki dobrobytu. Wzywa Komisję i państwa członkowskie do uwzględnienia postulatów pracownic i pracowników zatrudnionych w gospodarstwie domowym w zakresie warunków pracy zawartych w konwencji MOP nr 189. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Uważa za istotne, by strategia zawierała szczególne odniesienie do wymiaru terytorialnego, a w szczególności do obszarów wiejskich i obszarów wyludnionych, ze względu na cechy charakterystyczne tych terytoriów. Podkreśla także kluczową rolę odgrywaną przez kobiety na obszarach wiejskich, jako że mają one kluczowe znaczenie dla spójności terytorialnej, gospodarczej i społecznej. Uważa za niezbędne wzmocnienie uczestnictwa i przywództwa kobiet w lokalnych grupach działania i sieciach rozwoju obszarów wiejskich. Podkreśla ponadto, że zwłaszcza na wsi trzeba zadbać o ofertę w zakresie opieki nad dziećmi i niesamodzielnymi krewnymi. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w strategii podkreśla się potrzebę zniwelowania różnic w traktowaniu kobiet i mężczyzn w kontekście transformacji cyfrowej i innowacji, zachęcając do większego udziału kobiet w ramach studiów i miejsc pracy w dziedzinie nauk przyrodniczych, technologii, inżynierii, sztuki i matematyki oraz technologii informacyjno-komunikacyjnych, a także nalega, aby zająć się nowymi postaciami seksizmu w internecie i miejscu pracy, takimi jak te pojawiające się w niektórych dyskryminujących systemach sztucznej inteligencji. W tym celu podkreśla znaczenie kodowania z uwzględnieniem aspektu płci i wzywa do równego udziału wszystkich płci w opracowywaniu, wdrażaniu, ocenie i debacie na temat etyki i norm technologii związanych ze sztuczną inteligencją. Zgadza się co do znaczenia zwiększenia liczby kobiet w świecie cyfrowym i innowacji, ponieważ są one kluczowymi grupami wpływającymi na zmiany w naszych społeczeństwach. W związku z tym podkreśla potrzebę zapewnienia równości w zakresie szkoleń i uczenia się przez całe życie na temat właściwego i bezpiecznego korzystania z nowych technologii i mediów społecznościowych. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Domaga się, by w ramach wdrażania dyrektywy w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym przeprowadzono analizę trudności doświadczanych przez wiele rodzin w całej UE dotyczących pogodzenia telepracy z obciążeniem związanym z opieką podczas pandemii COVID-19. Należy zachować czujność w odniesieniu do ewentualnego uregulowania pracy elektronicznej lub na odległość, tak aby nie stała się ona mechanizmem przywracającym kobiety do obszaru rodzinnego i prywatnego. Zwraca uwagę na szczególną potrzebę monitorowania sytuacji rodzin stojących w obliczu większych trudności w łączeniu życia zawodowego i prywatnego, takich jak rodzice samotnie wychowujący dzieci, z których przeważająca większość to kobiety. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Zwraca uwagę na fakt, że w całej Unii Europejskiej to kobiety pracują na pierwszej linii ognia podczas pandemii COVID-19 (pracownice służby zdrowia, opiekunki dzieci i osób starszych, praca w gospodarstwie domowym, handel detaliczny itp.), co z kolei sprawiło, że są one bardziej narażone na zakażenie. Ponadto niektóre z tych zawodów zaliczają się do najmniej cenionych i najgorzej opłacanych w UE. W związku z tym wnioskuje się, aby w działaniach na rzecz walki z bezrobociem i niepewnością zatrudnienia uwzględnić brak równowagi w zakresie reprezentacji kobiet i mężczyzn na stanowiskach pracy, które okazały się niezbędne w okresie pandemii, w szczególności w zakresie opieki. Nie należy również zapominać o tym, że wiele zawodów koncentrujących się na opiece i pracach domowych jest realizowanych przez migrantki, które odczuwają skutki podwójnej dyskryminacji. Istnieje potrzeba uwzględnienia problematyki płci w planach odbudowy oraz wspierania przedsiębiorczyń i ich projektów biznesowych, jak również kobiet na kierowniczych stanowiskach, a jednocześnie zwrócenia uwagi na dodatkowe wysiłki związane z telepracą. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Wzywa Komisję do przeanalizowania krótko- i długoterminowych skutków epidemii COVID-19 pod kątem równouprawnienia płci oraz do podjęcia odpowiednich działań. Kobiety i mężczyźni mają różne doświadczenia związane z pandemią, dlatego ważne są dane zdezagregowane według kryterium płci, aby móc w pełni określić wpływ wirusa na poszczególne płcie. Dane te powinny uwzględniać nie tylko skutki dla osób bezpośrednio dotkniętych chorobą lub zaangażowanych w walkę z kryzysem sanitarnym, ale i wpływ na gospodarkę, edukację, podział pracy opiekuńczej oraz skalę przemocy domowej. |
| --- | --- |

33.

Równość w procesach decyzyjnych

| 34. | Należy podkreślić niższy udział kobiet na stanowiskach decyzyjnych; Komitet kładzie nacisk na fakt, że kobiety zajmują jedynie 15 % stanowisk burmistrzyń i burmistrzów, 21 % stanowisk przewodniczących regionów, 35 % przewodniczących parlamentów regionalnych oraz 23 % (1) ogółu członkiń i członków Komitetu Regionów. Wyraża ubolewanie, że w strategii nie nawiązuje się do tych danych, ponieważ umożliwiają one lepsze wyeksponowanie przepaści w tej dziedzinie na poziomie regionalnym i lokalnym. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Wzywa Komisję Europejską, by zwróciła się do państw członkowskich o organizowanie i wspieranie inicjatyw mających na celu wzmocnienie pozycji kobiet z myślą o wyborach lokalnych i regionalnych, by przezwyciężyć dyskryminację i przeszkody napotykane przez kobiety w tych procesach, w tym stereotypy i normy społeczne prowadzące do braku szacunku dla kobiet na stanowiskach kierowniczych w porównaniu z mężczyznami. Istotne jest również wspieranie kobiet w kandydowaniu w wyborach lokalnych i regionalnych. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Przypomina o konieczności zajęcia się w szczególności problemem przemocy wobec kobiet aktywnych politycznie i kobiet znanych publicznie, w tym zastraszania online za pośrednictwem sieci społecznościowych, ponieważ jest to czynnik wpływający na możliwość udziału kobiet na równych prawach w polityce i życiu publicznym. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Wzywa instytucje europejskie, w tym Komitet Regionów, do przyjęcia kodeksów postępowania sprzyjających równemu udziałowi kobiet i mężczyzn w ich składzie i przywództwie; nadrzędnym celem jest parytet płci w ramach członkostwa w KR-ze. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Domaga się, by w nadchodzących latach Komitet włączył do swoich priorytetów przyjęcie i wdrożenie kodeksu postępowania, i nalega, aby dokonywał on corocznego przeglądu stosowania zasady parytetu płci poprzez sporządzanie rocznych sprawozdań z analizy przedsięwziętych środków (zapewnienie sprawiedliwego podziału, jeśli chodzi o różne działania i sprawozdania). Wyniki powinny być ogłaszane podczas sesji plenarnej najbliższej Międzynarodowemu Dniowi Kobiet. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Wzywa do zaangażowania władz lokalnych i regionalnych w program wzajemnego uczenia się w dziedzinie równości płci w celu promowania wymiany dobrych praktyk, a także zachęca do promowania specjalnych szkoleń dotyczących równości płci na wszystkich poziomach oraz do wprowadzenia funkcji urzędnika ds. równości. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Odnotowuje, że unijna platforma Kart różnorodności wyraźnie koncentruje się na sektorze prywatnym i w związku z tym mogłaby zostać otwarta na udział władz lokalnych i regionalnych w celu uzyskania dobrych reprezentatywnych przykładów i najlepszych praktyk na różnych szczeblach i terytoriach Unii. Proponuje włączenie Europejskiej karty równości kobiet i mężczyzn w życiu lokalnym do platformy Kart różnorodności. |
| --- | --- |

40.

Płeć społeczno-kulturowa w strategiach politycznych i budżecie

| 41. | Zgadza się, że główne wyzwania, przed którymi stoi obecnie Unia Europejska, mają wymiar związany z płcią. Uważa jednak, że perspektywa płci nie jest jasno i wystarczająco uwzględniona ani w polityce, ani w budżecie Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Apeluje o wyraźniejsze powiązanie strategii z głównymi politycznymi priorytetami i strategiami politycznymi Unii, w szczególności przejściem na gospodarkę neutralną dla klimatu, transformacją cyfrową i wyzwaniami demograficznymi. Przypomina, że te strategiczne priorytety UE obejmują istotną dyskryminację ze względu na płeć, której wyeliminowanie ma kluczowe znaczenie dla powodzenia naszych społeczeństw na drodze do obniżenia emisyjności, cyfryzacji lub włączenia wymiaru terytorialnego. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Popiera wdrażanie metod sporządzania budżetu z uwzględnieniem aspektu płci w kolejnych wieloletnich ramach finansowych na lata 2021–2027. Należy dokonać przeglądu ustaleń dotyczących finansowania na szczeblu Unii, aby osiągnąć cele strategii i uwzględnić we wszystkich programach finansowych konkretny cel, jakim jest równouprawnienie płci, a także mechanizm warunkowości zapewniający równość poprzez ustanowienie celów i strategii dotyczących płci w zakresie dostępu do finansowania. Podkreśla w związku z tym potencjał, jakim dysponuje europejski semestr i sprawozdanie na temat praworządności, jeśli chodzi o monitorowanie wyzwań związanych z równouprawnieniem płci poprzez zalecenia dla poszczególnych krajów oraz poprzez włączenie konkretnych środków do krajowych programów reform i do krajowych programów w dziedzinie odbudowy gospodarczej i odporności. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Akcentuje potrzebę wzmocnienia ram monitorowania wdrażania strategii za pomocą skutecznych wskaźników pomiaru i oceny wpływu w aspekcie płci, a także ustanowienia harmonogramów i środków dotyczących odpowiedzialności. Przypomina o znaczeniu dorocznych sprawozdań odzwierciedlających postępy państw członkowskich w dziedzinie równouprawnienia, a także dobrych praktyk władz lokalnych i regionalnych. Podkreśla potrzebę uwzględnienia wskaźników z podziałem na płeć i wskaźników dotyczących płci w ramach wszystkich unijnych polityk publicznych, a także ujęcia w nich aspektu międzynarodowego w celu uwzględnienia takich kwestii jak wiek, tożsamość seksualna, rodzaj niepełnosprawności, status migracyjny lub wymiar wiejski lub miejski. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Wzywa do zaangażowania Komitetu Regionów w nowo utworzoną grupę zadaniową Komisji Europejskiej ds. równości płci, aby zapewnić skuteczne uwzględnianie aspektu płci we wszystkich politykach i programach. |
| --- | --- |

45.

| 46. | Nawołuje do nadania Komitetowi Regionów oficjalnej roli we wspieraniu zwiększania potencjału Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn (EIGE) w celu poprawy i ujednolicenia gromadzenia i analizy danych zdezagregowanych według płci i według wskaźników dotyczących płci, w szczególności w odniesieniu do takich elementów jak reprezentacja kobiet i mężczyzn w procesach decyzyjnych na szczeblu lokalnym i regionalnym. |
| --- | --- |

46.

| 47. | Wzywa państwa członkowskie oraz ich władze regionalne i lokalne do szerszego uwzględniania perspektywy płci w krajowych i regionalnych systemach statystycznych, tak aby umożliwić dysponowanie wiarygodnymi i regularnymi danymi w porozumieniu nie tylko z EIGE, ale także z Eurostatem. |
| --- | --- |

47.

| 48. | Przypomina, że kryzys związany z pandemią COVID-19 ma wyraźny wymiar związany z płcią, w związku z czym kluczowe znaczenie będzie miało uwzględnienie perspektywy płci w ramach Europejskiego Funduszu Odbudowy za pomocą ocen skutków i stosowanie zasad budżetowania z uwzględnieniem aspektu płci w odniesieniu do wszystkich funduszy. |
| --- | --- |

48.

Zajęcie się równością płci i wzmocnieniem pozycji kobiet na świecie

| 49. | Przypomina, że wyeliminowanie nierówności płci jest niezbędnym warunkiem eliminacji ubóstwa. Zarówno nierówności gospodarcze, jak i różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn są ze sobą powiązane, dlatego nie możemy pozostawić nikogo samemu sobie. Równouprawnienie płci jest nie tylko jednym z wielu celów zrównoważonego rozwoju, lecz stanowi także element przekrojowy całej agendy rozwoju. |
| --- | --- |

49.

| 50. | Podkreśla, że działania zewnętrzne UE powinny być zgodne z zobowiązaniami prawnymi na rzecz promowania równości płci i wzmocnienia pozycji kobiet w ramach porozumień międzynarodowych i polityk w zakresie handlu, sąsiedztwa i rozszerzenia, w szczególności w kontekście negocjacji w sprawie przystąpienia, procesu stowarzyszenia oraz polityki azylowej i migracyjnej. Jest to zapisane w art. 208 TFUE, który ustanawia zasadę spójności polityki na rzecz rozwoju, co oznacza konieczność uwzględniania celów zrównoważonego rozwoju i Unijnego planu działania w sprawie równości płci oraz wzmocnienia pozycji kobiet w kontekście współpracy na rzecz rozwoju. |
| --- | --- |

50.

| 51. | Wzywa Komisję Europejską do oceny, w jaki sposób można wykorzystać politykę handlową UE do wspierania praw kobiet i ich udziału w gospodarce poza granicami Unii. |
| --- | --- |

51.

| 52. | Wzywa instytucje UE do zacieśnienia współpracy z krajami spoza UE w celu zachęcenia ich do przyjęcia przepisów krajowych zakazujących okaleczania żeńskich narządów płciowych (2). |
| --- | --- |

52.

| 53. | Podkreśla potencjał zdecentralizowanej współpracy na rzecz promowania demokratycznego i sprawiedliwego rozwoju na całym świecie, a także potrzebę zlikwidowania luki w finansowaniu równouprawnienia płci w ramach oficjalnej pomocy rozwojowej. |
| --- | --- |

53.

| 54. | Podkreśla, że pandemia COVID-19 pogłębiła wszystkie istniejące nierówności, wpływając bardzo bezpośrednio na dziewczęta, młodzież i kobiety z krajów rozwijających się, które zostały natychmiast i bezpośrednio dotknięte utratą pracy, co ogranicza ich wpływ na przestrzeń publiczną i polityczną, przenosi na nie odpowiedzialność za opiekę nad rodziną i więzi je w sytuacjach przemocy ze względu na płeć. Strategia wydaje się być niezbędnym narzędziem odwrócenia tych procesów. |
| --- | --- |

54.

Bruksela, dnia 14 października 2020 r.

Apostolos TZITZIKOSTAS

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  Stan na 5 czerwca 2020 r.

1

(2)  Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 lutego 2020 r. w sprawie strategii UE mającej wykorzenić okaleczanie żeńskich narządów płciowych na świecie (2019/2988(RSP)).

2

---

| 18.12.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 440/99 |
| --- | --- | --- | --- |

18.12.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 440/99

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Europejski Pakt na rzecz Klimatu

(2020/C 440/17)

| Sprawozdawca: | Rafał Kazimierz TRZASKOWSKI (PL/EPL), prezydent miasta stołecznego Warszawa |
| --- | --- |
| Dokument źródłowy: | Pismo Maroša Šefčoviča, wiceprzewodniczącego Komisji Europejskiej, z dnia 11 marca 2020 r. |

Sprawozdawca:

Rafał Kazimierz TRZASKOWSKI (PL/EPL), prezydent miasta stołecznego Warszawa

Dokument źródłowy:

Pismo Maroša Šefčoviča, wiceprzewodniczącego Komisji Europejskiej, z dnia 11 marca 2020 r.

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

W sprawie osiągnięcia celów Europejskiego Zielonego Ładu w okresie po zakończeniu pandemii COVID-19

| 1. | Z zadowoleniem przyjmuje propozycję Komisji dotyczącą ustanowienia Europejskiego Paktu na rzecz Klimatu, którego celem jest angażowanie obywateli oraz ich społeczności w opracowywanie działań w dziedzinie klimatu i środowiska poprzez podejmowanie konkretnych czynności w terenie, zachęcanie do otwartego dialogu ze wszystkimi podmiotami, tworzenie synergii, wspieranie zdolności i inicjowanie działań w dziedzinie klimatu. Uważa, że pakt ten należy opracować jako innowacyjny instrument zarządzania umożliwiający dwukierunkową komunikację, współpracę i wymianę informacji między poszczególnymi szczeblami, sektorami i terytoriami w celu zwiększenia skuteczności i legitymacji polityki UE w dziedzinie klimatu. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Przypomina, że pojęcie „pakt” zasadniczo określa przedsięwzięcie między równymi partnerami podejmowane z myślą o wspólnych lub wzajemnych korzyściach oraz osiągnięciu wspólnych celów. Dlatego ponownie zaznacza, że władze lokalne i regionalne są gotowe współpracować jako partnerzy z instytucjami UE, państwami członkowskimi i wszystkimi odpowiednimi zainteresowanymi stronami w ramach Paktu na rzecz Klimatu, aby wspólnie realizować cele w zakresie neutralności klimatycznej i wdrażać cele zrównoważonego rozwoju ONZ. Wspólne podejście przyjęte w pakcie nie powinno jednak odrzucać istniejących różnorodnych wyzwań związanych ze zmianą klimatu na różnych obszarach UE. Wspólne cele powinny zatem odzwierciedlać szczególne potrzeby geograficzne również w oparciu o systematyczną ocenę tych potrzeb i cech. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Zaznacza, że pandemia COVID-19, a zwłaszcza wynikający z niej kryzys gospodarczy, prawdopodobnie zmusi nas do uzupełnienia pierwotnej wizji Paktu na rzecz Klimatu. Podkreśla jednak z naciskiem, że Komisja Europejska i państwa członkowskie muszą zadbać o to, by obecny kryzys nie spowolnił koniecznej transformacji Unii Europejskiej w kierunku neutralności klimatycznej, lecz raczej został wykorzystany jako szansa na jej przyspieszenie. Obejmuje to wyznaczenie celu ograniczenia emisji CO2 do 2030 r. do co najmniej 55 %. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Potwierdza swoje zobowiązanie do postrzegania 17 celów zrównoważonego rozwoju ONZ jako integralnej części Zielonego Ładu i w związku z tym zgadza się z ONZ, że obok działań na rzecz ochrony klimatu i przyrody należy uwzględnić wymiar społeczny jako integralną część zrównoważonego rozwoju. Wszyscy mieszkańcy Europy muszą mieć możliwość uczestnictwa w życiu społecznym. Oprócz zabezpieczenia społecznego obejmuje to w szczególności równość płci, dostęp do wysokiej jakości edukacji i zapewnienie zdrowego życia wszystkim osobom w każdym wieku. Jednocześnie należy podkreślić, że zobowiązanie do realizacji 17 celów zrównoważonego rozwoju obejmuje współpracę z naszymi partnerami spoza UE w oparciu o te same wartości. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Podkreśla, że Pakt na rzecz Klimatu powinien przede wszystkim stanowić czynnik sprzyjający współpracy między władzami lokalnymi i regionalnymi a instytucjami europejskimi. Z jednej strony powinien być innowacyjnym narzędziem zarządzania, które służy do rozwijania pomysłów, przekazywania informacji z terenu do unijnego procesu decyzyjnego, ulepszania wdrażania strategii politycznych UE i koordynacji działań w zakresie przeciwdziałania zmianie klimatu, a jednocześnie do radzenia sobie z kryzysem gospodarczym spowodowanym pandemią COVID-19. Środki stymulujące gospodarkę powinny sprzyjać zarówno zwiększaniu odporności społeczeństw, jak i dekarbonizacji gospodarki w celu osiągnięcia neutralności klimatycznej najpóźniej do 2050 r. Wszystkie przygotowywane polityki powinny być analizowane pod kątem ich wpływu na klimat i środowisko. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Zaznacza, że Pakt na rzecz Klimatu powinien dodać bodźca zobowiązaniom już podpisanym na szczeblu lokalnym przez podmioty lokalne (MŚP, szkoły, władze lokalne, szkoły wyższe itp.) i generować nowe zobowiązania, tak aby do 2050 r. uczynić z Europy pierwszy kontynent neutralny dla klimatu. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Podkreśla zatem, że Pakt na rzecz Klimatu powinien również stanowić inicjatywę parasolową z własną marką dla istniejących i przyszłych lokalnych paktów klimatycznych (1) lub partnerstw na szczeblu lokalnym działających na rzecz osiągnięcia jasnych celów w dziedzinie klimatu przy udziale społeczeństwa obywatelskiego, przedsiębiorstw i innych zainteresowanych stron. Powinien pomagać uzyskać poparcie obywateli dla polityki na rzecz klimatu, ułatwiać wymianę najlepszych praktyk i powielanie i zwiększanie skali najbardziej udanych europejskich inicjatyw oraz pobudzać tworzenie lokalnych paktów klimatycznych w całej UE. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Z zadowoleniem przyjmuje wyraźne zobowiązanie Komisji do zwrócenia szczególnej uwagi na regiony najbardziej oddalone w ramach Europejskiego Zielonego Ładu, biorąc pod uwagę ich podatność na skutki zmiany klimatu i klęsk żywiołowych oraz ich wyjątkowe atuty, takie jak różnorodność biologiczna czy źródła energii odnawialnej, i oczekuje przyjęcia w tym celu konkretnych środków. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Potwierdza swoje zaangażowanie na rzecz wspierania Komisji oraz władz lokalnych i regionalnych w pomyślnym wdrażaniu Zielonego Ładu, a zwłaszcza w uczynieniu z Paktu na rzecz Klimatu potężnego narzędzia wspierania władz lokalnych i regionalnych w realizacji tego ambitnego projektu i nadaniu im w tym proaktywnej roli. Zwraca uwagę, że to innowacyjne i przekrojowe podejście przyjęte w ramach Zielonego Ładu i ożywienia gospodarczego wymaga zupełnie nowego ustosunkowania się do budowania zdolności władz lokalnych i regionalnych, które powinno być ukierunkowane na wszystkie sektory i na bardziej zintegrowane zarządzanie. Pakt na rzecz Klimatu powinien być okazją do stworzenia kultury Zielonego Ładu wśród wszystkich władz lokalnych i regionalnych i do budowania świadomości obywateli na temat wszystkich odnośnych dziedzin polityki oraz do ich zaangażowania w te strategie. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Podkreśla, że obecna nadzwyczajna sytuacja zdrowotna związana z pandemią COVID-19 raz jeszcze wskazuje w całej Europie na rolę władz lokalnych i regionalnych jako kluczowych decydentów i świadczeniodawców usług publicznych będących na pierwszej linii reagowania na lokalne potrzeby i wyzwania zwłaszcza w okresach globalnego zagrożenia. Zwraca uwagę, że społeczności lokalne i ich obywatele powinni ponownie przyjąć na siebie rolę kluczowych partnerów w opracowywaniu działań w dziedzinie klimatu oraz ochronie, odtwarzaniu i kształtowaniu środowiska naturalnego, która to rola została zakłócona przez nasilającą się globalizację i uprzemysłowienie, zbyt często oparte na niezrównoważonym wykorzystywaniu ograniczonych zasobów. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Proponuje wykorzystanie przykładów najlepszych praktyk w walce ze zmianą klimatu na szczeblu lokalnym i regionalnym, takich jak Under2Coalition – globalna grupa na szczeblu niższym niż krajowy, w której skład wchodzi ponad 220 krajów związkowych, regionów i gmin. Celem jest skorzystanie ze zgromadzonych danych przy opracowywaniu długoterminowych strategii w dziedzinie klimatu oraz postrzeganie wymiany doświadczeń w zakresie udanych metod, innowacyjnych rozwiązań i cennych wniosków płynących z takich inicjatyw jako integralnej części Paktu na rzecz Klimatu. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Przyjmuje z zadowoleniem komunikaty Komisji „Budżet UE napędza plan odbudowy Europy” oraz „Decydujący moment dla Europy: naprawa i przygotowanie na następną generację” i ponownie wyraża poparcie dla europejskiej polityki w zakresie neutralności klimatycznej, uważanej za niezbędną i pierwszoplanową strategię mającą zapewnić Europie zrównoważoną przyszłość. W kontekście trwającej pandemii polityka na rzecz neutralności klimatycznej i odporność terytorialna musi stać się podstawą strategii naprawy gospodarczej neutralnej dla klimatu w trosce o to, by wszystkie fundusze zainwestowane w naprawę europejskich gospodarek znacząco przyczyniły się do przyspieszonego przejścia na neutralność klimatyczną, ochrony różnorodności biologicznej i zwiększenia odporności terytoriów w przewidzianych ramach. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Ponownie podkreśla, że dobrze opracowane strategie służące przeciwdziałaniu zmianie klimatu mogą stwarzać możliwości gospodarcze: zdaniem Komisji osiągnięcie neutralności klimatycznej może doprowadzić do 2-procentowego wzrostu unijnego PKB do 2050 r. i do oszczędności rzędu 200 mld EUR rocznie dzięki unikniętym kosztom opieki zdrowotnej oraz do stworzenia 1 miliona miejsc pracy w zielonej gospodarce. Te możliwości prawdopodobnie jeszcze zyskają na znaczeniu w świetle wychodzących na jaw powiązań między obecną pandemią i ryzykiem wystąpienia kolejnych a degradacją środowiska, utratą różnorodności biologicznej i skutkami zmiany klimatu. W związku z tym Komitet z zadowoleniem przyjmuje fakt, że jednym z priorytetowych działań Paktu na rzecz Klimatu będzie sadzenie drzew, regeneracja przyrody i zazielenianie obszarów miejskich i apeluje, by uwzględniono również zieloną infrastrukturę oraz działania na rzecz oszczędzania wody i obiegu zamkniętego w gospodarce wodnej. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Podkreśla, że w nadzwyczajnych okolicznościach spowodowanych pandemią konieczne jest, by nie pozostawić w tyle żadnych obywateli. Obecnie, bardziej niż kiedykolwiek, zarówno działania w dziedzinie klimatu, jak i instrumenty naprawcze powinny dotrzeć zarazem do miast i na obszary wiejskie, a także do wszystkich sektorów gospodarki. Szczególną uwagę należy poświęcić tradycyjnym sektorom produkcyjnym, które najbardziej odczuły skutki środków wprowadzonych w celu zwalczania pandemii COVID-19. W tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje zapowiadaną inicjatywę dotyczącą fali renowacji, której celem jest poprawa efektywności energetycznej budynków publicznych i prywatnych przy jednoczesnym zapewnieniu miejsc pracy i pobudzeniu sektora budowlanego. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Podkreśla, że władze lokalne i regionalne powinny mieć bezpośredni dostęp do funduszy europejskich (zarówno z budżetu europejskiego, jak i od innych europejskich instytucji finansowych takich jak EBI) w celu przezwyciężenia kryzysu gospodarczego spowodowanego pandemią COVID-19 i przeciwdziałania kryzysowi klimatycznemu. W szczególności należy ustanowić dodatkowe instrumenty umożliwiające – zwłaszcza w przypadku projektów w ramach Zielonego Ładu – bezpośredni dostęp do funduszy UE takich jak instrument na rzecz miast „City Facility” w ramach programu „Horyzont 2020”, innowacyjne działania miejskie w ramach EFRR (art. 8) czy przyszła Europejska inicjatywa miejska na okres po 2020 r. w rozumieniu rozporządzenia w sprawie EFRR/Funduszu Spójności (art. 10). |
| --- | --- |

15.

| 16. | Uważa w związku z tym, że Pakt na rzecz Klimatu powinien sprzyjać bezpośredniemu dostępowi władz lokalnych i regionalnych do funduszy UE na potrzeby podejmowanych przez nie zrównoważonych działań w kontekście nowych wieloletnich ram finansowych zgodnie z zasadą pomocniczości. Apeluje w szczególności o umożliwienie bezpośredniego dostępu do zasobów przydzielonych w ramach instrumentu „Łącząc Europę”. Domaga się także, aby przeznaczono 10 % środków nowego EFRR na zrównoważony rozwój obszarów miejskich. Proponuje, by opracowano politykę neutralności klimatycznej z odrębnym budżetem w ramach przyszłych WRF, podobną do polityki rolnej lub regionalnej i zapewniającą bezpośredni dostęp do funduszy miastom i regionom wybierającym zieloną ścieżkę ożywienia gospodarczego. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Zgadza się z konkluzjami rady ds. misji „Inteligentne miasta neutralne dla klimatu” w ramach programu „Horyzont Europa”, w których apeluje się o dalsze wspieranie 100 miast europejskich w ich systemowym przejściu na neutralność klimatyczną do 2030 r., z jednoczesnym wykorzystaniem środków finansowych programu „Horyzont Europa”, europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, ważnych projektów stanowiących przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania, InvestEU i innych instrumentów UE. |
| --- | --- |

17.

| 18. | KR i EBI powinny stać się bliskimi partnerami członków Paktu na rzecz Klimatu i wspierać Komisję w jej staraniach o to, by pakt odpowiadał założonemu celowi i był dostępny dla wszystkich jednostek samorządu lokalnego i regionalnego niezależnie od ich wielkości, położenia geograficznego czy kontekstu społeczno-ekonomicznego. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Zwraca się do Komisji o ponowne rozważenie obszarów głównego zainteresowania z myślą o dostosowaniu Paktu na rzecz Klimatu do neutralnej dla klimatu strategii naprawy gospodarczej – przy czym pakt powinien koncentrować się na szerszym zakresie działań, w zależności od tego, jakie projekty są gotowe do realizacji, oraz od konkretnych potrzeb rożnych społeczności lokalnych. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Zaznacza, że opracowane przez sygnatariuszy Porozumienia Burmistrzów plany działania na rzecz zrównoważonej energii i klimatu zawierają imponujący zestaw działań, które można by natychmiast sfinansować i wdrożyć, jak również że wiele struktur współpracy samorządów lokalnych i regionalnych na rzecz klimatu i środowiska oraz wiele indywidualnych samorządów lokalnych i regionalnych ma podobne plany, które można by wykorzystać w tym samym celu. Wyraża gotowość do dalszego wspierania rozwoju tej inicjatywy we współpracy z Komisją Europejską i Biurem Porozumienia Burmistrzów w celu zwiększenia poparcia politycznego i silniejszego włączenia Porozumienia w krajowe ramy energetyczne i klimatyczne. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Podkreśla, że władze lokalne i regionalne wspierają ambitne przejście na czystą, przystępną cenowo i bezpieczną energię i proponuje wspieranie stałego, wielopoziomowego dialogu na temat Zielonego Ładu z władzami lokalnymi i regionalnymi oraz innymi zainteresowanymi stronami w ramach narzędzi Paktu na rzecz Klimatu i z ich zastosowaniem. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Uważa, że dostępność czystej energii obejmuje dwa główne wyzwania: musi być ona konkurencyjna cenowo oraz łatwo dostępna. Chociaż rozwój techniczny zmniejsza lukę kosztową w stosunku do innych źródeł energii, władze lokalne i regionalne odgrywają kapitalną rolę w ułatwianiu odpowiedniego dostępu do finansowania rozwoju odpowiedniej infrastruktury. Dlatego potrzebny jest szybki dostęp do wsparcia finansowego dla władz lokalnych i regionalnych zaangażowanych w działania na rzecz łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej; Europejski Pakt na rzecz Klimatu powinien pomagać w zrozumieniu kluczowych potrzeb władz lokalnych i regionalnych w różnych okolicznościach oraz w opracowaniu, w oparciu o ich doświadczenia, odpowiednich narzędzi wsparcia na szczeblu UE. W tym kontekście KR jest gotów współpracować z KE i władzami lokalnymi i regionalnymi w zakresie konkretnych działań i inicjatyw w celu poprawy dostępu do czystej energii w całej UE. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Sugeruje, by jednym z kluczowych zagadnień objętych Paktem na rzecz Klimatu była inicjatywa dotycząca fali renowacji, która może stać się jednym z głównych elementów trwałego ożywienia gospodarczego, jak zapowiedziano w komunikacie Komisji „Decydujący moment dla Europy: naprawa i przygotowanie na następną generację”. W tej dziedzinie szczególnie ważne jest tworzenie wspólnych inicjatyw sektorów publicznego i prywatnego, a władze lokalne i regionalne mają najlepszą możliwość informowania obywateli o korzyściach i istniejących narzędziach wspierania renowacji ich domów, dając przykład, łącząc i wspierając lokalne przedsiębiorstwa dysponujące niezbędną wiedzą fachową na różnych poziomach, a także opracowując narzędzia dostępu do krajowej lub unijnej pomocy finansowej. Ponadto władze lokalne i regionalne powinny być wzorem w zakresie renowacji budynków publicznych i wspierać w szczególności energetyczną renowację mieszkań socjalnych i innych mieszkań będących własnością publiczną. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Zaznacza, że szczebel lokalny i regionalny znajduje się zarówno na początkowym etapie zrównoważonej gospodarki o obiegu zamkniętym (regiony, w których gospodarka opiera się na biomasie), jak i na jej etapie końcowym (gospodarka odpadami, recykling) i że z uwagi na to powinien być włączony w opracowywanie i wdrażanie odnośnych strategii. Podkreśla zatem, że z racji szczególnego znaczenia tych zagadnień dla obywateli i przedsiębiorstw Pakt na rzecz Klimatu można wykorzystać do uwypuklenia konkretnych obszarów wymagających wsparcia. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Wzywa ponadto do ustanowienia stałego mechanizmu dialogu między Komisją Europejską a Europejskim Komitetem Regionów w sprawie inicjatywy dotyczącej fali renowacji. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Proponuje, by w celu osiągnięcia neutralności klimatycznej instytucje europejskie pomogły władzom lokalnym i regionalnym w przestawieniu transportu publicznego do 2030 r. na pojazdy elektryczne i korzystanie z innych zrównoważonych paliw transportowych – stanowiłoby to także narzędzie przezwyciężenia kryzysu gospodarczego. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Biorąc pod uwagę zakres kompetencji władz lokalnych i regionalnych, proponuje, by oprócz zrównoważonej mobilności zajęły się następującymi kluczowymi dziedzinami polityki w ramach unijnego Paktu na rzecz Klimatu: efektywność energetyczna budynków, odnawialne źródła energii, gospodarka o obiegu zamkniętym (w tym woda i odpady), promocja odpowiedzialnej i zrównoważonej konsumpcji, regeneracja przyrody i różnorodności biologicznej oraz rozwój zielonej i błękitnej infrastruktury w szczególności na obszarach miejskich, a także promowanie zrównoważonej, przyjaznej i inkluzywnej turystyki. Oprócz zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych oferują one możliwość tworzenia nowych, wysokiej jakości miejsc pracy, osiągnięcia postępu w zakresie badań, rozwoju i innowacji oraz poprawy zdrowia i dobrostanu obywateli, a co za tym idzie, ograniczenia kosztów opieki zdrowotnej w UE. Pożądanym byłoby również, gdyby powyższe obszary obejmowały także zagadnienia z zakresu zwiększenia retencji wody, zmniejszania zużycia wody oraz tworzenia stref ochrony bioróżnorodności. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Uznaje, że wdrożenie kryteriów ekologicznych w zamówieniach publicznych oraz warunkowość dostępu do finansowania związana z ograniczeniem emisji gazów cieplarnianych będzie ważnym bodźcem, który przyczyni się do niezbędnej zmiany modelu gospodarczego prowadzącego do osiągnięcia celów Zielonego Ładu. Dlatego w Pakcie na rzecz Klimatu powinno się przewidzieć specjalne działania w zakresie opracowania odpowiednich kryteriów i pomiarów oraz wspierania samorządów lokalnych i regionalnych (również tych mniejszych, w przypadku których złożoność przepisów dotyczących zamówień publicznych jest często poważną barierą dla inwestycji) w ich stosowaniu, a jednocześnie należy wezwać unijne i krajowe organy administracji do uproszczenia przepisów, udzielania w razie konieczności wsparcia technicznego oraz określenia odpowiednich kryteriów i wymogów dotyczących ekoprojektu. Komitet zachęca UE, państwa członkowskie oraz władze lokalne i regionalne do opracowania i dalszego rozwijania dobrowolnych zobowiązań ich administracji do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych. Pakt na rzecz klimatu mógłby zapewnić wspierające ramy w tym zakresie. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Podkreśla, że coraz większa liczba badań wskazuje na istnienie związku między zdrowiem a ochroną środowiska (2), w tym zmniejszeniem zanieczyszczenia powietrza. W związku z tym zwraca się do Komisji o uwzględnienie wymiaru zdrowotnego w ramach Zielonego Ładu, poczynając od opracowania europejskiej strategii na rzecz zdrowia, środowiska i zmiany klimatu, na wzór strategii WHO (3). Prowadzone w ramach Paktu na rzecz Klimatu działania informacyjne pod adresem obywateli i społeczeństwa obywatelskiego powinny być ważnym narzędziem służącym zwiększaniu świadomości na temat tych powiązań oraz budowaniu poparcia dla tego, by uwzględnić te aspekty w procesie kształtowania odpowiedniej polityki na wszystkich szczeblach. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Proponuje, aby w związku z unijną strategią w zakresie wodoru na rzecz Europy neutralnej dla klimatu (COM(2020) 301 final) Pakt na rzecz Klimatu wspierał również rozwój gospodarki wodorowej wykorzystującej ekologiczny wodór pozyskiwany w regionach i miastach dzięki odnawialnym źródłom energii (zob. CdR 2020/549). |
| --- | --- |

30.

| 31. | Wzywa wszystkie instytucje i państwa członkowskie UE do kontynuowania prac nad ambitnym zestawem nowych, ustalonych na poziomie krajowym wkładów. Przypomina również o znaczeniu zaangażowania unijnych władz lokalnych i regionalnych w ten proces – poprzez stworzenie systemu wkładów ustalanych na szczeblu lokalnym, uzupełniającego wkłady ustalane na poziomie krajowym – i lepszym powiązaniu ambitnych celów lokalnych, regionalnych, krajowych i europejskich, począwszy od prac wykonywanych w ramach Światowego Porozumienia Burmistrzów. Zaznacza, że Pakt na rzecz Klimatu mógłby być potężnym instrumentem służącym osiągnięciu tego celu. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Podkreśla kluczową rolę technologii cyfrowych w budowaniu bardziej odpornego społeczeństwa oraz ich potencjał pod względem ogólnego pozytywnego wpływu na ograniczenie emisji i ożywienie gospodarcze. Uważa zatem, że należy przewidzieć ściślejszą integrację między przejściem na neutralność klimatyczną a zrównoważoną transformacją cyfrową oraz że Pakt na rzecz Klimatu mógłby być narzędziem służącym przedyskutowaniu potencjalnych synergii między tymi dwoma transformacjami oraz ich dalszemu zbadaniu, przy uwzględnieniu niedawnych doświadczeń władz lokalnych i regionalnych w zakresie reagowania na nadzwyczajną sytuację zdrowotną. |
| --- | --- |

32.

W sprawie zwiększania świadomości i budowania zdolności

| 33. | Ponownie podkreśla kluczową rolę przystosowania się do zmiany klimatu dla budowania odpornych terytoriów i zmniejszania rocznych strat wynikających z niekorzystnego wpływu klimatu. Zwraca w tym kontekście uwagę na potrzebę podjęcia szeregu zdecydowanych działań w celu poprawy zdolności władz lokalnych i regionalnych do wdrażania polityki w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu, poczynając od strategii w zakresie zrównoważonego finansowania i wzmożonych działań na rzecz budowania zdolności. Kluczową kwestią jest również możliwość monitorowania postępów dotyczących inwestycji związanych ze zmianą klimatu na poziomie miast i regionów. Obecnie zakres danych w tym obszarze jest ograniczony. Wzywa Komisję do uwzględnienia tych aspektów przy opracowywaniu nowej strategii UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu i powiązania jej z Paktem na rzecz Klimatu. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Podkreśla zasadniczą rolę władz lokalnych i regionalnych w odniesieniu do produkcji żywności i gospodarowania gruntami. Istnieje też możliwość wspierania lepszych tendencji żywieniowych poprzez edukację, catering i zamówienia publiczne. Zaznacza, że w ramach bardziej zrównoważonej produkcji żywności należy również uwzględnić tworzenie miejsc pracy, transport towarów i opakowania, a włączenie sektora rolnego do systemu handlu emisjami powinno lepiej odzwierciedlać wkład tego sektora jako pochłaniacza dwutlenku węgla. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Zwraca uwagę na to, że koncepcja zrównoważonego rozwoju powinna uwzględniać znaczenie zajmowania gruntów i gospodarowania nimi, co na obszarach odizolowanych, słabo zaludnionych i oddalonych dokonywane jest zazwyczaj przez rolników i rybaków. Władze lokalne i regionalne powinny ułatwiać instalowanie się nowych osób w społecznościach wiejskich jako sposób na uniknięcie presji demograficznej na miasta, racjonalizację usług publicznych oraz ich kosztów, promowanie zrównoważonego użytkowania gruntów i ograniczenie emisji związanych z transportem; wymaga to pomocy i ukierunkowanego finansowania w celu stworzenia niezbędnej infrastruktury potrzebnej do pracy zdalnej, jak również mobilności, cyfryzacji (dostępu do konsumenta lokalnego i wprowadzania na rynek produktów z tych obszarów), usług socjalnych i zdrowotnych. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Uważa, że strategie na rzecz ograniczenia ryzyka wystąpienia klęsk żywiołowych związanych ze zmianą klimatu będą odgrywać coraz większą rolę. Należy zatem wspierać władze lokalne i regionalne w lepszym zrozumieniu i zintegrowaniu tych strategii, by wzmocnić ogólną odporność podległych im obszarów oraz ich zdolność do radzenia sobie w sytuacjach nadzwyczajnych. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Zaznacza, że władze lokalne i regionalne mają trudności z dostępem do finansowania, co osłabia wskaźnik absorpcji funduszy UE. Pakt na rzecz Klimatu powinien wypełnić tę lukę poprzez zgromadzenie wszystkich istniejących środków wsparcia dla władz lokalnych i regionalnych, aby mogły one rozeznać się w funduszach UE, a także, by dostarczyć im brakujących informacji we wszystkich językach urzędowych UE w sposób przyjazny dla użytkownika. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Podkreśla, że należy przyznać edukacji centralną rolę w tworzeniu nowej kultury ochrony środowiska i klimatu, co wiąże się z dążeniem do przeprowadzenia istotnych zmian społecznych. W tym kontekście Pakt na rzecz Klimatu mógłby promować we współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi udział publicznych, lokalnych i prywatnych organizatorów wychowania, edukacji i informacji, w szczególności szkół i centrów informacyjnych Europe Direct, w tworzeniu tej nowej kultury. Inicjatywy te powinny być powiązane z silnym dążeniem do cyfryzacji, która okazuje się być podstawowym narzędziem kształcenia w obecnych czasach. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Uznaje doskonałość europejskich uczelni wyższych i ośrodków badawczych i wzywa Komisję do włączenia ich do Paktu na rzecz Klimatu jako istotnego źródła wiedzy i potencjalnego silnego sojusznika w tworzeniu skutecznej platformy na rzecz budowania zdolności, a także do wspierania koordynacji między tymi ośrodkami a władzami lokalnymi i regionalnymi w celu opracowania opartych na współpracy projektów pilotażowych ułatwiających podejmowanie decyzji i dzielenie się udanymi doświadczeniami. |
| --- | --- |

39.

W sprawie inicjowania działań i pogłębienia współpracy wielostronnej

| 40. | Uważa, że należy doprecyzować i jeszcze bardziej rozwinąć inicjatywę dotyczącą Porozumienia Burmistrzów oraz inne formy współpracy władz lokalnych i regionalnych w dziedzinie klimatu i energii, aby stały się kluczowymi narzędziami Paktu na rzecz Klimatu służącymi inicjowaniu działań lokalnych. Należy zatem wspierać zaangażowanie obywateli, odpowiednich organizacji pozarządowych, przedsiębiorstw, placówek badawczych i uczelni wyższych i dążyć do przyjęcia podejścia opartego na poczwórnej helisie. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Zwraca uwagę na strategiczne znaczenie powiązania krajowych i regionalnych dualnych systemów kształcenia zawodowego z osiąganiem celów Europejskiego Zielonego Ładu w ścisłej współpracy z podmiotami systemów szkolnictwa podstawowego i wyższego oraz podmiotami z dziedziny badań naukowych, co jest najlepszym sposobem podnoszenia kwalifikacji pracowników i ich integracji w przedsiębiorstwie z myślą o zwalczaniu zmiany klimatu. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Podkreśla znaczenie wielu inicjatyw UE skierowanych do miast i regionów w ramach Zielonego Ładu. Uważa jednak, że władze lokalne i regionalne niedostatecznie je wykorzystują ze względu na brak jasnego oglądu wszystkich istniejących możliwości, ich charakterystyk i głównych celów. Pakt na rzecz Klimatu powinien zapewnić wgląd w te możliwości, wspierać władze lokalne i regionalne w wyborze najodpowiedniejszych inicjatyw oraz zaproponować stopniową ścieżkę przechodzenia do neutralności klimatycznej z możliwie łatwo dostępną ofertą w zakresie komunikacji i informacji dla samorządów terytorialnych pozwalającą na szybkie wdrożenie działań. Porozumienie Burmistrzów oraz inne formy współpracy na rzecz klimatu i energii z udziałem władz lokalnych i regionalnych mogłyby stanowić centralny element tego systemu. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Zwraca uwagę na wcześniej wyrażane stanowiska KR-u, zwłaszcza na uwzględnienie koncepcji spójności cyfrowej jako czynnika sprzyjającego lepszej integracji wszystkich obywateli UE, w połączeniu z konkretnymi i ukierunkowanymi programami mającymi na celu podniesienie umiejętności cyfrowych oraz monitorowanie i dostosowanie odpowiednich strategii. Projekty dotyczące inteligentnych miast powinny stanowić dobrą podstawą do tworzenia na większą skalę projektów w zakresie budowania zdolności, które powinny być wystarczająco elastyczne, aby można było dostosować je do różnych realiów. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Uznaje kluczową rolę wzajemnego uczenia się w skutecznym i pragmatycznym podejściu do wdrażania Zielonego Ładu: tworzenie dwustronnych partnerstw i repozytoriów najlepszych praktyk, na przykład poprzez takie inicjatywy jak Porozumienie Burmistrzów, może być potężnym narzędziem wspomagającym władze lokalne i regionalne w inicjowaniu neutralnej dla klimatu polityki, bez konieczności rozpoczynania od zera. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Dostrzega, że na poziomie lokalnym istnieje wiele doświadczeń w dziedzinie współtworzenia rozwiązań politycznych, umożliwiania zgromadzeń obywatelskich, pobudzania dialogu obywatelskiego i propagowania budżetowania partycypacyjnego. Doświadczenia te stanowią solidny, inspirujący korpus, który pokazuje, jak można bezpośrednio angażować ludzi w formułowanie i osiąganie ambitnych celów w dziedzinie klimatu. Pakt na rzecz Klimatu powinien opierać się na wiedzy poziomu lokalnego, przyznając władzom lokalnym i regionalnym rolę podmiotów ułatwiających udział szerokiemu spektrum interesariuszy lokalnych i obywateli. |
| --- | --- |

45.

| 46. | Zwraca uwagę na niewielką skalę większości lokalnych projektów dotyczących transformacji energetycznej i ochrony klimatu w porównaniu z optymalną skalą uznawaną przez duże podmioty finansowe. W tym kontekście Pakt na rzecz Klimatu mógłby stworzyć narzędzie dla władz lokalnych i regionalnych umożliwiające im znalezienie partnerów wśród równorzędnych podmiotów i zagregowanie projektów, by zapewnić im dostęp do wszystkich możliwości finansowania. |
| --- | --- |

46.

| 47. | Uznaje znaczny potencjał partnerstwa publiczno-prywatnego w finansowaniu neutralnej dla klimatu transformacji i podkreśla, że tego rodzaju podejście jest nadal wyzwaniem dla wielu władz lokalnych i regionalnych. Zatem należy zapewnić więcej wytycznych i wsparcia, by wszystkie jednostki samorządu terytorialnego mogły w jak największym stopniu skorzystać z tej możliwości. |
| --- | --- |

47.

| 48. | Zaznacza, że przezwyciężenie kryzysu klimatycznego oznacza radykalną zmianę naszych przyzwyczajeń jako obywateli i konsumentów. W związku z tym należy w pełni uznać rolę wszystkich obywateli jako aktywnych zainteresowanych stron i wzmocnić ich pozycję poprzez podejście oparte na uczestnictwie, na przykład w ramach żywego laboratorium lub poprzez mikro-granty na realizację projektów w małej skali, w najbliższym otoczeniu mieszkańców, poprzez lokalne wspólnoty i organizacje pozarządowe. Należy na wszystkich szczeblach zachęcać do przemiany konsumentów w prosumentów i odpowiednio wspierać ten proces finansowo. Ponadto zaangażowanie obywateli trzeba wspierać dzięki zastosowaniu innowacyjnych technologii takich jak inteligentne liczniki czy specjalistyczne aplikacje na smartfony. Władze lokalne i regionalne mają tu do odegrania kluczową rolę. |
| --- | --- |

48.

W sprawie roli KR-u

| 49. | Zobowiązuje się do promowania, wymiany i koordynowania wysiłków władz lokalnych i regionalnych w zakresie wdrażania Zielonego Ładu za pośrednictwem swojej grupy roboczej „Zielony Ład w terenie”, a także do zapewnienia szybkiej koordynacji działań w dziedzinie Zielonego Ładu i zielonego ożywienia gospodarczego z Komisją Europejską i innymi partnerami. |
| --- | --- |

49.

| 50. | Zachęca krajowe stowarzyszenia władz lokalnych i regionalnych, by odgrywały aktywną rolę jako partnerzy KR-u i Komisji w działaniach dotyczących Zielonego Ładu. W tym celu można by ustanowić na odpowiednim poziomie punkty informacyjne w ramach Paktu na rzecz Klimatu, aby przekazywać informacje na temat Zielonego Ładu, w tym odnośnych inicjatyw, i zapewnić, by dotarły one do wszystkich zainteresowanych stron. |
| --- | --- |

50.

| 51. | Planuje uruchomienie projektu paktu CoR4Climate w celu dalszego wspierania tej ważnej inicjatywy. Projekt obejmowałby wyznaczenie ambasadorów Zielonego Ładu, którzy mają pełnić rolę punktów kontaktowych ds. informacji i rozpowszechniania najlepszych praktyk związanych z Zielonym Ładem – w tym roli tego ostatniego jako akceleratora ożywienia społecznego i gospodarczego po kryzysie COVID-19. Planuje się, że projekt będzie również dotyczyć ożywienia komunikacji w sprawie Zielonego Ładu, zarówno publicznie, za pośrednictwem strony internetowej KR-u, jak i wewnętrznie w stosunku do członków KR-u. W ramach tej komunikacji trzeba przekazywać władzom lokalnym i regionalnym najistotniejsze informacje, tak by mogły zainicjować Zielony Ład w terenie, w tym informacje o możliwościach finansowania. Wreszcie projekt paktu CoR4Climate będzie okazją do podsumowania zobowiązań członków KR-u w zakresie Zielonego Ładu i promowania możliwości wzajemnego uczenia się. |
| --- | --- |

51.

| 52. | Proponuje utworzenie forum do spraw zielonego ożywienia gospodarczego, w ramach którego Komisja Europejska, władze lokalne i regionalne oraz inne zainteresowane strony będą mogły wspólnie pracować nad działaniami w dziedzinie klimatu. Forum to mogłoby zostać włączone do cyfrowej platformy Paktu na rzecz Klimatu zarządzanej wspólnie przez Komisję i KR. |
| --- | --- |

52.

| 53. | Popiera wdrożenie zielonego przyrzeczenia, by stosować zasadę „nie szkodzić”, i włączenie jej do Programu lepszego stanowienia prawa i wytycznych Komisji. Spójność polityki i lepsze stanowienie prawa są centralnym elementem tworzenia o czasie skutecznego prawodawstwa, przynoszącego obywatelom rzeczywistą wartość dodaną. Jest zatem ważne, aby obywatele, zainteresowane strony i wszystkie szczeble sprawowania rządów mogli przyczyniać się do opracowania właściwych przepisów we właściwym celu. Należy wykorzystać zestaw instrumentów i wytycznych służących lepszemu stanowieniu prawa, aby osiągnąć cel neutralności klimatycznej. |
| --- | --- |

53.

| 54. | Podkreśla, że Pakt na rzecz Klimatu stanowi doskonałą okazję do wdrożenia zasady aktywnej pomocniczości, ponieważ jego cele pokrywają się w dużym stopniu z samą istotą podejścia opartego na aktywnej pomocniczości, które zakłada rozwijanie inkluzywnego i konstruktywnego sposobu pracy przy pełnym wykorzystaniu potencjału wielopoziomowych i demokratycznych unijnych ram zarządzania. |
| --- | --- |

54.

| 55. | Zaznacza, że UE musi pełnić rolę światowego lidera w walce ze zmianą klimatu, promując ambitne normy i cele wśród krajów sąsiadujących i innych głównych emitentów gazów cieplarnianych. W tym kontekście wskazuje na inicjatywy podjęte przez KR, takie jak Konferencja Władz Lokalnych i Regionalnych Partnerstwa Wschodniego (CORLEAP), Eurośródziemnomorskie Zgromadzenie Samorządów Lokalnych i Regionalnych (ARLEM) i współpraca zdecentralizowana, w tym inicjatywa nikozyjska dotycząca współpracy z libijskimi burmistrzami, które mogą stosować narzędzia i metody, jakie mają zostać opracowane w ramach Paktu na rzecz Klimatu, do wspierania władz lokalnych i regionalnych krajów sąsiadujących z UE w wymianie, przyjmowaniu i wdrażaniu najlepszych praktyk dotyczących budowania bardziej zrównoważonej i zielonej gospodarki. |
| --- | --- |

55.

| 56. | Uważa, że w świetle zasadniczej roli europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych we wdrażaniu Zielonego Ładu należy zainicjować – w ramach Paktu na rzecz Klimatu – dialog z instytucjami zarządzającymi, by w pełni uświadomić im istniejące możliwości w tym zakresie Jest gotów współpracować z Komisją w zwiększaniu świadomości i zdolności instytucji zarządzających w zakresie planowania i wydatkowania tych funduszy, z myślą o osiągnięciu neutralności klimatycznej dzięki zielonej i sprawiedliwej transformacji. |
| --- | --- |

56.

Bruksela, dnia 14 października 2020 r.

Apostolos TZITZIKOSTAS

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  Por. np. lokalne pakty klimatyczne w miastach takich jak Sztokholm, Rotterdam, Amsterdam i Nantes.

1

(2)  https://www.eea.europa.eu/themes/human

2

(3)  https://www.who.int/phe/publications/global-strategy/en/

3

---

| 18.12.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 440/107 |
| --- | --- | --- | --- |

18.12.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 440/107

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Nowy plan działania dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym

(2020/C 440/18)

| Sprawozdawca: | Tjisse STELPSTRA (NL/EKR), minister regionalny prowincji Drenthe |
| --- | --- |
| Dokument źródłowy: | Komunikat Komisji Europejskiej do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Nowy plan działania UE dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym na rzecz czystszej i bardziej konkurencyjnej Europy”
  COM(2020) 98 final |

Sprawozdawca:

Tjisse STELPSTRA (NL/EKR), minister regionalny prowincji Drenthe

Dokument źródłowy:

Komunikat Komisji Europejskiej do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Nowy plan działania UE dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym na rzecz czystszej i bardziej konkurencyjnej Europy”

COM(2020) 98 final

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

A.   Uwagi ogólne

W dziedzinie naszej odpowiedzialności

| 1. | Wyraża zaniepokojenie obecnym tempem eksploatacji Ziemi. Podkreśla, że zachowanie ludzkie jest przyczyną katastrofy, za którą odpowiedzialni są wszyscy, i zgadza się z nowym planem działania dotyczącym gospodarki o obiegu zamkniętym, że przejście na neutralną pod względem emisji dwutlenku węgla gospodarkę o obiegu zamkniętym będzie wymagało współpracy pomiędzy wszystkimi zainteresowanymi stronami na wszystkich poziomach społeczeństwa i sprawowania rządów. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Podkreśla natychmiastową potrzebę przyspieszenia przejścia na model regeneracyjnego wzrostu, utrzymujący konsumpcję zasobów w ramach ograniczeń planety oraz zmniejszający nasz ślad. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Z zadowoleniem przyjmuje nowy plan działania dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym (NCEAP) Komisji Europejskiej jako strategiczne opracowanie koncepcji Europejskiego Zielonego Ładu oraz jako konstruktywną kontynuację planu działania z 2015 r. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Ubolewa nad bardzo krótkim rozdziałem w nowym planie działania dotyczącym gospodarki o obiegu zamkniętym na temat roli władz lokalnych i regionalnych, biorąc pod uwagę, że władze lokalne i regionalne pełnią ważną rolę w przejściu na gospodarkę o obiegu zamkniętym jako kluczowe podmioty w inicjowaniu oraz poszerzaniu zakresu bardzo potrzebnych innowacji. Regiony gwarantują bowiem, że osoby, społeczności i regiony dostosowują swoje codzienne funkcjonowanie do zasad gospodarki o obiegu zamkniętym. Podkreśla znaczenie potencjału obiegu zamkniętego dla tworzenia miejsc pracy oraz potrzebę wspierania inwestycji w nową infrastrukturę służącą faktycznemu zbieraniu, recyklingowi i wykorzystywaniu materiałów wtórnych. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jest pod wrażeniem liczby wnikliwych uwag zainteresowanych stron oraz wzywa Komisję Europejską do używania istniejących platform takich jak partnerstwa w ramach agendy miejskiej, europejska platforma zainteresowanych stron gospodarki o obiegu zamkniętym oraz sieci samorządów lokalnych i regionalnych w celu usprawnienia wzajemnego uczenia się oraz budowania zdolności. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę na rzecz miast i regionów o obiegu zamkniętym, która pomoże zainteresowanym stronom rozwinąć i wdrożyć terytorialne rozwiązania w zakresie gospodarki o obiegu zamkniętym. Jednocześnie KR podkreśla jednak, że tego rodzaju działania wspomagające obieg zamknięty nie mogą być oddzielone od innych działań mających na celu ochronę naszej planety. Podejście oparte na gospodarce o obiegu zamkniętym musi zostać zintegrowane z działaniami w dziedzinie klimatu, środowiska i zrównoważonego rozwoju sieci gmin i miast. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Podkreśla, że tocząca się debata na temat zasad gospodarki o obiegu zamkniętym może stanowić okazję do zdecydowanego zajęcia się powracającą kwestią wychodzenia poza tradycyjne wskaźniki PKB (1), tj. włączenia nowych elementów innych niż związane z wynikami gospodarczymi, takich jak: tworzenie systemów opartych na zasadzie solidarności na rzecz społeczeństwa integracyjnego, życie z uwzględnieniem ograniczeń naszej planety oraz sprawiedliwy podział zasobów. |
| --- | --- |

7.

W kontekście pandemii COVID-19

| 8. | Zauważa, że nowy plan działania dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym został opublikowany w trakcie trwania pandemii COVID-19, która pokazała nam, jak jesteśmy zależni od zasobów pierwotnych, oraz postrzega ten kryzys jako sygnał alarmowy na wielu płaszczyznach. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Wzywa Komisję Europejską oraz państwa członkowskie do zmniejszenia zależności od krajów trzecich i od zasobów pierwotnych, oraz do wzmocnienia bezpieczeństwa dostaw poprzez solidniejsze rozplanowanie zarządzania zasobami – zwłaszcza rzadkimi i o znaczeniu krytycznym – a także zaleca utworzenie unijnej platformy ds. polityki w dziedzinie zasobów. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Z zadowoleniem przyjmuje ukierunkowanie działań Komisji Europejskiej na rozwijanie rynku surowców wtórnych, zwłaszcza poprzez inwestycje w recykling. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jest pod wrażeniem pozytywnych środowiskowych skutków ubocznych ograniczeń w przemieszczaniu się (tj. czystszego powietrza, mniejszego zanieczyszczenia wody, mniejszej ilości szkodliwych emisji). Odporność, kreatywność oraz innowacyjność, którymi od początku kryzysu wykazali się obywatele, podmioty publiczne, przedsiębiorstwa i podmioty gospodarcze, powinny być wykorzystywane do wspierania głębokiej transformacji ekologicznej procesów produkcyjnych i uniknięcia efektu „nadrabiania zaległości” w zakresie degradacji środowiska po kryzysie. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Wzywa Komisję Europejską, państwa członkowskie oraz władze lokalne i regionalne do zarządzania inwestycjami w ramach planu odbudowy dla Europy w taki sposób, aby zagwarantować długoterminowy rozwój gospodarczy, społeczny i środowiskowy, przy jednoczesnym zmniejszeniu wykorzystania zasobów, unikaniu stosowania i usuwaniu substancji niebezpiecznych oraz usprawnieniu obiegu zamkniętego materiałów i w systemach. Dzięki niezbędnemu finansowaniu instrument „Next Generation EU” musi przyczynić się do osiągnięcia tego celu i musi mu towarzyszyć ustanowienie zasobów własnych, które nie stawiają żadnego państwa członkowskiego UE w niekorzystnym położeniu w stosunku do innych krajów. |
| --- | --- |

12.

W dziedzinie ambitnych celów klimatycznych, Zielonego Ładu oraz celów zrównoważonego rozwoju

| 13. | Wzywa Komisję Europejską, państwa członkowskie i władze lokalne i regionalne do zapewnienia terminowej realizacji Europejskiego Zielonego Ładu, tak aby służył on jako solidna podstawa do ożywienia gospodarki UE w sposób zgodny z unijnymi celami w zakresie energii, klimatu i środowiska. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Podkreśla kluczową rolę zasad gospodarki o obiegu zamkniętym w osiąganiu celów zrównoważonego rozwoju, zwłaszcza celu zrównoważonego rozwoju nr 12 dotyczącego odpowiedzialnej produkcji i konsumpcji, oraz wierzy, że wdrożenie zasad gospodarki o obiegu zamkniętym przyczyni się do przekształcenia szeroko zakrojonych celów w działanie oraz do zauważalnej przemiany społeczeństwa. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Zaznacza, że przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym znacząco wesprze unijne starania w zakresie łagodzenia zmiany klimatu, i wzywa Komisję Europejską do ustanowienia dalszych powiązań pomiędzy wszystkimi planami Zielonego Ładu w celu zapewnienia bardzo potrzebnej ogólnej perspektywy i synergii oddziaływań poprzez badania i wskaźniki oraz w procesie kształtowania polityki, np. w prawie o klimacie. Podkreśla, że równie ważne jest łączenie polityki w zakresie gospodarki o obiegu zamkniętym z polityką ukierunkowaną na inne kwestie środowiskowe, takie jak ochrona różnorodności biologicznej lub jakości powietrza i wody. Zastosowanie zasad gospodarki o obiegu zamkniętym będzie musiało stać się wspólnym punktem wyjścia we wszystkich sektorach, począwszy od sektora rolno-spożywczego aż po budownictwo i wysokiej klasy rozwiązania techniczne itd. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Odnosi się do wzajemnych zależności między obiegiem zamkniętym a ochroną klimatu. Zintegrowane podejście oparte na gospodarce o obiegu zamkniętym, w tym zasady określające projektowanie produktów oraz systemy zwrotu, może wnieść znaczący wkład w bezpośrednie ograniczenie emisji gazów cieplarnianych. |
| --- | --- |

16.

W dziedzinie celów i monitorowania

| 17. | Zaznacza, że aby podporządkować się ograniczeniom planety, konieczne jest oddzielenie wzrostu od wykorzystania zasobów, oraz ubolewa nad tym, że nowy plan działania dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym nie zawiera łącznego celu dotyczącego zmniejszenia wykorzystania zasobów. Poprzednie środki na szczeblu unijnym okazały się niewystarczające do zmniejszenia europejskiego ogólnego wykorzystania zasobów naturalnych i surowców. Przydatne byłoby stosowanie przy ocenie postępów innych mierników rozwoju niż PKB, które byłyby bardziej zgodne z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Uważa, że zmniejszenie CO2 w cyklu życia produktów powinno być częścią celów, ponieważ zapewnia to wgląd w inwestycje i w przewidywane rezultaty, a zatem wspomaga szeregowanie działań pod względem ważności. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Zauważa, że konkretne środki prowadzą do wymiernych rezultatów, i wzywa Komisję Europejską, aby dla każdego kluczowego działania określiła jego oczekiwany wynik oraz wyznaczyła ambitne ramy czasowe potrzebne do jego zrealizowania. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Podkreśla, że wyznaczanie celów powinno być ambitne i postępowe, by wspierać innowację. Potrzebny jest zatem system, w którym co pięć lat najlepsze dostępne rozwiązanie lub najlepsza praktyka w danym momencie wyznaczać będzie cel na kolejnych pięć lat. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Zaznacza potrzebę opracowania i wdrożenia wskaźników na szczeblu lokalnym i regionalnym, aby oceniać postępy i wyzwania, z którymi należy się zmierzyć, oraz pomóc władzom lokalnym i regionalnym wdrożyć strategie dotyczące gospodarki o obiegu zamkniętym. |
| --- | --- |

21.

W dziedzinie systemu gospodarczego

| 22. | Stwierdza, że sprawiedliwe jest włączenie kosztów zanieczyszczenia, odpadów i emisji w kalkulację cen produktów niebędących w obiegu zamkniętym, co sprawi, że produkcja zrównoważona będzie porównywalna i konkurencyjna w stosunku do sposobów produkcji niebędących w obiegu zamkniętym. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Zwraca uwagę, że mechanizmy prawne i gospodarcze ułatwiające działalność promującą obieg zamknięty i powstrzymujące działania hamujące obieg zamknięty są pomocne i apeluje do Komisji, by opracowała dobre praktyki pokazujące, jak państwa członkowskie realizują idee gospodarki o obiegu zamkniętym i jak mogą znaleźć wspólne rozwiązania funkcjonujące ponad granicami. Uważa, że obniżanie podatków od działalności, która promuje obieg zamknięty, oraz podwyższanie podatków od działalności, która hamuje obieg zamknięty, stanowi pomocne narzędzie, i z zadowoleniem przyjmuje potwierdzenie, że podatek od wartości dodanej (VAT) stanowi skuteczne narzędzie służące rozwiązaniu tej kwestii. Przyszłe prace w tym obszarze powinny uwzględniać konsensus w odniesieniu do podziału obowiązków związanych z polityką podatkową. |
| --- | --- |

23.

| 24. | W związku z tym wyraża ubolewanie, że zasada jednomyślności obowiązująca w dziedzinie opodatkowania ogranicza państwom członkowskim większą swobodę w wyznaczaniu stawek VAT/stawek podatkowych w celu wsparcia rzeczywistej przemiany wzorców produkcji i konsumpcji (wykraczającej poza działania jedynie naprawcze). |
| --- | --- |

24.

B.   Władze lokalne i regionalne

W dziedzinie kompetencji

| 25. | Zaznacza, że wiele kompetencji władz lokalnych i regionalnych jest związanych z zarządzaniem zasobami i z gospodarką o obiegu zamkniętym. Władze lokalne i regionalne mają zatem wiele możliwości, by wzmocnić przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym; jednocześnie zaś zmiana ta wymaga dużej wiedzy fachowej i inwestycji finansowych. Dlatego też instrument „Next Generation EU” i inne fundusze muszą przyczynić się do osiągnięcia tego celu za pomocą niezbędnego finansowania. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Zauważa, że wykorzystanie wody, jednego z najważniejszych zasobów, w gospodarstwach domowych i przemyśle prowadzi do powstawania dużej objętości ścieków i że w związku z tym woda powinna w większym stopniu być ponownie wykorzystana w przypadkach, kiedy jest to właściwe. Ścieki zawierają również wiele wartościowych substancji biogennych, które mogą być odzyskane. Stwierdza zatem, że obok badań, innowacji i finansowania potrzebne są również jasno określone cele dotyczące odzyskiwania substancji biogennych. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Podkreśla, że przy wyznaczaniu celów dotyczących odpadów należy wziąć pod uwagę wiedzę oraz interesy władz lokalnych i regionalnych, zwłaszcza jeżeli zbieranie i segregowanie odpadów stają się coraz bardziej specjalistyczne. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Wzywa Komisję Europejską do opracowania innowacyjnej strategii z myślą o określeniu szeregu praktyk w zakresie zbierania odpadów. Regiony i miasta powinny współpracować w tym zakresie, a nie nadawać priorytet odgórnej harmonizacji systemów selektywnej zbiórki odpadów. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Uważa, że partnerstwa publiczno-prywatne mają zasadnicze znaczenie w poszerzeniu zakresu gospodarki o obiegu zamkniętym i włączeniu do niej głównych podmiotów gospodarczych oraz że władze lokalne i regionalne są dobrym partnerem w ramach PPP. Wzywa Komisję Europejską do stymulowania takiej współpracy w jej programach. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Zaznacza, że wytyczne oraz promowanie najlepszych praktyk na poziomie lokalnym i regionalnym pomagają przyspieszyć przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym, na przykład w zakresie planowania przestrzennego oraz budownictwa. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Wzywa Komisję Europejską do uruchomienia programu, który zbierałby dokładne informacje na temat przepływów materiałów na poziomie lokalnym, regionalnym, krajowym i europejskim oraz mógłby być wykorzystywany przez zainteresowane podmioty do zapoznania się z sytuacją i działaniami w innych miejscach. Program ten musi stanowić przejrzysty system cyfrowy oraz analizować sytuację na poziomie regionalnym, krajowym i europejskim. Ponadto powinien oferować środki na rozwój tego rodzaju działań na wszystkich poziomach. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Podkreśla, że informacje o działaniach regionalnych w zakresie innowacji, istniejących zdolności (infrastruktura, wiedza fachowa) i potencjału gospodarki o obiegu zamkniętym są kluczowe, i ubolewa nad tym, że dane te są często rozproszone i fragmentaryczne, co ogranicza ich użyteczność dla regionów. Zachęca zatem Komisję Europejską do podjęcia się zadania precyzyjnego zgromadzenia dowodów, z uwzględnieniem lokalnej i regionalnej perspektywy dotyczącej unijnej strategii dla przemysłu. |
| --- | --- |

32.

W dziedzinie zamówień publicznych

| 33. | Podkreśla, że zamówienia publiczne stanowią potężne narzędzie, za pomocą którego władze lokalne i regionalne mogą ustanowić normy i ukierunkować rynek w stronę bardziej zrównoważonych produktów i usług, ale zwraca uwagę, że złożoność przepisów często sprzyja niechęci do podejmowania ryzyka przez władze lokalne i regionalne. Można tego dokonać poprzez zamówienia realizowane na podstawie całkowitego kosztu własności (TCO, total cost of ownership, który uwzględnia wszystkie koszty generowane przez cały okres użytkowania, w tym koszty społeczne i środowiskowe), co pozwala na osiągniecie potencjalnych pozytywnych efektów dla regionu. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Wzywa do dalszego rozwijania kryteriów i celów dotyczących zielonych zamówień publicznych w oparciu o przegląd minimalnych kryteriów środowiskowych zawartych w obecnych dyrektywach UE w sprawie zamówień publicznych (2). Zaleca opracowanie zestawu pozytywnych celów w zakresie innowacji oraz wzywa Komisję Europejską do rozszerzenia zakresu tych zamówień, aby stały się rzeczywistymi zamówieniami publicznymi wspomagającymi zamknięcie obiegu w gospodarce. Dla stworzenia pewności prawa i zmniejszenia obciążeń podczas udzielania zamówień publicznych w gminach i regionach potrzebne są wiarygodne i przejrzyste certyfikaty i oznaczenia UE, w szczególności w odniesieniu do zrównoważenia środowiskowego. Przy zamówieniach publicznych producenci powinni być w stanie podać, jakie działania podjęli w celu wykorzystania w pierwszej kolejności surowców wtórnych do wytwarzania produktów. A jeżeli nie wykorzystywaliby surowców wtórnych do wytwarzania nowych produktów, musieliby to uzasadnić. Przydatne byłyby odpowiednie wytyczne dotyczące weryfikacji zawartości materiałów pochodzących z recyklingu lub odzysku i/lub produktów ubocznych w produktach podlegających minimalnym kryteriom środowiskowym. W tym celu niezbędne będą przejrzyste systemy oceny i pogłębienie wiedzy wśród wykonawców. |
| --- | --- |

34.

C.   Zasoby i odpady

W dziedzinie odpadów i w odniesieniu do zasady „nie ma czegoś takiego jak odpady”

| 35. | Stwierdza, że w Europie dostępnych jest wiele istotnych zasobów uważanych za „odpady”, oraz zaznacza, że na drodze do prawdziwej gospodarki o obiegu zamkniętym potrzebna jest zmiana myślenia na rzecz koncepcji „zero odpadów”. Podkreśla znaczenie rejestracji surowców w celu zapewnienia ich dostępności do ponownego wykorzystania i nadania im tożsamości. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Postrzega jako ważną zasadę, że w gospodarce o obiegu zamkniętym wszystkie materiały będą opracowywane w taki sposób, by mogły stać się albo substancjami biogennymi dla biosfery, albo nowymi materiałami w kolejnym cyklu eksploatacji. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Zwraca uwagę na wniosek Komisji Europejskiej dotyczący zmodernizowania prawa Unii i jej funduszy dotyczących odpadów. Kluczowym punktem, w którym należy przyspieszyć tę modernizację, jest stworzenie nowych, szybszych i łatwiejszych ram prawnych w zakresie kryteriów utraty statusu odpadu i produktu ubocznego. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Wzywa Komisję Europejską do zaproponowania celu dotyczącego wytwarzania odpadów w przeliczeniu na mieszkańca w wartościach absolutnych oraz celów dotyczących zapobiegania powstawaniu odpadów dla przedsiębiorstw i sektorów. Podkreśla znaczenie i wpływ zapowiadanych ram politycznych dotyczących opakowań, a także zapowiadanych ram dotyczących tworzyw sztucznych nadających się do kompostowania. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Zaznacza, że w fazie przejściowej przechodzenia „od odpadów do materiałów” porozumienia transgraniczne mogą mieć kluczowe znaczenie dla uniknięcia krótkoterminowych rozwiązań mających negatywny wpływ na środowisko. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Uważa, że w przypadku gdy regiony lub miasta muszą nadrobić zaległości, zaprzestając składowania odpadów, powinny one – jako punkt wyjścia – oprzeć się wzajemnie na swojej infrastrukturze na poziomie europejskim w celu radzenia sobie z odpadami w fazie przejściowej (na przykład używać istniejących spalarni odpadów, zamiast budować nowe), oraz podkreśla, że ten okres przejściowy wymaga środków finansowych i koordynacji. Należy propagować skuteczny odzysk energii poprzez zatrzymywanie metali i soli, w przypadku gdy odpady nie mogą zostać poddane recyklingowi z powodu zanieczyszczenia, zmęczenia materiału czy też trudności w oddzielaniu złożonych materiałów. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Zwraca uwagę na fakt, że gospodarowanie odpadami w regionach najbardziej oddalonych jest szczególnie problematyczne ze względu na ograniczenia infrastruktury przetwarzania odpadów oraz brak ekonomii skali w zakresie zbierania, przetwarzania i recyklingu odpadów. Przyspieszenie przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym (w Europie) powinno zatem przynieść na tych obszarach bezpośrednio wymierne skutki. Obecny stan gospodarowania odpadami i ich przetwarzania w tych regionach można wykorzystać jako praktyczny sprawdzian odnośnie do przyspieszenia. Ponadto może on pomóc w ocenie istniejących instrumentów, a także we wdrażaniu nowych. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Zauważa, że aby potwierdzić zasadę „nie ma czegoś takiego jak odpady” i zapobiegać wykorzystaniu zasobów dotąd nieeksploatowanych, niezbędny jest obowiązek wykorzystywania materiałów pochodzących z recyklingu. Wzywa Komisję Europejską do wyznaczenia kryteriów, według których znaczący odsetek nowych produktów powinien być produkowany z materiałów pochodzących z recyklingu, i zaleca, by stało się to elementem podejścia do kluczowych łańcuchów wartości produktów. |
| --- | --- |

42.

W dziedzinie zapobiegania kosztom, bezpiecznych materiałów i rozszerzonej odpowiedzialności producenta

| 43. | Ubolewa nad tym, że władze lokalne i regionalne często muszą zmagać się z negatywnymi skutkami produktów, których okres użytkowania się skończył, a producent nie jest odpowiedzialny za ich odebranie. Produkty te (lub ich części) często zanieczyszczają glebę lub powietrze, a władze lokalne i regionalne ponoszą koszty ich utylizacji. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Podkreśla, że zapobieganie tym kosztom lub zajmowanie się nimi bezpośrednio na poziomie producenta jest niezwykle ważne, dlatego też z zadowoleniem przyjmuje ramy polityki zrównoważonych produktów zawarte w nowym planie działania dotyczącym gospodarki o obiegu zamkniętym. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Podkreśla, że to producenci mają do odegrania ważną rolę w przechodzeniu na gospodarkę o obiegu zamkniętym. Muszą opracowywać produkty, które jak najmniej obciążają naszą planetę, i przy tym w miarę możliwości unikać stosowania nowego materiału kopalnego jako surowca. Zarazem zadanie rządów polega na pobudzaniu właściwych tendencji, stwarzaniu ogólnych warunków i regulacji. |
| --- | --- |

45.

| 46. | Podkreśla, że zanieczyszczenie gleby stanowi coraz większy problem w UE. W związku z tym z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji dotyczący promowania inicjatyw mających na celu ograniczenie zasklepiania gleby, rekultywację opuszczonych lub zanieczyszczonych terenów poprzemysłowych oraz zwiększenie bezpiecznego, zrównoważonego i opartego na obiegu zamkniętym wykorzystania wydobytych gleb. Wzywa Komisję do uwzględnienia w tej inicjatywie obowiązkowej diagnozy i śledzenia wydobytych gleb. |
| --- | --- |

46.

| 47. | Z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Komisji Europejskiej dotyczącą przejścia na chemikalia zaprojektowane jako bezpieczne (safe-by-design), ponieważ zapobieganie używaniu materiałów toksycznych lub kontrolowanie ich używania stanowi najprostszy sposób uniknięcia uwalniania się takich chemikaliów oraz pozwala uniknąć znacznych kosztów związanych z oczyszczaniem lub regulowaniem przenoszenia zanieczyszczonej gleby (na przykład substancjami perfluoroalkilowymi), jakie ponoszą władze lokalne i regionalne. Zauważa również, że kontrola materiałów toksycznych nie jest wystarczająca, a raczej konieczna jest całkowita przejrzystość elementów składowych, aby można było w odpowiedni sposób poddawać je recyklingowi lub upcyklingowi. |
| --- | --- |

47.

| 48. | Wzywa do przyjęcia środków propagujących znaczenie i wdrażanie rozszerzonej odpowiedzialności producenta przy jednoczesnym uwzględnianiu różnych elementów gospodarki o obiegu zamkniętym. Na przykład rozdrobnienie obowiązków w zakresie gospodarowania odpadami podważa rozwój gospodarki odpadami jako całości. Celem jest podejście biznesowe, w którym producenci analizują również konsekwencje projektowania produktów jako bezpieczne oraz pod kątem obiegu zamkniętego. |
| --- | --- |

48.

| 49. | Domaga się, by nie wszyscy producenci tworzyli swoją własną logistykę zwrotu, ponieważ może to spowodować powstanie ogromnego śladu logistycznego. Należy zatem określić inteligentne specyfikacje materiału/składnika, a także mądre strategie logistyki zwrotnej. |
| --- | --- |

49.

| 50. | Wnosi, by nowy plan dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym uwzględniał szczególną kwestię odpadów morskich. Biorąc pod uwagę ich transgraniczny charakter, konieczne byłoby zachęcanie do współpracy między rządami wszystkich regionów morskich w celu zagwarantowania zrównoważoności wspólnych zasobów oraz pobudzania do współpracy regionalnej i międzynarodowej w poszukiwaniu wspólnych rozwiązań. |
| --- | --- |

50.

D.   Urzeczywistnienie gospodarki o obiegu zamkniętym

W dziedzinie świadomości i działania

| 51. | Zaznacza, że gospodarka o obiegu zamkniętym wymaga nowych sposobów konsumpcji oraz że niezbędne jest budowanie świadomości. Władze lokalne i regionalne są blisko ludzi, a zatem pełnią istotną rolę w wywoływaniu zmiany mentalności w kierunku nowych zwyczajów. Wzywa więc Komisję Europejską do wspierania projektów na poziomie lokalnym i regionalnym, które prowadzą do wymiernych rezultatów. |
| --- | --- |

51.

W dziedzinie umiejętności i edukacji

| 52. | Podkreśla, że aby podnosić świadomość, ważna jest edukacja zarówno od najmłodszych lat aż po kształcenie uniwersyteckie, jak również na poziomie zawodowym. Fundusze polityki spójności powinny zatem wspierać uwzględnianie sposobu życia w obiegu zamkniętym w programie nauczania w każdym rodzaju edukacji, co powinno także obejmować środki edukacji cyfrowej. |
| --- | --- |

52.

| 53. | Podkreśla, że do podejmowania świadomych decyzji zakupowych konsumenci potrzebują przejrzystych informacji na temat procentowego udziału materiału pochodzącego z recyklingu w produktach. |
| --- | --- |

53.

| 54. | Podkreśla zawarte w nowym planie działania dotyczącym gospodarki o obiegu zamkniętym kwestie odnoszące się do wsparcia na rzecz umiejętności i tworzenia miejsc pracy, jednak zwraca uwagę na ryzyko, że w najbliższym czasie miejsca pracy w gospodarce o obiegu zamkniętym zasadniczo nie będą wymagać kwalifikacji, natomiast w perspektywie średnio- do długoterminowej zostaną zautomatyzowane i przestaną istnieć ze względu na robotyzację. Z drugiej strony istnieją jednak perspektywy zatrudnienia na stanowiskach wymagających wysokich kwalifikacji, dlatego też w ramach aktualizowania programu na rzecz umiejętności należy odpowiednio uwzględnić obydwa te aspekty. |
| --- | --- |

54.

| 55. | Zaleca, aby regiony, które szybko przechodzą do zatrudnienia stosunkowo niewykwalifikowanych pracowników (po części ze względu na niskie koszty pracy), jako pierwsze skorzystały ze wsparcia dla edukacji i budowania zdolności, tak by przyspieszyć przejście na zatrudnianie lepiej wykwalifikowanych pracowników. Wesprze to innowacje techniczne i społeczne oraz wspomoże władze lokalne i regionalne w tworzeniu wszechstronnej i odpornej gospodarki. Ponadto aktualizacja programu na rzecz umiejętności powinna również kłaść nacisk na różnice regionalne – w szczególności w odniesieniu do regionów słabiej rozwiniętych – w zakresie opracowywania strategii edukacyjnych i dotyczących umiejętności oraz programów podnoszenia umiejętności i przekwalifikowywania pracowników. |
| --- | --- |

55.

| 56. | Ponieważ gospodarka o obiegu zamkniętym wymaga zintegrowanego, międzysektorowego i długoterminowego sposobu myślenia i działania, zachęca się władze lokalne i regionalne do zarządzania strukturami administracyjnymi i dostosowywania struktur organizacyjnych w taki sposób, by wspierać jej promowanie, na przykład tworzyć nowe profile funkcji dla administracji w zakresie zarządzania inteligentnymi miastami i gospodarką o obiegu zamkniętym. |
| --- | --- |

56.

| 57. | Wzywa Komisję Europejską do uruchomienia programów finansowania bezpośredniego dla władz lokalnych i regionalnych oraz MŚP w celu wspierania ich wysiłków na rzecz rozwiązania problemu przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym w dziedzinie kształcenia, przekwalifikowania i poprawy umiejętności siły roboczej, a także inwestycji i budowania odporności. |
| --- | --- |

57.

| 58. | Zauważa, że potrzebne są dalsze badania i regulacje w sprawie zrównoważonych i nadających się do recyklingu materiałów. Zwłaszcza w przypadku, gdy recykling nie oznacza przejścia na produkty o niższej wartości (downcykling), wymogi dotyczące oddzielenia materiału i jego ponownego użycia stają się ambitniejsze, aby umożliwić wykorzystanie materiałów w jak największej liczbie cykli. Dlatego też podejście „od kołyski do kołyski” (cradle to cradle) wskazuje, w jaki sposób można zrealizować zasadę recyklingu przed przetworzeniem na produkty o niższej wartości, i w jakim stopniu proces ten zależy od dokładnego zaprojektowania produktu. |
| --- | --- |

58.

