# Dziennik Urzędowy C 476/2022

| | ISSN 1977-1002 |
| --- | --- |
| Dziennik Urzędowy
  Unii Europejskiej | C 476 |
| | |
| Wydanie polskie | Informacje i zawiadomienia | Rocznik 6515 grudnia 2022 |

ISSN 1977-1002

Dziennik Urzędowy

Unii Europejskiej

C 476

Wydanie polskie

Informacje i zawiadomienia

Rocznik 6515 grudnia 2022

---

| Spis treści | Strona |
| --- | --- |
| | I   Rezolucje, zalecenia i opinie |
| | ZALECENIA |
| | Rada |
| 2022/C 476/01 | Zalecenie Rady z dnia 8 grudnia 2022 r. w sprawie dostępu do przystępnej cenowo i dobrej jakościowo opieki długoterminowej | 1 |

Spis treści

Strona

I   Rezolucje, zalecenia i opinie

ZALECENIA

Rada

2022/C 476/01

Zalecenie Rady z dnia 8 grudnia 2022 r. w sprawie dostępu do przystępnej cenowo i dobrej jakościowo opieki długoterminowej

1

---

| | II   Komunikaty |
| --- | --- |
| | KOMUNIKATY INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ |
| | Komisja Europejska |
| 2022/C 476/02 | Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.10619 – SNAM / ENI / JV) (
  1
  ) | 12 |

II   Komunikaty

KOMUNIKATY INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ

Komisja Europejska

2022/C 476/02

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.10619 – SNAM / ENI / JV) (
  1
  )

1

12

---

| | III   Akty przygotowawcze |
| --- | --- |
| | RADA |
| 2022/C 476/03 | Stanowisko Rady (UE) nr 4/2022 w pierwszym czytaniu w sprawie przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego instrument wsparcia dla Ukrainy na 2023 r. (pomoc makrofinansowa +) Przyjęte przez Radę w dniu 10 grudnia 2022 r. | 13 |
| 2022/C 476/04 | Uzasadnienie Rady: Stanowisko Rady (UE) nr 4/2022 w pierwszym czytaniu z myślą o przyjęciu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego instrument wsparcia dla Ukrainy na 2023 r. (pomoc makrofinansowa +) | 27 |

III   Akty przygotowawcze

RADA

2022/C 476/03

Stanowisko Rady (UE) nr 4/2022 w pierwszym czytaniu w sprawie przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego instrument wsparcia dla Ukrainy na 2023 r. (pomoc makrofinansowa +) Przyjęte przez Radę w dniu 10 grudnia 2022 r.

13

2022/C 476/04

Uzasadnienie Rady: Stanowisko Rady (UE) nr 4/2022 w pierwszym czytaniu z myślą o przyjęciu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego instrument wsparcia dla Ukrainy na 2023 r. (pomoc makrofinansowa +)

27

---

| | IV   Informacje |
| --- | --- |
| | INFORMACJE INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ |
| | Komisja Europejska |
| 2022/C 476/05 | Kursy walutowe euro – 14 grudnia 2022 r. | 29 |
| | Trybunał Obrachunkowy |
| 2022/C 476/06 | Sprawozdanie specjalne 28/2022: – Instrument tymczasowego wsparcia w celu zmniejszenia zagrożeń związanych z bezrobociem w sytuacji nadzwyczajnej (SURE) | 30 |
| | INFORMACJE DOTYCZĄCE EUROPEJSKIEGO OBSZARU GOSPODARCZEGO |
| | Urząd Nadzoru EFTA |
| 2022/C 476/07 | Zawiadomienie Urzędu Nadzoru EFTA w sprawie stóp procentowych od zwracanej pomocy państwa oraz stóp referencyjnych/dyskontowych obowiązujących państwa EFTA od dnia 1 września 2022 r. –
  Opublikowane zgodnie z przepisami dotyczącymi stóp referencyjnych i dyskontowych określonymi w części VII wytycznych Urzędu Nadzoru EFTA w sprawie pomocy państwa oraz art. 10 decyzji Urzędu Nadzoru EFTA nr 195/04/COL z dnia 14 lipca 2004 r. | 31 |
| 2022/C 476/08 | Pomoc państwa – decyzja o niewnoszeniu zastrzeżeń | 32 |
| 2022/C 476/09 | Pomoc państwa – decyzja stwierdzająca zaakceptowanie odpowiednich środków zgodnie z art. 1 ust. 1 części I i art. 19 ust. 1 części II protokołu 3 do porozumienia o nadzorze i Trybunale, zaproponowanych w kontekście przyjęcia nowych wytycznych w sprawie pomocy państwa na rzecz promowania inwestycji w zakresie finansowania ryzyka | 33 |

IV   Informacje

INFORMACJE INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ

Komisja Europejska

2022/C 476/05

Kursy walutowe euro – 14 grudnia 2022 r.

29

Trybunał Obrachunkowy

2022/C 476/06

Sprawozdanie specjalne 28/2022: – Instrument tymczasowego wsparcia w celu zmniejszenia zagrożeń związanych z bezrobociem w sytuacji nadzwyczajnej (SURE)

30

INFORMACJE DOTYCZĄCE EUROPEJSKIEGO OBSZARU GOSPODARCZEGO

Urząd Nadzoru EFTA

2022/C 476/07

Zawiadomienie Urzędu Nadzoru EFTA w sprawie stóp procentowych od zwracanej pomocy państwa oraz stóp referencyjnych/dyskontowych obowiązujących państwa EFTA od dnia 1 września 2022 r. –
  Opublikowane zgodnie z przepisami dotyczącymi stóp referencyjnych i dyskontowych określonymi w części VII wytycznych Urzędu Nadzoru EFTA w sprawie pomocy państwa oraz art. 10 decyzji Urzędu Nadzoru EFTA nr 195/04/COL z dnia 14 lipca 2004 r.

Opublikowane zgodnie z przepisami dotyczącymi stóp referencyjnych i dyskontowych określonymi w części VII wytycznych Urzędu Nadzoru EFTA w sprawie pomocy państwa oraz art. 10 decyzji Urzędu Nadzoru EFTA nr 195/04/COL z dnia 14 lipca 2004 r.

31

2022/C 476/08

Pomoc państwa – decyzja o niewnoszeniu zastrzeżeń

32

2022/C 476/09

Pomoc państwa – decyzja stwierdzająca zaakceptowanie odpowiednich środków zgodnie z art. 1 ust. 1 części I i art. 19 ust. 1 części II protokołu 3 do porozumienia o nadzorze i Trybunale, zaproponowanych w kontekście przyjęcia nowych wytycznych w sprawie pomocy państwa na rzecz promowania inwestycji w zakresie finansowania ryzyka

33

---

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Tekst mający znaczenie dla EOG. |

---

(1)   Tekst mający znaczenie dla EOG.

1

| PL | |
| --- | --- |

PL

---

I Rezolucje, zalecenia i opinie

ZALECENIA

Rada

| 15.12.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 476/1 |
| --- | --- | --- | --- |

15.12.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 476/1

---

ZALECENIE RADY

z dnia 8 grudnia 2022 r.

w sprawie dostępu do przystępnej cenowo i dobrej jakościowo opieki długoterminowej

(2022/C 476/01)

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 292 w związku z jego art. 153 ust. 1 lit. k),

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

| (1) | Dostępna, przystępna cenowo i dobra jakościowo opieka długoterminowa umożliwia osobom potrzebującym opieki jak najdłuższe zachowanie samodzielności i godne życie. Pomaga chronić prawa człowieka, wspierać postęp społeczny i solidarność międzypokoleniową, zwalczać wykluczenie społeczne i dyskryminację oraz może przyczyniać się do tworzenia miejsc pracy. |
| --- | --- |

(1)

Dostępna, przystępna cenowo i dobra jakościowo opieka długoterminowa umożliwia osobom potrzebującym opieki jak najdłuższe zachowanie samodzielności i godne życie. Pomaga chronić prawa człowieka, wspierać postęp społeczny i solidarność międzypokoleniową, zwalczać wykluczenie społeczne i dyskryminację oraz może przyczyniać się do tworzenia miejsc pracy.

| (2) | W listopadzie 2017 r. Parlament Europejski, Rada i Komisja proklamowały Europejski filar praw socjalnych (1) określający 20 zasad służących wspieraniu sprawnie funkcjonujących i sprawiedliwych rynków pracy i systemów opieki społecznej. Zasada 2. promuje równouprawnienie płci poprzez wspieranie równego traktowania i równości szans kobiet i mężczyzn we wszystkich dziedzinach. Zasada 9. promuje prawo do równowagi między życiem zawodowym a prywatnym osób pełniących obowiązki opiekuńcze. Zasada 10. podkreśla, że pracownicy mają prawo do wysokiego poziomu ochrony zdrowia i bezpieczeństwa w miejscu pracy. Zasada 17. uznaje prawo osób z niepełnosprawnościami do integracji, w szczególności do usług, które pozwolą im na uczestnictwo w rynku pracy i w życiu społecznym. Zasada 18. dotycząca opieki długoterminowej stanowi, że każdy ma prawo do przystępnych cenowo i dobrej jakości usług opieki długoterminowej, w szczególności opieki domowej i usług środowiskowych. |
| --- | --- |

(2)

W listopadzie 2017 r. Parlament Europejski, Rada i Komisja proklamowały Europejski filar praw socjalnych (1) określający 20 zasad służących wspieraniu sprawnie funkcjonujących i sprawiedliwych rynków pracy i systemów opieki społecznej. Zasada 2. promuje równouprawnienie płci poprzez wspieranie równego traktowania i równości szans kobiet i mężczyzn we wszystkich dziedzinach. Zasada 9. promuje prawo do równowagi między życiem zawodowym a prywatnym osób pełniących obowiązki opiekuńcze. Zasada 10. podkreśla, że pracownicy mają prawo do wysokiego poziomu ochrony zdrowia i bezpieczeństwa w miejscu pracy. Zasada 17. uznaje prawo osób z niepełnosprawnościami do integracji, w szczególności do usług, które pozwolą im na uczestnictwo w rynku pracy i w życiu społecznym. Zasada 18. dotycząca opieki długoterminowej stanowi, że każdy ma prawo do przystępnych cenowo i dobrej jakości usług opieki długoterminowej, w szczególności opieki domowej i usług środowiskowych.

| (3) | Usługi opieki długoterminowej organizowane przez organy publiczne na szczeblu krajowym, regionalnym lub lokalnym uznaje się przede wszystkim za usługi socjalne świadczone w interesie ogólnym, ponieważ odgrywają one jasną rolę społeczną. Ułatwiają włączenie społeczne i chronią prawa podstawowe wszystkich osób potrzebujących opieki, w tym osób starszych. |
| --- | --- |

(3)

Usługi opieki długoterminowej organizowane przez organy publiczne na szczeblu krajowym, regionalnym lub lokalnym uznaje się przede wszystkim za usługi socjalne świadczone w interesie ogólnym, ponieważ odgrywają one jasną rolę społeczną. Ułatwiają włączenie społeczne i chronią prawa podstawowe wszystkich osób potrzebujących opieki, w tym osób starszych.

| (4) | Zgodnie ze „Sprawozdaniem na temat opieki długoterminowej: tendencje, wyzwania i szanse w starzejącym się społeczeństwie, 2021 r.” Komisji Europejskiej i Komitetu Ochrony Socjalnej (2) (zwanym dalej „sprawozdaniem z 2021 r na temat opieki długoterminowej”) większość opiekunów to kobiety. Uzależnione od płci dysproporcje w podziale pracy opiekuńczej są jednym z głównych czynników powodujących różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn na rynku pracy. Kobiety mają średnio niższe dochody, w tym emerytury, i potencjalnie mniej środków na pokrycie kosztów opieki, a jednocześnie żyją dłużej niż mężczyźni, a więc bardziej potrzebują opieki długoterminowej i są bardziej narażone na ubóstwo i wykluczenie społeczne przez całe swoje życie. Odpowiednie i przystępne cenowo usługi w zakresie formalnej opieki długoterminowej oraz strategie na rzecz poprawy warunków pracy w tym sektorze i pogodzenia płatnego zatrudnienia z obowiązkami opiekuńczymi mogłyby być zatem korzystne dla wspierania równouprawnienia płci. |
| --- | --- |

(4)

Zgodnie ze „Sprawozdaniem na temat opieki długoterminowej: tendencje, wyzwania i szanse w starzejącym się społeczeństwie, 2021 r.” Komisji Europejskiej i Komitetu Ochrony Socjalnej (2) (zwanym dalej „sprawozdaniem z 2021 r na temat opieki długoterminowej”) większość opiekunów to kobiety. Uzależnione od płci dysproporcje w podziale pracy opiekuńczej są jednym z głównych czynników powodujących różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn na rynku pracy. Kobiety mają średnio niższe dochody, w tym emerytury, i potencjalnie mniej środków na pokrycie kosztów opieki, a jednocześnie żyją dłużej niż mężczyźni, a więc bardziej potrzebują opieki długoterminowej i są bardziej narażone na ubóstwo i wykluczenie społeczne przez całe swoje życie. Odpowiednie i przystępne cenowo usługi w zakresie formalnej opieki długoterminowej oraz strategie na rzecz poprawy warunków pracy w tym sektorze i pogodzenia płatnego zatrudnienia z obowiązkami opiekuńczymi mogłyby być zatem korzystne dla wspierania równouprawnienia płci.

| (5) | Niniejsze zalecenie promuje stosowanie art. 21, 23, 24, 25, 26, 31, 33 i 34 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (3) dotyczących niedyskryminacji, równości kobiet i mężczyzn, praw dziecka, praw osób w podeszłym wieku, integracji osób z niepełnosprawnościami (należyte i sprawiedliwe warunki pracy), a także prawa do życia rodzinnego i zawodowego oraz do zabezpieczenia społecznego i pomocy społecznej. |
| --- | --- |

(5)

Niniejsze zalecenie promuje stosowanie art. 21, 23, 24, 25, 26, 31, 33 i 34 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (3) dotyczących niedyskryminacji, równości kobiet i mężczyzn, praw dziecka, praw osób w podeszłym wieku, integracji osób z niepełnosprawnościami (należyte i sprawiedliwe warunki pracy), a także prawa do życia rodzinnego i zawodowego oraz do zabezpieczenia społecznego i pomocy społecznej.

| (6) | Niniejsze zalecenie jest zgodne z Konwencją ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, w której uznaje się równe prawo wszystkich osób z niepełnosprawnościami do niezależnego życia w danej społeczności na takich samych warunkach, jak inni jej członkowie. |
| --- | --- |

(6)

Niniejsze zalecenie jest zgodne z Konwencją ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, w której uznaje się równe prawo wszystkich osób z niepełnosprawnościami do niezależnego życia w danej społeczności na takich samych warunkach, jak inni jej członkowie.

| (7) | W Planie działania na rzecz Europejskiego filaru praw socjalnych, przyjętym przez Komisję 4 marca 2021 r., zapowiedziano inicjatywę dotyczącą opieki długoterminowej mającą na celu ustanowienie ram reform politycznych zmierzających do rozwoju zrównoważonej opieki długoterminowej, która zapewni osobom potrzebującym lepszy dostęp do usług wysokiej jakości, oraz zachęcono państwa członkowskie do inwestowania w pracowników służby zdrowia i usług opiekuńczych, aby poprawić ich warunki pracy i dostęp do szkoleń. |
| --- | --- |

(7)

W Planie działania na rzecz Europejskiego filaru praw socjalnych, przyjętym przez Komisję 4 marca 2021 r., zapowiedziano inicjatywę dotyczącą opieki długoterminowej mającą na celu ustanowienie ram reform politycznych zmierzających do rozwoju zrównoważonej opieki długoterminowej, która zapewni osobom potrzebującym lepszy dostęp do usług wysokiej jakości, oraz zachęcono państwa członkowskie do inwestowania w pracowników służby zdrowia i usług opiekuńczych, aby poprawić ich warunki pracy i dostęp do szkoleń.

| (8) | W sprawozdaniu z 2021 r. dotyczącym opieki długoterminowej podkreśla się, że zapotrzebowanie na dobrą jakościowo opiekę długoterminową wzrośnie, a zwiększenie jej dostępności może przyczynić się do równouprawnienia płci i sprawiedliwości społecznej. W sprawozdaniu tym stwierdza się, że najważniejszymi wyzwaniami w zakresie opieki długoterminowej są dostępność, przystępność cenowa i jakość, a odpowiednia siła robocza jest kluczem do zaspokojenia rosnącego zapotrzebowania na dobre jakościowo usługi, zaś koszt opieki nieformalnej jest często niedoszacowany. |
| --- | --- |

(8)

W sprawozdaniu z 2021 r. dotyczącym opieki długoterminowej podkreśla się, że zapotrzebowanie na dobrą jakościowo opiekę długoterminową wzrośnie, a zwiększenie jej dostępności może przyczynić się do równouprawnienia płci i sprawiedliwości społecznej. W sprawozdaniu tym stwierdza się, że najważniejszymi wyzwaniami w zakresie opieki długoterminowej są dostępność, przystępność cenowa i jakość, a odpowiednia siła robocza jest kluczem do zaspokojenia rosnącego zapotrzebowania na dobre jakościowo usługi, zaś koszt opieki nieformalnej jest często niedoszacowany.

| (9) | Przewiduje się, że starzenie się społeczeństwa zwiększy zapotrzebowanie na opiekę długoterminową, ponieważ osoby starsze zazwyczaj mają mniejsze zdolności funkcjonalne i potrzebują opieki długoterminowej. W sprawozdaniu z 2021 r. na temat opieki długoterminowej prognozuje się, że w ciągu najbliższych 30 lat liczba osób w wieku 65 lat i starszych wzrośnie o 41 %, z 92,1 mln w 2020 r. do 130,2 mln w 2050 r., natomiast liczba osób w wieku 80 lat i starszych wzrośnie o 88 %, z 26,6 mln w 2020 r. do 49,9 mln w 2050 r. |
| --- | --- |

(9)

Przewiduje się, że starzenie się społeczeństwa zwiększy zapotrzebowanie na opiekę długoterminową, ponieważ osoby starsze zazwyczaj mają mniejsze zdolności funkcjonalne i potrzebują opieki długoterminowej. W sprawozdaniu z 2021 r. na temat opieki długoterminowej prognozuje się, że w ciągu najbliższych 30 lat liczba osób w wieku 65 lat i starszych wzrośnie o 41 %, z 92,1 mln w 2020 r. do 130,2 mln w 2050 r., natomiast liczba osób w wieku 80 lat i starszych wzrośnie o 88 %, z 26,6 mln w 2020 r. do 49,9 mln w 2050 r.

| (10) | Pandemia COVID-19 negatywnie wpłynęła na systemy opieki długoterminowej i pogłębiła wiele istniejących wcześniej słabości strukturalnych, w szczególności brak dobrych jakościowo usług i niedobory pracowników, a także uwypukliła pilną potrzebę wzmocnienia odporności systemów opieki długoterminowej i zwiększenia wysiłków na rzecz poprawy autonomii osobistej i ułatwienia niezależnego życia. |
| --- | --- |

(10)

Pandemia COVID-19 negatywnie wpłynęła na systemy opieki długoterminowej i pogłębiła wiele istniejących wcześniej słabości strukturalnych, w szczególności brak dobrych jakościowo usług i niedobory pracowników, a także uwypukliła pilną potrzebę wzmocnienia odporności systemów opieki długoterminowej i zwiększenia wysiłków na rzecz poprawy autonomii osobistej i ułatwienia niezależnego życia.

| (11) | Zgodnie ze „Sprawozdaniem z 2021 r. na temat starzenia się społeczeństwa: prognozy gospodarcze i budżetowe dla państw członkowskich UE (2019–2070)” Komisji Europejskiej i Komitetu Polityki Gospodarczej między państwami członkowskimi występują znaczne różnice pod względem poziomu środków publicznych przeznaczanych na opiekę długoterminową: niektóre państwa inwestują mniej niż 1 % PKB, podczas gdy inne wydają ponad 3 % PKB. Zgodnie z tym raportem w 2019 r. wydatki publiczne na opiekę długoterminową wyniosły 1,7 % PKB Unii, czyli mniej niż szacowana wartość godzin opieki długoterminowej świadczonej przez opiekunów nieformalnych, którą ocenia się na około 2,5 % PKB Unii (4). W państwach członkowskich, w których wydatki publiczne na opiekę długoterminową są niskie, korzystanie z formalnych usług opieki długoterminowej jest bardziej ograniczone. Rosnący popyt na opiekę długoterminową zwiększa presję na wydatki publiczne, a jednocześnie wymaga poprawy opłacalności udostępniania opieki długoterminowej, na przykład poprzez strategie promocji zdrowia i profilaktyki, lepszą integrację i ukierunkowywanie usług, gromadzenie danych i dowodów oraz wykorzystanie nowych technologii i technologii cyfrowych. Strategie sprzyjające zrównoważonemu finansowaniu opieki długoterminowej są ważne dla stabilności finansów publicznych, zwłaszcza w kontekście starzenia się społeczeństwa i malejącej liczby osób czynnych zawodowo w Unii. |
| --- | --- |

(11)

Zgodnie ze „Sprawozdaniem z 2021 r. na temat starzenia się społeczeństwa: prognozy gospodarcze i budżetowe dla państw członkowskich UE (2019–2070)” Komisji Europejskiej i Komitetu Polityki Gospodarczej między państwami członkowskimi występują znaczne różnice pod względem poziomu środków publicznych przeznaczanych na opiekę długoterminową: niektóre państwa inwestują mniej niż 1 % PKB, podczas gdy inne wydają ponad 3 % PKB. Zgodnie z tym raportem w 2019 r. wydatki publiczne na opiekę długoterminową wyniosły 1,7 % PKB Unii, czyli mniej niż szacowana wartość godzin opieki długoterminowej świadczonej przez opiekunów nieformalnych, którą ocenia się na około 2,5 % PKB Unii (4). W państwach członkowskich, w których wydatki publiczne na opiekę długoterminową są niskie, korzystanie z formalnych usług opieki długoterminowej jest bardziej ograniczone. Rosnący popyt na opiekę długoterminową zwiększa presję na wydatki publiczne, a jednocześnie wymaga poprawy opłacalności udostępniania opieki długoterminowej, na przykład poprzez strategie promocji zdrowia i profilaktyki, lepszą integrację i ukierunkowywanie usług, gromadzenie danych i dowodów oraz wykorzystanie nowych technologii i technologii cyfrowych. Strategie sprzyjające zrównoważonemu finansowaniu opieki długoterminowej są ważne dla stabilności finansów publicznych, zwłaszcza w kontekście starzenia się społeczeństwa i malejącej liczby osób czynnych zawodowo w Unii.

| (12) | Nie da się stale polegać w dużym stopniu na opiece nieformalnej. Należy spodziewać się wzrostu potrzeb w zakresie opieki formalnej i presji na budżety publiczne. |
| --- | --- |

(12)

Nie da się stale polegać w dużym stopniu na opiece nieformalnej. Należy spodziewać się wzrostu potrzeb w zakresie opieki formalnej i presji na budżety publiczne.

| (13) | Opieka długoterminowa jest w ograniczonym stopniu objęta ochroną socjalną, a poważną przeszkodę w dostępie do opieki długoterminowej często stanowią koszty. W przypadku wielu gospodarstw domowych najważniejszym powodem niekorzystania z profesjonalnych usług opieki domowej, lub niekorzystania w większym zakresie, są względy finansowe. Bez odpowiedniej ochrony socjalnej szacunkowe łączne koszty opieki długoterminowej często bywają wyższe niż dochody danej osoby. Rozwiązania w zakresie ochrony socjalnej różnią się w poszczególnych państwach członkowskich – w niektórych wsparcie publiczne jest dostępne tylko dla niewielkiej części osób potrzebujących opieki długoterminowej. Ochrona socjalna, nawet jeśli jest dostępna, często nie wystarcza. Szacuje się, że nawet po otrzymaniu wsparcia średnio prawie połowa osób starszych potrzebujących opieki długoterminowej znajduje się poniżej progu ubóstwa po pokryciu kosztów własnych opieki domowej. |
| --- | --- |

(13)

Opieka długoterminowa jest w ograniczonym stopniu objęta ochroną socjalną, a poważną przeszkodę w dostępie do opieki długoterminowej często stanowią koszty. W przypadku wielu gospodarstw domowych najważniejszym powodem niekorzystania z profesjonalnych usług opieki domowej, lub niekorzystania w większym zakresie, są względy finansowe. Bez odpowiedniej ochrony socjalnej szacunkowe łączne koszty opieki długoterminowej często bywają wyższe niż dochody danej osoby. Rozwiązania w zakresie ochrony socjalnej różnią się w poszczególnych państwach członkowskich – w niektórych wsparcie publiczne jest dostępne tylko dla niewielkiej części osób potrzebujących opieki długoterminowej. Ochrona socjalna, nawet jeśli jest dostępna, często nie wystarcza. Szacuje się, że nawet po otrzymaniu wsparcia średnio prawie połowa osób starszych potrzebujących opieki długoterminowej znajduje się poniżej progu ubóstwa po pokryciu kosztów własnych opieki domowej.

| (14) | Wiele osób nie ma dostępu do potrzebnej im opieki długoterminowej, między innymi ze względu na ogólnie niewielką ofertę usług oraz ze względu na ograniczoną gamę możliwości opieki długoterminowej i luki terytorialne. W wielu państwach członkowskich opcje opieki długoterminowej są ograniczone. Ewentualne dostępne opcje to przede wszystkim opieka nieformalna, najczęściej świadczona przez kobiety, i opieka w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym. Podaż domowej i środowiskowej opieki długoterminowej jest nadal niska. Ponadto dysproporcje terytorialne w zakresie dostępności opieki długoterminowej utrudniają równy dostęp do takiej opieki, zwłaszcza na obszarach wiejskich i wyludniających się. Opcje są jeszcze bardziej ograniczone dla osób z niepełnosprawnościami ze względu na nierówny dostęp do usług opiekuńczych. Rozwiązania w zakresie opieki długoterminowej różnią się pomiędzy państwami członkowskimi, należy jednak stwierdzić, że silne publiczne sieci dostawców usług w zakresie opieki długoterminowej, wraz z odpowiednimi zasobami ludzkimi i finansowymi, mogą przyczynić się do poprawy dostępu do tych usług. |
| --- | --- |