W dziedzinie społeczeństwa ukierunkowanego na obieg zamknięty

| 59. | Nalega, by cele gospodarki o obiegu zamkniętym zostały włączone jako obszar obowiązkowy do głównego nurtu polityki spójności po 2020 r. i jej funduszu, biorąc pod uwagę, że niezbędne jest zapewnienie odpowiedniego bodźca do promowania przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym, zaczynając od poziomu lokalnego i regionalnego. |
| --- | --- |

59.

| 60. | Podkreśla wniosek zawarty w nowym planie działania dotyczącym gospodarki o obiegu zamkniętym, że przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym będzie miało charakter systemowy, dogłębny i transformacyjny, i zgadza się z tym wnioskiem. Reindustrializacja Europy musi opierać się na gospodarce o obiegu zamkniętym oraz rozwijać i promować ją poprzez wprowadzanie w życie jej zasad i instrumentów. |
| --- | --- |

60.

| 61. | Zaznacza, że przejście to musi być sprawiedliwe, ponieważ nie dotyczy ono jedynie gospodarki, ale w głównej mierze społeczeństwa, blisko którego są przedstawiciele władz lokalnych i regionalnych. Podsumowuje zatem, że regiony i miasta są najistotniejszym poziomem działania w dążeniu do osiągnięcia społeczeństwa ukierunkowanego na obieg zamknięty. |
| --- | --- |

61.

| 62. | Na koniec pragnie zwrócić uwagę, że oprócz utworzenia platformy i wprowadzenia ram regulacyjnych dla gospodarki o obiegu zamkniętym w UE Komisja musi również nałożyć surowe wymogi na import i eksport, tak aby zasady gospodarki o obiegu zamkniętym oddziaływały również poza granicami UE. |
| --- | --- |

62.

Bruksela, dnia 14 października 2020 r.

Apostolos TZITZIKOSTAS

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  The European System of National and Regional Accounts (ESA 2010): https://ec.europa.eu/eurostat/documents/3859598/5925693/KS-02-13-269-EN.PDF/44cd9d01-bc64-40e5-bd40-d17df0c69334.

1

(2)  Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE (Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 1), 2014/24/UE (Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 65), 2014/25/UE (Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 243).

2

---

| 18.12.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 440/114 |
| --- | --- | --- | --- |

18.12.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 440/114

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – W kierunku zrównoważonego wykorzystania zasobów naturalnych w kontekście wysp regionu Morza Śródziemnego

(2020/C 440/19)

| Sprawozdawca: | Francina ARMENGOL I SOCÍAS (ES/PES), premier wspólnoty autonomicznej Baleary |
| --- | --- |

Sprawozdawca:

Francina ARMENGOL I SOCÍAS (ES/PES), premier wspólnoty autonomicznej Baleary

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Wprowadzenie: wyspy śródziemnomorskie i ich szczególne wyzwania

| 1. | Przypomina, że europejskie wyspy Morza Śródziemnego zamieszkuje 95 % mieszkańców wysp Unii Europejskiej i że wraz z innymi wyspami basenu borykają się one z tymi samymi wyzwaniami, problemami i ograniczeniami, które utrudniają ich rozwój gospodarczy. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Zwraca uwagę, że traktaty Unii Europejskiej (UE) nie zawierają szczególnych środków dotyczących wysp innych niż te, które są przewidziane w kontekście regionów najbardziej oddalonych, chociaż ich szczególna sytuacja jest niemal całkowicie związana z wyspiarskim położeniem. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Uznaje, że tereny wyspiarskie Morza Śródziemnego są zróżnicowane pod względem gospodarczym, administracyjnym, kulturowym i społecznym. Niemniej jednak zmagają się ze wspólnymi wyzwaniami i problemami, które w basenie morskim tak rozczłonkowanym jak Morze Śródziemne wymagają podjęcia działań w konkretnym wspólnym zakresie. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Dostrzega, że obecny kryzys zdrowotny spowodowany przez COVID-19 uwidocznił szczególnie trudną sytuację obszarów wyspiarskich, które dysponują ograniczonymi zasobami. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja Europejska zmierza w kierunku Zielonego Ładu i ram sprawiedliwej transformacji umożliwiających rozwój społeczno-gospodarczy wysp Morza Śródziemnego i wpisujących się w cele zrównoważonego rozwoju. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Uznaje wyjątkowe bogactwo śródziemnomorskich ekosystemów wyspiarskich i ich szczególne narażenie w związku z obecnym rozwojem społeczno-gospodarczym i zmianą klimatu, jako że głównym wyzwaniem dla tych obszarów jest zrównoważone gospodarowanie ograniczonymi zasobami naturalnymi. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Uważa, że ze względu na wysoki stopień podatności na zagrożenia środowiska i klimatu wysp Morza Śródziemnego, opracowując metodę osiągnięcia neutralności klimatycznej, Komisja Europejska powinna wziąć pod uwagę specyficzne warunki geograficzne i społeczno-gospodarcze tych wysp. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Podkreśla, że pomimo szczególnych trudności obszary wyspiarskie Morza Śródziemnego są doskonałymi laboratoriami różnych procesów transformacji ekologicznej podejmowanych przez UE, jeżeli ustanowione zostaną specjalne środki ustawodawcze i odpowiednie ramy finansowe. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Wzywa państwa członkowskie UE i Unię dla Śródziemnomorza, by wspólnie sporządziły deklarację ministerialną na temat kontekstu wysp Morza Śródziemnego, uznającą wyspy śródziemnomorskie za szczególny obszar UE mający konkretne potrzeby oraz niepowtarzalną kulturę, dziedzictwo i środowisko, którymi należy zarządzać i które należy chronić wspólnie w szczególny sposób. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Apeluje do państw członkowskich, Komisji Europejskiej i Unii dla Śródziemnomorza, by przy opracowywaniu i wdrażaniu europejskiej polityki sąsiedztwa uwzględniono wyspy leżące w basenie Morza Śródziemnego ze względu na ich położenie na granicy między Europą a Afryką. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Podkreśla, że duża spójność terytorialna europejskich wysp Morza Śródziemnego przyczyni się również do wzmocnienia pozycji granicznej UE i staną się one silnym partnerem mogącym zacieśnić współpracę z krajami partnerskimi UE z regionu Morza Śródziemnego. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Akcentuje, że pomimo wyraźnych podobieństw do regionów najbardziej oddalonych UE pod względem ogólnych warunków społecznych, gospodarczych i geograficznych, wyspy śródziemnomorskie nie są objęte szczególnym traktowaniem, które umożliwiałoby zajęcie się stałymi nieprzewidzianymi sytuacjami z punktu widzenia geograficznego dla ich rozwoju gospodarczego i społecznego wymienionymi w art. 174 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). |
| --- | --- |

12.

| 13. | Zwraca uwagę, że art. 174 TFUE powinien mieć zastosowanie od wczesnych etapów procesu decyzyjnego, co powinno obejmować konkretne środki wyrównawcze w celu sprostania wyzwaniom i ograniczeniom wynikającym z położenia wyspiarskiego na Morzu Śródziemnym. |
| --- | --- |

13.

Niedobór zasobów naturalnych na wyspach Morza Śródziemnego

| 14. | Wskazuje, że wspólną cechą wszystkich wysp Morza Śródziemnego jest coraz większy brak atutów środowiska naturalnego: ograniczone terytorium wraz z wieloma zastosowaniami, ograniczone zasoby wodne, wysoka zależność energetyczna od paliw kopalnych oraz duża podatność na zagrożenia i osłabienie ekosystemów. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Podkreśla, że najważniejszym rzadkim zasobem wysp jest terytorium, co jest bardziej dotkliwe w małych regionach, gdzie ekspansja fizyczna powoduje szybsze i bardziej widoczne procesy przeciążenia. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Przypomina, że wyspy śródziemnomorskie są w przeważającej mierze uzależnione od energii ze stałego lądu i z zewnętrznych dostaw paliw kopalnych, i z zadowoleniem przyjmuje działania podejmowane przez UE w celu obniżenia emisyjności. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Przypomina, że obszary wyspiarskie na Morzu Śródziemnym mają zazwyczaj ograniczone, często nadmiernie eksploatowane zasoby wodne, co prowadzi do ich wyczerpania, skażenia i zasolenia. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Uważa, że choć prawdą jest, że wiele wysp Morza Śródziemnego zdecydowało się na odsalanie jako sposób zagwarantowania zaopatrzenia w wodę, podstawą polityki wodnej powinny być strategie popytu (takie jak oszczędność, ponowne wykorzystanie, zwiększona efektywność wykorzystania i przydział zasobów), a także strategie w zakresie zachowania i ochrony zasobów wodnych oraz integralnego gospodarowania nimi. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Sygnalizuje, że ze względu na specyfikę swej infrastruktury oraz rzeczywiste możliwości dostępu do europejskiego rynku energii wyspy Morza Śródziemnego ponoszą znaczne dodatkowe koszty produkcji energii i koszty związane z przekształceniem i restrukturyzacją swych sektorów gospodarki. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Przypomina, że basen Morza Śródziemnego jest ważnym elementem różnorodności biologicznej na szczeblu światowym, gdyż w regionach wyspiarskich występuje szczególnie wysoka liczba gatunków endemicznych. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Zauważa, że na wyspach Morza Śródziemnego występują liczne siedliska będące przedmiotem zainteresowania całej UE, z których część ma priorytetowe znaczenie. Są one zagrożone wysoką presją antropogeniczną, degradacją siedlisk i pojawieniem się inwazyjnych gatunków obcych, które prowadzą do zachwiania równowagi ekosystemów. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Jest zdania, że UE powinna opracować szczególne środki ochrony środowiska dla wysp Morza Śródziemnego, ponieważ mają one wyjątkową różnorodność biologiczną na lądzie i w morzu, a zatem wymagają polityki zrównoważonego rozwoju i dopasowanych środków ochrony środowiska. |
| --- | --- |

22.

Działalność społeczno-gospodarcza i jej wpływ na zasoby naturalne

| 23. | Podkreśla, że wyspy Morza Śródziemnego mają wysoce wyspecjalizowaną strukturę gospodarczą, zarówno w sektorze pierwotnym (rolnictwo i rybołówstwo), jak i w sektorze usług (turystyka), która znacznie osłabia ich strukturę produkcyjną w wysoce konkurencyjnym europejskim i globalnym otoczeniu społeczno-gospodarczym. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Akcentuje, że sektor rolno-spożywczy na wyspach Morza Śródziemnego ma strategiczne znaczenie dla zapewnienia bardziej zrównoważonego charakteru zasobów naturalnych, zważywszy na jego dużą wagę na szczeblu terytorialnym oraz fakt, że ten sektor działalności zajmuje dużą część terytorium i jest źródłem żywności dla ludności. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Wzywa Komisję Europejską i państwa członkowskie do zwiększenia odporności systemu rolno-spożywczego na wyspach Morza Śródziemnego, co pozwoli im na pewien stopień suwerenności żywnościowej, aby poradzić sobie z takimi zjawiskami, jak klęski żywiołowe, konflikty społeczne i polityczne lub sytuacje kryzysowe w dziedzinie zdrowia, np. COVID-19, które uniemożliwiają zaopatrzenie z zewnątrz. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Podkreśla nadmierną eksploatację niektórych stad ryb Morza Śródziemnego i wzywa do opracowania odpowiednich planów zarządzania rybołówstwem w basenie Morza Śródziemnego, które wzmacniałyby lokalne floty rybackie i systemy hodowli na morzu, a także wprowadzały do nich innowacje, łącząc tradycyjne metody zarządzania z bardziej innowacyjnymi. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Odnotowuje znaczenie tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego dla ekosystemu gospodarczego śródziemnomorskich społeczności nadbrzeżnych oraz zachęca wyspy Morza Śródziemnego do przeanalizowania modeli współzarządzania rybołówstwem z udziałem różnych zainteresowanych sektorów społeczno-gospodarczych, w tym bardzo istotne jest promowanie połowów turystycznych oraz turystyki ekologicznej na morzu, które wymagają konkretnych umiejętności. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Uważa, że tworzeniu nowych chronionych obszarów morskich na wyspach powinny towarzyszyć równolegle innowacyjne strategie gospodarcze na rzecz zrównoważonego wykorzystania zasobów rybnych stosowane przez zarządzających tymi obszarami oraz przedstawicieli sektora rybołówstwa i sektora turystyki. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Podkreśla, że na większości wysp Morza Śródziemnego nie rozwija się sektor przemysłowy ze względu na niską wydajność związaną z brakiem surowców, wysokimi kosztami produkcji oraz problemami logistycznymi w transporcie. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Zwraca uwagę, że ogólnie wysoki stopień specyfiki popytu na usługi i specjalizacja oferty turystycznej sprawiają, że gospodarki te są bardziej podatne na zagrożenia niż kontynent, co świadczy o dużym uzależnieniu rozwoju gospodarczego od koniunktury międzynarodowej. Przykładem jest kryzys zdrowotny spowodowany rozprzestrzenianiem się COVD-19 na świecie i jego szczególny wpływ na gospodarki wyspiarskie w basenie Morza Śródziemnego, które są w dużej mierze uzależnione od sektora usług. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Nalega, aby Komisja Europejska i państwa członkowskie wzięły pod uwagę występowanie dużej zmiennej sezonowo liczby ludności na wyspach Morza Śródziemnego, co zwiększa potrzeby mieszkańców w zakresie infrastruktury i popyt na wszelkiego rodzaju usługi publiczne. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Uważa, że wdrożenie planu działania UE dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym powinno obejmować konkretne środki, uwzględniające występowanie wysokiej liczby ludności zmiennej sezonowo związane z ruchem turystycznym oraz wysoko rozwiniętą serwicyzację wielu śródziemnomorskich gospodarek wyspiarskich. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Wzywa Komisję Europejską i państwa członkowskie do wspierania wymiany dobrych praktyk w zakresie zrównoważonej turystyki na wyspach Morza Śródziemnego, tak jak ma to obecnie miejsce w przypadku programów wdrażanych w ramach Interreg MED (1). |
| --- | --- |

33.

| 34. | Zwraca uwagę, że niski poziom doskonalenia zawodowego w regionach wyspiarskich Morza Śródziemnego w stosunku do średniej Unii Europejskiej, zwłaszcza w ramach kształcenia pomaturalnego i zawodowego, zachęca do wczesnego kończenia nauki i wczesnego wchodzenia na rynek pracy w wysoko usługowionych gospodarkach. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Podkreśla, że wyspy ogólnie są w dużym stopniu uzależnione od transportu lotniczego i morskiego, oraz apeluje, by Komisja Europejska odpowiednio uwzględniła ich specyfikę (2). |
| --- | --- |

35.

| 36. | Akcentuje, że transport towarów jest od dwóch do czterech razy droższy niż na kontynencie (3), co stanowi kluczowy czynnik wpływający bezpośrednio na konkurencyjność produkcji na wyspach. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Proponuje zmianę zasad pomocy państwa mających zastosowanie na terytorium wysp Morza Śródziemnego w celu uznania ich specyfiki i dostosowania się do występujących tam zagrożeń. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Podkreśla potrzebę opracowania syntetycznych wskaźników zrównoważonego rozwoju, obejmujących w sposób całościowy parametry ekonomiczne skorelowane ze wskaźnikami ekonomiczno-środowiskowymi oraz ekonomiczno-społecznymi i koncentrujące się na warunkach biofizycznych. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Zwraca uwagę, że choć stosując dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/802 z dnia 11 maja 2016 r. odnoszącą się do redukcji zawartości siarki w niektórych paliwach ciekłych (4), dążono do osiągnięcia ważnych celów związanych z ochroną środowiska, doprowadziło to do znacznego wzrostu kosztów usług transportu morskiego, generując na niższym szczeblu dodatkowe koszty dla obywateli i przedsiębiorstw na wyspach. Dlatego zwraca się do Komisji o przyjęcie tymczasowych odstępstw w dziedzinie pomocy państwa dla władz lokalnych i regionalnych obszarów wyspiarskich, które to władze chcą podejmować działania w sektorze transportu morskiego. |
| --- | --- |

39.

Nowy model sprawowania rządów na wyspach Morza Śródziemnego

| 40. | Podkreśla znaczenie ustanowienia wielopoziomowego sprawowania rządów, które umożliwiłoby poczynienie postępów w zakresie skutecznego i elastycznego gospodarowania zasobami naturalnymi na obszarach wyspiarskich na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym i międzynarodowym. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Apeluje, by Komisja Europejska przyjęła wieloletni plan strategiczny na rzecz zrównoważonego rozwoju gospodarczego, społecznego i środowiskowego na europejskich wyspach Morza Śródziemnego oraz spójne podejście na płaszczyźnie europejskiej polityki sąsiedztwa i partnerstwa eurośródziemnomorskiego. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Zachęca do nawiązywania bliższych kontaktów między wyspami leżącymi na Morzu Śródziemnym, sprzyjających wymianie dobrych praktyk i polityk między różnymi obszarami oraz do poszerzania sojuszy, takich jak Med Insulae zawarty przez Sardynię, Korsykę, Gozo i Baleary. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Podkreśla znaczenie zintegrowanego zarządzania strefą przybrzeżną dla modelu gospodarczego i społecznego społeczności wyspiarskich, które to zarządzanie może wzmacniać i promować innowacyjne interakcje „wybrzeże–morze”, a także wagę modeli biznesowych umożliwiających zrównoważone korzystanie z obszarów wyspiarskich i środowiska morskiego. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Wzywa Komisję Europejską i państwa Morza Śródziemnego do opracowania i wzmocnienia strategii basenu morskiego (5) w celu poprawy współpracy i integracji całego regionu oraz rozwoju zintegrowanego zarządzania strefą przybrzeżną zgodnego z całościową koncepcją basenu Morza Śródziemnego. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Zachęca regiony i państwa do określenia i opracowania międzynarodowych danych dotyczących ochrony szczególnie wrażliwych obszarów morskich i nimi zarządzania, takich jak te istniejące w ramach Międzynarodowej Organizacji Morskiej. |
| --- | --- |

45.

Należyte finansowanie zrównoważonego wykorzystania zasobów naturalnych

| 46. | Stwierdza, że izolacja, mała wielkość oraz podatność na zagrożenia to trzy nieodłączne cechy wysp Morza Śródziemnego utrudniające ich harmonijny rozwój w obrębie Unii Europejskiej i spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną, co wpływa bezpośrednio i stale na ich zdolność do wzrostu i postępu. |
| --- | --- |

46.

| 47. | Postuluje lepsze dostosowanie obecnych unijnych instrumentów finansowania do realiów wysp Morza Śródziemnego. |
| --- | --- |

47.

| 48. | Wzywa państwa członkowskie i Komisję Europejską do usprawnienia i koordynacji planów wieloletnich w celu wypracowania rozwiązań, które poprawią również współpracę transgraniczną między obszarami śródziemnomorskimi. |
| --- | --- |

48.

| 49. | Apeluje do Komisji Europejskiej, by wzmocniła inwestycje w badania naukowe, rozwój i innowacje, przeznaczając na nie większe środki publiczne i zachęcając do rozpowszechniania prywatnych inwestycji za pośrednictwem partnerstw publiczno-prywatnych w celu zróżnicowania działalności i postępów gospodarczych w regionach wyspiarskich Morza Śródziemnego. |
| --- | --- |

49.

| 50. | Wzywa Komisję Europejską, by w ramach wszystkich programów współpracy transgranicznej wyłączyła regiony wyspiarskie Morza Śródziemnego z limitu 150 km. |
| --- | --- |

50.

| 51. | Uważa, że konieczne jest włączenie kryteriów geoekonomicznych do systemu przydzielania przyszłych funduszy polityki spójności, takich jak oddalenie i wyspiarski charakter, które stanowią trwałe przeszkody fizyczne i utrudniają zrównoważony rozwój wysp Morza Śródziemnego. |
| --- | --- |

51.

| 52. | Apeluje o bardziej elastyczne wymogi koncentracji tematycznej, z uwzględnieniem nie tylko krajowego poziomu rozwoju, lecz przede wszystkim realiów gospodarczych, społecznych i terytorialnych regionów wyspiarskich Morza Śródziemnego. |
| --- | --- |

52.

| 53. | Wzywa do utrzymania obecnych poziomów współfinansowania z EFRR i EFS oraz ich modulacji w odniesieniu do obszarów o poważnych i trwałych niekorzystnych warunkach przyrodniczych, co umożliwi lepsze dostosowanie tych instrumentów do realiów wysp Morza Śródziemnego. |
| --- | --- |

53.

| 54. | Postuluje kwalifikowalność inwestycji w infrastrukturę zapewniającą dostępność wysp Morza Śródziemnego oraz ich transport lotniczy, morski i lądowy. |
| --- | --- |

54.

| 55. | Wzywa do utworzenia w ramach przyszłego programu Interreg MED na lata 2021–2027 podprogramu „Wyspy śródziemnomorskie” jako skuteczniejszego sposobu działania z wykorzystaniem środków UE przeznaczonych na obszary wyspiarskie w basenie Morza Śródziemnego. |
| --- | --- |

55.

Wnioski

| 56. | Podkreśla, że jedną z zasad Unii Europejskiej jest spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna, ze szczególnym naciskiem na obszary wyspiarskie zgodnie z art. 174 TFUE. |
| --- | --- |

56.

| 57. | Docenia fakt, że w wyniku opracowania konkretnej strategii UE dotyczącej regionów najbardziej oddalonych obszary te dysponują specjalnymi programami pomocy, które umożliwiły im osiągnięcie bardziej zrównoważonego rozwoju. |
| --- | --- |

57.

| 58. | Zauważa potrzebę rzeczywistego i skutecznego wdrożenia art. 174 TFUE odnośnie do wysp Morza Śródziemnego, podobnie do art. 349 TFUE, który został wdrożony w stosunku do regionów najbardziej oddalonych. |
| --- | --- |

58.

| 59. | Wzywa Komisję Europejską do opracowania strategii na rzecz wysp Morza Śródziemnego uwzględniającej szczególne cechy charakterystyczne i słabości tych obszarów, a także do rozwoju wzmocnionego partnerstwa wraz z konkretnymi działaniami skoordynowanymi między tymi obszarami, państwami członkowskimi i UE. |
| --- | --- |

59.

Bruksela, dnia 14 października 2020 r.

Apostolos TZITZIKOSTAS

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  Na przykład opracowano projekty takie jak Blueislands, Mitomed+, Wintermed i Smartmed.

1

(2)  W punkcie tym ujęto przesłanie opinii „Europejska strategia na rzecz turystyki przybrzeżnej i morskiej”, sprawozdawca: Vasco Ilídio Alves Cordeiro (PT/PES) (https://webapi2016.cor.europa.eu/v1/documents/cor-2014-02645-00-00-ac-tra-pl.doc/content).

2

(3)  PLANISTAT EUROPE-BRADLEY DUNBAR ASS., Rapport Final. 2000. CE. 16. 0. AT. 118. Analysis of the island regions and outermost regions of the European Union [Analiza regionów wyspiarskich i regionów najbardziej oddalonych Unii Europejskiej], Unia Europejska, marzec 2003 r.

3

Rapport Final. 2000. CE. 16. 0. AT. 118. Analysis of the island regions and outermost regions of the European Union

(4)  Dz.U. L 132 z 21.5.2016, s. 58.

4

(5)  Przykładem mogą być inicjatywa na rzecz zrównoważonego rozwoju niebieskiej gospodarki w zachodniej części Morza Śródziemnego lub strategia UE na rzecz regionu Morza Adriatyckiego i Morza Jońskiego (EUSAIR).

5

---

| 18.12.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 440/119 |
| --- | --- | --- | --- |

18.12.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 440/119

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Odnowienie karty lipskiej na rzecz zrównoważonego rozwoju miast europejskich

(2020/C 440/20)

| Sprawozdawca: | Juan ESPADAS CEJAS (ES/PES) |
| --- | --- |

Sprawozdawca:

Juan ESPADAS CEJAS (ES/PES)

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Od paktu amsterdamskiego do odnowionej karty lipskiej

| 1. | Wskazuje na odmienny z natury charakter europejskiej współpracy w sprawach miejskich: z jednej strony zaktualizowana karta lipska wiąże się bezpośrednio z krajową polityką miejską i będzie wymagać większej koordynacji politycznej na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym; z drugiej zaś strony ponadnarodowy wymiar agendy miejskiej UE okazał się nowatorskim narzędziem wielopoziomowego sprawowania rządów, przydatnym do angażowania miast w politykę europejską. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Z zadowoleniem przyjmuje pomysł odnowienia karty lipskiej podczas niemieckiej prezydencji UE w drugiej połowie 2020 r. i popiera włączającą metodę pracy zainicjowaną przez rząd niemiecki z myślą o zaangażowaniu jak największej liczby podmiotów. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Przypomina, że w deklaracji bukareszteńskiej przyjętej 14 czerwca 2019 r. przez ministrów odpowiedzialnych za kwestie miejskie uznano „potrzebę rozwoju funkcjonalnego związku między nową kartą lipską, agendą miejską UE i Agendą Terytorialną na okres po 2020 r.”. |
| --- | --- |

3.

| 4. | W związku z tym wzywa Komisję Europejską, by wykazała większe zaangażowanie polityczne na rzecz agendy miejskiej UE i włączyła ją w swoje bieżące sztandarowe inicjatywy takie jak Zielony Ład czy inicjatywy dotyczące cyfryzacji. Mechanizm wdrażania Zielonego Ładu będzie wymagał wzmocnienia konkretnych działań w ramach partnerstwa ze szczeblem lokalnym, łączącego podejście odgórne z kluczowym podejściem oddolnym, by osiągać stopniowo cele do roku 2050. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Wzywa Komisję Europejską do ustanowienia znacznie ściślejszego powiązania między przyszłym programem lepszego stanowienia prawa a agendą miejską UE, tak aby uwzględnić zalecenia formułowane w ramach partnerstw miejskich. W tym kontekście oceny oddziaływania terytorialnego i miejskiego powinny być bezpośrednio włączone do mechanizmów konsultacji przedlegislacyjnych, a także do oceny polityki europejskiej i uproszczenia procedur administracyjnych (REFIT). |
| --- | --- |

5.

| 6. | Przypomina o konieczności dostosowania europejskiego semestru, aby lepiej odzwierciedlał on wyzwania stojące przed miastami. Zalecenia dla poszczególnych krajów wraz z polityką spójności będą głównymi narzędziami realizacji Zielonego Ładu, dlatego też konkretne kwestie dotyczące obszarów miejskich, takie jak przystępne cenowo budownictwo mieszkaniowe, rosnące nierówności czy długoterminowe inwestycje muszą znaleźć odzwierciedlenie na poziomie koordynacji polityki gospodarczej w całej Unii Europejskiej, a strategie w zakresie inteligentnej specjalizacji, zintegrowanego rozwoju obszarów miejskich oraz sprawiedliwej transformacji powinny zostać zharmonizowane na poziomie regionalnym lub lokalnym za pomocą takich narzędzi terytorialnych jak strategie w zakresie zintegrowanych inwestycji terytorialnych. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Domaga się, by Komisja Europejska opracowała koncepcję aktywnej pomocniczości jako dodatkowy etap wzmocnienia dialogu z miastami, obszarami metropolitalnymi i regionami i powiązania agendy miejskiej UE z programem lepszego stanowienia prawa. W tym kontekście należy wzmocnić synergię z siecią centrów regionalnych (RegHubs) Europejskiego Komitetu Regionów. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Popiera ogłoszenie przez Parlament Europejski stanu zagrożenia klimatycznego i jest świadom tego, że osiągnięcie neutralności emisyjnej wymaga zbiorowego wysiłku i konkretnych działań na szczeblu lokalnym, na którym miasta odgrywają fundamentalną rolę. 75 % europejskiej ludności mieszka w miastach i około 70 % emisji CO2 w Europie pochodzi z miast. Miasta są częścią problemu, zarazem jednak w odnowionej karcie lipskiej należy uznać potencjał miast jako siły napędowej zmian i jako podmiotów bezpośrednio wdrażających rozwiązania pozwalające stawić czoła globalnym wyzwaniom XXI wieku. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Uważa, że odnowiona karta lipska powinna stać się polityczną szansą na to, by miasta stały się punktem odniesienia dla wdrażania różnych polityk miejskich we wszystkich państwach członkowskich, przyczyniając się do zwiększenia wiarygodności projektu europejskiego z punktu widzenia obywateli w ich miejscu zamieszkania. Jednocześnie powinna prowadzić do podjęcia działań następczych w związku z agendą miejską UE, jak to przewidziano w pakcie amsterdamskim z 2016 r. Obie te inicjatywy powinny być częścią procesu wdrażania agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 w samorządach lokalnych, aby osiągnąć cele zrównoważonego rozwoju. Władze lokalne i regionalne w Unii Europejskiej stoją w obliczu różnorodnych zadań i nowych globalnych wyzwań, którym można sprostać jedynie za pomocą zintegrowanego i wielopoziomowego podejścia, a wsparcie Unii Europejskiej stanowi tu niezbędną wartość dodaną. W tym celu zasady karty lipskiej powinny zostać włączone do konkluzji Rady w okresie prezydencji niemieckiej (druga połowa 2020 r.), które są zatwierdzane przez Radę do Spraw Ogólnych i Radę Europejską. Sama karta lipska powinna zostać podpisana przez państwa członkowskie, miasta i Europejski Komitet Regionów. |
| --- | --- |

9.

Transformacyjna siła miast europejskich w celu przyspieszenia realizacji celów do 2050 r.

| 10. | Zwraca uwagę, że konieczne jest znalezienie właściwej równowagi między trzema proponowanymi wymiarami miast europejskich: zwiększenie produktywności i tworzenie dobrobytu i miejsc pracy w miastach i ich regionach, bardziej sprawiedliwa dystrybucja bogactwa między obywatelami, poprawa jakości środowiska i wykorzystanie możliwości oferowanych przez życie miejskie. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Uważa, że ważne jest uznanie wartości prac prowadzonych w ramach różnych partnerstw miejskich oraz stworzenie pomostów między obecną agendą miejską UE a przyszłą odnowioną kartą lipską. Przykładem tego są prace prowadzone w ramach partnerstw takich jak Akademia Miejska na rzecz Integracji lub inicjatywa Komitetu Regionów „Miasta i regiony na rzecz integracji”, która zapewnia platformę burmistrzom i przewodniczącym regionów z UE pragnącym uwypuklić dobre praktyki. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Przypomina, że regiony i miasta odgrywają główną rolę w przyjmowaniu i integracji migrantów i uchodźców w Europie. Dlatego też zwraca się o to, aby nowa Europejska inicjatywa miejska zaproponowana przez Komisję Europejską zapewniła wystarczające środki, by wesprzeć partnerstwo „Integracja migrantów i uchodźców” oraz inicjatywę KR-u „Miasta i regiony na rzecz integracji” i przynieść Europejczykom zmiany w ich miastach. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Uważa, że aby można było osiągnąć cele określone w porozumieniu paryskim i Porozumieniu Burmistrzów ds. Zmiany Klimatu, jednym z głównych zadań odnowionej karty lipskiej powinno być promowanie innowacyjnej mobilności poprzez połączenie korzystania z prywatnych samochodów elektrycznych w miastach z promowaniem alternatywnej niskoemisyjnej mobilności multimodalnej w oparciu o zrównoważony transport publiczny, taki jak jazda na rowerze i poruszanie się pieszo, a także z polityką zrównoważonego użytkowania gruntów sprzyjającą ograniczaniu wzrostu obszarów miejskich i zrównoważoną renowacją energetyczną europejskich zasobów mieszkaniowych. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Nadal uważa za niezwykle istotne, by Komisja Europejska, za pośrednictwem agendy miejskiej, a państwa członkowskie poprzez kartę lipską, wspierały – za pomocą zachęt finansowych – opracowywanie planów zrównoważonej mobilności miejskiej, o co KR zwracał się już w 2010 r. w opinii „Plan działania na rzecz mobilności w miastach”. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Należy również uwzględnić istotną kwestię renowacji energetycznej zasobów mieszkaniowych, a także sieci biur i budynków użytkowanych przez przedsiębiorstwa i przemysł. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Ponawia swój apel o opracowanie na szczeblu europejskim planu działania na rzecz przystępnych cenowo mieszkań w Europie. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Uważa, że określenie celów zrównoważonego rozwoju ONZ na obszarach miejskich stanowi strategiczne ramy poprawy jakości życia obywateli. Miasta i regiony muszą wziąć ten aspekt pod uwagę przy opracowywaniu strategii politycznych. Miasta, jako poziom administracji najbliższy opinii publicznej, wdrażają polityki zmieniające rzeczywistość społeczną i odgrywają kluczową rolę w dążeniu do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju, w szczególności celu nr 11, koncentrującego się na miastach, i celu nr 17, wzmacniającego sojusze między rządami, sektorem prywatnym i społeczeństwem obywatelskim. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Gospodarowanie odpadami i zintegrowane zarządzanie obiegiem wody, zarządzanie emisjami i zrzutami zanieczyszczeń, zmniejszenie zużycia energii i poprawa efektywności energetycznej, jak również produkcja czystej i bezemisyjnej energii, zarządzanie skutkami ekstremalnych zdarzeń pogodowych oraz rozwój zielonych szlaków i promowanie różnorodności biologicznej mają kapitalne znaczenie dla poprawy zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich. Administracja lokalna powinna promować gospodarkę o obiegu zamkniętym, by przekształcić nasz model produkcji i tworzyć nowe zielone miejsca pracy, wspierając zmianę paradygmatu w kierunku miasta przyszłości. Ta zmiana paradygmatu uda się jedynie pod warunkiem stworzenia programów szkoleń na szczeblu lokalnym i regionalnym w celu dostosowania miejsc pracy do transformacji ekologicznej. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Uważa, że zwiększanie różnorodności biologicznej i renaturalizacja przestrzeni miejskiej poprzez zieloną infrastrukturę i rozwiązania oparte na przyrodzie, a tym samym wspieranie łączności ekologicznej i jakości krajobrazu zarówno w mieście, jak i w jego bezpośrednim sąsiedztwie, ma zasadnicze znaczenie dla przeciwdziałania niektórym zakłóceniom i skutkom spowodowanym globalnymi zmianami. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Podkreśla znaczenie promowania miast sprzyjających włączeniu społecznemu, które uwzględniają walkę z nierównościami społecznymi, przepaść cyfrową, obecne starzenie się ludności w Europie oraz zmiany demograficzne, takie jak wyludnienie niektórych obszarów. W tym inkluzywnym wymiarze konieczne jest uwzględnienie działań mających na celu poprawę dostępu do mieszkań po przystępnych cenach, osiągnięcie powszechnej dostępności i zwalczanie ubóstwa energetycznego, zapewnienie odpowiedniej integracji migrantów z ludnością miejscową oraz lepsze pogodzenie mobilności ludzi, zwłaszcza młodych, między państwami członkowskimi z tworzeniem możliwości rozwoju zawodowego w krajach o niższych dochodach na mieszkańca. Niezbędne jest także zapewnienie dostępu do systemu ochrony i opieki zdrowotnej oraz do systemu gwarancji zaopatrzenia w żywność, w tym do podstawowego zaopatrzenia w wodę, a także dostępności podstawowych urządzeń sanitarnych dla całej ludności, z uwzględnieniem sytuacji poszczególnych osób lub grup, aby umożliwić pokrycie związanych z tym kosztów. |
| --- | --- |

20.

Zasady leżące u podstaw odnowionej karty lipskiej

| 21. | Zgadza się z następującymi zasadami funkcjonowania odnowionej karty lipskiej: zintegrowane podejście, podejście ukierunkowane na konkretny obszar, wielopoziomowe sprawowanie rządów oraz uczestnictwo i współtworzenie. Wszystkie one są powiązane z zasadami, na których opiera się polityka spójności UE. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Zwraca uwagę, że przyszła karta lipska musi być znana miastom i gminom w całej Unii Europejskiej, a jej zasady powinny określać ogólne ramy polityk i strategii miejskich na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym, a także być podstawą odpowiednich inicjatyw europejskich, zwłaszcza tych, które uzyskają finansowanie i będą tworzone od podstaw w ramach Zielonego Ładu. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Szanując elastyczność niezbędną do dostosowania celów europejskiej agendy miejskiej do realiów terytorialnych, popiera propozycję działania na poziomie „sąsiedztwa”, gdyż mogłoby to być właściwe podejście do wyzwań globalnych z lokalnego punktu widzenia. Każdy poziom sprawowania rządów ma jednak swój zakres odpowiedzialności i kompetencji w odniesieniu do wyzwań miejskich (jakość powietrza, mieszkalnictwo, cyfryzacja, instrumenty finansowe), przy pełnym poszanowaniu zasad pomocniczości i proporcjonalności. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Popiera uznanie w odnowionej karcie lipskiej funkcjonalnych obszarów miejskich lub obszarów metropolitalnych jako przestrzeni, które przyczyniają się do wdrożenia zintegrowanego podejścia terytorialnego i osiągnięcia zrównoważonego rozwoju terytorialnego zgodnego ze strategiami UE. Zaleca też uznanie funkcjonalnych obszarów miejskich i obszarów metropolitalnych posiadających własne ramy instytucjonalne oraz tych, które dzięki polityce spójności przyczyniły się do zwiększenia dynamiki działań na poziomie metropolitalnym, o czym Komitet wspominał już w opinii z 2019 r. „Regiony metropolitalne – wyzwania i pozycja w przyszłej polityce spójności po 2020 r.”. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Aprobuje również zasadę uczestnictwa i współtworzenia i wnosi o uwzględnienie w odnowionej karcie lipskiej różnego rodzaju osad miejskich, przy jednoczesnym wzięciu pod uwagę kontekstu kulturowego i administracyjnego poszczególnych państw członkowskich oraz ich kompetencji. Ponadto bardzo ważne jest, by odnowiona karta lipska gwarantowała obywatelom możliwość udziału w opracowywaniu i ocenie strategii rozwoju miast, które wpływają na ich życie, w tym obywatelom mieszkającym na zapleczu obszarów miejskich lub metropolitalnych. |
| --- | --- |

25.

Wzmocnienie pozycji miast w celu sprostania wyzwaniom globalnym

| 26. | Przypomina, że rok 2020 przebiega pod znakiem pandemii COVID-19. Miasta i regiony znalazły się na pierwszej linii dramatu zdrowotnego, który stał się dramatem społecznym i gospodarczym. Dlatego miasta i regiony muszą znaleźć się w centrum zarządzania funduszem odbudowy i potrzebują większego wsparcia finansowego ze strony UE, aby nadal mogły rozwiązywać problemy spowodowane pandemią. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Apeluje, by odnowiona karta lipska obejmowała ambitny i konkretny plan dotyczący jej wdrażania przez miasta oraz by wykorzystywała lokalne agendy miejskie w ramach celów zrównoważonego rozwoju, w szczególności poprzez wynoszącą 6 % rezerwę EFRR na zintegrowany zrównoważony rozwój obszarów miejskich. Ponadto europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne powinny finansować „lokalizację celów zrównoważonego rozwoju” realizowaną przez miasta i władze regionalne, w szczególności w zakresie polityki zrównoważonej mobilności i polityki transportu publicznego, a także w zakresie odnawiania budynków z myślą o przeciwdziałaniu ubóstwu energetycznemu, zapewniania powszechnej dostępności, świadczenia pomocy w trudnych sytuacjach społecznych oraz sprzyjania integracji społecznej na uboższych obszarach ośrodków miejskich. Władze lokalne muszą mieć możliwość szybszego i bardziej bezpośredniego zarządzania środkami przyznanymi państwom i regionom. Niezbędnym warunkiem osiągnięcia tego celu jest spotęgowanie wysiłków w zakresie szkoleń w porozumieniu ze środowiskiem akademickim i biznesowym. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Wzywa Komisję Europejską, aby w celu monitorowania inwestycji i osiągnięć w ramach licznych krajowych, regionalnych i lokalnych programów miejskich opracowała nowe wspólne ramy odniesienia, ze wspólną terminologią, wskaźnikami i metodyką, które umożliwią koordynację między organami administracji, wzajemne uczenie się i ocenę porównawczą między obszarami, a także zaangażowanie miast w opracowywanie budżetów przeznaczonych na ich rozwój. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Wzywa Komisję Europejską do uwzględnienia faktu, że szeroka polityka transformacji społecznej i ekologicznej wynikająca z Zielonego Ładu ma priorytetowe znaczenie i powinna być realizowana za pomocą konkretnych działań na poziomie miejskim i terytorialnym, dlatego też związane z tym inwestycje nie powinny być wliczane do deficytu publicznego państw członkowskich ani podlegać ograniczeniom w odniesieniu do pułapu wydatków nakładanym przez państwa członkowskie na samorządy lokalne w ramach obecnie obowiązujących programów stabilności budżetowej i kontroli deficytu. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Z zadowoleniem przyjmuje uznanie w odnowionej karcie zasadniczego znaczenia, jakie dla osiągnięcia zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich ma planowanie przestrzenne miast, a w szczególności skupienie się na ograniczeniu zajmowania gleb na cele gospodarcze, mieszaniu funkcji z myślą o nowych formach produkcji, dywersyfikacji produkcji i nowych stylach życia, a także skupienie się na przystępnych cenowo mieszkaniach oraz wykorzystaniu polityki publicznej w zakresie użytkowania gruntów. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Uważa, że transformacja cyfrowa powinna prowadzić do większej spójności cyfrowej w Europie, z punktu widzenia zarówno obywateli, jak i regionów. Należy zmienić perspektywę i koncentrować się mniej na technologii, a bardziej na obywatelach, zgodnie z deklaracją „Przyłącz się, stymuluj, wspieraj: łączenie sił w celu pobudzenia zrównoważonej transformacji cyfrowej w miastach i społecznościach UE”. Trzeba dążyć do bardziej całościowej koncepcji miasta cyfrowego, w ramach której innowacje cyfrowe są środkiem, a nie celem i są stymulowane przez przedsiębiorczość sektora publicznego oraz przez przedsiębiorstwa prywatne dostarczające rozwiązań dostosowanych do istniejącej i przyszłej technologii. Podczas gdy cyfryzacja stwarza dobre możliwości dla miast i ich mieszkańców, istnieje również potrzeba pomocy miastom w lepszym przewidywaniu i zwalczaniu negatywnych skutków ubocznych procesów cyfryzacji. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Proponuje, by w odnowionej karcie lipskiej uwzględniono potrzebę wprowadzenia – poprzez strategie inteligentnej specjalizacji opracowane na szczeblu regionalnym w ramach polityki spójności – procesów inteligentnej specjalizacji na szczeblu lokalnym oraz zintegrowanych programów na rzecz transformacji gospodarczej i terytorialnej umożliwiających rozwój inteligentnych miast i inteligentnych wsi. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Jest zdania, że miasta, w tym małe i średnie, odgrywają zasadniczą rolę w stawianiu czoła wielkim europejskim wyzwaniom społecznym i środowiskowym (zdrowie, żywienie, energia, transport, zmiana klimatu, różnorodność biologiczna, inkluzywność i bezpieczeństwo). Niemniej należy koniecznie zmodernizować rolę odgrywaną przez lokalny sektor publiczny w rozwoju gospodarczym, przyjmując podejście wspierające przedsiębiorczość w celu uwypuklenia roli tego sektora w obliczu nowego wyzwania związanego z globalnym zarządzaniem. |
| --- | --- |

33.

| 34. | W związku z tym z zadowoleniem przyjmuje fakt, że nowy program reform strukturalnych zależy od komisarza ds. polityki regionalnej, ponieważ dzięki temu program ten i propozycje budżetowe na lata 2021–2027 powinny stanowić główny instrument na rzecz poprawy zdolności instytucjonalnych i reform strukturalnych w miastach w odniesieniu do wszystkich aspektów, które nie kwalifikują się do finansowania z funduszy strukturalnych. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Zaznacza, że jedną z głównych wartości dodanych agendy miejskiej dla Unii Europejskiej jest wspieranie wymiany wiedzy między instytucjami europejskimi, krajowymi, regionalnymi i lokalnymi na temat zagadnień związanych z miastami, co jest postrzegane jako mechanizm wymiany najlepszych praktyk. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Ponadto jest zdania, że w nowej karcie lipskiej należy uwzględnić mechanizmy i metody zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich, które już istnieją w UE, ale często nie są ze sobą powiązane, takie jak między innymi unijna inicjatywa „Inteligentne miasta i społeczności”, Porozumienie Burmistrzów w sprawie Klimatu i Energii lub ramy odniesienia na rzecz zrównoważonych miast. |
| --- | --- |

36.

Udoskonalona agenda miejska UE w służbie nowej karty lipskiej

| 37. | Przypomina o trzech filarach agendy miejskiej UE (lepsze przepisy, lepsze finansowanie, lepsza wiedza), które zostały określone w pakcie amsterdamskim, i zaznacza, że chodzi głównie o dalsze opracowanie procesu ich wdrożenia. Należy również wzmocnić rolę odgrywaną przez różne zainteresowane strony. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Podkreśla potrzebę wzmocnienia powiązań między obszarami miejskimi a wiejskimi oraz zajęcia się wszystkimi obszarami miejskimi wraz z ich otoczeniem, w tym ich często wiejskimi obszarami funkcjonalnymi, w celu osiągnięcia bardziej całościowego i zintegrowanego podejścia oraz zaoferowanie możliwości rozwoju wszystkim osobom zamieszkującym obszary miejskie lub metropolitalne. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Uważa, że w odnowionej karcie lipskiej należy uznać wysiłki podejmowane przez wszystkie miasta i władze lokalne zaangażowane we współpracę w ramach czternastu miejskich partnerstw tematycznych. Ponadto należy z zadowoleniem przyjąć gotowość niektórych partnerstw – na przykład partnerstwa na rzecz migracji i uchodźców lub partnerstwa na rzecz mobilności w miastach – by kontynuować prace przez okres dłuższy niż trzy lata, co wyraźnie wskazuje na sukces agendy miejskiej UE. Należy jednak zapewnić niezbędne zasoby, jak również zadbać o to, by przyszłe działania wywierały wpływ i były spójne. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Proponuje wykaz konkretnych zaleceń w celu przezwyciężenia problemów i poprawy wdrażania agendy miejskiej:






  — | Skład przyszłych partnerstw musi być opracowywany z pełną przejrzystością, przy udziale miast i według wielkości miasta określonej w odnowionej karcie lipskiej. Działania powinny być zgrupowane w ramach trzech filarów: lepsze przepisy, lepsze finansowanie, lepsza wiedza. |
| --- | --- | --- |

40.

—

Skład przyszłych partnerstw musi być opracowywany z pełną przejrzystością, przy udziale miast i według wielkości miasta określonej w odnowionej karcie lipskiej. Działania powinny być zgrupowane w ramach trzech filarów: lepsze przepisy, lepsze finansowanie, lepsza wiedza.

| — | Obecny wykaz tematów horyzontalnych jest nadal aktualny i mógłby zostać rozwinięty w drodze działań pilotażowych, w które zaangażowany byłby członek reprezentujący każde partnerstwo, przy dążeniu do osiągnięcia równowagi między instytucjami europejskimi a rządami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi. Jest bardzo istotne, aby w partnerstwa tematyczne były ściślej angażowane dyrekcje generalne Komisji i ministerstwa państw członkowskich, w szczególności w fazie uruchamiania nowego partnerstwa. Dzięki temu zwiększy się tak potrzebne poczucie współodpowiedzialności Komisji i państw członkowskich. |
| --- | --- |

—

Obecny wykaz tematów horyzontalnych jest nadal aktualny i mógłby zostać rozwinięty w drodze działań pilotażowych, w które zaangażowany byłby członek reprezentujący każde partnerstwo, przy dążeniu do osiągnięcia równowagi między instytucjami europejskimi a rządami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi. Jest bardzo istotne, aby w partnerstwa tematyczne były ściślej angażowane dyrekcje generalne Komisji i ministerstwa państw członkowskich, w szczególności w fazie uruchamiania nowego partnerstwa. Dzięki temu zwiększy się tak potrzebne poczucie współodpowiedzialności Komisji i państw członkowskich.

| — | Konieczne jest wzmocnienie synergii między poszczególnymi działaniami w ramach przyszłych partnerstw, by uniknąć zawężenia podejścia i koordynować realizację działań. |
| --- | --- |

—

Konieczne jest wzmocnienie synergii między poszczególnymi działaniami w ramach przyszłych partnerstw, by uniknąć zawężenia podejścia i koordynować realizację działań.

| — | Pomysłem na wzmocnienie wsparcia politycznego na szczeblu lokalnym mógłby być szczyt samorządów lokalnych zaangażowanych w agendę miejską, które pełniłyby rolę ambasadorów i mogły zabierać głos w dyskusjach politycznych z Komisją Europejską i państwami członkowskimi. |
| --- | --- |

—

Pomysłem na wzmocnienie wsparcia politycznego na szczeblu lokalnym mógłby być szczyt samorządów lokalnych zaangażowanych w agendę miejską, które pełniłyby rolę ambasadorów i mogły zabierać głos w dyskusjach politycznych z Komisją Europejską i państwami członkowskimi.

| — | W ramach filaru lepszego stanowienia prawa Komisja Europejska powinna zobowiązać się do rozważenia zaleceń wynikających z partnerstw miejskich. W związku z tym partnerstwa mogłyby organizować warsztaty z udziałem specjalistów, by omawiać konkretne zmiany dyrektyw, rozporządzeń i strategii politycznych UE. Wyniki osiągane przez partnerstwa powinny być regularnie przedstawiane i omawiane w PE i Radzie, tak aby zostały lepiej odzwierciedlone w prawodawstwie europejskim. |
| --- | --- |

—

W ramach filaru lepszego stanowienia prawa Komisja Europejska powinna zobowiązać się do rozważenia zaleceń wynikających z partnerstw miejskich. W związku z tym partnerstwa mogłyby organizować warsztaty z udziałem specjalistów, by omawiać konkretne zmiany dyrektyw, rozporządzeń i strategii politycznych UE. Wyniki osiągane przez partnerstwa powinny być regularnie przedstawiane i omawiane w PE i Radzie, tak aby zostały lepiej odzwierciedlone w prawodawstwie europejskim.

| — | Uważa, że wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027 i europejska inicjatywa miejska zaproponowana przez Komisję Europejską w ramach przyszłego rozporządzenia w sprawie EFRR powinny zapewnić stabilne finansowanie kosztów operacyjnych uczestnictwa miast w agendzie miejskiej UE. |
| --- | --- |

—

Uważa, że wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027 i europejska inicjatywa miejska zaproponowana przez Komisję Europejską w ramach przyszłego rozporządzenia w sprawie EFRR powinny zapewnić stabilne finansowanie kosztów operacyjnych uczestnictwa miast w agendzie miejskiej UE.

| — | Eurostat powinien być bardziej zaangażowany w prace partnerstw, które mogłyby promować debatę na temat dostępności i tworzenia danych jakościowych na szczeblu lokalnym i regionalnym oraz na szczeblu funkcjonalnych obszarów miejskich. |
| --- | --- |

—

Eurostat powinien być bardziej zaangażowany w prace partnerstw, które mogłyby promować debatę na temat dostępności i tworzenia danych jakościowych na szczeblu lokalnym i regionalnym oraz na szczeblu funkcjonalnych obszarów miejskich.

| — | Należy również lepiej połączyć agendę miejską i partnerstwa z pracami Wspólnego Centrum Badawczego (JRC) i jego centrum wiedzy na temat polityki terytorialnej w Sewilli, takimi np. jak w przypadku sprawozdania pt. „Przyszłość miast”, Urban Data Platform Plus. |
| --- | --- |

—

Należy również lepiej połączyć agendę miejską i partnerstwa z pracami Wspólnego Centrum Badawczego (JRC) i jego centrum wiedzy na temat polityki terytorialnej w Sewilli, takimi np. jak w przypadku sprawozdania pt. „Przyszłość miast”, Urban Data Platform Plus.

| — | Mając na uwadze okres programowania po 2020 r. i w szerszym kontekście poza funduszami strukturalnymi, Komisja Europejska mogłaby również rozważyć opracowanie programu finansowego przeznaczonego na działania pilotażowe w zakresie dalszego rozwijania propozycji, które pojawiły się w ramach partnerstw miejskich. |
| --- | --- |

—

Mając na uwadze okres programowania po 2020 r. i w szerszym kontekście poza funduszami strukturalnymi, Komisja Europejska mogłaby również rozważyć opracowanie programu finansowego przeznaczonego na działania pilotażowe w zakresie dalszego rozwijania propozycji, które pojawiły się w ramach partnerstw miejskich.

| — | Komisja Europejska powinna zainicjować kampanię informacyjną w celu rozpowszechnienia wyników agendy miejskiej UE, także w celu lepszego ukazania efektów partnerstw na specjalnej platformie internetowej Futurium. Powinna również inwestować w tworzenie wiedzy, rozpowszechnianie najlepszych praktyk, przewodników, narzędzi i planów działania opracowanych w ramach agendy miejskiej UE. |
| --- | --- |

—

Komisja Europejska powinna zainicjować kampanię informacyjną w celu rozpowszechnienia wyników agendy miejskiej UE, także w celu lepszego ukazania efektów partnerstw na specjalnej platformie internetowej Futurium. Powinna również inwestować w tworzenie wiedzy, rozpowszechnianie najlepszych praktyk, przewodników, narzędzi i planów działania opracowanych w ramach agendy miejskiej UE.

Monitorowanie wdrożenia odnowionej karty lipskiej

| 41. | Wzywa niemiecką prezydencję UE do oficjalnego uznania roli Komitetu Regionów w odnowionej karcie lipskiej, zgodnie z paktem amsterdamskim, w którym wezwano Komitet Regionów, jako organ doradczy UE formalnie reprezentujący regiony i gminy UE, do przyczynienia się do dalszego rozwoju agendy miejskiej UE. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Proponuje, aby państwa członkowskie – lub poziom rządzenia odpowiedzialny za politykę miejską, jeżeli kompetencja ta nie leży w gestii szczebla krajowego – sporządzały co trzy lata sprawozdania na temat tego, w jaki sposób karta lipska została włączona do krajowej lub regionalnej polityki miejskiej we współpracy z Komisją Europejską, oraz aby zwróciły szczególną uwagę na to, w jaki sposób europejskie strategie polityczne i finansowanie, a w szczególności polityka spójności, wspierały zasady i osiąganie celów karty lipskiej. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Przypomina o znaczeniu dalszego odgrywania przez Komisję Europejską ważnej roli w koordynowaniu i wdrażaniu agendy miejskiej UE i karty lipskiej. W tym kontekście warto przypomnieć propozycję powołania wiceprzewodniczącego do spraw stosunków międzyinstytucjonalnych i prognozowania na koordynatora agendy miejskiej, co zapewniłoby także ścisłe powiązanie z programem lepszego stanowienia prawa. Koordynacja w tym zakresie przeciwdziałałaby fragmentarycznej wizji miast, a także byłaby przeciwwagą dla nadania strategiom politycznym wymiaru miejskiego na podstawie specjalistycznej perspektywy poszczególnych dyrekcji generalnych. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Domaga się – w trosce o to, by karta lipska była w możliwie największym stopniu wiążąca dla UE, państw członkowskich oraz władz lokalnych i regionalnych – by Rada do Spraw Ogólnych zatwierdziła wiążące konkluzje po przyjęciu przez nieformalną Radę Ministrów do spraw Rozwoju Miast odnowionej karty lipskiej w dniu 30 listopada 2020 r. Należy jednocześnie zaapelować do przyszłych prezydencji Rady o kontynuowanie dyskusji na temat agendy miejskiej w kontekście ich programów prac. |
| --- | --- |

44.

Bruksela, dnia 14 października 2020 r.

Apostolos TZITZIKOSTAS

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

---

| 18.12.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 440/125 |
| --- | --- | --- | --- |

18.12.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 440/125

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Nowa strategia przemysłowa dla Europy

(2020/C 440/21)

| Sprawozdawca: | Jeannette BALJEU (NL/Renew Europe), członek zarządu prowincji Holandia Południowa |
| --- | --- |
| Dokument źródłowy: | Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Nowa strategia przemysłowa dla Europy”
  COM(2020) 102 final |

Sprawozdawca:

Jeannette BALJEU (NL/Renew Europe), członek zarządu prowincji Holandia Południowa

Dokument źródłowy:

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Nowa strategia przemysłowa dla Europy”

COM(2020) 102 final

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

| 1. | Zwraca uwagę na zasadnicze znaczenie przemysłu dla europejskich regionów i miast oraz dla dziesiątek milionów miejsc pracy, które tworzy. Przemysł ze swojej natury funkcjonuje w kontekście globalnym, w którym handel jest ważną siłą napędową wzrostu, co przynosi zarówno korzyści, jak i wyzwania. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji Europejskiej w sprawie nowej strategii przemysłowej dla Europy (1) i położony w nim nacisk na ekosystemy przemysłowe; akcentuje, że ekosystemy te często mają charakter regionalny i są powiązane z innymi regionalnymi ekosystemami za sprawą łańcuchów dostaw lub sieci wymiany wiedzy; zwraca uwagę, że nowa strategia przemysłowa dla Europy powinna zatem opierać się na zarządzaniu wielopoziomowym, w ramach którego każdy szczebel zarządzania ma przydzielone jasne obowiązki i zasoby w odniesieniu do wdrażania. Podkreśla, że do osiągnięcia celu podwójnej transformacji w kierunku ekologicznego i cyfrowego przemysłu niezbędne jest wsparcie wszystkich zainteresowanych stron. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Uważa, że jedynie silny i skuteczny wkład ze strony przemysłu może przyczynić się do tego, że Zielony Ład w pełni rozwinie swój potencjał jako europejska strategia na rzecz wzrostu gospodarczego. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Pragnie podkreślić, że w nowej strategii przemysłowej UE należy w związku z tym wzmocnić wymiar działań ukierunkowanych na konkretne obszary, aby regiony i miasta, jako jednostki sprawowania rządów będące najbliżej obywateli i ekosystemów, przejęły odpowiedzialność za dwojaką transformację – ekologiczną i cyfrową – swojego przemysłu, również ze względu na to, że pracownicy będą potrzebować ustawicznego szkolenia zawodowego i rozwoju umiejętności, gdyż w przeciwnym razie może im grozić wykluczenie w następstwie transformacji. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Z zadowoleniem przyjmuje przegląd polityki przemysłowej zapowiedziany na pierwszą połowę 2021 r. przez przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulę von der Leyen w orędziu o stanie Unii w dniu 16 września. Biorąc pod uwagę bezprecedensowe zakłócenia w łańcuchach produkcji i dostaw, taki przegląd powinien opierać się na doświadczeniach i wyciągniętych wnioskach; wzywa do uwzględnienia w przeglądzie silniejszego komponentu terytorialnego, tak aby przemysł europejski był rzeczywiście odporny i dostosowany do potrzeb przyszłości. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Pragnie podkreślić, że władze lokalne i regionalne posiadają istotne kompetencje w obszarach polityki mających wpływ na rozwój przemysłowy i mogą uruchomić szeroki zakres instrumentów umożliwiających wdrożenie całościowej i ambitnej strategii polityki przemysłowej UE mającej na celu zapewnienie odporności gospodarczej w czasie zmiany strukturalnej; domaga się, aby Komisja włączyła szczebel lokalny i regionalny w opracowywanie nowej strategii przemysłowej UE w przyszłości. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Akcentuje, że regiony są w stanie i chcą dawać przykład co do testowania nowych podejść i narzędzi służących osiągnięciu ekologicznej i cyfrowej transformacji oraz przyczyniać się do wzmacniania regionalnych klastrów, będących podstawowymi elementami prężnych europejskich ekosystemów innowacji, gdzie współpraca międzyregionalna między podmiotami jest pomocna w budowaniu europejskich łańcuchów wartości. Warunki ramowe zapewniane przez UE tworzą równe warunki działania na rynku wewnętrznym. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jest przekonany, że konieczne będzie nie tylko ustabilizowanie łańcuchów dostaw i produkcji sprzętu medycznego, materiałów medycznych i leków, ale również dostosowanie ich do w pełni funkcjonującego ekosystemu. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Akcentuje, że Europa doświadcza niespotykanego wcześniej kryzysu związanego z pandemią, który przynosi poważne skutki i może wywołać globalny kryzys gospodarczy. Nalega, aby odbudowa gospodarcza przebiegała w zgodności z warunkami ekologicznymi, cyfrowymi i społecznymi. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Z zadowoleniem przyjmuje rezolucję Parlamentu Europejskiego (2) dotyczącą skoordynowanych działań UE na rzecz zwalczania pandemii COVID-19 i jej skutków; wspiera Komisję w realizacji jej celu, jakim jest opracowanie nowej strategii przemysłowej UE w dążeniu do osiągnięcia bardziej konkurencyjnego i odpornego przemysłu na wypadek wystąpienia wstrząsów na rynkach światowych; wzywa Komisję do nadania priorytetowego charakteru „wzmacnianiu jednolitego rynku”. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Proponuje stosowanie dwuetapowej strategii przemysłowej, w której pierwszy etap koncentruje się na przetrwaniu przemysłu, drugi zaś na fazie odbudowy i odnowy na rzecz ekologicznej, zdekarbonizowanej i bardziej ucyfrowionej gospodarki; pragnie podkreślić, że w etapach tych należy uwzględnić koncepcję „regionalnej odporności”: zwiększyć zdolność regionów do przetrwania, złagodzenia lub przezwyciężenia wewnętrznego lub zewnętrznego wstrząsu gospodarczego (3). |
| --- | --- |

11.

| 12. | Potwierdza powzięty przez Europę cel rozpoczęcia procesu szybkiej i spójnej transformacji prowadzącej do neutralności klimatycznej i przywództwa cyfrowego; pragnie podkreślić, że aby osiągnąć te cele, konieczne jest włączenie Zielonego Ładu jako podstawy strategii przemysłowej UE; akcentuje znaczenie wymiaru regionalnego i lokalnego; uważa, że stworzenie i rozwijanie nowych rynków produktów o zamkniętym cyklu życia, które są neutralne dla klimatu, powinno pozostać głównym celem strategii przemysłowej dla Europy. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Podkreśla, że cel przejścia na neutralność klimatyczną musi zostać osiągnięty w skali lokalnej i regionalnej oraz że przejście to będzie miało największy wpływ w regionach o najwyższej energochłonności. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Podkreśla, że energochłonny i zależny od handlu zagranicznego przemysł surowcowy, który zapewnia wartość dodaną i miejsca pracy w regionach, ze względu na politykę konkurencji wymaga równych warunków działania dla wszystkich krajowych i zagranicznych uczestników rynku. Oprócz zewnętrznej polityki handlowej dotyczy to również przepisów UE w zakresie polityki klimatycznej i energetycznej. W licznych planach i środkach ustawodawczych UE należy szczególnie zapewnić przemysłowi surowcowemu wystarczającą ochronę przed ucieczką emisji cieplarnianych. Uważa także ustalenie efektywnych cen emisji CO2 za niezbędne dla zapewnienia konkurencyjności energii ze źródeł odnawialnych. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji w sprawie Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (4), w ramach którego proponuje się uruchomienie do 100 mld EUR w celu zapewnienia sprawiedliwej transformacji regionów charakteryzujących się wysoką intensywnością emisji przy dalszej transformacji ich przemysłu i gospodarki. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Z zadowoleniem przyjmuje nowy plan działania UE (5) dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym, w którym określono szereg środków umożliwiających branżom UE skorzystanie z możliwości przyjęcia podejścia wyraźniej opartego na zasadach gospodarki o obiegu zamkniętym i na biotechnologii, zapewniającego czystszy i bardziej konkurencyjny przemysł poprzez ograniczenie wpływu na środowisko, obniżenie konkurencji w zakresie ograniczonych zasobów oraz zmniejszenie kosztów produkcji; plan ten może jeszcze bardziej zmniejszyć zależność od importu energii i zasobów. Komitet pragnie podkreślić znaczenie przejścia na gospodarkę opartą na biomasie i o obiegu zamkniętym także w kontekście zatrudnienia oraz wagę zrównoważonego budownictwa jako kluczowego elementu takiego przejścia. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Pragnie podkreślić, że nowa strategia przemysłowa UE powinna mieć charakter włączający; postuluje, by włączyć i uwzględnić grupę naśladowców innowacji, którzy mają trudności z nadążaniem za zmianami (6). |
| --- | --- |

17.

| 18. | Akcentuje potrzebę powstania realnego jednolitego rynku usług, aby ułatwić serwicyzację przemysłu; zwraca uwagę na rolę władz regionalnych w ułatwianiu lokalizacji przemysłu wynikającego z takiego przejścia i z technologii przełomowych; akcentuje, że łańcuchy dostaw w produkcji o obiegu zamkniętym będą bardziej skoncentrowane na skali regionalnej. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Zgadza się zatem, że przedsiębiorstwa powinny dostosować swoje modele biznesowe i opracować nowe formy pracy pasujące do cyfrowej i zrównoważonej epoki; pragnie podkreślić, że za szybszy wzrost odpowiadają przedsiębiorstwa typu start-up oraz firmy o ugruntowanej pozycji; zwraca się do Komisji o zapewnienie pomocy przy wykorzystywaniu innowacji i określenie ram, w których klastry firm mogłyby się uczyć od siebie nawzajem z pomocą konsultantów ds. przedsiębiorczości, pośredników lub regionalnych agencji rozwoju albo bez takiej pomocy. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Pragnie podkreślić znaczenie inwestowania w badania, rozwój i innowacje oraz zapewnienia, aby inwestycja ta przekładała się na zbywalne produkty i usługi oraz zwiększające produktywność procesy przemysłowe, które spełniałyby europejski cel osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Potwierdza znaczenie standaryzacji i certyfikacji, szczególnie w odniesieniu do nowych produktów, procesów i usług przyspieszających transformację w kierunku ekologicznej, cyfrowej i odpornej gospodarki; zwraca się do Komisji o zapewnienie, by MŚP były zaangażowane w proces standaryzacji i by zostały w nim uwzględnione. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Z zadowoleniem przyjmuje ambicję tworzenia przodujących rynków czystych technologii w duchu przedsiębiorczości właściwym tej strategii i zgadza się, że „[p]rzewagę konkurencyjną zyska ten, kto będzie pierwszy i najszybszy”; zaznacza, że regionalne ekosystemy dysponują najlepszym środowiskiem dla innowacji ze względu na wysoki stopień zaufania, jakim darzą szukających możliwości przedsiębiorców. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Zgadza się, że Europa musi łączyć siły, aby wspólnie dokonać tego, czego nie da się osiągnąć w pojedynkę; akcentuje, że decydujące znaczenie ma tutaj współpraca międzyregionalna mająca na celu stymulację i ułatwianie tworzenia międzyregionalnych łańcuchów wartości opartych na „inteligentnym uzupełnianiu się” między regionalnymi międzysektorowymi ekosystemami powiązanymi z przechodzeniem na ekologiczną, cyfrową i odporną gospodarkę, jak przyjęto w ramach regionalnych strategii inteligentnej specjalizacji; pragnie podkreślić, że regionalne strategie inteligentnej specjalizacji są najlepszym dostępnym narzędziem umożliwiającym współpracę w obrębie regionalnych ekosystemów oraz z innymi regionalnymi ekosystemami o uzupełniających je umiejętnościach, co pozwoli na tworzenie łańcuchów wartości i ścieżek innowacji o zasięgu europejskim. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Pragnie podkreślić potrzebę jasnego systemu monitorowania i oceny, jak zaleca się w strategiach inteligentnej specjalizacji; akcentuje, że należy je prowadzić na wszystkich trzech szczeblach: UE, państwa członkowskie i regiony powinny prowadzić ocenę co dwa lata; sugeruje, aby Komisja włączyła je do europejskiego semestru i powiązała je z krajowymi planami reform na szczeblu państw członkowskich; proponuje, aby regiony włączyły taką ocenę jako narzędzie zdobywania wiedzy służące wsparciu bardziej diagnostycznego monitorowania, kontrolowania postępów i ułatwiające rozwiązywanie problemów; sugeruje, aby rankingowi innowacyjności regionów towarzyszyły zalecenia dotyczące narzędzi UE mogących przyczynić się do poprawy wskaźników. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Wspiera Komisję w opracowywaniu ambitnej polityki klastrowej UE; akcentuje znaczenie łączenia regionalnych klastrów i sieci z różnych regionów; zwraca się do Komisji o wsparcie takich międzyregionalnych sieci jako uzupełniających wymianę na poziomie indywidualnym w ramach Europejskiej Sieci Przedsiębiorczości i Europejskiej Platformy Współpracy Klastrów; sugeruje, aby uczynić z unijnej polityki klastrowej integralną część nowej strategii przemysłowej UE. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Pragnie podkreślić, że polityka spójności powinna stanowić istotny instrument wdrażający podejście do rozwoju przemysłowego ukierunkowane na konkretne obszary, aby uwzględnić zróżnicowany regionalnie wpływ transformacji na gospodarkę neutralną pod względem emisji dwutlenku węgla, oraz wzywa do opracowania odpowiednich celów i instrumentów wsparcia w kontekście planowania następnego etapu polityki spójności. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Przyjmuje do wiadomości, że regiony potrzebują strategicznych wytycznych na potrzeby takiej transformacji przemysłowej, aby skutecznie i efektywnie zidentyfikować bieżące luki w swojej gotowości do transformacji przemysłowej; zwraca się zatem do Komisji o pomoc w opracowaniu narzędzi mogących stanowić jasny plan działania dla regionów obejmujący odpowiednio dostosowane podejście, aby zabezpieczyć przywództwo przemysłowe; narzędzie takie powinno stanowić uzupełnienie nowej strategii przemysłowej UE i pomagać regionom realizować powiązane inwestycje w zakresie polityki spójności w okresie programowania po 2020 r. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Podkreśla potencjalną rolę administracji publicznej w zielonych zamówieniach publicznych ukierunkowanych na innowacje, np. w odniesieniu do zrównoważonej i inteligentnej mobilności lub w przemyśle budowlanym, oraz potrzebę zminimalizowania związanego z tym ryzyka dla władz regionalnych. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Wyraża ubolewanie, że realizacja celu zrównoważonego rozwoju nr 9 dotyczącego budowania stabilnej infrastruktury, promowania zrównoważonego uprzemysłowienia sprzyjającego włączeniu społecznemu oraz wspierania innowacyjności przyniosła jedynie umiarkowane postępy. W szczególności, wydatki krajowe brutto UE na badania i rozwój w relacji do PKB ustabilizowały się na poziomie nieco powyżej 2,0 % (7); pragnie podkreślić powolne tempo przyjmowania i rozpowszechniania innowacji w Europie; zwraca uwagę, że wiele innowacji w przemyśle koncentruje się na nowych modelach biznesowych łączących technologię cyfrową i koncepcje usług; zaznacza, że regiony mają do odegrania istotną rolę w przyspieszaniu przyjmowania i rozpowszechniania innowacji, np. poprzez europejską sieć ośrodków innowacji cyfrowych, zakłady pilotażowe i laboratoria branżowe; akcentuje potrzebę stworzenia nowych narzędzi, jak zaproponowano w rozporządzeniu Interreg w sprawie międzyregionalnych inwestycji innowacyjnych. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Zwraca się do Komisji o wsparcie europejskiego przemysłu, w szczególności w regionach charakteryzujących się dużą energochłonnością, w procesie transformacji prowadzącej do neutralności klimatycznej do 2050 r., o ustanowienie ambitnych, acz realistycznych sektorowych celów średnio- i długoterminowych, które będą zgodne z Europejskim Zielonym Ładem i porozumieniem klimatycznym z Paryża, oraz zapewnienie planów działania służących ich osiągnięciu we współpracy z regionalnymi i lokalnymi zainteresowanymi stronami; podkreśla zarazem znaczenie transformacji, która będzie sprawiedliwa dla przedsiębiorstw i obywateli, jak określono w mechanizmie sprawiedliwej transformacji. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Wzywa Europejską Radę ds. Innowacji, aby pomogła w skalowaniu wszystkich szybko rosnących przedsiębiorstw, nie tylko przedsiębiorstw typu start-up; pragnie podkreślić, że bardzo szybko rosnące MŚP nie są nowymi, lecz istniejącymi przedsiębiorstwami, które znalazły nowy sposób rozwoju poprzez cyfryzację lub nadanie swojemu produktowi, procesowi lub swojej usłudze bardziej zrównoważonego charakteru. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Zgadza się, że Europa powinna czerpać jak największe korzyści skali oraz jak najlepiej wykorzystać tempo i zakres zmian, pragnie jednak podkreślić, że rolą regionów jest oferowanie przestrzeni nie tylko dla innowacji ukierunkowanych na konkretne obszary, lecz również dla współpracujących regionów, aby pomóc zmobilizować ogromną różnorodność kompetencji w Europie w międzyregionalne łańcuchy wartości, które mogą konkurować z większymi przedsiębiorstwami spoza Europy; zwraca się do Komisji o dalsze umożliwienie współpracy w ramach międzyregionalnego łańcucha wartości poprzez zapewnienie finansowania międzyregionalnych przypadków demonstracji przemysłowej. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Pragnie podkreślić potrzebę lepszego dostosowania kształcenia wyższego i zawodowego do ery cyfrowej; akcentuje rolę, jaką mogą odegrać ośrodki innowacji cyfrowych nie tylko w przyspieszaniu i rozpowszechnianiu innowacji, lecz również w szkoleniu siły roboczej na potrzeby przemysłu przyszłości; wskazuje na potrzebę dostępności takich ośrodków dla MŚP; zachęca Komisję do zapewnienia większego wsparcia dla budowania zdolności i wymiany doświadczeń, jak ma to miejsce np. w zaproszeniu do składania wniosków skierowanym do centrów doskonałości zawodowej. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Popiera potrzebę utworzenia paktu na rzecz umiejętności; zwraca się do Komisji o włączenie do takiego paktu regionów jako ważnego partnera; pragnie podkreślić, że na szczeblu regionalnym funkcjonuje najlepsza organizacja pod względem koordynacji rozwijania umiejętności (doskonalenia zawodowego i zmiany kwalifikacji) oraz zapewnienia mobilności pracowników z sektorów rejestrujących spadek do wschodzących sektorów, oraz zwraca uwagę na znaczenie równego dostępu do możliwości przekwalifikowania dla pracowników, a także kierowników i przedsiębiorców w związku ze skutkami pandemii COVID-19. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Przyjmuje do wiadomości potencjał projektów IPCEI i sojuszy; wzywa Komisję, aby uczyniła je bardziej włączającymi, pozwalając na uczestnictwo regionom i MŚP. W tym kontekście podkreśla potencjał współpracy między sektorem publicznym i prywatnym oraz tworzenia sojuszy przemysłowych, np. w dziedzinie technologii baterii, tworzyw sztucznych i mikroelektroniki, w celu wspierania rozwoju technologicznego i zapewnienia finansowania. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Dostrzega geopolityczne zagrożenia związane z zagranicznymi inwestycjami i nadmierną zależnością od globalnych łańcuchów dostaw i wartości; zwraca się do Komisji, aby wzbogaciła strategię o środki mające pomóc w poradzeniu sobie z obecnym kryzysem wywołanym COVID-19 oraz aby przygotowała się na nowe przypadki pandemii w przyszłości w celu zapewnienia odporności europejskiego społeczeństwa i europejskiej gospodarki, np. przygotowując alternatywne europejskie łańcuchy dostaw środków medycznych oparte na niskich kosztach i oszczędnych innowacjach na wypadek nowych pandemii lub poważnych epidemii. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Apeluje o europejskie ramy prawne dotyczące sztucznej inteligencji (AI), robotyki i powiązanych technologii (8), uwzględniające zasady etyczne i prawa podstawowe przy ich opracowywaniu, wdrażaniu i stosowaniu, a także kwestie bezpieczeństwa i odpowiedzialności. Innowacyjność i konkurencyjność europejskiego przemysłu będą wymagać ram horyzontalnych odzwierciedlających wartości i zasady Unii Europejskiej. Zapewnią one konkretne wytyczne i pewność prawa zarówno obywatelom, jak i przedsiębiorstwom, w tym przedsiębiorstwom zlokalizowanym poza Europą. Obecnie brak jasnych przepisów dotyczących bezpieczeństwa i odpowiedzialności przyczynia się do braku pewności prawa dla konsumentów i przedsiębiorstw wytwarzających i wprowadzających do obrotu produkty, w których wykorzystuje się sztuczną inteligencję, jak również dla obywateli korzystających z jej zastosowań. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Pragnie podkreślić znaczenie planu działania UE dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym, gdyż stanowi on impuls do tworzenia krótszych geograficznie łańcuchów dostaw; akcentuje, że gospodarka o obiegu zamkniętym ma wpływ na niemal każdy rodzaj klastra i przemysłu; pomimo trwających starań, by przekształcić tradycyjne modele gospodarcze i biznesowe, wiele MŚP nie jest gotowych na taką zmianę, wiele z nich chce podjąć działania, lecz nie wie, w jaki sposób; pragnie podkreślić, że mniejsze przedsiębiorstwa stają w obliczu niekorzystnej sytuacji, gdy przechodzą na model o obiegu zamkniętym, ze względu na swoje ograniczone zdolności, zasoby, ograniczony czas i dostępną wiedzę w zakresie inwestycji i powiązanej administracji, jak również zgodności z przepisami i normami; zwraca się do Komisji o opracowanie korzystniejszej polityki mającej na celu stymulowanie przejścia na model o obiegu zamkniętym; zwraca się do Komisji o przyjęcie przepisów umożliwiających takie przejście, nie zaś utrudniających je; w tym względzie korzystne dla gospodarki o obiegu zamkniętym byłoby wprowadzenie jednolitego rynku odpadów. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Wzywa do renegocjacji Traktatu Karty Energetycznej w celu promowania inwestycji w zrównoważoną energię i dostosowania go do porozumienia paryskiego. Renegocjacja powinna również potwierdzić „prawo do regulacji” państw sygnatariuszy i ich organów publicznych. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Popiera wprowadzenie zgodnego z zasadami WTO mechanizmu dostosowania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2, który wzmacnia działania w dziedzinie klimatu w skali światowej i chroni przemysł przed nieuczciwą konkurencją. Domaga się, by wnioski dotyczące nowych zasobów własnych UE zapewniały prostotę i przejrzystość, a zarazem chroniły kompetencje krajowe. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Uważa, że aby utrzymać przywództwo technologiczne i zyskać suwerenność cyfrową i technologiczną, UE i państwa członkowskie powinny utrzymać prawo do blokowania wrogich przejęć unijnych przedsiębiorstw o strategicznym znaczeniu przez państwa trzecie lub podmioty nadzorowane przez takie państwa, i zwraca się do Komisji o wprowadzenie poprawek do polityki konkurencji, aby utrzymać żywotny europejski jednolity rynek przy jednoczesnym umacnianiu na światowych rynkach pozycji przedsiębiorstw mających siedzibę w UE. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Zgadza się, że musimy zwiększyć inwestycje w innowacje; zwraca się do Komisji o promowanie kultury, w której akceptuje się porażkę; pragnie podkreślić, że porażka w zakresie innowacji może być bardzo cenną lekcją, pozwalającą znaleźć sposób odniesienia sukcesu, lecz wyłącznie w przypadku, gdy przedsiębiorstwa otrzymują drugą szansę, aby mogły zastosować wyciągnięte wnioski dotyczące nierealnych ścieżek działania; zwraca się zatem do Komisji o ułatwienie rozpowszechniania wyciąganych wniosków wśród regionalnych klastrów i sieci. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Zwraca się do Komisji o zapewnienie wsparcia na rzecz regionów pomagających przedsiębiorstwom w znalezieniu odpowiednich europejskich partnerów, jeżeli chcą zmniejszyć swoją zależność od globalnych łańcuchów dostaw i, w szczególności, łańcuchów wartości, gdyż regiony mogą być pomocne w znajdowaniu partnerów i ułatwianiu wymiany. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Zwraca się do Komisji, aby uwzględniła również zastosowanie kluczowych technologii cyfrowych, takich jak informatyka kwantowa, w strategicznych sektorach jako części strategicznej infrastruktury cyfrowej; pragnie podkreślić, że zastosowania takie mają zasadnicze znaczenie dla cyfrowej transformacji Europy pod względem zapewniania maksymalnego oddziaływania gospodarczego i społecznego; bez nich technologie cyfrowe pozostają rozwiązaniami niezidentyfikowanych problemów, podczas gdy przedsiębiorstwa poszukują sposobów na wykorzystanie możliwości biznesowych. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Pragnie podkreślić znaczenie zaangażowania władz regionalnych oraz regionalnych klastrów i sieci w sojusze i postuluje, aby władze regionalne, lub chociaż przedstawiciel Komitetu Regionów, stanowiły część forum przemysłowego, szczególnie jeżeli chodzi o analizę ryzyka i potrzeb przemysłu w odniesieniu do ekosystemów przemysłowych, które zdaniem Komitetu Regionów składają się z „regionalnych” ekosystemów przedsiębiorczości i innowacji. |
| --- | --- |

45.

| 46. | Powtarza swój apel o większe wsparcie UE dla regionalnych ekosystemów i klastrów w ramach międzyregionalnych inwestycji innowacyjnych. Wsparcie to powinno bazować na zgodności z Zielonym Ładem i na podejściu przyjętym w kontekście inteligentnej specjalizacji oraz rozszerzaniu i pogłębianiu obecnych inicjatyw, takich jak Platforma Inteligentnej Specjalizacji na rzecz modernizacji przemysłu i pilotażowa inicjatywa dotycząca regionów będących w fazie transformacji przemysłowej; uważa, że ważne jest również opracowanie instrumentów wdrażania wspólnych międzyregionalnych projektów w zakresie inwestycji przemysłowych w ścisłej współpracy z regionami i partnerstwami na rzecz inteligentnej specjalizacji. |
| --- | --- |

46.

| 47. | Podkreśla, że podwójne transformacje odniosą sukces tylko wtedy, gdy wszystkie zainteresowane strony będą w równym stopniu zaangażowane w zmienioną strategię przemysłową UE; argumentuje, że jasna komunikacja i otwarty dialog ze wszystkimi zainteresowanymi stronami ma kluczowe znaczenie, ponieważ skala transformacji, przed którą stoi zarówno przemysł, jak i społeczeństwo, wymaga pilnych działań, wspólnej wizji i zintegrowanych rozwiązań dla wszystkich zainteresowanych stron i na wszystkich szczeblach polityki, ponieważ tylko podejście oparte na wielopoziomowym sprawowaniu rządów może zagwarantować, że zainteresowane strony uwzględnią decyzje dotyczące polityki gospodarczej o takiej skali. |
| --- | --- |

47.

| 48. | Wzywa Komisję do wprowadzenia środków mających na celu przestawienie produkcji przedsiębiorstw, co jest potrzebne w związku z rozprzestrzenianiem się pandemii COVID-19 i tym samym ze zmianą potrzeb poszczególnych społeczności. |
| --- | --- |

48.

| 49. | Wzywa Komisję do włączenia regionów i miast do procesu opracowywania nowej strategii przemysłowej dla Europy, powtarza, że regiony i miasta chcą i są w stanie dawać przykład co do kształtowania wymiaru działań ukierunkowanych na konkretne obszary związanego z dwojaką transformacją, przed jaką stoi europejski przemysł. |
| --- | --- |

49.