(14)

Wiele osób nie ma dostępu do potrzebnej im opieki długoterminowej, między innymi ze względu na ogólnie niewielką ofertę usług oraz ze względu na ograniczoną gamę możliwości opieki długoterminowej i luki terytorialne. W wielu państwach członkowskich opcje opieki długoterminowej są ograniczone. Ewentualne dostępne opcje to przede wszystkim opieka nieformalna, najczęściej świadczona przez kobiety, i opieka w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym. Podaż domowej i środowiskowej opieki długoterminowej jest nadal niska. Ponadto dysproporcje terytorialne w zakresie dostępności opieki długoterminowej utrudniają równy dostęp do takiej opieki, zwłaszcza na obszarach wiejskich i wyludniających się. Opcje są jeszcze bardziej ograniczone dla osób z niepełnosprawnościami ze względu na nierówny dostęp do usług opiekuńczych. Rozwiązania w zakresie opieki długoterminowej różnią się pomiędzy państwami członkowskimi, należy jednak stwierdzić, że silne publiczne sieci dostawców usług w zakresie opieki długoterminowej, wraz z odpowiednimi zasobami ludzkimi i finansowymi, mogą przyczynić się do poprawy dostępu do tych usług.

| (15) | Jakość opieki długoterminowej zależy od skutecznego mechanizmu zapewniania jakości, którego w wielu państwach członkowskich brakuje lub na który brak dostatecznych zasobów. Zapewnianie jakości jest często niewystarczające w przypadku opieki domowej i środowiskowej. Jakość opieki w zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych jest bardziej uregulowana, jednak normy jakości często koncentrują się na wynikach klinicznych i nie uwzględniają w wystarczającym stopniu jakości życia osób korzystających z takiej opieki i ich zdolności do niezależnego życia. Nawet jeśli normy jakości istnieją, ich egzekwowanie nie zawsze jest skuteczne, często z powodu nieodpowiedniej struktury administracyjnej lub braku zasobów. Brak standardów dobrej jakości ściśle stosowanych zarówno do publicznych, jak i prywatnych podmiotów świadczących opiekę, może prowadzić do sytuacji zaniedbywania i niewłaściwego traktowania osób korzystających z opieki oraz do złych warunków pracy podmiotów świadczących opiekę. Krajowe ramy jakości opieki długoterminowej, dostosowane do krajowego kontekstu i krajowej struktury operacyjnej, mogą pomóc przezwyciężyć te problemy. Takie ramy mogą znaleźć odzwierciedlenie w specjalnych ramach jakości w odniesieniu do różnych szczebli świadczenia opieki długoterminowej i zarządzania nią lub w odniesieniu do różnych miejsc świadczenia opieki. |
| --- | --- |

(15)

Jakość opieki długoterminowej zależy od skutecznego mechanizmu zapewniania jakości, którego w wielu państwach członkowskich brakuje lub na który brak dostatecznych zasobów. Zapewnianie jakości jest często niewystarczające w przypadku opieki domowej i środowiskowej. Jakość opieki w zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych jest bardziej uregulowana, jednak normy jakości często koncentrują się na wynikach klinicznych i nie uwzględniają w wystarczającym stopniu jakości życia osób korzystających z takiej opieki i ich zdolności do niezależnego życia. Nawet jeśli normy jakości istnieją, ich egzekwowanie nie zawsze jest skuteczne, często z powodu nieodpowiedniej struktury administracyjnej lub braku zasobów. Brak standardów dobrej jakości ściśle stosowanych zarówno do publicznych, jak i prywatnych podmiotów świadczących opiekę, może prowadzić do sytuacji zaniedbywania i niewłaściwego traktowania osób korzystających z opieki oraz do złych warunków pracy podmiotów świadczących opiekę. Krajowe ramy jakości opieki długoterminowej, dostosowane do krajowego kontekstu i krajowej struktury operacyjnej, mogą pomóc przezwyciężyć te problemy. Takie ramy mogą znaleźć odzwierciedlenie w specjalnych ramach jakości w odniesieniu do różnych szczebli świadczenia opieki długoterminowej i zarządzania nią lub w odniesieniu do różnych miejsc świadczenia opieki.

| (16) | Opieka długoterminowa ma istotną wartość społeczną i potencjał tworzenia miejsc pracy, ale państwa członkowskie mają problemy z przyciągnięciem i zatrzymaniem pracowników opiekuńczych między innymi ze względu na nieodpowiednie umiejętności, trudne warunki pracy i niskie płace. Istnieją różne niewykorzystane możliwości, by zaradzić niedoborowi pracowników w tym sektorze. Środki te mogłyby – w zależności od krajowych potrzeb i warunków – być skierowane do osób zatrudnionych w niepełnym wymiarze, które chciałyby zwiększyć liczbę godzin pracy, bezrobotnych lub obecnie nieaktywnych osób, które w przeszłości pracowały jako opiekunowie, pracowników realizujących formalną opiekę długoterminową, którzy chcą opóźnić przejście na emeryturę, i studentów. Bez uszczerbku dla kompetencji państw członkowskich do stanowienia w sprawie przyjmowania obywateli państw trzecich w celu wykonywania pracy, w tym w sprawie liczby przyjmowanych osób, wykorzystanie legalnych i etycznych możliwości migracji w celu zapewnienia pracowników realizujących opiekę długoterminową mogłoby potencjalnie pomóc zaradzić niedoborom pracowników. |
| --- | --- |

(16)

Opieka długoterminowa ma istotną wartość społeczną i potencjał tworzenia miejsc pracy, ale państwa członkowskie mają problemy z przyciągnięciem i zatrzymaniem pracowników opiekuńczych między innymi ze względu na nieodpowiednie umiejętności, trudne warunki pracy i niskie płace. Istnieją różne niewykorzystane możliwości, by zaradzić niedoborowi pracowników w tym sektorze. Środki te mogłyby – w zależności od krajowych potrzeb i warunków – być skierowane do osób zatrudnionych w niepełnym wymiarze, które chciałyby zwiększyć liczbę godzin pracy, bezrobotnych lub obecnie nieaktywnych osób, które w przeszłości pracowały jako opiekunowie, pracowników realizujących formalną opiekę długoterminową, którzy chcą opóźnić przejście na emeryturę, i studentów. Bez uszczerbku dla kompetencji państw członkowskich do stanowienia w sprawie przyjmowania obywateli państw trzecich w celu wykonywania pracy, w tym w sprawie liczby przyjmowanych osób, wykorzystanie legalnych i etycznych możliwości migracji w celu zapewnienia pracowników realizujących opiekę długoterminową mogłoby potencjalnie pomóc zaradzić niedoborom pracowników.

| (17) | Umiejętności wymagane w sektorze opieki są coraz bardziej złożone. Na umiejętności składają się wiedza, zdolności i podejście, które umożliwiają danej osobie skuteczne wykonywanie zadań lub pracy w określonym kontekście. Oprócz tradycyjnych umiejętności i kompetencji opiekunowie często muszą dysponować wiedzą techniczną związaną z korzystaniem z nowych technologii, umiejętnościami cyfrowymi i komunikacyjnymi, często w języku obcym, a także umiejętnościami zaspokajania złożonych potrzeb i pracy w zespołach multidyscyplinarnych. Bez odpowiedniej strategii w zakresie kształcenia i szkolenia, w tym szkolenia w miejscu pracy, wymogi w zakresie umiejętności mogą dla wielu osób być barierą utrudniającą wejście na rynek lub dalsze postępy w tym sektorze. |
| --- | --- |

(17)

Umiejętności wymagane w sektorze opieki są coraz bardziej złożone. Na umiejętności składają się wiedza, zdolności i podejście, które umożliwiają danej osobie skuteczne wykonywanie zadań lub pracy w określonym kontekście. Oprócz tradycyjnych umiejętności i kompetencji opiekunowie często muszą dysponować wiedzą techniczną związaną z korzystaniem z nowych technologii, umiejętnościami cyfrowymi i komunikacyjnymi, często w języku obcym, a także umiejętnościami zaspokajania złożonych potrzeb i pracy w zespołach multidyscyplinarnych. Bez odpowiedniej strategii w zakresie kształcenia i szkolenia, w tym szkolenia w miejscu pracy, wymogi w zakresie umiejętności mogą dla wielu osób być barierą utrudniającą wejście na rynek lub dalsze postępy w tym sektorze.

| (18) | Zawodowi opiekunowie często nie są przeszkoleni w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, mają do czynienia z niestandardowymi formami zatrudnienia, pracują w nieregularnych godzinach i w systemie zmianowym, doświadczają luk w ochronie socjalnej i obciążeń fizycznych lub psychicznych oraz otrzymują niskie wynagrodzenia. Niewielki zakres stosowania układów zbiorowych w przypadku pracowników realizujących opiekę długoterminową i ograniczone wydatki publiczne na opiekę długoterminową mogą przyczyniać się do niskich wynagrodzeń w tym sektorze. |
| --- | --- |

(18)

Zawodowi opiekunowie często nie są przeszkoleni w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, mają do czynienia z niestandardowymi formami zatrudnienia, pracują w nieregularnych godzinach i w systemie zmianowym, doświadczają luk w ochronie socjalnej i obciążeń fizycznych lub psychicznych oraz otrzymują niskie wynagrodzenia. Niewielki zakres stosowania układów zbiorowych w przypadku pracowników realizujących opiekę długoterminową i ograniczone wydatki publiczne na opiekę długoterminową mogą przyczyniać się do niskich wynagrodzeń w tym sektorze.

| (19) | Niektóre grupy pracowników, w tym pracownicy opieki zamieszkujący w domu podopiecznego lub domowi pracownicy opieki długoterminowej, borykają się ze szczególnie trudnymi warunkami pracy, takimi jak niskie płace, niekorzystna organizacja czasu pracy, praca nierejestrowana, niewystarczająca ochrona socjalna, nieprzestrzeganie podstawowych przepisów dotyczących ochrony pracy oraz nielegalne formy zatrudnienia. Konwencja nr 189 Międzynarodowej Organizacji Pracy z 2011 r. dotycząca pracowników domowych określa podstawowe prawa i zasady oraz zobowiązuje właściwe organy krajowe do podjęcia szeregu kroków w celu zapewnienia godnych warunków pracy pracownikom domowym. |
| --- | --- |

(19)

Niektóre grupy pracowników, w tym pracownicy opieki zamieszkujący w domu podopiecznego lub domowi pracownicy opieki długoterminowej, borykają się ze szczególnie trudnymi warunkami pracy, takimi jak niskie płace, niekorzystna organizacja czasu pracy, praca nierejestrowana, niewystarczająca ochrona socjalna, nieprzestrzeganie podstawowych przepisów dotyczących ochrony pracy oraz nielegalne formy zatrudnienia. Konwencja nr 189 Międzynarodowej Organizacji Pracy z 2011 r. dotycząca pracowników domowych określa podstawowe prawa i zasady oraz zobowiązuje właściwe organy krajowe do podjęcia szeregu kroków w celu zapewnienia godnych warunków pracy pracownikom domowym.

| (20) | Opieka nieformalna ma zasadnicze znaczenie, jeśli chodzi o zapewnienie opieki długoterminowej, gdyż opiekę zazwyczaj w dużej mierze zapewniają opiekunowie nieformalni, głównie kobiety, często ze względu na brak dostępnej i przystępnej cenowo formalnej opieki długoterminowej. Z drugiej strony wiele osób woli zapewniać opiekę nieformalną lub z niej korzystać. Jednak zapewnianie opieki nieformalnej może mieć negatywny wpływ na zdrowie fizyczne i psychiczne oraz samopoczucie opiekunów, stanowi także istotną przeszkodę w zatrudnieniu, zwłaszcza dla kobiet. Wpływa to bezpośrednio na ich bieżące dochody oraz na wysokość emerytury w związku z ograniczonym nabyciem uprawnień emerytalnych, co może mieć jeszcze większe znaczenie dla opiekunów mających dodatkowe obowiązki w zakresie opieki nad dziećmi. Dlatego też wszyscy nieformalni opiekunowie, zarówno mężczyźni, jak i kobiety, potrzebują właściwej równowagi między życiem zawodowym a prywatnym i lepszego godzenia obowiązków zawodowych z opiekuńczymi. Ponadto w niektórych przypadkach nieformalni opiekunowie nie mają dostępu do odpowiedniej ochrony socjalnej i nie otrzymują wystarczającego bezpośredniego lub pośredniego wsparcia w zapewnianiu opieki, w tym wsparcia finansowego. Środki wspierające walidację umiejętności mogą pomóc zainteresowanym osobom przejść do sektora opieki formalnej. Dzieci i młodzież pochodzące z rodzin, w których ktoś był przewlekle chory, częściej mają problemy ze zdrowiem psychicznym i częściej gorzej im się wiedzie w związku z długoterminowym wpływem na ich dochody i włączenie społeczne. |
| --- | --- |

(20)

Opieka nieformalna ma zasadnicze znaczenie, jeśli chodzi o zapewnienie opieki długoterminowej, gdyż opiekę zazwyczaj w dużej mierze zapewniają opiekunowie nieformalni, głównie kobiety, często ze względu na brak dostępnej i przystępnej cenowo formalnej opieki długoterminowej. Z drugiej strony wiele osób woli zapewniać opiekę nieformalną lub z niej korzystać. Jednak zapewnianie opieki nieformalnej może mieć negatywny wpływ na zdrowie fizyczne i psychiczne oraz samopoczucie opiekunów, stanowi także istotną przeszkodę w zatrudnieniu, zwłaszcza dla kobiet. Wpływa to bezpośrednio na ich bieżące dochody oraz na wysokość emerytury w związku z ograniczonym nabyciem uprawnień emerytalnych, co może mieć jeszcze większe znaczenie dla opiekunów mających dodatkowe obowiązki w zakresie opieki nad dziećmi. Dlatego też wszyscy nieformalni opiekunowie, zarówno mężczyźni, jak i kobiety, potrzebują właściwej równowagi między życiem zawodowym a prywatnym i lepszego godzenia obowiązków zawodowych z opiekuńczymi. Ponadto w niektórych przypadkach nieformalni opiekunowie nie mają dostępu do odpowiedniej ochrony socjalnej i nie otrzymują wystarczającego bezpośredniego lub pośredniego wsparcia w zapewnianiu opieki, w tym wsparcia finansowego. Środki wspierające walidację umiejętności mogą pomóc zainteresowanym osobom przejść do sektora opieki formalnej. Dzieci i młodzież pochodzące z rodzin, w których ktoś był przewlekle chory, częściej mają problemy ze zdrowiem psychicznym i częściej gorzej im się wiedzie w związku z długoterminowym wpływem na ich dochody i włączenie społeczne.

| (21) | Organizacja opieki długoterminowej różni się w poszczególnych państwach Unii. Opieka długoterminowa świadczona jest w ramach często złożonego systemu usług opieki zdrowotnej i społecznej, a czasem w ramach innych rodzajów wsparcia, takich jak mieszkalnictwo i działania podejmowane na szczeblu lokalnym. Istnieją także różnice pod względem statusu zatrudnienia zawodowych opiekunów, i jeśli chodzi o rolę organów administracji na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym oraz rolę sektora publicznego, prywatnego i spółdzielczego. Do monitorowania opieki długoterminowej stosuje się też różne wskaźniki, a dane administracyjne często nie są dostępne lub porównywalne na poziomie Unii. |
| --- | --- |

(21)

Organizacja opieki długoterminowej różni się w poszczególnych państwach Unii. Opieka długoterminowa świadczona jest w ramach często złożonego systemu usług opieki zdrowotnej i społecznej, a czasem w ramach innych rodzajów wsparcia, takich jak mieszkalnictwo i działania podejmowane na szczeblu lokalnym. Istnieją także różnice pod względem statusu zatrudnienia zawodowych opiekunów, i jeśli chodzi o rolę organów administracji na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym oraz rolę sektora publicznego, prywatnego i spółdzielczego. Do monitorowania opieki długoterminowej stosuje się też różne wskaźniki, a dane administracyjne często nie są dostępne lub porównywalne na poziomie Unii.

| (22) | Opieka długoterminowa obejmuje różne podmioty, w tym osoby potrzebujące opieki długoterminowej, członków ich rodzin i reprezentujące ich organizacje, właściwe organy krajowe, regionalne i lokalne, partnerów społecznych, organizacje społeczeństwa obywatelskiego, podmioty świadczące opiekę długoterminową oraz podmioty odpowiedzialne za wspieranie włączenia społecznego, integrację i ochronę praw podstawowych, w tym krajowe organy ds. równości. Podmioty gospodarki społecznej, w tym spółdzielnie, towarzystwa świadczeń wzajemnych, stowarzyszenia i fundacje oraz przedsiębiorstwa społeczne, to istotni partnerzy organów publicznych w zapewnianiu opieki długoterminowej. |
| --- | --- |

(22)

Opieka długoterminowa obejmuje różne podmioty, w tym osoby potrzebujące opieki długoterminowej, członków ich rodzin i reprezentujące ich organizacje, właściwe organy krajowe, regionalne i lokalne, partnerów społecznych, organizacje społeczeństwa obywatelskiego, podmioty świadczące opiekę długoterminową oraz podmioty odpowiedzialne za wspieranie włączenia społecznego, integrację i ochronę praw podstawowych, w tym krajowe organy ds. równości. Podmioty gospodarki społecznej, w tym spółdzielnie, towarzystwa świadczeń wzajemnych, stowarzyszenia i fundacje oraz przedsiębiorstwa społeczne, to istotni partnerzy organów publicznych w zapewnianiu opieki długoterminowej.

| (23) | Proces europejskiego semestru dzięki wykorzystaniu tabeli wskaźników społecznych pozwolił wskazać wyzwania w zakresie opieki długoterminowej, w związku z czym do kilku państw członkowskich wystosowano zalecenia krajowe w tej dziedzinie. W wytycznych dotyczących polityk zatrudnienia państw członkowskich przyjętych decyzją Rady (UE) 2022/2296 (5) podkreślono, jak ważne jest zapewnienie dostępności przystępnej cenowo i dobrej jakości opieki długoterminowej. Otwarta metoda koordynacji w dziedzinie ochrony socjalnej i włączenia społecznego ma na celu promowanie dostępnej, dobrej jakościowo i trwałej opieki długoterminowej i wspiera ten cel poprzez monitorowanie, wielostronny nadzór nad reformami, prace tematyczne i wzajemne uczenie się. Komitet Ochrony Socjalnej opracował europejskie ramy jakości usług społecznych (6), w tym opieki długoterminowej. Nadal nie ma jednak kompleksowych ram unijnych, które wyznaczałyby kierunek reform krajowych w dziedzinie opieki długoterminowej. |
| --- | --- |

(23)

Proces europejskiego semestru dzięki wykorzystaniu tabeli wskaźników społecznych pozwolił wskazać wyzwania w zakresie opieki długoterminowej, w związku z czym do kilku państw członkowskich wystosowano zalecenia krajowe w tej dziedzinie. W wytycznych dotyczących polityk zatrudnienia państw członkowskich przyjętych decyzją Rady (UE) 2022/2296 (5) podkreślono, jak ważne jest zapewnienie dostępności przystępnej cenowo i dobrej jakości opieki długoterminowej. Otwarta metoda koordynacji w dziedzinie ochrony socjalnej i włączenia społecznego ma na celu promowanie dostępnej, dobrej jakościowo i trwałej opieki długoterminowej i wspiera ten cel poprzez monitorowanie, wielostronny nadzór nad reformami, prace tematyczne i wzajemne uczenie się. Komitet Ochrony Socjalnej opracował europejskie ramy jakości usług społecznych (6), w tym opieki długoterminowej. Nadal nie ma jednak kompleksowych ram unijnych, które wyznaczałyby kierunek reform krajowych w dziedzinie opieki długoterminowej.

| (24) | Unia zapewnia wiele możliwości finansowania opieki długoterminowej, koncentrując się na różnych priorytetach inwestycyjnych zgodnie z przepisami szczegółowymi dotyczącymi różnych programów finansowania, które obejmują Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (zorientowany głównie na wsparcie usług środowiskowych i opartych na rodzinie świadczonych poza zakładami pielęgnacyjno-opiekuńczymi), Europejski Fundusz Społeczny Plus oraz jego komponent „Zatrudnienie i innowacje społeczne”, Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, program „Horyzont Europa”, Program UE dla zdrowia, program „Cyfrowa Europa”, wsparcie techniczne na rzecz wzmocnienia zdolności organów krajowych w zakresie opracowywania, rozwijania i wdrażania reform za pośrednictwem Instrumentu Wsparcia Technicznego oraz Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności w odniesieniu do kwalifikujących się reform i inwestycji w kontekście odbudowy po pandemii COVID-19. |
| --- | --- |

(24)

Unia zapewnia wiele możliwości finansowania opieki długoterminowej, koncentrując się na różnych priorytetach inwestycyjnych zgodnie z przepisami szczegółowymi dotyczącymi różnych programów finansowania, które obejmują Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (zorientowany głównie na wsparcie usług środowiskowych i opartych na rodzinie świadczonych poza zakładami pielęgnacyjno-opiekuńczymi), Europejski Fundusz Społeczny Plus oraz jego komponent „Zatrudnienie i innowacje społeczne”, Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, program „Horyzont Europa”, Program UE dla zdrowia, program „Cyfrowa Europa”, wsparcie techniczne na rzecz wzmocnienia zdolności organów krajowych w zakresie opracowywania, rozwijania i wdrażania reform za pośrednictwem Instrumentu Wsparcia Technicznego oraz Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności w odniesieniu do kwalifikujących się reform i inwestycji w kontekście odbudowy po pandemii COVID-19.

| (25) | Podstawą niniejszego zalecenia są unijne przepisy w zakresie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy, takie jak dyrektywa 96/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (7), dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1152 (8) i dyrektywa (UE) Parlamentu Europejskiego i Rady 2022/2041 (9), w zakresie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym, takie jak dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 219/1158 (10) oraz w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, takie jak dyrektywa Rady 89/391/EWG (11), dyrektywa Rady 89/656/EWG (12), dyrektywa Rady 90269/EWG (13), dyrektywa Rady 98/24/WE (14),
  dyrektywa 2000/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (15), dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (16), dyrektywa 2004/37/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (17) oraz dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/35/UE (18) które to przepisy mają zastosowanie do opieki długoterminowej i są dla niej przydatne. |
| --- | --- |

(25)

Podstawą niniejszego zalecenia są unijne przepisy w zakresie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy, takie jak dyrektywa 96/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (7), dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1152 (8) i dyrektywa (UE) Parlamentu Europejskiego i Rady 2022/2041 (9), w zakresie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym, takie jak dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 219/1158 (10) oraz w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, takie jak dyrektywa Rady 89/391/EWG (11), dyrektywa Rady 89/656/EWG (12), dyrektywa Rady 90269/EWG (13), dyrektywa Rady 98/24/WE (14),

dyrektywa 2000/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (15), dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (16), dyrektywa 2004/37/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (17) oraz dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/35/UE (18) które to przepisy mają zastosowanie do opieki długoterminowej i są dla niej przydatne.

| (26) | Z pełnym poszanowaniem zasad pomocniczości i proporcjonalności oraz przy uwzględnieniu różnorodności systemów opieki długoterminowej, w tym systemów zdecentralizowanych, a także różnych rozwiązań organizacyjnych w nich stosowanych, niniejsze zalecenie pozostaje bez uszczerbku dla uprawnień państw członkowskich do organizowania ich systemów ochrony socjalnej i nie uniemożliwia im zachowania ani wprowadzenia przepisów dotyczących ochrony socjalnej wykraczających poza zalecane przepisy, |
| --- | --- |

(26)

Z pełnym poszanowaniem zasad pomocniczości i proporcjonalności oraz przy uwzględnieniu różnorodności systemów opieki długoterminowej, w tym systemów zdecentralizowanych, a także różnych rozwiązań organizacyjnych w nich stosowanych, niniejsze zalecenie pozostaje bez uszczerbku dla uprawnień państw członkowskich do organizowania ich systemów ochrony socjalnej i nie uniemożliwia im zachowania ani wprowadzenia przepisów dotyczących ochrony socjalnej wykraczających poza zalecane przepisy,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ZALECENIE:

CEL I ZAKRES STOSOWANIA

| 1. | Niniejsze zalecenie ma na celu poprawę dostępu do przystępnej cenowo i dobrej jakościowo opieki długoterminowej dla wszystkich osób, które jej potrzebują. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Niniejsze zalecenie dotyczy wszystkich osób potrzebujących opieki długoterminowej oraz wszystkich opiekunów formalnych i nieformalnych. Ma ono zastosowanie do opieki długoterminowej świadczonej we wszystkich miejscach świadczenia opieki. |
| --- | --- |

2.