Bruksela, dnia 14 października 2020 r.

Apostolos TZITZIKOSTAS

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  COM(2020) 102 final.

1

(2)  https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-9-2020-0054_PL.pdf

2

(3)  ECR2: kryzys gospodarczy – odporność regionów, www.espon.eu/programme/projects/espon-2013/applied-research/ecr2-economic-crisis-resilience-regions.

3

(4)  COM(2020) 22 final.

4

(5)  COM(2020) 98 final.

5

(6)  Sprawiedliwa geograficznie strategia przemysłowa UE: https://wms.flexious.be/editor/plugins/imagemanager/content/2140/PDF/2019/Geographically_fair_EU.pdf.

6

(7)  Sprawozdanie Eurostatu w sprawie realizacji celów zrównoważonego rozwoju z dnia 22 czerwca 2020 r.

7

(8)  Zob. opinia KR-u w sprawie białej księgi w sprawie sztucznej inteligencji autorstwa Guido Rinka (PES/NL) https://cor.europa.eu/PL/our-work/Pages/OpinionTimeline.aspx?opId=CDR-2014-2020.

8

---

III Akty przygotowawcze

Komitet Regionów

Interactio – posiedzenie hybrydowe – 140. sesja plenarna KR-u, 12.10.2020–14.10.2020

| 18.12.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 440/131 |
| --- | --- | --- | --- |

18.12.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 440/131

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Program UE dla zdrowia

(2020/C 440/22)

| Dokument źródłowy: | Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia Programu działań Unii w dziedzinie zdrowia na lata 2021–2027 oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 282/2014 („Program UE dla zdrowia”) |
| --- | --- |

Dokument źródłowy:

Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia Programu działań Unii w dziedzinie zdrowia na lata 2021–2027 oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 282/2014 („Program UE dla zdrowia”)

I.   ZALECANE POPRAWKI

Poprawka 1

Motyw 6

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Podczas gdy to państwa członkowskie są odpowiedzialne za swoją politykę zdrowotną, oczekuje się, że będą one chronić zdrowie publiczne w duchu europejskiej solidarności. Doświadczenia z trwającego kryzysu związanego z COVID-19 pokazały, że istnieje potrzeba podjęcia dalszych zdecydowanych działań na poziomie Unii w celu wspierania współpracy i koordynacji między państwami członkowskimi, aby lepiej zapobiegać rozprzestrzenianiu się ponad granicami groźnych chorób ludzi i kontrolować te choroby, zwalczać inne poważne transgraniczne zagrożenia zdrowia oraz chronić zdrowie i dobrobyt ludności w Unii. | Podczas gdy to państwa członkowskie są odpowiedzialne za swoją politykę zdrowotną, oczekuje się, że będą one chronić zdrowie publiczne w duchu europejskiej solidarności
  , jak przypomina o tym również art. 222 TFUE, który stanowi, że Unia i jej państwa członkowskie muszą działać w duchu solidarności.
  Doświadczenia z trwającego kryzysu związanego z COVID-19 pokazały, że istnieje potrzeba podjęcia dalszych zdecydowanych działań na poziomie Unii w celu wspierania współpracy i koordynacji między państwami członkowskimi,
  samorządami lokalnymi i regionalnymi oraz, w odpowiednich przypadkach, placówkami publicznymi,
  aby lepiej zapobiegać rozprzestrzenianiu się ponad granicami groźnych chorób ludzi i kontrolować te choroby
  , wspierać rozwój produktów niezbędnych do zapobiegania tym chorobom i do ich leczenia oraz je udostępniać
  , zwalczać inne poważne transgraniczne zagrożenia zdrowia oraz chronić zdrowie i dobrobyt ludności w Unii. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Podczas gdy to państwa członkowskie są odpowiedzialne za swoją politykę zdrowotną, oczekuje się, że będą one chronić zdrowie publiczne w duchu europejskiej solidarności. Doświadczenia z trwającego kryzysu związanego z COVID-19 pokazały, że istnieje potrzeba podjęcia dalszych zdecydowanych działań na poziomie Unii w celu wspierania współpracy i koordynacji między państwami członkowskimi, aby lepiej zapobiegać rozprzestrzenianiu się ponad granicami groźnych chorób ludzi i kontrolować te choroby, zwalczać inne poważne transgraniczne zagrożenia zdrowia oraz chronić zdrowie i dobrobyt ludności w Unii.

Podczas gdy to państwa członkowskie są odpowiedzialne za swoją politykę zdrowotną, oczekuje się, że będą one chronić zdrowie publiczne w duchu europejskiej solidarności
  , jak przypomina o tym również art. 222 TFUE, który stanowi, że Unia i jej państwa członkowskie muszą działać w duchu solidarności.
  Doświadczenia z trwającego kryzysu związanego z COVID-19 pokazały, że istnieje potrzeba podjęcia dalszych zdecydowanych działań na poziomie Unii w celu wspierania współpracy i koordynacji między państwami członkowskimi,
  samorządami lokalnymi i regionalnymi oraz, w odpowiednich przypadkach, placówkami publicznymi,
  aby lepiej zapobiegać rozprzestrzenianiu się ponad granicami groźnych chorób ludzi i kontrolować te choroby
  , wspierać rozwój produktów niezbędnych do zapobiegania tym chorobom i do ich leczenia oraz je udostępniać
  , zwalczać inne poważne transgraniczne zagrożenia zdrowia oraz chronić zdrowie i dobrobyt ludności w Unii.

Uzasadnienie

Należy przypomnieć o duchu solidarności między państwami członkowskimi w dziedzinie zdrowia.

Poprawka 2

Motyw 10

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Ze względu na poważny charakter transgranicznych zagrożeń zdrowia w ramach programu powinno się wspierać skoordynowane środki w zakresie zdrowia publicznego na poziomie Unii, tak aby można było zająć się różnymi aspektami takich zagrożeń. W celu wzmocnienia zdolności Unii do przygotowania się na kryzys zdrowotny, reagowania na niego i zarządzania nim program powinien zapewniać wsparcie działań podejmowanych w ramach mechanizmów i struktur ustanowionych na mocy decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady 1082/2013/UE oraz innych właściwych mechanizmów i struktur ustanowionych na szczeblu Unii. Mogą one obejmować strategiczne gromadzenie zapasów podstawowych środków medycznych
  lub
  budowanie zdolności w ramach reagowania kryzysowego, środki zapobiegawcze odnoszące się do szczepień i immunizacji, czy wzmocnione programy nadzoru. W tym kontekście w ramach programu powinno się wspierać ogólnounijne i międzysektorowe zdolności podmiotów na poziomie unijnym, krajowym, regionalnym i lokalnym w zakresie zapobiegania kryzysom, gotowości na nie, nadzoru kryzysowego, zarządzania sytuacjami kryzysowymi i reagowania na nie, w tym w odniesieniu do planowania ewentualnościowego i ćwiczeń gotowości, zgodnie z podejściem „Jedno zdrowie”. Powinno to ułatwić utworzenie zintegrowanych przekrojowych ram informowania o ryzyku, funkcjonujących na wszystkich etapach kryzysu zdrowotnego – tj. na etapie zapobiegania, gotowości i reagowania. | Ze względu na poważny charakter transgranicznych zagrożeń zdrowia w ramach programu powinno się wspierać skoordynowane środki w zakresie zdrowia publicznego na poziomie Unii, tak aby można było zająć się różnymi aspektami takich zagrożeń. W celu wzmocnienia zdolności Unii do przygotowania się na kryzys zdrowotny, reagowania na niego i zarządzania nim program powinien zapewniać wsparcie działań podejmowanych w ramach mechanizmów i struktur ustanowionych na mocy decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady 1082/2013/UE oraz innych właściwych mechanizmów i struktur ustanowionych na szczeblu Unii. Mogą one obejmować strategiczne gromadzenie zapasów podstawowych środków medycznych
  , wspieranie inwestycji w produkcję wyposażenia i produktów farmaceutycznych służących do walki z pandemiami i innymi klęskami sanitarnymi w perspektywie suwerenności europejskiej,
  budowanie zdolności w ramach reagowania kryzysowego
  lub wsparcie opracowania przez państwa członkowskie protokołu statystycznego umożliwiającego porównanie danych na temat skutków pandemii na poziomie regionalnym NUTS 2
  , środki zapobiegawcze odnoszące się do szczepień i immunizacji, czy wzmocnione programy nadzoru. W tym kontekście w ramach programu powinno się wspierać ogólnounijne i międzysektorowe zdolności podmiotów na poziomie unijnym, krajowym, regionalnym i lokalnym w zakresie zapobiegania kryzysom, gotowości na nie, nadzoru kryzysowego, zarządzania sytuacjami kryzysowymi i reagowania na nie, w tym w odniesieniu do planowania ewentualnościowego i ćwiczeń gotowości, zgodnie z podejściem „Jedno zdrowie”. Powinno to ułatwić utworzenie zintegrowanych przekrojowych ram informowania o ryzyku, funkcjonujących na wszystkich etapach kryzysu zdrowotnego – tj. na etapie zapobiegania, gotowości i reagowania. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Ze względu na poważny charakter transgranicznych zagrożeń zdrowia w ramach programu powinno się wspierać skoordynowane środki w zakresie zdrowia publicznego na poziomie Unii, tak aby można było zająć się różnymi aspektami takich zagrożeń. W celu wzmocnienia zdolności Unii do przygotowania się na kryzys zdrowotny, reagowania na niego i zarządzania nim program powinien zapewniać wsparcie działań podejmowanych w ramach mechanizmów i struktur ustanowionych na mocy decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady 1082/2013/UE oraz innych właściwych mechanizmów i struktur ustanowionych na szczeblu Unii. Mogą one obejmować strategiczne gromadzenie zapasów podstawowych środków medycznych
  lub
  budowanie zdolności w ramach reagowania kryzysowego, środki zapobiegawcze odnoszące się do szczepień i immunizacji, czy wzmocnione programy nadzoru. W tym kontekście w ramach programu powinno się wspierać ogólnounijne i międzysektorowe zdolności podmiotów na poziomie unijnym, krajowym, regionalnym i lokalnym w zakresie zapobiegania kryzysom, gotowości na nie, nadzoru kryzysowego, zarządzania sytuacjami kryzysowymi i reagowania na nie, w tym w odniesieniu do planowania ewentualnościowego i ćwiczeń gotowości, zgodnie z podejściem „Jedno zdrowie”. Powinno to ułatwić utworzenie zintegrowanych przekrojowych ram informowania o ryzyku, funkcjonujących na wszystkich etapach kryzysu zdrowotnego – tj. na etapie zapobiegania, gotowości i reagowania.

Ze względu na poważny charakter transgranicznych zagrożeń zdrowia w ramach programu powinno się wspierać skoordynowane środki w zakresie zdrowia publicznego na poziomie Unii, tak aby można było zająć się różnymi aspektami takich zagrożeń. W celu wzmocnienia zdolności Unii do przygotowania się na kryzys zdrowotny, reagowania na niego i zarządzania nim program powinien zapewniać wsparcie działań podejmowanych w ramach mechanizmów i struktur ustanowionych na mocy decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady 1082/2013/UE oraz innych właściwych mechanizmów i struktur ustanowionych na szczeblu Unii. Mogą one obejmować strategiczne gromadzenie zapasów podstawowych środków medycznych
  , wspieranie inwestycji w produkcję wyposażenia i produktów farmaceutycznych służących do walki z pandemiami i innymi klęskami sanitarnymi w perspektywie suwerenności europejskiej,
  budowanie zdolności w ramach reagowania kryzysowego
  lub wsparcie opracowania przez państwa członkowskie protokołu statystycznego umożliwiającego porównanie danych na temat skutków pandemii na poziomie regionalnym NUTS 2
  , środki zapobiegawcze odnoszące się do szczepień i immunizacji, czy wzmocnione programy nadzoru. W tym kontekście w ramach programu powinno się wspierać ogólnounijne i międzysektorowe zdolności podmiotów na poziomie unijnym, krajowym, regionalnym i lokalnym w zakresie zapobiegania kryzysom, gotowości na nie, nadzoru kryzysowego, zarządzania sytuacjami kryzysowymi i reagowania na nie, w tym w odniesieniu do planowania ewentualnościowego i ćwiczeń gotowości, zgodnie z podejściem „Jedno zdrowie”. Powinno to ułatwić utworzenie zintegrowanych przekrojowych ram informowania o ryzyku, funkcjonujących na wszystkich etapach kryzysu zdrowotnego – tj. na etapie zapobiegania, gotowości i reagowania.

Uzasadnienie

Konieczne będą znaczne inwestycje w produkcję wyposażenia i produktów farmaceutycznych służących walce z pandemiami.

Ponadto państwa członkowskie będą musiały rozwinąć wymianę danych statystycznych.

Poprawka 3

Motyw 12

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| W celu ochrony osób znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji, w tym osób cierpiących na choroby psychiczne i choroby przewlekłe, program powinien również promować działania, które dotyczą pobocznych skutków kryzysu zdrowotnego na osoby należące do takich szczególnie wrażliwych grup. | W celu ochrony osób znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji, w tym osób cierpiących na choroby psychiczne i choroby przewlekłe
  (w tym otyłość)
  , program powinien również promować działania, które dotyczą pobocznych skutków kryzysu zdrowotnego na osoby należące do takich szczególnie wrażliwych grup.
  W celu zapewnienia wysokich standardów podstawowych usług zdrowotnych program powinien zachęcać do stosowania telemedycyny, zwłaszcza w czasie kryzysów i pandemii. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

W celu ochrony osób znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji, w tym osób cierpiących na choroby psychiczne i choroby przewlekłe, program powinien również promować działania, które dotyczą pobocznych skutków kryzysu zdrowotnego na osoby należące do takich szczególnie wrażliwych grup.

W celu ochrony osób znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji, w tym osób cierpiących na choroby psychiczne i choroby przewlekłe
  (w tym otyłość)
  , program powinien również promować działania, które dotyczą pobocznych skutków kryzysu zdrowotnego na osoby należące do takich szczególnie wrażliwych grup.
  W celu zapewnienia wysokich standardów podstawowych usług zdrowotnych program powinien zachęcać do stosowania telemedycyny, zwłaszcza w czasie kryzysów i pandemii.

Uzasadnienie

Należy rozwijać telemedycynę, aby stała się skutecznym narzędziem w czasach kryzysów i pandemii.

Poprawka 4

Motyw 15

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Doświadczenia nabyte podczas kryzysu związanego z COVID-19 pokazują, że ogólnie potrzebne jest wsparcie transformacji strukturalnej i reform systemowych systemów opieki zdrowotnej w całej Unii w celu zwiększenia ich skuteczności, dostępności i odporności. W kontekście takiej transformacji i takich reform program powinien wspierać – w synergii z programem „Cyfrowa Europa” – działania, które przyczyniają się do postępów transformacji cyfrowej świadczeń zdrowotnych i zwiększają ich interoperacyjność, przyczyniają się do zwiększenia możliwości systemów opieki zdrowotnej w zakresie rozwijania profilaktyki chorób i promocji zdrowia, oferowania nowych modeli opieki oraz zintegrowanych świadczeń, od środowiskowej i podstawowej opieki zdrowotnej do świadczeń wysoce specjalistycznych, opartych na potrzebach ludzi, a także zapewniania skutecznego personelu publicznej opieki zdrowotnej, posiadającego w odpowiednie umiejętności, również cyfrowe. Stworzenie europejskiej przestrzeni danych dotyczących zdrowia zapewniłoby systemom opieki zdrowotnej, naukowcom i organom publicznym środki służące poprawie dostępności i jakości opieki zdrowotnej. Mając na względzie prawo podstawowe dostępu do profilaktycznej opieki zdrowotnej i korzystania z leczenia zapisane w art. 35 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, a także wspólne wartości i zasady systemów opieki zdrowotnej Unii Europejskiej określone w konkluzjach Rady z dnia 2 czerwca 2006 r. (12), w ramach programu powinno się wspierać działania zapewniające powszechność i inkluzywność opieki zdrowotnej, co oznacza, że nikomu nie zabrania się dostępu do opieki zdrowotnej, oraz działania, które zapewniają należyte przestrzeganie praw pacjenta, w tym prywatności ich danych. | Doświadczenia nabyte podczas kryzysu związanego z COVID-19 pokazują, że ogólnie potrzebne jest wsparcie transformacji strukturalnej i reform systemowych systemów opieki zdrowotnej w całej Unii w celu zwiększenia ich skuteczności, dostępności i odporności.
  Reformy te, w kontekście odnowionego europejskiego semestru, muszą wzmocnić specyficzny charakter europejskich systemów opieki zdrowotnej opartych na silnych usługach publicznych i znacznych inwestycjach publicznych. Usługi zdrowotne to usługi świadczone w interesie ogólnym, których celem jest wzmocnienie Europejskiego filaru praw socjalnych i które nie mogą podlegać logice działania sektora prywatnego.
   W kontekście takiej transformacji i takich reform, z uwzględnieniem struktury systemów opieki zdrowotnej w państwach członkowskich, program powinien
  służyć koordynacji i finansowaniu testów warunków skrajnych w państwach członkowskich w celu zidentyfikowania słabych punktów i sprawdzenia zdolności reagowania na pandemie. Ponadto
  program powinien wspierać – w synergii z programem „Cyfrowa Europa” – działania, które przyczyniają się do postępów transformacji cyfrowej świadczeń zdrowotnych i zwiększają ich interoperacyjność, przyczyniają się do zwiększenia możliwości systemów opieki zdrowotnej w zakresie rozwijania profilaktyki chorób i promocji zdrowia, oferowania nowych modeli opieki oraz zintegrowanych świadczeń, od środowiskowej i podstawowej opieki zdrowotnej do świadczeń wysoce specjalistycznych, opartych na potrzebach ludzi, a także zapewniania skutecznego personelu publicznej opieki zdrowotnej, posiadającego w odpowiednie umiejętności, również cyfrowe. Stworzenie europejskiej przestrzeni danych dotyczących zdrowia zapewniłoby systemom opieki zdrowotnej, naukowcom i organom publicznym środki służące poprawie dostępności i jakości opieki zdrowotnej. Mając na względzie prawo podstawowe dostępu do profilaktycznej opieki zdrowotnej i korzystania z leczenia zapisane w art. 35 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, a także wspólne wartości i zasady systemów opieki zdrowotnej Unii Europejskiej określone w konkluzjach Rady z dnia 2 czerwca 2006 r. (12), w ramach programu powinno się wspierać działania zapewniające powszechność i inkluzywność opieki zdrowotnej, co oznacza, że nikomu nie zabrania się dostępu do opieki zdrowotnej, oraz działania, które zapewniają należyte przestrzeganie praw pacjenta, w tym prywatności ich danych. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Doświadczenia nabyte podczas kryzysu związanego z COVID-19 pokazują, że ogólnie potrzebne jest wsparcie transformacji strukturalnej i reform systemowych systemów opieki zdrowotnej w całej Unii w celu zwiększenia ich skuteczności, dostępności i odporności. W kontekście takiej transformacji i takich reform program powinien wspierać – w synergii z programem „Cyfrowa Europa” – działania, które przyczyniają się do postępów transformacji cyfrowej świadczeń zdrowotnych i zwiększają ich interoperacyjność, przyczyniają się do zwiększenia możliwości systemów opieki zdrowotnej w zakresie rozwijania profilaktyki chorób i promocji zdrowia, oferowania nowych modeli opieki oraz zintegrowanych świadczeń, od środowiskowej i podstawowej opieki zdrowotnej do świadczeń wysoce specjalistycznych, opartych na potrzebach ludzi, a także zapewniania skutecznego personelu publicznej opieki zdrowotnej, posiadającego w odpowiednie umiejętności, również cyfrowe. Stworzenie europejskiej przestrzeni danych dotyczących zdrowia zapewniłoby systemom opieki zdrowotnej, naukowcom i organom publicznym środki służące poprawie dostępności i jakości opieki zdrowotnej. Mając na względzie prawo podstawowe dostępu do profilaktycznej opieki zdrowotnej i korzystania z leczenia zapisane w art. 35 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, a także wspólne wartości i zasady systemów opieki zdrowotnej Unii Europejskiej określone w konkluzjach Rady z dnia 2 czerwca 2006 r. (12), w ramach programu powinno się wspierać działania zapewniające powszechność i inkluzywność opieki zdrowotnej, co oznacza, że nikomu nie zabrania się dostępu do opieki zdrowotnej, oraz działania, które zapewniają należyte przestrzeganie praw pacjenta, w tym prywatności ich danych.

Doświadczenia nabyte podczas kryzysu związanego z COVID-19 pokazują, że ogólnie potrzebne jest wsparcie transformacji strukturalnej i reform systemowych systemów opieki zdrowotnej w całej Unii w celu zwiększenia ich skuteczności, dostępności i odporności.
  Reformy te, w kontekście odnowionego europejskiego semestru, muszą wzmocnić specyficzny charakter europejskich systemów opieki zdrowotnej opartych na silnych usługach publicznych i znacznych inwestycjach publicznych. Usługi zdrowotne to usługi świadczone w interesie ogólnym, których celem jest wzmocnienie Europejskiego filaru praw socjalnych i które nie mogą podlegać logice działania sektora prywatnego.
   W kontekście takiej transformacji i takich reform, z uwzględnieniem struktury systemów opieki zdrowotnej w państwach członkowskich, program powinien
  służyć koordynacji i finansowaniu testów warunków skrajnych w państwach członkowskich w celu zidentyfikowania słabych punktów i sprawdzenia zdolności reagowania na pandemie. Ponadto
  program powinien wspierać – w synergii z programem „Cyfrowa Europa” – działania, które przyczyniają się do postępów transformacji cyfrowej świadczeń zdrowotnych i zwiększają ich interoperacyjność, przyczyniają się do zwiększenia możliwości systemów opieki zdrowotnej w zakresie rozwijania profilaktyki chorób i promocji zdrowia, oferowania nowych modeli opieki oraz zintegrowanych świadczeń, od środowiskowej i podstawowej opieki zdrowotnej do świadczeń wysoce specjalistycznych, opartych na potrzebach ludzi, a także zapewniania skutecznego personelu publicznej opieki zdrowotnej, posiadającego w odpowiednie umiejętności, również cyfrowe. Stworzenie europejskiej przestrzeni danych dotyczących zdrowia zapewniłoby systemom opieki zdrowotnej, naukowcom i organom publicznym środki służące poprawie dostępności i jakości opieki zdrowotnej. Mając na względzie prawo podstawowe dostępu do profilaktycznej opieki zdrowotnej i korzystania z leczenia zapisane w art. 35 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, a także wspólne wartości i zasady systemów opieki zdrowotnej Unii Europejskiej określone w konkluzjach Rady z dnia 2 czerwca 2006 r. (12), w ramach programu powinno się wspierać działania zapewniające powszechność i inkluzywność opieki zdrowotnej, co oznacza, że nikomu nie zabrania się dostępu do opieki zdrowotnej, oraz działania, które zapewniają należyte przestrzeganie praw pacjenta, w tym prywatności ich danych.

Uzasadnienie

Zgodnie z treścią poprawki.

Poprawka 5

Motyw 18

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Program powinien zatem przyczyniać się do profilaktyki chorób przez całe życie danej osoby i do promocji zdrowia przez przeciwdziałanie czynnikom ryzyka dla zdrowia, takim jak używanie tytoniu i powiązanych produktów oraz narażenie na ich emisje, szkodliwe używanie alkoholu i zażywanie niedozwolonych środków odurzających. Program powinien również przyczynić się do ograniczenia szkodliwych dla zdrowia skutków zażywania narkotyków, szkodliwych dla zdrowia nawyków żywieniowych i braku aktywności fizycznej oraz narażenia na zanieczyszczenie środowiska, a także wspierać środowisko sprzyjające zdrowemu stylowi życia w celu uzupełnienia działań państw członkowskich w tych obszarach. W związku z tym program powinien również przyczyniać się do realizacji celów określonych w Europejskim Zielonym Ładzie, strategii „od pola do stołu” oraz unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030. | Program powinien zatem przyczyniać się do profilaktyki chorób przez całe życie danej osoby i do promocji zdrowia przez przeciwdziałanie czynnikom ryzyka dla zdrowia, takim jak używanie tytoniu i powiązanych produktów oraz narażenie na ich emisje, szkodliwe używanie alkoholu i zażywanie niedozwolonych środków odurzających. Program powinien również przyczynić się do ograniczenia szkodliwych dla zdrowia skutków zażywania narkotyków, szkodliwych dla zdrowia nawyków żywieniowych i braku aktywności fizycznej oraz narażenia na zanieczyszczenie środowiska, a także wspierać środowisko sprzyjające zdrowemu stylowi życia w celu uzupełnienia działań państw członkowskich
  i samorządów lokalnych i regionalnych
  w tych obszarach. W związku z tym program powinien również przyczyniać się do realizacji celów określonych w Europejskim Zielonym Ładzie, strategii „od pola do stołu” oraz unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Program powinien zatem przyczyniać się do profilaktyki chorób przez całe życie danej osoby i do promocji zdrowia przez przeciwdziałanie czynnikom ryzyka dla zdrowia, takim jak używanie tytoniu i powiązanych produktów oraz narażenie na ich emisje, szkodliwe używanie alkoholu i zażywanie niedozwolonych środków odurzających. Program powinien również przyczynić się do ograniczenia szkodliwych dla zdrowia skutków zażywania narkotyków, szkodliwych dla zdrowia nawyków żywieniowych i braku aktywności fizycznej oraz narażenia na zanieczyszczenie środowiska, a także wspierać środowisko sprzyjające zdrowemu stylowi życia w celu uzupełnienia działań państw członkowskich w tych obszarach. W związku z tym program powinien również przyczyniać się do realizacji celów określonych w Europejskim Zielonym Ładzie, strategii „od pola do stołu” oraz unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030.

Program powinien zatem przyczyniać się do profilaktyki chorób przez całe życie danej osoby i do promocji zdrowia przez przeciwdziałanie czynnikom ryzyka dla zdrowia, takim jak używanie tytoniu i powiązanych produktów oraz narażenie na ich emisje, szkodliwe używanie alkoholu i zażywanie niedozwolonych środków odurzających. Program powinien również przyczynić się do ograniczenia szkodliwych dla zdrowia skutków zażywania narkotyków, szkodliwych dla zdrowia nawyków żywieniowych i braku aktywności fizycznej oraz narażenia na zanieczyszczenie środowiska, a także wspierać środowisko sprzyjające zdrowemu stylowi życia w celu uzupełnienia działań państw członkowskich
  i samorządów lokalnych i regionalnych
  w tych obszarach. W związku z tym program powinien również przyczyniać się do realizacji celów określonych w Europejskim Zielonym Ładzie, strategii „od pola do stołu” oraz unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030.

Uzasadnienie

Przypomnienie o roli samorządów lokalnych i regionalnych.

Poprawka 6

Motyw 20

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Program będzie działał w synergii i komplementarności z innymi politykami, programami i funduszami UE, takimi jak działania realizowane w ramach programu „Cyfrowa Europa”, „Horyzontu Europa”, rezerwy rescEU w ramach Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności, Instrumentu na rzecz wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych na terenie Unii, Europejskiego Funduszu Społecznego+ (EFS+, włączając synergię w zakresie lepszej ochrony zdrowia i bezpieczeństwa milionów pracowników w UE), w tym komponentu „Zatrudnienie i innowacje społeczne” (EaSI), Funduszu InvestEU, Programu na rzecz jednolitego rynku, Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, w tym Narzędzia Realizacji Reform, programu Erasmus, Europejskiego Korpusu Solidarności, europejskiego instrumentu tymczasowego wsparcia w celu zmniejszenia ryzyka bezrobocia w związku z sytuacją nadzwyczajną (SURE), a także instrumentów działań zewnętrznych UE, takich jak Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej oraz Instrument Pomocy Przedakcesyjnej III. W stosownych przypadkach ustanowione zostaną wspólne zasady w celu zapewnienia spójności i komplementarności między funduszami, przy jednoczesnym zapewnieniu poszanowania specyfiki tych polityk oraz dostosowaniu do strategicznych wymogów tych polityk, programów i funduszy, takich jak warunki podstawowe w ramach EFRR i EFS+. | Program będzie działał w synergii i komplementarności z innymi politykami, programami i funduszami UE, takimi jak działania realizowane w ramach programu „Cyfrowa Europa”, „Horyzontu Europa”, rezerwy rescEU w ramach Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności, Instrumentu na rzecz wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych na terenie Unii, Europejskiego Funduszu Społecznego+ (EFS+, włączając synergię w zakresie lepszej ochrony zdrowia i bezpieczeństwa milionów pracowników w UE), w tym komponentu „Zatrudnienie i innowacje społeczne” (EaSI), Funduszu InvestEU, Programu na rzecz jednolitego rynku, Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, w tym Narzędzia Realizacji Reform, programu Erasmus, Europejskiego Korpusu Solidarności, europejskiego instrumentu tymczasowego wsparcia w celu zmniejszenia ryzyka bezrobocia w związku z sytuacją nadzwyczajną (SURE), a także instrumentów działań zewnętrznych UE, takich jak Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej oraz Instrument Pomocy Przedakcesyjnej III. W stosownych przypadkach
  – i, w odpowiednich okolicznościach, w koordynacji z instytucjami zarządzającymi europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi –
  ustanowione zostaną wspólne zasady w celu zapewnienia spójności i komplementarności między funduszami, przy jednoczesnym zapewnieniu poszanowania specyfiki tych polityk oraz dostosowaniu do strategicznych wymogów tych polityk, programów i funduszy, takich jak warunki podstawowe w ramach EFRR i EFS+. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Program będzie działał w synergii i komplementarności z innymi politykami, programami i funduszami UE, takimi jak działania realizowane w ramach programu „Cyfrowa Europa”, „Horyzontu Europa”, rezerwy rescEU w ramach Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności, Instrumentu na rzecz wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych na terenie Unii, Europejskiego Funduszu Społecznego+ (EFS+, włączając synergię w zakresie lepszej ochrony zdrowia i bezpieczeństwa milionów pracowników w UE), w tym komponentu „Zatrudnienie i innowacje społeczne” (EaSI), Funduszu InvestEU, Programu na rzecz jednolitego rynku, Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, w tym Narzędzia Realizacji Reform, programu Erasmus, Europejskiego Korpusu Solidarności, europejskiego instrumentu tymczasowego wsparcia w celu zmniejszenia ryzyka bezrobocia w związku z sytuacją nadzwyczajną (SURE), a także instrumentów działań zewnętrznych UE, takich jak Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej oraz Instrument Pomocy Przedakcesyjnej III. W stosownych przypadkach ustanowione zostaną wspólne zasady w celu zapewnienia spójności i komplementarności między funduszami, przy jednoczesnym zapewnieniu poszanowania specyfiki tych polityk oraz dostosowaniu do strategicznych wymogów tych polityk, programów i funduszy, takich jak warunki podstawowe w ramach EFRR i EFS+.

Program będzie działał w synergii i komplementarności z innymi politykami, programami i funduszami UE, takimi jak działania realizowane w ramach programu „Cyfrowa Europa”, „Horyzontu Europa”, rezerwy rescEU w ramach Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności, Instrumentu na rzecz wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych na terenie Unii, Europejskiego Funduszu Społecznego+ (EFS+, włączając synergię w zakresie lepszej ochrony zdrowia i bezpieczeństwa milionów pracowników w UE), w tym komponentu „Zatrudnienie i innowacje społeczne” (EaSI), Funduszu InvestEU, Programu na rzecz jednolitego rynku, Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, w tym Narzędzia Realizacji Reform, programu Erasmus, Europejskiego Korpusu Solidarności, europejskiego instrumentu tymczasowego wsparcia w celu zmniejszenia ryzyka bezrobocia w związku z sytuacją nadzwyczajną (SURE), a także instrumentów działań zewnętrznych UE, takich jak Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej oraz Instrument Pomocy Przedakcesyjnej III. W stosownych przypadkach
  – i, w odpowiednich okolicznościach, w koordynacji z instytucjami zarządzającymi europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi –
  ustanowione zostaną wspólne zasady w celu zapewnienia spójności i komplementarności między funduszami, przy jednoczesnym zapewnieniu poszanowania specyfiki tych polityk oraz dostosowaniu do strategicznych wymogów tych polityk, programów i funduszy, takich jak warunki podstawowe w ramach EFRR i EFS+.

Uzasadnienie

Przypomnienie o związku z instytucjami zarządzającymi europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi.

Poprawka 7

Motyw 25

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Prawodawstwo Unii w dziedzinie zdrowia ma bezpośredni wpływ na zdrowie publiczne, życie obywateli, skuteczność i odporność systemów opieki zdrowotnej oraz na dobre funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Ramy prawne dotyczące produktów i technologii medycznych (produkty lecznicze, wyroby medyczne i substancje pochodzenia ludzkiego), a także prawodawstwo dotyczące wyrobów tytoniowych, praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej oraz poważnych transgranicznych zagrożeń zdrowia mają zasadnicze znaczenie dla ochrony zdrowia w Unii. Program powinien zatem wspierać opracowywanie, wdrażanie i egzekwowanie unijnych przepisów w dziedzinie zdrowia oraz zapewniać wysokiej jakości, porównywalne i wiarygodne dane na potrzeby kształtowania polityki i monitorowania. | Prawodawstwo Unii w dziedzinie zdrowia ma bezpośredni wpływ na zdrowie publiczne, życie obywateli, skuteczność i odporność systemów opieki zdrowotnej oraz na dobre funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Ramy prawne dotyczące produktów i technologii medycznych (produkty lecznicze, wyroby medyczne i substancje pochodzenia ludzkiego), a także prawodawstwo dotyczące wyrobów tytoniowych, praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej oraz poważnych transgranicznych zagrożeń zdrowia mają zasadnicze znaczenie dla ochrony zdrowia w Unii. Program powinien zatem wspierać opracowywanie, wdrażanie i egzekwowanie unijnych przepisów w dziedzinie zdrowia oraz zapewniać wysokiej jakości, porównywalne i wiarygodne
  dane na poziomie regionalnym NUTS 2
  na potrzeby kształtowania polityki i monitorowania. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Prawodawstwo Unii w dziedzinie zdrowia ma bezpośredni wpływ na zdrowie publiczne, życie obywateli, skuteczność i odporność systemów opieki zdrowotnej oraz na dobre funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Ramy prawne dotyczące produktów i technologii medycznych (produkty lecznicze, wyroby medyczne i substancje pochodzenia ludzkiego), a także prawodawstwo dotyczące wyrobów tytoniowych, praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej oraz poważnych transgranicznych zagrożeń zdrowia mają zasadnicze znaczenie dla ochrony zdrowia w Unii. Program powinien zatem wspierać opracowywanie, wdrażanie i egzekwowanie unijnych przepisów w dziedzinie zdrowia oraz zapewniać wysokiej jakości, porównywalne i wiarygodne dane na potrzeby kształtowania polityki i monitorowania.

Prawodawstwo Unii w dziedzinie zdrowia ma bezpośredni wpływ na zdrowie publiczne, życie obywateli, skuteczność i odporność systemów opieki zdrowotnej oraz na dobre funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Ramy prawne dotyczące produktów i technologii medycznych (produkty lecznicze, wyroby medyczne i substancje pochodzenia ludzkiego), a także prawodawstwo dotyczące wyrobów tytoniowych, praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej oraz poważnych transgranicznych zagrożeń zdrowia mają zasadnicze znaczenie dla ochrony zdrowia w Unii. Program powinien zatem wspierać opracowywanie, wdrażanie i egzekwowanie unijnych przepisów w dziedzinie zdrowia oraz zapewniać wysokiej jakości, porównywalne i wiarygodne
  dane na poziomie regionalnym NUTS 2
  na potrzeby kształtowania polityki i monitorowania.

Uzasadnienie

Uściślenie dotyczące poziomu regionalnego NUTS 2.

Poprawka 8

Motyw 26

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Współpraca transgraniczna w zakresie świadczenia opieki zdrowotnej pacjentom przemieszczającym się między państwami członkowskimi, współpraca w zakresie oceny technologii medycznych (HTA) i europejskich sieci referencyjnych (ESR) to przykłady obszarów, w których zintegrowana praca państw członkowskich wykazała dużą wartość dodaną i wielki potencjał w zakresie poprawy skuteczności systemów opieki zdrowotnej, a tym samym zdrowia w ogóle. W ramach programu powinno się zatem wspierać działania umożliwiające takie zintegrowane i skoordynowane prace, służące również wspieraniu wdrażania praktyk o dużym oddziaływaniu, które mają na celu jak najefektywniejszą dystrybucję dostępnych zasobów w danej populacji i na danych obszarach, tak aby zmaksymalizować ich wpływ. | Współpraca transgraniczna w zakresie świadczenia opieki zdrowotnej pacjentom przemieszczającym się między państwami członkowskimi
  lub między europejskimi ugrupowaniami współpracy terytorialnej (EUWT),
  współpraca w zakresie oceny technologii medycznych (HTA) i europejskich sieci referencyjnych (ESR) to przykłady obszarów, w których zintegrowana praca państw członkowskich
  i samorządów lokalnych i regionalnych
  wykazała dużą wartość dodaną i wielki potencjał w zakresie poprawy skuteczności systemów opieki zdrowotnej, a tym samym zdrowia w ogóle. W ramach programu powinno się zatem wspierać działania umożliwiające takie zintegrowane i skoordynowane prace, służące również wspieraniu wdrażania praktyk o dużym oddziaływaniu, które mają na celu jak najefektywniejszą dystrybucję dostępnych zasobów w danej populacji i na danych obszarach, tak aby zmaksymalizować ich wpływ.
  Na przykład, zgodnie z zaleceniem Europejskiego Komitetu Regionów zawartym w opinii w sprawie transgranicznej opieki zdrowotnej, w programie należy ustanowić między regionami przygranicznymi korytarze sanitarne, dzięki którym pacjenci i pracownicy służby zdrowia będą mogli w okresie izolacji w dalszym ciągu swobodnie przekraczać granicę, aby zagwarantować, że opieka pozostaje dostępna i jest zabezpieczona. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Współpraca transgraniczna w zakresie świadczenia opieki zdrowotnej pacjentom przemieszczającym się między państwami członkowskimi, współpraca w zakresie oceny technologii medycznych (HTA) i europejskich sieci referencyjnych (ESR) to przykłady obszarów, w których zintegrowana praca państw członkowskich wykazała dużą wartość dodaną i wielki potencjał w zakresie poprawy skuteczności systemów opieki zdrowotnej, a tym samym zdrowia w ogóle. W ramach programu powinno się zatem wspierać działania umożliwiające takie zintegrowane i skoordynowane prace, służące również wspieraniu wdrażania praktyk o dużym oddziaływaniu, które mają na celu jak najefektywniejszą dystrybucję dostępnych zasobów w danej populacji i na danych obszarach, tak aby zmaksymalizować ich wpływ.

Współpraca transgraniczna w zakresie świadczenia opieki zdrowotnej pacjentom przemieszczającym się między państwami członkowskimi
  lub między europejskimi ugrupowaniami współpracy terytorialnej (EUWT),
  współpraca w zakresie oceny technologii medycznych (HTA) i europejskich sieci referencyjnych (ESR) to przykłady obszarów, w których zintegrowana praca państw członkowskich
  i samorządów lokalnych i regionalnych
  wykazała dużą wartość dodaną i wielki potencjał w zakresie poprawy skuteczności systemów opieki zdrowotnej, a tym samym zdrowia w ogóle. W ramach programu powinno się zatem wspierać działania umożliwiające takie zintegrowane i skoordynowane prace, służące również wspieraniu wdrażania praktyk o dużym oddziaływaniu, które mają na celu jak najefektywniejszą dystrybucję dostępnych zasobów w danej populacji i na danych obszarach, tak aby zmaksymalizować ich wpływ.
  Na przykład, zgodnie z zaleceniem Europejskiego Komitetu Regionów zawartym w opinii w sprawie transgranicznej opieki zdrowotnej, w programie należy ustanowić między regionami przygranicznymi korytarze sanitarne, dzięki którym pacjenci i pracownicy służby zdrowia będą mogli w okresie izolacji w dalszym ciągu swobodnie przekraczać granicę, aby zagwarantować, że opieka pozostaje dostępna i jest zabezpieczona.

Uzasadnienie

W tym kontekście można by wspomnieć o EUWT, ponieważ przyczyniają się one do lepszego dostępu do usług, w tym do opieki zdrowotnej, w regionach przygranicznych, a także stanowią przykład współpracy transgranicznej ustanowionej przez samorządy lokalne i regionalne.

Poprawka 9

Motyw 30

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| | Aby zapewnić realizację wszystkich tych celów na szczeblu Unii, Komisja Europejska powinna zwiększyć budżet i uprawnienia różnych agencji europejskich odpowiedzialnych za zdrowie, takich jak Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób, Europejska Agencja Leków, Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności, Europejska Agencja Chemikaliów i Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy. Ponadto należy lepiej koordynować działania tych agencji, by bardziej przyczynić się do realizacji celów programu UE dla zdrowia, i wzmocnić ich rolę w zarządzaniu tym programem. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Aby zapewnić realizację wszystkich tych celów na szczeblu Unii, Komisja Europejska powinna zwiększyć budżet i uprawnienia różnych agencji europejskich odpowiedzialnych za zdrowie, takich jak Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób, Europejska Agencja Leków, Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności, Europejska Agencja Chemikaliów i Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy. Ponadto należy lepiej koordynować działania tych agencji, by bardziej przyczynić się do realizacji celów programu UE dla zdrowia, i wzmocnić ich rolę w zarządzaniu tym programem.

Uzasadnienie

Unia Europejska dysponuje już wieloma instrumentami. Należy je wzmocnić i lepiej koordynować, aby zwiększyć zdolność UE do reagowania na kryzysy zdrowotne i poprawić stan zdrowia Europejczyków.

Poprawka 10

Motyw 31

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Ze względu na szczególny charakter celów i działań objętych programem odpowiednie właściwe organy państw członkowskich są w niektórych przypadkach najbardziej kompetentne, aby realizować powiązane działania. Organy te, wyznaczone przez same państwa członkowskie, powinny zatem zostać uznane za wskazanych beneficjentów do celów art. 195 rozporządzenia finansowego i organom tym należy przyznawać dotacje bez uprzedniego ogłaszania zaproszenia do składania wniosków. | Ze względu na szczególny charakter celów i działań objętych programem odpowiednie właściwe organy państw członkowskich
  oraz samorządów lokalnych i regionalnych posiadających kompetencje w dziedzinie zdrowia publicznego
  są w niektórych przypadkach najbardziej kompetentne, aby realizować powiązane działania. Organy te, wyznaczone przez same państwa członkowskie, powinny zatem zostać uznane za wskazanych beneficjentów do celów art. 195 rozporządzenia finansowego i organom tym należy przyznawać dotacje bez uprzedniego ogłaszania zaproszenia do składania wniosków. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Ze względu na szczególny charakter celów i działań objętych programem odpowiednie właściwe organy państw członkowskich są w niektórych przypadkach najbardziej kompetentne, aby realizować powiązane działania. Organy te, wyznaczone przez same państwa członkowskie, powinny zatem zostać uznane za wskazanych beneficjentów do celów art. 195 rozporządzenia finansowego i organom tym należy przyznawać dotacje bez uprzedniego ogłaszania zaproszenia do składania wniosków.

Ze względu na szczególny charakter celów i działań objętych programem odpowiednie właściwe organy państw członkowskich
  oraz samorządów lokalnych i regionalnych posiadających kompetencje w dziedzinie zdrowia publicznego
  są w niektórych przypadkach najbardziej kompetentne, aby realizować powiązane działania. Organy te, wyznaczone przez same państwa członkowskie, powinny zatem zostać uznane za wskazanych beneficjentów do celów art. 195 rozporządzenia finansowego i organom tym należy przyznawać dotacje bez uprzedniego ogłaszania zaproszenia do składania wniosków.

Uzasadnienie

Przypomnienie o roli samorządów lokalnych i regionalnych posiadających kompetencje w dziedzinie zdrowia.

Poprawka 11

Motyw 40

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Odzwierciedlając znaczenie przeciwdziałania zmianie klimatu zgodnie z zobowiązaniami Unii na rzecz realizacji porozumienia paryskiego i celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, program przyczyni się do włączenia działań w dziedzinie klimatu do głównego nurtu polityki Unii i do osiągnięcia celu ogólnego, w ramach którego wydatki na realizację celów klimatycznych w budżecie UE mają sięgnąć
  25 %
  . Stosowne działania zostaną określone podczas opracowania i wdrażania programu i ponownie ocenione w kontekście oceny śródokresowej. | Odzwierciedlając znaczenie przeciwdziałania zmianie klimatu zgodnie z zobowiązaniami Unii na rzecz realizacji porozumienia paryskiego i celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, program przyczyni się do włączenia działań w dziedzinie klimatu do głównego nurtu polityki Unii i do osiągnięcia celu ogólnego, w ramach którego wydatki na realizację celów klimatycznych w budżecie UE mają sięgnąć
  30 %
  . Stosowne działania zostaną określone podczas opracowania i wdrażania programu i ponownie ocenione w kontekście oceny śródokresowej. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Odzwierciedlając znaczenie przeciwdziałania zmianie klimatu zgodnie z zobowiązaniami Unii na rzecz realizacji porozumienia paryskiego i celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, program przyczyni się do włączenia działań w dziedzinie klimatu do głównego nurtu polityki Unii i do osiągnięcia celu ogólnego, w ramach którego wydatki na realizację celów klimatycznych w budżecie UE mają sięgnąć
  25 %
  . Stosowne działania zostaną określone podczas opracowania i wdrażania programu i ponownie ocenione w kontekście oceny śródokresowej.

Odzwierciedlając znaczenie przeciwdziałania zmianie klimatu zgodnie z zobowiązaniami Unii na rzecz realizacji porozumienia paryskiego i celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, program przyczyni się do włączenia działań w dziedzinie klimatu do głównego nurtu polityki Unii i do osiągnięcia celu ogólnego, w ramach którego wydatki na realizację celów klimatycznych w budżecie UE mają sięgnąć
  30 %
  . Stosowne działania zostaną określone podczas opracowania i wdrażania programu i ponownie ocenione w kontekście oceny śródokresowej.

Uzasadnienie

Zmiana proporcji, by zapewnić większe środki na cele klimatyczne.

Poprawka 12

Motyw 42

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Wdrażanie programu powinno odbywać się z poszanowaniem obowiązków państw członkowskich w zakresie określania ich polityki dotyczącej zdrowia, jak również organizacji i świadczenia usług zdrowotnych i opieki medycznej. | Wdrażanie programu powinno odbywać się z poszanowaniem obowiązków państw członkowskich
  – i, w odpowiednich przypadkach, regionów lub innych poziomów sprawowania rządów zainteresowanych określaniem polityki w dziedzinie zdrowia –
  w zakresie określania ich polityki dotyczącej zdrowia, jak również organizacji i świadczenia usług zdrowotnych i opieki medycznej. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Wdrażanie programu powinno odbywać się z poszanowaniem obowiązków państw członkowskich w zakresie określania ich polityki dotyczącej zdrowia, jak również organizacji i świadczenia usług zdrowotnych i opieki medycznej.

Wdrażanie programu powinno odbywać się z poszanowaniem obowiązków państw członkowskich
  – i, w odpowiednich przypadkach, regionów lub innych poziomów sprawowania rządów zainteresowanych określaniem polityki w dziedzinie zdrowia –
  w zakresie określania ich polityki dotyczącej zdrowia, jak również organizacji i świadczenia usług zdrowotnych i opieki medycznej.

Uzasadnienie

Celem jest wskazanie różnych podmiotów zaangażowanych w określanie polityki w dziedzinie zdrowia.

Poprawka 13

Artykuł 3 punkt 3

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Wzmocnienie systemów opieki zdrowotnej i siły roboczej w sektorze służby zdrowia, między innymi dzięki transformacji cyfrowej oraz wsparciu zintegrowanej i skoordynowanej współpracy między państwami członkowskimi, stałemu wdrażaniu najlepszych praktyk i wymianie danych w celu podniesienia ogólnego poziomu zdrowia publicznego. | wzmocnienie systemów opieki zdrowotnej i siły roboczej w sektorze służby zdrowia, między innymi dzięki transformacji cyfrowej oraz wsparciu zintegrowanej i skoordynowanej współpracy między państwami członkowskimi
  i samorządami lokalnymi i regionalnymi posiadającymi kompetencje w dziedzinie zdrowia publicznego poprzez koordynację podmiotów opieki zdrowotnej i placówek medyczno-społecznych na obszarach odpowiadających skupiskom ludności, dzięki
  stałemu wdrażaniu najlepszych praktyk i wymianie danych w celu podniesienia ogólnego poziomu zdrowia publicznego |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Wzmocnienie systemów opieki zdrowotnej i siły roboczej w sektorze służby zdrowia, między innymi dzięki transformacji cyfrowej oraz wsparciu zintegrowanej i skoordynowanej współpracy między państwami członkowskimi, stałemu wdrażaniu najlepszych praktyk i wymianie danych w celu podniesienia ogólnego poziomu zdrowia publicznego.

wzmocnienie systemów opieki zdrowotnej i siły roboczej w sektorze służby zdrowia, między innymi dzięki transformacji cyfrowej oraz wsparciu zintegrowanej i skoordynowanej współpracy między państwami członkowskimi
  i samorządami lokalnymi i regionalnymi posiadającymi kompetencje w dziedzinie zdrowia publicznego poprzez koordynację podmiotów opieki zdrowotnej i placówek medyczno-społecznych na obszarach odpowiadających skupiskom ludności, dzięki
  stałemu wdrażaniu najlepszych praktyk i wymianie danych w celu podniesienia ogólnego poziomu zdrowia publicznego

Uzasadnienie

Przypomnienie o znaczeniu podmiotów lokalnych posiadających kompetencje w dziedzinie zdrowia.

Poprawka 14

Artykuł 4

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Cele ogólne, o których mowa w art. 3, osiąga się, realizując następujące cele szczegółowe, w stosownych przypadkach zgodnie z podejściem „Jedno zdrowie”: | Cele ogólne, o których mowa w art. 3, osiąga się, realizując następujące cele szczegółowe, w stosownych przypadkach zgodnie z podejściem „Jedno zdrowie”: |
| 1) | wzmocnienie zdolności Unii w zakresie zapobiegania transgranicznym zagrożeniom zdrowia oraz gotowości i reagowania na nie oraz zarządzanie kryzysami zdrowotnymi, w tym poprzez koordynację, dostarczanie i rozmieszczanie zdolności do reagowania na sytuacje nadzwyczajne w dziedzinie zdrowia, gromadzenie danych i nadzór; |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Cele ogólne, o których mowa w art. 3, osiąga się, realizując następujące cele szczegółowe, w stosownych przypadkach zgodnie z podejściem „Jedno zdrowie”:

Cele ogólne, o których mowa w art. 3, osiąga się, realizując następujące cele szczegółowe, w stosownych przypadkach zgodnie z podejściem „Jedno zdrowie”:

1)

wzmocnienie zdolności Unii w zakresie zapobiegania transgranicznym zagrożeniom zdrowia oraz gotowości i reagowania na nie oraz zarządzanie kryzysami zdrowotnymi, w tym poprzez koordynację, dostarczanie i rozmieszczanie zdolności do reagowania na sytuacje nadzwyczajne w dziedzinie zdrowia, gromadzenie danych i nadzór;

| 1) | wzmocnienie zdolności Unii w zakresie zapobiegania transgranicznym zagrożeniom zdrowia oraz gotowości i reagowania na nie oraz zarządzanie kryzysami zdrowotnymi, w tym poprzez koordynację, dostarczanie i rozmieszczanie zdolności do reagowania na sytuacje nadzwyczajne w dziedzinie zdrowia, gromadzenie danych
  , ustanawianie korytarzy sanitarnych i
   nadzór; |
| --- | --- |

1)

wzmocnienie zdolności Unii w zakresie zapobiegania transgranicznym zagrożeniom zdrowia oraz gotowości i reagowania na nie oraz zarządzanie kryzysami zdrowotnymi, w tym poprzez koordynację, dostarczanie i rozmieszczanie zdolności do reagowania na sytuacje nadzwyczajne w dziedzinie zdrowia, gromadzenie danych
  , ustanawianie korytarzy sanitarnych i
   nadzór;

| 2) | zapewnienie dostępności w Unii rezerw lub zapasów produktów istotnych w kontekście kryzysu oraz rezerw personelu medycznego, pracowników służby zdrowia i personelu pomocniczego, które to rezerwy byłyby uruchamiane w przypadku kryzysu; |
| --- | --- |

2)

zapewnienie dostępności w Unii rezerw lub zapasów produktów istotnych w kontekście kryzysu oraz rezerw personelu medycznego, pracowników służby zdrowia i personelu pomocniczego, które to rezerwy byłyby uruchamiane w przypadku kryzysu;

| 2) | zapewnienie dostępności w Unii rezerw lub zapasów produktów istotnych w kontekście kryzysu oraz rezerw personelu medycznego, pracowników służby zdrowia i personelu pomocniczego, które to rezerwy byłyby uruchamiane w przypadku kryzysu; |
| --- | --- |

2)

zapewnienie dostępności w Unii rezerw lub zapasów produktów istotnych w kontekście kryzysu oraz rezerw personelu medycznego, pracowników służby zdrowia i personelu pomocniczego, które to rezerwy byłyby uruchamiane w przypadku kryzysu;

| 3) | wspieranie działań mających na celu zapewnienie odpowiedniej podaży, dostępności i przystępności cenowej produktów istotnych w kontekście kryzysu i innych niezbędnych środków związanych z ochroną zdrowia; |
| --- | --- |

3)

wspieranie działań mających na celu zapewnienie odpowiedniej podaży, dostępności i przystępności cenowej produktów istotnych w kontekście kryzysu i innych niezbędnych środków związanych z ochroną zdrowia;

| 3) | wspieranie działań mających na celu zapewnienie odpowiedniej podaży, dostępności i przystępności cenowej produktów istotnych w kontekście kryzysu i innych niezbędnych środków związanych z ochroną zdrowia; |
| --- | --- |

3)

wspieranie działań mających na celu zapewnienie odpowiedniej podaży, dostępności i przystępności cenowej produktów istotnych w kontekście kryzysu i innych niezbędnych środków związanych z ochroną zdrowia;

| 4) | zwiększenie skuteczności, dostępności, zrównoważoności i odporności systemów opieki zdrowotnej, w tym poprzez wspieranie transformacji cyfrowej, wykorzystywanie narzędzi i usług cyfrowych, reformy systemowe, wdrażanie nowych modeli opieki i powszechnego zabezpieczenia zdrowotnego, a także zmniejszenie nierówności w dziedzinie zdrowia; |
| --- | --- |

4)

zwiększenie skuteczności, dostępności, zrównoważoności i odporności systemów opieki zdrowotnej, w tym poprzez wspieranie transformacji cyfrowej, wykorzystywanie narzędzi i usług cyfrowych, reformy systemowe, wdrażanie nowych modeli opieki i powszechnego zabezpieczenia zdrowotnego, a także zmniejszenie nierówności w dziedzinie zdrowia;

| 4) | zwiększenie skuteczności, dostępności, zrównoważoności i odporności systemów opieki zdrowotnej, w tym poprzez
  organizowanie koordynacji i finansowania testów warunków skrajnych wobec pandemii, z uwzględnieniem struktury systemów opieki zdrowotnej w państwach członkowskich,
  wspieranie transformacji cyfrowej, wykorzystywanie narzędzi i usług cyfrowych, reformy systemowe, wdrażanie nowych modeli opieki i powszechnego zabezpieczenia zdrowotnego, a także zmniejszenie nierówności w dziedzinie zdrowia; |
| --- | --- |

4)

zwiększenie skuteczności, dostępności, zrównoważoności i odporności systemów opieki zdrowotnej, w tym poprzez
  organizowanie koordynacji i finansowania testów warunków skrajnych wobec pandemii, z uwzględnieniem struktury systemów opieki zdrowotnej w państwach członkowskich,
  wspieranie transformacji cyfrowej, wykorzystywanie narzędzi i usług cyfrowych, reformy systemowe, wdrażanie nowych modeli opieki i powszechnego zabezpieczenia zdrowotnego, a także zmniejszenie nierówności w dziedzinie zdrowia;

| 5) | wspieranie działań mających na celu zwiększenie zdolności systemów opieki zdrowotnej w zakresie rozwijania profilaktyki chorób i promocji zdrowia, zapewnienie przestrzegania praw pacjenta i wzmocnienie transgranicznej opieki zdrowotnej, a także promowanie doskonałości wśród personelu medycznego i pracowników służby zdrowia; |
| --- | --- |

5)

wspieranie działań mających na celu zwiększenie zdolności systemów opieki zdrowotnej w zakresie rozwijania profilaktyki chorób i promocji zdrowia, zapewnienie przestrzegania praw pacjenta i wzmocnienie transgranicznej opieki zdrowotnej, a także promowanie doskonałości wśród personelu medycznego i pracowników służby zdrowia;

| 5) | wspieranie działań mających na celu zwiększenie zdolności systemów opieki zdrowotnej w zakresie rozwijania profilaktyki chorób i promocji zdrowia, zapewnienie przestrzegania praw pacjenta i wzmocnienie transgranicznej opieki zdrowotnej, a także promowanie doskonałości wśród personelu medycznego i pracowników służby zdrowia; |
| --- | --- |

5)

wspieranie działań mających na celu zwiększenie zdolności systemów opieki zdrowotnej w zakresie rozwijania profilaktyki chorób i promocji zdrowia, zapewnienie przestrzegania praw pacjenta i wzmocnienie transgranicznej opieki zdrowotnej, a także promowanie doskonałości wśród personelu medycznego i pracowników służby zdrowia;

| 6) | wspieranie działań w zakresie nadzoru, profilaktyki, diagnostyki oraz leczenia i opieki w przypadku chorób niezakaźnych, a w szczególności nowotworów; |
| --- | --- |

6)

wspieranie działań w zakresie nadzoru, profilaktyki, diagnostyki oraz leczenia i opieki w przypadku chorób niezakaźnych, a w szczególności nowotworów;

| 6) | wspieranie działań w zakresie nadzoru, profilaktyki, diagnostyki oraz leczenia i opieki w przypadku chorób niezakaźnych, a w szczególności nowotworów; |
| --- | --- |

6)

wspieranie działań w zakresie nadzoru, profilaktyki, diagnostyki oraz leczenia i opieki w przypadku chorób niezakaźnych, a w szczególności nowotworów;

| 7) | promowanie i wspieranie rozważnego i skutecznego stosowania leków, w szczególności środków przeciwdrobnoustrojowych, oraz produkcji i unieszkodliwiania leków i wyrobów medycznych w sposób bardziej przyjazny dla środowiska; |
| --- | --- |

7)

promowanie i wspieranie rozważnego i skutecznego stosowania leków, w szczególności środków przeciwdrobnoustrojowych, oraz produkcji i unieszkodliwiania leków i wyrobów medycznych w sposób bardziej przyjazny dla środowiska;

| 7) | promowanie i wspieranie rozważnego i skutecznego stosowania leków, w szczególności środków przeciwdrobnoustrojowych, oraz produkcji i unieszkodliwiania leków i wyrobów medycznych w sposób bardziej przyjazny dla środowiska; |
| --- | --- |

7)

promowanie i wspieranie rozważnego i skutecznego stosowania leków, w szczególności środków przeciwdrobnoustrojowych, oraz produkcji i unieszkodliwiania leków i wyrobów medycznych w sposób bardziej przyjazny dla środowiska;

| 8) | wspieranie opracowywania, wdrażania i egzekwowania unijnych przepisów dotyczących zdrowia oraz dostarczanie wysokiej jakości porównywalnych i wiarygodnych danych w celu wsparcia procesu kształtowania i monitorowania polityki, a także zachęcanie do korzystania z ocen wpływu stosownych działań politycznych na zdrowie; |
| --- | --- |

8)

wspieranie opracowywania, wdrażania i egzekwowania unijnych przepisów dotyczących zdrowia oraz dostarczanie wysokiej jakości porównywalnych i wiarygodnych danych w celu wsparcia procesu kształtowania i monitorowania polityki, a także zachęcanie do korzystania z ocen wpływu stosownych działań politycznych na zdrowie;

| 8) | wspieranie opracowywania, wdrażania i egzekwowania unijnych przepisów dotyczących zdrowia oraz dostarczanie wysokiej jakości porównywalnych i wiarygodnych danych w celu wsparcia procesu kształtowania i monitorowania polityki, a także zachęcanie do korzystania z ocen wpływu stosownych działań politycznych na zdrowie; |
| --- | --- |

8)

wspieranie opracowywania, wdrażania i egzekwowania unijnych przepisów dotyczących zdrowia oraz dostarczanie wysokiej jakości porównywalnych i wiarygodnych danych w celu wsparcia procesu kształtowania i monitorowania polityki, a także zachęcanie do korzystania z ocen wpływu stosownych działań politycznych na zdrowie;

| 9) | wspieranie zintegrowanych działań państw członkowskich, w szczególności ich systemów opieki zdrowotnej, w tym wdrażanie
  praktyk zapobiegawczych o dużej skali oddziaływania,
  oraz rozszerzanie sieci kontaktów poprzez europejskie sieci referencyjne i inne sieci ponadnarodowe; |
| --- | --- |

9)

wspieranie zintegrowanych działań państw członkowskich, w szczególności ich systemów opieki zdrowotnej, w tym wdrażanie
  praktyk zapobiegawczych o dużej skali oddziaływania,
  oraz rozszerzanie sieci kontaktów poprzez europejskie sieci referencyjne i inne sieci ponadnarodowe;

| 9) | wspieranie zintegrowanych działań państw członkowskich
  i samorządów lokalnych i regionalnych,
  w szczególności ich systemów opieki zdrowotnej, w tym wdrażanie
  mechanizmu europejskiej reakcji sanitarnej
  w odpowiedzi na wszelkie kryzysy sanitarne oraz rozszerzanie sieci kontaktów poprzez europejskie sieci referencyjne i inne sieci ponadnarodowe; |
| --- | --- |

9)

wspieranie zintegrowanych działań państw członkowskich
  i samorządów lokalnych i regionalnych,
  w szczególności ich systemów opieki zdrowotnej, w tym wdrażanie
  mechanizmu europejskiej reakcji sanitarnej
  w odpowiedzi na wszelkie kryzysy sanitarne oraz rozszerzanie sieci kontaktów poprzez europejskie sieci referencyjne i inne sieci ponadnarodowe;

| 10) | wspieranie wkładu Unii w międzynarodowe i światowe inicjatywy w dziedzinie zdrowia. |
| --- | --- |

10)

wspieranie wkładu Unii w międzynarodowe i światowe inicjatywy w dziedzinie zdrowia.

| 10) | wspieranie wkładu Unii w międzynarodowe i światowe inicjatywy w dziedzinie zdrowia. |
| --- | --- |

10)

wspieranie wkładu Unii w międzynarodowe i światowe inicjatywy w dziedzinie zdrowia.

Uzasadnienie

Zgodnie z treścią poprawki.

Poprawka 15

Artykuł 5

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| 1.   Pula środków finansowych na realizację programu na lata 2021–2027 wynosi
  1 946 614 000
   EUR w cenach bieżących. | 1.   Pula środków finansowych na realizację programu na lata 2021–27 wynosi
  10 398 000 000
  EUR w cenach bieżących
  (9 370 000 000 EUR w cenach stałych)
  . |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

1.   Pula środków finansowych na realizację programu na lata 2021–2027 wynosi
  1 946 614 000
   EUR w cenach bieżących.

1.   Pula środków finansowych na realizację programu na lata 2021–27 wynosi
  10 398 000 000
  EUR w cenach bieżących
  (9 370 000 000 EUR w cenach stałych)
  .

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Nie wymaga uzasadnienia.

Poprawka 16

Poprawka 16

Artykuł 16

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| W ramach Grupy Sterującej ds. Promocji Zdrowia, Profilaktyki Chorób i Zarządzania Chorobami Niezakaźnym Komisja konsultuje się z organami państw członkowskich odpowiedzialnymi za zdrowie w sprawie planów prac opracowanych na potrzeby programu oraz jego priorytetów i kierunków strategicznych, a także jego wdrażania. | W ramach Grupy Sterującej ds. Promocji Zdrowia, Profilaktyki Chorób i Zarządzania Chorobami Niezakaźnym Komisja konsultuje się
  na poziomie krajowym lub, w wypadku kompetencji dzielonych, na poziomie lokalnym,
  z organami państw członkowskich odpowiedzialnymi za zdrowie w sprawie planów prac opracowanych na potrzeby programu oraz jego priorytetów i kierunków strategicznych, a także jego wdrażania.
  Włącza w te działania samorządy lokalne i regionalne posiadające kompetencje w dziedzinie polityki zdrowotnej. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

W ramach Grupy Sterującej ds. Promocji Zdrowia, Profilaktyki Chorób i Zarządzania Chorobami Niezakaźnym Komisja konsultuje się z organami państw członkowskich odpowiedzialnymi za zdrowie w sprawie planów prac opracowanych na potrzeby programu oraz jego priorytetów i kierunków strategicznych, a także jego wdrażania.

W ramach Grupy Sterującej ds. Promocji Zdrowia, Profilaktyki Chorób i Zarządzania Chorobami Niezakaźnym Komisja konsultuje się
  na poziomie krajowym lub, w wypadku kompetencji dzielonych, na poziomie lokalnym,
  z organami państw członkowskich odpowiedzialnymi za zdrowie w sprawie planów prac opracowanych na potrzeby programu oraz jego priorytetów i kierunków strategicznych, a także jego wdrażania.
  Włącza w te działania samorządy lokalne i regionalne posiadające kompetencje w dziedzinie polityki zdrowotnej.

na poziomie krajowym lub, w wypadku kompetencji dzielonych, na poziomie lokalnym,

Włącza w te działania samorządy lokalne i regionalne posiadające kompetencje w dziedzinie polityki zdrowotnej.

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Przypomnienie o roli samorządów lokalnych i o kompetencjach dzielonych w dziedzinie zdrowia.

Poprawka 17

Poprawka 17

Załącznik I lit. g) ppkt (i)

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| wspieranie działań na rzecz transferu wiedzy i współpracy na poziomie Unii z myślą o zapewnieniu pomocy w krajowych procesach reform prowadzących do poprawy skuteczności, dostępności, zrównoważoności i odporności, zwłaszcza aby sprostać wyzwaniom wskazanym w ramach europejskiego semestru oraz wzmocnić podstawową opiekę zdrowotną, wesprzeć integrację opieki i osiągnąć cel, jakim jest zapewnienie powszechnego zabezpieczenia zdrowotnego i równego dostępu do opieki zdrowotnej; | wspieranie działań na rzecz transferu wiedzy i współpracy na poziomie Unii
  , w konsultacji z samorządami lokalnymi i regionalnymi posiadającymi kompetencje w dziedzinie zdrowia publicznego,
  z myślą o zapewnieniu pomocy w krajowych procesach reform prowadzących do poprawy skuteczności, dostępności, zrównoważoności i odporności, zwłaszcza aby sprostać wyzwaniom wskazanym w ramach europejskiego semestru oraz wzmocnić podstawową opiekę zdrowotną, wesprzeć integrację
  , koordynację i stopniowanie
  opieki i osiągnąć cel, jakim jest zapewnienie powszechnego zabezpieczenia zdrowotnego i równego dostępu do opieki zdrowotnej; |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

wspieranie działań na rzecz transferu wiedzy i współpracy na poziomie Unii z myślą o zapewnieniu pomocy w krajowych procesach reform prowadzących do poprawy skuteczności, dostępności, zrównoważoności i odporności, zwłaszcza aby sprostać wyzwaniom wskazanym w ramach europejskiego semestru oraz wzmocnić podstawową opiekę zdrowotną, wesprzeć integrację opieki i osiągnąć cel, jakim jest zapewnienie powszechnego zabezpieczenia zdrowotnego i równego dostępu do opieki zdrowotnej;

wspieranie działań na rzecz transferu wiedzy i współpracy na poziomie Unii
  , w konsultacji z samorządami lokalnymi i regionalnymi posiadającymi kompetencje w dziedzinie zdrowia publicznego,
  z myślą o zapewnieniu pomocy w krajowych procesach reform prowadzących do poprawy skuteczności, dostępności, zrównoważoności i odporności, zwłaszcza aby sprostać wyzwaniom wskazanym w ramach europejskiego semestru oraz wzmocnić podstawową opiekę zdrowotną, wesprzeć integrację
  , koordynację i stopniowanie
  opieki i osiągnąć cel, jakim jest zapewnienie powszechnego zabezpieczenia zdrowotnego i równego dostępu do opieki zdrowotnej;

, w konsultacji z samorządami lokalnymi i regionalnymi posiadającymi kompetencje w dziedzinie zdrowia publicznego,

, koordynację i stopniowanie

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Ważne jest zwiększenie zaangażowania samorządów lokalnych i regionalnych w krajowe procesy reform i w działania w ramach europejskiego semestru.

Poprawka 18

Poprawka 18

Załącznik I lit. g) ppkt (v)

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| kontrola mechanizmów dotyczących gotowości i reagowania państw członkowskich (takich jak zarządzanie kryzysowe, oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe, szczepienia); | kontrola mechanizmów dotyczących gotowości i reagowania państw członkowskich
  i, w stosownych przypadkach, samorządów lokalnych i regionalnych
  (takich jak zarządzanie kryzysowe, oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe, szczepienia); |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

kontrola mechanizmów dotyczących gotowości i reagowania państw członkowskich (takich jak zarządzanie kryzysowe, oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe, szczepienia);

kontrola mechanizmów dotyczących gotowości i reagowania państw członkowskich
  i, w stosownych przypadkach, samorządów lokalnych i regionalnych
  (takich jak zarządzanie kryzysowe, oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe, szczepienia);

i, w stosownych przypadkach, samorządów lokalnych i regionalnych

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Przypomnienie o roli samorządów lokalnych i regionalnych.

Poprawka 19

Poprawka 19

Załącznik I lit. g) ppkt (vi)

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| wspieranie pozytywnej konwergencji systemów krajowych poprzez opracowanie wskaźników, analizę i przekazywanie wiedzy oraz organizację testów warunków skrajnych dla krajowych systemów opieki zdrowotnej; | wspieranie pozytywnej konwergencji systemów krajowych poprzez opracowanie wskaźników, analizę i przekazywanie wiedzy oraz organizację testów warunków skrajnych dla krajowych systemów opieki zdrowotnej
  , z udziałem samorządów lokalnych i regionalnych posiadających kompetencje w dziedzinie zdrowia publicznego
  ; |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

wspieranie pozytywnej konwergencji systemów krajowych poprzez opracowanie wskaźników, analizę i przekazywanie wiedzy oraz organizację testów warunków skrajnych dla krajowych systemów opieki zdrowotnej;

wspieranie pozytywnej konwergencji systemów krajowych poprzez opracowanie wskaźników, analizę i przekazywanie wiedzy oraz organizację testów warunków skrajnych dla krajowych systemów opieki zdrowotnej
  , z udziałem samorządów lokalnych i regionalnych posiadających kompetencje w dziedzinie zdrowia publicznego
  ;

, z udziałem samorządów lokalnych i regionalnych posiadających kompetencje w dziedzinie zdrowia publicznego

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Przypomnienie o roli samorządów lokalnych i o kompetencjach dzielonych w dziedzinie zdrowia.

Poprawka 20

Poprawka 20

Załącznik I lit. g) ppkt (ix)

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| wspieranie tworzenia i wdrażania programów wspierających państwa członkowskie i ich działania na rzecz poprawy promocji zdrowia i zapobiegania chorobom (w przypadku chorób zakaźnych i niezakaźnych); | wspieranie tworzenia i wdrażania programów wspierających państwa członkowskie
  , samorządy lokalne i regionalne
  i ich działania na rzecz poprawy promocji zdrowia i zapobiegania chorobom (w przypadku chorób zakaźnych i niezakaźnych),
  aby umożliwić wspieranie ich działań w zakresie określania i wdrażania środków dostosowanych do ich specyfiki w dziedzinie zdrowia publicznego
  ; |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

wspieranie tworzenia i wdrażania programów wspierających państwa członkowskie i ich działania na rzecz poprawy promocji zdrowia i zapobiegania chorobom (w przypadku chorób zakaźnych i niezakaźnych);

wspieranie tworzenia i wdrażania programów wspierających państwa członkowskie
  , samorządy lokalne i regionalne
  i ich działania na rzecz poprawy promocji zdrowia i zapobiegania chorobom (w przypadku chorób zakaźnych i niezakaźnych),
  aby umożliwić wspieranie ich działań w zakresie określania i wdrażania środków dostosowanych do ich specyfiki w dziedzinie zdrowia publicznego
  ;

, samorządy lokalne i regionalne

aby umożliwić wspieranie ich działań w zakresie określania i wdrażania środków dostosowanych do ich specyfiki w dziedzinie zdrowia publicznego

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Samorządy lokalne i regionalne są odpowiedzialne za te działania w wielu państwach członkowskich i powinny korzystać ze wsparcia z tytułu tych programów.

Poprawka 21

Poprawka 21

Załącznik I lit. g) ppkt (x)

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| wspieranie działań państw członkowskich mających na celu zapewnienie zdrowego i bezpiecznego środowiska miejskiego, środowiska pracy i nauki, umożliwienie wyborów sprzyjających zdrowemu stylowi życia oraz propagowanie zdrowej diety, z uwzględnieniem potrzeb grup szczególnie wrażliwych; | wspieranie działań państw członkowskich
  i samorządów lokalnych i regionalnych
  mających na celu zapewnienie zdrowego i bezpiecznego środowiska miejskiego, środowiska pracy i nauki, umożliwienie wyborów sprzyjających zdrowemu stylowi życia oraz propagowanie zdrowej diety, z uwzględnieniem potrzeb grup szczególnie wrażliwych; |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

wspieranie działań państw członkowskich mających na celu zapewnienie zdrowego i bezpiecznego środowiska miejskiego, środowiska pracy i nauki, umożliwienie wyborów sprzyjających zdrowemu stylowi życia oraz propagowanie zdrowej diety, z uwzględnieniem potrzeb grup szczególnie wrażliwych;

wspieranie działań państw członkowskich
  i samorządów lokalnych i regionalnych
  mających na celu zapewnienie zdrowego i bezpiecznego środowiska miejskiego, środowiska pracy i nauki, umożliwienie wyborów sprzyjających zdrowemu stylowi życia oraz propagowanie zdrowej diety, z uwzględnieniem potrzeb grup szczególnie wrażliwych;

i samorządów lokalnych i regionalnych

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Samorządy lokalne i regionalne są odpowiedzialne za te działania w wielu państwach członkowskich.

Poprawka 22

Poprawka 22

Załącznik I lit. g) ppkt (xii)

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| wspieranie państw członkowskich, aby wzmocnić potencjał administracyjny ich systemów opieki zdrowotnej poprzez analizę porównawczą, współpracę i wymianę najlepszych praktyk; | wspieranie państw członkowskich
  i, w stosownych przypadkach, samorządów lokalnych i regionalnych,
  aby wzmocnić potencjał administracyjny ich systemów opieki zdrowotnej poprzez analizę porównawczą, współpracę i wymianę najlepszych praktyk; |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

wspieranie państw członkowskich, aby wzmocnić potencjał administracyjny ich systemów opieki zdrowotnej poprzez analizę porównawczą, współpracę i wymianę najlepszych praktyk;

wspieranie państw członkowskich
  i, w stosownych przypadkach, samorządów lokalnych i regionalnych,
  aby wzmocnić potencjał administracyjny ich systemów opieki zdrowotnej poprzez analizę porównawczą, współpracę i wymianę najlepszych praktyk;

i, w stosownych przypadkach, samorządów lokalnych i regionalnych,

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Przypomnienie o roli samorządów lokalnych i regionalnych.

Poprawka 23

Poprawka 23

Załącznik I lit. k) ppkt (iii)

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| komunikat w sprawie promowania profilaktyki chorób i zdrowego stylu życia we współpracy ze wszystkimi zainteresowanymi podmiotami na szczeblu międzynarodowym, unijnym i krajowym. | komunikat w sprawie promowania profilaktyki chorób i zdrowego stylu życia we współpracy ze wszystkimi zainteresowanymi podmiotami
  , dostosowany odpowiednio
  na szczeblu międzynarodowym, unijnym i krajowym
  oraz lokalnym i regionalnym
  . |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

komunikat w sprawie promowania profilaktyki chorób i zdrowego stylu życia we współpracy ze wszystkimi zainteresowanymi podmiotami na szczeblu międzynarodowym, unijnym i krajowym.

komunikat w sprawie promowania profilaktyki chorób i zdrowego stylu życia we współpracy ze wszystkimi zainteresowanymi podmiotami
  , dostosowany odpowiednio
  na szczeblu międzynarodowym, unijnym i krajowym
  oraz lokalnym i regionalnym
  .

, dostosowany odpowiednio

oraz lokalnym i regionalnym

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Przypomnienie o zaangażowaniu różnych szczebli lokalnych.

Poprawka 24

Poprawka 24

Załącznik I lit. l) (nowa)

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| | l) | wspólne wyzwania zdrowotne










  (i) | wspieranie działań mających na celu podejmowanie wspólnych wyzwań w dziedzinie zdrowia, takich jak nierówności w zakresie zdrowia, dostęp do opieki, migracja, starzenie się społeczeństwa, bezpieczeństwo pacjentów i wysokiej jakości opieka zdrowotna na poziomie lokalnym, regionalnym, krajowym i unijnym; |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

l)

l)

wspólne wyzwania zdrowotne

wspólne wyzwania zdrowotne

(i)

(i)

wspieranie działań mających na celu podejmowanie wspólnych wyzwań w dziedzinie zdrowia, takich jak nierówności w zakresie zdrowia, dostęp do opieki, migracja, starzenie się społeczeństwa, bezpieczeństwo pacjentów i wysokiej jakości opieka zdrowotna na poziomie lokalnym, regionalnym, krajowym i unijnym;

wspieranie działań mających na celu podejmowanie wspólnych wyzwań w dziedzinie zdrowia, takich jak nierówności w zakresie zdrowia, dostęp do opieki, migracja, starzenie się społeczeństwa, bezpieczeństwo pacjentów i wysokiej jakości opieka zdrowotna na poziomie lokalnym, regionalnym, krajowym i unijnym;

| (ii) | wspieranie działań inwestycyjnych w zakresie europejskiej produkcji sprzętu i produktów potrzebnych do zwalczania pandemii; |
| --- | --- |

(ii)

(ii)

wspieranie działań inwestycyjnych w zakresie europejskiej produkcji sprzętu i produktów potrzebnych do zwalczania pandemii;

wspieranie działań inwestycyjnych w zakresie europejskiej produkcji sprzętu i produktów potrzebnych do zwalczania pandemii;

| (iii) | wspieranie działań inwestycyjnych mających na celu promowanie dostosowania i modernizacji infrastruktury szpitalnej w sposób zgodny z zasadami spójności i stopniowania opieki na poszczególnych obszarach. |
| --- | --- |

(iii)

(iii)

wspieranie działań inwestycyjnych mających na celu promowanie dostosowania i modernizacji infrastruktury szpitalnej w sposób zgodny z zasadami spójności i stopniowania opieki na poszczególnych obszarach.

wspieranie działań inwestycyjnych mających na celu promowanie dostosowania i modernizacji infrastruktury szpitalnej w sposób zgodny z zasadami spójności i stopniowania opieki na poszczególnych obszarach.

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Działania te należy uwzględnić w wykazie ustanowionym w programie.

Poprawka 25

Poprawka 25

Załącznik II część A pkt I

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Jakość i kompletność planów gotowości i reagowania UE i państw członkowskich w zakresie poważnych transgranicznych zagrożeń zdrowia | Jakość i kompletność planów gotowości i reagowania UE i państw członkowskich o
  raz, w stosownych przypadkach, samorządów lokalnych i regionalnych
  w zakresie poważnych transgranicznych zagrożeń zdrowia |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Jakość i kompletność planów gotowości i reagowania UE i państw członkowskich w zakresie poważnych transgranicznych zagrożeń zdrowia

Jakość i kompletność planów gotowości i reagowania UE i państw członkowskich o
  raz, w stosownych przypadkach, samorządów lokalnych i regionalnych
  w zakresie poważnych transgranicznych zagrożeń zdrowia

raz, w stosownych przypadkach, samorządów lokalnych i regionalnych

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Przypomnienie o roli samorządów lokalnych i regionalnych.

Poprawka 26

Poprawka 26

Załącznik II część A pkt III

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Liczba działań i najlepszych praktyk bezpośrednio przyczyniających się do realizacji celu zrównoważonego rozwoju 3.4 na państwo członkowskie | Liczba działań i najlepszych praktyk bezpośrednio przyczyniających się do realizacji celu zrównoważonego rozwoju 3.4 na państwo członkowskie
  , w tym, w stosownych przypadkach, najlepszych praktyk na poziomie lokalnym i regionalnym. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Liczba działań i najlepszych praktyk bezpośrednio przyczyniających się do realizacji celu zrównoważonego rozwoju 3.4 na państwo członkowskie

Liczba działań i najlepszych praktyk bezpośrednio przyczyniających się do realizacji celu zrównoważonego rozwoju 3.4 na państwo członkowskie
  , w tym, w stosownych przypadkach, najlepszych praktyk na poziomie lokalnym i regionalnym.

, w tym, w stosownych przypadkach, najlepszych praktyk na poziomie lokalnym i regionalnym.

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Zgodnie z treścią poprawki.

Poprawka 27

Poprawka 27

Załącznik II część A pkt IV

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Wdrażanie najlepszych praktyk przez państwa członkowskie UE | Wdrażanie najlepszych praktyk przez państwa członkowskie UE
  oraz samorządy lokalne i regionalne posiadające kompetencje w dziedzinie zdrowia. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Wdrażanie najlepszych praktyk przez państwa członkowskie UE

Wdrażanie najlepszych praktyk przez państwa członkowskie UE
  oraz samorządy lokalne i regionalne posiadające kompetencje w dziedzinie zdrowia.

oraz samorządy lokalne i regionalne posiadające kompetencje w dziedzinie zdrowia.

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Przypomnienie o roli samorządów lokalnych i o kompetencjach dzielonych w dziedzinie zdrowia.

Poprawka 28

Poprawka 28

Załącznik II część B pkt I

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Liczba państw członkowskich o poprawionej gotowości i planach reagowania | Liczba państw członkowskich
  i, w stosownych przypadkach, samorządów lokalnych i regionalnych
  o poprawionej gotowości i planach reagowania |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Liczba państw członkowskich o poprawionej gotowości i planach reagowania

Liczba państw członkowskich
  i, w stosownych przypadkach, samorządów lokalnych i regionalnych
  o poprawionej gotowości i planach reagowania

i, w stosownych przypadkach, samorządów lokalnych i regionalnych

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Przypomnienie o roli samorządów lokalnych i regionalnych.

II.   ZALECENIA POLITYCZNE

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

| 1. | Podkreśla swoje zaangażowanie, by nadać priorytet kwestiom zdrowotnym na szczeblu europejskim oraz wesprzeć władze regionalne i lokalne w zwalczaniu chorób nowotworowych i epidemii chorób w ramach transgranicznej współpracy zdrowotnej oraz modernizacji systemów opieki zdrowotnej. |
| --- | --- |

1.

Podkreśla swoje zaangażowanie, by nadać priorytet kwestiom zdrowotnym na szczeblu europejskim oraz wesprzeć władze regionalne i lokalne w zwalczaniu chorób nowotworowych i epidemii chorób w ramach transgranicznej współpracy zdrowotnej oraz modernizacji systemów opieki zdrowotnej.

| 2. | Odnotowuje, że wniosek Komisji Europejskiej jest zgodny z zasadami pomocniczości i proporcjonalności. |
| --- | --- |

2.

Odnotowuje, że wniosek Komisji Europejskiej jest zgodny z zasadami pomocniczości i proporcjonalności.

| 3. | Ubolewa nad poważnymi konsekwencjami pandemii COVID-19, których nie można było przewidzieć, lecz które można przezwyciężyć poprzez ścisłą współpracę i skonsolidowane mechanizmy. |
| --- | --- |

3.

Ubolewa nad poważnymi konsekwencjami pandemii COVID-19, których nie można było przewidzieć, lecz które można przezwyciężyć poprzez ścisłą współpracę i skonsolidowane mechanizmy.

| 4. | Podkreśla, że gminy, miasta, samorządy lokalne i regionalne oraz placówki publiczne znajdują się na pierwszej linii walki z pandemią COVID-19, podejmując działania sanitarne (zakup sprzętu medycznego, zatrudnianie personelu medycznego itp.) oraz nadzwyczajne środki w reakcji na różne aspekty pandemii, zarówno społeczne i gospodarcze, jak i logistyczne. |
| --- | --- |

4.

Podkreśla, że gminy, miasta, samorządy lokalne i regionalne oraz placówki publiczne znajdują się na pierwszej linii walki z pandemią COVID-19, podejmując działania sanitarne (zakup sprzętu medycznego, zatrudnianie personelu medycznego itp.) oraz nadzwyczajne środki w reakcji na różne aspekty pandemii, zarówno społeczne i gospodarcze, jak i logistyczne.

| 5. | Wzywa instytucje europejskie do podjęcia zdecydowanych działań, w ramach ich kompetencji, poprzez przyjmowanie inicjatyw mających na celu zapewnienie ukierunkowanej reakcji na kryzys COVID-19 oraz wykorzystanie doświadczeń w wypadku przyszłego kryzysu w dziedzinie zdrowia; przypomina, że przygotowanie i wdrożenie tych środków musi odbywać się we współpracy z właściwymi organami krajowymi oraz samorządami lokalnymi i regionalnymi posiadającymi kompetencje w dziedzinie zdrowia publicznego. |
| --- | --- |

5.

Wzywa instytucje europejskie do podjęcia zdecydowanych działań, w ramach ich kompetencji, poprzez przyjmowanie inicjatyw mających na celu zapewnienie ukierunkowanej reakcji na kryzys COVID-19 oraz wykorzystanie doświadczeń w wypadku przyszłego kryzysu w dziedzinie zdrowia; przypomina, że przygotowanie i wdrożenie tych środków musi odbywać się we współpracy z właściwymi organami krajowymi oraz samorządami lokalnymi i regionalnymi posiadającymi kompetencje w dziedzinie zdrowia publicznego.

| 6. | Zwraca uwagę na wyniki badania Eurobarometr z 2017 r., w którym ponad 70 % Europejczyków domagało się większego zaangażowania UE w dziedzinie zdrowia. |
| --- | --- |

6.

Zwraca uwagę na wyniki badania Eurobarometr z 2017 r., w którym ponad 70 % Europejczyków domagało się większego zaangażowania UE w dziedzinie zdrowia.

| 7. | Podkreśla, że ten ważny program finansowania zdrowia na lata 2021–2027 powinien wspierać działania mające na celu sprostanie wspólnym i długoterminowym wyzwaniom związanym z polityką zdrowia publicznego w UE i państwach członkowskich, w tym w szczególności przewidywanie innych podobnych kryzysów, nierówności w zakresie zdrowia, dostępu do opieki zdrowotnej, migracji, starzenia się społeczeństwa, bezpieczeństwa pacjentów i wysokiej jakości opieki zdrowotnej na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym i unijnym. |
| --- | --- |

7.

Podkreśla, że ten ważny program finansowania zdrowia na lata 2021–2027 powinien wspierać działania mające na celu sprostanie wspólnym i długoterminowym wyzwaniom związanym z polityką zdrowia publicznego w UE i państwach członkowskich, w tym w szczególności przewidywanie innych podobnych kryzysów, nierówności w zakresie zdrowia, dostępu do opieki zdrowotnej, migracji, starzenia się społeczeństwa, bezpieczeństwa pacjentów i wysokiej jakości opieki zdrowotnej na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym i unijnym.

| 8. | Podkreśla, że program UE dla zdrowia nie powinien skupiać się wyłącznie na zarządzaniu kryzysowym, tylko przyczyniać się do znaczącej poprawy stanu zdrowia ludności UE poprzez odbudowę po pandemii COVID-19, wzmacniając odporność systemów opieki zdrowotnej, upowszechniając innowacje w sektorze zdrowia oraz włączając profilaktykę zdrowotną i promocję zdrowia jako narzędzia zrównoważonego rozwoju. |
| --- | --- |

8.

Podkreśla, że program UE dla zdrowia nie powinien skupiać się wyłącznie na zarządzaniu kryzysowym, tylko przyczyniać się do znaczącej poprawy stanu zdrowia ludności UE poprzez odbudowę po pandemii COVID-19, wzmacniając odporność systemów opieki zdrowotnej, upowszechniając innowacje w sektorze zdrowia oraz włączając profilaktykę zdrowotną i promocję zdrowia jako narzędzia zrównoważonego rozwoju.

Zdrowie obywateli Unii – prawo podstawowe

Zdrowie obywateli Unii – prawo podstawowe

| 9. | Jest świadomy kryzysu trwającego w Unii Europejskiej od początku pandemii COVID-19, czyli od 10 marca 2020 r., który ma istotny wymiar ludzki i wpływa negatywnie na zdrowie obywateli. |
| --- | --- |

9.

Jest świadomy kryzysu trwającego w Unii Europejskiej od początku pandemii COVID-19, czyli od 10 marca 2020 r., który ma istotny wymiar ludzki i wpływa negatywnie na zdrowie obywateli.

| 10. | Apeluje o wkład sektora zdrowia w europejski model społeczny, a w szczególności w Europejski filar praw socjalnych. |
| --- | --- |

10.

Apeluje o wkład sektora zdrowia w europejski model społeczny, a w szczególności w Europejski filar praw socjalnych.

| 11. | Przypomina, że zdrowie jest jednym z praw podstawowych, że usługi w zakresie zdrowia są świadczone w interesie ogólnym i nie mogą być traktowane jako usługi komercyjne. |
| --- | --- |

11.

Przypomina, że zdrowie jest jednym z praw podstawowych, że usługi w zakresie zdrowia są świadczone w interesie ogólnym i nie mogą być traktowane jako usługi komercyjne.

| 12. | Przypomina, że przeciwdziałanie nierównościom w dziedzinie zdrowia, które są wynikiem możliwych do uniknięcia nierówności społecznych, jest jednym z głównych celów i skutecznym sposobem promowania bezpieczeństwa sanitarnego i systemów opieki zdrowotnej. |
| --- | --- |

12.

Przypomina, że przeciwdziałanie nierównościom w dziedzinie zdrowia, które są wynikiem możliwych do uniknięcia nierówności społecznych, jest jednym z głównych celów i skutecznym sposobem promowania bezpieczeństwa sanitarnego i systemów opieki zdrowotnej.

Cele i rola Programu UE dla zdrowia (EU4Health)

Cele i rola Programu UE dla zdrowia (EU4Health)

| 13. | Podkreśla, że program UE dla zdrowia ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa zdrowotnego i profilaktyki zdrowotnej, poprawę koordynacji zdolności w zakresie opieki zdrowotnej oraz przygotowanie UE na przyszłe kryzysy zdrowotne i że przewidziany przez Radę Europejską w dniu 20 lipca 2020 r. budżet w wysokości 1,7 mld EUR nie wystarczy do osiągnięcia tego celu. |
| --- | --- |

13.

Podkreśla, że program UE dla zdrowia ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa zdrowotnego i profilaktyki zdrowotnej, poprawę koordynacji zdolności w zakresie opieki zdrowotnej oraz przygotowanie UE na przyszłe kryzysy zdrowotne i że przewidziany przez Radę Europejską w dniu 20 lipca 2020 r. budżet w wysokości 1,7 mld EUR nie wystarczy do osiągnięcia tego celu.

| 14. | Podkreśla znaczenie zasady „zdrowie we wszystkich politykach” i w związku z tym potrzebę skoordynowania i połączenia tego programu z innymi programami UE, w szczególności z Europejskim Funduszem Rozwoju Regionalnego i Funduszem Spójności na rzecz infrastruktury medycznej, programem „Horyzont Europa” w zakresie badań naukowych i innowacji w dziedzinie zdrowia oraz EFS+ w zakresie szkolenia i wspierania grup społecznych znajdujących się w trudnej sytuacji w dostępie do opieki zdrowotnej; wnosi również o to, by przy wykorzystaniu tych funduszy sprzyjano synergii. |
| --- | --- |

14.

Podkreśla znaczenie zasady „zdrowie we wszystkich politykach” i w związku z tym potrzebę skoordynowania i połączenia tego programu z innymi programami UE, w szczególności z Europejskim Funduszem Rozwoju Regionalnego i Funduszem Spójności na rzecz infrastruktury medycznej, programem „Horyzont Europa” w zakresie badań naukowych i innowacji w dziedzinie zdrowia oraz EFS+ w zakresie szkolenia i wspierania grup społecznych znajdujących się w trudnej sytuacji w dostępie do opieki zdrowotnej; wnosi również o to, by przy wykorzystaniu tych funduszy sprzyjano synergii.

| 15. | Z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji Europejskiej, by także w kolejnych wieloletnich ramach finansowych na lata 2021–2027 zapewnić specjalny program w dziedzinie zdrowia. Ubolewa jednak, że dodatkowe finansowanie w wysokości 7,7 mld EUR, które Komisja miała zamiar przeznaczyć na Program UE dla zdrowia w ramach planu naprawy gospodarczej dla Europy pt. „Wyciąganie wniosków z kryzysu i reagowanie na strategiczne wyzwania stojące przed Europą”, zostało zmniejszone przez Radę Europejską, co jest sprzeczne z ambicjami tego programu. |
| --- | --- |

15.

Z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji Europejskiej, by także w kolejnych wieloletnich ramach finansowych na lata 2021–2027 zapewnić specjalny program w dziedzinie zdrowia. Ubolewa jednak, że dodatkowe finansowanie w wysokości 7,7 mld EUR, które Komisja miała zamiar przeznaczyć na Program UE dla zdrowia w ramach planu naprawy gospodarczej dla Europy pt. „Wyciąganie wniosków z kryzysu i reagowanie na strategiczne wyzwania stojące przed Europą”, zostało zmniejszone przez Radę Europejską, co jest sprzeczne z ambicjami tego programu.

| 16. | Uważa, że program UE dla zdrowia mógłby zapewnić Unii więcej skuteczniejszych narzędzi szybkiego, zdecydowanego i skoordynowanego działania z państwami członkowskimi, z udziałem lokalnych i regionalnych organów ds. zdrowia publicznego, zarówno w celu przygotowania się na kryzysy, jak i zarządzania nimi, a także w celu ogólnej poprawy funkcjonowania i wydajności systemów opieki zdrowotnej UE. |
| --- | --- |

16.

Uważa, że program UE dla zdrowia mógłby zapewnić Unii więcej skuteczniejszych narzędzi szybkiego, zdecydowanego i skoordynowanego działania z państwami członkowskimi, z udziałem lokalnych i regionalnych organów ds. zdrowia publicznego, zarówno w celu przygotowania się na kryzysy, jak i zarządzania nimi, a także w celu ogólnej poprawy funkcjonowania i wydajności systemów opieki zdrowotnej UE.

| 17. | Uważa, że Unia musi zastosować środki proporcjonalne do deklarowanych ambitnych celów, wspierając programy inwestycyjne w dziedzinie badań naukowych nad produktami farmaceutycznymi i wyposażeniem oraz w dziedzinie ich produkcji służą one bowiem ochronie całego społeczeństwa. |
| --- | --- |

17.

Uważa, że Unia musi zastosować środki proporcjonalne do deklarowanych ambitnych celów, wspierając programy inwestycyjne w dziedzinie badań naukowych nad produktami farmaceutycznymi i wyposażeniem oraz w dziedzinie ich produkcji służą one bowiem ochronie całego społeczeństwa.

| 18. | Zwraca uwagę, że program ma również na celu stworzenie rezerw leków i sprzętu medycznego, pracowników i ekspertów w dziedzinie zdrowia oraz zapewnienie pomocy technicznej. |
| --- | --- |

18.

Zwraca uwagę, że program ma również na celu stworzenie rezerw leków i sprzętu medycznego, pracowników i ekspertów w dziedzinie zdrowia oraz zapewnienie pomocy technicznej.

| 19. | Uważa, że w świetle doświadczeń związanych z pandemią COVID 19 UE powinna przeznaczyć znaczne środki na poprawę zdolności Unii do zapobiegania zagrożeniom i kryzysom zdrowotnym, przygotowania się i reagowania na nie, a także do zacieśnienia współpracy między państwami członkowskimi w tej dziedzinie. Jednocześnie nie wolno zaniedbywać działań UE w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki chorób. |
| --- | --- |

19.

Uważa, że w świetle doświadczeń związanych z pandemią COVID 19 UE powinna przeznaczyć znaczne środki na poprawę zdolności Unii do zapobiegania zagrożeniom i kryzysom zdrowotnym, przygotowania się i reagowania na nie, a także do zacieśnienia współpracy między państwami członkowskimi w tej dziedzinie. Jednocześnie nie wolno zaniedbywać działań UE w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki chorób.

| 20. | Jest zdania, że należy zapewnić finansowanie różnych form współpracy w transgranicznej opiece zdrowotnej, takich jak europejskie sieci referencyjne (ESR) w zakresie wysoce specjalistycznych terapii i chorób rzadkich, oceny technologii medycznych i rozwoju cyfrowych koncepcji opieki zdrowotnej, tak jak to miało miejsce do tej pory, przy jednoczesnym poszanowaniu autonomii państw członkowskich w zakresie opracowywania, organizacji i finansowania usług zdrowotnych. Należy również podjąć znaczne wysiłki w celu zwalczania antybiotykooporności, która stanowi zagrożenie dla zdrowia wymagające współpracy zarówno na szczeblu europejskim, jak i światowym. |
| --- | --- |

20.

Jest zdania, że należy zapewnić finansowanie różnych form współpracy w transgranicznej opiece zdrowotnej, takich jak europejskie sieci referencyjne (ESR) w zakresie wysoce specjalistycznych terapii i chorób rzadkich, oceny technologii medycznych i rozwoju cyfrowych koncepcji opieki zdrowotnej, tak jak to miało miejsce do tej pory, przy jednoczesnym poszanowaniu autonomii państw członkowskich w zakresie opracowywania, organizacji i finansowania usług zdrowotnych. Należy również podjąć znaczne wysiłki w celu zwalczania antybiotykooporności, która stanowi zagrożenie dla zdrowia wymagające współpracy zarówno na szczeblu europejskim, jak i światowym.

| 21. | Przypomina, że jednym z celów Programu UE dla zdrowia jest ograniczenie przedwczesnej umieralności o jedną trzecią do 2030 r. oraz że cel ten zostanie osiągnięty przez zwalczanie chorób niezakaźnych dzięki poprawie diagnostyki, profilaktyki i opieki, zwłaszcza w odniesieniu do nowotworów, chorób układu krążenia, cukrzycy i zaburzeń psychicznych. |
| --- | --- |

21.

Przypomina, że jednym z celów Programu UE dla zdrowia jest ograniczenie przedwczesnej umieralności o jedną trzecią do 2030 r. oraz że cel ten zostanie osiągnięty przez zwalczanie chorób niezakaźnych dzięki poprawie diagnostyki, profilaktyki i opieki, zwłaszcza w odniesieniu do nowotworów, chorób układu krążenia, cukrzycy i zaburzeń psychicznych.

Wezwanie do współpracy

Wezwanie do współpracy

| 22. | Zwraca uwagę, że program UE dla zdrowia powinien być zaprojektowany pod kątem wzmocnienia systemów regionalnych poprzez finansowanie takich inicjatyw jak wsparcie i doradztwo dostosowane do poszczególnych krajów w celu poprawy opieki zdrowotnej; szkolenia pracowników służby zdrowia rozmieszczonych po całej Unii; ocena stanu przygotowań i narzędzi reagowania państw członkowskich; prowadzenie badań klinicznych w celu przyspieszenia opracowywania leków i szczepionek; współpraca z partnerami transgranicznymi oraz prowadzenie badań, zbieranie danych i analizy porównawcze. |
| --- | --- |

22.

Zwraca uwagę, że program UE dla zdrowia powinien być zaprojektowany pod kątem wzmocnienia systemów regionalnych poprzez finansowanie takich inicjatyw jak wsparcie i doradztwo dostosowane do poszczególnych krajów w celu poprawy opieki zdrowotnej; szkolenia pracowników służby zdrowia rozmieszczonych po całej Unii; ocena stanu przygotowań i narzędzi reagowania państw członkowskich; prowadzenie badań klinicznych w celu przyspieszenia opracowywania leków i szczepionek; współpraca z partnerami transgranicznymi oraz prowadzenie badań, zbieranie danych i analizy porównawcze.

| 23. | Z zadowoleniem przyjmuje kroki podjęte już przez Komisję Europejską, aby umożliwić UE zwiększenie wsparcia niezbędnego do odciążenia państw członkowskich w walce z obecnym kryzysem COVID-19. |
| --- | --- |

23.

Z zadowoleniem przyjmuje kroki podjęte już przez Komisję Europejską, aby umożliwić UE zwiększenie wsparcia niezbędnego do odciążenia państw członkowskich w walce z obecnym kryzysem COVID-19.

| 24. | Nalega, by przy opracowywaniu i analizie działań w ramach programu EU4Health uwzględniać aspekt płci. |
| --- | --- |

24.

Nalega, by przy opracowywaniu i analizie działań w ramach programu EU4Health uwzględniać aspekt płci.

| 25. | Uważa, że działania w ramach nowego programu EU4Health muszą być tak zaplanowane, aby przyczyniały się do rozwoju społeczeństwa zrównoważonego pod względem środowiskowym i społecznym. |
| --- | --- |

25.

Uważa, że działania w ramach nowego programu EU4Health muszą być tak zaplanowane, aby przyczyniały się do rozwoju społeczeństwa zrównoważonego pod względem środowiskowym i społecznym.

| 26. | Wzywa regiony oraz inne podmioty unijne do współpracy w celu lepszego wdrażania różnych elementów unijnego Programu UE dla zdrowia oraz działań wymienionych w komunikacie Komisji Europejskiej dotyczących gotowości systemów opieki zdrowotnej UE do szybkiego reagowania w przypadku nowej fali COVID-19. |
| --- | --- |

26.

Wzywa regiony oraz inne podmioty unijne do współpracy w celu lepszego wdrażania różnych elementów unijnego Programu UE dla zdrowia oraz działań wymienionych w komunikacie Komisji Europejskiej dotyczących gotowości systemów opieki zdrowotnej UE do szybkiego reagowania w przypadku nowej fali COVID-19.

| 27. | Podkreśla pilną potrzebę wzmocnienia zdolności instytucji UE w zakresie interwencji sanitarnej i zarządzania kryzysowego, w szczególności poprzez bezpośrednie zaangażowanie lokalnych i regionalnych struktur interwencji sanitarnej. |
| --- | --- |

27.

Podkreśla pilną potrzebę wzmocnienia zdolności instytucji UE w zakresie interwencji sanitarnej i zarządzania kryzysowego, w szczególności poprzez bezpośrednie zaangażowanie lokalnych i regionalnych struktur interwencji sanitarnej.

| 28. | Uważa, że należy zwiększyć skuteczność i odporność krajowych systemów opieki zdrowotnej poprzez pobudzanie inwestycji w programy zapobiegania chorobom, wspieranie wymiany najlepszych praktyk, propagowanie współpracy międzynarodowej oraz poprawę dostępu do opieki zdrowotnej. |
| --- | --- |

28.

Uważa, że należy zwiększyć skuteczność i odporność krajowych systemów opieki zdrowotnej poprzez pobudzanie inwestycji w programy zapobiegania chorobom, wspieranie wymiany najlepszych praktyk, propagowanie współpracy międzynarodowej oraz poprawę dostępu do opieki zdrowotnej.

| 29. | Uwzględnia fakt, że program ma na celu wypełnienie luk ujawnionych w wyniku pandemii oraz że w związku z tym państwa członkowskie są w pierwszej kolejności odpowiedzialne za politykę zdrowotną, jednak Unia Europejska może uzupełniać i wspierać środki krajowe oraz przyjmować przepisy w konkretnych sektorach. |
| --- | --- |

29.

Uwzględnia fakt, że program ma na celu wypełnienie luk ujawnionych w wyniku pandemii oraz że w związku z tym państwa członkowskie są w pierwszej kolejności odpowiedzialne za politykę zdrowotną, jednak Unia Europejska może uzupełniać i wspierać środki krajowe oraz przyjmować przepisy w konkretnych sektorach.

| 30. | Zwraca uwagę na potrzebę współpracy w UE w zakresie opracowywania, produkcji i dystrybucji szczepionek w ramach programu „Horyzont Europa”. |
| --- | --- |

30.

Zwraca uwagę na potrzebę współpracy w UE w zakresie opracowywania, produkcji i dystrybucji szczepionek w ramach programu „Horyzont Europa”.

| 31. | Podkreśla potrzebę większego zaangażowania samorządów lokalnych i regionalnych w zarządzanie systemami opieki zdrowotnej oraz w określanie priorytetów i realizację programu ze względu na ich zasadniczą rolę w zakresie zdrowia, zapobiegania i wsparcia; uważa, że skuteczność mechanizmu na rzecz poprawy stanu zdrowia ludności, od zapobiegania po stopniowanie, wymaga dostosowania do danych dotyczących zdrowia publicznego właściwych dla każdego regionu. |
| --- | --- |

31.

Podkreśla potrzebę większego zaangażowania samorządów lokalnych i regionalnych w zarządzanie systemami opieki zdrowotnej oraz w określanie priorytetów i realizację programu ze względu na ich zasadniczą rolę w zakresie zdrowia, zapobiegania i wsparcia; uważa, że skuteczność mechanizmu na rzecz poprawy stanu zdrowia ludności, od zapobiegania po stopniowanie, wymaga dostosowania do danych dotyczących zdrowia publicznego właściwych dla każdego regionu.

Bruksela, dnia 14 października 2020 r.

Apostolos TZITZIKOSTAS

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

---

(12)  Konkluzje Rady w sprawie wspólnych wartości i zasad systemów opieki zdrowotnej Unii Europejskiej (Dz.U. C 146 z 22.6.2006, s. 1).

12

(12)  Konkluzje Rady w sprawie wspólnych wartości i zasad systemów opieki zdrowotnej Unii Europejskiej (Dz.U. C 146 z 22.6.2006, s. 1).

12

---

| 18.12.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 440/150 |
| --- | --- | --- | --- |

18.12.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 440/150

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Wzmocniony Unijny Mechanizm Ochrony Ludności

(2020/C 440/23)

| Sprawozdawca: | Alberto CIRIO (IT/EPL), przewodniczący regionu Piemont |
| --- | --- |
| Dokument źródłowy: | Wniosek dotyczący decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej decyzję nr 1313/2013/UE w sprawie Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności
  COM(2020) 220 final |

Sprawozdawca:

Alberto CIRIO (IT/EPL), przewodniczący regionu Piemont

Dokument źródłowy:

Wniosek dotyczący decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej decyzję nr 1313/2013/UE w sprawie Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności

COM(2020) 220 final

I.   ZALECANE POPRAWKI

Wniosek dotyczący decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej decyzję nr 1313/2013/UE w sprawie Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności,

COM(2020) 220 final

Poprawka 1

Motyw 2

| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| (2) | Uznając
  pierwszeństwo odpowiedzialności państw członkowskich
  za zapobieganie klęskom żywiołowym i katastrofom spowodowanym przez człowieka, zapewnienie gotowości na wypadek ich wystąpienia i reagowanie na nie, unijny mechanizm promuje równocześnie solidarność między państwami członkowskimi zgodnie z art. 3 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej. |

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

(2)

Uznając
  pierwszeństwo odpowiedzialności państw członkowskich
  za zapobieganie klęskom żywiołowym i katastrofom spowodowanym przez człowieka, zapewnienie gotowości na wypadek ich wystąpienia i reagowanie na nie, unijny mechanizm promuje równocześnie solidarność między państwami członkowskimi zgodnie z art. 3 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej.

| (2) | Uznając
  , że przede wszystkim państwa członkowskie i władze regionalne wciąż ponoszą odpowiedzialność
  za zapobieganie klęskom żywiołowym i katastrofom spowodowanym przez człowieka, zapewnienie gotowości na wypadek ich wystąpienia i reagowanie na nie, unijny mechanizm
  , a szczególnie rescEU,
  promuje równocześnie solidarność między państwami członkowskimi zgodnie z art. 3 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej,
  gdyż uzupełnia istniejące zdolności państw członkowskich i regionów i umożliwia większą gotowość i skuteczniejsze reagowanie, gdy zdolności na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym nie są wystarczające. |
| --- | --- |

(2)

Uznając
  , że przede wszystkim państwa członkowskie i władze regionalne wciąż ponoszą odpowiedzialność
  za zapobieganie klęskom żywiołowym i katastrofom spowodowanym przez człowieka, zapewnienie gotowości na wypadek ich wystąpienia i reagowanie na nie, unijny mechanizm
  , a szczególnie rescEU,
  promuje równocześnie solidarność między państwami członkowskimi zgodnie z art. 3 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej,
  gdyż uzupełnia istniejące zdolności państw członkowskich i regionów i umożliwia większą gotowość i skuteczniejsze reagowanie, gdy zdolności na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym nie są wystarczające.

Uzasadnienie

Należy uznać, że zdolności różnią się nie tylko między państwami członkowskimi, ale również między regionami. W związku z tym w ramach działań uzupełniających UE należy opracować zróżnicowane podejście stosownie do różnych potrzeb na szczeblu regionalnym.

Poprawka 2

Motyw 6

| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| (6) | Aby usprawnić planowanie w zakresie zapobiegania i zapewniania gotowości, Unia powinna nadal opowiadać się za inwestycjami w zapobieganie klęskom i katastrofom we wszystkich sektorach oraz o stosowanie kompleksowego podejścia do zarządzania ryzykiem, które jest podstawą zapobiegania i zapewniania gotowości, z zastosowaniem podejścia uwzględniającego wiele rodzajów ryzyka, podejścia opartego na ekosystemie oraz z uwzględnieniem prawdopodobnych skutków zmiany klimatu, w ścisłej współpracy z odpowiednimi środowiskami naukowymi i kluczowymi podmiotami gospodarczymi. W związku z tym należy na pierwszym planie postawić podejścia przekrojowe, uwzględniające wszystkie rodzaje ryzyka, a punktem wyjścia dla tych podejść powinny być
  wspólne dla całej Unii cele dotyczące odporności, które należy także uwzględnić przy opracowaniu bazowej definicji
  zdolności i 
  gotowości
  . Definiując ogólnounijne cele dotyczące odporności, Komisja powinna współpracować z państwami członkowskimi. |

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

(6)

Aby usprawnić planowanie w zakresie zapobiegania i zapewniania gotowości, Unia powinna nadal opowiadać się za inwestycjami w zapobieganie klęskom i katastrofom we wszystkich sektorach oraz o stosowanie kompleksowego podejścia do zarządzania ryzykiem, które jest podstawą zapobiegania i zapewniania gotowości, z zastosowaniem podejścia uwzględniającego wiele rodzajów ryzyka, podejścia opartego na ekosystemie oraz z uwzględnieniem prawdopodobnych skutków zmiany klimatu, w ścisłej współpracy z odpowiednimi środowiskami naukowymi i kluczowymi podmiotami gospodarczymi. W związku z tym należy na pierwszym planie postawić podejścia przekrojowe, uwzględniające wszystkie rodzaje ryzyka, a punktem wyjścia dla tych podejść powinny być
  wspólne dla całej Unii cele dotyczące odporności, które należy także uwzględnić przy opracowaniu bazowej definicji
  zdolności i 
  gotowości
  . Definiując ogólnounijne cele dotyczące odporności, Komisja powinna współpracować z państwami członkowskimi.

| (6) | Aby usprawnić planowanie w zakresie zapobiegania i zapewniania gotowości, Unia powinna nadal opowiadać się za inwestycjami w zapobieganie klęskom i katastrofom we wszystkich sektorach oraz o stosowanie kompleksowego podejścia do zarządzania ryzykiem, które jest podstawą zapobiegania i zapewniania gotowości, z zastosowaniem podejścia uwzględniającego wiele rodzajów ryzyka, podejścia opartego na ekosystemie oraz z uwzględnieniem prawdopodobnych skutków zmiany klimatu, w ścisłej współpracy z odpowiednimi środowiskami naukowymi i kluczowymi podmiotami gospodarczymi. W związku z tym należy na pierwszy planie postawić podejścia przekrojowe, uwzględniające wszystkie rodzaje ryzyka, a punktem wyjścia dla tych podejść powinny być
  zróżnicowane potrzeby państw członkowskich i regionów UE, tak by zwiększyć ich
  zdolności i 
  poprawić ogólną odporność i gotowość UE
  . Definiując ogólnounijne cele dotyczące odporności, Komisja powinna współpracować z państwami członkowskimi
  oraz z władzami lokalnymi i regionalnymi. |
| --- | --- |

(6)

Aby usprawnić planowanie w zakresie zapobiegania i zapewniania gotowości, Unia powinna nadal opowiadać się za inwestycjami w zapobieganie klęskom i katastrofom we wszystkich sektorach oraz o stosowanie kompleksowego podejścia do zarządzania ryzykiem, które jest podstawą zapobiegania i zapewniania gotowości, z zastosowaniem podejścia uwzględniającego wiele rodzajów ryzyka, podejścia opartego na ekosystemie oraz z uwzględnieniem prawdopodobnych skutków zmiany klimatu, w ścisłej współpracy z odpowiednimi środowiskami naukowymi i kluczowymi podmiotami gospodarczymi. W związku z tym należy na pierwszy planie postawić podejścia przekrojowe, uwzględniające wszystkie rodzaje ryzyka, a punktem wyjścia dla tych podejść powinny być
  zróżnicowane potrzeby państw członkowskich i regionów UE, tak by zwiększyć ich
  zdolności i 
  poprawić ogólną odporność i gotowość UE
  . Definiując ogólnounijne cele dotyczące odporności, Komisja powinna współpracować z państwami członkowskimi
  oraz z władzami lokalnymi i regionalnymi.

Uzasadnienie

Wysiłki UE muszą być zróżnicowane, aby uwzględnić różne zdolności państw członkowskich i regionów UE.

Poprawka 3

Motyw 8

| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| (8) | Należy wzmocnić funkcjonowanie Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego, które stanowi całodobowy ośrodek operacyjny dla całej Unii, zdolny do obserwowania i wspierania operacji w różnego rodzaju sytuacjach nadzwyczajnych wewnątrz Unii i poza jej obszarem w czasie rzeczywistym. Powinno to obejmować zwiększoną koordynację działań ERCC z krajowymi organami państw członkowskich odpowiedzialnymi za systemy zarządzania kryzysowego i ochronę ludności, a także z innymi właściwymi organami UE. Praca ERCC opiera się na wiedzy naukowej, zapewnianej między innymi przez Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej. |

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

(8)

Należy wzmocnić funkcjonowanie Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego, które stanowi całodobowy ośrodek operacyjny dla całej Unii, zdolny do obserwowania i wspierania operacji w różnego rodzaju sytuacjach nadzwyczajnych wewnątrz Unii i poza jej obszarem w czasie rzeczywistym. Powinno to obejmować zwiększoną koordynację działań ERCC z krajowymi organami państw członkowskich odpowiedzialnymi za systemy zarządzania kryzysowego i ochronę ludności, a także z innymi właściwymi organami UE. Praca ERCC opiera się na wiedzy naukowej, zapewnianej między innymi przez Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej.

| (8) | Należy wzmocnić funkcjonowanie Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego, które stanowi całodobowy ośrodek operacyjny dla całej Unii, zdolny do obserwowania i wspierania operacji w różnego rodzaju sytuacjach nadzwyczajnych wewnątrz Unii i poza jej obszarem w czasie rzeczywistym. Powinno to obejmować zwiększoną koordynację działań ERCC z krajowymi
  i regionalnymi
  organami państw członkowskich odpowiedzialnymi za systemy zarządzania kryzysowego i ochronę ludności, a także z innymi właściwymi organami UE. Praca ERCC opiera się na wiedzy naukowej, zapewnianej między innymi przez Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej. |
| --- | --- |

(8)

Należy wzmocnić funkcjonowanie Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego, które stanowi całodobowy ośrodek operacyjny dla całej Unii, zdolny do obserwowania i wspierania operacji w różnego rodzaju sytuacjach nadzwyczajnych wewnątrz Unii i poza jej obszarem w czasie rzeczywistym. Powinno to obejmować zwiększoną koordynację działań ERCC z krajowymi
  i regionalnymi
  organami państw członkowskich odpowiedzialnymi za systemy zarządzania kryzysowego i ochronę ludności, a także z innymi właściwymi organami UE. Praca ERCC opiera się na wiedzy naukowej, zapewnianej między innymi przez Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej.

Uzasadnienie

Organizacja wewnętrzna państw członkowskich i charakter niektórych sytuacji nadzwyczajnych mogą wymagać – zwłaszcza w zakresie wiedzy i szkoleń – kontaktów również z regionalnymi systemami reagowania na sytuacje kryzysowe.

Poprawka 4

Motyw 9

| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| | (9a) | Unijny mechanizm i rescEU należy opracować w sposób umożliwiający Unii skuteczne reagowanie na szereg sytuacji nadzwyczajnych, oprócz zdrowia. Na przykład zmiana klimatu prowadzi do nasilenia się klęsk żywiołowych, takich jak pożary lub powodzie. W związku z tym niezbędne jest, aby unijny mechanizm obejmował również wystarczające zdolności do działania w przypadku wystąpienia tego rodzaju klęsk. |

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

(9a)

Unijny mechanizm i rescEU należy opracować w sposób umożliwiający Unii skuteczne reagowanie na szereg sytuacji nadzwyczajnych, oprócz zdrowia. Na przykład zmiana klimatu prowadzi do nasilenia się klęsk żywiołowych, takich jak pożary lub powodzie. W związku z tym niezbędne jest, aby unijny mechanizm obejmował również wystarczające zdolności do działania w przypadku wystąpienia tego rodzaju klęsk.

Uzasadnienie

Nie wymaga uzasadnienia.

Poprawka 5

Motyw 11

| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| (11) | Nabyte, wynajęte, wzięte w leasing lub w inny sposób pozyskane przez państwa członkowskie zdolności rescEU mogłyby być wykorzystywane do celów krajowych, ale tylko wtedy, gdy nie są wykorzystywane ani potrzebne do operacji reagowania w ramach unijnego mechanizmu. |

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

(11)

Nabyte, wynajęte, wzięte w leasing lub w inny sposób pozyskane przez państwa członkowskie zdolności rescEU mogłyby być wykorzystywane do celów krajowych, ale tylko wtedy, gdy nie są wykorzystywane ani potrzebne do operacji reagowania w ramach unijnego mechanizmu.

| (11) | Nabyte, wynajęte, wzięte w leasing lub w inny sposób pozyskane przez
  Komisję lub państwa członkowskie
  zdolności rescEU mogłyby być wykorzystywane do celów krajowych, ale tylko wtedy, gdy nie są wykorzystywane ani potrzebne do operacji reagowania w ramach unijnego mechanizmu. |
| --- | --- |

(11)

Nabyte, wynajęte, wzięte w leasing lub w inny sposób pozyskane przez
  Komisję lub państwa członkowskie
  zdolności rescEU mogłyby być wykorzystywane do celów krajowych, ale tylko wtedy, gdy nie są wykorzystywane ani potrzebne do operacji reagowania w ramach unijnego mechanizmu.

Uzasadnienie

Dostępność zasobów rescEU na użytek krajowy nie powinna zależeć od tego, czy są one nabywane, wynajmowane, brane w leasing lub w inny sposób pozyskiwane przez Komisję, czy przez państwa członkowskie.

Poprawka 6

Artykuł 1 ustęp 2

| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| (2) | w art. 6 wprowadza się następujące zmiany: |

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

(2)

w art. 6 wprowadza się następujące zmiany:

| (2) | w art. 6 wprowadza się następujące zmiany: |
| --- | --- |

(2)

w art. 6 wprowadza się następujące zmiany:

| | (c) | dodaje się ust. 5 w brzmieniu:

  „5.   Komisja określa unijne cele w zakresie odporności na klęski i katastrofy, aby przygotować podstawę do działań w zakresie zapobiegania i zapewniania gotowości. Cele w zakresie odporności na klęski i katastrofy zapewniają wspólny scenariusz odniesienia umożliwiający utrzymanie krytycznych funkcji społecznych w obliczu narastających lawinowo skutków klęski lub katastrofy o dużym oddziaływaniu, a także zapewniający funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Cele opracowywane są na podstawie perspektywicznych scenariuszy, z uwzględnieniem wpływu zmiany klimatu na ryzyko związane z klęskami i katastrofami, danych dotyczących przeszłych zdarzeń oraz przekrojowych analiz skutków, ze szczególnym uwzględnieniem grup obarczonych największym ryzykiem. |
| --- | --- | --- |

(c)

dodaje się ust. 5 w brzmieniu:

„5.   Komisja określa unijne cele w zakresie odporności na klęski i katastrofy, aby przygotować podstawę do działań w zakresie zapobiegania i zapewniania gotowości. Cele w zakresie odporności na klęski i katastrofy zapewniają wspólny scenariusz odniesienia umożliwiający utrzymanie krytycznych funkcji społecznych w obliczu narastających lawinowo skutków klęski lub katastrofy o dużym oddziaływaniu, a także zapewniający funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Cele opracowywane są na podstawie perspektywicznych scenariuszy, z uwzględnieniem wpływu zmiany klimatu na ryzyko związane z klęskami i katastrofami, danych dotyczących przeszłych zdarzeń oraz przekrojowych analiz skutków, ze szczególnym uwzględnieniem grup obarczonych największym ryzykiem.

| | (c) | dodaje się ust. 5 w brzmieniu:

  „5.   Komisja określa unijne cele w zakresie odporności na klęski i katastrofy, aby przygotować podstawę do działań w zakresie zapobiegania i zapewniania gotowości,
  zasięgając opinii państw członkowskich oraz władz lokalnych i regionalnych.
  Cele w zakresie odporności na klęski i katastrofy zapewniają wspólny scenariusz odniesienia umożliwiający utrzymanie krytycznych funkcji społecznych w obliczu narastających lawinowo skutków klęski lub katastrofy o dużym oddziaływaniu, a także zapewniający funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Cele opracowywane są na podstawie perspektywicznych scenariuszy, z uwzględnieniem wpływu zmiany klimatu na ryzyko związane z klęskami i katastrofami, danych dotyczących przeszłych zdarzeń oraz przekrojowych analiz skutków, ze szczególnym uwzględnieniem grup obarczonych największym ryzykiem. |
| --- | --- | --- |

(c)

dodaje się ust. 5 w brzmieniu:

„5.   Komisja określa unijne cele w zakresie odporności na klęski i katastrofy, aby przygotować podstawę do działań w zakresie zapobiegania i zapewniania gotowości,
  zasięgając opinii państw członkowskich oraz władz lokalnych i regionalnych.
  Cele w zakresie odporności na klęski i katastrofy zapewniają wspólny scenariusz odniesienia umożliwiający utrzymanie krytycznych funkcji społecznych w obliczu narastających lawinowo skutków klęski lub katastrofy o dużym oddziaływaniu, a także zapewniający funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Cele opracowywane są na podstawie perspektywicznych scenariuszy, z uwzględnieniem wpływu zmiany klimatu na ryzyko związane z klęskami i katastrofami, danych dotyczących przeszłych zdarzeń oraz przekrojowych analiz skutków, ze szczególnym uwzględnieniem grup obarczonych największym ryzykiem.

| | | Komisja jest uprawniona do przyjmowania w razie potrzeby aktów delegowanych zgodnie z art. 30 w celu określenia unijnych celów w zakresie odporności na klęski i katastrofy.
  ”; |
| --- | --- | --- |

Komisja jest uprawniona do przyjmowania w razie potrzeby aktów delegowanych zgodnie z art. 30 w celu określenia unijnych celów w zakresie odporności na klęski i katastrofy.
  ”;

Komisja jest uprawniona do przyjmowania w razie potrzeby aktów delegowanych zgodnie z art. 30 w celu określenia unijnych celów w zakresie odporności na klęski i katastrofy.

| | | Komisja przedkłada wniosek dotyczący decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przyjęcia unijnych celów w zakresie odporności na klęski żywiołowe.
  ”; |
| --- | --- | --- |

Komisja przedkłada wniosek dotyczący decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przyjęcia unijnych celów w zakresie odporności na klęski żywiołowe.
  ”;

Komisja przedkłada wniosek dotyczący decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przyjęcia unijnych celów w zakresie odporności na klęski żywiołowe.

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Ważne jest zapewnienie, aby cele ogólne i cele na poziomie Unii były opracowywane i określane w porozumieniu z przedstawicielami szczebla krajowego i niższego niż krajowy.

Aby odzwierciedlić zgodę co do celów, odpowiednie akty powinny być przedkładane do zatwierdzenia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

Poprawka 7

Poprawka 7

Artykuł 1 ustęp 3

| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| (3) | art. 7 otrzymuje brzmienie: |

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

(3)

art. 7 otrzymuje brzmienie:

| (3) | art. 7 otrzymuje brzmienie: |
| --- | --- |

(3)

art. 7 otrzymuje brzmienie:

| | „Artykuł 7


  Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego |
| --- | --- |

„Artykuł 7

Artykuł 7

Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego

Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego

| | „Artykuł 7


  Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego |
| --- | --- |

„Artykuł 7

Artykuł 7

Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego

Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego

| | 1.   Ustanawia się Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego (»ERCC«). ERCC zapewnia całodobową i siedem dni w tygodniu (24/7) zdolność operacyjną i służy państwom członkowskim i Komisji w realizacji celów unijnego mechanizmu. |
| --- | --- |

1.   Ustanawia się Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego (»ERCC«). ERCC zapewnia całodobową i siedem dni w tygodniu (24/7) zdolność operacyjną i służy państwom członkowskim i Komisji w realizacji celów unijnego mechanizmu.

| | 1.   Ustanawia się Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego (»ERCC«). ERCC zapewnia całodobową i siedem dni w tygodniu (24/7) zdolność operacyjną i służy państwom członkowskim i Komisji w realizacji celów unijnego mechanizmu. |
| --- | --- |

1.   Ustanawia się Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego (»ERCC«). ERCC zapewnia całodobową i siedem dni w tygodniu (24/7) zdolność operacyjną i służy państwom członkowskim i Komisji w realizacji celów unijnego mechanizmu.

| | W szczególności ERCC
  koordynuje,
  monitoruje i wspiera w czasie rzeczywistym reagowanie na sytuacje nadzwyczajne na poziomie Unii. ERCC
  blisko współpracuje z krajowymi systemami kryzysowymi, organami odpowiedzialnymi za ochronę ludności i właściwymi organami unijnymi
  . |
| --- | --- |

W szczególności ERCC
  koordynuje,
  monitoruje i wspiera w czasie rzeczywistym reagowanie na sytuacje nadzwyczajne na poziomie Unii. ERCC
  blisko współpracuje z krajowymi systemami kryzysowymi, organami odpowiedzialnymi za ochronę ludności i właściwymi organami unijnymi
  .

koordynuje,

blisko współpracuje z krajowymi systemami kryzysowymi, organami odpowiedzialnymi za ochronę ludności i właściwymi organami unijnymi

| | W szczególności ERCC monitoruje i wspiera w czasie rzeczywistym reagowanie na sytuacje nadzwyczajne na poziomie Unii. ERCC
  udziela wsparcia krajowym i – w stosownych przypadkach – regionalnym systemom kryzysowym, organom odpowiedzialnym za ochronę ludności i właściwym organom unijnym
  . |
| --- | --- |

W szczególności ERCC monitoruje i wspiera w czasie rzeczywistym reagowanie na sytuacje nadzwyczajne na poziomie Unii. ERCC
  udziela wsparcia krajowym i – w stosownych przypadkach – regionalnym systemom kryzysowym, organom odpowiedzialnym za ochronę ludności i właściwym organom unijnym
  .

udziela wsparcia krajowym i – w stosownych przypadkach – regionalnym systemom kryzysowym, organom odpowiedzialnym za ochronę ludności i właściwym organom unijnym

| | 2.   ERCC ma dostęp do zdolności
  operacyjnych
  , analitycznych, a także zdolności w zakresie monitorowania, zarządzania informacją oraz komunikacji
  w odniesieniu do różnorodnych sytuacji nadzwyczajnych
  wewnątrz Unii i poza jej obszarem.”; |
| --- | --- |

2.   ERCC ma dostęp do zdolności
  operacyjnych
  , analitycznych, a także zdolności w zakresie monitorowania, zarządzania informacją oraz komunikacji
  w odniesieniu do różnorodnych sytuacji nadzwyczajnych
  wewnątrz Unii i poza jej obszarem.”;

| | 2.   ERCC ma dostęp do zdolności
  logistycznych
  , analitycznych, a także zdolności w zakresie monitorowania, zarządzania informacją oraz komunikacji
  w służbie krajowych systemów zarządzania kryzysowego,
  wewnątrz Unii i poza jej obszarem.”; |
| --- | --- |

2.   ERCC ma dostęp do zdolności
  logistycznych
  , analitycznych, a także zdolności w zakresie monitorowania, zarządzania informacją oraz komunikacji
  w służbie krajowych systemów zarządzania kryzysowego,
  wewnątrz Unii i poza jej obszarem.”;

Uzasadnienie

Uzasadnienie

ERCC powinno ułatwiać i wspierać działania krajowych i – w stosownych przypadkach – regionalnych systemów reagowania kryzysowego, przy czym należy unikać powielania działań stwarzającego ryzyko niejasności co do odpowiedzialności w zakresie reagowania kryzysowego.

Poprawka 8

Poprawka 8

Artykuł 1 ustęp 6

| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| (6) | art. 10 otrzymuje brzmienie: |

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

(6)

art. 10 otrzymuje brzmienie:

| (6) | art. 10 otrzymuje brzmienie: |
| --- | --- |

(6)

art. 10 otrzymuje brzmienie:

| | „Artykuł 10


  Planowanie odporności na klęski i katastrofy |
| --- | --- |

„Artykuł 10

Artykuł 10

Planowanie odporności na klęski i katastrofy

Planowanie odporności na klęski i katastrofy

| | „Artykuł 10


  Planowanie odporności na klęski i katastrofy |
| --- | --- |

„Artykuł 10

Artykuł 10

Planowanie odporności na klęski i katastrofy

Planowanie odporności na klęski i katastrofy

| | 1.   Komisja i państwa członkowskie współpracują ze sobą w celu usprawnienia przekrojowego planowania odporności na klęski żywiołowe i katastrofy spowodowane przez człowieka, które mogą mieć skutki transgraniczne, w tym w odniesieniu do niekorzystnych skutków zmiany klimatu. Planowanie odporności obejmuje przygotowywanie scenariuszy na poziomie Unii dotyczących zapobiegania klęskom i katastrofom i reagowania na nie na podstawie ocen ryzyka, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. a), a także zestawienia ryzyk, o którym mowa w art. 5 ust. 1 lit. c), planów zarządzania ryzykiem związanym z klęskami lub katastrofami, o których mowa w art., 6 ust. 1 lit. c), danych na temat strat poniesionych w wyniku klęsk i katastrof, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. f), mapowania zasobów oraz opracowywania planów rozmieszczenia zdolności reagowania z uwzględnieniem unijnych celów w zakresie odporności na klęski i katastrofy, o którym mowa w art. 6 ust. 5. |
| --- | --- |

1.   Komisja i państwa członkowskie współpracują ze sobą w celu usprawnienia przekrojowego planowania odporności na klęski żywiołowe i katastrofy spowodowane przez człowieka, które mogą mieć skutki transgraniczne, w tym w odniesieniu do niekorzystnych skutków zmiany klimatu. Planowanie odporności obejmuje przygotowywanie scenariuszy na poziomie Unii dotyczących zapobiegania klęskom i katastrofom i reagowania na nie na podstawie ocen ryzyka, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. a), a także zestawienia ryzyk, o którym mowa w art. 5 ust. 1 lit. c), planów zarządzania ryzykiem związanym z klęskami lub katastrofami, o których mowa w art., 6 ust. 1 lit. c), danych na temat strat poniesionych w wyniku klęsk i katastrof, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. f), mapowania zasobów oraz opracowywania planów rozmieszczenia zdolności reagowania z uwzględnieniem unijnych celów w zakresie odporności na klęski i katastrofy, o którym mowa w art. 6 ust. 5.

| | 1.   Komisja i państwa członkowskie współpracują ze sobą,
  zasięgając opinii władz lokalnych i regionalnych,
  w celu usprawnienia przekrojowego planowania odporności na klęski żywiołowe i katastrofy spowodowane przez człowieka, które mogą mieć skutki transgraniczne, w tym w odniesieniu do niekorzystnych skutków zmiany klimatu. Planowanie odporności obejmuje przygotowywanie scenariuszy na poziomie Unii dotyczących zapobiegania klęskom i katastrofom i reagowania na nie na podstawie ocen ryzyka, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. a), a także zestawienia ryzyk, o którym mowa w art. 5 ust. 1 lit. c), planów zarządzania ryzykiem związanym z klęskami lub katastrofami, o których mowa w art., 6 ust. 1 lit. c), danych na temat strat poniesionych w wyniku klęsk i katastrof, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. f), mapowania zasobów oraz opracowywania planów rozmieszczenia zdolności reagowania z uwzględnieniem unijnych celów w zakresie odporności na klęski i katastrofy, o którym mowa w art. 6 ust. 5. |
| --- | --- |

1.   Komisja i państwa członkowskie współpracują ze sobą,
  zasięgając opinii władz lokalnych i regionalnych,
  w celu usprawnienia przekrojowego planowania odporności na klęski żywiołowe i katastrofy spowodowane przez człowieka, które mogą mieć skutki transgraniczne, w tym w odniesieniu do niekorzystnych skutków zmiany klimatu. Planowanie odporności obejmuje przygotowywanie scenariuszy na poziomie Unii dotyczących zapobiegania klęskom i katastrofom i reagowania na nie na podstawie ocen ryzyka, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. a), a także zestawienia ryzyk, o którym mowa w art. 5 ust. 1 lit. c), planów zarządzania ryzykiem związanym z klęskami lub katastrofami, o których mowa w art., 6 ust. 1 lit. c), danych na temat strat poniesionych w wyniku klęsk i katastrof, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. f), mapowania zasobów oraz opracowywania planów rozmieszczenia zdolności reagowania z uwzględnieniem unijnych celów w zakresie odporności na klęski i katastrofy, o którym mowa w art. 6 ust. 5.

| | 2.   [...]”; |
| --- | --- |

2.   [...]”;

| | 2.   [...]”; |
| --- | --- |

2.   [...]”;

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Zasadnicze znaczenie ma zadbanie o to, by prace dotyczące planowania w zakresie odporności na klęski żywiołowe i opracowywania scenariuszy obejmowały również szczebel regionalny i lokalny, który jest tą problematyką najbardziej zainteresowany.

Poprawka 9

Poprawka 9

Artykuł 1 ustęp 8

| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| (8) | w art. 12 wprowadza się następujące zmiany: |

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

(8)

w art. 12 wprowadza się następujące zmiany:

| (8) | w art. 12 wprowadza się następujące zmiany: |
| --- | --- |

(8)

w art. 12 wprowadza się następujące zmiany:

| | (a) | ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie: |
| --- | --- | --- |

(a)

ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie:

| | (a) | ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie: |
| --- | --- | --- |

(a)

ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie:

| | | „2.   [...] |
| --- | --- | --- |

„2.   [...]

| | | „2.   [...] |
| --- | --- | --- |

„2.   [...]

| | | 3.   Zdolności rescEU są nabywane, wynajmowane, leasingowane lub w inny sposób pozyskiwane przez Komisję lub państwa członkowskie. Komisja może nabywać, wynajmować, leasingować lub w inny sposób pozyskiwać zdolności rescEU, aby gromadzić zapasy i dystrybuować dostawy lub aby świadczyć usługi na rzecz państw członkowskich, w drodze postępowań o udzielenie zamówienia zgodnie z unijnymi przepisami finansowymi. W przypadku gdy zdolności rescEU są nabywane, wynajmowane, leasingowane lub w inny sposób pozyskiwane przez państwa członkowskie, Komisja może przyznawać państwom członkowskim dotacje bezpośrednie bez zaproszenia do składania wniosków. |
| --- | --- | --- |

3.   Zdolności rescEU są nabywane, wynajmowane, leasingowane lub w inny sposób pozyskiwane przez Komisję lub państwa członkowskie. Komisja może nabywać, wynajmować, leasingować lub w inny sposób pozyskiwać zdolności rescEU, aby gromadzić zapasy i dystrybuować dostawy lub aby świadczyć usługi na rzecz państw członkowskich, w drodze postępowań o udzielenie zamówienia zgodnie z unijnymi przepisami finansowymi. W przypadku gdy zdolności rescEU są nabywane, wynajmowane, leasingowane lub w inny sposób pozyskiwane przez państwa członkowskie, Komisja może przyznawać państwom członkowskim dotacje bezpośrednie bez zaproszenia do składania wniosków.

| | | 3.   Zdolności rescEU są nabywane, wynajmowane, leasingowane lub w inny sposób pozyskiwane przez Komisję lub państwa członkowskie. Komisja może nabywać, wynajmować, leasingować lub w inny sposób pozyskiwać zdolności rescEU, aby gromadzić zapasy i dystrybuować dostawy lub aby świadczyć usługi na rzecz państw członkowskich, w drodze postępowań o udzielenie zamówienia zgodnie z unijnymi przepisami finansowymi.
  W przypadku gdy Komisja nabywa zdolności rescEU, zachowuje ona ich własność nawet wówczas, gdy są one rozdzielane między państwa członkowskie, z wyjątkiem zdolności nienadających się do ponownego wykorzystania.
   W przypadku gdy zdolności rescEU są nabywane, wynajmowane, leasingowane lub w inny sposób pozyskiwane przez państwa członkowskie, Komisja może przyznawać państwom członkowskim dotacje bezpośrednie bez zaproszenia do składania wniosków. |
| --- | --- | --- |

3.   Zdolności rescEU są nabywane, wynajmowane, leasingowane lub w inny sposób pozyskiwane przez Komisję lub państwa członkowskie. Komisja może nabywać, wynajmować, leasingować lub w inny sposób pozyskiwać zdolności rescEU, aby gromadzić zapasy i dystrybuować dostawy lub aby świadczyć usługi na rzecz państw członkowskich, w drodze postępowań o udzielenie zamówienia zgodnie z unijnymi przepisami finansowymi.
  W przypadku gdy Komisja nabywa zdolności rescEU, zachowuje ona ich własność nawet wówczas, gdy są one rozdzielane między państwa członkowskie, z wyjątkiem zdolności nienadających się do ponownego wykorzystania.
   W przypadku gdy zdolności rescEU są nabywane, wynajmowane, leasingowane lub w inny sposób pozyskiwane przez państwa członkowskie, Komisja może przyznawać państwom członkowskim dotacje bezpośrednie bez zaproszenia do składania wniosków.

| | | Komisja oraz każde państwo członkowskie, które wyrazi taką wolę, może uruchomić postępowanie o udzielenie zamówienia prowadzone zgodnie z art. 165 rozporządzenia finansowego w celu nabycia zdolności rescEU. |
| --- | --- | --- |

Komisja oraz każde państwo członkowskie, które wyrazi taką wolę, może uruchomić postępowanie o udzielenie zamówienia prowadzone zgodnie z art. 165 rozporządzenia finansowego w celu nabycia zdolności rescEU.

| | | Komisja oraz każde państwo członkowskie, które wyrazi taką wolę, może uruchomić postępowanie o udzielenie zamówienia prowadzone zgodnie z art. 165 rozporządzenia finansowego w celu nabycia zdolności rescEU. |
| --- | --- | --- |

Komisja oraz każde państwo członkowskie, które wyrazi taką wolę, może uruchomić postępowanie o udzielenie zamówienia prowadzone zgodnie z art. 165 rozporządzenia finansowego w celu nabycia zdolności rescEU.

| | | Zdolności rescEU są przyjmowane przez państwa członkowskie, które nabywają, wynajmują, leasingują lub w inny sposób pozyskują te zdolności. Jako sposób na zwiększenie odporności Unii, zdolności rescEU nabyte, wynajęte, leasingowane lub w inny sposób pozyskane przez Komisję mają być strategicznie rozmieszczone na terytorium Unii. W porozumieniu z państwami członkowskimi zdolności rescEU nabyte, wynajmowane, leasingowane lub w inny sposób pozyskane przez Komisję mogą być również przechowywane w państwach trzecich za pośrednictwem zaufanych sieci zarządzanych przez odpowiednie organizacje międzynarodowe.”; |
| --- | --- | --- |

Zdolności rescEU są przyjmowane przez państwa członkowskie, które nabywają, wynajmują, leasingują lub w inny sposób pozyskują te zdolności. Jako sposób na zwiększenie odporności Unii, zdolności rescEU nabyte, wynajęte, leasingowane lub w inny sposób pozyskane przez Komisję mają być strategicznie rozmieszczone na terytorium Unii. W porozumieniu z państwami członkowskimi zdolności rescEU nabyte, wynajmowane, leasingowane lub w inny sposób pozyskane przez Komisję mogą być również przechowywane w państwach trzecich za pośrednictwem zaufanych sieci zarządzanych przez odpowiednie organizacje międzynarodowe.”;

| | | Zdolności rescEU są przyjmowane przez państwa członkowskie, które nabywają, wynajmują, leasingują lub w inny sposób pozyskują te zdolności. Jako sposób na zwiększenie odporności Unii, zdolności rescEU nabyte, wynajęte, leasingowane lub w inny sposób pozyskane przez Komisję mają być strategicznie rozmieszczone na terytorium Unii. W porozumieniu z państwami członkowskimi zdolności rescEU nabyte, wynajmowane, leasingowane lub w inny sposób pozyskane przez Komisję mogą być również przechowywane w państwach trzecich za pośrednictwem zaufanych sieci zarządzanych przez odpowiednie organizacje międzynarodowe.”; |
| --- | --- | --- |

Zdolności rescEU są przyjmowane przez państwa członkowskie, które nabywają, wynajmują, leasingują lub w inny sposób pozyskują te zdolności. Jako sposób na zwiększenie odporności Unii, zdolności rescEU nabyte, wynajęte, leasingowane lub w inny sposób pozyskane przez Komisję mają być strategicznie rozmieszczone na terytorium Unii. W porozumieniu z państwami członkowskimi zdolności rescEU nabyte, wynajmowane, leasingowane lub w inny sposób pozyskane przez Komisję mogą być również przechowywane w państwach trzecich za pośrednictwem zaufanych sieci zarządzanych przez odpowiednie organizacje międzynarodowe.”;

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Dzięki temu zdolności zostaną udostępnione najbardziej potrzebującym regionom w Europie, zgodnie z oceną KE.

Poprawka 10

Poprawka 10

Artykuł 1 ustęp 14

| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| art. 20 a otrzymuje brzmienie: | art. 20 a otrzymuje brzmienie: |
| „Artykuł 20a

  Wyeksponowanie wkładu Unii i nagrody | „Artykuł 20a

  Wyeksponowanie wkładu Unii i nagrody |
| 1.   Odbiorcy finansowania unijnego a także beneficjenci dostarczonej pomocy uznają pochodzenie i zapewniają eksponowanie finansowania unijnego (w szczególności podczas promowania działań i ich rezultatów), poprzez dostarczanie spójnych, skutecznych i proporcjonalnych informacji skierowanych do różnych grup odbiorców, w tym do mediów i opinii publicznej. | 1.   Odbiorcy finansowania unijnego a także beneficjenci dostarczonej pomocy uznają pochodzenie i zapewniają eksponowanie finansowania unijnego (w szczególności podczas promowania działań i ich rezultatów), poprzez dostarczanie spójnych, skutecznych i proporcjonalnych informacji skierowanych do różnych grup odbiorców, w tym do mediów i opinii publicznej. |
| Każda pomoc lub finansowanie przekazane na podstawie niniejszej decyzji muszą być odpowiednio wyeksponowane. Państwa członkowskie zapewniają w szczególności, że komunikacja publiczna dotycząca operacji finansowanych w ramach unijnego mechanizmu: | Każda pomoc lub finansowanie przekazane na podstawie niniejszej decyzji muszą być odpowiednio wyeksponowane. Państwa członkowskie zapewniają w szczególności, że komunikacja publiczna dotycząca operacji finansowanych w ramach unijnego mechanizmu: |
| — | obejmuje odpowiednie odniesienia do unijnego mechanizmu; |

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

art. 20 a otrzymuje brzmienie:

art. 20 a otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 20a

Artykuł 20a

Wyeksponowanie wkładu Unii i nagrody

„Artykuł 20a

Artykuł 20a

Wyeksponowanie wkładu Unii i nagrody

1.   Odbiorcy finansowania unijnego a także beneficjenci dostarczonej pomocy uznają pochodzenie i zapewniają eksponowanie finansowania unijnego (w szczególności podczas promowania działań i ich rezultatów), poprzez dostarczanie spójnych, skutecznych i proporcjonalnych informacji skierowanych do różnych grup odbiorców, w tym do mediów i opinii publicznej.

1.   Odbiorcy finansowania unijnego a także beneficjenci dostarczonej pomocy uznają pochodzenie i zapewniają eksponowanie finansowania unijnego (w szczególności podczas promowania działań i ich rezultatów), poprzez dostarczanie spójnych, skutecznych i proporcjonalnych informacji skierowanych do różnych grup odbiorców, w tym do mediów i opinii publicznej.

Każda pomoc lub finansowanie przekazane na podstawie niniejszej decyzji muszą być odpowiednio wyeksponowane. Państwa członkowskie zapewniają w szczególności, że komunikacja publiczna dotycząca operacji finansowanych w ramach unijnego mechanizmu:

Każda pomoc lub finansowanie przekazane na podstawie niniejszej decyzji muszą być odpowiednio wyeksponowane. Państwa członkowskie zapewniają w szczególności, że komunikacja publiczna dotycząca operacji finansowanych w ramach unijnego mechanizmu:

—

obejmuje odpowiednie odniesienia do unijnego mechanizmu;

| — | obejmuje odpowiednie odniesienia do unijnego mechanizmu; |
| --- | --- |

—

obejmuje odpowiednie odniesienia do unijnego mechanizmu;

| — | zapewnia identyfikację wizualną umieszczaną na zdolnościach finansowanych lub współfinansowanych z unijnego mechanizmu; |
| --- | --- |

—

zapewnia identyfikację wizualną umieszczaną na zdolnościach finansowanych lub współfinansowanych z unijnego mechanizmu;

| — | zapewnia identyfikację wizualną umieszczaną na zdolnościach finansowanych lub współfinansowanych z unijnego mechanizmu; |
| --- | --- |

—

zapewnia identyfikację wizualną umieszczaną na zdolnościach finansowanych lub współfinansowanych z unijnego mechanizmu;

| — | realizuje działania opatrzone symbolem Unii; |
| --- | --- |

—

realizuje działania opatrzone symbolem Unii;

| — | realizuje działania opatrzone symbolem Unii; |
| --- | --- |

—

realizuje działania opatrzone symbolem Unii;

| — | proaktywnie informuje o wsparciu unijnym w mediach krajowych i wśród zainteresowanych podmiotów, a także w ramach własnych kanałów komunikacyjnych; |
| --- | --- |

—

proaktywnie informuje o wsparciu unijnym w mediach krajowych i wśród zainteresowanych podmiotów, a także w ramach własnych kanałów komunikacyjnych;

| — | proaktywnie informuje o wsparciu unijnym w mediach krajowych i wśród zainteresowanych podmiotów, a także w ramach własnych kanałów komunikacyjnych; |
| --- | --- |

—

proaktywnie informuje o wsparciu unijnym w mediach krajowych i wśród zainteresowanych podmiotów, a także w ramach własnych kanałów komunikacyjnych;

| — | wspiera działania komunikacyjne Komisji na temat prowadzonych operacji. |
| --- | --- |

—

wspiera działania komunikacyjne Komisji na temat prowadzonych operacji.

| — | wspiera działania komunikacyjne Komisji na temat prowadzonych operacji. |
| --- | --- |

—

wspiera działania komunikacyjne Komisji na temat prowadzonych operacji.

2.   Komisja prowadzi działania informacyjne i komunikacyjne związane z niniejszą decyzją, jej działaniami i rezultatami. Zasoby finansowe przydzielone na niniejszą decyzję przyczyniają się również do komunikacji instytucjonalnej w zakresie priorytetów politycznych Unii, o ile są one związane z celami, o których mowa w art. 3 ust. 1.

2.   Komisja prowadzi działania informacyjne i komunikacyjne związane z niniejszą decyzją, jej działaniami i rezultatami. Zasoby finansowe przydzielone na niniejszą decyzję przyczyniają się również do komunikacji instytucjonalnej w zakresie priorytetów politycznych Unii, o ile są one związane z celami, o których mowa w art. 3 ust. 1.

3.   Komisja przyznaje medale, aby wyrazić uznanie i uhonorować długoterminowe zobowiązania i nadzwyczajne wkłady na rzecz unijnego mechanizmu.”;

3.   Komisja przyznaje medale, aby wyrazić uznanie i uhonorować długoterminowe zobowiązania i nadzwyczajne wkłady na rzecz unijnego mechanizmu.

4.
     
  W przypadku wykorzystania zdolności rescEU do celów krajowych, o czym mowa w art. 12 ust. 5, państwa członkowskie, regiony i miasta uznają pochodzenie tych zdolności i zapewniają widoczność finansowania UE wykorzystanego do ich nabycia.
  ”;

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Ważne jest promowanie działań UE w czasach kryzysu. Pandemia COVID-19 pokazała, że okresy kryzysu sprzyjają szerokiemu rozpowszechnianiu fałszywych informacji.

Poprawka 11

Poprawka 11

Artykuł 1 ustęp 15

| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| w art. 21 wprowadza się następujące zmiany: | w art. 21 wprowadza się następujące zmiany: |
| (a) | ust. 1 lit. g) otrzymuje brzmienie:






  „g) | opracowanie planowania odporności w ramach unijnego mechanizmu, o którym mowa w art. 10.”; |

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

w art. 21 wprowadza się następujące zmiany:

w art. 21 wprowadza się następujące zmiany:

(a)

ust. 1 lit. g) otrzymuje brzmienie:

„g)

opracowanie planowania odporności w ramach unijnego mechanizmu, o którym mowa w art. 10.”;

| (a) | ust. 1 lit. g) otrzymuje brzmienie:






  „g) | opracowanie planowania odporności w ramach unijnego mechanizmu, o którym mowa w art. 10.”; |
| --- | --- | --- |

(a)

ust. 1 lit. g) otrzymuje brzmienie:

„g)

opracowanie planowania odporności w ramach unijnego mechanizmu, o którym mowa w art. 10.”;

| (b) | ust. 3 otrzymuje brzmienie: |
| --- | --- |

(b)

ust. 3 otrzymuje brzmienie:

| (b) | ust. 3 otrzymuje brzmienie: |
| --- | --- |

(b)

ust. 3 otrzymuje brzmienie:

| | „3.   Pomoc finansowa na działanie, o którym mowa w ust. 1 lit. j), obejmuje wszystkie koszty niezbędne do zapewnienia dostępności i możliwości rozmieszczenia zdolności rescEU w ramach unijnego mechanizmu, zgodnie z akapitem drugim niniejszego ustępu. Kategorie kosztów kwalifikowalnych niezbędnych do zapewnienia dostępności i możliwości rozmieszczenia zdolności rescEU są określone w załączniku Ia. |
| --- | --- |

„3.   Pomoc finansowa na działanie, o którym mowa w ust. 1 lit. j), obejmuje wszystkie koszty niezbędne do zapewnienia dostępności i możliwości rozmieszczenia zdolności rescEU w ramach unijnego mechanizmu, zgodnie z akapitem drugim niniejszego ustępu. Kategorie kosztów kwalifikowalnych niezbędnych do zapewnienia dostępności i możliwości rozmieszczenia zdolności rescEU są określone w załączniku Ia.

| | „3.   Pomoc finansowa na działanie, o którym mowa w ust. 1 lit. j), obejmuje wszystkie koszty niezbędne do zapewnienia dostępności i możliwości rozmieszczenia zdolności rescEU w ramach unijnego mechanizmu, zgodnie z akapitem drugim niniejszego ustępu. Kategorie kosztów kwalifikowalnych niezbędnych do zapewnienia dostępności i możliwości rozmieszczenia zdolności rescEU są określone w załączniku Ia. |
| --- | --- |

„3.   Pomoc finansowa na działanie, o którym mowa w ust. 1 lit. j), obejmuje wszystkie koszty niezbędne do zapewnienia dostępności i możliwości rozmieszczenia zdolności rescEU w ramach unijnego mechanizmu, zgodnie z akapitem drugim niniejszego ustępu. Kategorie kosztów kwalifikowalnych niezbędnych do zapewnienia dostępności i możliwości rozmieszczenia zdolności rescEU są określone w załączniku Ia.

| | Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 30 w celu zmiany załącznika Ia w odniesieniu do kategorii kosztów kwalifikowalnych. |
| --- | --- |

Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 30 w celu zmiany załącznika Ia w odniesieniu do kategorii kosztów kwalifikowalnych.

| | Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 30 w celu zmiany załącznika Ia w odniesieniu do kategorii kosztów kwalifikowalnych. |
| --- | --- |

Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 30 w celu zmiany załącznika Ia w odniesieniu do kategorii kosztów kwalifikowalnych.

| | Pomoc finansowa, o której mowa w niniejszym ustępie, może być wdrażana w ramach wieloletnich programów prac. W przypadku działań trwających ponad rok zobowiązania budżetowe mogą być dzielone na transze roczne.”; |
| --- | --- |

Pomoc finansowa, o której mowa w niniejszym ustępie, może być wdrażana w ramach wieloletnich programów prac. W przypadku działań trwających ponad rok zobowiązania budżetowe mogą być dzielone na transze roczne.”;

| | Pomoc finansowa, o której mowa w niniejszym ustępie, może być wdrażana w ramach wieloletnich programów prac. W przypadku działań trwających ponad rok zobowiązania budżetowe mogą być dzielone na transze roczne.”. |
| --- | --- |

Pomoc finansowa, o której mowa w niniejszym ustępie, może być wdrażana w ramach wieloletnich programów prac. W przypadku działań trwających ponad rok zobowiązania budżetowe mogą być dzielone na transze roczne.”.

| (c) | uchyla się ust. 4; |
| --- | --- |

(c)

(c)

uchyla się ust. 4;

uchyla się ust. 4;

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Koszty zarządzania tego rodzaju ryzykiem powinny również nadal być pokrywane w ramach unijnej pomocy finansowej.

II.   ZALECENIA POLITYCZNE

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

| 1. | Ponownie wzywa do znacznego wzmocnienia zdolności UE do reagowania na sytuacje nadzwyczajne i klęski żywiołowe z udziałem krajowych, lokalnych i regionalnych struktur reagowania kryzysowego oraz z poszanowaniem zasady pomocniczości określonej w art. 196 TFUE. |
| --- | --- |

1.

Ponownie wzywa do znacznego wzmocnienia zdolności UE do reagowania na sytuacje nadzwyczajne i klęski żywiołowe z udziałem krajowych, lokalnych i regionalnych struktur reagowania kryzysowego oraz z poszanowaniem zasady pomocniczości określonej w art. 196 TFUE.

| 2. | Wzywa do pełnego zaangażowania władz lokalnych i regionalnych w unijny proces podejmowania decyzji, gdyż jako pierwsze odczuwają one skutki katastrof i są pierwszym poziomem sprawowania rządów reagującym w sytuacji nadzwyczajnej. |
| --- | --- |

2.

Wzywa do pełnego zaangażowania władz lokalnych i regionalnych w unijny proces podejmowania decyzji, gdyż jako pierwsze odczuwają one skutki katastrof i są pierwszym poziomem sprawowania rządów reagującym w sytuacji nadzwyczajnej.

| 3. | Z zadowoleniem przyjmuje wniosek dotyczący opracowania unijnych celów w zakresie odporności na klęski żywiołowe w celu wsparcia działań w zakresie zapobiegania i gotowości; podkreśla jednak, że należy tego dokonać we współpracy nie tylko z państwami członkowskimi, ale również z władzami lokalnymi i regionalnymi. |
| --- | --- |

3.

Z zadowoleniem przyjmuje wniosek dotyczący opracowania unijnych celów w zakresie odporności na klęski żywiołowe w celu wsparcia działań w zakresie zapobiegania i gotowości; podkreśla jednak, że należy tego dokonać we współpracy nie tylko z państwami członkowskimi, ale również z władzami lokalnymi i regionalnymi.

| 4. | Popiera wzmocnienie natychmiastowej i długoterminowej zdolności UE do reagowania na sytuacje kryzysowe przy jednoczesnym zachowaniu kontroli operacyjnej odpowiedzialnych lokalnie władz, podkreśla jednak, że potrzebna jest również większa elastyczność w celu uruchomienia zasobów rescEU, aby skutecznie reagować nie tylko na sytuacje kryzysowe związane z ochroną zdrowia, ale i na inne sytuacje nadzwyczajne na dużą skalę. |
| --- | --- |

4.

Popiera wzmocnienie natychmiastowej i długoterminowej zdolności UE do reagowania na sytuacje kryzysowe przy jednoczesnym zachowaniu kontroli operacyjnej odpowiedzialnych lokalnie władz, podkreśla jednak, że potrzebna jest również większa elastyczność w celu uruchomienia zasobów rescEU, aby skutecznie reagować nie tylko na sytuacje kryzysowe związane z ochroną zdrowia, ale i na inne sytuacje nadzwyczajne na dużą skalę.

| 5. | Z zadowoleniem przyjmuje wzmocnienie budżetu rescEU kwotą 1,9 mld EUR w ramach nowego unijnego instrumentu na rzecz naprawy Next Generation EU, co daje całkowity budżet w wysokości 3 mld EUR na okres obowiązywania kolejnych wieloletnich ram finansowych (WRF) w latach 2021–2027. W związku z tym szybkie porozumienie w sprawie budżetu UE i jego szybkie przyjęcie ma zasadnicze znaczenie, jeżeli UE ma dysponować większymi środkami na rzecz przygotowania się i reagowania na przyszłe sytuacje kryzysowe na dużą skalę. |
| --- | --- |

5.

Z zadowoleniem przyjmuje wzmocnienie budżetu rescEU kwotą 1,9 mld EUR w ramach nowego unijnego instrumentu na rzecz naprawy Next Generation EU, co daje całkowity budżet w wysokości 3 mld EUR na okres obowiązywania kolejnych wieloletnich ram finansowych (WRF) w latach 2021–2027. W związku z tym szybkie porozumienie w sprawie budżetu UE i jego szybkie przyjęcie ma zasadnicze znaczenie, jeżeli UE ma dysponować większymi środkami na rzecz przygotowania się i reagowania na przyszłe sytuacje kryzysowe na dużą skalę.

| 6. | Podkreśla, że program Next Generation EU stanowi pozytywne tymczasowe i jednorazowe wzmocnienie, jednak konieczne jest długoterminowe zaangażowanie i konsolidacja w celu dalszego wzmocnienia Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności i jego instrumentów, takich jak rescEU i europejski korpus medyczny. |
| --- | --- |

6.

Podkreśla, że program Next Generation EU stanowi pozytywne tymczasowe i jednorazowe wzmocnienie, jednak konieczne jest długoterminowe zaangażowanie i konsolidacja w celu dalszego wzmocnienia Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności i jego instrumentów, takich jak rescEU i europejski korpus medyczny.

| 7. | Zgadza się, że Komisja powinna być w stanie udostępnić zasoby rescEU bezpośrednio w celu wsparcia państw członkowskich w poważnej sytuacji nadzwyczajnej, ponieważ zmniejszyłoby to obciążenia finansowe i administracyjne państw członkowskich i umożliwiłoby UE szybsze podejmowanie działań w celu zapewnienia wystarczającej dostępności strategicznych zasobów w wypadku, gdy państwa członkowskie będą ich potrzebowały w skali przekraczającej ich możliwości. |
| --- | --- |

7.

Zgadza się, że Komisja powinna być w stanie udostępnić zasoby rescEU bezpośrednio w celu wsparcia państw członkowskich w poważnej sytuacji nadzwyczajnej, ponieważ zmniejszyłoby to obciążenia finansowe i administracyjne państw członkowskich i umożliwiłoby UE szybsze podejmowanie działań w celu zapewnienia wystarczającej dostępności strategicznych zasobów w wypadku, gdy państwa członkowskie będą ich potrzebowały w skali przekraczającej ich możliwości.

| 8. | Zgadza się, że oprócz dostępności strategicznych zasobów w sytuacji nadzwyczajnej niezbędne są odpowiednie zdolności logistyczne i możliwości transportowe, w tym służby wykorzystujące wielofunkcyjne statki powietrzne, aby móc szybko reagować i zapewniać pilną pomoc. |
| --- | --- |

8.

Zgadza się, że oprócz dostępności strategicznych zasobów w sytuacji nadzwyczajnej niezbędne są odpowiednie zdolności logistyczne i możliwości transportowe, w tym służby wykorzystujące wielofunkcyjne statki powietrzne, aby móc szybko reagować i zapewniać pilną pomoc.

Główne przesłania

Główne przesłania

| 9. | Zwraca uwagę na swoje zobowiązanie, wyrażone w rezolucji w sprawie priorytetów Europejskiego Komitetu Regionów na lata 2020–2025, by opowiedzieć się za „skoordynowaniem działań UE i zapewnieniem wsparcia dla krajowych, regionalnych i lokalnych struktur gotowości na wypadek klęsk żywiołowych, by móc reagować na zagrożenia dla zdrowia i sytuacje kryzysowe zgodnie z zasadą pomocniczości”. |
| --- | --- |

9.

Zwraca uwagę na swoje zobowiązanie, wyrażone w rezolucji w sprawie priorytetów Europejskiego Komitetu Regionów na lata 2020–2025, by opowiedzieć się za „skoordynowaniem działań UE i zapewnieniem wsparcia dla krajowych, regionalnych i lokalnych struktur gotowości na wypadek klęsk żywiołowych, by móc reagować na zagrożenia dla zdrowia i sytuacje kryzysowe zgodnie z zasadą pomocniczości”.

| 10. | Przypomina o treści art. 196 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), który stanowi, że „Unia zachęca do współpracy między państwami członkowskimi w celu zwiększenia skuteczności systemów zapobiegania klęskom żywiołowym lub katastrofom spowodowanym przez człowieka i ochrony przed nimi”. |
| --- | --- |

10.

Przypomina o treści art. 196 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), który stanowi, że „Unia zachęca do współpracy między państwami członkowskimi w celu zwiększenia skuteczności systemów zapobiegania klęskom żywiołowym lub katastrofom spowodowanym przez człowieka i ochrony przed nimi”.

| 11. | Wyraża ubolewanie, że pandemia COVID-19 miała skutki na dużą skalę, których nie można było przewidzieć, ale uważa, że można ją przezwyciężyć dzięki mechanizmom ścisłej współpracy i konsolidacji. |
| --- | --- |

11.

Wyraża ubolewanie, że pandemia COVID-19 miała skutki na dużą skalę, których nie można było przewidzieć, ale uważa, że można ją przezwyciężyć dzięki mechanizmom ścisłej współpracy i konsolidacji.

| 12. | Zauważa, że każdy kryzys jest sprawdzianem solidarności UE i jej państw członkowskich, o czym świadczy ostatnio pandemia COVID-19, i jako przedstawiciel władz lokalnych i regionalnych głęboko wierzy w potrzebę skoordynowanej reakcji europejskiej w duchu prawdziwej solidarności. |
| --- | --- |

12.

Zauważa, że każdy kryzys jest sprawdzianem solidarności UE i jej państw członkowskich, o czym świadczy ostatnio pandemia COVID-19, i jako przedstawiciel władz lokalnych i regionalnych głęboko wierzy w potrzebę skoordynowanej reakcji europejskiej w duchu prawdziwej solidarności.

| 13. | W tym kontekście wyraża zadowolenie z przyjęcia przez instytucje europejskie, w ramach ich kompetencji, zdecydowanych środków wraz z inicjatywami podejmowanymi w odpowiedzi na kryzys COVID-19. Sprawą pilną jest stworzenie podstaw dla większej odporności Unii Europejskiej na wszystkich szczeblach. |
| --- | --- |

13.

W tym kontekście wyraża zadowolenie z przyjęcia przez instytucje europejskie, w ramach ich kompetencji, zdecydowanych środków wraz z inicjatywami podejmowanymi w odpowiedzi na kryzys COVID-19. Sprawą pilną jest stworzenie podstaw dla większej odporności Unii Europejskiej na wszystkich szczeblach.

| 14. | Podkreśla, że – jak pokazał obecny kryzys – sprawą najwyższej wagi jest wzmocnienie koordynacji między państwami członkowskimi, między wszystkimi poziomami sprawowania rządów i ponad granicami. |
| --- | --- |

14.