DEFINICJE

| 3. | Do celów niniejszego zalecenia stosuje się następujące definicje:






  a) | „opieka długoterminowa” oznacza usługi i wsparcie dla osób, które w wyniku słabości, choroby lub niepełnosprawności psychicznej lub fizycznej potrzebują przez dłuższy czas pomocy w czynnościach życia codziennego lub pewnej stałej opieki pielęgniarskiej. Czynnościami życia codziennego, przy których potrzebne jest wsparcie, mogą być czynności samoopieki, które trzeba wykonywać każdego dnia, mianowicie podstawowe czynności życia codziennego takie jak mycie się, ubieranie się, jedzenie, kładzenie się do łóżka lub siadanie na krześle i wstawanie z łóżka lub krzesła, poruszanie się, korzystanie z toalety oraz kontrolowanie potrzeb fizjologicznych, lub czynności związane z niezależnym życiem, mianowicie złożone czynności życia codziennego takie jak przygotowywanie posiłków, gospodarowanie pieniędzmi, zakupy artykułów spożywczych lub osobistych, wykonywanie lekkich lub ciężkich prac domowych oraz korzystanie z telefonu; |
| --- | --- | --- |

3.

a)

„opieka długoterminowa” oznacza usługi i wsparcie dla osób, które w wyniku słabości, choroby lub niepełnosprawności psychicznej lub fizycznej potrzebują przez dłuższy czas pomocy w czynnościach życia codziennego lub pewnej stałej opieki pielęgniarskiej. Czynnościami życia codziennego, przy których potrzebne jest wsparcie, mogą być czynności samoopieki, które trzeba wykonywać każdego dnia, mianowicie podstawowe czynności życia codziennego takie jak mycie się, ubieranie się, jedzenie, kładzenie się do łóżka lub siadanie na krześle i wstawanie z łóżka lub krzesła, poruszanie się, korzystanie z toalety oraz kontrolowanie potrzeb fizjologicznych, lub czynności związane z niezależnym życiem, mianowicie złożone czynności życia codziennego takie jak przygotowywanie posiłków, gospodarowanie pieniędzmi, zakupy artykułów spożywczych lub osobistych, wykonywanie lekkich lub ciężkich prac domowych oraz korzystanie z telefonu;

| b) | „formalna opieka długoterminowa” oznacza opiekę długoterminową zapewnianą przez zawodowych pracowników realizujących opiekę długoterminową, która może przyjąć formę opieki domowej, opieki środowiskowej lub opieki w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym; |
| --- | --- |

b)

„formalna opieka długoterminowa” oznacza opiekę długoterminową zapewnianą przez zawodowych pracowników realizujących opiekę długoterminową, która może przyjąć formę opieki domowej, opieki środowiskowej lub opieki w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym;

| c) | „opieka domowa” oznacza formalną opiekę długoterminową zapewnianą w prywatnym miejscu zamieszkania osoby korzystającej z opieki przez co najmniej jednego zawodowego pracownika opieki realizującego opiekę długoterminową; |
| --- | --- |

c)

„opieka domowa” oznacza formalną opiekę długoterminową zapewnianą w prywatnym miejscu zamieszkania osoby korzystającej z opieki przez co najmniej jednego zawodowego pracownika opieki realizującego opiekę długoterminową;

| d) | „opieka środowiskowa” oznacza formalną opiekę długoterminową zapewnianą i organizowaną na poziomie społeczności, na przykład w formie usług opieki dziennej dla dorosłych lub opieki wytchnieniowej; |
| --- | --- |

d)

„opieka środowiskowa” oznacza formalną opiekę długoterminową zapewnianą i organizowaną na poziomie społeczności, na przykład w formie usług opieki dziennej dla dorosłych lub opieki wytchnieniowej;

| e) | „opieka w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym” oznacza formalną opiekę długoterminową zapewnianą osobom przebywającym w stacjonarnych placówkach opieki długoterminowej; |
| --- | --- |

e)

„opieka w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym” oznacza formalną opiekę długoterminową zapewnianą osobom przebywającym w stacjonarnych placówkach opieki długoterminowej;

| f) | „opieka nieformalna” oznacza opiekę długoterminową zapewnianą przez opiekuna nieformalnego tzn. kogoś w otoczeniu społecznym osoby potrzebującej opieki, w tym partnera, dziecko, rodzica lub inną osobę, która nie jest zatrudniona jako zawodowy pracownik opieki zajmujący się opieką długoterminową; |
| --- | --- |

f)

„opieka nieformalna” oznacza opiekę długoterminową zapewnianą przez opiekuna nieformalnego tzn. kogoś w otoczeniu społecznym osoby potrzebującej opieki, w tym partnera, dziecko, rodzica lub inną osobę, która nie jest zatrudniona jako zawodowy pracownik opieki zajmujący się opieką długoterminową;

| g) | „niezależne życie” oznacza, że wszystkie osoby potrzebujące opieki długoterminowej mogą mieszkać w danej społeczności na takich samych warunkach, jak inni jej członkowie, mają możliwość wyboru swego miejsca zamieszkania oraz tego, gdzie i z kim mieszkają, na takich samych zasadach, jak inne osoby, oraz nie są zobowiązane do mieszkania w określonych warunkach; |
| --- | --- |

g)

„niezależne życie” oznacza, że wszystkie osoby potrzebujące opieki długoterminowej mogą mieszkać w danej społeczności na takich samych warunkach, jak inni jej członkowie, mają możliwość wyboru swego miejsca zamieszkania oraz tego, gdzie i z kim mieszkają, na takich samych zasadach, jak inne osoby, oraz nie są zobowiązane do mieszkania w określonych warunkach;

| h) | „domowy pracownik opieki długoterminowej” oznacza każdą osobę wykonującą pracę w gospodarstwie domowym, która zapewnia opiekę długoterminową w ramach stosunku pracy; |
| --- | --- |

h)

„domowy pracownik opieki długoterminowej” oznacza każdą osobę wykonującą pracę w gospodarstwie domowym, która zapewnia opiekę długoterminową w ramach stosunku pracy;

| i) | „opiekun zamieszkujący w domu podopiecznego” oznacza domowego pracownika realizującego opiekę długoterminową, który mieszka z osobą korzystającą z opieki i zapewnia jej opiekę długoterminową. |
| --- | --- |

i)

„opiekun zamieszkujący w domu podopiecznego” oznacza domowego pracownika realizującego opiekę długoterminową, który mieszka z osobą korzystającą z opieki i zapewnia jej opiekę długoterminową.

ADEKWATNOŚĆ, DOSTĘPNOŚĆ I JAKOŚĆ

| 4. | Zaleca się państwom członkowskim, by zapewniły adekwatność ochrony socjalnej w odniesieniu do opieki długoterminowej, w szczególności dopilnowały, by wszyscy ludzie potrzebujący tej opieki mieli do niej dostęp oraz by była ona:






  a) | zapewniana w odpowiednim czasie, czyli aby osoby potrzebujące opieki długoterminowej mogły otrzymać niezbędną opiekę jak najszybciej i na tak długo, jak tego potrzebują; |
| --- | --- | --- |

4.

a)

zapewniana w odpowiednim czasie, czyli aby osoby potrzebujące opieki długoterminowej mogły otrzymać niezbędną opiekę jak najszybciej i na tak długo, jak tego potrzebują;

| b) | kompleksowa, czyli aby obejmowała wszystkie potrzeby w zakresie opieki długoterminowej wynikające z obniżenia sprawności umysłowej lub fizycznej, określane na podstawie oceny opierającej się na jasnych i obiektywnych kryteriach, oraz aby była skoordynowana z innymi usługami wspierającymi i socjalnymi; |
| --- | --- |

b)

kompleksowa, czyli aby obejmowała wszystkie potrzeby w zakresie opieki długoterminowej wynikające z obniżenia sprawności umysłowej lub fizycznej, określane na podstawie oceny opierającej się na jasnych i obiektywnych kryteriach, oraz aby była skoordynowana z innymi usługami wspierającymi i socjalnymi;

| c) | przystępna cenowo, czyli aby umożliwiała osobom potrzebującym opieki długoterminowej utrzymanie godziwego poziomu życia oraz chroniła je przed ubóstwem i wykluczeniem społecznym spowodowanymi ich potrzebami w zakresie opieki długoterminowej, pozwalając im na zachowanie godności. |
| --- | --- |

c)

przystępna cenowo, czyli aby umożliwiała osobom potrzebującym opieki długoterminowej utrzymanie godziwego poziomu życia oraz chroniła je przed ubóstwem i wykluczeniem społecznym spowodowanymi ich potrzebami w zakresie opieki długoterminowej, pozwalając im na zachowanie godności.

| 5. | Zaleca się państwom członkowskim, by nieustannie dostosowywały ofertę usług opieki długoterminowej do potrzeb w tym zakresie i jednocześnie zapewniały zrównoważony zestaw różnych możliwości opieki długoterminowej we wszystkich miejscach świadczenia opieki, aby umożliwić zaspokajanie różnych potrzeb w zakresie opieki długoterminowej i wspierać swobodę wyboru i udział w procesie decyzyjnym osób potrzebujących opieki, w tym poprzez:






  a) | rozwój lub poprawę opieki domowej i opieki środowiskowej; |
| --- | --- | --- |

5.

a)

rozwój lub poprawę opieki domowej i opieki środowiskowej;

| b) | niwelowanie dysproporcji terytorialnych w możliwościach korzystania z opieki długoterminowej i dostępie do niej, szczególnie na obszarach wiejskich i wyludniających się; |
| --- | --- |

b)

niwelowanie dysproporcji terytorialnych w możliwościach korzystania z opieki długoterminowej i dostępie do niej, szczególnie na obszarach wiejskich i wyludniających się;

| c) | wprowadzanie dostępnych innowacyjnych rozwiązań technologicznych i cyfrowych w zakresie świadczenia usług opiekuńczych, w tym w celu wspierania autonomii i niezależnego życia, i jednoczesne rozwiązywanie potencjalnych wyzwań związanych z cyfryzacją; |
| --- | --- |

c)

wprowadzanie dostępnych innowacyjnych rozwiązań technologicznych i cyfrowych w zakresie świadczenia usług opiekuńczych, w tym w celu wspierania autonomii i niezależnego życia, i jednoczesne rozwiązywanie potencjalnych wyzwań związanych z cyfryzacją;

| d) | zapewnienie, aby usługi i zakłady opieki długoterminowej były dostępne dla osób ze szczególnymi potrzebami i osób z niepełnosprawnościami oraz z poszanowaniem równego prawa wszystkich osób z niepełnosprawnościami do niezależnego życia w danej społeczności na takich samych warunkach, jak inni jej członkowie; |
| --- | --- |

d)

zapewnienie, aby usługi i zakłady opieki długoterminowej były dostępne dla osób ze szczególnymi potrzebami i osób z niepełnosprawnościami oraz z poszanowaniem równego prawa wszystkich osób z niepełnosprawnościami do niezależnego życia w danej społeczności na takich samych warunkach, jak inni jej członkowie;

| e) | zapewnienie, by usługi opieki długoterminowej były prawidłowo skoordynowane z usługami w zakresie profilaktyki, aktywnego starzenia się w dobrym zdrowiu i usługami zdrowotnymi oraz by wspierały autonomię i niezależne życie, pozwalając, na ile to możliwe, na poprawę stanu zdrowia fizycznego lub psychicznego lub zapobiegając jego pogarszaniu się. |
| --- | --- |

e)

zapewnienie, by usługi opieki długoterminowej były prawidłowo skoordynowane z usługami w zakresie profilaktyki, aktywnego starzenia się w dobrym zdrowiu i usługami zdrowotnymi oraz by wspierały autonomię i niezależne życie, pozwalając, na ile to możliwe, na poprawę stanu zdrowia fizycznego lub psychicznego lub zapobiegając jego pogarszaniu się.

| 6. | Zaleca się państwom członkowskim, by zapewniły ustanowienie dopasowanych do sytuacji w danym kraju kryteriów i standardów dobrej jakości we wszystkich miejscach świadczenia opieki długoterminowej oraz ścisłe stosowanie tych kryteriów i standardów przez wszystkie podmioty świadczące opiekę długoterminową, niezależnie od ich statusu prawnego. W tym celu państwa członkowskie są proszone o zapewnienie krajowych ram jakości opieki długoterminowej, opartych na zasadach jakości określonych w załączniku i obejmujących odpowiedni mechanizm zapewniania jakości. Ramy te:






  a) | zapewnią, by – we współpracy z podmiotami świadczącymi opiekę długoterminową i osobami korzystającymi z takiej opieki – wszystkie podmioty świadczące usługi opieki długoterminowej we wszystkich miejscach świadczenia takiej opieki przestrzegały kryteriów i standardów jakości; |
| --- | --- | --- |

6.

a)

zapewnią, by – we współpracy z podmiotami świadczącymi opiekę długoterminową i osobami korzystającymi z takiej opieki – wszystkie podmioty świadczące usługi opieki długoterminowej we wszystkich miejscach świadczenia takiej opieki przestrzegały kryteriów i standardów jakości;

| b) | zachęcą podmioty świadczące opiekę długoterminową do wykraczania poza minimalne standardy jakości i do ciągłej poprawy jakości oraz zwiększą zdolność tych podmiotów w tym zakresie; |
| --- | --- |

b)

zachęcą podmioty świadczące opiekę długoterminową do wykraczania poza minimalne standardy jakości i do ciągłej poprawy jakości oraz zwiększą zdolność tych podmiotów w tym zakresie;

| c) | przydzielą środki na zapewnienie jakości na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym oraz zachęcą podmioty świadczące opiekę długoterminową do uwzględniania środków finansowych na zarządzanie jakością; |
| --- | --- |

c)

przydzielą środki na zapewnienie jakości na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym oraz zachęcą podmioty świadczące opiekę długoterminową do uwzględniania środków finansowych na zarządzanie jakością;

| d) | zapewnią, w stosownych przypadkach, uwzględnianie w zamówieniach publicznych wymogów dotyczących jakości opieki długoterminowej; |
| --- | --- |

d)

zapewnią, w stosownych przypadkach, uwzględnianie w zamówieniach publicznych wymogów dotyczących jakości opieki długoterminowej;

| e) | będą promować autonomię, niezależne życie i włączenie społeczne we wszystkich miejscach świadczenia opieki długoterminowej; |
| --- | --- |

e)

będą promować autonomię, niezależne życie i włączenie społeczne we wszystkich miejscach świadczenia opieki długoterminowej;

| f) | zapewnią ochronę przed niewłaściwym traktowaniem, nękaniem, zaniedbywaniem i wszelkimi innymi formami przemocy wobec wszystkich osób potrzebujących opieki i wszystkich opiekunów. |
| --- | --- |

f)

zapewnią ochronę przed niewłaściwym traktowaniem, nękaniem, zaniedbywaniem i wszelkimi innymi formami przemocy wobec wszystkich osób potrzebujących opieki i wszystkich opiekunów.