Podkreśla, że – jak pokazał obecny kryzys – sprawą najwyższej wagi jest wzmocnienie koordynacji między państwami członkowskimi, między wszystkimi poziomami sprawowania rządów i ponad granicami.

| 15. | Zauważa, że również Unijny Mechanizm Ochrony Ludności musi zostać poddany przeglądowi w kontekście pandemii COVID-19 i proponowane zmiany muszą mieć na celu jego usprawnienie i wzmocnienie w oparciu o zdobyte doświadczenia, a także umożliwienie zarówno UE, jak i państwom członkowskim lepszego przygotowania się oraz szybkiego i skutecznego reagowania na wypadek poważnych kryzysów o dużej skali w przyszłości. Należy przy tym przestrzegać określonego w TFUE podziału kompetencji między UE a państwami członkowskimi, w szczególności na szczeblu lokalnym. |
| --- | --- |

15.

Zauważa, że również Unijny Mechanizm Ochrony Ludności musi zostać poddany przeglądowi w kontekście pandemii COVID-19 i proponowane zmiany muszą mieć na celu jego usprawnienie i wzmocnienie w oparciu o zdobyte doświadczenia, a także umożliwienie zarówno UE, jak i państwom członkowskim lepszego przygotowania się oraz szybkiego i skutecznego reagowania na wypadek poważnych kryzysów o dużej skali w przyszłości. Należy przy tym przestrzegać określonego w TFUE podziału kompetencji między UE a państwami członkowskimi, w szczególności na szczeblu lokalnym.

| 16. | Podkreśla ponownie potrzebę ustanowienia wspólnych systemów ostrzegania na obszarach transgranicznych w celu stworzenia zharmonizowanych procedur wcześniejszego informowania i wspólnego korzystania z procedur operacyjnych dotyczących sytuacji wyjątkowych oraz potrzebę stworzenia wspólnych dla sąsiadujących ze sobą krajów banków danych, w których wskazano by narzędzia, środki, sprzęt i specjalizację wolontariuszy oraz rozmieszczenie środków i ich logistykę (1). |
| --- | --- |

16.

Podkreśla ponownie potrzebę ustanowienia wspólnych systemów ostrzegania na obszarach transgranicznych w celu stworzenia zharmonizowanych procedur wcześniejszego informowania i wspólnego korzystania z procedur operacyjnych dotyczących sytuacji wyjątkowych oraz potrzebę stworzenia wspólnych dla sąsiadujących ze sobą krajów banków danych, w których wskazano by narzędzia, środki, sprzęt i specjalizację wolontariuszy oraz rozmieszczenie środków i ich logistykę (1

| 17. | Zdaje sobie sprawę, że głównymi uczestnikami Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności są państwa członkowskie, ale uważa, że mechanizm jako całość skorzystałby, gdyby lepiej uwzględniano potrzeby i realia na poziomie regionalnym i lokalnym. |
| --- | --- |

17.

Zdaje sobie sprawę, że głównymi uczestnikami Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności są państwa członkowskie, ale uważa, że mechanizm jako całość skorzystałby, gdyby lepiej uwzględniano potrzeby i realia na poziomie regionalnym i lokalnym.

| 18. | Apeluje, aby więcej działań UE nastawionych było na zapewnianie wsparcia technicznego w zakresie szkoleń, tak by zwiększyć w społecznościach potencjał samopomocy, dzięki czemu będą lepiej przygotowane do podjęcia pierwszych działań w razie katastrofy i ograniczenia jej zasięgu (2). |
| --- | --- |

18.

Apeluje, aby więcej działań UE nastawionych było na zapewnianie wsparcia technicznego w zakresie szkoleń, tak by zwiększyć w społecznościach potencjał samopomocy, dzięki czemu będą lepiej przygotowane do podjęcia pierwszych działań w razie katastrofy i ograniczenia jej zasięgu (2

| 19. | Ponownie podkreśla potrzebę wzmocnienia platform e-uczenia się, takich jak na przykład program szkolenia należący do Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności, oraz zwiększenia dostępności otwartych kursów internetowych w dziedzinie ochrony ludności (3). |
| --- | --- |

19.

Ponownie podkreśla potrzebę wzmocnienia platform e-uczenia się, takich jak na przykład program szkolenia należący do Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności, oraz zwiększenia dostępności otwartych kursów internetowych w dziedzinie ochrony ludności (3

Analiza pomocniczości i proporcjonalności

Analiza pomocniczości i proporcjonalności

Ochrona ludności to obszar kompetencji dzielonych między UE a państwa członkowskie; Unia podejmuje działania w celu wspierania, koordynowania lub uzupełniania działań państw członkowskich (zgodnie z art. 196 TFUE). Zasada pomocniczości ma wyraźnie zastosowanie w tym obszarze.

Omawiany wniosek ma na celu wprowadzenie pewnych ukierunkowanych zmian w decyzji, na podstawie której Unia wspiera, koordynuje i uzupełnia działania państw członkowskich w obszarze ochrony ludności w celu zapobiegania klęskom żywiołowym i katastrofom spowodowanym przez człowieka oraz zapewnienia gotowości i reagowania na nie w Unii i poza nią.

Pandemia COVID-19 pokazała, że w przypadku poważnych sytuacji nadzwyczajnych, w których ze względu na ich skalę i zakres dotknięta jest cała Unia Europejska, potrzebna jest wspólna, skoordynowana i pilna reakcja, tak aby uniknąć fragmentarycznego podejścia, które zmniejszyłoby skuteczność unijnych działań. Pilne potrzeby w zakresie uruchomienia wystarczających zasobów i ich rozmieszczenia we wszystkich państwach członkowskich wymagają skoordynowanych działań na poziomie Unii, we współpracy z państwami członkowskimi.

Bruksela, dnia 14 października 2020 r.

Apostolo TZITZIKOSTAS

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  CDR 2018/6135.

1

(2)  CDR 2018/617.

2

(3)  CDR 2018/6135.

3

---

| 18.12.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 440/160 |
| --- | --- | --- | --- |

18.12.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 440/160

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Plan odbudowy dla Europy w obliczu pandemii COVID-19: Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz Instrument Wsparcia Technicznego

(2020/C 440/24)

| Sprawozdawca generalny: | Christophe ROUILLON (FR/PES), mer Coulaines |
| --- | --- |
| Dokumenty źródłowe: | Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności
  COM(2020) 408 final
  Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Instrument Wsparcia Technicznego
  COM(2020) 409 final |

Sprawozdawca generalny:

Christophe ROUILLON (FR/PES), mer Coulaines

Dokumenty źródłowe:

Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności

COM(2020) 408 final

Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Instrument Wsparcia Technicznego

COM(2020) 409 final

I.   ZALECANE POPRAWKI

Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności

Poprawka 1

COM(2020) 408 final, motyw 3

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Na poziomie Unii europejski semestr na rzecz koordynacji polityki gospodarczej („semestr europejski”),
  obejmujący
  zasady Europejskiego filaru praw socjalnych, zapewnia ramy określania krajowych priorytetów w zakresie reform oraz monitorowania ich realizacji. Państwa członkowskie opracowują swoje własne krajowe wieloletnie strategie inwestycyjne wspierające realizację tych reform. Strategie te powinny być przedstawiane wraz z rocznymi krajowymi programami reform jako sposób na określenie i skoordynowanie priorytetowych projektów inwestycyjnych, które mają być wspierane ze środków krajowych lub unijnych. | Na poziomie Unii europejski semestr na rzecz koordynacji polityki gospodarczej („semestr europejski”),
  łączący cele zrównoważonego rozwoju i
  zasady Europejskiego filaru praw socjalnych, zapewnia ramy określania krajowych
  i regionalnych
  priorytetów w zakresie reform oraz monitorowania ich realizacji
  za pośrednictwem jasnych wskaźników krajowych i regionalnych
  . Państwa członkowskie
  , we współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi zgodnie z ich kompetencjami i z uwzględnieniem specyfiki poszczególnych reprezentowanych przez nie obszarów,
  opracowują swoje własne krajowe wieloletnie strategie inwestycyjne wspierające realizację tych reform. Strategie te
  – opracowywane we współpracy z samorządami terytorialnymi na podstawie kodeksu postępowania zawierającego wytyczne w sprawie dobrego zarządzania programowaniem planów odbudowy i projektów –
  powinny być przedstawiane wraz z rocznymi krajowymi programami reform jako sposób na określenie i skoordynowanie priorytetowych projektów inwestycyjnych, które mają być wspierane ze środków krajowych lub unijnych.
  W ramach tych strategii niezbędne jest również wykorzystywanie finansowania unijnego w spójniejszy sposób oraz maksymalizowanie wartości dodanej wsparcia finansowego otrzymywanego zwłaszcza za pośrednictwem europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, Funduszu Odbudowy i Programu InvestEU. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Na poziomie Unii europejski semestr na rzecz koordynacji polityki gospodarczej („semestr europejski”),
  obejmujący
  zasady Europejskiego filaru praw socjalnych, zapewnia ramy określania krajowych priorytetów w zakresie reform oraz monitorowania ich realizacji. Państwa członkowskie opracowują swoje własne krajowe wieloletnie strategie inwestycyjne wspierające realizację tych reform. Strategie te powinny być przedstawiane wraz z rocznymi krajowymi programami reform jako sposób na określenie i skoordynowanie priorytetowych projektów inwestycyjnych, które mają być wspierane ze środków krajowych lub unijnych.

Na poziomie Unii europejski semestr na rzecz koordynacji polityki gospodarczej („semestr europejski”),
  łączący cele zrównoważonego rozwoju i
  zasady Europejskiego filaru praw socjalnych, zapewnia ramy określania krajowych
  i regionalnych
  priorytetów w zakresie reform oraz monitorowania ich realizacji
  za pośrednictwem jasnych wskaźników krajowych i regionalnych
  . Państwa członkowskie
  , we współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi zgodnie z ich kompetencjami i z uwzględnieniem specyfiki poszczególnych reprezentowanych przez nie obszarów,
  opracowują swoje własne krajowe wieloletnie strategie inwestycyjne wspierające realizację tych reform. Strategie te
  – opracowywane we współpracy z samorządami terytorialnymi na podstawie kodeksu postępowania zawierającego wytyczne w sprawie dobrego zarządzania programowaniem planów odbudowy i projektów –
  powinny być przedstawiane wraz z rocznymi krajowymi programami reform jako sposób na określenie i skoordynowanie priorytetowych projektów inwestycyjnych, które mają być wspierane ze środków krajowych lub unijnych.
  W ramach tych strategii niezbędne jest również wykorzystywanie finansowania unijnego w spójniejszy sposób oraz maksymalizowanie wartości dodanej wsparcia finansowego otrzymywanego zwłaszcza za pośrednictwem europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, Funduszu Odbudowy i Programu InvestEU.

Uzasadnienie

Treść tego ustępu należy ujednolicić z treścią proponowanego rozporządzenia i porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie programu InvestEU, w szczególności w odniesieniu do uznania roli władz lokalnych i regionalnych w europejskim semestrze oraz spójności wykorzystania funduszy i instrumentów unijnych. Należy również przypomnieć, że semestr musi uwzględniać cele zrównoważonego rozwoju.

Poprawka 2

COM(2020) 408 final, motyw 4

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Wybuch pandemii COVID-19 na początku 2020 r. zmienił prognozy gospodarcze na nadchodzące lata w Unii i na całym świecie i przyniósł konieczność pilnej i skoordynowanej reakcji Unii w celu przezwyciężenia poważnych konsekwencji gospodarczych i społecznych dla wszystkich państw członkowskich. [...]
  Reformy i inwestycje mające na celu zaradzenie
  strukturalnym słabościom gospodarek
  oraz wzmocnienie ich odporności będą zatem miały
  zasadnicze znaczenie dla powrotu na ścieżkę trwałej odbudowy gospodarczej i uniknięcia dalszego pogłębiania się rozbieżności w Unii. | Wybuch pandemii COVID-19 na początku 2020 r. zmienił prognozy gospodarcze
  i społeczne
  na nadchodzące lata w Unii i na całym świecie i przyniósł konieczność pilnej i skoordynowanej reakcji Unii w celu przezwyciężenia poważnych konsekwencji gospodarczych i społecznych dla wszystkich państw członkowskich
  , których stopień nasilenia jest różny w zależności od obszaru
  . [...]
  Wsparcie Unii Europejskiej dla wdrażania reform i inwestycji w państwach członkowskich, które realizują cele Unii Europejskiej, zaradzają
  strukturalnym słabościom gospodarek
  , wzmacniają ich odporność i przyczyniają się do modelu gospodarczego zgodnego z celami zrównoważonego rozwoju i Europejskim Zielonym Ładem, będzie zatem miało
  zasadnicze znaczenie dla powrotu na ścieżkę trwałej
  i solidarnej
  odbudowy gospodarczej
  , zwiększenia spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej
  i uniknięcia dalszego pogłębiania się rozbieżności w Unii. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Wybuch pandemii COVID-19 na początku 2020 r. zmienił prognozy gospodarcze na nadchodzące lata w Unii i na całym świecie i przyniósł konieczność pilnej i skoordynowanej reakcji Unii w celu przezwyciężenia poważnych konsekwencji gospodarczych i społecznych dla wszystkich państw członkowskich. [...]
  Reformy i inwestycje mające na celu zaradzenie
  strukturalnym słabościom gospodarek
  oraz wzmocnienie ich odporności będą zatem miały
  zasadnicze znaczenie dla powrotu na ścieżkę trwałej odbudowy gospodarczej i uniknięcia dalszego pogłębiania się rozbieżności w Unii.

Wybuch pandemii COVID-19 na początku 2020 r. zmienił prognozy gospodarcze
  i społeczne
  na nadchodzące lata w Unii i na całym świecie i przyniósł konieczność pilnej i skoordynowanej reakcji Unii w celu przezwyciężenia poważnych konsekwencji gospodarczych i społecznych dla wszystkich państw członkowskich
  , których stopień nasilenia jest różny w zależności od obszaru
  . [...]
  Wsparcie Unii Europejskiej dla wdrażania reform i inwestycji w państwach członkowskich, które realizują cele Unii Europejskiej, zaradzają
  strukturalnym słabościom gospodarek
  , wzmacniają ich odporność i przyczyniają się do modelu gospodarczego zgodnego z celami zrównoważonego rozwoju i Europejskim Zielonym Ładem, będzie zatem miało
  zasadnicze znaczenie dla powrotu na ścieżkę trwałej
  i solidarnej
  odbudowy gospodarczej
  , zwiększenia spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej
  i uniknięcia dalszego pogłębiania się rozbieżności w Unii.

Uzasadnienie

Ze względu na to, że podstawą prawną wniosku dotyczącego rozporządzenia jest art. 175 ust. 3 TFUE, konieczne jest wyraźne uwzględnienie spójności w jego celach.

Poprawka 3

COM(2020) 408 final, motyw 5

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Wśród priorytetów politycznych Unii znajduje się wdrażanie reform prowadzących do wysokiej odporności gospodarek krajowych, wzmocnienie zdolności dostosowawczych i wykorzystanie potencjału wzrostu gospodarczego. Działania te mają kluczowe znaczenie dla trwałej odbudowy i wspierania procesu pozytywnej konwergencji społeczno-gospodarczej. Są one tym bardziej konieczne podczas wychodzenia z kryzysu epidemiologicznego, aby utorować drogę do szybkiej odbudowy. | |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Wśród priorytetów politycznych Unii znajduje się wdrażanie reform prowadzących do wysokiej odporności gospodarek krajowych, wzmocnienie zdolności dostosowawczych i wykorzystanie potencjału wzrostu gospodarczego. Działania te mają kluczowe znaczenie dla trwałej odbudowy i wspierania procesu pozytywnej konwergencji społeczno-gospodarczej. Są one tym bardziej konieczne podczas wychodzenia z kryzysu epidemiologicznego, aby utorować drogę do szybkiej odbudowy.

Uzasadnienie

Ze względu na wcześniejszą treść motyw ten jest zbędny.

Poprawka 4

COM(2020) 408 final, motyw 6

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Jak pokazują dotychczasowe doświadczenia, podczas kryzysu inwestycje są często drastycznie ograniczane.
  W tej konkretnej sytuacji
  konieczne jest jednak
  wspieranie
  inwestycji
  w celu przyspieszenia odbudowy gospodarczej i wzmocnienia długoterminowego potencjału wzrostu
  .
  Inwestowanie w zielone i cyfrowe technologie, zdolności i procesy wspierające przejście
  na czystą energię, zwiększenie efektywności energetycznej w mieszkalnictwie
  i w innych kluczowych sektorach gospodarki są ważne dla osiągnięcia trwałego wzrostu i tworzenia miejsc pracy
  .
  Działania
  te zwiększą także odporność Unii i zmniejszą jej zależność dzięki dywersyfikacji kluczowych łańcuchów dostaw. | Jak pokazują dotychczasowe doświadczenia, podczas kryzysu inwestycje
  , w tym większość inwestycji publicznych dokonywanych przez władze lokalne i regionalne,
  są często drastycznie ograniczane,
  co ma szkodliwy wpływ na rozwój gospodarczy oraz spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną
  .
  By osiągnąć cele Europejskiego Zielonego Ładu, trwały wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu, umocnić infrastrukturę usług podstawowych dla obywateli i przyczynić się do tworzenia miejsc pracy,
  konieczne jest jednak
  ożywienie
  inwestycji
  w projekty dotyczące zrównoważonego rozwoju, poprawienia jakości życia, gospodarki opartej na wiedzy oraz wsparcia transformacji cyfrowej i przejścia
  na czystą energię,
  między innymi poprzez
  zwiększenie efektywności energetycznej w mieszkalnictwie.
  Inwestycje
  te zwiększą także odporność Unii i zmniejszą jej zależność dzięki dywersyfikacji kluczowych łańcuchów dostaw. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Jak pokazują dotychczasowe doświadczenia, podczas kryzysu inwestycje są często drastycznie ograniczane.
  W tej konkretnej sytuacji
  konieczne jest jednak
  wspieranie
  inwestycji
  w celu przyspieszenia odbudowy gospodarczej i wzmocnienia długoterminowego potencjału wzrostu
  .
  Inwestowanie w zielone i cyfrowe technologie, zdolności i procesy wspierające przejście
  na czystą energię, zwiększenie efektywności energetycznej w mieszkalnictwie
  i w innych kluczowych sektorach gospodarki są ważne dla osiągnięcia trwałego wzrostu i tworzenia miejsc pracy
  .
  Działania
  te zwiększą także odporność Unii i zmniejszą jej zależność dzięki dywersyfikacji kluczowych łańcuchów dostaw.

Jak pokazują dotychczasowe doświadczenia, podczas kryzysu inwestycje
  , w tym większość inwestycji publicznych dokonywanych przez władze lokalne i regionalne,
  są często drastycznie ograniczane,
  co ma szkodliwy wpływ na rozwój gospodarczy oraz spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną
  .
  By osiągnąć cele Europejskiego Zielonego Ładu, trwały wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu, umocnić infrastrukturę usług podstawowych dla obywateli i przyczynić się do tworzenia miejsc pracy,
  konieczne jest jednak
  ożywienie
  inwestycji
  w projekty dotyczące zrównoważonego rozwoju, poprawienia jakości życia, gospodarki opartej na wiedzy oraz wsparcia transformacji cyfrowej i przejścia
  na czystą energię,
  między innymi poprzez
  zwiększenie efektywności energetycznej w mieszkalnictwie.
  Inwestycje
  te zwiększą także odporność Unii i zmniejszą jej zależność dzięki dywersyfikacji kluczowych łańcuchów dostaw.

Uzasadnienie

Władze lokalne i regionalne odpowiadają za ponad połowę inwestycji publicznych w UE i je w szczególności dotykają cięcia inwestycji w czasie kryzysu. Istotne wydaje się również przypomnienie o negatywnych skutkach tego niedoinwestowania.

Poprawka 5

COM(2020) 408 final, motyw 7

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Obecnie żaden instrument nie przewiduje bezpośredniego wsparcia finansowego powiązanego z osiągnięciem rezultatów i wdrożeniem reform i inwestycji publicznych państw członkowskich w odpowiedzi na wyzwania wskazane w ramach europejskiego semestru oraz mającego na celu wywarcie trwałego wpływu na wydajność i odporność gospodarek państw członkowskich. | |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Obecnie żaden instrument nie przewiduje bezpośredniego wsparcia finansowego powiązanego z osiągnięciem rezultatów i wdrożeniem reform i inwestycji publicznych państw członkowskich w odpowiedzi na wyzwania wskazane w ramach europejskiego semestru oraz mającego na celu wywarcie trwałego wpływu na wydajność i odporność gospodarek państw członkowskich.

Uzasadnienie

Stwierdzenie to jest dyskusyjne, szczególnie biorąc pod uwagę rolę, jaką europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne odgrywają w rozwiązywaniu problemów stwierdzonych w ramach europejskiego semestru.

Poprawka 6

COM(2020) 408 final, motyw 8

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| W tym kontekście konieczne jest wzmocnienie obecnych ram udzielania wsparcia państwom członkowskim i zaoferowanie im bezpośredniego wsparcia finansowego za pomocą innowacyjnego narzędzia. W tym celu na mocy niniejszego rozporządzenia należy ustanowić
  Instrument
  na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności („
  Instrument
  ”), aby zapewnić skuteczne i 
  znaczące
  wsparcie finansowe na rzecz szybszego wdrażania reform i związanych z nimi inwestycji publicznych w państwach członkowskich.
  Instrument powinien mieć kompleksowy charakter i wykorzystywać doświadczenia zebrane przez Komisję i państwa członkowskie podczas korzystania z innych instrumentów i programów. | W tym kontekście konieczne jest wzmocnienie obecnych ram udzielania wsparcia państwom członkowskim i zaoferowanie im
  oraz władzom lokalnym i regionalnym
  bezpośredniego wsparcia finansowego za pomocą innowacyjnego narzędzia. W tym celu na mocy niniejszego rozporządzenia należy ustanowić
  Fundusz
  Odbudowy i Zwiększania Odporności („
  Fundusz
  ”), aby zapewnić skuteczne i 
  wystarczające
  wsparcie finansowe na rzecz szybszego wdrażania reform i związanych z nimi inwestycji publicznych w państwach członkowskich
  i samorządach lokalnych i regionalnych, zwłaszcza w kontekście realizacji nowych strategii zrównoważonego wzrostu przedstawionych w Europejskim Zielonym Ładzie, jak również w celu zapewnienia, aby państwa członkowskie oraz samorządy lokalne i regionalne miały niezbędne zdolności umożliwiające skoordynowaną reakcję poprzez finansowanie ustanowienia monitorowania na poziomie regionalnym lub lokalnym. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

W tym kontekście konieczne jest wzmocnienie obecnych ram udzielania wsparcia państwom członkowskim i zaoferowanie im bezpośredniego wsparcia finansowego za pomocą innowacyjnego narzędzia. W tym celu na mocy niniejszego rozporządzenia należy ustanowić
  Instrument
  na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności („
  Instrument
  ”), aby zapewnić skuteczne i 
  znaczące
  wsparcie finansowe na rzecz szybszego wdrażania reform i związanych z nimi inwestycji publicznych w państwach członkowskich.
  Instrument powinien mieć kompleksowy charakter i wykorzystywać doświadczenia zebrane przez Komisję i państwa członkowskie podczas korzystania z innych instrumentów i programów.

W tym kontekście konieczne jest wzmocnienie obecnych ram udzielania wsparcia państwom członkowskim i zaoferowanie im
  oraz władzom lokalnym i regionalnym
  bezpośredniego wsparcia finansowego za pomocą innowacyjnego narzędzia. W tym celu na mocy niniejszego rozporządzenia należy ustanowić
  Fundusz
  Odbudowy i Zwiększania Odporności („
  Fundusz
  ”), aby zapewnić skuteczne i 
  wystarczające
  wsparcie finansowe na rzecz szybszego wdrażania reform i związanych z nimi inwestycji publicznych w państwach członkowskich
  i samorządach lokalnych i regionalnych, zwłaszcza w kontekście realizacji nowych strategii zrównoważonego wzrostu przedstawionych w Europejskim Zielonym Ładzie, jak również w celu zapewnienia, aby państwa członkowskie oraz samorządy lokalne i regionalne miały niezbędne zdolności umożliwiające skoordynowaną reakcję poprzez finansowanie ustanowienia monitorowania na poziomie regionalnym lub lokalnym.

Uzasadnienie

Określenie „Instrument” wydaje się zbyt technokratyczne i niewystarczająco zakorzenione w realiach terytorialnych. Ponadto władze lokalne i regionalne odpowiadają za ponad połowę inwestycji publicznych w UE. Odgrywają one kluczową rolę w spójności, realizacji celów zrównoważonego rozwoju oraz transformacji ekologicznej i cyfrowej. Muszą być w stanie w pełni korzystać z tego mechanizmu. Należy wyjaśnić potencjalnie „ogólny” charakter „Instrumentu”.

Poprawka 7

COM(2020) 408 final, motyw 11

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Odzwierciedlając fakt, że Europejski Zielony Ład jest strategią Europy na rzecz trwałego wzrostu gospodarczego i wyrazem zobowiązania Unii na rzecz realizacji porozumienia paryskiego i celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, ustanowiony niniejszym rozporządzeniem
  Instrument
  przyczyni się do uwzględnienia działań w dziedzinie klimatu i zrównoważenia środowiskowego oraz do osiągnięcia celu ogólnego, w ramach którego wydatki na realizację celów klimatycznych w budżecie UE mają sięgnąć
  25 %
  . | Odzwierciedlając fakt, że Europejski Zielony Ład jest strategią Europy na rzecz trwałego wzrostu gospodarczego i wyrazem zobowiązania Unii na rzecz realizacji porozumienia paryskiego i celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, ustanowiony niniejszym rozporządzeniem
  Fundusz
  przyczyni się do uwzględnienia działań w dziedzinie klimatu i zrównoważenia środowiskowego oraz do osiągnięcia celu ogólnego, w ramach którego wydatki na realizację celów klimatycznych w budżecie UE mają sięgnąć
  przynajmniej 30 %
  .
  Ponieważ potencjalny wkład niektórych polityk UE w realizację tego celu jest zawyżony (1), Fundusz powinien zrekompensować ten deficyt poprzez przeznaczenie co najmniej 40 % wydatków na działania w dziedzinie klimatu. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Odzwierciedlając fakt, że Europejski Zielony Ład jest strategią Europy na rzecz trwałego wzrostu gospodarczego i wyrazem zobowiązania Unii na rzecz realizacji porozumienia paryskiego i celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, ustanowiony niniejszym rozporządzeniem
  Instrument
  przyczyni się do uwzględnienia działań w dziedzinie klimatu i zrównoważenia środowiskowego oraz do osiągnięcia celu ogólnego, w ramach którego wydatki na realizację celów klimatycznych w budżecie UE mają sięgnąć
  25 %
  .

Odzwierciedlając fakt, że Europejski Zielony Ład jest strategią Europy na rzecz trwałego wzrostu gospodarczego i wyrazem zobowiązania Unii na rzecz realizacji porozumienia paryskiego i celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, ustanowiony niniejszym rozporządzeniem
  Fundusz
  przyczyni się do uwzględnienia działań w dziedzinie klimatu i zrównoważenia środowiskowego oraz do osiągnięcia celu ogólnego, w ramach którego wydatki na realizację celów klimatycznych w budżecie UE mają sięgnąć
  przynajmniej 30 %
  .
  Ponieważ potencjalny wkład niektórych polityk UE w realizację tego celu jest zawyżony (1), Fundusz powinien zrekompensować ten deficyt poprzez przeznaczenie co najmniej 40 % wydatków na działania w dziedzinie klimatu.

Uzasadnienie

Jest to ponowne przywołanie stanowiska KR-u przyjętego w październiku 2019 r. w rezolucji w sprawie wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027, a także w opinii w sprawie wieloletnich ram finansowych przedstawionej w październiku 2018 r. przez Nikolę Dobroslavića (HR/EPL).

Poprawka 8

COM(2020) 408 final, motyw 13

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Aby umożliwić wprowadzenie środków, które łączą Instrument z należytym zarządzaniem gospodarczym, w celu zapewnienia jednolitych warunków wykonania należy powierzyć Radzie uprawnienia do zawieszenia – na wniosek Komisji i w drodze aktów wykonawczych – okresu przeznaczonego na przyjęcie decyzji w sprawie wniosków dotyczących planów odbudowy i zwiększania odporności oraz do zawieszenia płatności dokonywanych na podstawie tego Instrumentu w przypadku znacznej niezgodności w odniesieniu do odpowiednich spraw związanych z procesem zarządzania gospodarczego określonym w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) XXX/XX [rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów] [...]. Należy również powierzyć Radzie uprawnienia do cofnięcia tych zawieszeń w drodze aktów wykonawczych, na wniosek Komisji, w odniesieniu do tych samych odpowiednich spraw. | |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Aby umożliwić wprowadzenie środków, które łączą Instrument z należytym zarządzaniem gospodarczym, w celu zapewnienia jednolitych warunków wykonania należy powierzyć Radzie uprawnienia do zawieszenia – na wniosek Komisji i w drodze aktów wykonawczych – okresu przeznaczonego na przyjęcie decyzji w sprawie wniosków dotyczących planów odbudowy i zwiększania odporności oraz do zawieszenia płatności dokonywanych na podstawie tego Instrumentu w przypadku znacznej niezgodności w odniesieniu do odpowiednich spraw związanych z procesem zarządzania gospodarczego określonym w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) XXX/XX [rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów] [...]. Należy również powierzyć Radzie uprawnienia do cofnięcia tych zawieszeń w drodze aktów wykonawczych, na wniosek Komisji, w odniesieniu do tych samych odpowiednich spraw.

Poprawka 9

COM(2020) 408 final, motyw 14

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Ogólnym celem
  Instrumentu
  powinno być promowanie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej. Powinien on zatem przyczyniać się do zwiększania odporności
  i zdolności dostosowawczych
  państw członkowskich, łagodzenia społecznych i gospodarczych skutków kryzysu oraz wspierania transformacji ekologicznej i cyfrowej zmierzającej do osiągnięcia do 2050 r. neutralnej klimatycznie Europy, a tym samym prowadzić do odbudowy potencjału wzrostu gospodarczego Unii podczas wychodzenia z kryzysu, pomóc tworzyć miejsca pracy i wspierać zrównoważony wzrost gospodarczy. | Ogólnym celem
  Funduszu
  powinno być promowanie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej. Powinien on zatem przyczyniać się do zwiększania odporności państw członkowskich
  i wszystkich obszarów w całej Unii Europejskiej
  , łagodzenia społecznych i gospodarczych skutków kryzysu
  , które są nierównomiernie rozłożone między państwami członkowskimi i w obrębie każdego z nich,
  oraz wspierania transformacji ekologicznej i cyfrowej zmierzającej do osiągnięcia do
  2030 r. celów zrównoważonego rozwoju oraz stworzenia do
  2050 r. neutralnej klimatycznie Europy, a tym samym prowadzić do odbudowy potencjału wzrostu gospodarczego Unii podczas wychodzenia z kryzysu, pomóc tworzyć miejsca pracy i wspierać zrównoważony wzrost gospodarczy. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Ogólnym celem
  Instrumentu
  powinno być promowanie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej. Powinien on zatem przyczyniać się do zwiększania odporności
  i zdolności dostosowawczych
  państw członkowskich, łagodzenia społecznych i gospodarczych skutków kryzysu oraz wspierania transformacji ekologicznej i cyfrowej zmierzającej do osiągnięcia do 2050 r. neutralnej klimatycznie Europy, a tym samym prowadzić do odbudowy potencjału wzrostu gospodarczego Unii podczas wychodzenia z kryzysu, pomóc tworzyć miejsca pracy i wspierać zrównoważony wzrost gospodarczy.

Ogólnym celem
  Funduszu
  powinno być promowanie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej. Powinien on zatem przyczyniać się do zwiększania odporności państw członkowskich
  i wszystkich obszarów w całej Unii Europejskiej
  , łagodzenia społecznych i gospodarczych skutków kryzysu
  , które są nierównomiernie rozłożone między państwami członkowskimi i w obrębie każdego z nich,
  oraz wspierania transformacji ekologicznej i cyfrowej zmierzającej do osiągnięcia do
  2030 r. celów zrównoważonego rozwoju oraz stworzenia do
  2050 r. neutralnej klimatycznie Europy, a tym samym prowadzić do odbudowy potencjału wzrostu gospodarczego Unii podczas wychodzenia z kryzysu, pomóc tworzyć miejsca pracy i wspierać zrównoważony wzrost gospodarczy.

Poprawka 10

COM(2020) 408 final, motyw 16

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Aby plan odbudowy i zwiększania odporności mógł wnieść wkład w realizację celów Instrumentu, powinien obejmować środki na rzecz wdrażania reform i inwestycji publicznych poprzez spójny plan odbudowy i zwiększania odporności. Plan odbudowy i zwiększania odporności powinien być spójny z odpowiednimi, specyficznymi dla danego kraju wyzwaniami i priorytetami określonymi w kontekście europejskiego semestru, z krajowymi programami reform, krajowymi planami w dziedzinie energii i klimatu, planami w dziedzinie sprawiedliwej transformacji, umowami partnerstwa i programami operacyjnymi przyjętymi w ramach funduszy unijnych. Aby pobudzić działania, które wchodzą w zakres priorytetów Europejskiego Zielonego Ładu
  i
  Europejskiej agendy cyfrowej, plan powinien również określać środki, które są istotne z punktu widzenia transformacji ekologicznej i cyfrowej.
  Środki te powinny umożliwiać szybkie osiągnięcie celów, założeń i wkładów określonych w krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu oraz ich aktualizacjach.
  Wszystkie wspierane działania powinny być wdrażane z pełnym poszanowaniem priorytetów Unii w zakresie klimatu i ochrony środowiska. | Aby plan odbudowy i zwiększania odporności mógł wnieść wkład w realizację celów Instrumentu, powinien obejmować środki na rzecz wdrażania reform i inwestycji publicznych poprzez spójny
  , istotny, efektywny i skuteczny
  plan odbudowy i zwiększania odporności. Plan odbudowy i zwiększania odporności powinien być spójny z odpowiednimi, specyficznymi dla danego kraju wyzwaniami i priorytetami określonymi w kontekście europejskiego semestru, z krajowymi programami reform, krajowymi planami w dziedzinie energii i klimatu, planami w dziedzinie sprawiedliwej transformacji, umowami partnerstwa i programami operacyjnymi przyjętymi w ramach funduszy unijnych.
  Ponadto plany odbudowy i zwiększania odporności powinny być spójne z zasadą europejskiej wartości dodanej.
  Aby pobudzić działania, które wchodzą w zakres priorytetów Europejskiego Zielonego Ładu, Europejskiej agendy cyfrowej
  , europejskiego programu na rzecz umiejętności, gwarancji dla dzieci i gwarancji dla młodzieży,
  plan powinien również określać środki, które są istotne z punktu widzenia transformacji ekologicznej i cyfrowej. Wszystkie wspierane działania powinny być wdrażane z pełnym poszanowaniem priorytetów Unii w zakresie klimatu i ochrony środowiska.
  Co najmniej 40 % planów odbudowy i zwiększania odporności należy przeznaczyć na uwzględnianie działań w dziedzinie klimatu i różnorodności biologicznej oraz celów zrównoważenia środowiskowego
  . |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Aby plan odbudowy i zwiększania odporności mógł wnieść wkład w realizację celów Instrumentu, powinien obejmować środki na rzecz wdrażania reform i inwestycji publicznych poprzez spójny plan odbudowy i zwiększania odporności. Plan odbudowy i zwiększania odporności powinien być spójny z odpowiednimi, specyficznymi dla danego kraju wyzwaniami i priorytetami określonymi w kontekście europejskiego semestru, z krajowymi programami reform, krajowymi planami w dziedzinie energii i klimatu, planami w dziedzinie sprawiedliwej transformacji, umowami partnerstwa i programami operacyjnymi przyjętymi w ramach funduszy unijnych. Aby pobudzić działania, które wchodzą w zakres priorytetów Europejskiego Zielonego Ładu
  i
  Europejskiej agendy cyfrowej, plan powinien również określać środki, które są istotne z punktu widzenia transformacji ekologicznej i cyfrowej.
  Środki te powinny umożliwiać szybkie osiągnięcie celów, założeń i wkładów określonych w krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu oraz ich aktualizacjach.
  Wszystkie wspierane działania powinny być wdrażane z pełnym poszanowaniem priorytetów Unii w zakresie klimatu i ochrony środowiska.

Aby plan odbudowy i zwiększania odporności mógł wnieść wkład w realizację celów Instrumentu, powinien obejmować środki na rzecz wdrażania reform i inwestycji publicznych poprzez spójny
  , istotny, efektywny i skuteczny
  plan odbudowy i zwiększania odporności. Plan odbudowy i zwiększania odporności powinien być spójny z odpowiednimi, specyficznymi dla danego kraju wyzwaniami i priorytetami określonymi w kontekście europejskiego semestru, z krajowymi programami reform, krajowymi planami w dziedzinie energii i klimatu, planami w dziedzinie sprawiedliwej transformacji, umowami partnerstwa i programami operacyjnymi przyjętymi w ramach funduszy unijnych.
  Ponadto plany odbudowy i zwiększania odporności powinny być spójne z zasadą europejskiej wartości dodanej.
  Aby pobudzić działania, które wchodzą w zakres priorytetów Europejskiego Zielonego Ładu, Europejskiej agendy cyfrowej
  , europejskiego programu na rzecz umiejętności, gwarancji dla dzieci i gwarancji dla młodzieży,
  plan powinien również określać środki, które są istotne z punktu widzenia transformacji ekologicznej i cyfrowej. Wszystkie wspierane działania powinny być wdrażane z pełnym poszanowaniem priorytetów Unii w zakresie klimatu i ochrony środowiska.
  Co najmniej 40 % planów odbudowy i zwiększania odporności należy przeznaczyć na uwzględnianie działań w dziedzinie klimatu i różnorodności biologicznej oraz celów zrównoważenia środowiskowego
  .

Poprawka 11

COM(2020) 408 final, motyw 18

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Aby mieć wpływ na przygotowanie i realizację przez państwa członkowskie planów odbudowy
  i zwiększania odporności
  , Rada powinna być w stanie
  przedyskutować
  w kontekście europejskiego semestru stan odbudowy,
  odporności i zdolności dostosowawczych
  w Unii.
  Aby zapewnić odpowiednią podstawę dowodową, taka dyskusja
  powinna opierać się na strategicznych i analitycznych informacjach
  Komisji dostępnych
  w kontekście europejskiego semestru oraz
  , w miarę dostępności,
  na informacjach o realizacji planów w poprzednich latach. | Aby mieć wpływ na przygotowanie i realizację przez państwa członkowskie planów odbudowy, Rada
  i Parlament Europejski powinny
  być w stanie
  podejmować decyzje na równych zasadach
  w kontekście europejskiego semestru stan odbudowy i 
  zdolności w zakresie odporności
  w Unii.
  Taka decyzja
  powinna opierać się na strategicznych i analitycznych informacjach
  przedstawionych przez Komisję
  w kontekście europejskiego semestru oraz na informacjach o realizacji planów w poprzednich latach
  , a zwłaszcza na zestawie wskaźników ilościowych i jakościowych dotyczących realizacji celów zrównoważonego rozwoju
  .
  Decyzja powinna się również opierać na udziale Europejskiego Komitetu Regionów w opracowywaniu europejskich ram planów odbudowy i na jego uczestnictwie w organach monitorujących przestrzeganie europejskiego semestru; ponadto powinien on być upoważniony do przeprowadzania dwa razy w roku oceny realizacji planów odbudowy na szczeblu terytorialnym. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Aby mieć wpływ na przygotowanie i realizację przez państwa członkowskie planów odbudowy
  i zwiększania odporności
  , Rada powinna być w stanie
  przedyskutować
  w kontekście europejskiego semestru stan odbudowy,
  odporności i zdolności dostosowawczych
  w Unii.
  Aby zapewnić odpowiednią podstawę dowodową, taka dyskusja
  powinna opierać się na strategicznych i analitycznych informacjach
  Komisji dostępnych
  w kontekście europejskiego semestru oraz
  , w miarę dostępności,
  na informacjach o realizacji planów w poprzednich latach.

Aby mieć wpływ na przygotowanie i realizację przez państwa członkowskie planów odbudowy, Rada
  i Parlament Europejski powinny
  być w stanie
  podejmować decyzje na równych zasadach
  w kontekście europejskiego semestru stan odbudowy i 
  zdolności w zakresie odporności
  w Unii.
  Taka decyzja
  powinna opierać się na strategicznych i analitycznych informacjach
  przedstawionych przez Komisję
  w kontekście europejskiego semestru oraz na informacjach o realizacji planów w poprzednich latach
  , a zwłaszcza na zestawie wskaźników ilościowych i jakościowych dotyczących realizacji celów zrównoważonego rozwoju
  .
  Decyzja powinna się również opierać na udziale Europejskiego Komitetu Regionów w opracowywaniu europejskich ram planów odbudowy i na jego uczestnictwie w organach monitorujących przestrzeganie europejskiego semestru; ponadto powinien on być upoważniony do przeprowadzania dwa razy w roku oceny realizacji planów odbudowy na szczeblu terytorialnym.

Poprawka 12

COM(2020) 408 final, motyw 21

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| W celu zapewnienia odpowiedzialności krajowej i skoncentrowania środków na istotnych reformach i inwestycjach państwa członkowskie, które chcą otrzymać wsparcie, powinny przedłożyć Komisji plan odbudowy
  i zwiększania odporności
  , który będzie należycie umotywowany i uzasadniony. Plan odbudowy
  i zwiększania odporności
  powinien zawierać szczegółowy zestaw środków służących jego realizacji, w tym cele końcowe i pośrednie, oraz oczekiwany wpływ planu na potencjał wzrostu gospodarczego, tworzenie miejsc pracy oraz odporność gospodarczą i społeczną. Plan powinien także zawierać środki dotyczące transformacji ekologicznej i cyfrowej, jak również wyjaśnienie zgodności proponowanego planu odbudowy
  i zwiększania odporności
  z odpowiednimi, specyficznymi dla danego kraju wyzwaniami i priorytetami określonymi w europejskim semestrze. W trakcie całego procesu należy dążyć do ścisłej współpracy między Komisją a państwami członkowskimi i ją osiągnąć. | W celu zapewnienia odpowiedzialności krajowej i skoncentrowania środków na istotnych reformach i inwestycjach państwa członkowskie, które chcą otrzymać wsparcie, powinny przedłożyć Komisji plan odbudowy, który będzie należycie umotywowany i uzasadniony.
  Zgodnie z zasadami pomocniczości i partnerstwa należy ustanowić plan odbudowy w ścisłej i zorganizowanej współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi, gdyż wymagające wsparcia reformy i inwestycje wchodzą w zakres ich kompetencji określonych w prawie krajowym.
  Plan odbudowy powinien zawierać szczegółowy zestaw środków służących jego realizacji, w tym cele końcowe i pośrednie, oraz oczekiwany wpływ planu na
  spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną
  , potencjał wzrostu gospodarczego, tworzenie miejsc pracy oraz odporność gospodarczą i społeczną. Plan powinien także zawierać środki dotyczące transformacji ekologicznej i cyfrowej, jak również wyjaśnienie zgodności proponowanego planu odbudowy z odpowiednimi, specyficznymi dla danego kraju wyzwaniami i priorytetami określonymi w europejskim semestrze. W trakcie całego procesu należy dążyć do ścisłej współpracy między Komisją, państwami członkowskimi
  , Europejskim Komitetem Regionów oraz władzami lokalnymi i regionalnymi
  i ją osiągnąć. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

W celu zapewnienia odpowiedzialności krajowej i skoncentrowania środków na istotnych reformach i inwestycjach państwa członkowskie, które chcą otrzymać wsparcie, powinny przedłożyć Komisji plan odbudowy
  i zwiększania odporności
  , który będzie należycie umotywowany i uzasadniony. Plan odbudowy
  i zwiększania odporności
  powinien zawierać szczegółowy zestaw środków służących jego realizacji, w tym cele końcowe i pośrednie, oraz oczekiwany wpływ planu na potencjał wzrostu gospodarczego, tworzenie miejsc pracy oraz odporność gospodarczą i społeczną. Plan powinien także zawierać środki dotyczące transformacji ekologicznej i cyfrowej, jak również wyjaśnienie zgodności proponowanego planu odbudowy
  i zwiększania odporności
  z odpowiednimi, specyficznymi dla danego kraju wyzwaniami i priorytetami określonymi w europejskim semestrze. W trakcie całego procesu należy dążyć do ścisłej współpracy między Komisją a państwami członkowskimi i ją osiągnąć.

W celu zapewnienia odpowiedzialności krajowej i skoncentrowania środków na istotnych reformach i inwestycjach państwa członkowskie, które chcą otrzymać wsparcie, powinny przedłożyć Komisji plan odbudowy, który będzie należycie umotywowany i uzasadniony.
  Zgodnie z zasadami pomocniczości i partnerstwa należy ustanowić plan odbudowy w ścisłej i zorganizowanej współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi, gdyż wymagające wsparcia reformy i inwestycje wchodzą w zakres ich kompetencji określonych w prawie krajowym.
  Plan odbudowy powinien zawierać szczegółowy zestaw środków służących jego realizacji, w tym cele końcowe i pośrednie, oraz oczekiwany wpływ planu na
  spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną
  , potencjał wzrostu gospodarczego, tworzenie miejsc pracy oraz odporność gospodarczą i społeczną. Plan powinien także zawierać środki dotyczące transformacji ekologicznej i cyfrowej, jak również wyjaśnienie zgodności proponowanego planu odbudowy z odpowiednimi, specyficznymi dla danego kraju wyzwaniami i priorytetami określonymi w europejskim semestrze. W trakcie całego procesu należy dążyć do ścisłej współpracy między Komisją, państwami członkowskimi
  , Europejskim Komitetem Regionów oraz władzami lokalnymi i regionalnymi
  i ją osiągnąć.

Uzasadnienie

Władze lokalne i regionalne mają kompetencje polityczne i zobowiązania finansowe o kluczowym znaczeniu dla osiągnięcia celów Funduszu (spójność, zrównoważony rozwój itp.), w związku z czym plany odbudowy muszą zostać opracowane w ścisłej i zorganizowanej współpracy z nimi. Chodzi nie tylko o legitymizację i sprawiedliwość instrumentu, lecz również o jego skuteczność. Jego podstawa prawna wymaga ponadto, by w planach określono wpływ, jaki finansowane działania wywrą na spójność.

Poprawka 13

COM(2020) 408 final, motyw 33

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| W celu skutecznego monitorowania wdrażania, państwa członkowskie powinny co
  kwartał
  składać sprawozdania
  w ramach europejskiego semestru
  na temat postępów w realizacji planu odbudowy
  i zwiększania odporności
  . Takie sprawozdania przygotowane przez państwa członkowskie powinny zostać
  odpowiednio
  odzwierciedlone w krajowych programach reform, które powinny służyć jako narzędzie sprawozdawczości z postępów w realizacji planów odbudowy
  i zwiększania odporności
  . | W celu skutecznego monitorowania wdrażania, państwa członkowskie powinny co
  pół roku
  składać sprawozdania na temat postępów w realizacji planu odbudowy. Takie sprawozdania przygotowane przez państwa członkowskie powinny zostać odzwierciedlone w krajowych programach reform, które powinny służyć jako narzędzie sprawozdawczości z postępów w realizacji planów odbudowy. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

W celu skutecznego monitorowania wdrażania, państwa członkowskie powinny co
  kwartał
  składać sprawozdania
  w ramach europejskiego semestru
  na temat postępów w realizacji planu odbudowy
  i zwiększania odporności
  . Takie sprawozdania przygotowane przez państwa członkowskie powinny zostać
  odpowiednio
  odzwierciedlone w krajowych programach reform, które powinny służyć jako narzędzie sprawozdawczości z postępów w realizacji planów odbudowy
  i zwiększania odporności
  .

W celu skutecznego monitorowania wdrażania, państwa członkowskie powinny co
  pół roku
  składać sprawozdania na temat postępów w realizacji planu odbudowy. Takie sprawozdania przygotowane przez państwa członkowskie powinny zostać odzwierciedlone w krajowych programach reform, które powinny służyć jako narzędzie sprawozdawczości z postępów w realizacji planów odbudowy.

Uzasadnienie

Kwartalne sprawozdania mogą wydawać się nadmiernym obciążeniem biurokratycznym.

Poprawka 14

COM(2020) 408 final, motyw 37

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Jest wskazane, aby Komisja przedstawiała Parlamentowi Europejskiemu
  i
  Radzie roczne sprawozdanie z wdrażania Instrumentu określonego w niniejszym rozporządzeniu. Sprawozdanie to powinno zawierać informacje na temat postępów poczynionych przez państwa członkowskie w realizacji
  zatwierdzonych
  planów odbudowy
  i zwiększania odporności,
  jak również informacje na temat wielkości wpływów przeznaczonych na Instrument zgodnie z Instrumentem Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w poprzednim roku, w rozbiciu na linie budżetowe, oraz na temat wkładu kwot pozyskanych za pośrednictwem Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w realizację celów Instrumentu. | Jest wskazane, aby Komisja przedstawiała Parlamentowi Europejskiemu, Radzie,
  Komitetowi Regionów i Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu
  roczne sprawozdanie z wdrażania Instrumentu określonego w niniejszym rozporządzeniu. Sprawozdanie to powinno zawierać informacje na temat postępów poczynionych przez państwa członkowskie w realizacji planów odbudowy
  oraz ocenę wdrażania tych planów na szczeblu terytorialnym
  , jak również informacje na temat wielkości wpływów przeznaczonych na Instrument zgodnie z Instrumentem Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w poprzednim roku, w rozbiciu na linie budżetowe, oraz na temat wkładu kwot pozyskanych za pośrednictwem Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w realizację celów Instrumentu. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Jest wskazane, aby Komisja przedstawiała Parlamentowi Europejskiemu
  i
  Radzie roczne sprawozdanie z wdrażania Instrumentu określonego w niniejszym rozporządzeniu. Sprawozdanie to powinno zawierać informacje na temat postępów poczynionych przez państwa członkowskie w realizacji
  zatwierdzonych
  planów odbudowy
  i zwiększania odporności,
  jak również informacje na temat wielkości wpływów przeznaczonych na Instrument zgodnie z Instrumentem Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w poprzednim roku, w rozbiciu na linie budżetowe, oraz na temat wkładu kwot pozyskanych za pośrednictwem Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w realizację celów Instrumentu.

Jest wskazane, aby Komisja przedstawiała Parlamentowi Europejskiemu, Radzie,
  Komitetowi Regionów i Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu
  roczne sprawozdanie z wdrażania Instrumentu określonego w niniejszym rozporządzeniu. Sprawozdanie to powinno zawierać informacje na temat postępów poczynionych przez państwa członkowskie w realizacji planów odbudowy
  oraz ocenę wdrażania tych planów na szczeblu terytorialnym
  , jak również informacje na temat wielkości wpływów przeznaczonych na Instrument zgodnie z Instrumentem Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w poprzednim roku, w rozbiciu na linie budżetowe, oraz na temat wkładu kwot pozyskanych za pośrednictwem Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w realizację celów Instrumentu.

Poprawka 15

COM(2020) 408 final, art. 1

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Niniejsze rozporządzenie ustanawia
  Instrument
  na rzecz Odbudowy
  i Zwiększania Odporności
  („
  Instrument
  ”). [...] | Niniejsze rozporządzenie ustanawia
  Fundusz
  Odbudowy („
  Fundusz
  ”). [...] |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Niniejsze rozporządzenie ustanawia
  Instrument
  na rzecz Odbudowy
  i Zwiększania Odporności
  („
  Instrument
  ”). [...]

Niniejsze rozporządzenie ustanawia
  Fundusz
  Odbudowy („
  Fundusz
  ”). [...]

Uzasadnienie

Zgodnie z poprawką do motywu 8 określenie „Instrument” wydaje się zbyt technokratyczne i może wprowadzać w błąd w związku z tym, że fundusz opiera się na dotacjach i pożyczkach.

Poprawka 16

COM(2020) 408 final, art. 2

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Definicje | Definicje |
| Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje: | Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje: |
| 1. | „fundusze unijne” oznaczają fundusze objęte rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) RRRR/XX [nowym rozporządzeniem w sprawie wspólnych przepisów]; |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Definicje

Definicje

Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

1.

„fundusze unijne” oznaczają fundusze objęte rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) RRRR/XX [nowym rozporządzeniem w sprawie wspólnych przepisów];

| 1. | „fundusze unijne” oznaczają fundusze objęte rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) RRRR/XX [nowym rozporządzeniem w sprawie wspólnych przepisów]; |
| --- | --- |

1.

„fundusze unijne” oznaczają fundusze objęte rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) RRRR/XX [nowym rozporządzeniem w sprawie wspólnych przepisów];

| 2. | „wkład finansowy” oznacza bezzwrotne wsparcie finansowe dostępne do celów przydzielenia lub przydzielone państwom członkowskim w ramach Instrumentu; |
| --- | --- |

2.

„wkład finansowy” oznacza bezzwrotne wsparcie finansowe dostępne do celów przydzielenia lub przydzielone państwom członkowskim w ramach Instrumentu;

| 2. | „wkład finansowy” oznacza bezzwrotne wsparcie finansowe dostępne do celów przydzielenia lub przydzielone państwom członkowskim w ramach Instrumentu; |
| --- | --- |

2.

„wkład finansowy” oznacza bezzwrotne wsparcie finansowe dostępne do celów przydzielenia lub przydzielone państwom członkowskim w ramach Instrumentu;

| 3. | „europejski semestr na rzecz koordynacji polityki gospodarczej” (zwany dalej „europejskim semestrem”) oznacza proces określony w art. 2-a rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. |
| --- | --- |

3.

„europejski semestr na rzecz koordynacji polityki gospodarczej” (zwany dalej „europejskim semestrem”) oznacza proces określony w art. 2-a rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r.

| 3. | „europejski semestr na rzecz koordynacji polityki gospodarczej” (zwany dalej „europejskim semestrem”) oznacza proces określony w art. 2-a rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r.; |
| --- | --- |

3.

„europejski semestr na rzecz koordynacji polityki gospodarczej” (zwany dalej „europejskim semestrem”) oznacza proces określony w art. 2-a rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r.;

| 4. | „reformy” kwalifikujące się do wsparcia z Funduszu to reformy, które:










  (i) | realizują cele Traktatu UE; |
| --- | --- | --- |

4.

„reformy” kwalifikujące się do wsparcia z Funduszu to reformy, które:

(i)

realizują cele Traktatu UE;

| (ii) | mają znaczenie dla konwergencji i zmniejszania dysproporcji regionalnych, w tym łagodzenia strukturalnych ograniczeń terytorialnych, w duchu podstawy prawnej rozporządzenia, którą jest art. 175 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE); |
| --- | --- |

(ii)

mają znaczenie dla konwergencji i zmniejszania dysproporcji regionalnych, w tym łagodzenia strukturalnych ograniczeń terytorialnych, w duchu podstawy prawnej rozporządzenia, którą jest art. 175 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE);

| (iii) | są w stanie pobudzić inwestycje publiczne i stymulować długoterminowy zrównoważony wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu zgodnie z celami zrównoważonego rozwoju. |
| --- | --- |

(iii)

są w stanie pobudzić inwestycje publiczne i stymulować długoterminowy zrównoważony wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu zgodnie z celami zrównoważonego rozwoju.

| 5. | Zgodność z zasadą „nie czyń poważnych szkód” oznacza powstrzymanie się od wspierania lub prowadzenia działalności gospodarczej, która poważnie szkodzi celom środowiskowym, zgodnie z przepisami art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852 (rozporządzenie w sprawie systematyki). |
| --- | --- |

5.

Zgodność z zasadą „nie czyń poważnych szkód” oznacza powstrzymanie się od wspierania lub prowadzenia działalności gospodarczej, która poważnie szkodzi celom środowiskowym, zgodnie z przepisami art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852 (rozporządzenie w sprawie systematyki).

| 6. | „Minimalne gwarancje” oznaczają procedury określone w art. 18 rozporządzenia (UE) 2020/852 (rozporządzenie w sprawie systematyki). |
| --- | --- |

6.

„Minimalne gwarancje” oznaczają procedury określone w art. 18 rozporządzenia (UE) 2020/852 (rozporządzenie w sprawie systematyki).

Uzasadnienie

Jest to powtórzenie definicji zaproponowanej już przez KR w przyjętej 5 grudnia 2018 r. opinii „Program wspierania reform i Europejski Instrument Stabilizacji Inwestycji” (ECON-VI/037).

Poprawka 17

COM(2020) 408 final, art. 4 ust. 2

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Aby osiągnąć ten ogólny cel, celem szczegółowym
  Instrumentu
  na rzecz Odbudowy
  i Zwiększania Odporności
  jest zapewnienie wsparcia finansowego państwom członkowskim z myślą o osiągnięciu pośrednich i końcowych celów reform i inwestycji określonych w planach odbudowy
  i zwiększania odporności
  . Cel ten jest realizowany w ścisłej współpracy z zainteresowanymi państwami członkowskimi. | Aby osiągnąć ten ogólny cel, celem szczegółowym
  Funduszu
  Odbudowy jest zapewnienie wsparcia finansowego państwom członkowskim
  oraz władzom lokalnym i regionalnym
  z myślą o osiągnięciu pośrednich i końcowych celów reform i inwestycji określonych w planach odbudowy. Cel ten jest realizowany w ścisłej współpracy z zainteresowanymi państwami członkowskimi. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Aby osiągnąć ten ogólny cel, celem szczegółowym
  Instrumentu
  na rzecz Odbudowy
  i Zwiększania Odporności
  jest zapewnienie wsparcia finansowego państwom członkowskim z myślą o osiągnięciu pośrednich i końcowych celów reform i inwestycji określonych w planach odbudowy
  i zwiększania odporności
  . Cel ten jest realizowany w ścisłej współpracy z zainteresowanymi państwami członkowskimi.

Aby osiągnąć ten ogólny cel, celem szczegółowym
  Funduszu
  Odbudowy jest zapewnienie wsparcia finansowego państwom członkowskim
  oraz władzom lokalnym i regionalnym
  z myślą o osiągnięciu pośrednich i końcowych celów reform i inwestycji określonych w planach odbudowy. Cel ten jest realizowany w ścisłej współpracy z zainteresowanymi państwami członkowskimi.

Poprawka 18

COM(2020) 408 final, art. 5 ust. 1

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Środki, o których mowa w art. 2 rozporządzenia [dotyczącego Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy], są realizowane w ramach niniejszego
  Instrumentu
  : | Środki, o których mowa w art. 2 rozporządzenia [dotyczącego Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy], są realizowane w ramach niniejszego
  Funduszu
  : |
| a) | kwotą
  334 950 000 000  EUR
  , o której mowa w art. 3 ust. 2 lit. a) ppkt (ii) rozporządzenia [dotyczącego Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy], w cenach
  bieżących
  , dostępną w odniesieniu do wsparcia bezzwrotnego, z zastrzeżeniem art. 4 ust. 4 i 8 rozporządzenia [dotyczącego Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy]. Kwoty te stanowią zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel zgodnie z art. 21 ust. 5 rozporządzenia finansowego; |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Środki, o których mowa w art. 2 rozporządzenia [dotyczącego Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy], są realizowane w ramach niniejszego
  Instrumentu
  :

Środki, o których mowa w art. 2 rozporządzenia [dotyczącego Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy], są realizowane w ramach niniejszego
  Funduszu
  :

a)

kwotą
  334 950 000 000  EUR
  , o której mowa w art. 3 ust. 2 lit. a) ppkt (ii) rozporządzenia [dotyczącego Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy], w cenach
  bieżących
  , dostępną w odniesieniu do wsparcia bezzwrotnego, z zastrzeżeniem art. 4 ust. 4 i 8 rozporządzenia [dotyczącego Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy]. Kwoty te stanowią zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel zgodnie z art. 21 ust. 5 rozporządzenia finansowego;

| a) | kwotą
  360 000 000 000  EUR
  , o której mowa w art. 3 ust. 2 lit. a) ppkt (ii) rozporządzenia [dotyczącego Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy], w cenach
  z 2018 r.
  , dostępną w odniesieniu do wsparcia bezzwrotnego, z zastrzeżeniem art. 4 ust. 4 i 8 rozporządzenia [dotyczącego Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy]. Kwoty te stanowią zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel zgodnie z art. 21 ust. 5 rozporządzenia finansowego; |
| --- | --- |

a)

kwotą
  360 000 000 000  EUR
  , o której mowa w art. 3 ust. 2 lit. a) ppkt (ii) rozporządzenia [dotyczącego Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy], w cenach
  z 2018 r.
  , dostępną w odniesieniu do wsparcia bezzwrotnego, z zastrzeżeniem art. 4 ust. 4 i 8 rozporządzenia [dotyczącego Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy]. Kwoty te stanowią zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel zgodnie z art. 21 ust. 5 rozporządzenia finansowego;

| b) | kwotą
  267 955 000 000  EUR
  , o której mowa w art. 3 ust. 2 lit. b) rozporządzenia [dotyczącego Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy], w cenach
  bieżących
  , dostępną w odniesieniu do wsparcia w formie pożyczki dla państw członkowskich zgodnie z art. 12 i 13, z zastrzeżeniem art. 4 ust. 5 rozporządzenia [dotyczącego Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy]. |
| --- | --- |

b)

kwotą
  267 955 000 000  EUR
  , o której mowa w art. 3 ust. 2 lit. b) rozporządzenia [dotyczącego Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy], w cenach
  bieżących
  , dostępną w odniesieniu do wsparcia w formie pożyczki dla państw członkowskich zgodnie z art. 12 i 13, z zastrzeżeniem art. 4 ust. 5 rozporządzenia [dotyczącego Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy].

| b) | kwotą
  312 500 000 000  EUR
  , o której mowa w art. 3 ust. 2 lit. b) rozporządzenia [dotyczącego Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy], w cenach
  z 2018 r.
  , dostępną w odniesieniu do wsparcia w formie pożyczki dla państw członkowskich zgodnie z art. 12 i 13, z zastrzeżeniem art. 4 ust. 5 rozporządzenia [dotyczącego Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy]. |
| --- | --- |

b)

kwotą
  312 500 000 000  EUR
  , o której mowa w art. 3 ust. 2 lit. b) rozporządzenia [dotyczącego Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy], w cenach
  z 2018 r.
  , dostępną w odniesieniu do wsparcia w formie pożyczki dla państw członkowskich zgodnie z art. 12 i 13, z zastrzeżeniem art. 4 ust. 5 rozporządzenia [dotyczącego Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy].

Uzasadnienie

Aktualizacja na podstawie konkluzji Rady Europejskiej z 17–21 lipca 2020 r.

Poprawka 19

COM(2020) 408 final, art. 6

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Środki z programów objętych zarządzaniem dzielonym




  Środki przydzielone państwom członkowskim w ramach zarządzania dzielonego mogą, na ich wniosek, zostać przeniesione do Instrumentu. Komisja wykonuje te środki bezpośrednio zgodnie z art. 62 ust. 1 lit. a) rozporządzenia finansowego. Środki te wykorzystuje się na rzecz danego państwa członkowskiego. | |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Środki z programów objętych zarządzaniem dzielonym

Środki przydzielone państwom członkowskim w ramach zarządzania dzielonego mogą, na ich wniosek, zostać przeniesione do Instrumentu. Komisja wykonuje te środki bezpośrednio zgodnie z art. 62 ust. 1 lit. a) rozporządzenia finansowego. Środki te wykorzystuje się na rzecz danego państwa członkowskiego.

Uzasadnienie

Możliwość przeniesienia środków z funduszy strukturalnych i inwestycyjnych do Funduszu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności grozi ponowną centralizację i podważeniem zarządzania funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi w oparciu o zasadę partnerstwa.

Poprawka 20

COM(2020) 408 final, art. 9

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| | Środki łączące Instrument z ochroną budżetu Unii w przypadku uogólnionych braków w zakresie praworządności





  1.
     
  W przypadku uogólnionych braków w zakresie praworządności w państwie członkowskim mających wpływ na zasady należytego zarządzania finansami lub ochronę interesów finansowych Unii, jak określono w art. 3 rozporządzenia [.../....] w sprawie ochrony budżetu Unii w przypadku uogólnionych braków w zakresie praworządności w państwach członkowskich, Komisja przyjmuje decyzję w drodze aktu wykonawczego o zawieszeniu biegu terminu na przyjęcie decyzji, o których mowa w art. 17 ust. 1 i art. 17 ust. 2, lub o zawieszeniu płatności w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności.




  Decyzja o zawieszeniu płatności, o której mowa w ust. 1, ma zastosowanie do wniosków o płatność złożonych po dacie decyzji o zawieszeniu.




  Zawieszenie terminu, o którym mowa w art. 17, stosuje się od dnia następującego po dniu przyjęcia decyzji, o której mowa w ust. 1. W przypadku zawieszenia płatności stosuje się art. 4 ust. 3 rozporządzenia [.../....] w sprawie ochrony budżetu Unii w przypadku uogólnionych braków w zakresie praworządności w państwach członkowskich.






  2.
     
  W przypadku pozytywnej oceny Komisji zgodnie z art. 6 rozporządzenia [.../....] w sprawie ochrony budżetu Unii w przypadku uogólnionych braków w zakresie praworządności w państwach członkowskich Komisja przyjmuje w drodze aktu wykonawczego decyzję o zniesieniu zawieszenia biegu terminu lub płatności, o których mowa w poprzednim ustępie.




  Odpowiednie procedury lub płatności są wznawiane w dniu następującym po cofnięciu zawieszenia.






  3.
     
  W przypadku gdy dane państwo członkowskie niewłaściwie wykorzystuje przyznane środki finansowe lub gdy występują niedociągnięcia w zakresie praworządności, z Instrumentu nadal korzystają działania na szczeblu regionalnym i lokalnym, które przyczyniają się do rozwiązania tych problemów. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Środki łączące Instrument z ochroną budżetu Unii w przypadku uogólnionych braków w zakresie praworządności

1.
     
  W przypadku uogólnionych braków w zakresie praworządności w państwie członkowskim mających wpływ na zasady należytego zarządzania finansami lub ochronę interesów finansowych Unii, jak określono w art. 3 rozporządzenia [.../....] w sprawie ochrony budżetu Unii w przypadku uogólnionych braków w zakresie praworządności w państwach członkowskich, Komisja przyjmuje decyzję w drodze aktu wykonawczego o zawieszeniu biegu terminu na przyjęcie decyzji, o których mowa w art. 17 ust. 1 i art. 17 ust. 2, lub o zawieszeniu płatności w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności.

Decyzja o zawieszeniu płatności, o której mowa w ust. 1, ma zastosowanie do wniosków o płatność złożonych po dacie decyzji o zawieszeniu.

Zawieszenie terminu, o którym mowa w art. 17, stosuje się od dnia następującego po dniu przyjęcia decyzji, o której mowa w ust. 1. W przypadku zawieszenia płatności stosuje się art. 4 ust. 3 rozporządzenia [.../....] w sprawie ochrony budżetu Unii w przypadku uogólnionych braków w zakresie praworządności w państwach członkowskich.

2.
     
  W przypadku pozytywnej oceny Komisji zgodnie z art. 6 rozporządzenia [.../....] w sprawie ochrony budżetu Unii w przypadku uogólnionych braków w zakresie praworządności w państwach członkowskich Komisja przyjmuje w drodze aktu wykonawczego decyzję o zniesieniu zawieszenia biegu terminu lub płatności, o których mowa w poprzednim ustępie.

Odpowiednie procedury lub płatności są wznawiane w dniu następującym po cofnięciu zawieszenia.

3.
     
  W przypadku gdy dane państwo członkowskie niewłaściwie wykorzystuje przyznane środki finansowe lub gdy występują niedociągnięcia w zakresie praworządności, z Instrumentu nadal korzystają działania na szczeblu regionalnym i lokalnym, które przyczyniają się do rozwiązania tych problemów.

Poprawka 21

Poprawka 21

COM(2020) 408 final, art. 10

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Maksymalny wkład finansowy | Maksymalny wkład finansowy |
| Maksymalny wkład finansowy oblicza się dla każdego państwa członkowskiego w odniesieniu do przydziału kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 1 lit. a), z zastosowaniem metodyki określonej w załączniku I, w oparciu o liczbę ludności,
  odwrotność produktu krajowego
  brutto (PKB) na mieszkańca oraz
  względną
  stopę bezrobocia w poszczególnych państwach członkowskich. | Maksymalny wkład finansowy oblicza się dla każdego państwa członkowskiego w odniesieniu do przydziału
  w okresie do 31 grudnia 2022 r.
  kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 1 lit. a), z zastosowaniem metodyki określonej w załączniku I, w oparciu o liczbę ludności
  i negatywny wpływ kryzysu zdrowotnego na produkt krajowy
  brutto (PKB) na mieszkańca oraz stopę bezrobocia w poszczególnych państwach członkowskich. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Maksymalny wkład finansowy

Maksymalny wkład finansowy

Maksymalny wkład finansowy oblicza się dla każdego państwa członkowskiego w odniesieniu do przydziału kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 1 lit. a), z zastosowaniem metodyki określonej w załączniku I, w oparciu o liczbę ludności,
  odwrotność produktu krajowego
  brutto (PKB) na mieszkańca oraz
  względną
  stopę bezrobocia w poszczególnych państwach członkowskich.

odwrotność produktu krajowego

względną

Maksymalny wkład finansowy oblicza się dla każdego państwa członkowskiego w odniesieniu do przydziału
  w okresie do 31 grudnia 2022 r.
  kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 1 lit. a), z zastosowaniem metodyki określonej w załączniku I, w oparciu o liczbę ludności
  i negatywny wpływ kryzysu zdrowotnego na produkt krajowy
  brutto (PKB) na mieszkańca oraz stopę bezrobocia w poszczególnych państwach członkowskich.

w okresie do 31 grudnia 2022 r.

i negatywny wpływ kryzysu zdrowotnego na produkt krajowy

Poprawka 22

Poprawka 22

COM(2020) 408 final, art. 11

| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Przydział wkładu finansowego | Przydział wkładu finansowego |
| 1.   Na okres do dnia 31 grudnia 2022 r. Komisja udostępnia do przydziału kwotę
  334 950 000 000  EUR
  , o której mowa w art. 5 ust. 1 lit. a). Każde państwo członkowskie może składać wnioski do wysokości maksymalnego wkładu finansowego, o którym mowa w art. 10, w celu wdrażania planów odbudowy
  i zwiększania odporności
  . | 1.   Na okres do dnia 31 grudnia 2022 r. Komisja udostępnia do przydziału kwotę
  252 000 000 000  EUR
  , o której mowa w art. 5 ust. 1 lit. a). Każde państwo członkowskie może składać wnioski do wysokości maksymalnego wkładu finansowego, o którym mowa w art. 10, w celu wdrażania planów odbudowy. |
| 2.   Na okres rozpoczynający się po dniu 31 grudnia 2022 r. i trwający do dnia 31 grudnia 2024 r.
  , w przypadku gdy dostępne są środki finansowe, Komisja może organizować zaproszenia do składania wniosków zgodnie z kalendarzem europejskiego semestru. W tym celu publikuje ona orientacyjny kalendarz zaproszeń do składania wniosków, które mają być zorganizowane w tym okresie, oraz wskazuje w każdym zaproszeniu kwotę dostępną do przydziału. W celu wdrażania planu odbudowy i zwiększania odporności każde państwo członkowskie może zaproponować otrzymanie kwoty do maksymalnej wysokości odpowiadającej jego udziałowi w kwocie dostępnej do przydziału, o której mowa w załączniku I. | 2.   Na okres rozpoczynający się po dniu 31 grudnia 2022 r. i trwający do dnia 31 grudnia 2024 r.
  Komisja proponuje przegląd metody określonej w załączniku I do 15 czerwca 2022 r. w celu uzgodnienia podziału wciąż dostępnych 108 000 000 000  EUR i uwzględnienia wpływu terytorialnego, gospodarczego i społecznego pandemii w latach 2020–2021 na podstawie skonsolidowanych danych statystycznych. |

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

Przydział wkładu finansowego

Przydział wkładu finansowego

1.   Na okres do dnia 31 grudnia 2022 r. Komisja udostępnia do przydziału kwotę
  334 950 000 000  EUR
  , o której mowa w art. 5 ust. 1 lit. a). Każde państwo członkowskie może składać wnioski do wysokości maksymalnego wkładu finansowego, o którym mowa w art. 10, w celu wdrażania planów odbudowy
  i zwiększania odporności
  .

1.   Na okres do dnia 31 grudnia 2022 r. Komisja udostępnia do przydziału kwotę
  252 000 000 000  EUR
  , o której mowa w art. 5 ust. 1 lit. a). Każde państwo członkowskie może składać wnioski do wysokości maksymalnego wkładu finansowego, o którym mowa w art. 10, w celu wdrażania planów odbudowy.

2.   Na okres rozpoczynający się po dniu 31 grudnia 2022 r. i trwający do dnia 31 grudnia 2024 r.
  , w przypadku gdy dostępne są środki finansowe, Komisja może organizować zaproszenia do składania wniosków zgodnie z kalendarzem europejskiego semestru. W tym celu publikuje ona orientacyjny kalendarz zaproszeń do składania wniosków, które mają być zorganizowane w tym okresie, oraz wskazuje w każdym zaproszeniu kwotę dostępną do przydziału. W celu wdrażania planu odbudowy i zwiększania odporności każde państwo członkowskie może zaproponować otrzymanie kwoty do maksymalnej wysokości odpowiadającej jego udziałowi w kwocie dostępnej do przydziału, o której mowa w załączniku I.

2.   Na okres rozpoczynający się po dniu 31 grudnia 2022 r. i trwający do dnia 31 grudnia 2024 r.
  Komisja proponuje przegląd metody określonej w załączniku I do 15 czerwca 2022 r. w celu uzgodnienia podziału wciąż dostępnych 108 000 000 000  EUR i uwzględnienia wpływu terytorialnego, gospodarczego i społecznego pandemii w latach 2020–2021 na podstawie skonsolidowanych danych statystycznych.

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Rozdysponowanie wciąż dostępnych środków nie powinno opierać się na „zaproszeniu do składania wniosków”, lecz na faktycznych danych statystycznych z lat 2020–2021.

Poprawka 23

Poprawka 23

COM(2020) 408 final, art. 14 ust. 1

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Na potrzeby realizacji celów określonych w art. 4 państwa członkowskie przygotowują krajowe plany odbudowy i zwiększania odporności. Plany te zawierają program reform i inwestycji danego państwa członkowskiego na kolejne cztery lata. Plany odbudowy i zwiększania odporności, kwalifikujące się do finansowania w ramach niniejszego Instrumentu, obejmują środki służące wdrażaniu reform i projektów inwestycji publicznych w postaci spójnego pakietu. | Na potrzeby realizacji celów określonych w art. 4 państwa członkowskie przygotowują krajowe plany odbudowy i zwiększania odporności. Plany te zawierają program reform i inwestycji danego państwa członkowskiego na kolejne cztery lata. Plany odbudowy i zwiększania odporności, kwalifikujące się do finansowania w ramach niniejszego Instrumentu, obejmują środki służące wdrażaniu reform i projektów inwestycji publicznych w postaci spójnego pakietu.
  Do przygotowania planów odbudowy i zwiększania odporności państwa członkowskie mogą korzystać z Instrumentu Wsparcia Technicznego zgodnie z rozporządzeniem XX/YYY [ustanawiającym Instrument Wsparcia Technicznego]. Do pomocy kwalifikują się środki, obowiązujące od dnia 1 lutego 2020 r., związane ze skutkami gospodarczymi i społecznymi pandemii COVID-19. Odzwierciedlając Europejski Zielony Ład jako strategię zrównoważonego wzrostu gospodarczego Europy oraz przełożenie zobowiązań Unii na rzecz realizacji porozumienia paryskiego i celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, co najmniej 40 % kwoty każdego planu odbudowy i zwiększania odporności przyczynia się do uwzględnienia działań w dziedzinie klimatu i różnorodności biologicznej oraz celów zrównoważenia środowiskowego. W drodze aktu delegowanego Komisja przyjmuje odpowiednią metodologię, aby pomóc państwom członkowskim w spełnieniu tego wymogu.




  Odzwierciedlając zorientowany na przyszłość charakter unijnego instrumentu Next Generation EU oraz uznając znaczenie programu na rzecz umiejętności cyfrowych, gwarancji dla dzieci i gwarancji dla młodzieży, tak aby zapobiec sytuacji, w której młodzi ludzie żyjący dziś staną się „pokoleniem blokady”, każdy plan odbudowy i zwiększania odporności powinien przyczyniać się do radzenia sobie z ryzykiem długotrwałych szkód dla perspektyw młodych ludzi na rynku pracy i dla ich ogólnego dobrostanu poprzez kompleksowe rozwiązania i reakcje w zakresie zatrudnienia, kształcenia i umiejętności skierowane do młodych ludzi. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Na potrzeby realizacji celów określonych w art. 4 państwa członkowskie przygotowują krajowe plany odbudowy i zwiększania odporności. Plany te zawierają program reform i inwestycji danego państwa członkowskiego na kolejne cztery lata. Plany odbudowy i zwiększania odporności, kwalifikujące się do finansowania w ramach niniejszego Instrumentu, obejmują środki służące wdrażaniu reform i projektów inwestycji publicznych w postaci spójnego pakietu.

Na potrzeby realizacji celów określonych w art. 4 państwa członkowskie przygotowują krajowe plany odbudowy i zwiększania odporności. Plany te zawierają program reform i inwestycji danego państwa członkowskiego na kolejne cztery lata. Plany odbudowy i zwiększania odporności, kwalifikujące się do finansowania w ramach niniejszego Instrumentu, obejmują środki służące wdrażaniu reform i projektów inwestycji publicznych w postaci spójnego pakietu.
  Do przygotowania planów odbudowy i zwiększania odporności państwa członkowskie mogą korzystać z Instrumentu Wsparcia Technicznego zgodnie z rozporządzeniem XX/YYY [ustanawiającym Instrument Wsparcia Technicznego]. Do pomocy kwalifikują się środki, obowiązujące od dnia 1 lutego 2020 r., związane ze skutkami gospodarczymi i społecznymi pandemii COVID-19. Odzwierciedlając Europejski Zielony Ład jako strategię zrównoważonego wzrostu gospodarczego Europy oraz przełożenie zobowiązań Unii na rzecz realizacji porozumienia paryskiego i celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, co najmniej 40 % kwoty każdego planu odbudowy i zwiększania odporności przyczynia się do uwzględnienia działań w dziedzinie klimatu i różnorodności biologicznej oraz celów zrównoważenia środowiskowego. W drodze aktu delegowanego Komisja przyjmuje odpowiednią metodologię, aby pomóc państwom członkowskim w spełnieniu tego wymogu.

Do przygotowania planów odbudowy i zwiększania odporności państwa członkowskie mogą korzystać z Instrumentu Wsparcia Technicznego zgodnie z rozporządzeniem XX/YYY [ustanawiającym Instrument Wsparcia Technicznego]. Do pomocy kwalifikują się środki, obowiązujące od dnia 1 lutego 2020 r., związane ze skutkami gospodarczymi i społecznymi pandemii COVID-19. Odzwierciedlając Europejski Zielony Ład jako strategię zrównoważonego wzrostu gospodarczego Europy oraz przełożenie zobowiązań Unii na rzecz realizacji porozumienia paryskiego i celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, co najmniej 40 % kwoty każdego planu odbudowy i zwiększania odporności przyczynia się do uwzględnienia działań w dziedzinie klimatu i różnorodności biologicznej oraz celów zrównoważenia środowiskowego. W drodze aktu delegowanego Komisja przyjmuje odpowiednią metodologię, aby pomóc państwom członkowskim w spełnieniu tego wymogu.

Odzwierciedlając zorientowany na przyszłość charakter unijnego instrumentu Next Generation EU oraz uznając znaczenie programu na rzecz umiejętności cyfrowych, gwarancji dla dzieci i gwarancji dla młodzieży, tak aby zapobiec sytuacji, w której młodzi ludzie żyjący dziś staną się „pokoleniem blokady”, każdy plan odbudowy i zwiększania odporności powinien przyczyniać się do radzenia sobie z ryzykiem długotrwałych szkód dla perspektyw młodych ludzi na rynku pracy i dla ich ogólnego dobrostanu poprzez kompleksowe rozwiązania i reakcje w zakresie zatrudnienia, kształcenia i umiejętności skierowane do młodych ludzi.

Odzwierciedlając zorientowany na przyszłość charakter unijnego instrumentu Next Generation EU oraz uznając znaczenie programu na rzecz umiejętności cyfrowych, gwarancji dla dzieci i gwarancji dla młodzieży, tak aby zapobiec sytuacji, w której młodzi ludzie żyjący dziś staną się „pokoleniem blokady”, każdy plan odbudowy i zwiększania odporności powinien przyczyniać się do radzenia sobie z ryzykiem długotrwałych szkód dla perspektyw młodych ludzi na rynku pracy i dla ich ogólnego dobrostanu poprzez kompleksowe rozwiązania i reakcje w zakresie zatrudnienia, kształcenia i umiejętności skierowane do młodych ludzi.

Poprawka 24

Poprawka 24

COM(2020) 408 final, art. 15 ust. 2

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Plan odbudowy
  i zwiększania odporności
  przedstawiony przez dane państwo członkowskie
  stanowi załącznik do jego krajowego programu reform i
  jest przedkładany oficjalnie najpóźniej do dnia 30 kwietnia.
  Państwo członkowskie może przedłożyć projekt planu począwszy od dnia 15 października poprzedniego roku wraz z projektem budżetu na kolejny rok. | Plan odbudowy przedstawiony przez dane państwo członkowskie jest przedkładany oficjalnie najpóźniej do dnia 30 kwietnia. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Plan odbudowy
  i zwiększania odporności
  przedstawiony przez dane państwo członkowskie
  stanowi załącznik do jego krajowego programu reform i
  jest przedkładany oficjalnie najpóźniej do dnia 30 kwietnia.
  Państwo członkowskie może przedłożyć projekt planu począwszy od dnia 15 października poprzedniego roku wraz z projektem budżetu na kolejny rok.

i zwiększania odporności

stanowi załącznik do jego krajowego programu reform i

Państwo członkowskie może przedłożyć projekt planu począwszy od dnia 15 października poprzedniego roku wraz z projektem budżetu na kolejny rok.

Plan odbudowy przedstawiony przez dane państwo członkowskie jest przedkładany oficjalnie najpóźniej do dnia 30 kwietnia.

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Terminy wyznaczone w ramach europejskiego semestru utrudniają przedstawienie planów odbudowy w postaci załącznika, a tym bardziej wstępne zgłoszenie z ponad sześciomiesięcznym wyprzedzeniem. Właściwe organy muszą mieć większą elastyczność i możliwość dostosowania w zakresie przedstawiania planów.

Poprawka 25

Poprawka 25

COM(2020) 408 final, art. 15 ust. 3

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Plan odbudowy
  i zwiększania odporności
  musi być należycie umotywowany i uzasadniony. Wskazuje się w nim w szczególności następujące informacje:
  [...] | Plan odbudowy musi być należycie umotywowany i uzasadniony. Wskazuje się w nim w szczególności następujące informacje:
  [...] |
| c) | wyjaśnienie, w jaki sposób środki przewidziane w planie mają przyczynić się do transformacji ekologicznej i cyfrowej lub do sprostania wyzwaniom, które są z tymi transformacjami związane; |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Plan odbudowy
  i zwiększania odporności
  musi być należycie umotywowany i uzasadniony. Wskazuje się w nim w szczególności następujące informacje:

i zwiększania odporności

[...]