OPIEKUNOWIE

| 7. | Zaleca się państwom członkowskim, by wspierały wysokiej jakości zatrudnienie i sprawiedliwe warunki pracy w sektorze opieki długoterminowej, w szczególności przez:






  a) | promowanie krajowego dialogu społecznego i rokowań zbiorowych w dziedzinie opieki długoterminowej, w tym wspieranie wzrostu atrakcyjności wynagrodzeń, właściwej organizacji pracy i niedyskryminacji w tym sektorze, przy jednoczesnym poszanowaniu autonomii partnerów społecznych; |
| --- | --- | --- |

7.

a)

promowanie krajowego dialogu społecznego i rokowań zbiorowych w dziedzinie opieki długoterminowej, w tym wspieranie wzrostu atrakcyjności wynagrodzeń, właściwej organizacji pracy i niedyskryminacji w tym sektorze, przy jednoczesnym poszanowaniu autonomii partnerów społecznych;

| b) | bez uszczerbku dla prawa Unii dotyczącego bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przy zapewnieniu jego skutecznego stosowania – promowanie najwyższych norm w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym zapewnienie ochrony przed nękaniem, niewłaściwym traktowaniem i wszelkimi formami przemocy wszystkim pracownikom realizującym opiekę długoterminową; |
| --- | --- |

b)

bez uszczerbku dla prawa Unii dotyczącego bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przy zapewnieniu jego skutecznego stosowania – promowanie najwyższych norm w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym zapewnienie ochrony przed nękaniem, niewłaściwym traktowaniem i wszelkimi formami przemocy wszystkim pracownikom realizującym opiekę długoterminową;

| c) | podjęcie wyzwań, przed jakimi stoją pracownicy szczególnie narażeni na zagrożenia, tacy jak domowi pracownicy opieki długoterminowej, opiekunowie zamieszkujący w domu podopiecznego i pracownicy opiekuńczy – cudzoziemcy, w tym poprzez zapewnienie skutecznej regulacji i profesjonalizacji takiej opieki. |
| --- | --- |

c)

podjęcie wyzwań, przed jakimi stoją pracownicy szczególnie narażeni na zagrożenia, tacy jak domowi pracownicy opieki długoterminowej, opiekunowie zamieszkujący w domu podopiecznego i pracownicy opiekuńczy – cudzoziemcy, w tym poprzez zapewnienie skutecznej regulacji i profesjonalizacji takiej opieki.

| 8. | Zaleca się państwom członkowskim, by – w stosownych przypadkach we współpracy z partnerami społecznymi, podmiotami świadczącymi opiekę długoterminową i innymi zainteresowanymi stronami – zwiększyły profesjonalizację opieki i zajęły się kwestiami zapotrzebowania na umiejętności i niedoborów pracowników w opiece długoterminowej, w szczególności poprzez:






  a) | opracowywanie i doskonalenie wstępnego i ustawicznego kształcenia i szkolenia w celu wyposażenia obecnych i przyszłych pracowników realizujących opiekę długoterminową w niezbędne umiejętności i kompetencje, w tym cyfrowe; |
| --- | --- | --- |

8.

a)

opracowywanie i doskonalenie wstępnego i ustawicznego kształcenia i szkolenia w celu wyposażenia obecnych i przyszłych pracowników realizujących opiekę długoterminową w niezbędne umiejętności i kompetencje, w tym cyfrowe;

| b) | tworzenie ścieżek kariery w sektorze opieki długoterminowej, w tym poprzez doskonalenie zawodowe, przekwalifikowanie, walidację umiejętności oraz usługi informacyjne i doradcze; |
| --- | --- |

b)

tworzenie ścieżek kariery w sektorze opieki długoterminowej, w tym poprzez doskonalenie zawodowe, przekwalifikowanie, walidację umiejętności oraz usługi informacyjne i doradcze;

| c) | tworzenie możliwości legalnego zatrudnienia nierejestrowanych pracowników realizujących opiekę długoterminową; |
| --- | --- |

c)

tworzenie możliwości legalnego zatrudnienia nierejestrowanych pracowników realizujących opiekę długoterminową;

| d) | badanie możliwości legalnej migracji dla pracowników opieki realizujących opiekę długoterminową; |
| --- | --- |

d)

badanie możliwości legalnej migracji dla pracowników opieki realizujących opiekę długoterminową;

| e) | podnoszenie standardów zawodowych, oferowanie pracownikom realizującym opiekę długoterminową, w tym osobom o niskich kwalifikacjach lub bez żadnych kwalifikacji, atrakcyjnego statusu zawodowego i perspektyw zawodowych oraz adekwatnej ochrony socjalnej; |
| --- | --- |

e)

podnoszenie standardów zawodowych, oferowanie pracownikom realizującym opiekę długoterminową, w tym osobom o niskich kwalifikacjach lub bez żadnych kwalifikacji, atrakcyjnego statusu zawodowego i perspektyw zawodowych oraz adekwatnej ochrony socjalnej;

| f) | wdrażanie środków mających na celu zwalczanie stereotypów płci i segregacji płciowej oraz uczynienie zawodu pracownika opieki długoterminowej atrakcyjnym zarówno dla mężczyzn, jak i dla kobiet. |
| --- | --- |

f)

wdrażanie środków mających na celu zwalczanie stereotypów płci i segregacji płciowej oraz uczynienie zawodu pracownika opieki długoterminowej atrakcyjnym zarówno dla mężczyzn, jak i dla kobiet.

| 9. | Zaleca się państwom członkowskim ustanowienie jasnych procedur identyfikowania opiekunów nieformalnych i wspierania ich w działaniach opiekuńczych poprzez:






  a) | ułatwianie ich współpracy z pracownikami realizującymi opiekę długoterminową; |
| --- | --- | --- |

9.

a)

ułatwianie ich współpracy z pracownikami realizującymi opiekę długoterminową;

| b) | pomoc w dostępie do niezbędnych szkoleń, w tym szkoleń w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, doradztwa, opieki zdrowotnej, wsparcia psychologicznego i opieki wytchnieniowej, a także wspieranie ich w godzeniu obowiązków zawodowych i związanych z opieką; |
| --- | --- |

b)

pomoc w dostępie do niezbędnych szkoleń, w tym szkoleń w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, doradztwa, opieki zdrowotnej, wsparcia psychologicznego i opieki wytchnieniowej, a także wspieranie ich w godzeniu obowiązków zawodowych i związanych z opieką;

| c) | zapewnienie im dostępu do ochrony socjalnej lub odpowiedniego wsparcia finansowego, a jednocześnie zadbanie o to, aby takie wsparcie nie zniechęciło ich do uczestnictwa w rynku pracy. |
| --- | --- |

c)

zapewnienie im dostępu do ochrony socjalnej lub odpowiedniego wsparcia finansowego, a jednocześnie zadbanie o to, aby takie wsparcie nie zniechęciło ich do uczestnictwa w rynku pracy.

ZARZĄDZANIE, MONITOROWANIE I SPRAWOZDAWCZOŚĆ

| 10. | Zaleca się państwom członkowskim, by zapewniły należyte zarządzanie polityką w zakresie opieki długoterminowej, w tym skuteczny mechanizm koordynacji w celu opracowywania, wdrażania i monitorowania działań w ramach polityki oraz inwestycji w tym obszarze, w szczególności poprzez:






  a) | mianowanie koordynatora ds. opieki długoterminowej lub uruchomienie innego właściwego mechanizmu koordynacyjnego, w zależności od warunków krajowych, który wspierałby wdrażanie niniejszego zalecenia na szczeblu krajowym; |
| --- | --- | --- |

10.

a)

mianowanie koordynatora ds. opieki długoterminowej lub uruchomienie innego właściwego mechanizmu koordynacyjnego, w zależności od warunków krajowych, który wspierałby wdrażanie niniejszego zalecenia na szczeblu krajowym;

| b) | angażowanie właściwych zainteresowanych stron, np. partnerów społecznych, organizacji społeczeństwa obywatelskiego, podmiotów gospodarki społecznej, instytucji szkolenia i kształcenia zawodowego, osób korzystających z opieki i wszystkich innych zainteresowanych stron na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym w przygotowywanie, wdrażanie, monitorowanie i ocenę polityk w zakresie opieki długoterminowej oraz poprawę ich spójności z innymi odpowiednimi politykami, w tym z polityką w zakresie ochrony zdrowia, zatrudnienia, kształcenia i szkolenia, szerszej ochrony socjalnej i włączenia społecznego, równouprawnienia płci, praw osób z niepełnosprawnościami i praw dziecka; |
| --- | --- |

b)

angażowanie właściwych zainteresowanych stron, np. partnerów społecznych, organizacji społeczeństwa obywatelskiego, podmiotów gospodarki społecznej, instytucji szkolenia i kształcenia zawodowego, osób korzystających z opieki i wszystkich innych zainteresowanych stron na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym w przygotowywanie, wdrażanie, monitorowanie i ocenę polityk w zakresie opieki długoterminowej oraz poprawę ich spójności z innymi odpowiednimi politykami, w tym z polityką w zakresie ochrony zdrowia, zatrudnienia, kształcenia i szkolenia, szerszej ochrony socjalnej i włączenia społecznego, równouprawnienia płci, praw osób z niepełnosprawnościami i praw dziecka;

| c) | zapewnienie krajowych ram dotyczących gromadzenia i oceny danych w oparciu o odpowiednie wskaźniki, tam gdzie to istotne i możliwe – zdezagregowanych według płci i wieku, oraz dotyczących zbierania informacji poświadczających stan faktyczny, w tym w odniesieniu do braków w świadczeniu opieki długoterminowej; |
| --- | --- |

c)

zapewnienie krajowych ram dotyczących gromadzenia i oceny danych w oparciu o odpowiednie wskaźniki, tam gdzie to istotne i możliwe – zdezagregowanych według płci i wieku, oraz dotyczących zbierania informacji poświadczających stan faktyczny, w tym w odniesieniu do braków w świadczeniu opieki długoterminowej;

| d) | gromadzenie wyciągniętych wniosków, skutecznych praktyk i informacji zwrotnych w sprawie polityk i praktyk w zakresie opieki długoterminowej, między innymi wśród osób korzystających z opieki, opiekunów i innych zainteresowanych stron, z myślą o świadomym kształtowaniu polityki; |
| --- | --- |

d)

gromadzenie wyciągniętych wniosków, skutecznych praktyk i informacji zwrotnych w sprawie polityk i praktyk w zakresie opieki długoterminowej, między innymi wśród osób korzystających z opieki, opiekunów i innych zainteresowanych stron, z myślą o świadomym kształtowaniu polityki;

| e) | opracowanie mechanizmu prognozowania potrzeb w zakresie opieki długoterminowej na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym oraz włączenie go do planowania dostępności opieki długoterminowej; |
| --- | --- |

e)

opracowanie mechanizmu prognozowania potrzeb w zakresie opieki długoterminowej na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym oraz włączenie go do planowania dostępności opieki długoterminowej;

| f) | wzmocnienie planowania awaryjnego i zdolności awaryjnych w celu zapewnienia ciągłości świadczenia opieki długoterminowej w obliczu nieprzewidzianych okoliczności i sytuacji nadzwyczajnych; |
| --- | --- |

f)

wzmocnienie planowania awaryjnego i zdolności awaryjnych w celu zapewnienia ciągłości świadczenia opieki długoterminowej w obliczu nieprzewidzianych okoliczności i sytuacji nadzwyczajnych;

| g) | wprowadzanie środków mających na celu podnoszenie świadomości, zachęcanie do korzystania i ułatwianie korzystania z dostępnych usług opieki długoterminowej i wsparcia przez osoby potrzebujące opieki długoterminowej, ich rodziny, pracowników realizujących opiekę długoterminową i opiekunów nieformalnych, w tym na szczeblu regionalnym i lokalnym; |
| --- | --- |

g)

wprowadzanie środków mających na celu podnoszenie świadomości, zachęcanie do korzystania i ułatwianie korzystania z dostępnych usług opieki długoterminowej i wsparcia przez osoby potrzebujące opieki długoterminowej, ich rodziny, pracowników realizujących opiekę długoterminową i opiekunów nieformalnych, w tym na szczeblu regionalnym i lokalnym;

| h) | mobilizowanie i gospodarne wykorzystywanie adekwatnego i trwałego finansowania na rzecz opieki długoterminowej, m.in. poprzez korzystanie z unijnych funduszy i instrumentów, a także prowadzenie polityki sprzyjającej trwałemu finansowaniu usług opieki długoterminowej w sposób spójny z ogólną stabilnością finansów publicznych. |
| --- | --- |

h)

mobilizowanie i gospodarne wykorzystywanie adekwatnego i trwałego finansowania na rzecz opieki długoterminowej, m.in. poprzez korzystanie z unijnych funduszy i instrumentów, a także prowadzenie polityki sprzyjającej trwałemu finansowaniu usług opieki długoterminowej w sposób spójny z ogólną stabilnością finansów publicznych.