Plan odbudowy musi być należycie umotywowany i uzasadniony. Wskazuje się w nim w szczególności następujące informacje:

[...]

c)

wyjaśnienie, w jaki sposób środki przewidziane w planie mają przyczynić się do transformacji ekologicznej i cyfrowej lub do sprostania wyzwaniom, które są z tymi transformacjami związane;

| c) | wyjaśnienie, w jaki sposób środki przewidziane w planie
  pomagają w realizacji celów zrównoważonego rozwoju i
  mają przyczynić się do transformacji ekologicznej i cyfrowej lub do sprostania wyzwaniom, które są z tymi transformacjami związane; |
| --- | --- |

c)

wyjaśnienie, w jaki sposób środki przewidziane w planie
  pomagają w realizacji celów zrównoważonego rozwoju i
  mają przyczynić się do transformacji ekologicznej i cyfrowej lub do sprostania wyzwaniom, które są z tymi transformacjami związane;

pomagają w realizacji celów zrównoważonego rozwoju i

Poprawka 26

Poprawka 26

COM(2020) 408 final, art. 15 ust. 3 (nowy)

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| | d) | szczegółowe wyjaśnienie, w jaki sposób środki mają zapewnić, by co najmniej 40 % kwoty wnioskowanej na plan odbudowy i zwiększania odporności przyczyniało się do uwzględnienia działań w dziedzinie klimatu i różnorodności biologicznej oraz celów zrównoważenia środowiskowego, w oparciu o metodykę przedstawioną przez Komisję zgodnie z art. 14 ust. 1; |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

d)

d)

szczegółowe wyjaśnienie, w jaki sposób środki mają zapewnić, by co najmniej 40 % kwoty wnioskowanej na plan odbudowy i zwiększania odporności przyczyniało się do uwzględnienia działań w dziedzinie klimatu i różnorodności biologicznej oraz celów zrównoważenia środowiskowego, w oparciu o metodykę przedstawioną przez Komisję zgodnie z art. 14 ust. 1;

szczegółowe wyjaśnienie, w jaki sposób środki mają zapewnić, by co najmniej 40 % kwoty wnioskowanej na plan odbudowy i zwiększania odporności przyczyniało się do uwzględnienia działań w dziedzinie klimatu i różnorodności biologicznej oraz celów zrównoważenia środowiskowego, w oparciu o metodykę przedstawioną przez Komisję zgodnie z art. 14 ust. 1;

Poprawka 27

Poprawka 27

COM(2020) 408 final, art. 15 ust. 4 (nowy)

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| | Ze względu na to, że reformy i inwestycje wymagające wsparcia wchodzą w zakres kompetencji władz lokalnych i regionalnych, określonych w krajowych ramach prawnych, podczas przygotowywania wniosków w sprawie planu odbudowy państwa członkowskie ustanawiają mechanizm zorganizowanej współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi, mający na celu ich pełne uczestnictwo w tym procesie oraz przestrzeganie zasady pomocniczości. Państwa członkowskie składają z tego sprawozdanie w planie odbudowy. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Ze względu na to, że reformy i inwestycje wymagające wsparcia wchodzą w zakres kompetencji władz lokalnych i regionalnych, określonych w krajowych ramach prawnych, podczas przygotowywania wniosków w sprawie planu odbudowy państwa członkowskie ustanawiają mechanizm zorganizowanej współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi, mający na celu ich pełne uczestnictwo w tym procesie oraz przestrzeganie zasady pomocniczości. Państwa członkowskie składają z tego sprawozdanie w planie odbudowy.

Ze względu na to, że reformy i inwestycje wymagające wsparcia wchodzą w zakres kompetencji władz lokalnych i regionalnych, określonych w krajowych ramach prawnych, podczas przygotowywania wniosków w sprawie planu odbudowy państwa członkowskie ustanawiają mechanizm zorganizowanej współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi, mający na celu ich pełne uczestnictwo w tym procesie oraz przestrzeganie zasady pomocniczości. Państwa członkowskie składają z tego sprawozdanie w planie odbudowy.

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Zob. poprawka do motywu 21.

Poprawka 28

Poprawka 28

COM(2020) 408 final, art. 16 ust. 3 lit. b)

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Komisja ocenia znaczenie i spójność planu odbudowy
  i zwiększania odporności
  oraz jego wkład w transformację ekologiczną i cyfrową i w tym celu bierze pod uwagę następujące kryteria:
  [...] | Komisja ocenia znaczenie i spójność planu odbudowy oraz jego wkład w transformację ekologiczną i cyfrową i w tym celu bierze pod uwagę następujące kryteria:
  [...] |
| b) | czy plan zawiera środki, które skutecznie przyczyniają się do transformacji ekologicznej i cyfrowej lub do sprostania wyzwaniom, które są z tymi transformacjami związane; |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Komisja ocenia znaczenie i spójność planu odbudowy
  i zwiększania odporności
  oraz jego wkład w transformację ekologiczną i cyfrową i w tym celu bierze pod uwagę następujące kryteria:

i zwiększania odporności

[...]

Komisja ocenia znaczenie i spójność planu odbudowy oraz jego wkład w transformację ekologiczną i cyfrową i w tym celu bierze pod uwagę następujące kryteria:

[...]

b)

czy plan zawiera środki, które skutecznie przyczyniają się do transformacji ekologicznej i cyfrowej lub do sprostania wyzwaniom, które są z tymi transformacjami związane;

| b) | czy plan zawiera środki, które skutecznie przyczyniają się do transformacji ekologicznej i cyfrowej
  , do realizacji celów zrównoważonego rozwoju
  lub do sprostania wyzwaniom, które są z tymi transformacjami związane; |
| --- | --- |

b)

czy plan zawiera środki, które skutecznie przyczyniają się do transformacji ekologicznej i cyfrowej
  , do realizacji celów zrównoważonego rozwoju
  lub do sprostania wyzwaniom, które są z tymi transformacjami związane;

, do realizacji celów zrównoważonego rozwoju

Poprawka 29

Poprawka 29

COM(2020) 408 final, art. 20

| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Artykuł 20

  Sprawozdawczość państwa członkowskiego w ramach europejskiego semestru | Artykuł 20

  Sprawozdawczość państwa członkowskiego w ramach europejskiego semestru |
| Państwa członkowskie składają co
  kwartał w ramach europejskiego semestru
  sprawozdanie z postępów w realizacji planów odbudowy
  i zwiększania odporności,
  w tym ustaleń operacyjnych, o których mowa w art. 17 ust. 6. W tym celu sprawozdania
  kwartalne
  państw członkowskich muszą być odpowiednio odzwierciedlone w krajowych programach reform, które wykorzystuje się jako narzędzie sprawozdawczości z postępów w realizacji planów odbudowy
  i zwiększania odporności
  . | Państwa członkowskie składają
  co pół roku
  sprawozdanie z postępów w realizacji planów odbudowy, w tym ustaleń operacyjnych, o których mowa w art. 17 ust. 6. W tym celu sprawozdania państw członkowskich muszą być odpowiednio odzwierciedlone w krajowych programach reform, które wykorzystuje się jako narzędzie sprawozdawczości z postępów w realizacji planów odbudowy. |

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

Artykuł 20

Artykuł 20

Sprawozdawczość państwa członkowskiego w ramach europejskiego semestru

Artykuł 20

Artykuł 20

Sprawozdawczość państwa członkowskiego w ramach europejskiego semestru

Państwa członkowskie składają co
  kwartał w ramach europejskiego semestru
  sprawozdanie z postępów w realizacji planów odbudowy
  i zwiększania odporności,
  w tym ustaleń operacyjnych, o których mowa w art. 17 ust. 6. W tym celu sprawozdania
  kwartalne
  państw członkowskich muszą być odpowiednio odzwierciedlone w krajowych programach reform, które wykorzystuje się jako narzędzie sprawozdawczości z postępów w realizacji planów odbudowy
  i zwiększania odporności
  .

kwartał w ramach europejskiego semestru

i zwiększania odporności,

kwartalne

i zwiększania odporności

Państwa członkowskie składają
  co pół roku
  sprawozdanie z postępów w realizacji planów odbudowy, w tym ustaleń operacyjnych, o których mowa w art. 17 ust. 6. W tym celu sprawozdania państw członkowskich muszą być odpowiednio odzwierciedlone w krajowych programach reform, które wykorzystuje się jako narzędzie sprawozdawczości z postępów w realizacji planów odbudowy.

co pół roku

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Zob. poprawka do motywu 33.

Poprawka 30

Poprawka 30

COM(2020) 408 final, art. 15 ust. 22 (nowy)

| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| | Tabela wyników dotycząca planów odbudowy i zwiększania odporności





  1.
     
  Komisja ustanawia tabelę wyników dotyczącą odbudowy i odporności („tabelę wyników”) przedstawiającą stan wdrożenia uzgodnionych reform i inwestycji za pośrednictwem planów odbudowy i zwiększania odporności każdego państwa członkowskiego.






  2.
     
  Tablica wyników zawiera kluczowe wskaźniki, takie jak wskaźniki społeczne, gospodarcze i środowiskowe, służące do oceny postępów odnotowanych w planach odbudowy i zwiększania odporności w każdym z priorytetowych obszarów polityki, które określają zakres niniejszego rozporządzenia, a także podsumowanie procesu monitorowania zgodności z minimalnymi udziałami wydatków na cele klimatyczne i inne cele środowiskowe.






  3.
     
  Tabela wskaźników wskazuje stopień realizacji odpowiednich celów pośrednich planów odbudowy i zwiększania odporności oraz stwierdzone niedociągnięcia w ich realizacji, a także zalecenia Komisji dotyczące wyeliminowania odnośnych niedociągnięć.






  4.
     
  W tabeli wyników podsumowuje się również główne zalecenia skierowane do państw członkowskich w odniesieniu do ich planów odbudowy i zwiększania odporności.






  5.
     
  Tabela wskaźników służy jako podstawa stałej wymiany najlepszych praktyk między państwami członkowskimi, która będzie realizowana w formie ustrukturyzowanego dialogu organizowanego regularnie.






  6.
     
  Tabela wskaźników jest stale aktualizowana i udostępniana publicznie na stronie internetowej Komisji. Wskazuje się w niej status wniosków o płatność, płatności, zawieszenia i anulowania wkładów finansowych.






  7.
     
  Komisja przedstawia tabelę wyników podczas wysłuchania zorganizowanego przez właściwe komisje Parlamentu Europejskiego. |

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

Tabela wyników dotycząca planów odbudowy i zwiększania odporności

Tabela wyników dotycząca planów odbudowy i zwiększania odporności

1.
     
  Komisja ustanawia tabelę wyników dotyczącą odbudowy i odporności („tabelę wyników”) przedstawiającą stan wdrożenia uzgodnionych reform i inwestycji za pośrednictwem planów odbudowy i zwiększania odporności każdego państwa członkowskiego.

2.
     
  Tablica wyników zawiera kluczowe wskaźniki, takie jak wskaźniki społeczne, gospodarcze i środowiskowe, służące do oceny postępów odnotowanych w planach odbudowy i zwiększania odporności w każdym z priorytetowych obszarów polityki, które określają zakres niniejszego rozporządzenia, a także podsumowanie procesu monitorowania zgodności z minimalnymi udziałami wydatków na cele klimatyczne i inne cele środowiskowe.

3.
     
  Tabela wskaźników wskazuje stopień realizacji odpowiednich celów pośrednich planów odbudowy i zwiększania odporności oraz stwierdzone niedociągnięcia w ich realizacji, a także zalecenia Komisji dotyczące wyeliminowania odnośnych niedociągnięć.

4.
     
  W tabeli wyników podsumowuje się również główne zalecenia skierowane do państw członkowskich w odniesieniu do ich planów odbudowy i zwiększania odporności.

5.
     
  Tabela wskaźników służy jako podstawa stałej wymiany najlepszych praktyk między państwami członkowskimi, która będzie realizowana w formie ustrukturyzowanego dialogu organizowanego regularnie.

6.
     
  Tabela wskaźników jest stale aktualizowana i udostępniana publicznie na stronie internetowej Komisji. Wskazuje się w niej status wniosków o płatność, płatności, zawieszenia i anulowania wkładów finansowych.

7.
     
  Komisja przedstawia tabelę wyników podczas wysłuchania zorganizowanego przez właściwe komisje Parlamentu Europejskiego.

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Skuteczność środków powinna być mierzalna i przejrzysta.

Wniosek dotyczący rozporządzenia ustanawiającego Instrument Wsparcia Technicznego

Wniosek dotyczący rozporządzenia ustanawiającego Instrument Wsparcia Technicznego

Poprawka 31

Poprawka 31

COM(2020) 409 final, motyw 4

| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Na poziomie Unii europejski semestr na rzecz koordynacji polityki gospodarczej zapewnia ramy określania krajowych priorytetów w zakresie reform oraz monitorowania ich realizacji. Państwa członkowskie opracowują swoje własne krajowe wieloletnie strategie inwestycyjne wspierające realizację tych priorytetów. Strategie te są przedstawiane wraz z rocznymi krajowymi programami reform w celu określenia i skoordynowania priorytetów, które mają być wspierane ze środków krajowych lub unijnych. Powinny też służyć wykorzystywaniu finansowania unijnego w spójny sposób oraz maksymalizowaniu wartości dodanej wsparcia finansowego pochodzącego w szczególności z programów wspieranych przez Unię w ramach funduszy strukturalnych i spójności, a także z innych programów. | Na poziomie Unii europejski semestr na rzecz koordynacji polityki gospodarczej
  („europejski semestr”), w tym zasady Europejskiego filaru praw socjalnych, z uwzględnieniem celów zrównoważonego rozwoju,
  zapewnia ramy określania krajowych priorytetów w zakresie reform oraz monitorowania ich realizacji. Państwa członkowskie
  , we współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi zgodnie z ich kompetencjami,
  opracowują swoje własne krajowe wieloletnie strategie inwestycyjne wspierające realizację tych reform. Strategie te są przedstawiane wraz z rocznymi krajowymi programami reform w celu określenia i skoordynowania priorytetów, które mają być wspierane ze środków krajowych lub unijnych. Powinny też służyć wykorzystywaniu finansowania unijnego w spójny sposób oraz maksymalizowaniu wartości dodanej wsparcia finansowego pochodzącego w szczególności z programów wspieranych przez Unię w ramach funduszy strukturalnych i spójności
  , Funduszu Odbudowy, programu InvestEU
  , a także z innych programów. |

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

Na poziomie Unii europejski semestr na rzecz koordynacji polityki gospodarczej zapewnia ramy określania krajowych priorytetów w zakresie reform oraz monitorowania ich realizacji. Państwa członkowskie opracowują swoje własne krajowe wieloletnie strategie inwestycyjne wspierające realizację tych priorytetów. Strategie te są przedstawiane wraz z rocznymi krajowymi programami reform w celu określenia i skoordynowania priorytetów, które mają być wspierane ze środków krajowych lub unijnych. Powinny też służyć wykorzystywaniu finansowania unijnego w spójny sposób oraz maksymalizowaniu wartości dodanej wsparcia finansowego pochodzącego w szczególności z programów wspieranych przez Unię w ramach funduszy strukturalnych i spójności, a także z innych programów.

Na poziomie Unii europejski semestr na rzecz koordynacji polityki gospodarczej
  („europejski semestr”), w tym zasady Europejskiego filaru praw socjalnych, z uwzględnieniem celów zrównoważonego rozwoju,
  zapewnia ramy określania krajowych priorytetów w zakresie reform oraz monitorowania ich realizacji. Państwa członkowskie
  , we współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi zgodnie z ich kompetencjami,
  opracowują swoje własne krajowe wieloletnie strategie inwestycyjne wspierające realizację tych reform. Strategie te są przedstawiane wraz z rocznymi krajowymi programami reform w celu określenia i skoordynowania priorytetów, które mają być wspierane ze środków krajowych lub unijnych. Powinny też służyć wykorzystywaniu finansowania unijnego w spójny sposób oraz maksymalizowaniu wartości dodanej wsparcia finansowego pochodzącego w szczególności z programów wspieranych przez Unię w ramach funduszy strukturalnych i spójności
  , Funduszu Odbudowy, programu InvestEU
  , a także z innych programów.

(„europejski semestr”), w tym zasady Europejskiego filaru praw socjalnych, z uwzględnieniem celów zrównoważonego rozwoju,

, we współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi zgodnie z ich kompetencjami,

, Funduszu Odbudowy, programu InvestEU

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Treść tego ustępu należy ujednolicić z treścią wniosku dotyczącego rozporządzenia i porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie programu InvestEU oraz wniosku dotyczącego Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, między innymi jeżeli chodzi o uznanie roli władz lokalnych i regionalnych w europejskim semestrze. Należy również przypomnieć, że semestr musi uwzględniać cele zrównoważonego rozwoju.

Poprawka 32

Poprawka 32

COM(2020) 409 final, motyw 8

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Celem ogólnym Instrumentu Wsparcia Technicznego powinno być promowanie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej Unii poprzez wspieranie wysiłków państw członkowskich w realizacji reform niezbędnych do odbudowy gospodarczej i społecznej, a także budowania odporności i konwergencji. W tym celu powinien on wzmacniać zdolności administracyjne państw członkowskich do wdrażania prawa Unii w związku z wyzwaniami, przed którymi stają instytucje, sprawujący rządy, administracja publiczna oraz sektory gospodarczy i społeczny. | Celem ogólnym Instrumentu Wsparcia Technicznego powinno być promowanie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej Unii poprzez wspieranie wysiłków państw członkowskich
  i władz lokalnych i regionalnych
  w realizacji reform niezbędnych do odbudowy gospodarczej i społecznej, a także budowania odporności i konwergencji. W tym celu powinien on wzmacniać zdolności administracyjne państw członkowskich
  oraz władz lokalnych i regionalnych
  do wdrażania prawa Unii w związku z wyzwaniami, przed którymi stają instytucje, sprawujący rządy, administracja publiczna oraz sektory gospodarczy i społeczny. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Celem ogólnym Instrumentu Wsparcia Technicznego powinno być promowanie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej Unii poprzez wspieranie wysiłków państw członkowskich w realizacji reform niezbędnych do odbudowy gospodarczej i społecznej, a także budowania odporności i konwergencji. W tym celu powinien on wzmacniać zdolności administracyjne państw członkowskich do wdrażania prawa Unii w związku z wyzwaniami, przed którymi stają instytucje, sprawujący rządy, administracja publiczna oraz sektory gospodarczy i społeczny.

Celem ogólnym Instrumentu Wsparcia Technicznego powinno być promowanie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej Unii poprzez wspieranie wysiłków państw członkowskich
  i władz lokalnych i regionalnych
  w realizacji reform niezbędnych do odbudowy gospodarczej i społecznej, a także budowania odporności i konwergencji. W tym celu powinien on wzmacniać zdolności administracyjne państw członkowskich
  oraz władz lokalnych i regionalnych
  do wdrażania prawa Unii w związku z wyzwaniami, przed którymi stają instytucje, sprawujący rządy, administracja publiczna oraz sektory gospodarczy i społeczny.

i władz lokalnych i regionalnych

oraz władz lokalnych i regionalnych

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Konieczne jest zapewnienie spójności z art. 2 i 4 wniosku dotyczącego rozporządzenia, które stanowią, że celem tego Instrumentu jest wspieranie wszystkich organów publicznych państw członkowskich, w tym władz lokalnych i regionalnych, które odpowiadają za wdrażanie znacznej części prawa Unii, a także za ponad połowę inwestycji publicznych oraz jedną trzecią ogółu wydatków publicznych.

Poprawka 33

Poprawka 33

COM(2020) 409 final, motyw 10

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Aby pomóc państwom członkowskim w sprostaniu potrzebom w zakresie reform we wszystkich kluczowych obszarach gospodarczych i społecznych,
  Komisja powinna nadal udzielać wsparcia technicznego – na wniosek
  państwa członkowskiego
   –
  w szerokim zakresie polityk, w tym
  związanych z zarządzaniem finansami i aktywami publicznymi, reformami instytucjonalnymi i administracyjnymi, otoczeniem biznesowym, sektorem finansowym, rynkami produktów i usług, rynkami pracy, kształceniem i szkoleniem, zrównoważonym rozwojem, zdrowiem publicznym
  i
  dobrobytem społecznym. Należy położyć szczególny nacisk na działania, które sprzyjają transformacji ekologicznej i cyfrowej. | Komisja powinna nadal udzielać wsparcia technicznego – na wniosek
  organu krajowego
   –
  w obszarach niezbędnych do realizacji celów Traktatu o Unii Europejskiej i
  związanych z zarządzaniem finansami i aktywami publicznymi, reformami instytucjonalnymi i administracyjnymi, otoczeniem biznesowym, sektorem finansowym, rynkami
  lokalnych
  produktów i usług, rynkami pracy, kształceniem i szkoleniem, zrównoważonym rozwojem, zdrowiem publicznym, dobrobytem społecznym
  i równością płci
  . Należy położyć szczególny nacisk na działania, które sprzyjają transformacji ekologicznej i cyfrowej
  , ze szczególnym uwzględnieniem zmniejszania przepaści cyfrowej, która dotyka kobiety
  . |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Aby pomóc państwom członkowskim w sprostaniu potrzebom w zakresie reform we wszystkich kluczowych obszarach gospodarczych i społecznych,
  Komisja powinna nadal udzielać wsparcia technicznego – na wniosek
  państwa członkowskiego
   –
  w szerokim zakresie polityk, w tym
  związanych z zarządzaniem finansami i aktywami publicznymi, reformami instytucjonalnymi i administracyjnymi, otoczeniem biznesowym, sektorem finansowym, rynkami produktów i usług, rynkami pracy, kształceniem i szkoleniem, zrównoważonym rozwojem, zdrowiem publicznym
  i
  dobrobytem społecznym. Należy położyć szczególny nacisk na działania, które sprzyjają transformacji ekologicznej i cyfrowej.

Aby pomóc państwom członkowskim w sprostaniu potrzebom w zakresie reform we wszystkich kluczowych obszarach gospodarczych i społecznych,

państwa członkowskiego

w szerokim zakresie polityk, w tym

i

Komisja powinna nadal udzielać wsparcia technicznego – na wniosek
  organu krajowego
   –
  w obszarach niezbędnych do realizacji celów Traktatu o Unii Europejskiej i
  związanych z zarządzaniem finansami i aktywami publicznymi, reformami instytucjonalnymi i administracyjnymi, otoczeniem biznesowym, sektorem finansowym, rynkami
  lokalnych
  produktów i usług, rynkami pracy, kształceniem i szkoleniem, zrównoważonym rozwojem, zdrowiem publicznym, dobrobytem społecznym
  i równością płci
  . Należy położyć szczególny nacisk na działania, które sprzyjają transformacji ekologicznej i cyfrowej
  , ze szczególnym uwzględnieniem zmniejszania przepaści cyfrowej, która dotyka kobiety
  .

organu krajowego

w obszarach niezbędnych do realizacji celów Traktatu o Unii Europejskiej i

lokalnych

i równością płci

, ze szczególnym uwzględnieniem zmniejszania przepaści cyfrowej, która dotyka kobiety

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Spójność z poprawkami legislacyjnymi do art. 2 i 4. Zob. poprawka do motywu 8.

Poprawka 34

Poprawka 34

COM(2020) 409 final, art. 2 ust. 1

| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje: | Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje: |
| (1)   „wsparcie techniczne” oznacza środki, które pomagają
  państwom członkowskim
  wdrażać reformy o charakterze instytucjonalnym i administracyjnym oraz mające na celu pobudzenie wzrostu gospodarczego i zwiększenie odporności
  gospodarczej
  ; | (1)   „wsparcie techniczne” oznacza środki, które pomagają
  władzom krajowym, regionalnym i lokalnym
  wdrażać reformy o charakterze instytucjonalnym i administracyjnym oraz
  reformy
  mające na celu pobudzenie
  zrównoważonego
  wzrostu gospodarczego i zwiększenie
  spójności i
  odporności.
  Aby zakwalifikować się do korzystania z Instrumentu Wsparcia Technicznego, reformy muszą spełniać następujące kryteria:










  (i) | być niezbędne do realizacji celów Traktatu o Unii Europejskiej; |

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

(1)   „wsparcie techniczne” oznacza środki, które pomagają
  państwom członkowskim
  wdrażać reformy o charakterze instytucjonalnym i administracyjnym oraz mające na celu pobudzenie wzrostu gospodarczego i zwiększenie odporności
  gospodarczej
  ;

(1)   „wsparcie techniczne” oznacza środki, które pomagają
  władzom krajowym, regionalnym i lokalnym
  wdrażać reformy o charakterze instytucjonalnym i administracyjnym oraz
  reformy
  mające na celu pobudzenie
  zrównoważonego
  wzrostu gospodarczego i zwiększenie
  spójności i
  odporności.
  Aby zakwalifikować się do korzystania z Instrumentu Wsparcia Technicznego, reformy muszą spełniać następujące kryteria:

(i)

być niezbędne do realizacji celów Traktatu o Unii Europejskiej;

| (ii) | przyczyniać się do konwergencji i zmniejszania dysproporcji regionalnych w duchu podstawy prawnej rozporządzenia, art. 175 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE); |
| --- | --- |

(ii)

przyczyniać się do konwergencji i zmniejszania dysproporcji regionalnych w duchu podstawy prawnej rozporządzenia, art. 175 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE);

| (iii) | być w stanie uruchamiać inwestycje i wspierać długoterminowy zrównoważony wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu zgodnie z celami zrównoważonego rozwoju; |
| --- | --- |

(iii)

być w stanie uruchamiać inwestycje i wspierać długoterminowy zrównoważony wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu zgodnie z celami zrównoważonego rozwoju;

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Celem jest zachowanie spójności z art. 2 pkt 2 i art. 4 odnośnie do beneficjentów Instrumentu oraz z art. 3, 4 i 5 odnośnie do celu reform.

Poprawka 35

Poprawka 35

COM(2020) 409 final, art. 3

| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Celem ogólnym Instrumentu jest promowanie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej Unii poprzez wspieranie wysiłków państw członkowskich w realizacji reform niezbędnych do odbudowy gospodarczej i społecznej, zwiększania odporności i osiągnięcia większej konwergencji gospodarczej i społecznej, a także wspieranie wysiłków państw członkowskich służących wzmocnieniu ich zdolności administracyjnych w zakresie wdrażania prawa Unii w związku z wyzwaniami, jakie stoją przed instytucjami, rządem, administracją publiczną oraz sektorem gospodarczym i społecznym. | Celem ogólnym Instrumentu jest promowanie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej Unii poprzez wspieranie wysiłków państw członkowskich
  oraz władz lokalnych i regionalnych
  w realizacji reform niezbędnych do odbudowy gospodarczej i społecznej, zwiększania odporności i osiągnięcia większej konwergencji gospodarczej i społecznej, a także wspieranie wysiłków państw członkowskich
  oraz władz lokalnych i regionalnych
  służących wzmocnieniu ich zdolności administracyjnych w zakresie wdrażania prawa Unii w związku z wyzwaniami, jakie stoją przed instytucjami, rządem, administracją publiczną oraz sektorem gospodarczym i społecznym. |

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

Celem ogólnym Instrumentu jest promowanie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej Unii poprzez wspieranie wysiłków państw członkowskich w realizacji reform niezbędnych do odbudowy gospodarczej i społecznej, zwiększania odporności i osiągnięcia większej konwergencji gospodarczej i społecznej, a także wspieranie wysiłków państw członkowskich służących wzmocnieniu ich zdolności administracyjnych w zakresie wdrażania prawa Unii w związku z wyzwaniami, jakie stoją przed instytucjami, rządem, administracją publiczną oraz sektorem gospodarczym i społecznym.

Celem ogólnym Instrumentu jest promowanie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej Unii poprzez wspieranie wysiłków państw członkowskich
  oraz władz lokalnych i regionalnych
  w realizacji reform niezbędnych do odbudowy gospodarczej i społecznej, zwiększania odporności i osiągnięcia większej konwergencji gospodarczej i społecznej, a także wspieranie wysiłków państw członkowskich
  oraz władz lokalnych i regionalnych
  służących wzmocnieniu ich zdolności administracyjnych w zakresie wdrażania prawa Unii w związku z wyzwaniami, jakie stoją przed instytucjami, rządem, administracją publiczną oraz sektorem gospodarczym i społecznym.

oraz władz lokalnych i regionalnych

oraz władz lokalnych i regionalnych

Poprawka 36

Poprawka 36

COM(2020) 409 final, art. 5 lit. e)

| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| polityki dotyczące wdrażania działań na rzecz transformacji ekologicznej i cyfrowej, rozwiązań w obszarze administracji elektronicznej, e-zamówień, konektywności, dostępu do danych i zarządzania danymi, e-uczenia się, stosowania rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji, środowiskowego filaru zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska, działań w dziedzinie klimatu, mobilności, propagowania gospodarki o obiegu zamkniętym, efektywności energetycznej i zasobooszczędności, odnawialnych źródeł energii, osiągnięcia dywersyfikacji źródeł energii i zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego, a także dotyczące sektora rolnictwa, ochrony gleb i bioróżnorodności, rybołówstwa i zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich; oraz | polityki dotyczące wdrażania działań na rzecz transformacji ekologicznej i cyfrowej, rozwiązań w obszarze administracji elektronicznej, e-zamówień, konektywności, dostępu do danych i zarządzania danymi, e-uczenia się, stosowania rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji, środowiskowego filaru zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska, działań w dziedzinie klimatu, mobilności, propagowania gospodarki o obiegu zamkniętym
  , całego cyklu zarządzania wodą,
  efektywności energetycznej i zasobooszczędności, odnawialnych źródeł energii, osiągnięcia dywersyfikacji źródeł energii i zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego, a także dotyczące sektora rolnictwa, ochrony gleb i bioróżnorodności, rybołówstwa i zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich; oraz |

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka KR-u

polityki dotyczące wdrażania działań na rzecz transformacji ekologicznej i cyfrowej, rozwiązań w obszarze administracji elektronicznej, e-zamówień, konektywności, dostępu do danych i zarządzania danymi, e-uczenia się, stosowania rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji, środowiskowego filaru zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska, działań w dziedzinie klimatu, mobilności, propagowania gospodarki o obiegu zamkniętym, efektywności energetycznej i zasobooszczędności, odnawialnych źródeł energii, osiągnięcia dywersyfikacji źródeł energii i zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego, a także dotyczące sektora rolnictwa, ochrony gleb i bioróżnorodności, rybołówstwa i zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich; oraz

polityki dotyczące wdrażania działań na rzecz transformacji ekologicznej i cyfrowej, rozwiązań w obszarze administracji elektronicznej, e-zamówień, konektywności, dostępu do danych i zarządzania danymi, e-uczenia się, stosowania rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji, środowiskowego filaru zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska, działań w dziedzinie klimatu, mobilności, propagowania gospodarki o obiegu zamkniętym
  , całego cyklu zarządzania wodą,
  efektywności energetycznej i zasobooszczędności, odnawialnych źródeł energii, osiągnięcia dywersyfikacji źródeł energii i zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego, a także dotyczące sektora rolnictwa, ochrony gleb i bioróżnorodności, rybołówstwa i zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich; oraz

, całego cyklu zarządzania wodą,

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Sektor wodny ma podstawowe znaczenie strategiczne dla dobrobytu obywateli i gospodarki europejskiej, ponieważ jest podstawowym zasobem, a także sektorem gospodarki generującym trwałe zatrudnienie wysokiej jakości. Wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych jest podstawowym celem przeciwdziałania zmianie klimatu.

Poprawka 37

Poprawka 37

COM(2020) 409 final, art. 8

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| 1.   
  Państwo członkowskie, które chce
  skorzystać ze wsparcia technicznego w ramach tego Instrumentu, składa wniosek o wsparcie techniczne skierowany do Komisji, określając obszary polityki i priorytety wsparcia w zakresie, o którym mowa w art. 5. Wnioski składa się do dnia 31 października danego roku kalendarzowego. Komisja może przedstawić wytyczne dotyczące głównych elementów ujmowanych we wniosku o udzielenie wsparcia. | 1.   
  Władze krajowe, regionalne lub lokalne, które chcą
  skorzystać ze wsparcia technicznego w ramach tego Instrumentu, składają wniosek o wsparcie techniczne skierowany do Komisji, określając obszary polityki i priorytety wsparcia w zakresie, o którym mowa w art. 5. Wnioski składa się do dnia 31 października danego roku kalendarzowego. Komisja może przedstawić wytyczne dotyczące głównych elementów ujmowanych we wniosku o udzielenie wsparcia. |
| 2.   
  Państwa członkowskie
  mogą złożyć wniosek o wsparcie techniczne w następujących okolicznościach związanych z: | 2.   
  Władze krajowe, regionalne lub lokalne
  mogą złożyć wniosek o wsparcie techniczne w następujących okolicznościach związanych z: |
| a) | wdrażaniem przez państwa członkowskie reform podjętych z ich własnej inicjatywy, zwłaszcza mających na celu wsparcie odbudowy gospodarki [zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr YYY/XX], osiągnięcie zrównoważonego wzrostu gospodarczego i tworzenie miejsc pracy, a także wzmocnienie odporności gospodarczej; |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

1.   
  Państwo członkowskie, które chce
  skorzystać ze wsparcia technicznego w ramach tego Instrumentu, składa wniosek o wsparcie techniczne skierowany do Komisji, określając obszary polityki i priorytety wsparcia w zakresie, o którym mowa w art. 5. Wnioski składa się do dnia 31 października danego roku kalendarzowego. Komisja może przedstawić wytyczne dotyczące głównych elementów ujmowanych we wniosku o udzielenie wsparcia.

1.   
  Władze krajowe, regionalne lub lokalne, które chcą
  skorzystać ze wsparcia technicznego w ramach tego Instrumentu, składają wniosek o wsparcie techniczne skierowany do Komisji, określając obszary polityki i priorytety wsparcia w zakresie, o którym mowa w art. 5. Wnioski składa się do dnia 31 października danego roku kalendarzowego. Komisja może przedstawić wytyczne dotyczące głównych elementów ujmowanych we wniosku o udzielenie wsparcia.

2.   
  Państwa członkowskie
  mogą złożyć wniosek o wsparcie techniczne w następujących okolicznościach związanych z:

2.   
  Władze krajowe, regionalne lub lokalne
  mogą złożyć wniosek o wsparcie techniczne w następujących okolicznościach związanych z:

a)

wdrażaniem przez państwa członkowskie reform podjętych z ich własnej inicjatywy, zwłaszcza mających na celu wsparcie odbudowy gospodarki [zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr YYY/XX], osiągnięcie zrównoważonego wzrostu gospodarczego i tworzenie miejsc pracy, a także wzmocnienie odporności gospodarczej;

[...]

| a) | wdrażaniem przez
  władze krajowe, regionalne lub lokalne
  reform podjętych z ich własnej inicjatywy, zwłaszcza mających na celu wsparcie odbudowy gospodarki [zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr YYY/XX], osiągnięcie zrównoważonego wzrostu gospodarczego i tworzenie miejsc pracy, a także wzmocnienie odporności gospodarczej; |
| --- | --- |

a)

wdrażaniem przez
  władze krajowe, regionalne lub lokalne
  reform podjętych z ich własnej inicjatywy, zwłaszcza mających na celu wsparcie odbudowy gospodarki [zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr YYY/XX], osiągnięcie zrównoważonego wzrostu gospodarczego i tworzenie miejsc pracy, a także wzmocnienie odporności gospodarczej;

władze krajowe, regionalne lub lokalne

[...]

II.   ZALECENIA POLITYCZNE

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW (KR)

Odnośnie do tzw. Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności

Odnośnie do tzw. Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności

| 1. | Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że budżet na nowy Instrument w wysokości 360 mld EUR w dotacjach i 312,5 mld EUR w pożyczkach udzielanych do końca 2024 r. stanowi odpowiedź makroekonomiczną na największą w historii Unii Europejskiej recesję i spadek PKB o 8,3 % w 2020 roku (1). KR popiera również osiągniętą we wniosku równowagę między dotacjami a pożyczkami. Ryzyko dalszego pogłębienia się dysproporcji społeczno-gospodarczych uzasadnia szybkie – już jesienią 2020 r. – przyjęcie i wdrożenie planu odbudowy dla Europy oraz budżetu UE na okres po 2020 r. |
| --- | --- |

1.

Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że budżet na nowy Instrument w wysokości 360 mld EUR w dotacjach i 312,5 mld EUR w pożyczkach udzielanych do końca 2024 r. stanowi odpowiedź makroekonomiczną na największą w historii Unii Europejskiej recesję i spadek PKB o 8,3 % w 2020 roku (1

| 2. | KR podkreśla, że podstawa prawna wniosku (art. 175 TFUE) dotyczy celu spójności, i wyraża zaniepokojenie z powodu bagatelizowania aspektu terytorialnego we wniosku Komisji, choć konsekwencje społeczne i gospodarcze kryzysu wywołanego przez koronawirusa są nierównomiernie rozłożone między państwami członkowskimi i również w ich obrębie, między poszczególnymi obszarami. Po pierwsze jest tak dlatego, że skutki zdrowotne i ludzkie są w dużej mierze zależne od obszaru, a możliwości opieki, w tym opieki zdrowotnej, są nierówno rozłożone, po drugie, środki zapobiegawcze wobec koronawirusa również różnią się pod względem czasu trwania i surowości w zależności od regionalnej sytuacji zdrowotnej, a po trzecie, niektóre sektory gospodarcze ucierpiały wskutek kryzysu w sposób nieproporcjonalny i wpływ społeczno-gospodarczy na szczeblu lokalnym i regionalnym jest zależny od sektorów o największej aktywności, struktury zatrudnienia i narażenia na światowe łańcuchy wartości każdego z obszarów. Bez konkretnych środków łagodzących kryzys wywołany przez koronawirusa może zatem spowodować lub pogłębić dysproporcje regionalne wewnątrz państw członkowskich i między nimi. Spójność i solidarność muszą znaleźć się wśród naszych priorytetów inwestycyjnych. |
| --- | --- |

2.

KR podkreśla, że podstawa prawna wniosku (art. 175 TFUE) dotyczy celu spójności, i wyraża zaniepokojenie z powodu bagatelizowania aspektu terytorialnego we wniosku Komisji, choć konsekwencje społeczne i gospodarcze kryzysu wywołanego przez koronawirusa są nierównomiernie rozłożone między państwami członkowskimi i również w ich obrębie, między poszczególnymi obszarami. Po pierwsze jest tak dlatego, że skutki zdrowotne i ludzkie są w dużej mierze zależne od obszaru, a możliwości opieki, w tym opieki zdrowotnej, są nierówno rozłożone, po drugie, środki zapobiegawcze wobec koronawirusa również różnią się pod względem czasu trwania i surowości w zależności od regionalnej sytuacji zdrowotnej, a po trzecie, niektóre sektory gospodarcze ucierpiały wskutek kryzysu w sposób nieproporcjonalny i wpływ społeczno-gospodarczy na szczeblu lokalnym i regionalnym jest zależny od sektorów o największej aktywności, struktury zatrudnienia i narażenia na światowe łańcuchy wartości każdego z obszarów. Bez konkretnych środków łagodzących kryzys wywołany przez koronawirusa może zatem spowodować lub pogłębić dysproporcje regionalne wewnątrz państw członkowskich i między nimi. Spójność i solidarność muszą znaleźć się wśród naszych priorytetów inwestycyjnych.

| 3. | Przestrzega, że europejski semestr jako mechanizm zarządzania Funduszem o nazwie Instrument pozostaje odgórnym i scentralizowanym procesem, który nie jest odpowiedni dla narzędzia mającego służyć wzmacnianiu spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej; podkreśla zatem swą propozycję kodeksu postępowania w celu zaangażowania władz lokalnych i regionalnych w europejski semestr (2). Kodeks ten jest bardziej niż kiedykolwiek pilny i konieczny, aby semestr stał się bardziej przejrzysty, inkluzywny i demokratyczny, a także skuteczniejszy dzięki zaangażowaniu samorządów terytorialnych. |
| --- | --- |

3.

Przestrzega, że europejski semestr jako mechanizm zarządzania Funduszem o nazwie Instrument pozostaje odgórnym i scentralizowanym procesem, który nie jest odpowiedni dla narzędzia mającego służyć wzmacnianiu spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej; podkreśla zatem swą propozycję kodeksu postępowania w celu zaangażowania władz lokalnych i regionalnych w europejski semestr (2

| 4. | Uznaje, że szczególne środki na rzecz odbudowy w ramach Next Generation EU dają wszystkim terytoriom, zwłaszcza tym najbardziej dotkniętym kryzysem gospodarczym wynikającym z pandemii COVD-19, możliwość wspierania modernizacji ich modelu gospodarczego i uczynienia go bardziej wydajnym i odpornym. Ubolewa jednak, że proponowany klucz przydziału dla pierwszej transzy 70 % zobowiązań, w formie przesunięć z Funduszu Odbudowy, opiera się na wskaźnikach społeczno-gospodarczych odnoszących się do sytuacji sprzed kryzysu zdrowotnego i nie uwzględnia wpływu pandemii na te wskaźniki, zważywszy że wynikające z pandemii skutki gospodarcze są od początku asymetryczne pod względem terytorialnym. |
| --- | --- |

4.

Uznaje, że szczególne środki na rzecz odbudowy w ramach Next Generation EU dają wszystkim terytoriom, zwłaszcza tym najbardziej dotkniętym kryzysem gospodarczym wynikającym z pandemii COVD-19, możliwość wspierania modernizacji ich modelu gospodarczego i uczynienia go bardziej wydajnym i odpornym. Ubolewa jednak, że proponowany klucz przydziału dla pierwszej transzy 70 % zobowiązań, w formie przesunięć z Funduszu Odbudowy, opiera się na wskaźnikach społeczno-gospodarczych odnoszących się do sytuacji sprzed kryzysu zdrowotnego i nie uwzględnia wpływu pandemii na te wskaźniki, zważywszy że wynikające z pandemii skutki gospodarcze są od początku asymetryczne pod względem terytorialnym.

| 5. | Zwraca uwagę, że pogorszenie koniunktury gospodarczej ma miejsce w czasach, gdy wiele kluczowych sektorów przemysłu już boryka się z poważnymi wyzwaniami wynikającymi z transformacji cyfrowej i środowiskowej. Aby doprowadzić do zmian, UE nie może pozostawać w tyle w globalnej konkurencji o innowacje. Wymaga to znacznych inwestycji w badania i rozwój, jak również w nabywanie i podnoszenie kwalifikacji. Aby umożliwić te inwestycje, należy również wykorzystać Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. |
| --- | --- |

5.

Zwraca uwagę, że pogorszenie koniunktury gospodarczej ma miejsce w czasach, gdy wiele kluczowych sektorów przemysłu już boryka się z poważnymi wyzwaniami wynikającymi z transformacji cyfrowej i środowiskowej. Aby doprowadzić do zmian, UE nie może pozostawać w tyle w globalnej konkurencji o innowacje. Wymaga to znacznych inwestycji w badania i rozwój, jak również w nabywanie i podnoszenie kwalifikacji. Aby umożliwić te inwestycje, należy również wykorzystać Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności.

| 6. | Nalega w związku z tym, aby władze lokalne i regionalne uczestniczyły w opracowywaniu planów odbudowy w drodze zorganizowanej współpracy z państwami członkowskimi, ponieważ reformy i inwestycje wymagające wsparcia wchodzą w zakres kompetencji lokalnych i regionalnych, zgodnie z krajowymi ramami prawnymi dotyczącymi podziału kompetencji między poziomami sprawowania rządów. Komitet zachęca Komisję, by w porozumieniu z nim przedstawiła wytyczne w tym zakresie jesienią 2020 r. Ze swojej strony zobowiązuje się przeprowadzać dwa razy w roku ocenę realizacji planów odbudowy i zwiększania odporności na szczeblu terytorialnym. |
| --- | --- |

6.

Nalega w związku z tym, aby władze lokalne i regionalne uczestniczyły w opracowywaniu planów odbudowy w drodze zorganizowanej współpracy z państwami członkowskimi, ponieważ reformy i inwestycje wymagające wsparcia wchodzą w zakres kompetencji lokalnych i regionalnych, zgodnie z krajowymi ramami prawnymi dotyczącymi podziału kompetencji między poziomami sprawowania rządów. Komitet zachęca Komisję, by w porozumieniu z nim przedstawiła wytyczne w tym zakresie jesienią 2020 r. Ze swojej strony zobowiązuje się przeprowadzać dwa razy w roku ocenę realizacji planów odbudowy i zwiększania odporności na szczeblu terytorialnym.

| 7. | Uważa ponadto, że terminy wyznaczone w ramach europejskiego semestru utrudniają przedstawienie planów odbudowy w postaci załącznika do krajowych programów reform, a tym bardziej ich wstępne zgłoszenie z ponad sześciomiesięcznym wyprzedzeniem. By przedstawić swe plany, właściwe organy muszą mieć większą elastyczność i możliwość dostosowania. |
| --- | --- |

7.

Uważa ponadto, że terminy wyznaczone w ramach europejskiego semestru utrudniają przedstawienie planów odbudowy w postaci załącznika do krajowych programów reform, a tym bardziej ich wstępne zgłoszenie z ponad sześciomiesięcznym wyprzedzeniem. By przedstawić swe plany, właściwe organy muszą mieć większą elastyczność i możliwość dostosowania.

| 8. | Przyjmuje do wiadomości, że 17 września 2020 r. Komisja przedstawiła równocześnie wytyczne dotyczące planów odbudowy i zwiększania odporności (3) oraz roczną strategię zrównoważonego wzrostu gospodarczego. W związku z tym podkreśla, że:






  — | wydaje się, że Komisja proponuje obecnie połączenie krajowych planów odbudowy i zwiększania odporności z krajowymi programami reform i że nie planuje już proponować zaleceń dla poszczególnych krajów, |
| --- | --- | --- |

8.

Przyjmuje do wiadomości, że 17 września 2020 r. Komisja przedstawiła równocześnie wytyczne dotyczące planów odbudowy i zwiększania odporności (3

—

wydaje się, że Komisja proponuje obecnie połączenie krajowych planów odbudowy i zwiększania odporności z krajowymi programami reform i że nie planuje już proponować zaleceń dla poszczególnych krajów,

| — | Komisja zachęca państwa członkowskie do opisania charakteru instytucjonalnego ich planów odbudowy i zwiększania odporności, a także roli ich parlamentów narodowych/regionalnych, innych władz lokalnych/regionalnych i krajowych organów doradczych, takich jak krajowe rady budżetowe i krajowe rady ds. produktywności, w procesach decyzyjnych prowadzących do przyjęcia/przedłożenia planów odbudowy i zwiększania odporności, lecz nie stawia żadnych wymogów co do udziału samorządów terytorialnych w ich sporządzaniu; |
| --- | --- |

—

Komisja zachęca państwa członkowskie do opisania charakteru instytucjonalnego ich planów odbudowy i zwiększania odporności, a także roli ich parlamentów narodowych/regionalnych, innych władz lokalnych/regionalnych i krajowych organów doradczych, takich jak krajowe rady budżetowe i krajowe rady ds. produktywności, w procesach decyzyjnych prowadzących do przyjęcia/przedłożenia planów odbudowy i zwiększania odporności, lecz nie stawia żadnych wymogów co do udziału samorządów terytorialnych w ich sporządzaniu;

| — | wymiar terytorialny w tych dokumentach nie wydaje się stanowić priorytetu z punktu widzenia programowania; |
| --- | --- |

—

wymiar terytorialny w tych dokumentach nie wydaje się stanowić priorytetu z punktu widzenia programowania;

| — | Komisja przedstawia siedem inicjatyw przewodnich (4), w których mają zostać uwzględnione plany odbudowy i zwiększania odporności. Inicjatywy przewodnie mogą się wydawać dodatkowymi ograniczeniami w programowaniu strategicznym planów odbudowy i zwiększania odporności. Ponadto żadna z siedmiu inicjatyw przewodnich nie dotyczy spójności społecznej, która ucierpiała przecież wskutek pandemii COVID-19. |
| --- | --- |

—

Komisja przedstawia siedem inicjatyw przewodnich (4), w których mają zostać uwzględnione plany odbudowy i zwiększania odporności. Inicjatywy przewodnie mogą się wydawać dodatkowymi ograniczeniami w programowaniu strategicznym planów odbudowy i zwiększania odporności. Ponadto żadna z siedmiu inicjatyw przewodnich nie dotyczy spójności społecznej, która ucierpiała przecież wskutek pandemii COVID-19.

4

Proponuje, że wspólnie z Komisją Europejską zorganizuje Forum na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, aby zwiększyć zaangażowanie społeczności terytorialnych w plan odbudowy i ocenić wkład planu w spójność oraz w transformację ekologiczną i cyfrową.

| 9. | Przypomina wreszcie, że władze lokalne i regionalne odpowiadają za ponad połowę inwestycji publicznych w UE – wiele z nich w kluczowych sektorach, takich jak zdrowie, kształcenie, usługi społeczne, mieszkalnictwo, transport czy turystyka – w związku z czym absurdem byłoby uniemożliwienie im korzystania ze wsparcia dla inwestycji publicznych. Wsparcie tego rodzaju jest szczególnie potrzebne w czasach kryzysu. Ostatnie dziesięciolecie pokazało negatywne konsekwencje procykliczne cięć w inwestycjach publicznych, które są zbyt często wykorzystywane jako zmienna dostosowawcza w obliczu ograniczeń budżetowych. |
| --- | --- |

9.

Przypomina wreszcie, że władze lokalne i regionalne odpowiadają za ponad połowę inwestycji publicznych w UE – wiele z nich w kluczowych sektorach, takich jak zdrowie, kształcenie, usługi społeczne, mieszkalnictwo, transport czy turystyka – w związku z czym absurdem byłoby uniemożliwienie im korzystania ze wsparcia dla inwestycji publicznych. Wsparcie tego rodzaju jest szczególnie potrzebne w czasach kryzysu. Ostatnie dziesięciolecie pokazało negatywne konsekwencje procykliczne cięć w inwestycjach publicznych, które są zbyt często wykorzystywane jako zmienna dostosowawcza w obliczu ograniczeń budżetowych.

| 10. | Podkreśla rolę, jaką proponowany instrument musi odgrywać z punktu widzenia klimatu, ale uważa, że co najmniej 40 % środków w ramach planów odbudowy należy przeznaczyć na działania w dziedzinie klimatu, aby Unia Europejska mogła wywiązać się ze swoich zobowiązań klimatycznych. KR uważa również, że we wniosku Komisji należy uwzględnić wszystkie cele zrównoważonego rozwoju jako ramy planowania strategicznego. |
| --- | --- |

10.

Podkreśla rolę, jaką proponowany instrument musi odgrywać z punktu widzenia klimatu, ale uważa, że co najmniej 40 % środków w ramach planów odbudowy należy przeznaczyć na działania w dziedzinie klimatu, aby Unia Europejska mogła wywiązać się ze swoich zobowiązań klimatycznych. KR uważa również, że we wniosku Komisji należy uwzględnić wszystkie cele zrównoważonego rozwoju jako ramy planowania strategicznego.

| 11. | Wyraża sprzeciw wobec możliwości przeniesienia środków z funduszy strukturalnych i inwestycyjnych do Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (art. 6), gdyż grozi to ponowną centralizacją i podważeniem zarządzania funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi zgodnie z zasadą partnerstwa. |
| --- | --- |

11.

Wyraża sprzeciw wobec możliwości przeniesienia środków z funduszy strukturalnych i inwestycyjnych do Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (art. 6), gdyż grozi to ponowną centralizacją i podważeniem zarządzania funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi zgodnie z zasadą partnerstwa.

| 12. | Dostrzega w pomyśle poddania Instrumentu warunkowości makroekonomicznej właściwe narzędzie, by zapewnić ukierunkowane wykorzystanie środków UE w państwach członkowskich. |
| --- | --- |

12.

Dostrzega w pomyśle poddania Instrumentu warunkowości makroekonomicznej właściwe narzędzie, by zapewnić ukierunkowane wykorzystanie środków UE w państwach członkowskich.

| 13. | Ponawia apel o jasne określenie reform, na które można przeznaczyć środki z Funduszu Odbudowy lub Instrumentu Wsparcia Technicznego, zgodnie z zasadą pomocniczości, wraz z zaznaczeniem, że muszą one spełniać następujące kryteria:






  (i) | mieć znaczenie dla osiągnięcia celów Traktatu UE; |
| --- | --- | --- |

13.

Ponawia apel o jasne określenie reform, na które można przeznaczyć środki z Funduszu Odbudowy lub Instrumentu Wsparcia Technicznego, zgodnie z zasadą pomocniczości, wraz z zaznaczeniem, że muszą one spełniać następujące kryteria:

(i)

mieć znaczenie dla osiągnięcia celów Traktatu UE;

| (ii) | mieć znaczenie dla konwergencji i zmniejszania dysproporcji regionalnych w duchu podstawy prawnej, którą jest art. 175 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE); |
| --- | --- |

(ii)

mieć znaczenie dla konwergencji i zmniejszania dysproporcji regionalnych w duchu podstawy prawnej, którą jest art. 175 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE);

| (iii) | być w stanie uruchomić inwestycje i tym samym pobudzić zrównoważony i długoterminowy wzrost gospodarczy zgodnie z celami zrównoważonego rozwoju. |
| --- | --- |

(iii)

być w stanie uruchomić inwestycje i tym samym pobudzić zrównoważony i długoterminowy wzrost gospodarczy zgodnie z celami zrównoważonego rozwoju.

| 14. | Podkreśla, że by wdrożyć fundusz odbudowy i zwiększania odporności samorządy terytorialne realizujące projekt potrzebują stabilnych ram prawnych w dziedzinie pomocy państwa na szczeblu europejskim i krajowym. W szczególności muszą wiedzieć, czy europejskie ramy pomocy państwa zostaną ustanowione na zasadzie ad hoc w celu uwzględnienia wzrostu wysokości pomocy, oraz uzyskać gwarancje co do zakresu odpowiedzialności i terminów zgłaszania pomocy. |
| --- | --- |

14.

Podkreśla, że by wdrożyć fundusz odbudowy i zwiększania odporności samorządy terytorialne realizujące projekt potrzebują stabilnych ram prawnych w dziedzinie pomocy państwa na szczeblu europejskim i krajowym. W szczególności muszą wiedzieć, czy europejskie ramy pomocy państwa zostaną ustanowione na zasadzie ad hoc w celu uwzględnienia wzrostu wysokości pomocy, oraz uzyskać gwarancje co do zakresu odpowiedzialności i terminów zgłaszania pomocy.

| 15. | Zaznacza, że określenie „Instrument” wydaje się zbyt technokratyczne, niezrozumiałe dla zwykłych obywateli i dwuznaczne w niektórych językach urzędowych Unii Europejskiej i stanowi przeszkodę w zdecentralizowanej komunikacji na temat działań podejmowanych przez Unię Europejską z myślą o odbudowie i zwiększaniu odporności. Proponuje zatem, by określenie „Instrument” zostało zastąpione „Funduszem”. |
| --- | --- |

15.

Zaznacza, że określenie „Instrument” wydaje się zbyt technokratyczne, niezrozumiałe dla zwykłych obywateli i dwuznaczne w niektórych językach urzędowych Unii Europejskiej i stanowi przeszkodę w zdecentralizowanej komunikacji na temat działań podejmowanych przez Unię Europejską z myślą o odbudowie i zwiększaniu odporności. Proponuje zatem, by określenie „Instrument” zostało zastąpione „Funduszem”.

Odnośnie do Instrumentu Wsparcia Technicznego

Odnośnie do Instrumentu Wsparcia Technicznego

| 16. | Z zadowoleniem przyjmuje przedstawienie przez Komisję wniosku dotyczącego rozporządzenia ustanawiającego Instrument Wsparcia Technicznego, który może przyczynić się do wzmocnienia zdolności administracyjnych władz publicznych, a tym samym do lepszego wdrażania reform i skuteczniejszego zarządzania publicznego. |
| --- | --- |

16.

Z zadowoleniem przyjmuje przedstawienie przez Komisję wniosku dotyczącego rozporządzenia ustanawiającego Instrument Wsparcia Technicznego, który może przyczynić się do wzmocnienia zdolności administracyjnych władz publicznych, a tym samym do lepszego wdrażania reform i skuteczniejszego zarządzania publicznego.

| 17. | Zdecydowanie popiera fakt, że Instrument ten jest przeznaczony nie tylko dla administracji krajowych, ale również dla władz lokalnych i regionalnych, o czym mowa w art. 2 wniosku. |
| --- | --- |

17.

Zdecydowanie popiera fakt, że Instrument ten jest przeznaczony nie tylko dla administracji krajowych, ale również dla władz lokalnych i regionalnych, o czym mowa w art. 2 wniosku.

| 18. | Jest jednak zdania, że należy doprecyzować wniosek dotyczący rozporządzenia i zwiększyć jego spójność, w szczególności w odniesieniu do art. 8 dotyczącego wniosku o wsparcie techniczne, który powinien zostać złożony przez władze krajowe w rozumieniu art. 2, a nie wyłącznie przez państwo członkowskie. |
| --- | --- |

18.

Jest jednak zdania, że należy doprecyzować wniosek dotyczący rozporządzenia i zwiększyć jego spójność, w szczególności w odniesieniu do art. 8 dotyczącego wniosku o wsparcie techniczne, który powinien zostać złożony przez władze krajowe w rozumieniu art. 2, a nie wyłącznie przez państwo członkowskie.

Bruksela, dnia 14 października 2020 r.

Apostolos TZITZIKOSTAS

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  
  Zob. sprawozdanie Europejskiego Trybunału Obrachunkowego na ten temat (z dnia 2 lipca 2020 r.)

  https://www.eca.europa.eu/Lists/ECADocuments/RW20_01/RW_Tracking_climate_spending_PL.pdf.

1

Zob. sprawozdanie Europejskiego Trybunału Obrachunkowego na ten temat (z dnia 2 lipca 2020 r.)

https://www.eca.europa.eu/Lists/ECADocuments/RW20_01/RW_Tracking_climate_spending_PL.pdf

(1)  Prognozy ekonomiczne Komisji z lata (lipiec 2020 r.): https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/economy-finance/ip132_en.pdf.

1

(2)  Opinia KR-u „Ulepszenie zarządzania europejskim semestrem – kodeks postępowania dotyczący udziału władz lokalnych i regionalnych” – sprawozdawca: Rob JONKMAN (NL/EKR), przyjęta 11 maja 2017 r. Sygn.: COR-2016-05386.

2

„Ulepszenie zarządzania europejskim semestrem – kodeks postępowania dotyczący udziału władz lokalnych i regionalnych”

(3)  Dostępne na tym etapie wyłącznie w języku angielskim.

3

(4)  Czyste technologie i energia ze źródeł odnawialnych; efektywność energetyczna zasobów budowlanych; innowacyjna mobilność; łączność (5G, światłowody); modernizacja administracji publicznej; rozwój europejskiej chmury obliczeniowej dla danych przemysłowych oraz potężnych mikroprocesorów; cyfryzacja systemów kształcenia oraz rozwój umiejętności cyfrowych.

4

---

| 18.12.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 440/183 |
| --- | --- | --- | --- |

18.12.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 440/183

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Europejski Rok Kolei 2021

(2020/C 440/25)

| Sprawozdawca: | Jarosław STAWIARSKI (PL/EKR), marszałek województwa lubelskiego |
| --- | --- |
| Dokument źródłowy: | Wniosek dotyczący decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Roku Kolei (2021)
  COM(2020) 78 final |

Sprawozdawca:

Jarosław STAWIARSKI (PL/EKR), marszałek województwa lubelskiego

Dokument źródłowy:

Wniosek dotyczący decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Roku Kolei (2021)

COM(2020) 78 final

I.   ZALECANE POPRAWKI

Poprawka 1

Motyw 6

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Łącząc główne unijne szlaki transportowe z peryferyjnymi regionami i terytoriami, sektor kolei przyczynia się do zapewnienia społecznej, gospodarczej i terytorialnej spójności. | Łącząc główne unijne szlaki transportowe z peryferyjnymi regionami i terytoriami, sektor kolei przyczynia się do zapewnienia społecznej, gospodarczej i terytorialnej spójności
  zarówno jako lokalna i regionalna usługa publiczna, jak i dalekobieżny środek transportu o dużej pojemności dla podróżnych i towarów. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Łącząc główne unijne szlaki transportowe z peryferyjnymi regionami i terytoriami, sektor kolei przyczynia się do zapewnienia społecznej, gospodarczej i terytorialnej spójności.

Łącząc główne unijne szlaki transportowe z peryferyjnymi regionami i terytoriami, sektor kolei przyczynia się do zapewnienia społecznej, gospodarczej i terytorialnej spójności
  zarówno jako lokalna i regionalna usługa publiczna, jak i dalekobieżny środek transportu o dużej pojemności dla podróżnych i towarów.

Uzasadnienie

Wspominając o wkładzie w spójność, należy wskazać różne modele kolei, które są dla niej korzystne, tak aby podkreślić znaczenie i potrzebę, bez wyjątku, każdego z nich z myślą o realizowanym celu.

Poprawka 2

Artykuł 3 ust. 1

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| a) | inicjatywy i imprezy służące promowaniu debaty, zwiększaniu świadomości i ułatwianiu zaangażowania obywateli, przedsiębiorstw i organów publicznych w celu przyciągnięcia większej liczby osób i towarów do kolei jako środka w walce ze zmianą klimatu za pośrednictwem wielu kanałów i narzędzi, w tym imprezy w państwach członkowskich; |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

a)

inicjatywy i imprezy służące promowaniu debaty, zwiększaniu świadomości i ułatwianiu zaangażowania obywateli, przedsiębiorstw i organów publicznych w celu przyciągnięcia większej liczby osób i towarów do kolei jako środka w walce ze zmianą klimatu za pośrednictwem wielu kanałów i narzędzi, w tym imprezy w państwach członkowskich;

| a) | inicjatywy i imprezy służące promowaniu debaty, zwiększaniu świadomości i ułatwianiu zaangażowania obywateli, przedsiębiorstw i organów publicznych w celu przyciągnięcia większej liczby osób i towarów do kolei jako środka w walce ze zmianą klimatu za pośrednictwem wielu kanałów i narzędzi, w tym imprezy w państwach członkowskich,
  a także nowa polityka handlowa ułatwiająca dostęp do kolei za pomocą ofert, rabatów i promocji ze szczególnym uwzględnieniem specjalnych grup i zbiorowości; |
| --- | --- |

a)

inicjatywy i imprezy służące promowaniu debaty, zwiększaniu świadomości i ułatwianiu zaangażowania obywateli, przedsiębiorstw i organów publicznych w celu przyciągnięcia większej liczby osób i towarów do kolei jako środka w walce ze zmianą klimatu za pośrednictwem wielu kanałów i narzędzi, w tym imprezy w państwach członkowskich,
  a także nowa polityka handlowa ułatwiająca dostęp do kolei za pomocą ofert, rabatów i promocji ze szczególnym uwzględnieniem specjalnych grup i zbiorowości;

Uzasadnienie

Aby przyciągnąć nowych użytkowników do transportu kolejowego, kluczowe znaczenie ma ułatwienie dostępu do tego środka transportu za pomocą nowej polityki cenowej, ofert i rabatów, w szczególności na trasach objętych zobowiązaniem z tytułu świadczenia usług publicznych.

Poprawka 3

Artykuł 4

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Za organizację uczestnictwa w europejskim roku na poziomie krajowym odpowiadają państwa członkowskie. W tym celu państwa członkowskie wyznaczają koordynatorów krajowych. Koordynatorzy krajowi zapewniają koordynację odpowiednich działań na poziomie krajowym. | Za organizację uczestnictwa w europejskim roku na poziomie krajowym odpowiadają państwa członkowskie. W tym celu państwa członkowskie wyznaczają koordynatorów krajowych. Koordynatorzy krajowi zapewnią koordynację odpowiednich działań na szczeblu krajowym,
  biorąc również pod uwagę promocję transportu kolejowego, którą mogą prowadzić różne władze regionalne w każdym państwie członkowskim UE. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Za organizację uczestnictwa w europejskim roku na poziomie krajowym odpowiadają państwa członkowskie. W tym celu państwa członkowskie wyznaczają koordynatorów krajowych. Koordynatorzy krajowi zapewniają koordynację odpowiednich działań na poziomie krajowym.

Za organizację uczestnictwa w europejskim roku na poziomie krajowym odpowiadają państwa członkowskie. W tym celu państwa członkowskie wyznaczają koordynatorów krajowych. Koordynatorzy krajowi zapewnią koordynację odpowiednich działań na szczeblu krajowym,
  biorąc również pod uwagę promocję transportu kolejowego, którą mogą prowadzić różne władze regionalne w każdym państwie członkowskim UE.

Uzasadnienie

W celu zapewnienia efektywnego wdrożenia Europejskiego Roku Kolei w państwach członkowskich – kluczowe jest zaangażowanie w ten projekt władz regionalnych i promowanie kolei nie tylko na poziomie centralnym, ale w szczególności regionalnym.

Poprawka 4

Artykuł 5

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| 1.   Komisja regularnie zwołuje posiedzenia koordynatorów krajowych w celu koordynowania przebiegu europejskiego roku. Posiedzenia te służą również wymianie informacji na temat realizacji europejskiego roku na poziomie krajowym i unijnym; przedstawiciele Parlamentu Europejskiego mogą brać w udział w tych posiedzeniach jako obserwatorzy. | 1.   Komisja regularnie zwołuje posiedzenia koordynatorów krajowych w celu koordynowania przebiegu europejskiego roku. Posiedzenia te służą również wymianie informacji na temat realizacji europejskiego roku na poziomie krajowym i unijnym; przedstawiciele Parlamentu Europejskiego
  oraz Europejskiego Komitetu Regionów
  mogą brać w udział w tych posiedzeniach jako obserwatorzy. |
| 2.   Koordynacja Europejskiego Roku na poziomie Unii ma charakter przekrojowy, tak aby stworzyć synergię między poszczególnymi unijnymi programami i inicjatywami na rzecz finansowania projektów w zakresie transportu kolejowego lub projektów, które mają aspekt dotyczący kolei. | 2.   Koordynacja Europejskiego Roku na poziomie Unii ma charakter przekrojowy, tak aby stworzyć synergię między poszczególnymi unijnymi programami i inicjatywami na rzecz finansowania projektów w zakresie transportu kolejowego lub projektów, które mają aspekt dotyczący kolei. |
| 3.   Komisja zwołuje regularne spotkania zainteresowanych stron i przedstawicieli organizacji lub podmiotów działających w dziedzinie transportu kolejowego, w tym funkcjonujących ponadnarodowych sieci i właściwych organizacji pozarządowych, a także organizacji i społeczności skupiających młodzież, w celu uzyskania wsparcia przy realizacji europejskiego roku na poziomie Unii. | 3.   Komisja zwołuje regularne spotkania zainteresowanych stron i przedstawicieli organizacji lub podmiotów działających w dziedzinie transportu kolejowego, w tym funkcjonujących ponadnarodowych sieci i właściwych organizacji pozarządowych, a także organizacji i społeczności skupiających młodzież, w celu uzyskania wsparcia przy realizacji europejskiego roku na poziomie Unii. |
| Komisja, o ile będzie to możliwe ze względów budżetowych, może zorganizować zaproszenia do składania wniosków i projektów, które będą mogły otrzymać wsparcie ze względu na ich szczególny wkład w osiągnięcie celów europejskiego roku. | Komisja, o ile będzie to możliwe ze względów budżetowych, może zorganizować zaproszenia do składania wniosków i projektów, które będą mogły otrzymać wsparcie ze względu na ich szczególny wkład w osiągnięcie celów europejskiego roku.
  Projekty otrzymujące wsparcie unijne powinny być wybierane z uwzględnieniem parytetu geograficznego. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

1.   Komisja regularnie zwołuje posiedzenia koordynatorów krajowych w celu koordynowania przebiegu europejskiego roku. Posiedzenia te służą również wymianie informacji na temat realizacji europejskiego roku na poziomie krajowym i unijnym; przedstawiciele Parlamentu Europejskiego mogą brać w udział w tych posiedzeniach jako obserwatorzy.

1.   Komisja regularnie zwołuje posiedzenia koordynatorów krajowych w celu koordynowania przebiegu europejskiego roku. Posiedzenia te służą również wymianie informacji na temat realizacji europejskiego roku na poziomie krajowym i unijnym; przedstawiciele Parlamentu Europejskiego
  oraz Europejskiego Komitetu Regionów
  mogą brać w udział w tych posiedzeniach jako obserwatorzy.

2.   Koordynacja Europejskiego Roku na poziomie Unii ma charakter przekrojowy, tak aby stworzyć synergię między poszczególnymi unijnymi programami i inicjatywami na rzecz finansowania projektów w zakresie transportu kolejowego lub projektów, które mają aspekt dotyczący kolei.

2.   Koordynacja Europejskiego Roku na poziomie Unii ma charakter przekrojowy, tak aby stworzyć synergię między poszczególnymi unijnymi programami i inicjatywami na rzecz finansowania projektów w zakresie transportu kolejowego lub projektów, które mają aspekt dotyczący kolei.

3.   Komisja zwołuje regularne spotkania zainteresowanych stron i przedstawicieli organizacji lub podmiotów działających w dziedzinie transportu kolejowego, w tym funkcjonujących ponadnarodowych sieci i właściwych organizacji pozarządowych, a także organizacji i społeczności skupiających młodzież, w celu uzyskania wsparcia przy realizacji europejskiego roku na poziomie Unii.

3.   Komisja zwołuje regularne spotkania zainteresowanych stron i przedstawicieli organizacji lub podmiotów działających w dziedzinie transportu kolejowego, w tym funkcjonujących ponadnarodowych sieci i właściwych organizacji pozarządowych, a także organizacji i społeczności skupiających młodzież, w celu uzyskania wsparcia przy realizacji europejskiego roku na poziomie Unii.

Komisja, o ile będzie to możliwe ze względów budżetowych, może zorganizować zaproszenia do składania wniosków i projektów, które będą mogły otrzymać wsparcie ze względu na ich szczególny wkład w osiągnięcie celów europejskiego roku.

Komisja, o ile będzie to możliwe ze względów budżetowych, może zorganizować zaproszenia do składania wniosków i projektów, które będą mogły otrzymać wsparcie ze względu na ich szczególny wkład w osiągnięcie celów europejskiego roku.
  Projekty otrzymujące wsparcie unijne powinny być wybierane z uwzględnieniem parytetu geograficznego.

Projekty otrzymujące wsparcie unijne powinny być wybierane z uwzględnieniem parytetu geograficznego.

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Udział KR-u w posiedzeniach koordynatorów jest niezbędny z uwagi na ważną rolę samorządów w rozwijaniu regionalnego i lokalnego transportu kolejowego. Wsparcie finansowe projektów w ramach Europejskiego Roku Kolei powinno być zrównoważone, stąd propozycja kryterium geograficznego.

II.   ZALECENIA POLITYCZNE

ZALECENIA POLITYCZNE

A.   ROLA I WKŁAD KOLEI NA RZECZ ROZWOJU SPOŁECZNO-GOSPODARCZEGO EUROPEJSKICH REGIONÓW, ZRÓWNOWAŻONEJ MOBILNOŚCI I OSIĄGNIĘCIA CELÓW KLIMATYCZNYCH ZDEFINIOWANYCH W STRATEGII EUROPEJSKIEGO ZIELONEGO ŁADU ORAZ POLITYCE TRANSPORTOWEJ UE

ROLA I WKŁAD KOLEI NA RZECZ ROZWOJU SPOŁECZNO-GOSPODARCZEGO EUROPEJSKICH REGIONÓW, ZRÓWNOWAŻONEJ MOBILNOŚCI I OSIĄGNIĘCIA CELÓW KLIMATYCZNYCH ZDEFINIOWANYCH W STRATEGII EUROPEJSKIEGO ZIELONEGO ŁADU ORAZ POLITYCE TRANSPORTOWEJ UE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

| 1. | Z zadowoleniem przyjmuje wniosek w sprawie Europejskiego Roku Kolei (2021), aby poprzez projekty, debaty, wydarzenia, wystawy i inicjatywy w całej Europie promować kolej wśród obywateli, przedsiębiorstw i władz jako atrakcyjny i zrównoważony środowiskowo sposób przemieszczania się po Europie. |
| --- | --- |

1.

Z zadowoleniem przyjmuje wniosek w sprawie Europejskiego Roku Kolei (2021), aby poprzez projekty, debaty, wydarzenia, wystawy i inicjatywy w całej Europie promować kolej wśród obywateli, przedsiębiorstw i władz jako atrakcyjny i zrównoważony środowiskowo sposób przemieszczania się po Europie.

| 2. | Odnotowuje zbieżność celów decyzji w sprawie Europejskiego Roku Kolei z promowaniem transportu kolejowego w ramach komunikatu Komisji w zakresie Europejskiego Zielonego Ładu, w szczególności w odniesieniu do zrównoważonej i inteligentnej mobilności oraz osiągnięcia neutralności klimatycznej UE do 2050 r. |
| --- | --- |

2.

Odnotowuje zbieżność celów decyzji w sprawie Europejskiego Roku Kolei z promowaniem transportu kolejowego w ramach komunikatu Komisji w zakresie Europejskiego Zielonego Ładu, w szczególności w odniesieniu do zrównoważonej i inteligentnej mobilności oraz osiągnięcia neutralności klimatycznej UE do 2050 r.

| 3. | Zauważa, że kolej jest jednym z najbardziej zrównoważonych, energooszczędnych i najbezpieczniejszych środków transportu i jako taki będzie odgrywać ważną rolę w przyszłym europejskim systemie mobilności. |
| --- | --- |

3.

Zauważa, że kolej jest jednym z najbardziej zrównoważonych, energooszczędnych i najbezpieczniejszych środków transportu i jako taki będzie odgrywać ważną rolę w przyszłym europejskim systemie mobilności.

| 4. | Zauważa, że kolej jest sześć razy bardziej energooszczędna niż transport drogowy, emituje także dziewięć razy mniej CO2 niż transport drogowy towarów i pasażerski transport lotniczy. |
| --- | --- |

4.

Zauważa, że kolej jest sześć razy bardziej energooszczędna niż transport drogowy, emituje także dziewięć razy mniej CO2

| 5. | Zauważa, że kolej, jako lider w neutralnej dla klimatu mobilności w UE, ustanowiła własną strategię zrównoważonej mobilności, aby do 2050 r. osiągnąć cel pełnego funkcjonowania przy zerowych emisjach. |
| --- | --- |

5.

Zauważa, że kolej, jako lider w neutralnej dla klimatu mobilności w UE, ustanowiła własną strategię zrównoważonej mobilności, aby do 2050 r. osiągnąć cel pełnego funkcjonowania przy zerowych emisjach.

| 6. | Przypomina, że wszystkie rodzaje transportu powinny przyczyniać się do pokrywania generowanych przez nie kosztów zewnętrznych, zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci”. W związku z tym wzywa niemiecką prezydencję w Radzie UE do przyspieszenia dyskusji na temat eurowiniety, tak aby w nadchodzących miesiącach przyjąć ogólne podejście umożliwiające negocjacje trójstronne z Parlamentem Europejskim w celu promowania przejścia z transportu drogowego na kolejowy. |
| --- | --- |

6.

Przypomina, że wszystkie rodzaje transportu powinny przyczyniać się do pokrywania generowanych przez nie kosztów zewnętrznych, zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci”. W związku z tym wzywa niemiecką prezydencję w Radzie UE do przyspieszenia dyskusji na temat eurowiniety, tak aby w nadchodzących miesiącach przyjąć ogólne podejście umożliwiające negocjacje trójstronne z Parlamentem Europejskim w celu promowania przejścia z transportu drogowego na kolejowy.

| 7. | Podkreśla, że sektor kolejowy ma również znaczący wkład w europejską gospodarkę i w urzeczywistnienie jednolitego rynku europejskiego. |
| --- | --- |

7.

Podkreśla, że sektor kolejowy ma również znaczący wkład w europejską gospodarkę i w urzeczywistnienie jednolitego rynku europejskiego.

| 8. | Zwraca ponadto uwagę, że celów w zakresie przejścia na transport kolejowy nie można osiągnąć wyłącznie za pomocą środków zachęcających w sektorze kolejowym, lecz że cele wytyczone przez Komisję w ramach Zielonego Ładu wymagają również środków zniechęcających odnośnie do rodzajów transportu zasilanych paliwami kopalnymi. |
| --- | --- |

8.

Zwraca ponadto uwagę, że celów w zakresie przejścia na transport kolejowy nie można osiągnąć wyłącznie za pomocą środków zachęcających w sektorze kolejowym, lecz że cele wytyczone przez Komisję w ramach Zielonego Ładu wymagają również środków zniechęcających odnośnie do rodzajów transportu zasilanych paliwami kopalnymi.

| 9. | Odnotowuje, że dzięki wysiłkom sektora kolejowego na rzecz poprawy usług zadowolenie pasażerów z tych usług regularnie wzrasta (1). |
| --- | --- |

9.

Odnotowuje, że dzięki wysiłkom sektora kolejowego na rzecz poprawy usług zadowolenie pasażerów z tych usług regularnie wzrasta (1

| 10. | Zwraca uwagę, że postępująca urbanizacja będzie stanowić jedno z największych wyzwań na świecie. Konieczne jest zatem stworzenie nowych paradygmatów mobilności. Pełne wdrożenie pojazdów elektrycznych i zautomatyzowanych potrwa jeszcze wiele lat, podczas gdy problemy spowodowane przez zmianę klimatu już dziś wymagają wsparcia dla sektora kolei. |
| --- | --- |

10.

Zwraca uwagę, że postępująca urbanizacja będzie stanowić jedno z największych wyzwań na świecie. Konieczne jest zatem stworzenie nowych paradygmatów mobilności. Pełne wdrożenie pojazdów elektrycznych i zautomatyzowanych potrwa jeszcze wiele lat, podczas gdy problemy spowodowane przez zmianę klimatu już dziś wymagają wsparcia dla sektora kolei.

| 11. | Podkreśla, że inwestycje w kolejowe korytarze towarowe i terminale przeładunkowe przyczyniają się do poprawy spójności terytorialnej UE, rozwoju handlu z krajami trzecimi, rozwoju gospodarczego i zatrudnienia. |
| --- | --- |

11.

Podkreśla, że inwestycje w kolejowe korytarze towarowe i terminale przeładunkowe przyczyniają się do poprawy spójności terytorialnej UE, rozwoju handlu z krajami trzecimi, rozwoju gospodarczego i zatrudnienia.

| 12. | W związku z planowanym przeglądem rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 1315/2013 (2) (TEN-T) zachęca instytucje UE do dalszego wspierania rozwoju tej sieci i inwestowania w nowe korytarze wszędzie tam, gdzie jest to konieczne w Unii Europejskiej, szczególnie w regionach posiadających słabiej rozwiniętą infrastrukturę kolejową. Przykładem korytarza posiadającego europejską wartość dodaną są Amber Corridor (korytarz bursztynowy) oraz Rail Baltica. |
| --- | --- |

12.

W związku z planowanym przeglądem rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 1315/2013 (2

| 13. | Odnotowuje, że inwestycje z instrumentu „Łącząc Europę” w kolejnictwo w latach 2014–2016 przyniosły PKB o wartości 264 mld EUR. Dalsze oczekiwane korzyści z tego instrumentu, wynikające z inwestowania w korytarze sieci bazowej w UE, powinny przynieść 1,8 % dodatkowego PKB w 2030 r. i zmianę modalną pozwalającą obniżyć koszty zewnętrzne. |
| --- | --- |

13.

Odnotowuje, że inwestycje z instrumentu „Łącząc Europę” w kolejnictwo w latach 2014–2016 przyniosły PKB o wartości 264 mld EUR. Dalsze oczekiwane korzyści z tego instrumentu, wynikające z inwestowania w korytarze sieci bazowej w UE, powinny przynieść 1,8 % dodatkowego PKB w 2030 r. i zmianę modalną pozwalającą obniżyć koszty zewnętrzne.

| 14. | Zauważa sukces usług kolei dużych prędkości w Europie i ich potencjał w zastępowaniu sieci połączeń lotniczych do 800–1 000 km. Zachęca do dalszego rozwoju infrastruktury kolei dużych prędkości, szczególnie w krajach w Europie Środkowej oraz Wschodniej i w krajach nordyckich, gdyż poprawi to łączność europejskiej sieci transportu, sprzyjając konkurencyjności, dostępności i realizacji celów klimatycznych UE. |
| --- | --- |

14.

Zauważa sukces usług kolei dużych prędkości w Europie i ich potencjał w zastępowaniu sieci połączeń lotniczych do 800–1 000 km. Zachęca do dalszego rozwoju infrastruktury kolei dużych prędkości, szczególnie w krajach w Europie Środkowej oraz Wschodniej i w krajach nordyckich, gdyż poprawi to łączność europejskiej sieci transportu, sprzyjając konkurencyjności, dostępności i realizacji celów klimatycznych UE.

| 15. | Odnotowuje, że kryzys COVID-19 potwierdził, że europejski system kolejowy cechuje się dużą odpornością i stabilnością, które umożliwiły ciągłe utrzymanie spójności terytorialnej, zwłaszcza między regionami, dzięki transportowi pacjentów i towarów pierwszej potrzeby. |
| --- | --- |

15.

Odnotowuje, że kryzys COVID-19 potwierdził, że europejski system kolejowy cechuje się dużą odpornością i stabilnością, które umożliwiły ciągłe utrzymanie spójności terytorialnej, zwłaszcza między regionami, dzięki transportowi pacjentów i towarów pierwszej potrzeby.

| 16. | Odnotowuje różnice w rozwoju i jakości infrastruktury między różnymi państwami europejskimi i z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w ramach nowego europejskiego instrumentu „Łącząc Europę” przewidziano znaczną część budżetu na spójną strategię obejmującą całą UE w celu zmniejszenia różnic w funkcjonowaniu systemów kolei pomiędzy państwami Unii. |
| --- | --- |

16.

Odnotowuje różnice w rozwoju i jakości infrastruktury między różnymi państwami europejskimi i z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w ramach nowego europejskiego instrumentu „Łącząc Europę” przewidziano znaczną część budżetu na spójną strategię obejmującą całą UE w celu zmniejszenia różnic w funkcjonowaniu systemów kolei pomiędzy państwami Unii.

| 17. | Wyraża opinię, że decydenci UE powinni wykorzystać okres odbudowy gospodarczej po pandemii, aby bardziej skoncentrować się na ekologicznych środkach transportu, takich jak kolej. Przyszłe strategie transportowe UE oraz plany inwestycyjne muszą odzwierciedlać ten nowy kierunek. |
| --- | --- |

17.

Wyraża opinię, że decydenci UE powinni wykorzystać okres odbudowy gospodarczej po pandemii, aby bardziej skoncentrować się na ekologicznych środkach transportu, takich jak kolej. Przyszłe strategie transportowe UE oraz plany inwestycyjne muszą odzwierciedlać ten nowy kierunek.