| 11. | Zaleca się państwom członkowskim, by w ciągu 18 miesięcy od przyjęcia niniejszego zalecenia poinformowały Komisję o zestawie środków, jakie zastosowały lub planują zastosować z myślą o jego wdrożeniu, w stosownych przypadkach na podstawie istniejących krajowych strategii lub planów oraz z uwzględnieniem warunków krajowych, regionalnych i lokalnych. Późniejsze sprawozdania z postępu prac powinny opierać się we właściwych przypadkach na odpowiednich mechanizmach sprawozdawczości i forach, w tym działających w ramach otwartej metody koordynacji w dziedzinie ochrony socjalnej i włączenia społecznego, europejskiego semestru i innych odpowiednich unijnych programów i mechanizmów sprawozdawczości, takich jak krajowe plany naprawy. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Rada z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja zamierza:






  a) | uruchomić unijne finansowanie i wsparcie techniczne w celu promowania reform krajowych i innowacji społecznych w dziedzinie opieki długoterminowej; |
| --- | --- | --- |

12.

a)

uruchomić unijne finansowanie i wsparcie techniczne w celu promowania reform krajowych i innowacji społecznych w dziedzinie opieki długoterminowej;

| b) | monitorować postępy we wdrażaniu niniejszego zalecenia w kontekście europejskiego semestru i otwartej metody koordynacji w dziedzinie ochrony socjalnej i włączenia społecznego, regularnie podsumowując postępy z Komitetem Ochrony Socjalnej oraz, w stosownych przypadkach, z Komitetem ds. Zatrudnienia, w oparciu o środki określone w pkt 11, krajowe programy reform i inne właściwe dokumenty oraz sprawozdania z postępów przedstawione przez państwa członkowskie oraz na podstawie wskaźników, o których mowa w lit. e), a także że zamierza złożyć sprawozdanie Radzie w ciągu pięciu lat od przyjęcia niniejszego zalecenia; |
| --- | --- |

b)

monitorować postępy we wdrażaniu niniejszego zalecenia w kontekście europejskiego semestru i otwartej metody koordynacji w dziedzinie ochrony socjalnej i włączenia społecznego, regularnie podsumowując postępy z Komitetem Ochrony Socjalnej oraz, w stosownych przypadkach, z Komitetem ds. Zatrudnienia, w oparciu o środki określone w pkt 11, krajowe programy reform i inne właściwe dokumenty oraz sprawozdania z postępów przedstawione przez państwa członkowskie oraz na podstawie wskaźników, o których mowa w lit. e), a także że zamierza złożyć sprawozdanie Radzie w ciągu pięciu lat od przyjęcia niniejszego zalecenia;

| c) | współpracować z państwami członkowskimi za pośrednictwem Komitetu Ochrony Socjalnej, Komitetu ds. Zatrudnienia oraz we właściwych przypadkach z koordynatorami ds. opieki długoterminowej lub członkami mechanizmów koordynacyjnych, o których mowa w pkt 10 lit. a), a także z właściwymi zainteresowanymi stronami, tak aby ułatwiać wzajemne uczenie się, wymianę doświadczeń i monitorować działania podejmowane w związku z niniejszym zaleceniem, o których mowa w pkt 11; |
| --- | --- |

c)

współpracować z państwami członkowskimi za pośrednictwem Komitetu Ochrony Socjalnej, Komitetu ds. Zatrudnienia oraz we właściwych przypadkach z koordynatorami ds. opieki długoterminowej lub członkami mechanizmów koordynacyjnych, o których mowa w pkt 10 lit. a), a także z właściwymi zainteresowanymi stronami, tak aby ułatwiać wzajemne uczenie się, wymianę doświadczeń i monitorować działania podejmowane w związku z niniejszym zaleceniem, o których mowa w pkt 11;

| d) | współpracować z państwami członkowskimi w celu zwiększenia dostępności, zakresu i przydatności porównywalnych danych dotyczących opieki długoterminowej na poziomie Unii, w oparciu o spodziewane wyniki prac grupy zadaniowej Komisji ds. statystyk dotyczących opieki długoterminowej; |
| --- | --- |

d)

współpracować z państwami członkowskimi w celu zwiększenia dostępności, zakresu i przydatności porównywalnych danych dotyczących opieki długoterminowej na poziomie Unii, w oparciu o spodziewane wyniki prac grupy zadaniowej Komisji ds. statystyk dotyczących opieki długoterminowej;

| e) | współpracować z Komitetem Ochrony Socjalnej w celu określenia wskaźników monitorowania wdrażania niniejszego zalecenia, w oparciu o współpracę w zakresie wspólnych wskaźników dotyczących opieki długoterminowej i inne ramy monitorowania, aby uniknąć powielania prac i ograniczyć obciążenia administracyjne; |
| --- | --- |

e)

współpracować z Komitetem Ochrony Socjalnej w celu określenia wskaźników monitorowania wdrażania niniejszego zalecenia, w oparciu o współpracę w zakresie wspólnych wskaźników dotyczących opieki długoterminowej i inne ramy monitorowania, aby uniknąć powielania prac i ograniczyć obciążenia administracyjne;

| f) | sporządzać wspólne sprawozdania z Komitetem Ochrony Socjalnej na temat opieki długoterminowej, w których analizuje się wspólne wyzwania w zakresie opieki długoterminowej oraz środki przyjęte przez państwa członkowskie w celu stawienia im czoła; |
| --- | --- |

f)

sporządzać wspólne sprawozdania z Komitetem Ochrony Socjalnej na temat opieki długoterminowej, w których analizuje się wspólne wyzwania w zakresie opieki długoterminowej oraz środki przyjęte przez państwa członkowskie w celu stawienia im czoła;

| g) | zintensyfikować działania w zakresie podnoszenia świadomości i komunikacji na szczeblu Unii oraz wśród państw członkowskich i odpowiednich zainteresowanych stron. |
| --- | --- |

g)

zintensyfikować działania w zakresie podnoszenia świadomości i komunikacji na szczeblu Unii oraz wśród państw członkowskich i odpowiednich zainteresowanych stron.

Sporządzono w Brukseli dnia 8 grudnia 2022 r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

M. JUREČKA

---

(1)  Międzyinstytucjonalna proklamacja Europejskiego filaru praw socjalnych (Dz.U. C 428 z 13.12.2017, s. 10).

1

(2)  Komisja Europejska, Dyrekcja Generalne ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego oraz Komitet Ochrony Socjalnej, Long-term care report: trends, challenges and opportunities in an ageing society [Sprawozdanie na temat opieki długoterminowej: tendencje, wyzwania i szanse w starzejącym się społeczeństwie], Urząd ds. Publikacji, 2021 r.

2

(3)  Dz.U. C 326 z 26.10.2012, s. 391.

3

(4)  Van der Ende, M. et al., 2021, Study on exploring the incidence and costs of informal long-term care in the EU [Badanie – analiza występowania i kosztów nieformalnej opieki długoterminowej w UE].

4

et al.

Study on exploring the incidence and costs of informal long-term care in the EU

(5)  Decyzja Rady (UE) 2022/2296 z dnia 21 listopada 2022 r. w sprawie wytycznych dotyczących polityki zatrudnienia państw członkowskich (Dz.U. L 304 z 24.11.2022, s. 67).

5

(6)  Dobrowolne europejskie ramy odniesienia na rzecz zapewniania jakości usług społecznych, SPC/2010/10/8 final.

6

(7)  Dyrektywa 96/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 1996 r. dotycząca delegowania pracowników w ramach świadczenia usług (Dz.U. L 18 z 21.1.1997, s. 1).

7

(8)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1152 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy w Unii Europejskiej (Dz.U. L 186 z 11.7.2019, s. 105)

8

(9)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2041 z dnia 19 października 2022 r. w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w Unii Europejskiej (Dz.U. L 275 z 25.10.2022, s. 33).

9

(10)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów oraz uchylająca dyrektywę Rady 2010/18/UE (Dz.U. L 188 z 12.7.2019, s. 79).

10

(11)  Dyrektywa Rady 89/391/EWG z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy (Dz.U. L 183 z 29.6.1989, s. 1).

11

(12)  Dyrektywa Rady 89/656/EWG z dnia 30 listopada 1989 r. w sprawie minimalnych wymagań w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników korzystających z wyposażenia ochronnego (trzecia dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) (Dz.U. L 393 z 30.12.1989, s. 18).

12

(13)  Dyrektywa Rady 90/269/EWG z dnia 29 maja 1990 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących ochrony zdrowia i bezpieczeństwa podczas ręcznego przemieszczania ciężarów w przypadku możliwości wystąpienia zagrożenia, zwłaszcza urazów kręgosłupa pracowników (czwarta szczegółowa dyrektywa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) (Dz.U. L 156 z 21.6.1990, s. 9).

13

(14)  Dyrektywa Rady 98/24/WE z dnia 7 kwietnia 1998 r. w sprawie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników przed ryzykiem związanym ze środkami chemicznymi w miejscu pracy (czternasta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) (Dz.U. L 131 z 5.5.1998, s. 11).

14

(15)  Dyrektywa 2000/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 września 2000 r. w sprawie ochrony pracowników przed ryzykiem związanym z narażeniem na działanie czynników biologicznych w miejscu pracy (siódma dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) (Dz.U. L 262 z 17.10.2000, s. 21).

15

(16)  Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy (Dz.U. L 299 z 18.11.2003, s. 9).

16

(17)  Dyrektywa 2004/37/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie ochrony pracowników przed zagrożeniem dotyczącym narażenia na działanie czynników rakotwórczych, mutagenów lub substancji reprotoksycznych podczas pracy (szósta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy Rady 89/391/EWG) (Dz.U. L 158 z 30.4.2004, s. 50).

17

(18)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/35/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie minimalnych wymagań w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa dotyczących narażenia pracowników na zagrożenia spowodowane czynnikami fizycznymi (polami elektromagnetycznymi) (dwudziesta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) i uchylająca dyrektywę 2004/40/WE (Dz.U. L 179 z 29.6.2013, s. 1).

18

---

ZAŁĄCZNIK

ZASADY JAKOŚCI W OPIECE DŁUGOTERMINOWEJ

Państwa członkowskie zachęca się do wprowadzenia krajowych ram jakości opieki długoterminowej, o których mowa w pkt 6, zgodnie z poniższymi zasadami. Zasady te mają zastosowanie do wszystkich podmiotów świadczących opiekę długoterminową, niezależnie od ich statusu prawnego, i we wszystkich miejscach świadczenia opieki. Są one wyrazem wspólnych wartości i wspólnego rozumienia jakości opieki długoterminowej.

Szacunek

Opiekę długoterminową zapewnia się z poszanowaniem godności i innych podstawowych praw i wolności osób potrzebujących opieki długoterminowej, ich rodzin i opiekunów. Obejmuje to równe prawo wszystkich osób, szczególnie osób z niepełnosprawnościami, do niezależnego życia w danej społeczności na takich samych warunkach, jak inni jej członkowie. Opiekę długoterminową zapewnia się bez dyskryminacji ze względu na płeć, rasę, pochodzenie etniczne, religię lub przekonania, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną. Osoby korzystające z opieki są chronione przed niewłaściwym traktowaniem, nękaniem, zaniedbaniem i wszelkimi formami przemocy.

Profilaktyka

Opieka długoterminowa ma na celu przywrócenie w jak największym stopniu sprawności umysłowej lub fizycznej osobom potrzebującym opieki długoterminowej lub zapobieganie spadkowi ich sprawności umysłowej lub fizycznej, a także wzmacnianie ich zdolności do niezależnego życia, przy jednoczesnym łagodzeniu skutków doświadczanej przez te osoby samotności lub izolacji społecznej.

Podejście ukierunkowane na człowieka

Usługi opieki długoterminowej są świadczone bez jakiejkolwiek dyskryminacji w celu zaspokojenia szczególnych i zmieniających się potrzeb każdej osoby potrzebującej opieki długoterminowej. Usługi te świadczy się z pełnym poszanowaniem integralności osobistej osób potrzebujących opieki, z uwzględnieniem ich płci, różnorodności pod względem fizycznym, intelektualnym, kulturowym, etnicznym, religijnym, językowym i społecznym oraz, w stosownych przypadkach, różnorodności ich rodzin lub najbliższego otoczenia. Osoba potrzebująca opieki długoterminowej jest w centrum uwagi i stanowi punkt odniesienia pod względem planowania usług, zarządzania opieką, rozwoju pracowników i monitorowania jakości.