II.   WYZWANIA STOJĄCE PRZED EUROPEJSKĄ KOLEJĄ I ZALECENIA KOMITETU REGIONÓW NA RZECZ JEJ PROMOCJI I ROZWOJU

WYZWANIA STOJĄCE PRZED EUROPEJSKĄ KOLEJĄ I ZALECENIA KOMITETU REGIONÓW NA RZECZ JEJ PROMOCJI I ROZWOJU

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

| 18. | Odnotowuje, że celem białej księgi w sprawie transportu z 2011 r. było osiągnięcie znaczącego przesunięcia modalnego na rzecz kolei. Ubolewa, że tych zamierzeń nie udało się zrealizować, a sektor transportu ogółem odnotowuje ciągły wzrost emisji gazów cieplarnianych. |
| --- | --- |

18.

Odnotowuje, że celem białej księgi w sprawie transportu z 2011 r. było osiągnięcie znaczącego przesunięcia modalnego na rzecz kolei. Ubolewa, że tych zamierzeń nie udało się zrealizować, a sektor transportu ogółem odnotowuje ciągły wzrost emisji gazów cieplarnianych.

| 19. | Apeluje do instytucji unijnych oraz władz krajowych o podjęcie pilnych działań mających na celu wyrównanie warunków konkurencji różnych rodzajów transportu, w szczególności poprzez uwzględnienie negatywnych efektów zewnętrznych dla środowiska i dostosowanie opodatkowania, oraz o konsekwentne promowanie kolei. W tym kontekście przypomina, że wyraził już poparcie dla europejskiej inicjatywy obywatelskiej Fairosene, której sygnatariusze domagają się opodatkowania paliwa lotniczego. |
| --- | --- |

19.

Apeluje do instytucji unijnych oraz władz krajowych o podjęcie pilnych działań mających na celu wyrównanie warunków konkurencji różnych rodzajów transportu, w szczególności poprzez uwzględnienie negatywnych efektów zewnętrznych dla środowiska i dostosowanie opodatkowania, oraz o konsekwentne promowanie kolei. W tym kontekście przypomina, że wyraził już poparcie dla europejskiej inicjatywy obywatelskiej Fairosene, której sygnatariusze domagają się opodatkowania paliwa lotniczego.

Realizacja unijnych celów klimatycznych

Realizacja unijnych celów klimatycznych

| 20. | Podtrzymuje swój apel (3) o zniesienie obecnych zwolnień z VAT przewidzianych w dyrektywie 2006/112/WE (4), na mocy której wszystkie państwa członkowskie stosują zwolnienia z VAT w odniesieniu do transgranicznego ruchu lotniczego, zaś do transgranicznego ruchu kolejowego – nie. |
| --- | --- |

20.

Podtrzymuje swój apel (3

4

| 21. | Apeluje do instytucji UE i rządów państw o wzmocnienie strategicznej współpracy na rzecz zapobiegania zmianom klimatycznym poprzez pilne wsparcie działań w zakresie m.in.:






  — | wprowadzenia zasady pełnej internalizacji zewnętrznych kosztów w transporcie; zapewnienia równych norm bezpieczeństwa dotyczących wszystkich rodzajów transportu, |
| --- | --- | --- |

21.

Apeluje do instytucji UE i rządów państw o wzmocnienie strategicznej współpracy na rzecz zapobiegania zmianom klimatycznym poprzez pilne wsparcie działań w zakresie m.in.:

—

wprowadzenia zasady pełnej internalizacji zewnętrznych kosztów w transporcie; zapewnienia równych norm bezpieczeństwa dotyczących wszystkich rodzajów transportu,

| — | uczynienia z kolei (zgodnie ze zobowiązaniem ministrów państw członkowskich w deklaracji z Grazu) jako istotnego elementu zrównoważonej mobilności w UE zarówno w ruchu pasażerskim, jak i towarowym, |
| --- | --- |

—

uczynienia z kolei (zgodnie ze zobowiązaniem ministrów państw członkowskich w deklaracji z Grazu) jako istotnego elementu zrównoważonej mobilności w UE zarówno w ruchu pasażerskim, jak i towarowym,

| — | dalszego wsparcia elektryfikacji i modernizacji sieci kolejowej, |
| --- | --- |

—

dalszego wsparcia elektryfikacji i modernizacji sieci kolejowej,

| — | wsparcia przesunięcia modalnego na rzecz kolei, w tym w szczególności dla kolejowego transportu pasażerskiego lokalnego i regionalnego, jak również w podróżach do 1 000 km oraz wdrożenia programów pomocowych i finansowych dla kolejowego transportu towarowego, które pozwolą mu zwiększyć udział w przewozie w UE z obecnych 17 % do co najmniej 30 % w 2030 r., |
| --- | --- |

—

wsparcia przesunięcia modalnego na rzecz kolei, w tym w szczególności dla kolejowego transportu pasażerskiego lokalnego i regionalnego, jak również w podróżach do 1 000 km oraz wdrożenia programów pomocowych i finansowych dla kolejowego transportu towarowego, które pozwolą mu zwiększyć udział w przewozie w UE z obecnych 17 % do co najmniej 30 % w 2030 r.,

| — | dokonania bilansu prac wykonanych w ramach przedsięwzięcia Shift2Rail i zintensyfikowania wsparcia na rzecz badań i rozwoju oraz innowacji w sektorze kolejowym m.in. poprzez dalsze działania w programie „Horyzont Europa”. |
| --- | --- |

—

dokonania bilansu prac wykonanych w ramach przedsięwzięcia Shift2Rail i zintensyfikowania wsparcia na rzecz badań i rozwoju oraz innowacji w sektorze kolejowym m.in. poprzez dalsze działania w programie „Horyzont Europa”.

Realizacja celów unijnej polityki transportowej

Realizacja celów unijnej polityki transportowej

| 22. | Zauważa, że polityka unijna TEN-T jest istotnym instrumentem koordynacji ważnych dla Unii (i krajów trzecich) multimodalnych projektów transportowych oraz przyczynia się do rozwoju transgranicznej i regionalnej infrastruktury. |
| --- | --- |

22.

Zauważa, że polityka unijna TEN-T jest istotnym instrumentem koordynacji ważnych dla Unii (i krajów trzecich) multimodalnych projektów transportowych oraz przyczynia się do rozwoju transgranicznej i regionalnej infrastruktury.

| 23. | Zwraca jednak uwagę na brak komplementarności w zakresie inwestycji między bazową a kompleksową siecią kolejową TEN-T. Istotne jest zapewnienie wystarczającego finansowania również dla sieci kompleksowej. |
| --- | --- |

23.

Zwraca jednak uwagę na brak komplementarności w zakresie inwestycji między bazową a kompleksową siecią kolejową TEN-T. Istotne jest zapewnienie wystarczającego finansowania również dla sieci kompleksowej.

| 24. | Podkreśla, że polityka transportowa nie powinna się skupiać tylko na projektach rozszerzania sieci o nowe linie kolejowe, ale również na modernizacji i podniesieniu parametrów obecnej infrastruktury kolejowej. W trakcie tego procesu należy priorytetowo traktować pojazdy o wyższej efektywności klimatycznej i takie, które zapewniają uniknięcie zakorkowania dróg. |
| --- | --- |

24.

Podkreśla, że polityka transportowa nie powinna się skupiać tylko na projektach rozszerzania sieci o nowe linie kolejowe, ale również na modernizacji i podniesieniu parametrów obecnej infrastruktury kolejowej. W trakcie tego procesu należy priorytetowo traktować pojazdy o wyższej efektywności klimatycznej i takie, które zapewniają uniknięcie zakorkowania dróg.

| 25. | Apeluje o pełne wsparcie dla niezbędnych publicznych inwestycji w infrastrukturę kolejową, a także o wykorzystanie potencjału i roli kolei w wychodzeniu europejskiej gospodarki z kryzysu COVID-19. |
| --- | --- |

25.

Apeluje o pełne wsparcie dla niezbędnych publicznych inwestycji w infrastrukturę kolejową, a także o wykorzystanie potencjału i roli kolei w wychodzeniu europejskiej gospodarki z kryzysu COVID-19.

| 26. | Zauważa, że kolejowe węzły miejskie nie są wystarczająco zintegrowane z siecią TEN-T. Kolej ma również braki w zakresie infrastruktury ostatniej mili. Zaleca, by poprzez tworzenie zrównoważonych planów i strategii transportowych umieścić kolej w centrum systemu integrującego różne formy transportu regionalnego i miejskiego. |
| --- | --- |

26.

Zauważa, że kolejowe węzły miejskie nie są wystarczająco zintegrowane z siecią TEN-T. Kolej ma również braki w zakresie infrastruktury ostatniej mili. Zaleca, by poprzez tworzenie zrównoważonych planów i strategii transportowych umieścić kolej w centrum systemu integrującego różne formy transportu regionalnego i miejskiego.

| 27. | Zachęca do wzmacniania roli stacji kolejowych jako efektywnych multimodalnych interfejsów w łańcuchach miejskiej i podmiejskiej mobilności, łączących i integrujących systemy kolejowe z innymi formami transportu czy miejskimi systemami współdzielonymi (np. rowerowymi). |
| --- | --- |

27.

Zachęca do wzmacniania roli stacji kolejowych jako efektywnych multimodalnych interfejsów w łańcuchach miejskiej i podmiejskiej mobilności, łączących i integrujących systemy kolejowe z innymi formami transportu czy miejskimi systemami współdzielonymi (np. rowerowymi).

| 28. | Zwraca uwagę na potrzebę odpowiedniego poziomu ochrony pasażerów, w tym pasażerów o ograniczonej mobilności. Przyszłe rozwiązania legislacyjne muszą w zbalansowany sposób określać prawa i obowiązki, umożliwiając sektorowi udźwignięcie zobowiązań. |
| --- | --- |

28.

Zwraca uwagę na potrzebę odpowiedniego poziomu ochrony pasażerów, w tym pasażerów o ograniczonej mobilności. Przyszłe rozwiązania legislacyjne muszą w zbalansowany sposób określać prawa i obowiązki, umożliwiając sektorowi udźwignięcie zobowiązań.

| 29. | Wzywa ponadto instytucje UE do wyboru szerszego podejścia do wspierania i rozbudowy drugorzędnych sieci kolejowych, a także dodatkowej infrastruktury przetwarzania (np. terminali) przy ulepszaniu lub rozwijaniu infrastruktury kolejowej oraz do odpowiedniego dostosowania lub rozszerzenia instrumentów wsparcia. |
| --- | --- |

29.

Wzywa ponadto instytucje UE do wyboru szerszego podejścia do wspierania i rozbudowy drugorzędnych sieci kolejowych, a także dodatkowej infrastruktury przetwarzania (np. terminali) przy ulepszaniu lub rozwijaniu infrastruktury kolejowej oraz do odpowiedniego dostosowania lub rozszerzenia instrumentów wsparcia.

Potrzeby inwestycyjne, potrzeby w zakresie finansowania i wzmacniania konkurencyjności sektora kolejowego

Potrzeby inwestycyjne, potrzeby w zakresie finansowania i wzmacniania konkurencyjności sektora kolejowego

| 30. | Zwraca uwagę na duże potrzeby inwestycyjne kolei, zwłaszcza w obszarze regionalnym. W celu utrzymania konkurencyjności sektor kolei musi uzyskać dostęp do unijnego dofinansowania projektów w zakresie infrastruktury, inwestycji taborowych, innowacji, cyfryzacji oraz działań związanych z zagrożeniami terrorystycznymi, szczególnie w krajach, które posiadają mniej rozwinięty sektor usług kolejowych. |
| --- | --- |

30.

Zwraca uwagę na duże potrzeby inwestycyjne kolei, zwłaszcza w obszarze regionalnym. W celu utrzymania konkurencyjności sektor kolei musi uzyskać dostęp do unijnego dofinansowania projektów w zakresie infrastruktury, inwestycji taborowych, innowacji, cyfryzacji oraz działań związanych z zagrożeniami terrorystycznymi, szczególnie w krajach, które posiadają mniej rozwinięty sektor usług kolejowych.

| 31. | Postuluje, by w budżecie UE na lata 2021–2027, jak i w budżetach państw członkowskich zagwarantować wystarczające środki na pokrycie potrzeb inwestycyjnych kolei. Odnotowuje, że kraje Europy Środkowo-Wschodniej borykają się z problemami wynikającymi z przestarzałego taboru kolejowego lub jego braku. Inwestycje są niezbędne dla podniesienia konkurencyjności kolei. |
| --- | --- |

31.

Postuluje, by w budżecie UE na lata 2021–2027, jak i w budżetach państw członkowskich zagwarantować wystarczające środki na pokrycie potrzeb inwestycyjnych kolei. Odnotowuje, że kraje Europy Środkowo-Wschodniej borykają się z problemami wynikającymi z przestarzałego taboru kolejowego lub jego braku. Inwestycje są niezbędne dla podniesienia konkurencyjności kolei.

| 32. | Mając na uwadze wyzwania finansowe oraz ambitne cele rozwojowe sektora kolei, postuluje złagodzenie rozporządzeń w sprawie spójności, tak aby umożliwić konieczne zwiększenie budżetu funduszy wspierających kolejowe inwestycje w ramach EFRR i Funduszu Spójności. Wzywa również do zwiększenia budżetu instrumentu „Łącząc Europę” w celu przyczynienia się do ekologicznej transformacji europejskiego systemu transportowego. |
| --- | --- |

32.

Mając na uwadze wyzwania finansowe oraz ambitne cele rozwojowe sektora kolei, postuluje złagodzenie rozporządzeń w sprawie spójności, tak aby umożliwić konieczne zwiększenie budżetu funduszy wspierających kolejowe inwestycje w ramach EFRR i Funduszu Spójności. Wzywa również do zwiększenia budżetu instrumentu „Łącząc Europę” w celu przyczynienia się do ekologicznej transformacji europejskiego systemu transportowego.

| 33. | Zaleca rozważenie długofalowego unijnego mechanizmu finansowania transportu zrównoważonego zasilanego środkami pozyskiwanymi od mniej ekologicznych gałęzi transportu, zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci”. |
| --- | --- |

33.

Zaleca rozważenie długofalowego unijnego mechanizmu finansowania transportu zrównoważonego zasilanego środkami pozyskiwanymi od mniej ekologicznych gałęzi transportu, zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci”.

| 34. | Wskazuje na konieczność utrzymania grantów jako głównej formuły unijnego finansowania inwestycji kolejowych. Większość projektów infrastrukturalnych nie generuje wystarczających dochodów – pokrywają one zwykle 10–20 % całkowitych kosztów inwestycji. Równocześnie projekty te generują duże korzyści społeczno-ekonomiczne. |
| --- | --- |

34.

Wskazuje na konieczność utrzymania grantów jako głównej formuły unijnego finansowania inwestycji kolejowych. Większość projektów infrastrukturalnych nie generuje wystarczających dochodów – pokrywają one zwykle 10–20 % całkowitych kosztów inwestycji. Równocześnie projekty te generują duże korzyści społeczno-ekonomiczne.

| 35. | Wskazuje na znaczenie inwestowania w podniesienie przepustowości kolejowych węzłów miejskich i w regionalny transport kolejowy, pełniący rolę trzonu mobilności w niektórych regionach. Kolej zwiększa spójność terytorialną UE, zapobiegając tym samym wykluczeniu komunikacyjnemu. |
| --- | --- |

35.

Wskazuje na znaczenie inwestowania w podniesienie przepustowości kolejowych węzłów miejskich i w regionalny transport kolejowy, pełniący rolę trzonu mobilności w niektórych regionach. Kolej zwiększa spójność terytorialną UE, zapobiegając tym samym wykluczeniu komunikacyjnemu.

| 36. | Podkreśla znaczenie projektów promujących mobilność bez granic, dostępną dla każdego użytkownika, w tym dla osób starszych, osób o ograniczonej mobilności czy z niepełnosprawnościami. |
| --- | --- |

36.

Podkreśla znaczenie projektów promujących mobilność bez granic, dostępną dla każdego użytkownika, w tym dla osób starszych, osób o ograniczonej mobilności czy z niepełnosprawnościami.

| 37. | Wskazuje na potrzebę inwestycji w cyfryzację i automatyzację kolei, aby uczynić transport kolejowy jeszcze bardziej efektywnym i konkurencyjnym. |
| --- | --- |

37.

Wskazuje na potrzebę inwestycji w cyfryzację i automatyzację kolei, aby uczynić transport kolejowy jeszcze bardziej efektywnym i konkurencyjnym.

| 38. | Odnotowuje potrzebę dofinansowania wdrożenia istniejących rozwiązań innowacyjnych dla usprawnienia połączeń z krajami o odmiennej szerokości toru, takich jak urządzenie samoczynnego rozstawu osi kół SUW 2000, co przyczyni się do poprawy połączeń z krajami trzecimi. |
| --- | --- |

38.

Odnotowuje potrzebę dofinansowania wdrożenia istniejących rozwiązań innowacyjnych dla usprawnienia połączeń z krajami o odmiennej szerokości toru, takich jak urządzenie samoczynnego rozstawu osi kół SUW 2000, co przyczyni się do poprawy połączeń z krajami trzecimi.

C.   ZALECENIA KOMITETU REGIONÓW W ZAKRESIE EFEKTYWNYCH FORM PROMOCJI TRANSPORTU KOLEJOWEGO W RAMACH EUROPEJSKIEGO ROKU KOLEI 2021

ZALECENIA KOMITETU REGIONÓW W ZAKRESIE EFEKTYWNYCH FORM PROMOCJI TRANSPORTU KOLEJOWEGO W RAMACH EUROPEJSKIEGO ROKU KOLEI 2021

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

| 39. | Zachęca instytucje UE, władze krajowe i regionalne do podejmowania działań powiązanych z celami Europejskiego Roku Kolei na rzecz promowania kolei jako ekologicznego, innowacyjnego i bezpiecznego rodzaju transportu. Wspólnie z kolejami i organizacjami kolejowymi mogą one organizować i propagować:






  — | inicjatywy, wystawy i imprezy służące promowaniu debaty politycznej, biznesowej i społecznej podkreślającej znaczenie kolei w systemie transportowym i gospodarczym UE (m.in. Targi Kolejowe TRAKO 2021 w Gdańsku), |
| --- | --- | --- |

39.

Zachęca instytucje UE, władze krajowe i regionalne do podejmowania działań powiązanych z celami Europejskiego Roku Kolei na rzecz promowania kolei jako ekologicznego, innowacyjnego i bezpiecznego rodzaju transportu. Wspólnie z kolejami i organizacjami kolejowymi mogą one organizować i propagować:

—

inicjatywy, wystawy i imprezy służące promowaniu debaty politycznej, biznesowej i społecznej podkreślającej znaczenie kolei w systemie transportowym i gospodarczym UE (m.in. Targi Kolejowe TRAKO 2021 w Gdańsku),

| — | kampanie informacyjne i edukacyjne w zakresie roli i wartości dodanej transportu kolejowego oraz zachęcanie społeczeństwa do wkładu w realizację celu zrównoważonego transportu, |
| --- | --- |

—

kampanie informacyjne i edukacyjne w zakresie roli i wartości dodanej transportu kolejowego oraz zachęcanie społeczeństwa do wkładu w realizację celu zrównoważonego transportu,

| — | wymiany doświadczeń i dobrych praktyk pomiędzy władzami regionalnymi i lokalnymi, przedsiębiorstwami kolejowymi, przedstawicielami instytucji unijnych, aby promować kolej. |
| --- | --- |

—

wymiany doświadczeń i dobrych praktyk pomiędzy władzami regionalnymi i lokalnymi, przedsiębiorstwami kolejowymi, przedstawicielami instytucji unijnych, aby promować kolej.

| 40. | KR dąży do zwiększenia udziału i roli kolei w transporcie publicznym oraz uatrakcyjnienia jej wizerunku pod względem ekonomicznym i społecznym. Oprócz promowania osiągnięcia neutralności klimatycznej kolei warto podnosić i podkreślać atrakcyjność zatrudnienia w tym sektorze w związku z pojawiającą się luką pokoleniową i zmianami w zawodach kolejowych. Dlatego KR w szczególności:






  — | zachęca władze krajowe i regionalne do promowania kształcenia w zawodach kolejowych i tworzenia szkół oraz kierunków kolejowych na uczelniach wyższych, odzwierciedlających zapotrzebowanie rynku, szczególnie w dziedzinie inżynierii, automatyzacji, sygnalizacji i innych specjalistycznych dziedzin, |
| --- | --- | --- |

40.

KR dąży do zwiększenia udziału i roli kolei w transporcie publicznym oraz uatrakcyjnienia jej wizerunku pod względem ekonomicznym i społecznym. Oprócz promowania osiągnięcia neutralności klimatycznej kolei warto podnosić i podkreślać atrakcyjność zatrudnienia w tym sektorze w związku z pojawiającą się luką pokoleniową i zmianami w zawodach kolejowych. Dlatego KR w szczególności:

—

zachęca władze krajowe i regionalne do promowania kształcenia w zawodach kolejowych i tworzenia szkół oraz kierunków kolejowych na uczelniach wyższych, odzwierciedlających zapotrzebowanie rynku, szczególnie w dziedzinie inżynierii, automatyzacji, sygnalizacji i innych specjalistycznych dziedzin,

| — | zachęca firmy kolejowe do oferowania dodatkowych szkoleń i podnoszenia atrakcyjności pracy w sektorze kolejowym, |
| --- | --- |

—

zachęca firmy kolejowe do oferowania dodatkowych szkoleń i podnoszenia atrakcyjności pracy w sektorze kolejowym,

| — | zaleca przedsiębiorstwom kolejowym i szkołom, przy wsparciu władz regionalnych i krajowych, organizowanie dla uczniów konkursów wiedzy o kolei, |
| --- | --- |

—

zaleca przedsiębiorstwom kolejowym i szkołom, przy wsparciu władz regionalnych i krajowych, organizowanie dla uczniów konkursów wiedzy o kolei,

| — | zachęca Komisję do utrzymania i rozszerzenia programu #DiscoverEU; proponuje też wystąpienie ze wspólną inicjatywą łączącą ten program z sektorem kolejowym; miałoby to na celu powiązanie podróży odbywanych przez młodych ludzi w ramach programu Interrail z programem wydarzeń w miastach i regionach koncentrującym się na lokalnych dworcach kolejowych jako nośnikach kultury lub wizytach technicznych, dzięki którym młodzież dowiedziałaby się więcej o kolei, |
| --- | --- |

—

zachęca Komisję do utrzymania i rozszerzenia programu #DiscoverEU; proponuje też wystąpienie ze wspólną inicjatywą łączącą ten program z sektorem kolejowym; miałoby to na celu powiązanie podróży odbywanych przez młodych ludzi w ramach programu Interrail z programem wydarzeń w miastach i regionach koncentrującym się na lokalnych dworcach kolejowych jako nośnikach kultury lub wizytach technicznych, dzięki którym młodzież dowiedziałaby się więcej o kolei,

| — | z zadowoleniem przyjmuje zaangażowanie sektora kolejowego w międzynarodowy festiwal sztuki „Europalia” w 2021 r., który będzie poświęcony wpływowi kolei na sztukę oraz roli kolei jako promotora przemian. |
| --- | --- |

—

z zadowoleniem przyjmuje zaangażowanie sektora kolejowego w międzynarodowy festiwal sztuki „Europalia” w 2021 r., który będzie poświęcony wpływowi kolei na sztukę oraz roli kolei jako promotora przemian.

| 41. | Dostrzega konieczność wsparcia sektora kolei na poziomie unijnym i krajowym, również w kontekście wyzwań podejmowanych przez sektor kolei. Dlatego:






  — | zachęca koleje do zwiększenia wkładu w zrównoważoną turystykę poprzez tworzenie nowych i przywracanie połączeń kolejowych, |
| --- | --- | --- |

41.

Dostrzega konieczność wsparcia sektora kolei na poziomie unijnym i krajowym, również w kontekście wyzwań podejmowanych przez sektor kolei. Dlatego:

—

zachęca koleje do zwiększenia wkładu w zrównoważoną turystykę poprzez tworzenie nowych i przywracanie połączeń kolejowych,

| — | apeluje do sektora kolei i państw członkowskich o rozszerzenie oferty pociągów nocnych i pociągów pasażerskich z platformami samochodowymi, |
| --- | --- |

—

apeluje do sektora kolei i państw członkowskich o rozszerzenie oferty pociągów nocnych i pociągów pasażerskich z platformami samochodowymi,

| — | apeluje do Komisji Europejskiej o stworzenie spójnej Europejskiej Sieci Kolei Dużych Prędkości jako alternatywy lub uzupełnienia dla transportu lotniczego i indywidualnego bez ograniczania rozwoju infrastruktury potrzebnej do przewozów regionalnych i towarowych; |
| --- | --- |

—

apeluje do Komisji Europejskiej o stworzenie spójnej Europejskiej Sieci Kolei Dużych Prędkości jako alternatywy lub uzupełnienia dla transportu lotniczego i indywidualnego bez ograniczania rozwoju infrastruktury potrzebnej do przewozów regionalnych i towarowych;

| — | zachęca koleje do stałej poprawy cyfryzacji i dostępności usług poprzez rozwój aplikacji i platform sprzedaży biletów oraz podjęcie prac na rzecz wspólnego europejskiego systemu sprzedaży biletów kolejowych, |
| --- | --- |

—

zachęca koleje do stałej poprawy cyfryzacji i dostępności usług poprzez rozwój aplikacji i platform sprzedaży biletów oraz podjęcie prac na rzecz wspólnego europejskiego systemu sprzedaży biletów kolejowych,

| — | wspiera koleje i państwa członkowskie w działaniach na rzecz interoperacyjności w ruchu międzynarodowym, |
| --- | --- |

—

wspiera koleje i państwa członkowskie w działaniach na rzecz interoperacyjności w ruchu międzynarodowym,

| — | zachęca państwa członkowskie do promowania i finansowania programów w zakresie przenoszenia ładunków z dróg na kolej poprzez tworzenie nowych projektów, np. „tiry na tory” (5), oraz do wymiany najlepszych praktyk w zakresie przesunięcia międzygałęziowego, |
| --- | --- |

—

zachęca państwa członkowskie do promowania i finansowania programów w zakresie przenoszenia ładunków z dróg na kolej poprzez tworzenie nowych projektów, np. „tiry na tory” (5), oraz do wymiany najlepszych praktyk w zakresie przesunięcia międzygałęziowego,

5

| — | zachęca władze regionalne i krajowe do stworzenia długofalowych planów transportowych z wiodącą rolą kolei tam, gdzie jest to uzasadnione, oraz wskazuje na konieczność promocji kolei jako kluczowego elementu w rozwiązaniu problemu wykluczenia komunikacyjnego regionów peryferyjnych i/lub słabiej rozwiniętych, W wypadku regionów nieposiadających transportu kolejowego, takich jak regiony najbardziej oddalone, należy znaleźć alternatywne rozwiązania w zakresie mobilności odpowiadające realiom panującym w tych regionach. |
| --- | --- |

—

zachęca władze regionalne i krajowe do stworzenia długofalowych planów transportowych z wiodącą rolą kolei tam, gdzie jest to uzasadnione, oraz wskazuje na konieczność promocji kolei jako kluczowego elementu w rozwiązaniu problemu wykluczenia komunikacyjnego regionów peryferyjnych i/lub słabiej rozwiniętych, W wypadku regionów nieposiadających transportu kolejowego, takich jak regiony najbardziej oddalone, należy znaleźć alternatywne rozwiązania w zakresie mobilności odpowiadające realiom panującym w tych regionach.

| — | zachęca władze regionalne do wsparcia istniejących zabytków kolejowych, muzeów, zabytkowych parowozowni jako dziedzictwa kulturowego w swoich regionach, |
| --- | --- |

—

zachęca władze regionalne do wsparcia istniejących zabytków kolejowych, muzeów, zabytkowych parowozowni jako dziedzictwa kulturowego w swoich regionach,

| — | zaleca promowanie i wdrażanie przez władze lokalne we współpracy z przedsiębiorstwami kolejowymi spójnych rozwiązań transportowych „od drzwi do drzwi” z uwzględnieniem projektów korzystających z gospodarki dzielenia się, w tym bikesharingu, |
| --- | --- |

—

zaleca promowanie i wdrażanie przez władze lokalne we współpracy z przedsiębiorstwami kolejowymi spójnych rozwiązań transportowych „od drzwi do drzwi” z uwzględnieniem projektów korzystających z gospodarki dzielenia się, w tym bikesharingu,

| — | zaleca prowadzenie szeroko zakrojonych wspólnych kampanii promocyjnych regionów i kolei z wykorzystaniem różnorodnych form przekazu i kanałów informacyjnych, a także wyeksponowania dworców kolejowych i taboru kolejowego jako nośników kultury w celu szerzenia edukacji i budowania relacji z pasażerami oraz tworzenia społecznej świadomości postrzegania kolei jako kluczowego środka transportu w walce ze zmianami klimatycznymi, |
| --- | --- |

—

zaleca prowadzenie szeroko zakrojonych wspólnych kampanii promocyjnych regionów i kolei z wykorzystaniem różnorodnych form przekazu i kanałów informacyjnych, a także wyeksponowania dworców kolejowych i taboru kolejowego jako nośników kultury w celu szerzenia edukacji i budowania relacji z pasażerami oraz tworzenia społecznej świadomości postrzegania kolei jako kluczowego środka transportu w walce ze zmianami klimatycznymi,

| — | zachęca władze krajowe i regionalne do wsparcia inwestycji w obszarze budowy terminali intermodalnych przy szlakach kolejowych i na granicach z krajami trzecimi oraz do modernizacji i utrzymania dworców i przystanków kolejowych, łącznie z drogami dojazdu, oznakowaniem i tworzeniem przestrzeni parkingowych dla osób dojeżdżających autami do przystanków kolejowych. |
| --- | --- |

—

zachęca władze krajowe i regionalne do wsparcia inwestycji w obszarze budowy terminali intermodalnych przy szlakach kolejowych i na granicach z krajami trzecimi oraz do modernizacji i utrzymania dworców i przystanków kolejowych, łącznie z drogami dojazdu, oznakowaniem i tworzeniem przestrzeni parkingowych dla osób dojeżdżających autami do przystanków kolejowych.

| 42. | Wskazuje na konieczność promocji inicjatyw multimodalnych związanych z integracją kolei z innymi środkami transportu współdzielonego (car-sharing, bike-sharing). |
| --- | --- |

42.

Wskazuje na konieczność promocji inicjatyw multimodalnych związanych z integracją kolei z innymi środkami transportu współdzielonego (car-sharing, bike-sharing).

| 43. | Uznaje za zasadne wsparcie inwestycji na poziomie regionalnym i krajowym na modernizację dworców historycznych, które są przebudowywane również w celu ograniczenia negatywnego wpływu na środowisko oraz nowych innowacyjnych dworców, które uwzględniają wymogi związane z ekologią, głównie w zakresie wykorzystania OZE. |
| --- | --- |

43.

Uznaje za zasadne wsparcie inwestycji na poziomie regionalnym i krajowym na modernizację dworców historycznych, które są przebudowywane również w celu ograniczenia negatywnego wpływu na środowisko oraz nowych innowacyjnych dworców, które uwzględniają wymogi związane z ekologią, głównie w zakresie wykorzystania OZE.

| 44. | Zaleca zwiększenie budżetu z 8 mln, o których mowa w projekcie decyzji Komisji COM(2020)78, do 12 mln EUR. |
| --- | --- |

44.

Zaleca zwiększenie budżetu z 8 mln, o których mowa w projekcie decyzji Komisji COM(2020)78, do 12 mln EUR.

Bruksela, dnia 14 października 2020 r.

Apostolos TZITZIKOSTAS

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  Eurobarometr Flash 463, styczeń–luty 2018 r. dotyczący zadowolenia Europejczyków z usług kolejowych.

1

(2)  Dz.U. L 348 z 20.12.2013, s. 1.

2

(3)  2015/2347(INI).

3

2015/2347(INI).

(4)  Dz.U. L 347 z 11.12.2006, s. 1.

4

(5)  https://tirynatory.pl/

5

---

| 18.12.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 440/191 |
| --- | --- | --- | --- |

18.12.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 440/191

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Pakiet REACT-EU

(2020/C 440/26)

| Sprawozdawca: | Mieczysław STRUK (PL/EPL), marszałek województwa pomorskiego |
| --- | --- |
| Dokumenty źródłowe: | COM(2020) 451 final
  COM(2020) 450 final
  COM(2020) 452 final
  COM(2020) 447 final |

Sprawozdawca:

Mieczysław STRUK (PL/EPL), marszałek województwa pomorskiego

Dokumenty źródłowe:

COM(2020) 451 final

COM(2020) 450 final

COM(2020) 452 final

COM(2020) 447 final

I.   ZALECANE POPRAWKI

Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 1303/2013 w odniesieniu do nadzwyczajnych zasobów dodatkowych i przepisów wykonawczych w ramach celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia”, aby zapewnić pomoc na wspieranie kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i przygotowania do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność (REACT-EU)

COM(2020) 451 final

Poprawka 1

COM(2020) 451 final – Część 1

Tytuł aktu

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 1303/2013 w odniesieniu do nadzwyczajnych zasobów dodatkowych i przepisów wykonawczych w ramach celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia”, aby zapewnić pomoc na wspieranie kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i przygotowania do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność (REACT-EU) | Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 1303/2013 w odniesieniu do nadzwyczajnych zasobów dodatkowych i przepisów wykonawczych w ramach celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia”
  oraz celu „Europejska współpraca terytorialna”
  , aby zapewnić pomoc na wspieranie kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i przygotowania do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność (REACT-EU) |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 1303/2013 w odniesieniu do nadzwyczajnych zasobów dodatkowych i przepisów wykonawczych w ramach celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia”, aby zapewnić pomoc na wspieranie kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i przygotowania do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność (REACT-EU)

Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 1303/2013 w odniesieniu do nadzwyczajnych zasobów dodatkowych i przepisów wykonawczych w ramach celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia”
  oraz celu „Europejska współpraca terytorialna”
  , aby zapewnić pomoc na wspieranie kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i przygotowania do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność (REACT-EU)

Uzasadnienie

Pandemia COVID-19 i jednostronne zamknięcie granic w szeregu państw członkowskich spowodowały poważne szkody w regionach przygranicznych, którymi należy się teraz odpowiednio zająć.

Poprawka 2

COM(2020) 451 final – Część 1

Motyw 1

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Państwa członkowskie zostały w sposób bezprecedensowy dotknięte kryzysem ze względu na skutki pandemii COVID-19. Obecny kryzys hamuje wzrost gospodarczy w państwach członkowskich, co z kolei pogłębia poważne niedobory płynności spowodowane nagłym i znaczącym wzrostem inwestycji publicznych potrzebnych w ich systemach ochrony zdrowia i w innych sektorach gospodarki. Stworzyło to wyjątkową sytuację, której rozwiązanie wymaga użycia szczególnych środków. | Państwa członkowskie zostały w sposób bezprecedensowy dotknięte kryzysem ze względu na skutki pandemii COVID-19. Obecny kryzys
  zwiększył zagrożenie ubóstwem i pogłębił podziały społeczne w UE,
  hamuje wzrost gospodarczy w państwach członkowskich, co z kolei pogłębia poważne niedobory płynności spowodowane nagłym i znaczącym wzrostem inwestycji publicznych potrzebnych w ich systemach ochrony zdrowia i w innych sektorach gospodarki. Stworzyło to wyjątkową sytuację, której rozwiązanie wymaga użycia szczególnych środków. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Państwa członkowskie zostały w sposób bezprecedensowy dotknięte kryzysem ze względu na skutki pandemii COVID-19. Obecny kryzys hamuje wzrost gospodarczy w państwach członkowskich, co z kolei pogłębia poważne niedobory płynności spowodowane nagłym i znaczącym wzrostem inwestycji publicznych potrzebnych w ich systemach ochrony zdrowia i w innych sektorach gospodarki. Stworzyło to wyjątkową sytuację, której rozwiązanie wymaga użycia szczególnych środków.

Państwa członkowskie zostały w sposób bezprecedensowy dotknięte kryzysem ze względu na skutki pandemii COVID-19. Obecny kryzys
  zwiększył zagrożenie ubóstwem i pogłębił podziały społeczne w UE,
  hamuje wzrost gospodarczy w państwach członkowskich, co z kolei pogłębia poważne niedobory płynności spowodowane nagłym i znaczącym wzrostem inwestycji publicznych potrzebnych w ich systemach ochrony zdrowia i w innych sektorach gospodarki. Stworzyło to wyjątkową sytuację, której rozwiązanie wymaga użycia szczególnych środków.

Poprawka 3

COM(2020) 451 final – Część 1

Motyw 4

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Zgodnie z rozporządzeniem [w sprawie Europejskiego Instrumentu na rzecz Odbudowy] i w granicach zasobów w nim przydzielonych należy wprowadzić środki na odbudowę i zwiększenie odporności gospodarki w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w celu zaradzenia bezprecedensowym skutkom kryzysu związanego z COVID-19.
  Takie dodatkowe zasoby powinny zostać wykorzystane do zapewnienia przestrzegania terminów przewidzianych w rozporządzeniu [w sprawie Europejskiego Instrumentu na rzecz Odbudowy].
  Ponadto należy udostępnić dodatkowe zasoby na rzecz spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w drodze rewizji wieloletnich ram finansowych na lata 2014–2020. | Zgodnie z rozporządzeniem [w sprawie Europejskiego Instrumentu na rzecz Odbudowy] i w granicach zasobów w nim przydzielonych należy wprowadzić środki na odbudowę i zwiększenie odporności gospodarki w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w celu zaradzenia bezprecedensowym skutkom kryzysu związanego z COVID-19. Ponadto należy udostępnić dodatkowe zasoby na rzecz spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w drodze rewizji wieloletnich ram finansowych na lata 2014–2020. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Zgodnie z rozporządzeniem [w sprawie Europejskiego Instrumentu na rzecz Odbudowy] i w granicach zasobów w nim przydzielonych należy wprowadzić środki na odbudowę i zwiększenie odporności gospodarki w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w celu zaradzenia bezprecedensowym skutkom kryzysu związanego z COVID-19.
  Takie dodatkowe zasoby powinny zostać wykorzystane do zapewnienia przestrzegania terminów przewidzianych w rozporządzeniu [w sprawie Europejskiego Instrumentu na rzecz Odbudowy].
  Ponadto należy udostępnić dodatkowe zasoby na rzecz spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w drodze rewizji wieloletnich ram finansowych na lata 2014–2020.

Zgodnie z rozporządzeniem [w sprawie Europejskiego Instrumentu na rzecz Odbudowy] i w granicach zasobów w nim przydzielonych należy wprowadzić środki na odbudowę i zwiększenie odporności gospodarki w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w celu zaradzenia bezprecedensowym skutkom kryzysu związanego z COVID-19. Ponadto należy udostępnić dodatkowe zasoby na rzecz spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w drodze rewizji wieloletnich ram finansowych na lata 2014–2020.

Uzasadnienie

Należy zapewnić większą elastyczność.

Poprawka 4

COM(2020) 451 final – Część 1

Motyw 5

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Należy udostępnić dodatkową, nadzwyczajną kwotę w wysokości 58 272 800 000  EUR (w cenach bieżących) na zobowiązanie budżetowe z funduszy strukturalnych w ramach celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia”, na lata 2020, 2021 i 2022, w celu udzielenia pomocy państwom członkowskim i regionom najbardziej dotkniętym kryzysem we wspieraniu kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i w przygotowaniach do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność, z myślą o szybkim przekazaniu zasobów do realnej gospodarki za pośrednictwem istniejących programów operacyjnych. Zasoby na 2020 r. pochodzą ze zwiększenia zasobów dostępnych na rzecz spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w wieloletnich ramach finansowych na lata 2014–2020, natomiast zasoby na lata 2021 i 2022 pochodzą z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy. Część dodatkowych zasobów powinno się przydzielić na pomoc techniczną z inicjatywy Komisji. Komisja powinna określić podział pozostałych dodatkowych zasobów dla każdego państwa członkowskiego na podstawie metody alokacji opartej na najnowszych dostępnych obiektywnych danych statystycznych dotyczących względnej zamożności państw członkowskich oraz skali skutków obecnego kryzysu dla ich gospodarek i społeczeństw. Metoda alokacji powinna uwzględniać specjalną kwotę dodatkową dla regionów najbardziej oddalonych ze względu na szczególną wrażliwość ich gospodarek i społeczeństw. W celu odzwierciedlenia zmieniającego się charakteru skutków kryzysu, podział należy poddać przeglądowi w 2021 r. w oparciu o tę samą metodę alokacji, z wykorzystaniem najnowszych danych statystycznych dostępnych na dzień 19 października 2021 r., tak aby rozdzielić dodatkowe zasoby przewidziane w transzy na 2022 r. | Należy udostępnić dodatkową, nadzwyczajną kwotę w wysokości 58 272 800 000  EUR (w cenach bieżących) na zobowiązanie budżetowe z funduszy strukturalnych w ramach celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia”
  oraz celu „Europejska współpraca terytorialna”
  , na lata 2020, 2021 i 2022
  oraz w przypadku wniosku organu zarządzającego i przy uzasadnieniu ze strony państwa członkowskiego również na lata 2023 i 2024
  , w celu udzielenia pomocy państwom członkowskim i regionom najbardziej dotkniętym kryzysem we wspieraniu kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i w przygotowaniach do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność, z myślą o szybkim przekazaniu zasobów do realnej gospodarki za pośrednictwem istniejących programów operacyjnych. Zasoby na 2020 r. pochodzą ze zwiększenia zasobów dostępnych na rzecz spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w wieloletnich ramach finansowych na lata 2014–2020, natomiast zasoby na lata 2021 i 2022
  oraz, tam gdzie to ma zastosowanie, na lata 2023 i 2024,
  pochodzą z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy. Część dodatkowych zasobów powinno się przydzielić na pomoc techniczną z inicjatywy Komisji. Komisja powinna określić podział pozostałych dodatkowych zasobów dla każdego państwa członkowskiego na podstawie metody alokacji opartej na najnowszych dostępnych obiektywnych danych statystycznych dotyczących względnej zamożności państw członkowskich oraz skali skutków obecnego kryzysu dla ich gospodarek i społeczeństw. Metoda alokacji powinna uwzględniać specjalną kwotę dodatkową dla regionów najbardziej oddalonych ze względu na szczególną wrażliwość ich gospodarek i społeczeństw. W celu odzwierciedlenia zmieniającego się charakteru skutków kryzysu, podział należy poddać przeglądowi w 2021 r. w oparciu o tę samą metodę alokacji, z wykorzystaniem najnowszych danych statystycznych dostępnych na dzień 19 października 2021 r., tak aby rozdzielić dodatkowe zasoby przewidziane w transzy na 2022 r. 
  oraz, w stosownych przypadkach, w transzach na 2023 r. i 2024 r. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Należy udostępnić dodatkową, nadzwyczajną kwotę w wysokości 58 272 800 000  EUR (w cenach bieżących) na zobowiązanie budżetowe z funduszy strukturalnych w ramach celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia”, na lata 2020, 2021 i 2022, w celu udzielenia pomocy państwom członkowskim i regionom najbardziej dotkniętym kryzysem we wspieraniu kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i w przygotowaniach do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność, z myślą o szybkim przekazaniu zasobów do realnej gospodarki za pośrednictwem istniejących programów operacyjnych. Zasoby na 2020 r. pochodzą ze zwiększenia zasobów dostępnych na rzecz spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w wieloletnich ramach finansowych na lata 2014–2020, natomiast zasoby na lata 2021 i 2022 pochodzą z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy. Część dodatkowych zasobów powinno się przydzielić na pomoc techniczną z inicjatywy Komisji. Komisja powinna określić podział pozostałych dodatkowych zasobów dla każdego państwa członkowskiego na podstawie metody alokacji opartej na najnowszych dostępnych obiektywnych danych statystycznych dotyczących względnej zamożności państw członkowskich oraz skali skutków obecnego kryzysu dla ich gospodarek i społeczeństw. Metoda alokacji powinna uwzględniać specjalną kwotę dodatkową dla regionów najbardziej oddalonych ze względu na szczególną wrażliwość ich gospodarek i społeczeństw. W celu odzwierciedlenia zmieniającego się charakteru skutków kryzysu, podział należy poddać przeglądowi w 2021 r. w oparciu o tę samą metodę alokacji, z wykorzystaniem najnowszych danych statystycznych dostępnych na dzień 19 października 2021 r., tak aby rozdzielić dodatkowe zasoby przewidziane w transzy na 2022 r.

Należy udostępnić dodatkową, nadzwyczajną kwotę w wysokości 58 272 800 000  EUR (w cenach bieżących) na zobowiązanie budżetowe z funduszy strukturalnych w ramach celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia”
  oraz celu „Europejska współpraca terytorialna”
  , na lata 2020, 2021 i 2022
  oraz w przypadku wniosku organu zarządzającego i przy uzasadnieniu ze strony państwa członkowskiego również na lata 2023 i 2024
  , w celu udzielenia pomocy państwom członkowskim i regionom najbardziej dotkniętym kryzysem we wspieraniu kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i w przygotowaniach do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność, z myślą o szybkim przekazaniu zasobów do realnej gospodarki za pośrednictwem istniejących programów operacyjnych. Zasoby na 2020 r. pochodzą ze zwiększenia zasobów dostępnych na rzecz spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w wieloletnich ramach finansowych na lata 2014–2020, natomiast zasoby na lata 2021 i 2022
  oraz, tam gdzie to ma zastosowanie, na lata 2023 i 2024,
  pochodzą z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy. Część dodatkowych zasobów powinno się przydzielić na pomoc techniczną z inicjatywy Komisji. Komisja powinna określić podział pozostałych dodatkowych zasobów dla każdego państwa członkowskiego na podstawie metody alokacji opartej na najnowszych dostępnych obiektywnych danych statystycznych dotyczących względnej zamożności państw członkowskich oraz skali skutków obecnego kryzysu dla ich gospodarek i społeczeństw. Metoda alokacji powinna uwzględniać specjalną kwotę dodatkową dla regionów najbardziej oddalonych ze względu na szczególną wrażliwość ich gospodarek i społeczeństw. W celu odzwierciedlenia zmieniającego się charakteru skutków kryzysu, podział należy poddać przeglądowi w 2021 r. w oparciu o tę samą metodę alokacji, z wykorzystaniem najnowszych danych statystycznych dostępnych na dzień 19 października 2021 r., tak aby rozdzielić dodatkowe zasoby przewidziane w transzy na 2022 r. 
  oraz, w stosownych przypadkach, w transzach na 2023 r. i 2024 r.

Uzasadnienie

Instytucje zarządzające będą potrzebowały więcej czasu i elastyczności na wdrożenie nowego programu o takiej wielkości.

Poprawka 5

COM(2020) 451 final – Część 1

Motyw 7

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Aby zapewnić państwom członkowskim największą elastyczność w dopasowywaniu kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 lub w przygotowaniach do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność, Komisja powinna określać alokacje na szczeblu państw członkowskich. Ponadto należy przewidzieć możliwość wykorzystania wszelkich dodatkowych zasobów do wsparcia pomocy dla osób najbardziej potrzebujących. Ponadto konieczne jest ustalenie pułapów dotyczących alokacji środków na pomoc techniczną z inicjatywy państw członkowskich, przy jednoczesnym zapewnieniu państwom członkowskim maksymalnej elastyczności w odniesieniu do alokacji środków w ramach programów operacyjnych wspieranych z EFRR lub EFS.
  Należy wyjaśnić, że nie ma potrzeby przestrzegania minimalnego udziału EFS w odniesieniu do dodatkowych zasobów.
  Biorąc pod uwagę oczekiwane szybkie wydatkowanie dodatkowych zasobów, zobowiązania związane z tymi dodatkowymi zasobami powinny zostać umorzone dopiero w momencie zamknięcia programów operacyjnych. | Aby zapewnić państwom członkowskim największą elastyczność w dopasowywaniu kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 lub w przygotowaniach do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność, Komisja powinna określać alokacje na szczeblu państw członkowskich.
  Władze lokalne i regionalne powinny być jednak ściśle zaangażowane w przygotowanie i realizację projektów opartych w ramach silnego podejścia opartego na wielopoziomowym sprawowaniu rządów.
  Ponadto należy przewidzieć możliwość wykorzystania wszelkich dodatkowych zasobów do wsparcia pomocy dla osób najbardziej potrzebujących. Ponadto konieczne jest ustalenie pułapów dotyczących alokacji środków na pomoc techniczną z inicjatywy państw członkowskich, przy jednoczesnym zapewnieniu państwom członkowskim maksymalnej elastyczności w odniesieniu do alokacji środków w ramach programów operacyjnych wspieranych z EFRR lub EFS. Biorąc pod uwagę oczekiwane szybkie wydatkowanie dodatkowych zasobów, zobowiązania związane z tymi dodatkowymi zasobami powinny zostać umorzone dopiero w momencie zamknięcia programów operacyjnych. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Aby zapewnić państwom członkowskim największą elastyczność w dopasowywaniu kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 lub w przygotowaniach do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność, Komisja powinna określać alokacje na szczeblu państw członkowskich. Ponadto należy przewidzieć możliwość wykorzystania wszelkich dodatkowych zasobów do wsparcia pomocy dla osób najbardziej potrzebujących. Ponadto konieczne jest ustalenie pułapów dotyczących alokacji środków na pomoc techniczną z inicjatywy państw członkowskich, przy jednoczesnym zapewnieniu państwom członkowskim maksymalnej elastyczności w odniesieniu do alokacji środków w ramach programów operacyjnych wspieranych z EFRR lub EFS.
  Należy wyjaśnić, że nie ma potrzeby przestrzegania minimalnego udziału EFS w odniesieniu do dodatkowych zasobów.
  Biorąc pod uwagę oczekiwane szybkie wydatkowanie dodatkowych zasobów, zobowiązania związane z tymi dodatkowymi zasobami powinny zostać umorzone dopiero w momencie zamknięcia programów operacyjnych.

Aby zapewnić państwom członkowskim największą elastyczność w dopasowywaniu kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 lub w przygotowaniach do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność, Komisja powinna określać alokacje na szczeblu państw członkowskich.
  Władze lokalne i regionalne powinny być jednak ściśle zaangażowane w przygotowanie i realizację projektów opartych w ramach silnego podejścia opartego na wielopoziomowym sprawowaniu rządów.
  Ponadto należy przewidzieć możliwość wykorzystania wszelkich dodatkowych zasobów do wsparcia pomocy dla osób najbardziej potrzebujących. Ponadto konieczne jest ustalenie pułapów dotyczących alokacji środków na pomoc techniczną z inicjatywy państw członkowskich, przy jednoczesnym zapewnieniu państwom członkowskim maksymalnej elastyczności w odniesieniu do alokacji środków w ramach programów operacyjnych wspieranych z EFRR lub EFS. Biorąc pod uwagę oczekiwane szybkie wydatkowanie dodatkowych zasobów, zobowiązania związane z tymi dodatkowymi zasobami powinny zostać umorzone dopiero w momencie zamknięcia programów operacyjnych.

Uzasadnienie

EFS nie powinien być osłabiany.

Poprawka 6

COM(2020) 451 final – Część 1

Motyw 14

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| W celu umożliwienia państwom członkowskim szybkiego wykorzystania zasobów dodatkowych na kryzysowe działania naprawcze w kontekście pandemii COVID-19 i przygotowania do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność jeszcze w trakcie obecnego okresu programowania, w odniesieniu do zasobów dodatkowych uzasadnione jest zwolnienie, w drodze wyjątku, państw członkowskich z obowiązku spełniania warunków wstępnych, wymogów dotyczących rezerwy wykonania i stosowania ram wykonania, wymogów koncentracji tematycznej – również w odniesieniu do pułapów ustanowionych dla zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich w ramach EFRR – oraz z wymogów dotyczących przygotowania strategii komunikacji. Niemniej jednak państwa członkowskie powinny przeprowadzić co najmniej jedną ewaluację do dnia 31 grudnia 2024 r., aby ocenić skuteczność, efektywność i wpływ dodatkowych zasobów oraz przeanalizować sposób, w jaki zasoby te przyczyniły się do osiągnięcia założeń nowego specjalnego celu tematycznego. Aby ułatwić dostęp do porównywalnych informacji na poziomie Unii, zachęca się państwa członkowskie do korzystania ze wskaźników specyficznych dla programu udostępnionych przez Komisję. Ponadto, wykonując swoje obowiązki związane z informowaniem, komunikacją i widocznością, państwa członkowskie i instytucje zarządzające powinny eksponować nadzwyczajne środki i zasoby wprowadzone przez Unię: w szczególności powinny one zapewnić, aby potencjalni beneficjenci, beneficjenci, uczestnicy i ostateczni odbiorcy instrumentów finansowych, a także ogół społeczeństwa, wiedzieli o istnieniu dodatkowych zasobów, znali ich skalę oraz mieli świadomość, że dzięki nim możliwe jest uzyskanie dodatkowego wsparcia. | W celu umożliwienia państwom członkowskim szybkiego wykorzystania zasobów dodatkowych na kryzysowe działania naprawcze w kontekście pandemii COVID-19 i przygotowania do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność jeszcze w trakcie obecnego okresu programowania, w odniesieniu do zasobów dodatkowych uzasadnione jest zwolnienie, w drodze wyjątku, państw członkowskich z obowiązku spełniania warunków wstępnych, wymogów dotyczących rezerwy wykonania i stosowania ram wykonania, wymogów koncentracji tematycznej – również w odniesieniu do pułapów ustanowionych dla zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich w ramach EFRR – oraz z wymogów dotyczących przygotowania strategii komunikacji. Niemniej jednak państwa członkowskie powinny przeprowadzić co najmniej jedną ewaluację do dnia 31 grudnia 2024 r.
  lub do 31 grudnia 2026 r. w przypadku udostępnienia dodatkowych środków na zobowiązania budżetowe w 2023 r. i 2024 r.
  , aby ocenić skuteczność, efektywność i wpływ dodatkowych zasobów oraz przeanalizować sposób, w jaki zasoby te przyczyniły się do osiągnięcia założeń nowego specjalnego celu tematycznego. Aby ułatwić dostęp do porównywalnych informacji na poziomie Unii, zachęca się państwa członkowskie do korzystania ze wskaźników specyficznych dla programu udostępnionych przez Komisję. Ponadto, wykonując swoje obowiązki związane z informowaniem, komunikacją i widocznością, państwa członkowskie i instytucje zarządzające powinny eksponować nadzwyczajne środki i zasoby wprowadzone przez Unię: w szczególności powinny one zapewnić, aby potencjalni beneficjenci, beneficjenci, uczestnicy i ostateczni odbiorcy instrumentów finansowych, a także ogół społeczeństwa, wiedzieli o istnieniu dodatkowych zasobów, znali ich skalę oraz mieli świadomość, że dzięki nim możliwe jest uzyskanie dodatkowego wsparcia. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

W celu umożliwienia państwom członkowskim szybkiego wykorzystania zasobów dodatkowych na kryzysowe działania naprawcze w kontekście pandemii COVID-19 i przygotowania do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność jeszcze w trakcie obecnego okresu programowania, w odniesieniu do zasobów dodatkowych uzasadnione jest zwolnienie, w drodze wyjątku, państw członkowskich z obowiązku spełniania warunków wstępnych, wymogów dotyczących rezerwy wykonania i stosowania ram wykonania, wymogów koncentracji tematycznej – również w odniesieniu do pułapów ustanowionych dla zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich w ramach EFRR – oraz z wymogów dotyczących przygotowania strategii komunikacji. Niemniej jednak państwa członkowskie powinny przeprowadzić co najmniej jedną ewaluację do dnia 31 grudnia 2024 r., aby ocenić skuteczność, efektywność i wpływ dodatkowych zasobów oraz przeanalizować sposób, w jaki zasoby te przyczyniły się do osiągnięcia założeń nowego specjalnego celu tematycznego. Aby ułatwić dostęp do porównywalnych informacji na poziomie Unii, zachęca się państwa członkowskie do korzystania ze wskaźników specyficznych dla programu udostępnionych przez Komisję. Ponadto, wykonując swoje obowiązki związane z informowaniem, komunikacją i widocznością, państwa członkowskie i instytucje zarządzające powinny eksponować nadzwyczajne środki i zasoby wprowadzone przez Unię: w szczególności powinny one zapewnić, aby potencjalni beneficjenci, beneficjenci, uczestnicy i ostateczni odbiorcy instrumentów finansowych, a także ogół społeczeństwa, wiedzieli o istnieniu dodatkowych zasobów, znali ich skalę oraz mieli świadomość, że dzięki nim możliwe jest uzyskanie dodatkowego wsparcia.

W celu umożliwienia państwom członkowskim szybkiego wykorzystania zasobów dodatkowych na kryzysowe działania naprawcze w kontekście pandemii COVID-19 i przygotowania do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność jeszcze w trakcie obecnego okresu programowania, w odniesieniu do zasobów dodatkowych uzasadnione jest zwolnienie, w drodze wyjątku, państw członkowskich z obowiązku spełniania warunków wstępnych, wymogów dotyczących rezerwy wykonania i stosowania ram wykonania, wymogów koncentracji tematycznej – również w odniesieniu do pułapów ustanowionych dla zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich w ramach EFRR – oraz z wymogów dotyczących przygotowania strategii komunikacji. Niemniej jednak państwa członkowskie powinny przeprowadzić co najmniej jedną ewaluację do dnia 31 grudnia 2024 r.
  lub do 31 grudnia 2026 r. w przypadku udostępnienia dodatkowych środków na zobowiązania budżetowe w 2023 r. i 2024 r.
  , aby ocenić skuteczność, efektywność i wpływ dodatkowych zasobów oraz przeanalizować sposób, w jaki zasoby te przyczyniły się do osiągnięcia założeń nowego specjalnego celu tematycznego. Aby ułatwić dostęp do porównywalnych informacji na poziomie Unii, zachęca się państwa członkowskie do korzystania ze wskaźników specyficznych dla programu udostępnionych przez Komisję. Ponadto, wykonując swoje obowiązki związane z informowaniem, komunikacją i widocznością, państwa członkowskie i instytucje zarządzające powinny eksponować nadzwyczajne środki i zasoby wprowadzone przez Unię: w szczególności powinny one zapewnić, aby potencjalni beneficjenci, beneficjenci, uczestnicy i ostateczni odbiorcy instrumentów finansowych, a także ogół społeczeństwa, wiedzieli o istnieniu dodatkowych zasobów, znali ich skalę oraz mieli świadomość, że dzięki nim możliwe jest uzyskanie dodatkowego wsparcia.

Uzasadnienie

Instytucje zarządzające będą potrzebowały więcej czasu i elastyczności na wdrożenie nowego programu o takiej wielkości.

Poprawka 7

COM(2020) 451 final – Część 1

Motyw 21

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Art. 135 ust. 2 Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej stanowi, że zmiany w rozporządzeniu Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013 lub decyzji Rady 2014/335/UE, Euratom, które przyjęto w dniu wejścia w życie wspomnianej umowy lub po tej dacie, nie mają zastosowania do Zjednoczonego Królestwa w zakresie, w jakim wpływają na zobowiązania finansowe tego kraju. Wsparcie na podstawie niniejszego rozporządzenia na 2020 r. finansuje się ze zwiększenia pułapu wieloletnich ram finansowych, a na lata 2021 i 2022 – ze zwiększenia pułapu zasobów własnych Unii, co miałoby wpływ na zobowiązania finansowe Zjednoczonego Królestwa. Niniejsze rozporządzenie nie powinno mieć zatem zastosowania do Zjednoczonego Królestwa ani na jego terytorium, | Art. 135 ust. 2 Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (1) stanowi, że zmiany w rozporządzeniu Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013 (2) lub decyzji Rady 2014/335/UE, Euratom (3), które przyjęto w dniu wejścia w życie wspomnianej umowy lub po tej dacie, nie mają zastosowania do Zjednoczonego Królestwa w zakresie, w jakim wpływają na zobowiązania finansowe tego kraju. Wsparcie na podstawie niniejszego rozporządzenia na 2020 r. finansuje się ze zwiększenia pułapu wieloletnich ram finansowych, a na lata 2021 i 2022
  oraz, tam gdzie to ma zastosowanie, na lata 2023 i 2024,
  ze zwiększenia pułapu zasobów własnych Unii, co miałoby wpływ na zobowiązania finansowe Zjednoczonego Królestwa. Niniejsze rozporządzenie nie powinno mieć zatem zastosowania do Zjednoczonego Królestwa ani na jego terytorium, |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Art. 135 ust. 2 Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej stanowi, że zmiany w rozporządzeniu Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013 lub decyzji Rady 2014/335/UE, Euratom, które przyjęto w dniu wejścia w życie wspomnianej umowy lub po tej dacie, nie mają zastosowania do Zjednoczonego Królestwa w zakresie, w jakim wpływają na zobowiązania finansowe tego kraju. Wsparcie na podstawie niniejszego rozporządzenia na 2020 r. finansuje się ze zwiększenia pułapu wieloletnich ram finansowych, a na lata 2021 i 2022 – ze zwiększenia pułapu zasobów własnych Unii, co miałoby wpływ na zobowiązania finansowe Zjednoczonego Królestwa. Niniejsze rozporządzenie nie powinno mieć zatem zastosowania do Zjednoczonego Królestwa ani na jego terytorium,

Art. 135 ust. 2 Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (1) stanowi, że zmiany w rozporządzeniu Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013 (2) lub decyzji Rady 2014/335/UE, Euratom (3), które przyjęto w dniu wejścia w życie wspomnianej umowy lub po tej dacie, nie mają zastosowania do Zjednoczonego Królestwa w zakresie, w jakim wpływają na zobowiązania finansowe tego kraju. Wsparcie na podstawie niniejszego rozporządzenia na 2020 r. finansuje się ze zwiększenia pułapu wieloletnich ram finansowych, a na lata 2021 i 2022
  oraz, tam gdzie to ma zastosowanie, na lata 2023 i 2024,
  ze zwiększenia pułapu zasobów własnych Unii, co miałoby wpływ na zobowiązania finansowe Zjednoczonego Królestwa. Niniejsze rozporządzenie nie powinno mieć zatem zastosowania do Zjednoczonego Królestwa ani na jego terytorium,

Uzasadnienie

Instytucje zarządzające będą potrzebowały więcej czasu i elastyczności na wdrożenie nowego programu o takiej wielkości.

Poprawka 8

COM(2020) 451 final – Część 1

Zmienić artykuł 1 ustęp 1 punkt 1

Rozporządzenie (UE) nr 1303/2013

Artykuł 91 ustęp 1a

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| w art. 91 dodaje się ust. 1a w brzmieniu: | w art. 91 dodaje się ust. 1a w brzmieniu: |
| „1a.   Oprócz zasobów ogólnych, o których mowa w ust. 1, udostępnia się zasoby dodatkowe w wysokości 5 000 000 000  EUR w cenach
  bieżących
  na spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną na potrzeby zobowiązań budżetowych w 2020 r., które to zasoby zostają przydzielone na EFRR i EFS.”; | „1a.   Oprócz zasobów ogólnych, o których mowa w ust. 1, udostępnia się zasoby dodatkowe w wysokości 5 000 000 000  EUR w cenach
  stałych z 2018 r.
  na spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną na potrzeby zobowiązań budżetowych w 2020 r., które to zasoby zostają przydzielone na EFRR i EFS.”; |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

w art. 91 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:

w art. 91 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:

„1a.   Oprócz zasobów ogólnych, o których mowa w ust. 1, udostępnia się zasoby dodatkowe w wysokości 5 000 000 000  EUR w cenach
  bieżących
  na spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną na potrzeby zobowiązań budżetowych w 2020 r., które to zasoby zostają przydzielone na EFRR i EFS.”;

„1a.   Oprócz zasobów ogólnych, o których mowa w ust. 1, udostępnia się zasoby dodatkowe w wysokości 5 000 000 000  EUR w cenach
  stałych z 2018 r.
  na spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną na potrzeby zobowiązań budżetowych w 2020 r., które to zasoby zostają przydzielone na EFRR i EFS.”;

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Korzystanie z cen stałych z 2018 r. jest zgodne z konkluzjami nadzwyczajnego posiedzenia Rady Europejskiej, które odbyło się w dniach 17–21 lipca 2020 r. (1)

1

Poprawka 9

Poprawka 9

COM(2020) 451 final – Część 1

Zmienić artykuł 1 ustęp 1 punkt 2

Rozporządzenie (UE) nr 1303/2013

Artykuł 92a akapit pierwszy i drugi

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Środki, o których mowa w art. 2 rozporządzenia [w sprawie Europejskiego Instrumentu na rzecz Odbudowy] wdraża się w ramach funduszy strukturalnych w kwocie 53 272 800 000  EUR w cenach bieżących, pochodzącej z kwoty, o której mowa w art. 3 ust. 2 lit. a) ppkt (i) tego rozporządzenia, z zastrzeżeniem art. 4 ust. 3, ust. 4 i ust. 8. | Środki, o których mowa w art. 2 rozporządzenia [w sprawie Europejskiego Instrumentu na rzecz Odbudowy] wdraża się w ramach funduszy strukturalnych w kwocie 53 272 800 000  EUR w cenach bieżących, pochodzącej z kwoty, o której mowa w art. 3 ust. 2 lit. a) ppkt (i) tego rozporządzenia, z zastrzeżeniem art. 4 ust. 3, ust. 4 i ust. 8. |
| Te dodatkowe zasoby na lata 2021 i 2022 stanowią zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel zgodnie z art. 21 ust. 5 rozporządzenia finansowego. | Te dodatkowe zasoby na lata 2021 i 2022 stanowią zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel zgodnie z art. 21 ust. 5 rozporządzenia finansowego.
  Decyzję o przedłużeniu środków zapewniających elastyczność w ramach REACT-EU na lata 2023 i 2024 można podjąć w drodze aktu delegowanego. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Środki, o których mowa w art. 2 rozporządzenia [w sprawie Europejskiego Instrumentu na rzecz Odbudowy] wdraża się w ramach funduszy strukturalnych w kwocie 53 272 800 000  EUR w cenach bieżących, pochodzącej z kwoty, o której mowa w art. 3 ust. 2 lit. a) ppkt (i) tego rozporządzenia, z zastrzeżeniem art. 4 ust. 3, ust. 4 i ust. 8.

Środki, o których mowa w art. 2 rozporządzenia [w sprawie Europejskiego Instrumentu na rzecz Odbudowy] wdraża się w ramach funduszy strukturalnych w kwocie 53 272 800 000  EUR w cenach bieżących, pochodzącej z kwoty, o której mowa w art. 3 ust. 2 lit. a) ppkt (i) tego rozporządzenia, z zastrzeżeniem art. 4 ust. 3, ust. 4 i ust. 8.

Te dodatkowe zasoby na lata 2021 i 2022 stanowią zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel zgodnie z art. 21 ust. 5 rozporządzenia finansowego.

Te dodatkowe zasoby na lata 2021 i 2022 stanowią zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel zgodnie z art. 21 ust. 5 rozporządzenia finansowego.
  Decyzję o przedłużeniu środków zapewniających elastyczność w ramach REACT-EU na lata 2023 i 2024 można podjąć w drodze aktu delegowanego.

Decyzję o przedłużeniu środków zapewniających elastyczność w ramach REACT-EU na lata 2023 i 2024 można podjąć w drodze aktu delegowanego.

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Instytucje zarządzające będą potrzebowały więcej czasu i elastyczności na wdrożenie nowego programu o takiej wielkości.

Poprawka 10

Poprawka 10

COM(2020) 451 final – Część 1

Rozporządzenie (UE) nr 1303/2013

Zmienić śródtytuł

Artykuł 92b

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Nadzwyczajne zasoby dodatkowe i przepisy wykonawcze dotyczące celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia” na potrzeby zapewnienia pomocy na wspieranie kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i przygotowania do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność (REACT-EU) | Nadzwyczajne zasoby dodatkowe i przepisy wykonawcze dotyczące celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia”
  oraz celu „Europejska współpraca terytorialna”
  na potrzeby zapewnienia pomocy na wspieranie kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i przygotowania do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność (REACT-EU) |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Nadzwyczajne zasoby dodatkowe i przepisy wykonawcze dotyczące celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia” na potrzeby zapewnienia pomocy na wspieranie kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i przygotowania do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność (REACT-EU)

Nadzwyczajne zasoby dodatkowe i przepisy wykonawcze dotyczące celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia”
  oraz celu „Europejska współpraca terytorialna”
  na potrzeby zapewnienia pomocy na wspieranie kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i przygotowania do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność (REACT-EU)

oraz celu „Europejska współpraca terytorialna”

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Pandemia COVID-19 i jednostronne zamknięcie granic w szeregu państw członkowskich spowodowały poważne szkody w regionach przygranicznych, którymi należy się teraz odpowiednio zająć.

Poprawka 11

Poprawka 11

COM(2020) 451 final – Część 1

Rozporządzenie (UE) nr 1303/2013

Artykuł 92b ustęp 1

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Zasoby dodatkowe, o których mowa w art. 91 ust. 1a oraz art. 92a („zasoby dodatkowe”) zostaną udostępnione w ramach celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia”, aby zapewnić pomoc na wspieranie kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i przygotowania do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność (REACT-EU). Zasoby dodatkowe wykorzystuje się do wdrażania pomocy technicznej zgodnie z ust. 6 niniejszego artykułu oraz operacji służących realizacji celu tematycznego określonego w ust. 10 niniejszego artykułu. | Zasoby dodatkowe, o których mowa w art. 91 ust. 1a oraz art. 92a („zasoby dodatkowe”) zostaną udostępnione w ramach celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia”
  oraz celu „Europejska współpraca terytorialna”,
  aby zapewnić pomoc na wspieranie kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i przygotowania do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność (REACT-EU). Zasoby dodatkowe wykorzystuje się do wdrażania pomocy technicznej zgodnie z ust. 6 niniejszego artykułu oraz operacji służących realizacji celu tematycznego określonego w ust. 10 niniejszego artykułu. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Zasoby dodatkowe, o których mowa w art. 91 ust. 1a oraz art. 92a („zasoby dodatkowe”) zostaną udostępnione w ramach celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia”, aby zapewnić pomoc na wspieranie kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i przygotowania do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność (REACT-EU). Zasoby dodatkowe wykorzystuje się do wdrażania pomocy technicznej zgodnie z ust. 6 niniejszego artykułu oraz operacji służących realizacji celu tematycznego określonego w ust. 10 niniejszego artykułu.

Zasoby dodatkowe, o których mowa w art. 91 ust. 1a oraz art. 92a („zasoby dodatkowe”) zostaną udostępnione w ramach celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia”
  oraz celu „Europejska współpraca terytorialna”,
  aby zapewnić pomoc na wspieranie kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i przygotowania do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność (REACT-EU). Zasoby dodatkowe wykorzystuje się do wdrażania pomocy technicznej zgodnie z ust. 6 niniejszego artykułu oraz operacji służących realizacji celu tematycznego określonego w ust. 10 niniejszego artykułu.

oraz celu „Europejska współpraca terytorialna”,

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Pandemia COVID-19 i wczesne blokady miały katastrofalny wpływ na współpracę transgraniczną. Projekty w ramach celu „Współpraca terytorialna”, w tym współpraca transgraniczna, powinny kwalifikować się do finansowania.

Poprawka 12

Poprawka 12

COM(2020) 451 final – Część 1

Zmienić artykuł 1 ustęp 1 punkt 2

Rozporządzenie (UE) nr 1303/2013

Artykuł 92b ustęp 2

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Zasoby dodatkowe na zobowiązanie budżetowe na lata 2020–2022 udostępnia się jako uzupełnienie zasobów ogólnych, o których mowa w art. 91, a ich podział przedstawia się następująco: | Zasoby dodatkowe na zobowiązanie budżetowe na lata 2020–2022 udostępnia się jako uzupełnienie zasobów ogólnych, o których mowa w art. 91, a ich podział przedstawia się następująco: |
| — | 2020: 5 000 000 000  EUR; |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Zasoby dodatkowe na zobowiązanie budżetowe na lata 2020–2022 udostępnia się jako uzupełnienie zasobów ogólnych, o których mowa w art. 91, a ich podział przedstawia się następująco:

Zasoby dodatkowe na zobowiązanie budżetowe na lata 2020–2022 udostępnia się jako uzupełnienie zasobów ogólnych, o których mowa w art. 91, a ich podział przedstawia się następująco:

—

2020: 5 000 000 000  EUR;

| — | 2021:
  42 434 400 000  EUR
  ; |
| --- | --- |

—

2021:
  42 434 400 000  EUR
  ;

42 434 400 000  EUR

| — | 2022:
  10 820 400 000  EUR
  . |
| --- | --- |

—

2022:
  10 820 400 000  EUR
  .

10 820 400 000  EUR

| — | 2020: 5 000 000 000  EUR; |
| --- | --- |

—

2020: 5 000 000 000  EUR;

| — | 2021:
  34 615 620 000  EUR
  ; |
| --- | --- |

—

2021:
  34 615 620 000  EUR
  ;

34 615 620 000  EUR

| — | 2022:
  18 639 180 000  EUR
  . |
| --- | --- |

—

2022:
  18 639 180 000  EUR
  .

18 639 180 000  EUR

Zasoby dodatkowe na 2020 r. udostępnia się z zasobów dodatkowych określonych w art. 91 ust. 1a.

Zasoby dodatkowe na 2020 r. udostępnia się z zasobów dodatkowych określonych w art. 91 ust. 1a.

Zasoby dodatkowe na lata 2021 i 2022 udostępnia się z zasobów dodatkowych określonych w art. 92a. Zasoby dodatkowe określone w art. 92a wspierają również wydatki administracyjne do kwoty 18 000 000  EUR w cenach
  bieżących
  .

bieżących

Zasoby dodatkowe na lata 2021 i 2022 udostępnia się z zasobów dodatkowych określonych w art. 92a.
  Poprzez zmianę niniejszego rozporządzenia w drodze aktu delegowanego i na podstawie wniosku instytucji zarządzającej, uzasadnionego przez państwo członkowskie, dodatkowe zasoby mogą również zostać udostępnione na zobowiązania budżetowe w 2023 i 2024 r.
  Zasoby dodatkowe określone w art. 92a wspierają również wydatki administracyjne do kwoty 18 000 000  EUR w cenach
  stałych z 2018 r
  .

Poprzez zmianę niniejszego rozporządzenia w drodze aktu delegowanego i na podstawie wniosku instytucji zarządzającej, uzasadnionego przez państwo członkowskie, dodatkowe zasoby mogą również zostać udostępnione na zobowiązania budżetowe w 2023 i 2024 r.

stałych z 2018 r

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Zobowiązania dotyczące dostępnych zasobów należy bardziej równomiernie rozłożyć na lata 2021 i 2022 (odpowiednio 65 % i 35 %), by zmniejszyć obciążenia administracyjne instytucji zarządzających i beneficjentów podczas zamykania programów operacyjnych na lata 2014-2020 i rozpoczynania programów operacyjnych na lata 2021–2027. Dodatkowe zasoby na wsparcie wydatków administracyjnych należy wyrażać w cenach stałych. Instytucje zarządzające będą potrzebowały więcej czasu i elastyczności na wdrożenie nowego programu o takiej wielkości.

Poprawka 13

Poprawka 13

COM(2020) 451 final – Część 1

Zmienić artykuł 1 ustęp 1 punkt 2

Rozporządzenie (UE) nr 1303/2013

Artykuł 92b ustęp 4

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Komisja, w drodze aktów wykonawczych, przyjmuje decyzję w sprawie podziału zasobów dodatkowych jako środków z funduszy strukturalnych na lata 2020 i 2021 dla poszczególnych państw członkowskich zgodnie z kryteriami i metodyką określonymi w załączniku VIIa. W 2021 r. należy dokonać przeglądu tej decyzji w celu określenia podziału zasobów dodatkowych na 2022 r. w oparciu o dane dostępne na dzień 19 października 2021 r. | Komisja, w drodze aktów wykonawczych, przyjmuje decyzję w sprawie podziału zasobów dodatkowych jako środków z funduszy strukturalnych na lata 2020 i 2021 dla poszczególnych państw członkowskich zgodnie z kryteriami i metodyką określonymi w załączniku VIIa. W 2021 r. należy dokonać przeglądu tej decyzji w celu określenia podziału zasobów dodatkowych na 2022 r. w oparciu o dane dostępne na dzień 19 października 2021 r.
  W stosownych przypadkach zostanie ona również poddana przeglądowi w 2022 r. w odniesieniu do zobowiązań budżetowych w latach 2023 i 2024. Zmiany te zapewniają brak negatywnego wpływu na programy operacyjne. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Komisja, w drodze aktów wykonawczych, przyjmuje decyzję w sprawie podziału zasobów dodatkowych jako środków z funduszy strukturalnych na lata 2020 i 2021 dla poszczególnych państw członkowskich zgodnie z kryteriami i metodyką określonymi w załączniku VIIa. W 2021 r. należy dokonać przeglądu tej decyzji w celu określenia podziału zasobów dodatkowych na 2022 r. w oparciu o dane dostępne na dzień 19 października 2021 r.

Komisja, w drodze aktów wykonawczych, przyjmuje decyzję w sprawie podziału zasobów dodatkowych jako środków z funduszy strukturalnych na lata 2020 i 2021 dla poszczególnych państw członkowskich zgodnie z kryteriami i metodyką określonymi w załączniku VIIa. W 2021 r. należy dokonać przeglądu tej decyzji w celu określenia podziału zasobów dodatkowych na 2022 r. w oparciu o dane dostępne na dzień 19 października 2021 r.
  W stosownych przypadkach zostanie ona również poddana przeglądowi w 2022 r. w odniesieniu do zobowiązań budżetowych w latach 2023 i 2024. Zmiany te zapewniają brak negatywnego wpływu na programy operacyjne.

W stosownych przypadkach zostanie ona również poddana przeglądowi w 2022 r. w odniesieniu do zobowiązań budżetowych w latach 2023 i 2024. Zmiany te zapewniają brak negatywnego wpływu na programy operacyjne.

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Instytucje zarządzające będą potrzebowały więcej czasu i elastyczności na wdrożenie nowego programu o takiej wielkości.

Poprawka 14

Poprawka 14

COM(2020) 451 final – Część 1

Zmienić artykuł 1 ustęp 1 punkt 2

Rozporządzenie (UE) nr 1303/2013

Artykuł 92b ustęp 5

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Na zasadzie odstępstwa od art. 76 akapit pierwszy zobowiązania budżetowe na zasoby dodatkowe w odniesieniu do każdego programu operacyjnego, którego to dotyczy, podejmowane są dla każdego funduszu na lata 2020, 2021 i 2022. | Na zasadzie odstępstwa od art. 76 akapit pierwszy zobowiązania budżetowe na zasoby dodatkowe w odniesieniu do każdego programu operacyjnego, którego to dotyczy, podejmowane są dla każdego funduszu na lata 2020, 2021 i 2022. |
| Zobowiązanie prawne, o którym mowa w art. 76 akapit drugi, w odniesieniu do lat 2021 i 2022 wchodzi w życie z dniem, o którym mowa w art. 4 ust. 3 [rozporządzenia w sprawie Europejskiego Instrumentu na rzecz Odbudowy]. | Zobowiązanie prawne, o którym mowa w art. 76 akapit drugi, w odniesieniu do lat 2021 i 2022 wchodzi w życie z dniem, o którym mowa w art. 4 ust. 3 [rozporządzenia w sprawie Europejskiego Instrumentu na rzecz Odbudowy]. |
| Art. 76 akapit trzeci i akapit czwarty nie mają zastosowania do zasobów dodatkowych. | Art. 76 akapit trzeci i akapit czwarty nie mają zastosowania do zasobów dodatkowych. |
| Na zasadzie odstępstwa od art. 14 ust. 3 rozporządzenia finansowego zasady dotyczące anulowania zobowiązań, określone w części II tytuł IX rozdział IV oraz w art. 136, mają zastosowanie do zobowiązań budżetowych opartych na zasobach dodatkowych, o których mowa w art. 92a. Na zasadzie odstępstwa od art. 12 ust. 4 lit. c) rozporządzenia finansowego zasoby dodatkowe nie mogą zostać wykorzystane na kolejny program lub kolejne działanie. | Na zasadzie odstępstwa od art. 14 ust. 3 rozporządzenia finansowego zasady dotyczące anulowania zobowiązań, określone w części II tytuł IX rozdział IV oraz w art. 136, mają zastosowanie do zobowiązań budżetowych opartych na zasobach dodatkowych, o których mowa w art. 92a. Na zasadzie odstępstwa od art. 12 ust. 4 lit. c) rozporządzenia finansowego zasoby dodatkowe nie mogą zostać wykorzystane na kolejny program lub kolejne działanie. |
| Na zasadzie odstępstwa od art. 86 ust. 2 i art. 136 ust. 1 zobowiązania dotyczące zasobów dodatkowych umarza się zgodnie z zasadami, które stosuje się w przypadku zamknięcia programów. | Na zasadzie odstępstwa od art. 86 ust. 2 i art. 136 ust. 1 zobowiązania dotyczące zasobów dodatkowych umarza się zgodnie z zasadami, które stosuje się w przypadku zamknięcia programów. |
| Każde państwo członkowskie przydziela na programy operacyjne zasoby dodatkowe dostępne na programowanie w ramach EFRR i EFS. | Każde państwo członkowskie przydziela na programy operacyjne zasoby dodatkowe dostępne na programowanie w ramach EFRR i EFS. |
| Na zasadzie odstępstwa od art. 92 ust. 7 przed przydzieleniem lub w trakcie przydzielania środków na EFRR i EFS można również zaproponować, by część zasobów dodatkowych została wykorzystana na zwiększenie wsparcia dla Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym („FEAD”). | Na zasadzie odstępstwa od art. 92 ust. 7 przed przydzieleniem lub w trakcie przydzielania środków na EFRR i EFS można również zaproponować, by część zasobów dodatkowych została wykorzystana na zwiększenie wsparcia dla Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym („FEAD”)
  i Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych
  . |
| Po dokonaniu wstępnej alokacji, zasoby dodatkowe mogą, na wniosek państwa członkowskiego o zmianę programu operacyjnego zgodnie z art. 30 ust. 1, zostać przesunięte między EFRR i EFS, bez względu na wartości procentowe, o których mowa w art. 92 ust. 1 lit. a), b) i c). | Po dokonaniu wstępnej alokacji, zasoby dodatkowe mogą, na wniosek państwa członkowskiego o zmianę programu operacyjnego zgodnie z art. 30 ust. 1, zostać przesunięte między EFRR i EFS, bez względu na wartości procentowe, o których mowa w art. 92 ust. 1 lit. a), b) i c). |
| Art. 30 ust. 5 nie ma zastosowania do zasobów dodatkowych. Zasoby te wyłącza się z podstawy obliczeń do celów pułapów określonych w tym ustępie. | Art. 30 ust. 5 nie ma zastosowania do zasobów dodatkowych. Zasoby te wyłącza się z podstawy obliczeń do celów pułapów określonych w tym ustępie. |
| Do celów stosowania art. 30 ust. 1 lit. f) rozporządzenia finansowego warunek, by środki były przeznaczone na ten sam cel, nie ma zastosowania do wspomnianych przesunięć. Przesunięcia mogą dotyczyć jedynie bieżącego roku lub kolejnych lat w planie finansowym. | Do celów stosowania art. 30 ust. 1 lit. f) rozporządzenia finansowego warunek, by środki były przeznaczone na ten sam cel, nie ma zastosowania do wspomnianych przesunięć. Przesunięcia mogą dotyczyć jedynie bieżącego roku lub kolejnych lat w planie finansowym. |
| Wymogi określone w art. 92 ust. 4 nie mają zastosowania do wstępnej alokacji lub jej kolejnych przesunięć. | Wymogi określone w art. 92 ust. 4 nie mają zastosowania do wstępnej alokacji lub jej kolejnych przesunięć. |
| Kwoty przydzielone na Inicjatywę na rzecz zatrudnienia ludzi młodych zgodnie z art. 92 ust. 5 w ramach celu „Inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia” pozostają nienaruszone. | Kwoty przydzielone na Inicjatywę na rzecz zatrudnienia ludzi młodych zgodnie z art. 92 ust. 5 w ramach celu „Inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia” pozostają nienaruszone. |
| Zasoby dodatkowe wdraża się zgodnie z zasadami Funduszu, do którego zostały przydzielone lub przesunięte. | Zasoby dodatkowe wdraża się zgodnie z zasadami Funduszu, do którego zostały przydzielone lub przesunięte. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Na zasadzie odstępstwa od art. 76 akapit pierwszy zobowiązania budżetowe na zasoby dodatkowe w odniesieniu do każdego programu operacyjnego, którego to dotyczy, podejmowane są dla każdego funduszu na lata 2020, 2021 i 2022.

Na zasadzie odstępstwa od art. 76 akapit pierwszy zobowiązania budżetowe na zasoby dodatkowe w odniesieniu do każdego programu operacyjnego, którego to dotyczy, podejmowane są dla każdego funduszu na lata 2020, 2021 i 2022.

Zobowiązanie prawne, o którym mowa w art. 76 akapit drugi, w odniesieniu do lat 2021 i 2022 wchodzi w życie z dniem, o którym mowa w art. 4 ust. 3 [rozporządzenia w sprawie Europejskiego Instrumentu na rzecz Odbudowy].

Zobowiązanie prawne, o którym mowa w art. 76 akapit drugi, w odniesieniu do lat 2021 i 2022 wchodzi w życie z dniem, o którym mowa w art. 4 ust. 3 [rozporządzenia w sprawie Europejskiego Instrumentu na rzecz Odbudowy].

Art. 76 akapit trzeci i akapit czwarty nie mają zastosowania do zasobów dodatkowych.

Art. 76 akapit trzeci i akapit czwarty nie mają zastosowania do zasobów dodatkowych.

Na zasadzie odstępstwa od art. 14 ust. 3 rozporządzenia finansowego zasady dotyczące anulowania zobowiązań, określone w części II tytuł IX rozdział IV oraz w art. 136, mają zastosowanie do zobowiązań budżetowych opartych na zasobach dodatkowych, o których mowa w art. 92a. Na zasadzie odstępstwa od art. 12 ust. 4 lit. c) rozporządzenia finansowego zasoby dodatkowe nie mogą zostać wykorzystane na kolejny program lub kolejne działanie.

Na zasadzie odstępstwa od art. 14 ust. 3 rozporządzenia finansowego zasady dotyczące anulowania zobowiązań, określone w części II tytuł IX rozdział IV oraz w art. 136, mają zastosowanie do zobowiązań budżetowych opartych na zasobach dodatkowych, o których mowa w art. 92a. Na zasadzie odstępstwa od art. 12 ust. 4 lit. c) rozporządzenia finansowego zasoby dodatkowe nie mogą zostać wykorzystane na kolejny program lub kolejne działanie.

Na zasadzie odstępstwa od art. 86 ust. 2 i art. 136 ust. 1 zobowiązania dotyczące zasobów dodatkowych umarza się zgodnie z zasadami, które stosuje się w przypadku zamknięcia programów.

Na zasadzie odstępstwa od art. 86 ust. 2 i art. 136 ust. 1 zobowiązania dotyczące zasobów dodatkowych umarza się zgodnie z zasadami, które stosuje się w przypadku zamknięcia programów.

Każde państwo członkowskie przydziela na programy operacyjne zasoby dodatkowe dostępne na programowanie w ramach EFRR i EFS.

Każde państwo członkowskie przydziela na programy operacyjne zasoby dodatkowe dostępne na programowanie w ramach EFRR i EFS.

Na zasadzie odstępstwa od art. 92 ust. 7 przed przydzieleniem lub w trakcie przydzielania środków na EFRR i EFS można również zaproponować, by część zasobów dodatkowych została wykorzystana na zwiększenie wsparcia dla Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym („FEAD”).

Na zasadzie odstępstwa od art. 92 ust. 7 przed przydzieleniem lub w trakcie przydzielania środków na EFRR i EFS można również zaproponować, by część zasobów dodatkowych została wykorzystana na zwiększenie wsparcia dla Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym („FEAD”)
  i Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych
  .

i Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych

Po dokonaniu wstępnej alokacji, zasoby dodatkowe mogą, na wniosek państwa członkowskiego o zmianę programu operacyjnego zgodnie z art. 30 ust. 1, zostać przesunięte między EFRR i EFS, bez względu na wartości procentowe, o których mowa w art. 92 ust. 1 lit. a), b) i c).

Po dokonaniu wstępnej alokacji, zasoby dodatkowe mogą, na wniosek państwa członkowskiego o zmianę programu operacyjnego zgodnie z art. 30 ust. 1, zostać przesunięte między EFRR i EFS, bez względu na wartości procentowe, o których mowa w art. 92 ust. 1 lit. a), b) i c).

Art. 30 ust. 5 nie ma zastosowania do zasobów dodatkowych. Zasoby te wyłącza się z podstawy obliczeń do celów pułapów określonych w tym ustępie.

Art. 30 ust. 5 nie ma zastosowania do zasobów dodatkowych. Zasoby te wyłącza się z podstawy obliczeń do celów pułapów określonych w tym ustępie.

Do celów stosowania art. 30 ust. 1 lit. f) rozporządzenia finansowego warunek, by środki były przeznaczone na ten sam cel, nie ma zastosowania do wspomnianych przesunięć. Przesunięcia mogą dotyczyć jedynie bieżącego roku lub kolejnych lat w planie finansowym.

Do celów stosowania art. 30 ust. 1 lit. f) rozporządzenia finansowego warunek, by środki były przeznaczone na ten sam cel, nie ma zastosowania do wspomnianych przesunięć. Przesunięcia mogą dotyczyć jedynie bieżącego roku lub kolejnych lat w planie finansowym.

Wymogi określone w art. 92 ust. 4 nie mają zastosowania do wstępnej alokacji lub jej kolejnych przesunięć.

Wymogi określone w art. 92 ust. 4 nie mają zastosowania do wstępnej alokacji lub jej kolejnych przesunięć.

Kwoty przydzielone na Inicjatywę na rzecz zatrudnienia ludzi młodych zgodnie z art. 92 ust. 5 w ramach celu „Inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia” pozostają nienaruszone.

Kwoty przydzielone na Inicjatywę na rzecz zatrudnienia ludzi młodych zgodnie z art. 92 ust. 5 w ramach celu „Inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia” pozostają nienaruszone.

Zasoby dodatkowe wdraża się zgodnie z zasadami Funduszu, do którego zostały przydzielone lub przesunięte.

Zasoby dodatkowe wdraża się zgodnie z zasadami Funduszu, do którego zostały przydzielone lub przesunięte.

Poprawka 15

Poprawka 15

COM(2020) 451 final – Część 1

Zmienić artykuł 1 ustęp 1 punkt 2

Rozporządzenie (UE) nr 1303/2013

Artykuł 92b ustęp 5 akapit 6

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Każde państwo członkowskie przydziela na programy operacyjne zasoby dodatkowe dostępne na programowanie w ramach EFRR i EFS. | Każde państwo członkowskie przydziela na programy operacyjne zasoby dodatkowe dostępne na programowanie w ramach EFRR i EFS
  zgodnie z zasadami partnerstwa i wielopoziomowego zarządzania na mocy art. 5
  . |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Każde państwo członkowskie przydziela na programy operacyjne zasoby dodatkowe dostępne na programowanie w ramach EFRR i EFS.

Każde państwo członkowskie przydziela na programy operacyjne zasoby dodatkowe dostępne na programowanie w ramach EFRR i EFS
  zgodnie z zasadami partnerstwa i wielopoziomowego zarządzania na mocy art. 5
  .

zgodnie z zasadami partnerstwa i wielopoziomowego zarządzania na mocy art. 5

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Władze regionalne i lokalne, jak również inne odnośne zainteresowane podmioty winny odgrywać aktywną rolę w podejmowaniu decyzji o przydziale dodatkowych zasobów.

Poprawka 16

Poprawka 16

COM(2020) 451 final – Część 1

Zmienić artykuł 1 ustęp 1 punkt 2

Rozporządzenie (UE) nr 1303/2013

Artykuł 92b ustęp 7 akapity 2 i 3

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Do celów stosowania art. 134 ust. 2 w odniesieniu do rocznych płatności zaliczkowych w latach 2021, 2022
  i
  2023 kwota wsparcia z funduszy na cały okres programowania przewidziana dla programu operacyjnego obejmuje zasoby dodatkowe. | Do celów stosowania art. 134 ust. 2 w odniesieniu do rocznych płatności zaliczkowych w latach 2021, 2021, 2022, 2023
  i 2024
  kwota wsparcia z funduszy na cały okres programowania przewidziana dla programu operacyjnego obejmuje zasoby dodatkowe. |
| Kwota wypłacona w ramach dodatkowych początkowych płatności zaliczkowych, o których mowa w akapicie pierwszym, zostaje całkowicie rozliczona w sprawozdaniach finansowych Komisji nie później niż w momencie zamknięcia programu operacyjnego. | Kwota wypłacona w ramach dodatkowych początkowych płatności zaliczkowych, o których mowa w akapicie pierwszym, zostaje całkowicie rozliczona w sprawozdaniach finansowych Komisji nie później niż w momencie zamknięcia programu operacyjnego. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Do celów stosowania art. 134 ust. 2 w odniesieniu do rocznych płatności zaliczkowych w latach 2021, 2022
  i
  2023 kwota wsparcia z funduszy na cały okres programowania przewidziana dla programu operacyjnego obejmuje zasoby dodatkowe.

i

Do celów stosowania art. 134 ust. 2 w odniesieniu do rocznych płatności zaliczkowych w latach 2021, 2021, 2022, 2023
  i 2024
  kwota wsparcia z funduszy na cały okres programowania przewidziana dla programu operacyjnego obejmuje zasoby dodatkowe.

i 2024

Kwota wypłacona w ramach dodatkowych początkowych płatności zaliczkowych, o których mowa w akapicie pierwszym, zostaje całkowicie rozliczona w sprawozdaniach finansowych Komisji nie później niż w momencie zamknięcia programu operacyjnego.

Kwota wypłacona w ramach dodatkowych początkowych płatności zaliczkowych, o których mowa w akapicie pierwszym, zostaje całkowicie rozliczona w sprawozdaniach finansowych Komisji nie później niż w momencie zamknięcia programu operacyjnego.

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Instytucje zarządzające będą potrzebowały więcej czasu i elastyczności na wdrożenie nowego programu o takiej wielkości. Proponuje się zatem trzymać się wniosku Komisji, który jest zgodny z przyjętym sprawozdaniem Komisji REGI w Parlamencie Europejskim.

Poprawka 17

Poprawka 17

COM(2020) 451 final – Część 1

Zmienić artykuł 1 ustęp 1 punkt 2

Rozporządzenie (UE) nr 1303/2013

Artykuł 92b ustęp 8

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Zasoby dodatkowe nieprzydzielone na pomoc techniczną wykorzystuje się w ramach celu tematycznego określonego w ust. 10 na potrzeby wzmocnienia operacji wspierających kryzysowe działania naprawcze w kontekście pandemii COVID-19 lub przygotowujących do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność. | Zasoby dodatkowe nieprzydzielone na pomoc techniczną wykorzystuje się w ramach celu tematycznego określonego w ust. 10 na potrzeby wzmocnienia operacji wspierających kryzysowe działania naprawcze w kontekście pandemii COVID-19 lub przygotowujących do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność. |
| Państwa członkowskie mogą przydzielić zasoby dodatkowe na jedną lub kilka odrębnych osi priorytetowych w ramach istniejącego programu lub programów operacyjnych albo na nowy program operacyjny, o którym mowa w ust. 11. Na zasadzie odstępstwa od art. 26 ust. 1 program obejmuje okres do dnia 31 grudnia 2022 r., z zastrzeżeniem ust. 4
  powyżej. | Państwa członkowskie mogą przydzielić zasoby dodatkowe na jedną lub kilka odrębnych osi priorytetowych w ramach istniejącego programu lub programów operacyjnych albo na nowy program operacyjny, o którym mowa w ust. 11. Na zasadzie odstępstwa od art. 26 ust. 1 program obejmuje okres do dnia 31 grudnia 2022 r.
  lub do dnia 31 grudnia 2024 r., w przypadku gdy zastosowanie ma odstępstwo, o którym mowa w ust. 2
  , z zastrzeżeniem ust. 4
  niniejszego artykułu
  . |
| W przypadku EFRR zasoby dodatkowe wykorzystuje się przede wszystkim na wspieranie inwestycji w produkty i usługi na potrzeby świadczeń zdrowotnych, na zapewnianie wsparcia w postaci kapitału obrotowego lub wsparcia na inwestycje dla MŚP, na inwestycje przyczyniające się do transformacji ku zielonej i cyfrowej gospodarce, inwestycje w infrastrukturę zapewniającą obywatelom podstawowe usługi oraz na środki gospodarcze w regionach, które są w największym stopniu uzależnione od sektorów najsilniej dotkniętych kryzysem. | W przypadku EFRR zasoby dodatkowe wykorzystuje się przede wszystkim na wspieranie inwestycji w produkty i usługi na potrzeby świadczeń zdrowotnych, na zapewnianie wsparcia w postaci kapitału obrotowego lub wsparcia na inwestycje dla MŚP, na inwestycje przyczyniające się do transformacji ku zielonej i cyfrowej gospodarce, inwestycje w infrastrukturę zapewniającą obywatelom podstawowe usługi oraz na środki gospodarcze w regionach, które są w największym stopniu uzależnione od sektorów najsilniej dotkniętych kryzysem. |
| W przypadku EFS zasoby dodatkowe wykorzystuje się przede wszystkim w celu utrzymania miejsc pracy, m.in. poprzez mechanizmy zmniejszonego wymiaru czasu pracy i wsparcie dla osób pracujących na własny rachunek, nawet jeżeli wsparcie to nie wiąże się z aktywnymi instrumentami rynku pracy, chyba że wymaga tego prawo krajowe. Zasoby dodatkowe wspierają również tworzenie miejsc pracy, w szczególności w przypadku osób znajdujących się w trudnej sytuacji, środki na rzecz zatrudnienia młodzieży, kształcenie i szkolenie, rozwój umiejętności, w szczególności w celu wsparcia dwojakiej transformacji ekologicznej i cyfrowej oraz w celu zwiększenia dostępu do usług socjalnych świadczonych w interesie ogólnym, w tym dla dzieci. | W przypadku EFS zasoby dodatkowe wykorzystuje się przede wszystkim w celu utrzymania miejsc pracy, m.in. poprzez mechanizmy zmniejszonego wymiaru czasu pracy i wsparcie dla osób pracujących na własny rachunek, nawet jeżeli wsparcie to nie wiąże się z aktywnymi instrumentami rynku pracy, chyba że wymaga tego prawo krajowe. Zasoby dodatkowe wspierają również tworzenie miejsc pracy, w szczególności w przypadku osób znajdujących się w trudnej sytuacji, środki na rzecz zatrudnienia młodzieży, kształcenie i szkolenie, rozwój umiejętności, w szczególności w celu wsparcia dwojakiej transformacji ekologicznej i cyfrowej oraz w celu zwiększenia dostępu do usług socjalnych świadczonych w interesie ogólnym, w tym dla dzieci. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Zasoby dodatkowe nieprzydzielone na pomoc techniczną wykorzystuje się w ramach celu tematycznego określonego w ust. 10 na potrzeby wzmocnienia operacji wspierających kryzysowe działania naprawcze w kontekście pandemii COVID-19 lub przygotowujących do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność.

Zasoby dodatkowe nieprzydzielone na pomoc techniczną wykorzystuje się w ramach celu tematycznego określonego w ust. 10 na potrzeby wzmocnienia operacji wspierających kryzysowe działania naprawcze w kontekście pandemii COVID-19 lub przygotowujących do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność.

Państwa członkowskie mogą przydzielić zasoby dodatkowe na jedną lub kilka odrębnych osi priorytetowych w ramach istniejącego programu lub programów operacyjnych albo na nowy program operacyjny, o którym mowa w ust. 11. Na zasadzie odstępstwa od art. 26 ust. 1 program obejmuje okres do dnia 31 grudnia 2022 r., z zastrzeżeniem ust. 4
  powyżej.

powyżej.

Państwa członkowskie mogą przydzielić zasoby dodatkowe na jedną lub kilka odrębnych osi priorytetowych w ramach istniejącego programu lub programów operacyjnych albo na nowy program operacyjny, o którym mowa w ust. 11. Na zasadzie odstępstwa od art. 26 ust. 1 program obejmuje okres do dnia 31 grudnia 2022 r.
  lub do dnia 31 grudnia 2024 r., w przypadku gdy zastosowanie ma odstępstwo, o którym mowa w ust. 2
  , z zastrzeżeniem ust. 4
  niniejszego artykułu
  .

lub do dnia 31 grudnia 2024 r., w przypadku gdy zastosowanie ma odstępstwo, o którym mowa w ust. 2

niniejszego artykułu

W przypadku EFRR zasoby dodatkowe wykorzystuje się przede wszystkim na wspieranie inwestycji w produkty i usługi na potrzeby świadczeń zdrowotnych, na zapewnianie wsparcia w postaci kapitału obrotowego lub wsparcia na inwestycje dla MŚP, na inwestycje przyczyniające się do transformacji ku zielonej i cyfrowej gospodarce, inwestycje w infrastrukturę zapewniającą obywatelom podstawowe usługi oraz na środki gospodarcze w regionach, które są w największym stopniu uzależnione od sektorów najsilniej dotkniętych kryzysem.

W przypadku EFRR zasoby dodatkowe wykorzystuje się przede wszystkim na wspieranie inwestycji w produkty i usługi na potrzeby świadczeń zdrowotnych, na zapewnianie wsparcia w postaci kapitału obrotowego lub wsparcia na inwestycje dla MŚP, na inwestycje przyczyniające się do transformacji ku zielonej i cyfrowej gospodarce, inwestycje w infrastrukturę zapewniającą obywatelom podstawowe usługi oraz na środki gospodarcze w regionach, które są w największym stopniu uzależnione od sektorów najsilniej dotkniętych kryzysem.

W przypadku EFS zasoby dodatkowe wykorzystuje się przede wszystkim w celu utrzymania miejsc pracy, m.in. poprzez mechanizmy zmniejszonego wymiaru czasu pracy i wsparcie dla osób pracujących na własny rachunek, nawet jeżeli wsparcie to nie wiąże się z aktywnymi instrumentami rynku pracy, chyba że wymaga tego prawo krajowe. Zasoby dodatkowe wspierają również tworzenie miejsc pracy, w szczególności w przypadku osób znajdujących się w trudnej sytuacji, środki na rzecz zatrudnienia młodzieży, kształcenie i szkolenie, rozwój umiejętności, w szczególności w celu wsparcia dwojakiej transformacji ekologicznej i cyfrowej oraz w celu zwiększenia dostępu do usług socjalnych świadczonych w interesie ogólnym, w tym dla dzieci.

W przypadku EFS zasoby dodatkowe wykorzystuje się przede wszystkim w celu utrzymania miejsc pracy, m.in. poprzez mechanizmy zmniejszonego wymiaru czasu pracy i wsparcie dla osób pracujących na własny rachunek, nawet jeżeli wsparcie to nie wiąże się z aktywnymi instrumentami rynku pracy, chyba że wymaga tego prawo krajowe. Zasoby dodatkowe wspierają również tworzenie miejsc pracy, w szczególności w przypadku osób znajdujących się w trudnej sytuacji, środki na rzecz zatrudnienia młodzieży, kształcenie i szkolenie, rozwój umiejętności, w szczególności w celu wsparcia dwojakiej transformacji ekologicznej i cyfrowej oraz w celu zwiększenia dostępu do usług socjalnych świadczonych w interesie ogólnym, w tym dla dzieci.

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Instytucje zarządzające będą potrzebowały więcej czasu i elastyczności na wdrożenie nowego programu o takiej wielkości.

Poprawka 18

Poprawka 18

COM(2020) 451 final – Część 1

Zmienić artykuł 1 ustęp 1 punkt 2

Rozporządzenie (UE) nr 1303/2013

Artykuł 92b ustęp 9

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Z wyjątkiem pomocy technicznej, o której mowa w ust. 6, oraz zasobów dodatkowych wykorzystywanych na Europejski Fundusz Pomocy Najbardziej Potrzebującym, o 
  którym
  mowa w ust. 5 akapit siódmy, zasoby dodatkowe wspierają operacje w ramach nowego celu tematycznego „Wspieranie kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i przygotowania do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność”, uzupełniającego cele tematyczne określone w art. 9. | Z wyjątkiem pomocy technicznej, o której mowa w ust. 6, oraz zasobów dodatkowych wykorzystywanych na Europejski Fundusz Pomocy Najbardziej Potrzebującym
  lub na Inicjatywę na rzecz zatrudnienia ludzi młodych
  , o 
  których
  mowa w ust. 5 akapit siódmy, zasoby dodatkowe wspierają operacje w ramach nowego celu tematycznego „Wspieranie kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i przygotowania do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność”, uzupełniającego cele tematyczne określone w art. 9. |
| Na cel tematyczny, o którym mowa w akapicie pierwszym, można się powoływać wyłącznie w przypadku programowania zasobów dodatkowych. Na zasadzie odstępstwa od art. 96 ust. 1 lit. b), c) i d) celu tego nie można łączyć z innymi priorytetami inwestycyjnymi. | Na cel tematyczny, o którym mowa w akapicie pierwszym, można się powoływać wyłącznie w przypadku programowania zasobów dodatkowych. Na zasadzie odstępstwa od art. 96 ust. 1 lit. b), c) i d) celu tego nie można łączyć z innymi priorytetami inwestycyjnymi. |
| Cel tematyczny, o którym mowa w akapicie pierwszym, stanowi również jedyny priorytet inwestycyjny dla programowania i wdrażania zasobów dodatkowych z EFRR i EFS. | Cel tematyczny, o którym mowa w akapicie pierwszym, stanowi również jedyny priorytet inwestycyjny dla programowania i wdrażania zasobów dodatkowych z EFRR i EFS. |
| W przypadku ustanowienia w ramach istniejącego programu operacyjnego jednej lub kilku odrębnych osi priorytetowych odpowiadających celowi tematycznemu, o którym mowa w akapicie pierwszym, do opisu osi priorytetowej w zmienionym programie operacyjnym nie wymaga się elementów wymienionych w art. 96 ust. 2 lit. b) ppkt (v) i (vii). | W przypadku ustanowienia w ramach istniejącego programu operacyjnego jednej lub kilku odrębnych osi priorytetowych odpowiadających celowi tematycznemu, o którym mowa w akapicie pierwszym, do opisu osi priorytetowej w zmienionym programie operacyjnym nie wymaga się elementów wymienionych w art. 96 ust. 2 lit. b) ppkt (v) i (vii). |
| W zmienionym planie finansowym przewidzianym w art. 96 ust. 2 lit. d) określa się alokację zasobów dodatkowych na lata 2020, 2021 oraz, w stosownych przypadkach, na 2022 r., bez wskazywania kwot na rezerwę wykonania i bez podziału na poszczególne kategorie regionów. | W zmienionym planie finansowym przewidzianym w art. 96 ust. 2 lit. d) określa się alokację zasobów dodatkowych na lata 2020, 2021 oraz, w stosownych przypadkach, na 2022 r., bez wskazywania kwot na rezerwę wykonania i bez podziału na poszczególne kategorie regionów. |
| Na zasadzie odstępstwa od art. 30 ust. 1 wnioski o zmianę programów przedstawiane przez państwa członkowskie są odpowiednio uzasadniane, a w szczególności wskazują oczekiwany wpływ zmian w programie na wspieranie kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i przygotowania do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność. Do wniosku dołączany jest zmieniony program. | Na zasadzie odstępstwa od art. 30 ust. 1 wnioski o zmianę programów przedstawiane przez państwa członkowskie są odpowiednio uzasadniane, a w szczególności wskazują oczekiwany wpływ zmian w programie na wspieranie kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i przygotowania do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność. Do wniosku dołączany jest zmieniony program. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Z wyjątkiem pomocy technicznej, o której mowa w ust. 6, oraz zasobów dodatkowych wykorzystywanych na Europejski Fundusz Pomocy Najbardziej Potrzebującym, o 
  którym
  mowa w ust. 5 akapit siódmy, zasoby dodatkowe wspierają operacje w ramach nowego celu tematycznego „Wspieranie kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i przygotowania do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność”, uzupełniającego cele tematyczne określone w art. 9.

którym

Z wyjątkiem pomocy technicznej, o której mowa w ust. 6, oraz zasobów dodatkowych wykorzystywanych na Europejski Fundusz Pomocy Najbardziej Potrzebującym
  lub na Inicjatywę na rzecz zatrudnienia ludzi młodych
  , o 
  których
  mowa w ust. 5 akapit siódmy, zasoby dodatkowe wspierają operacje w ramach nowego celu tematycznego „Wspieranie kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i przygotowania do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność”, uzupełniającego cele tematyczne określone w art. 9.

lub na Inicjatywę na rzecz zatrudnienia ludzi młodych

których

Na cel tematyczny, o którym mowa w akapicie pierwszym, można się powoływać wyłącznie w przypadku programowania zasobów dodatkowych. Na zasadzie odstępstwa od art. 96 ust. 1 lit. b), c) i d) celu tego nie można łączyć z innymi priorytetami inwestycyjnymi.

Na cel tematyczny, o którym mowa w akapicie pierwszym, można się powoływać wyłącznie w przypadku programowania zasobów dodatkowych. Na zasadzie odstępstwa od art. 96 ust. 1 lit. b), c) i d) celu tego nie można łączyć z innymi priorytetami inwestycyjnymi.

Cel tematyczny, o którym mowa w akapicie pierwszym, stanowi również jedyny priorytet inwestycyjny dla programowania i wdrażania zasobów dodatkowych z EFRR i EFS.

Cel tematyczny, o którym mowa w akapicie pierwszym, stanowi również jedyny priorytet inwestycyjny dla programowania i wdrażania zasobów dodatkowych z EFRR i EFS.

W przypadku ustanowienia w ramach istniejącego programu operacyjnego jednej lub kilku odrębnych osi priorytetowych odpowiadających celowi tematycznemu, o którym mowa w akapicie pierwszym, do opisu osi priorytetowej w zmienionym programie operacyjnym nie wymaga się elementów wymienionych w art. 96 ust. 2 lit. b) ppkt (v) i (vii).

W przypadku ustanowienia w ramach istniejącego programu operacyjnego jednej lub kilku odrębnych osi priorytetowych odpowiadających celowi tematycznemu, o którym mowa w akapicie pierwszym, do opisu osi priorytetowej w zmienionym programie operacyjnym nie wymaga się elementów wymienionych w art. 96 ust. 2 lit. b) ppkt (v) i (vii).

W zmienionym planie finansowym przewidzianym w art. 96 ust. 2 lit. d) określa się alokację zasobów dodatkowych na lata 2020, 2021 oraz, w stosownych przypadkach, na 2022 r., bez wskazywania kwot na rezerwę wykonania i bez podziału na poszczególne kategorie regionów.

W zmienionym planie finansowym przewidzianym w art. 96 ust. 2 lit. d) określa się alokację zasobów dodatkowych na lata 2020, 2021 oraz, w stosownych przypadkach, na 2022 r., bez wskazywania kwot na rezerwę wykonania i bez podziału na poszczególne kategorie regionów.

Na zasadzie odstępstwa od art. 30 ust. 1 wnioski o zmianę programów przedstawiane przez państwa członkowskie są odpowiednio uzasadniane, a w szczególności wskazują oczekiwany wpływ zmian w programie na wspieranie kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i przygotowania do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność. Do wniosku dołączany jest zmieniony program.

Na zasadzie odstępstwa od art. 30 ust. 1 wnioski o zmianę programów przedstawiane przez państwa członkowskie są odpowiednio uzasadniane, a w szczególności wskazują oczekiwany wpływ zmian w programie na wspieranie kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i przygotowania do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność. Do wniosku dołączany jest zmieniony program.

Poprawka 19

Poprawka 19

COM(2020) 451 final – Część 1

Zmienić artykuł 1 ustęp 1 punkt 2

Rozporządzenie (UE) nr 1303/2013

Artykuł 92b ustęp 10, nowy akapit po akapicie 4

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| | Na zasadzie odstępstwa od art. 29 ust. 3 i ust. 4 oraz art. 30 ust. 2 Komisja zatwierdzi dowolną zmianę istniejącego programu operacyjnego lub dowolny nowy specjalny program operacyjny nie później niż 10 dni roboczych od dnia jej/jego przedłożenia przez państwo członkowskie. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Na zasadzie odstępstwa od art. 29 ust. 3 i ust. 4 oraz art. 30 ust. 2 Komisja zatwierdzi dowolną zmianę istniejącego programu operacyjnego lub dowolny nowy specjalny program operacyjny nie później niż 10 dni roboczych od dnia jej/jego przedłożenia przez państwo członkowskie.

Na zasadzie odstępstwa od art. 29 ust. 3 i ust. 4 oraz art. 30 ust. 2 Komisja zatwierdzi dowolną zmianę istniejącego programu operacyjnego lub dowolny nowy specjalny program operacyjny nie później niż 10 dni roboczych od dnia jej/jego przedłożenia przez państwo członkowskie.

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Zmienione lub nowe programy operacyjne powinny być zatwierdzane możliwie szybko w kontekście celów REACT-EU.

Poprawka 20

Poprawka 20

COM(2020) 451 final – Część 1

Zmienić artykuł 1 ustęp 1 punkt 2

Rozporządzenie (UE) nr 1303/2013

Artykuł 92b ustęp 11 akapit 2

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Na zasadzie odstępstwa od art. 56 ust. 3 i art. 114 ust. 2 państwa członkowskie zapewniają, aby do dnia 31 grudnia 2024 r. przeprowadzono co najmniej jedną ewaluację wykorzystania zasobów dodatkowych w celu oceny ich skuteczności, efektywności, wpływu oraz sposobu, w jaki przyczyniają się one do osiągnięcia celu tematycznego, o którym mowa w ust. 10 niniejszego artykułu. | Na zasadzie odstępstwa od art. 56 ust. 3 i art. 114 ust. 2 państwa członkowskie zapewniają, aby do dnia 31 grudnia 2024 r.
  lub do 31 grudnia 2026 r., w przypadku gdy ma zastosowanie odstępstwo, o którym mowa w ust. 2 akapit trzeci niniejszego artykułu,
  przeprowadzono co najmniej jedną ewaluację wykorzystania zasobów dodatkowych w celu oceny ich skuteczności, efektywności, wpływu oraz sposobu, w jaki przyczyniają się one do osiągnięcia celu tematycznego, o którym mowa w ust. 10 niniejszego artykułu. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Na zasadzie odstępstwa od art. 56 ust. 3 i art. 114 ust. 2 państwa członkowskie zapewniają, aby do dnia 31 grudnia 2024 r. przeprowadzono co najmniej jedną ewaluację wykorzystania zasobów dodatkowych w celu oceny ich skuteczności, efektywności, wpływu oraz sposobu, w jaki przyczyniają się one do osiągnięcia celu tematycznego, o którym mowa w ust. 10 niniejszego artykułu.

Na zasadzie odstępstwa od art. 56 ust. 3 i art. 114 ust. 2 państwa członkowskie zapewniają, aby do dnia 31 grudnia 2024 r.
  lub do 31 grudnia 2026 r., w przypadku gdy ma zastosowanie odstępstwo, o którym mowa w ust. 2 akapit trzeci niniejszego artykułu,
  przeprowadzono co najmniej jedną ewaluację wykorzystania zasobów dodatkowych w celu oceny ich skuteczności, efektywności, wpływu oraz sposobu, w jaki przyczyniają się one do osiągnięcia celu tematycznego, o którym mowa w ust. 10 niniejszego artykułu.

lub do 31 grudnia 2026 r., w przypadku gdy ma zastosowanie odstępstwo, o którym mowa w ust. 2 akapit trzeci niniejszego artykułu,

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Instytucje zarządzające będą potrzebowały więcej czasu i elastyczności na wdrożenie nowego programu o takiej wielkości. Proponuje się zatem trzymanie się wniosku Komisji w odniesieniu do zasady umarzania i przedłużenie do 2024 r., co jest zgodne z przyjętym sprawozdaniem Komisji REGI w Parlamencie Europejskim.

Poprawka 21

Poprawka 21

COM(2020) 451 final – Część 2

Rozporządzenie (UE) nr 1303/2013

Załącznik – punkt 2

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| Zasady określone w ust. 1 nie mogą skutkować krajowymi alokacjami w całym okresie 2020–
  2022
  wyższymi niż | Zasady określone w ust. 1 nie mogą skutkować krajowymi alokacjami w całym okresie 2020–
  2024
  wyższymi niż |
| a) | w przypadku państw członkowskich, których średni DNB na mieszkańca (w PPS) w latach 2015–2017 przekracza 109 % średniej UE-27: 0,07  % ich realnego PKB w 2019 r.; |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Zasady określone w ust. 1 nie mogą skutkować krajowymi alokacjami w całym okresie 2020–
  2022
  wyższymi niż

2022

Zasady określone w ust. 1 nie mogą skutkować krajowymi alokacjami w całym okresie 2020–
  2024
  wyższymi niż

2024

a)

w przypadku państw członkowskich, których średni DNB na mieszkańca (w PPS) w latach 2015–2017 przekracza 109 % średniej UE-27: 0,07  % ich realnego PKB w 2019 r.;

| a) | w przypadku państw członkowskich, których średni DNB na mieszkańca (w PPS) w latach 2015–2017 przekracza 109 % średniej UE-27: 0,07  % ich realnego PKB w 2019 r.; |
| --- | --- |

a)

w przypadku państw członkowskich, których średni DNB na mieszkańca (w PPS) w latach 2015–2017 przekracza 109 % średniej UE-27: 0,07  % ich realnego PKB w 2019 r.;

| b) | w przypadku państw członkowskich, których średni DNB na mieszkańca (w PPS) w latach 2015–2017 nie przekracza 90 % średniej UE-27: 2,60  % ich realnego PKB w 2019 r.; |
| --- | --- |

b)

w przypadku państw członkowskich, których średni DNB na mieszkańca (w PPS) w latach 2015–2017 nie przekracza 90 % średniej UE-27: 2,60  % ich realnego PKB w 2019 r.;

| b) | w przypadku państw członkowskich, których średni DNB na mieszkańca (w PPS) w latach 2015–2017 nie przekracza 90 % średniej UE-27: 2,60  % ich realnego PKB w 2019 r.; |
| --- | --- |

b)

w przypadku państw członkowskich, których średni DNB na mieszkańca (w PPS) w latach 2015–2017 nie przekracza 90 % średniej UE-27: 2,60  % ich realnego PKB w 2019 r.;

| c) | w przypadku państw członkowskich, których średni DNB na mieszkańca (w PPS) w latach 2015–2017 przekracza 90 % lecz nie przekracza 109 % średniej UE-27: odpowiedni odsetek uzyskuje się w drodze interpolacji liniowej od 0,07  % do 2,60  % ich realnego PKB w 2019 r., co prowadzi do obniżenia pułapu procentowego proporcjonalnie do wzrostu zamożności. |
| --- | --- |

c)

w przypadku państw członkowskich, których średni DNB na mieszkańca (w PPS) w latach 2015–2017 przekracza 90 % lecz nie przekracza 109 % średniej UE-27: odpowiedni odsetek uzyskuje się w drodze interpolacji liniowej od 0,07  % do 2,60  % ich realnego PKB w 2019 r., co prowadzi do obniżenia pułapu procentowego proporcjonalnie do wzrostu zamożności.

| c) | w przypadku państw członkowskich, których średni DNB na mieszkańca (w PPS) w latach 2015–2017 przekracza 90 % lecz nie przekracza 109 % średniej UE-27: odpowiedni odsetek uzyskuje się w drodze interpolacji liniowej od 0,07  % do 2,60  % ich realnego PKB w 2019 r., co prowadzi do obniżenia pułapu procentowego proporcjonalnie do wzrostu zamożności. |
| --- | --- |

c)

w przypadku państw członkowskich, których średni DNB na mieszkańca (w PPS) w latach 2015–2017 przekracza 90 % lecz nie przekracza 109 % średniej UE-27: odpowiedni odsetek uzyskuje się w drodze interpolacji liniowej od 0,07  % do 2,60  % ich realnego PKB w 2019 r., co prowadzi do obniżenia pułapu procentowego proporcjonalnie do wzrostu zamożności.

Kwoty przekraczające poziom określony w lit. a)–c) w przypadku poszczególnych państw członkowskich rozdziela się ponownie, proporcjonalnie do alokacji wszystkich pozostałych państw członkowskich, których średni DNB na mieszkańca (w PPS) jest niższy niż 100 % średniej UE-27. DNB na mieszkańca (w PPS) w latach 2015–2017 jest wielkością, którą wykorzystuje się w odniesieniu do polityki spójności w negocjacjach w sprawie WRF na lata 2021–2027.

Kwoty przekraczające poziom określony w lit. a)–c) w przypadku poszczególnych państw członkowskich rozdziela się ponownie, proporcjonalnie do alokacji wszystkich pozostałych państw członkowskich, których średni DNB na mieszkańca (w PPS) jest niższy niż 100 % średniej UE-27. DNB na mieszkańca (w PPS) w latach 2015–2017 jest wielkością, którą wykorzystuje się w odniesieniu do polityki spójności w negocjacjach w sprawie WRF na lata 2021–2027.

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Instytucje zarządzające będą potrzebowały więcej czasu i elastyczności na wdrożenie nowego programu o takiej wielkości.

Poprawka 22

Poprawka 22

COM(2020) 451 final – Część 2

Rozporządzenie (UE) nr 1303/2013

Załącznik – punkt 3

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| W celu obliczenia podziału nadzwyczajnych zasobów dodatkowych na lata 2020 i 2021: | W celu obliczenia podziału nadzwyczajnych zasobów dodatkowych na lata 2020 i 2021: |
| a) | w odniesieniu do PKB okresem odniesienia jest: pierwsze półrocze 2020 r.; |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

W celu obliczenia podziału nadzwyczajnych zasobów dodatkowych na lata 2020 i 2021:

W celu obliczenia podziału nadzwyczajnych zasobów dodatkowych na lata 2020 i 2021:

a)

w odniesieniu do PKB okresem odniesienia jest: pierwsze półrocze 2020 r.;

| a) | w odniesieniu do PKB okresem odniesienia jest: pierwsze półrocze 2020 r.; |
| --- | --- |

a)

w odniesieniu do PKB okresem odniesienia jest: pierwsze półrocze 2020 r.;

| b) | w odniesieniu do liczby bezrobotnych i liczby bezrobotnych osób młodych okresem odniesienia jest: okresem odniesienia do celu obliczenia średniej będzie przedział od czerwca do sierpnia 2020 r.; |
| --- | --- |

b)

w odniesieniu do liczby bezrobotnych i liczby bezrobotnych osób młodych okresem odniesienia jest: okresem odniesienia do celu obliczenia średniej będzie przedział od czerwca do sierpnia 2020 r.;

| b) | w odniesieniu do liczby bezrobotnych i liczby bezrobotnych osób młodych okresem odniesienia jest: okresem odniesienia do celu obliczenia średniej będzie przedział od czerwca do sierpnia 2020 r.; |
| --- | --- |

b)

w odniesieniu do liczby bezrobotnych i liczby bezrobotnych osób młodych okresem odniesienia jest: okresem odniesienia do celu obliczenia średniej będzie przedział od czerwca do sierpnia 2020 r.;

| c) | maksymalną alokację wynikającą z zastosowania ust. 2 mnoży się przez udział zasobów dodatkowych na lata 2020 i 2021 w całkowitych zasobach dodatkowych na lata 2020, 2021
  i
  2022. |
| --- | --- |

c)

maksymalną alokację wynikającą z zastosowania ust. 2 mnoży się przez udział zasobów dodatkowych na lata 2020 i 2021 w całkowitych zasobach dodatkowych na lata 2020, 2021
  i
  2022.

i

| c) | maksymalną alokację wynikającą z zastosowania ust. 2 mnoży się przez udział zasobów dodatkowych na lata 2020 i 2021 w całkowitych zasobach dodatkowych na lata 2020, 2021, 2022
  oraz, tam gdzie ma to zastosowanie, 2023 i 2024
  . |
| --- | --- |

c)

maksymalną alokację wynikającą z zastosowania ust. 2 mnoży się przez udział zasobów dodatkowych na lata 2020 i 2021 w całkowitych zasobach dodatkowych na lata 2020, 2021, 2022
  oraz, tam gdzie ma to zastosowanie, 2023 i 2024
  .

oraz, tam gdzie ma to zastosowanie, 2023 i 2024

Przed zastosowaniem metody opisanej w ust. 1 i 2 dotyczącej zasobów dodatkowych na 2020 r. przydziela się z alokacji kwotę odpowiadającą intensywności pomocy w wysokości 30 EUR na mieszkańca regionom najbardziej oddalonym na poziomie NUTS 2. Środki te zostaną rozdzielone na regiony i państwa członkowskie w sposób proporcjonalny do całkowitej liczby ludności tych regionów. Pozostałą kwotę na 2020 r. rozdziela się między państwa członkowskie zgodnie z metodą opisaną w ust. 1 i 2.

Przed zastosowaniem metody opisanej w ust. 1 i 2 dotyczącej zasobów dodatkowych na 2020 r. przydziela się z alokacji kwotę odpowiadającą intensywności pomocy w wysokości 30 EUR na mieszkańca regionom najbardziej oddalonym na poziomie NUTS 2. Środki te zostaną rozdzielone na regiony i państwa członkowskie w sposób proporcjonalny do całkowitej liczby ludności tych regionów. Pozostałą kwotę na 2020 r. rozdziela się między państwa członkowskie zgodnie z metodą opisaną w ust. 1 i 2.

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Instytucje zarządzające będą potrzebowały więcej czasu i elastyczności na wdrożenie nowego programu o takiej wielkości.

Poprawka 23

Poprawka 23

COM(2020) 451 final – Część 2

Rozporządzenie (UE) nr 1303/2013

Załącznik – punkt 4

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| W celu obliczenia podziału nadzwyczajnych zasobów dodatkowych na rok 2022: | W celu obliczenia podziału nadzwyczajnych zasobów dodatkowych na rok 2022
  oraz, tam gdzie ma to zastosowanie, na lata 2023 i 2024: |
| a) | w odniesieniu do PKB okresem odniesienia jest: pierwsze półrocze 2021 r.; |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

W celu obliczenia podziału nadzwyczajnych zasobów dodatkowych na rok 2022:

W celu obliczenia podziału nadzwyczajnych zasobów dodatkowych na rok 2022
  oraz, tam gdzie ma to zastosowanie, na lata 2023 i 2024:

oraz, tam gdzie ma to zastosowanie, na lata 2023 i 2024:

a)

w odniesieniu do PKB okresem odniesienia jest: pierwsze półrocze 2021 r.;

| a) | w odniesieniu do PKB okresem odniesienia jest: pierwsze półrocze 2021 r.; |
| --- | --- |

a)

w odniesieniu do PKB okresem odniesienia jest: pierwsze półrocze 2021 r.;

| b) | w odniesieniu do liczby bezrobotnych i liczby bezrobotnych osób młodych okresem odniesienia jest: okresem odniesienia do celu obliczenia średniej będzie przedział od czerwca do sierpnia 2021 r.; |
| --- | --- |

b)

w odniesieniu do liczby bezrobotnych i liczby bezrobotnych osób młodych okresem odniesienia jest: okresem odniesienia do celu obliczenia średniej będzie przedział od czerwca do sierpnia 2021 r.;

| b) | w odniesieniu do liczby bezrobotnych i liczby bezrobotnych osób młodych okresem odniesienia jest: okresem odniesienia do celu obliczenia średniej będzie przedział od czerwca do sierpnia 2021 r.; |
| --- | --- |

b)

w odniesieniu do liczby bezrobotnych i liczby bezrobotnych osób młodych okresem odniesienia jest: okresem odniesienia do celu obliczenia średniej będzie przedział od czerwca do sierpnia 2021 r.;

| c) | maksymalną alokację wynikającą z zastosowania ust. 2 mnoży się przez udział zasobów dodatkowych na rok 2022 w całkowitych zasobach dodatkowych na lata 2020, 2021
  i
  2022.”. |
| --- | --- |

c)

maksymalną alokację wynikającą z zastosowania ust. 2 mnoży się przez udział zasobów dodatkowych na rok 2022 w całkowitych zasobach dodatkowych na lata 2020, 2021
  i
  2022.”.

i

| c) | Maksymalną alokację wynikającą z zastosowania ust. 2 mnoży się przez udział zasobów dodatkowych na rok 2022 w całkowitych zasobach dodatkowych na lata 2020, 2021, 2022
  , 2023 i 2024
  .” |
| --- | --- |

c)

Maksymalną alokację wynikającą z zastosowania ust. 2 mnoży się przez udział zasobów dodatkowych na rok 2022 w całkowitych zasobach dodatkowych na lata 2020, 2021, 2022
  , 2023 i 2024
  .”

, 2023 i 2024

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Instytucje zarządzające będą potrzebowały więcej czasu i elastyczności na wdrożenie nowego programu o takiej wielkości.

Zmieniony wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu i Migracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu na rzecz Zarządzania Granicami i Wiz

Zmieniony wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu i Migracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu na rzecz Zarządzania Granicami i Wiz

COM(2020) 450 final

COM(2020) 450 final

Poprawka 24

Poprawka 24

COM(2020) 450 final

Zmienić punkt 1)

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| dodaje się motyw 15a w brzmieniu:







  „15a) | Aby zapewnić państwom członkowskim elastyczność w przydzielaniu i dostosowywaniu przydziału środków finansowych stosownie do ich szczególnych potrzeb, należy zapewnić im możliwość wystąpienia z wnioskiem o ograniczone przesunięcia z funduszy do każdego innego instrumentu w ramach zarządzania bezpośredniego lub pośredniego albo między funduszami na początku okresu programowania lub na etapie realizacji.” |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

dodaje się motyw 15a w brzmieniu:

„15a)

Aby zapewnić państwom członkowskim elastyczność w przydzielaniu i dostosowywaniu przydziału środków finansowych stosownie do ich szczególnych potrzeb, należy zapewnić im możliwość wystąpienia z wnioskiem o ograniczone przesunięcia z funduszy do każdego innego instrumentu w ramach zarządzania bezpośredniego lub pośredniego albo między funduszami na początku okresu programowania lub na etapie realizacji.”

dodaje się motyw 15a w brzmieniu:

| „15a) | Aby zapewnić państwom członkowskim elastyczność w przydzielaniu i dostosowywaniu przydziału środków finansowych
  w odpowiedzi na bieżące skutki poważnych kryzysów i
  stosownie do ich szczególnych potrzeb, należy zapewnić im możliwość –
  zgodnie z Kodeksem postępowania w zakresie partnerstwa i wielopoziomowego sprawowania rządów –
  wystąpienia z wnioskiem o 
  tematyczne
  ograniczone
  tymczasowego
  przesunięcia z funduszy do każdego innego instrumentu w ramach zarządzania bezpośredniego lub pośredniego albo między funduszami na początku okresu programowania lub na etapie realizacji.” |
| --- | --- |

„15a)

Aby zapewnić państwom członkowskim elastyczność w przydzielaniu i dostosowywaniu przydziału środków finansowych
  w odpowiedzi na bieżące skutki poważnych kryzysów i
  stosownie do ich szczególnych potrzeb, należy zapewnić im możliwość –
  zgodnie z Kodeksem postępowania w zakresie partnerstwa i wielopoziomowego sprawowania rządów –
  wystąpienia z wnioskiem o 
  tematyczne
  ograniczone
  tymczasowego
  przesunięcia z funduszy do każdego innego instrumentu w ramach zarządzania bezpośredniego lub pośredniego albo między funduszami na początku okresu programowania lub na etapie realizacji.”

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Dowolne przesunięcie zasobów z jednego funduszu do drugiego i/lub między funduszami należy realizować w odpowiedzi na poważny kryzys, w pełni stosując się do zasad partnerstwa i wielopoziomowego sprawowania rządów.

Poprawka 25

Poprawka 25

COM(2020) 450 final

Zmienić punkt 6)

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| w art. 21 wprowadza się następujące zmiany: | w art. 21 wprowadza się następujące zmiany: |
| a) | ust. 1 otrzymuje brzmienie:

  „1.   
  Państwa
  członkowskie mogą wnioskować, w umowie partnerstwa lub we wniosku o zmiany w programie, o przesunięcie do 5 % całkowitej pierwotnej alokacji krajowej każdego funduszu do dowolnego innego instrumentu w ramach zarządzania bezpośredniego lub zarządzania pośredniego. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

w art. 21 wprowadza się następujące zmiany:

w art. 21 wprowadza się następujące zmiany:

a)

ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1.   
  Państwa
  członkowskie mogą wnioskować, w umowie partnerstwa lub we wniosku o zmiany w programie, o przesunięcie do 5 % całkowitej pierwotnej alokacji krajowej każdego funduszu do dowolnego innego instrumentu w ramach zarządzania bezpośredniego lub zarządzania pośredniego.

| a) | ust. 1 otrzymuje brzmienie:

  „1.   
  W odpowiedzi na poważny kryzys uznany przez Radę państwa członkowskie
  mogą
  – w


  porozumieniu ze swoimi instytucjami zarządzającymi oraz zgodnie z Kodeksem postępowania w zakresie partnerstwa i wielopoziomowego sprawowania rządów –
  wnioskować, w umowie partnerstwa lub we wniosku o zmiany w programie, o przesunięcie do 5 % całkowitej pierwotnej alokacji krajowej każdego funduszu do dowolnego innego instrumentu w ramach zarządzania bezpośredniego lub zarządzania pośredniego
  wyłącznie na działania podejmowane zgodnie z celami polityki spójności
  . |
| --- | --- |

a)

ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1.   
  W odpowiedzi na poważny kryzys uznany przez Radę państwa członkowskie
  mogą
  – w


  porozumieniu ze swoimi instytucjami zarządzającymi oraz zgodnie z Kodeksem postępowania w zakresie partnerstwa i wielopoziomowego sprawowania rządów –
  wnioskować, w umowie partnerstwa lub we wniosku o zmiany w programie, o przesunięcie do 5 % całkowitej pierwotnej alokacji krajowej każdego funduszu do dowolnego innego instrumentu w ramach zarządzania bezpośredniego lub zarządzania pośredniego
  wyłącznie na działania podejmowane zgodnie z celami polityki spójności
  .

| | Państwa
  członkowskie mogą również zażądać, w umowie partnerstwa lub we wniosku o zmiany w programie, o przesunięcie do
  5 %
  całkowitej pierwotnej alokacji krajowej każdego funduszu do dowolnego innego funduszu lub funduszy. Państwa członkowskie mogą wnioskować o dodatkowe przesunięcie w wysokości do 5 % całkowitej pierwotnej alokacji krajowej według funduszu między EFRR, EFS+ lub Funduszem Spójności, w ramach całkowitych zasobów państwa członkowskiego, w ramach celu »Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu«.”; |
| --- | --- |

Państwa
  członkowskie mogą również zażądać, w umowie partnerstwa lub we wniosku o zmiany w programie, o przesunięcie do
  5 %
  całkowitej pierwotnej alokacji krajowej każdego funduszu do dowolnego innego funduszu lub funduszy. Państwa członkowskie mogą wnioskować o dodatkowe przesunięcie w wysokości do 5 % całkowitej pierwotnej alokacji krajowej według funduszu między EFRR, EFS+ lub Funduszem Spójności, w ramach całkowitych zasobów państwa członkowskiego, w ramach celu »Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu«.”;

Państwa

5 %

| | W odpowiedzi na uznany przez Radę poważny kryzys
  członkowskie mogą również
  – w porozumieniu ze swoimi instytucjami zarządzającymi


  oraz zgodnie z Kodeksem postępowania w zakresie partnerstwa i wielopoziomowego sprawowania rządów
  zażądać, w umowie partnerstwa lub we wniosku o zmiany w programie, o przesunięcie do
  7 %
  całkowitej pierwotnej alokacji krajowej każdego funduszu do dowolnego innego funduszu lub funduszy. Państwa członkowskie mogą wnioskować o dodatkowe przesunięcie w wysokości do
  7 %
  całkowitej pierwotnej alokacji krajowej według funduszu między EFRR, EFS+ lub Funduszem Spójności, w ramach całkowitych zasobów państwa członkowskiego, w ramach celu »Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu«.”; |
| --- | --- |

W odpowiedzi na uznany przez Radę poważny kryzys
  członkowskie mogą również
  – w porozumieniu ze swoimi instytucjami zarządzającymi


  oraz zgodnie z Kodeksem postępowania w zakresie partnerstwa i wielopoziomowego sprawowania rządów
  zażądać, w umowie partnerstwa lub we wniosku o zmiany w programie, o przesunięcie do
  7 %
  całkowitej pierwotnej alokacji krajowej każdego funduszu do dowolnego innego funduszu lub funduszy. Państwa członkowskie mogą wnioskować o dodatkowe przesunięcie w wysokości do
  7 %
  całkowitej pierwotnej alokacji krajowej według funduszu między EFRR, EFS+ lub Funduszem Spójności, w ramach całkowitych zasobów państwa członkowskiego, w ramach celu »Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu«.”;

W odpowiedzi na uznany przez Radę poważny kryzys

– w porozumieniu ze swoimi instytucjami zarządzającymi

oraz zgodnie z Kodeksem postępowania w zakresie partnerstwa i wielopoziomowego sprawowania rządów

7 %

7 %

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Państw członkowskich nie należy nadmiernie zachęcać do czerpania zasobów z polityki spójności, niezależnie do negatywnych konsekwencji poważnego kryzysu, w tym pandemii COVID-19. Z drugiej strony polityka spójności powinna być elastyczniejsza, by amortyzować potencjalne negatywne wstrząsy, takie jak bieżąca pandemia.

Poprawka 26

Poprawka 26

COM(2020) 450 final

Zmienić 8), nowy art. 15a, nowy (ostatni) akapit

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| | Wyżej określone środki mają zastosowanie w ciągu 24 miesięcy lub, gdy ma to zastosowanie, w ciągu 48 miesięcy od decyzji Rady podjętej na podstawie akapitu pierwszego. Wszelkie wydłużenie tych środków wymaga kolejnej decyzji Rady, w której uznaje się wystąpienie poważnego kryzysu. |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

Wyżej określone środki mają zastosowanie w ciągu 24 miesięcy lub, gdy ma to zastosowanie, w ciągu 48 miesięcy od decyzji Rady podjętej na podstawie akapitu pierwszego. Wszelkie wydłużenie tych środków wymaga kolejnej decyzji Rady, w której uznaje się wystąpienie poważnego kryzysu.

Wyżej określone środki mają zastosowanie w ciągu 24 miesięcy lub, gdy ma to zastosowanie, w ciągu 48 miesięcy od decyzji Rady podjętej na podstawie akapitu pierwszego. Wszelkie wydłużenie tych środków wymaga kolejnej decyzji Rady, w której uznaje się wystąpienie poważnego kryzysu.

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Wszelkie nadzwyczajne środki podejmowane jako reakcja na wyjątkowe okoliczności należy ograniczać do jasno zdefiniowanego okresu. Jedynie w przypadku utrzymywania się poważnego kryzysu środki te powinny być wydłużane przez Radę. Instytucje zarządzające będą potrzebowały więcej czasu i elastyczności na wdrożenie nowego programu o takiej wielkości.

Zmieniony wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności

Zmieniony wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności

COM(2020) 452 final

COM(2020) 452 final

Poprawka 27

Poprawka 27

COM(2020) 452 final

Zmienić punkt 2)

| Tekst zaproponowany przez Komisję | Poprawka KR-u |
| --- | --- |
| dodaje się motyw 10b w brzmieniu:







  „10b) | W celu wzmocnienia zdolności systemów publicznej opieki zdrowotnej do zapobiegania sytuacjom zagrożenia zdrowia, szybkiego reagowania na nie oraz sprawnego powrotu do normalnego funkcjonowania po wystąpieniu takich sytuacji, EFRR powinien również przyczyniać się do budowania odporności systemów opieki zdrowotnej. Ponadto z uwagi na fakt, że bezprecedensowa pandemia COVID-19 pokazała, jak ważna jest natychmiastowa dostępność podstawowych materiałów dla zapewnienia skutecznej reakcji na sytuację nadzwyczajną, należy rozszerzyć zakres wsparcia z EFRR, aby umożliwić zakup materiałów niezbędnych do wzmocnienia odporności na klęski żywiołowe i wzmocnienia odporności systemów opieki zdrowotnej. Zakupy materiałów w celu wzmocnienia odporności systemów opieki zdrowotnej powinny być spójne z krajową strategią w dziedzinie zdrowia i nie powinny wykraczać poza tę strategię oraz powinny zapewniać komplementarność z [programem w dziedzinie zdrowia], a także zdolnościami rescEU w ramach Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności.”; |

Tekst zaproponowany przez Komisję

Poprawka KR-u

dodaje się motyw 10b w brzmieniu:

„10b)

W celu wzmocnienia zdolności systemów publicznej opieki zdrowotnej do zapobiegania sytuacjom zagrożenia zdrowia, szybkiego reagowania na nie oraz sprawnego powrotu do normalnego funkcjonowania po wystąpieniu takich sytuacji, EFRR powinien również przyczyniać się do budowania odporności systemów opieki zdrowotnej. Ponadto z uwagi na fakt, że bezprecedensowa pandemia COVID-19 pokazała, jak ważna jest natychmiastowa dostępność podstawowych materiałów dla zapewnienia skutecznej reakcji na sytuację nadzwyczajną, należy rozszerzyć zakres wsparcia z EFRR, aby umożliwić zakup materiałów niezbędnych do wzmocnienia odporności na klęski żywiołowe i wzmocnienia odporności systemów opieki zdrowotnej. Zakupy materiałów w celu wzmocnienia odporności systemów opieki zdrowotnej powinny być spójne z krajową strategią w dziedzinie zdrowia i nie powinny wykraczać poza tę strategię oraz powinny zapewniać komplementarność z [programem w dziedzinie zdrowia], a także zdolnościami rescEU w ramach Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności.”;

dodaje się motyw 10b w brzmieniu:

| „10b) | W celu wzmocnienia zdolności systemów publicznej opieki zdrowotnej do zapobiegania sytuacjom zagrożenia zdrowia, szybkiego reagowania na nie oraz sprawnego powrotu do normalnego funkcjonowania po wystąpieniu takich sytuacji, EFRR powinien również przyczyniać się do budowania odporności systemów opieki zdrowotnej. Ponadto z uwagi na fakt, że bezprecedensowa pandemia COVID-19 pokazała, jak ważna jest natychmiastowa dostępność podstawowych materiałów dla zapewnienia skutecznej reakcji na sytuację nadzwyczajną, należy rozszerzyć zakres wsparcia z EFRR, aby umożliwić zakup materiałów niezbędnych do wzmocnienia odporności na klęski żywiołowe i wzmocnienia odporności systemów opieki zdrowotnej. Zakupy materiałów w celu wzmocnienia odporności systemów opieki zdrowotnej powinny być spójne z krajową
  , a w stosownych przypadkach regionalną
  strategią w dziedzinie zdrowia i nie powinny wykraczać poza tę strategię oraz powinny zapewniać komplementarność z [programem w dziedzinie zdrowia], a także zdolnościami rescEU w ramach Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności.”; |
| --- | --- |

„10b)

W celu wzmocnienia zdolności systemów publicznej opieki zdrowotnej do zapobiegania sytuacjom zagrożenia zdrowia, szybkiego reagowania na nie oraz sprawnego powrotu do normalnego funkcjonowania po wystąpieniu takich sytuacji, EFRR powinien również przyczyniać się do budowania odporności systemów opieki zdrowotnej. Ponadto z uwagi na fakt, że bezprecedensowa pandemia COVID-19 pokazała, jak ważna jest natychmiastowa dostępność podstawowych materiałów dla zapewnienia skutecznej reakcji na sytuację nadzwyczajną, należy rozszerzyć zakres wsparcia z EFRR, aby umożliwić zakup materiałów niezbędnych do wzmocnienia odporności na klęski żywiołowe i wzmocnienia odporności systemów opieki zdrowotnej. Zakupy materiałów w celu wzmocnienia odporności systemów opieki zdrowotnej powinny być spójne z krajową
  , a w stosownych przypadkach regionalną
  strategią w dziedzinie zdrowia i nie powinny wykraczać poza tę strategię oraz powinny zapewniać komplementarność z [programem w dziedzinie zdrowia], a także zdolnościami rescEU w ramach Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności.”;

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Nie wymaga uzasadnienia.

II.   ZALECENIA POLITYCZNE

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Uwagi ogólne

Uwagi ogólne

| 1. | Z zadowoleniem przyjmuje wnioski REACT-EU ukierunkowane na konkretny cel, a mianowicie zajęcie się bezpośrednimi negatywnymi skutkami społeczno-gospodarczymi bieżącej pandemii i innych poważnych kryzysów w przyszłości, w tym dodatkowe zasoby finansowe, by kształtować naprawę po kryzysie i ułatwić ekologiczną, cyfrową i odporną odbudowę. |
| --- | --- |

1.

Z zadowoleniem przyjmuje wnioski REACT-EU ukierunkowane na konkretny cel, a mianowicie zajęcie się bezpośrednimi negatywnymi skutkami społeczno-gospodarczymi bieżącej pandemii i innych poważnych kryzysów w przyszłości, w tym dodatkowe zasoby finansowe, by kształtować naprawę po kryzysie i ułatwić ekologiczną, cyfrową i odporną odbudowę.

| 2. | Podkreśla znaczenie polityki spójności oraz jej możliwości w zakresie wspierania miast i regionów w czasach kryzysu, m.in. przez korzystanie z istniejących programów operacyjnych; w tym kontekście podkreśla, że wyzwania, którymi zajęto się w ramach REACT-EU, a mianowicie łagodzenie negatywnego wpływu COVID-19 i przygotowanie się do długofalowej odbudowy, wymagają skrojonych na miarę, dopasowanych terytorialnie strategii, ponieważ wpływ terytorialny oraz szanse wynikające z tych wyzwań nie rozkładają się równomiernie w całej UE. |
| --- | --- |

2.

Podkreśla znaczenie polityki spójności oraz jej możliwości w zakresie wspierania miast i regionów w czasach kryzysu, m.in. przez korzystanie z istniejących programów operacyjnych; w tym kontekście podkreśla, że wyzwania, którymi zajęto się w ramach REACT-EU, a mianowicie łagodzenie negatywnego wpływu COVID-19 i przygotowanie się do długofalowej odbudowy, wymagają skrojonych na miarę, dopasowanych terytorialnie strategii, ponieważ wpływ terytorialny oraz szanse wynikające z tych wyzwań nie rozkładają się równomiernie w całej UE.

| 3. | Podkreśla potrzebę wypracowania równowagi między szybkim uruchomieniem od niedawna dostępnych zasobów, efektywnymi i wydajnymi inwestycjami oraz potrzebą unikania nieprawidłowości, błędów systemowych i nadużyć. |
| --- | --- |

3.

Podkreśla potrzebę wypracowania równowagi między szybkim uruchomieniem od niedawna dostępnych zasobów, efektywnymi i wydajnymi inwestycjami oraz potrzebą unikania nieprawidłowości, błędów systemowych i nadużyć.

| 4. | Ponownie podkreśla swoje zaniepokojenie tymczasowym charakterem niektórych finansowych środków wzmacniających w ramach polityki spójności, które nie zrekompensują wstępnych cięć zaproponowanych przez Komisję w 2018 r. KR nalega w tym kontekście na to, by w polityce spójności przy realizacji priorytetów krótkoterminowych nie tracić z oczu jej długofalowych celów i potrzeb w zakresie rozwoju. |
| --- | --- |

4.

Ponownie podkreśla swoje zaniepokojenie tymczasowym charakterem niektórych finansowych środków wzmacniających w ramach polityki spójności, które nie zrekompensują wstępnych cięć zaproponowanych przez Komisję w 2018 r. KR nalega w tym kontekście na to, by w polityce spójności przy realizacji priorytetów krótkoterminowych nie tracić z oczu jej długofalowych celów i potrzeb w zakresie rozwoju.

| 5. | Z zadowoleniem przyjmuje środki zmniejszające obciążenia administracyjne związane z wdrażaniem programów. |
| --- | --- |

5.

Z zadowoleniem przyjmuje środki zmniejszające obciążenia administracyjne związane z wdrażaniem programów.

| 6. | Odnotowuje zniesienie wymogu koncentracji tematycznej w ramach REACT-EU, jednak zaleca minimalną koncentrację tematyczną pozwalającą zapewnić, by środki wydane na kryzysowe działania naprawcze były zgodne z celem dotyczącym osiągnięcia przez UE neutralności klimatycznej do 2050 r. Wzywa państwa członkowskie do innowacyjnego wykorzystania zasobów dodatkowych, by przybliżyć ich gospodarki do ścieżki ekologicznego, cyfrowego i odpornego rozwoju, przy jednoczesnym zadbaniu o długofalową odbudowę. |
| --- | --- |

6.

Odnotowuje zniesienie wymogu koncentracji tematycznej w ramach REACT-EU, jednak zaleca minimalną koncentrację tematyczną pozwalającą zapewnić, by środki wydane na kryzysowe działania naprawcze były zgodne z celem dotyczącym osiągnięcia przez UE neutralności klimatycznej do 2050 r. Wzywa państwa członkowskie do innowacyjnego wykorzystania zasobów dodatkowych, by przybliżyć ich gospodarki do ścieżki ekologicznego, cyfrowego i odpornego rozwoju, przy jednoczesnym zadbaniu o długofalową odbudowę.

| 7. | Podkreśla, że aby zadbać o wydawanie środków finansowych w obszarach o największych potrzebach, należy korzystać z zasad partnerstwa i wielopoziomowego zarządzania podczas nadawania nowego kształtu programom operacyjnym i tworzenia nowych programów korzystających z przydziałów finansowych REACT-EU lub podczas przeprowadzania ponownej alokacji zasobów lub modyfikacji programów polityki spójności na okres po 2020 r. |
| --- | --- |

7.

Podkreśla, że aby zadbać o wydawanie środków finansowych w obszarach o największych potrzebach, należy korzystać z zasad partnerstwa i wielopoziomowego zarządzania podczas nadawania nowego kształtu programom operacyjnym i tworzenia nowych programów korzystających z przydziałów finansowych REACT-EU lub podczas przeprowadzania ponownej alokacji zasobów lub modyfikacji programów polityki spójności na okres po 2020 r.

| 8. | Podkreśla, że w celu osiągnięcia ogólnego wyjścia z kryzysu konieczne jest pilne przygotowanie i skuteczne wdrożenie dużej liczby projektów w różnych dziedzinach. Przeszkodą może tu jednak być niedostatek środków finansowych w budżetach na szczeblu lokalnym i regionalnym. W związku z tym istnieje potrzeba wykorzystania dostępnych krajowych i unijnych źródeł pomocy technicznej w celu wsparcia szybkiego uruchomienia najważniejszych projektów mających na celu odbudowę gospodarki. |
| --- | --- |

8.

Podkreśla, że w celu osiągnięcia ogólnego wyjścia z kryzysu konieczne jest pilne przygotowanie i skuteczne wdrożenie dużej liczby projektów w różnych dziedzinach. Przeszkodą może tu jednak być niedostatek środków finansowych w budżetach na szczeblu lokalnym i regionalnym. W związku z tym istnieje potrzeba wykorzystania dostępnych krajowych i unijnych źródeł pomocy technicznej w celu wsparcia szybkiego uruchomienia najważniejszych projektów mających na celu odbudowę gospodarki.

| 9. | Podkreśla, że pandemia COVID-19 i jednostronne zamknięcie granic w szeregu państw członkowskich spowodowały poważne szkody w regionach przygranicznych oraz że szkodami tymi należy się teraz odpowiednio zająć, między innymi poprzez finansowanie projektów transgranicznych. Podkreśla przy tym, że w przypadku przyszłych ograniczeń w przemieszczaniu się należy unikać zamykania granic powodującego nieproporcjonalne zakłócenia w życiu osób mieszkających w regionach przygranicznych. |
| --- | --- |

9.

Podkreśla, że pandemia COVID-19 i jednostronne zamknięcie granic w szeregu państw członkowskich spowodowały poważne szkody w regionach przygranicznych oraz że szkodami tymi należy się teraz odpowiednio zająć, między innymi poprzez finansowanie projektów transgranicznych. Podkreśla przy tym, że w przypadku przyszłych ograniczeń w przemieszczaniu się należy unikać zamykania granic powodującego nieproporcjonalne zakłócenia w życiu osób mieszkających w regionach przygranicznych.

W odniesieniu do rozporządzenia REACT-EU

W odniesieniu do rozporządzenia REACT-EU

| 10. | Z zadowoleniem przyjmuje wprowadzenie nowego celu tematycznego „Wspieranie kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i przygotowania do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność” dla zasobów dodatkowych, co powinno ułatwić programowanie i ewaluację ex post działań podjętych w ramach REACT-EU. |
| --- | --- |

10.

Z zadowoleniem przyjmuje wprowadzenie nowego celu tematycznego „Wspieranie kryzysowych działań naprawczych w kontekście pandemii COVID-19 i przygotowania do ekologicznej i cyfrowej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność” dla zasobów dodatkowych, co powinno ułatwić programowanie i ewaluację ex post działań podjętych w ramach REACT-EU.

| 11. | Z zadowoleniem przyjmuje możliwość wnioskowania o stopę współfinansowania do 100 % w odniesieniu do zasobów dodatkowych w ramach REACT-EU, przy czym jednocześnie wzywa do adekwatnych inwestycji i do zwiększonego nadzoru w odniesieniu do ewentualnych nieprawidłowości. |
| --- | --- |

11.

Z zadowoleniem przyjmuje możliwość wnioskowania o stopę współfinansowania do 100 % w odniesieniu do zasobów dodatkowych w ramach REACT-EU, przy czym jednocześnie wzywa do adekwatnych inwestycji i do zwiększonego nadzoru w odniesieniu do ewentualnych nieprawidłowości.

| 12. | Z zadowoleniem przyjmuje wyższy poziom prefinansowania działań wspieranych z zasobów dodatkowych REACT-EU, co powinno umożliwić szybkie uwalnianie zobowiązań. |
| --- | --- |

12.

Z zadowoleniem przyjmuje wyższy poziom prefinansowania działań wspieranych z zasobów dodatkowych REACT-EU, co powinno umożliwić szybkie uwalnianie zobowiązań.

| 13. | Wzywa do rozłożenia dodatkowych zasobów na okres do 2024 r., aby zapewnić instytucjom zarządzającym niezbędny czas i elastyczność na rzecz wdrożenia nowego programu tych rozmiarów oraz by promować efektywność i skuteczność wydatków, jak również zmniejszyć obciążenia administracyjne. |
| --- | --- |

13.

Wzywa do rozłożenia dodatkowych zasobów na okres do 2024 r., aby zapewnić instytucjom zarządzającym niezbędny czas i elastyczność na rzecz wdrożenia nowego programu tych rozmiarów oraz by promować efektywność i skuteczność wydatków, jak również zmniejszyć obciążenia administracyjne.

| 14. | Podkreśla, że z możliwości przesunięć środków między kategoriami regionów należy korzystać jedynie w przypadku, gdy nie istnieją żadne inne możliwości finansowania, i wyłącznie w takim zakresie, w jakim jest to konieczne w celu natychmiastowej reakcji na epidemię COVID-19, przy jednoczesnym uwzględnieniu ogólnego celu spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej. |
| --- | --- |

14.

Podkreśla, że z możliwości przesunięć środków między kategoriami regionów należy korzystać jedynie w przypadku, gdy nie istnieją żadne inne możliwości finansowania, i wyłącznie w takim zakresie, w jakim jest to konieczne w celu natychmiastowej reakcji na epidemię COVID-19, przy jednoczesnym uwzględnieniu ogólnego celu spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej.

W odniesieniu do zmiany wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów na lata 2021–2027

W odniesieniu do zmiany wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów na lata 2021–2027

| 15. | Odnotowuje dodatkową elastyczność przesuwania środków finansowych z programów polityki spójności na zarządzane bezpośrednio lub pośrednio instrumenty przyjęte w odpowiedzi na poważny kryzys. |
| --- | --- |

15.

Odnotowuje dodatkową elastyczność przesuwania środków finansowych z programów polityki spójności na zarządzane bezpośrednio lub pośrednio instrumenty przyjęte w odpowiedzi na poważny kryzys.

| 16. | Ponownie podkreśla, że takie dodatkowe środki powinny być ograniczone w czasie i mieć ograniczony zakres, należy bowiem pamiętać o tym, że wszelkie transfery środków nie powinny, w szczególności, utrudniać wdrażania czy finalizacji ważnych inwestycji w regionach, których transfery te dotyczą. |
| --- | --- |

16.

Ponownie podkreśla, że takie dodatkowe środki powinny być ograniczone w czasie i mieć ograniczony zakres, należy bowiem pamiętać o tym, że wszelkie transfery środków nie powinny, w szczególności, utrudniać wdrażania czy finalizacji ważnych inwestycji w regionach, których transfery te dotyczą.

| 17. | Podkreśla jednocześnie, że polityka spójności po 2020 r. powinna być elastyczniejsza, by amortyzować potencjalne negatywne wstrząsy, takie jak bieżąca pandemia. |
| --- | --- |

17.

Podkreśla jednocześnie, że polityka spójności po 2020 r. powinna być elastyczniejsza, by amortyzować potencjalne negatywne wstrząsy, takie jak bieżąca pandemia.

| 18. | Z zadowoleniem przyjmuje niższe progi wygaszania operacji w przyszłym okresie programowania. |
| --- | --- |

18.

Z zadowoleniem przyjmuje niższe progi wygaszania operacji w przyszłym okresie programowania.

| 19. | Zaleca wyjaśnienie postanowień dotyczących wyboru fizycznie zakończonych lub w pełni wdrożonych operacji jako bezpośredniej odpowiedzi na negatywne skutki sytuacji kryzysowych. |
| --- | --- |

19.

Zaleca wyjaśnienie postanowień dotyczących wyboru fizycznie zakończonych lub w pełni wdrożonych operacji jako bezpośredniej odpowiedzi na negatywne skutki sytuacji kryzysowych.

W odniesieniu do zmiany rozporządzenia w sprawie EFRR i Funduszu Spójności na lata 2021–2027

W odniesieniu do zmiany rozporządzenia w sprawie EFRR i Funduszu Spójności na lata 2021–2027

| 20. | Z zadowoleniem przyjmuje rozszerzenie zakresu wsparcia, co sprawia, że państwa członkowskie stają się odporniejsze na potencjalne przyszłe kryzysy. KR podkreśla w tym kontekście znaczenie lepszego dostępu przedsiębiorstw najbardziej dotkniętych kryzysem do finansowania bez tracenia z oczu konieczności stosowania się do zasad pomocy państwa. |
| --- | --- |

20.

Z zadowoleniem przyjmuje rozszerzenie zakresu wsparcia, co sprawia, że państwa członkowskie stają się odporniejsze na potencjalne przyszłe kryzysy. KR podkreśla w tym kontekście znaczenie lepszego dostępu przedsiębiorstw najbardziej dotkniętych kryzysem do finansowania bez tracenia z oczu konieczności stosowania się do zasad pomocy państwa.

| 21. | Z zadowoleniem przyjmuje wydłużenie wsparcia przez finansowanie kapitału bieżącego dla MŚP, co powinno pozwolić im szybko odpowiedzieć na wszelkie potencjalne poważne kryzysy. |
| --- | --- |

21.

Z zadowoleniem przyjmuje wydłużenie wsparcia przez finansowanie kapitału bieżącego dla MŚP, co powinno pozwolić im szybko odpowiedzieć na wszelkie potencjalne poważne kryzysy.

| 22. | Przyjmuje do wiadomości odstępstwo od stosowania wymogów koncentracji tematycznej i minimalnego przydziału na zrównoważony rozwój obszarów miejskich w odpowiedzi na nadzwyczajne okoliczności. Wzywa jednocześnie do przyjęcia ambitniejszego podejścia i rozwoju instrumentów terytorialnych na poziomie lokalnym i regionalnym w okresie po 2020 r. |
| --- | --- |

22.

Przyjmuje do wiadomości odstępstwo od stosowania wymogów koncentracji tematycznej i minimalnego przydziału na zrównoważony rozwój obszarów miejskich w odpowiedzi na nadzwyczajne okoliczności. Wzywa jednocześnie do przyjęcia ambitniejszego podejścia i rozwoju instrumentów terytorialnych na poziomie lokalnym i regionalnym w okresie po 2020 r.

W odniesieniu do zmiany rozporządzenia w sprawie ESF na lata 2021–2027

W odniesieniu do zmiany rozporządzenia w sprawie ESF na lata 2021–2027

| 23. | Z zadowoleniem przyjmuje propozycje zajęcia się ubóstwem dzieci i zwiększenia koncentracji tematycznej na zatrudnieniu młodzieży, ponieważ te grupy okazały się szczególnie narażone na negatywne skutki pandemii COVID-19 i w związku z tym zasługują na znacznie większą uwagę. |
| --- | --- |

23.

Z zadowoleniem przyjmuje propozycje zajęcia się ubóstwem dzieci i zwiększenia koncentracji tematycznej na zatrudnieniu młodzieży, ponieważ te grupy okazały się szczególnie narażone na negatywne skutki pandemii COVID-19 i w związku z tym zasługują na znacznie większą uwagę.

| 24. | Z zadowoleniem przyjmuje możliwość wnioskowania o środki tymczasowe dotyczące wykorzystania EFS Plus. |
| --- | --- |

24.

Z zadowoleniem przyjmuje możliwość wnioskowania o środki tymczasowe dotyczące wykorzystania EFS Plus.

| 25. | Ostrzega, że wszelkie cięcia w Programie działań Unii w dziedzinie zdrowia mogą znacząco ograniczyć gotowość UE na przyszłe pandemie, i podkreśla efekt synergii między tym programem a EFS Plus. |
| --- | --- |

25.

Ostrzega, że wszelkie cięcia w Programie działań Unii w dziedzinie zdrowia mogą znacząco ograniczyć gotowość UE na przyszłe pandemie, i podkreśla efekt synergii między tym programem a EFS Plus.

Ponadto

Ponadto

| 26. | Zaznacza, że regiony i miasta były na pierwszej linii reagowania na pandemię COVID-19 i są najlepszym miejscem, by zadbać o odbudowę po asymetrycznych wstrząsach takich jak obecny kryzys. |
| --- | --- |

26.

Zaznacza, że regiony i miasta były na pierwszej linii reagowania na pandemię COVID-19 i są najlepszym miejscem, by zadbać o odbudowę po asymetrycznych wstrząsach takich jak obecny kryzys.

| 27. | W związku z tym podkreśla, że środki uzasadnione kryzysem związanym z pandemią COVID-19 w żadnym wypadku nie powinny prowadzić do jakiejkolwiek próby centralizacji realizacji polityki spójności w okresie programowania po 2020 r. |
| --- | --- |

27.

W związku z tym podkreśla, że środki uzasadnione kryzysem związanym z pandemią COVID-19 w żadnym wypadku nie powinny prowadzić do jakiejkolwiek próby centralizacji realizacji polityki spójności w okresie programowania po 2020 r.

| 28. | Podkreśla zatem, że zdecentralizowane finansowanie UE dla regionów i miast jest nie tylko skutecznym sposobem zajmowania się negatywnymi krótkoterminowymi wstrząsami w dziedzinie zdrowia, lecz również tworzenia fundamentów średniookresowej i długofalowej zrównoważonej odbudowy. |
| --- | --- |

28.

Podkreśla zatem, że zdecentralizowane finansowanie UE dla regionów i miast jest nie tylko skutecznym sposobem zajmowania się negatywnymi krótkoterminowymi wstrząsami w dziedzinie zdrowia, lecz również tworzenia fundamentów średniookresowej i długofalowej zrównoważonej odbudowy.

| 29. | W związku z tym wzywa do pełnej koordynacji między instrumentami polityki spójności i innymi programami UE, w tym Funduszem na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Instrumentem na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, tak by zmaksymalizować ich pozytywny średniookresowy i długofalowy wpływ i kształtować wydajny system ich realizacji. |
| --- | --- |

29.

W związku z tym wzywa do pełnej koordynacji między instrumentami polityki spójności i innymi programami UE, w tym Funduszem na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Instrumentem na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, tak by zmaksymalizować ich pozytywny średniookresowy i długofalowy wpływ i kształtować wydajny system ich realizacji.

| 30. | Zauważa, że cztery wnioski legislacyjne Komisji są zgodne z zasadami pomocniczości i proporcjonalności. |
| --- | --- |

30.

Zauważa, że cztery wnioski legislacyjne Komisji są zgodne z zasadami pomocniczości i proporcjonalności.

| 31. | Zdecydowanie popiera unijny mechanizm ochrony demokracji, praworządności i praw podstawowych. Apeluje, aby mechanizm ten podtrzymywał wszystkie podstawowe wartości UE, w tym poszanowanie godności ludzkiej, praw człowieka, wolności i równości we wszystkich państwach członkowskich, regionach i gminach. |
| --- | --- |

31.

Zdecydowanie popiera unijny mechanizm ochrony demokracji, praworządności i praw podstawowych. Apeluje, aby mechanizm ten podtrzymywał wszystkie podstawowe wartości UE, w tym poszanowanie godności ludzkiej, praw człowieka, wolności i równości we wszystkich państwach członkowskich, regionach i gminach.

Bruksela, dnia 14 października 2020 r.

Apostolos TZITZIKOSTAS

Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  

  Dz.U. L 29 z 31.1.2020, s. 7.

1

Dz.U. L 29 z 31.1.2020, s. 7.

(2)  
  Rozporządzenie Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013 z dnia 2 grudnia 2013 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2014–2020 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 884).

2

Rozporządzenie Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013 z dnia 2 grudnia 2013 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2014–2020 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 884).

(3)  
  Decyzja Rady 2014/335/UE, Euratom z dnia 26 maja 2014 r. w sprawie systemu zasobów własnych Unii Europejskiej (Dz.U. L 168 z 7.6.2014, s. 105).

3

Decyzja Rady 2014/335/UE, Euratom z dnia 26 maja 2014 r. w sprawie systemu zasobów własnych Unii Europejskiej (Dz.U. L 168 z 7.6.2014, s. 105).

(1)  https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-10-2020-INIT/pl/pdf

1

---