Kompleksowość i ciągłość

Opieka długoterminowa jest zaprojektowana i zapewniana w sposób zintegrowany ze wszystkimi innymi właściwymi usługami, w tym z usługami ochrony zdrowia i usługami telezdrowia, oraz w skutecznej koordynacji między szczeblem krajowym, regionalnym i lokalnym, w tym poprzez zaangażowanie zainteresowanych stron w danej społeczności. Opieka długoterminowa jest zorganizowana w taki sposób, aby osoby jej potrzebujące mogły korzystać z zakresu usług w sposób nieprzerwany, wtedy, kiedy ich potrzebują, i tak długo, jak ich potrzebują, przy jednoczesnym wsparciu ich włączenia społecznego i podtrzymywania więzi z członkami rodziny i przyjaciółmi. Przejście z jednych usług opieki długoterminowej na inne odbywa się płynnie i ma na celu uniknięcie zakłóceń w świadczeniu usług lub wszelkiego negatywnego wpływu na otrzymywaną opiekę.

Skupienie się na efektach

Opieka długoterminowa koncentruje się przede wszystkim na korzyściach dla osób korzystających z opieki pod względem poprawy jakości ich życia i zdolności do niezależnego życia, z uwzględnieniem, w stosownych przypadkach, korzyści dla ich rodzin, opiekunów nieformalnych i społeczności.

Przejrzystość

Osobom potrzebującym opieki długoterminowej, ich rodzinom lub opiekunom zapewnia się pełne, łatwo dostępne i zrozumiałe informacje i porady na temat dostępnych możliwości opieki długoterminowej, podmiotów świadczących usługi opieki długoterminowej, standardów jakości i rozwiązań w zakresie zapewniania jakości w tym sektorze, co pozwoli tym osobom, rodzinom i opiekunom wybrać najwłaściwszy rodzaj opieki.

Siła robocza

Opiekę długoterminową zapewniają wykwalifikowani i kompetentni pracownicy otrzymujący godziwe wynagrodzenie i mający sprawiedliwe warunki pracy. Ustanawia się i respektuje zasady dotyczące odpowiedniej liczby pracowników dostosowanej do liczby i potrzeb osób korzystających z opieki długoterminowej oraz różnych miejsc świadczenia opieki. Przestrzegane są prawa pracowników, zasady poufności, etyki zawodowej i autonomii zawodowej. Opiekunowie są chronieni przed niewłaściwym traktowaniem, nękaniem i wszelkimi formami przemocy.

Wszyscy pracownicy realizujący opiekę długoterminową mają dostęp do kształcenia ciągłego.

Miejsca świadczenia opieki

W każdym miejscu świadczenia opieki długoterminowej zapewnia się ją zgodnie z przepisami dotyczącymi zdrowia i bezpieczeństwa, dostępności, ochrony środowiska i oszczędności energii.

---

II Komunikaty

KOMUNIKATY INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ

Komisja Europejska

| 15.12.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 476/12 |
| --- | --- | --- | --- |

15.12.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 476/12

---

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji

(Sprawa M.10619 – SNAM / ENI / JV)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2022/C 476/02)

W dniu 13 października 2022 r. Komisja podjęła decyzję o niewyrażaniu sprzeciwu wobec powyższej zgłoszonej koncentracji i uznaniu jej za zgodną z rynkiem wewnętrznym. Decyzja ta została oparta na art. 6 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (1). Pełny tekst decyzji dostępny jest wyłącznie w języku angielskim i zostanie podany do wiadomości publicznej po uprzednim usunięciu ewentualnych informacji stanowiących tajemnicę handlową. Tekst zostanie udostępniony:

| — | w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora, |
| --- | --- |

—

w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora,

| — | w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32022M10619. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

—

w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32022M10619. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej.

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1.

---

III Akty przygotowawcze

RADA

| 15.12.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 476/13 |
| --- | --- | --- | --- |

15.12.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 476/13

---

STANOWISKO RADY (UE) nr 4/2022 W PIERWSZYM CZYTANIU

w sprawie przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego instrument wsparcia dla Ukrainy na 2023 r. (pomoc makrofinansowa +)

Przyjęte przez Radę w dniu 10 grudnia 2022 r.

(2022/C 476/03)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 212,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (1),

a także mając na uwadze, co następuje:

| (1) | Układ o stowarzyszeniu między Unią a Ukrainą (2), obejmujący pogłębioną i kompleksową strefę wolnego handlu, wszedł w życie w dniu 1 września 2017 r. |
| --- | --- |

(1)

Układ o stowarzyszeniu między Unią a Ukrainą (2), obejmujący pogłębioną i kompleksową strefę wolnego handlu, wszedł w życie w dniu 1 września 2017 r.

| (2) | W 2014 r. Ukraina rozpoczęła realizację ambitnego programu reform, których celem jest stabilizacja jej gospodarki i poprawa warunków życia jej obywateli. Głównymi priorytetami tego programu są walka z korupcją oraz reformy konstytucyjne, wyborcze i sądownicze. Wdrażanie tych reform wsparto poprzez kolejne programy pomocy makrofinansowej, w ramach których Ukraina otrzymała od Unii pomoc w formie pożyczek na łączną kwotę 6,6 mld EUR. |
| --- | --- |

(2)

W 2014 r. Ukraina rozpoczęła realizację ambitnego programu reform, których celem jest stabilizacja jej gospodarki i poprawa warunków życia jej obywateli. Głównymi priorytetami tego programu są walka z korupcją oraz reformy konstytucyjne, wyborcze i sądownicze. Wdrażanie tych reform wsparto poprzez kolejne programy pomocy makrofinansowej, w ramach których Ukraina otrzymała od Unii pomoc w formie pożyczek na łączną kwotę 6,6 mld EUR.

| (3) | Nadzwyczajna pomoc makrofinansowa, która została udostępniona – w kontekście rosnących napięć tuż przed rosyjską inwazją – na podstawie decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/313 (3), zapewniła Ukrainie 1,2 mld EUR w formie pożyczek, wypłacone w dwóch transzach po 600 mln EUR w marcu i maju 2022 r. |
| --- | --- |

(3)

Nadzwyczajna pomoc makrofinansowa, która została udostępniona – w kontekście rosnących napięć tuż przed rosyjską inwazją – na podstawie decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/313 (3), zapewniła Ukrainie 1,2 mld EUR w formie pożyczek, wypłacone w dwóch transzach po 600 mln EUR w marcu i maju 2022 r.

| (4) | Wyjątkowa pomoc makrofinansowa Unii do kwoty 1 mld EUR, udostępniona na podstawie decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/1201 (4), zapewniła szybkie i pilne wsparcie budżetu Ukrainy i została w pełni wypłacona w dwóch transzach 1 i 2 sierpnia 2022 r. Pomoc ta stanowiła pierwszy etap planowanej nadzwyczajnej pomocy makrofinansowej dla Ukrainy w wysokości do 9 mld EUR, zapowiedzianej przez Komisję w jej komunikacie z dnia 18 maja 2022 r. pt. „Pomoc Ukrainie i odbudowa Ukrainy” i zatwierdzonej przez Radę Europejską w dniach 23–24 czerwca 2022 r. |
| --- | --- |

(4)

Wyjątkowa pomoc makrofinansowa Unii do kwoty 1 mld EUR, udostępniona na podstawie decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/1201 (4), zapewniła szybkie i pilne wsparcie budżetu Ukrainy i została w pełni wypłacona w dwóch transzach 1 i 2 sierpnia 2022 r. Pomoc ta stanowiła pierwszy etap planowanej nadzwyczajnej pomocy makrofinansowej dla Ukrainy w wysokości do 9 mld EUR, zapowiedzianej przez Komisję w jej komunikacie z dnia 18 maja 2022 r. pt. „Pomoc Ukrainie i odbudowa Ukrainy” i zatwierdzonej przez Radę Europejską w dniach 23–24 czerwca 2022 r.

| (5) | Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/1628 (5) stanowiła kolejny krok we wdrażaniu planowanej wyjątkowej pomocy makrofinansowej Unii. Ustanowiono w niej podstawę do przekazania Ukrainie dodatkowej kwoty w wysokości do 5 mld EUR w formie pożyczek na wysoce preferencyjnych warunkach, z czego 2 mld EUR wypłacono w dniu 18 października, a pozostałe 3 mld EUR mają zostać wypłacone do końca 2022 r. |
| --- | --- |

(5)

Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/1628 (5) stanowiła kolejny krok we wdrażaniu planowanej wyjątkowej pomocy makrofinansowej Unii. Ustanowiono w niej podstawę do przekazania Ukrainie dodatkowej kwoty w wysokości do 5 mld EUR w formie pożyczek na wysoce preferencyjnych warunkach, z czego 2 mld EUR wypłacono w dniu 18 października, a pozostałe 3 mld EUR mają zostać wypłacone do końca 2022 r.

| (6) | Niczym niesprowokowana i nieuzasadniona wojna napastnicza Rosji przeciwko Ukrainie, która rozpoczęła się dnia 24 lutego 2022 r., spowodowała utratę dostępu Ukrainy do rynków finansowych i znaczny spadek przychodów publicznych, natomiast wydatki publiczne na zaradzenie sytuacji humanitarnej i zachowanie ciągłości działania służb państwowych znacznie wzrosły. W obliczu tej wysoce niepewnej i zmiennej sytuacji najlepsze szacunki potrzeb Ukrainy w zakresie finansowania dokonane przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) latem 2022 r. wskazywały na nadzwyczajną lukę w finansowaniu w wysokości około 39 mld USD w 2022 r., z czego około połowa mogłaby zostać zaspokojona dzięki pomocy międzynarodowej. Szybkie udzielenie przez Unię pomocy makrofinansowej Ukrainie na podstawie decyzji (UE) 2022/1628 było w tych nadzwyczajnych okolicznościach właściwą odpowiedzią w perspektywie krótkoterminowej na znaczne ryzyko zagrażające stabilności makrofinansowej Ukrainy. Kwota w postaci kolejnych 5 mld EUR wyjątkowej pomocy makrofinansowej na podstawie tej decyzji miała wesprzeć stabilizację makrofinansową Ukrainy, wzmocnić natychmiastową odporność tego kraju i przyczynić się do utrzymania jego zdolności do odbudowy, tym samym przyczyniając się do zachowania przez Ukrainę zdolności do obsługi długu publicznego, a ostatecznie – do wywiązania się z jej zobowiązań finansowych. |
| --- | --- |

(6)

Niczym niesprowokowana i nieuzasadniona wojna napastnicza Rosji przeciwko Ukrainie, która rozpoczęła się dnia 24 lutego 2022 r., spowodowała utratę dostępu Ukrainy do rynków finansowych i znaczny spadek przychodów publicznych, natomiast wydatki publiczne na zaradzenie sytuacji humanitarnej i zachowanie ciągłości działania służb państwowych znacznie wzrosły. W obliczu tej wysoce niepewnej i zmiennej sytuacji najlepsze szacunki potrzeb Ukrainy w zakresie finansowania dokonane przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) latem 2022 r. wskazywały na nadzwyczajną lukę w finansowaniu w wysokości około 39 mld USD w 2022 r., z czego około połowa mogłaby zostać zaspokojona dzięki pomocy międzynarodowej. Szybkie udzielenie przez Unię pomocy makrofinansowej Ukrainie na podstawie decyzji (UE) 2022/1628 było w tych nadzwyczajnych okolicznościach właściwą odpowiedzią w perspektywie krótkoterminowej na znaczne ryzyko zagrażające stabilności makrofinansowej Ukrainy. Kwota w postaci kolejnych 5 mld EUR wyjątkowej pomocy makrofinansowej na podstawie tej decyzji miała wesprzeć stabilizację makrofinansową Ukrainy, wzmocnić natychmiastową odporność tego kraju i przyczynić się do utrzymania jego zdolności do odbudowy, tym samym przyczyniając się do zachowania przez Ukrainę zdolności do obsługi długu publicznego, a ostatecznie – do wywiązania się z jej zobowiązań finansowych.

| (7) | Od początku rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie Unia, jej państwa członkowskie i europejskie instytucje finansowe uruchomiły 19,7 mld EUR na rzecz odporności gospodarczej, społecznej i finansowej Ukrainy. W skład tej kwoty wchodzi wsparcie z budżetu Unii w wysokości 12,4 mld EUR, w tym wyjątkowa pomoc makrofinansowa oraz wsparcie Europejskiego Banku Inwestycyjnego i Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju, w pełni lub częściowo gwarantowane z budżetu Unii, a także dalsze wsparcie finansowe ze strony państw członkowskich, w wysokości 7,3 mld EUR. |
| --- | --- |

(7)

Od początku rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie Unia, jej państwa członkowskie i europejskie instytucje finansowe uruchomiły 19,7 mld EUR na rzecz odporności gospodarczej, społecznej i finansowej Ukrainy. W skład tej kwoty wchodzi wsparcie z budżetu Unii w wysokości 12,4 mld EUR, w tym wyjątkowa pomoc makrofinansowa oraz wsparcie Europejskiego Banku Inwestycyjnego i Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju, w pełni lub częściowo gwarantowane z budżetu Unii, a także dalsze wsparcie finansowe ze strony państw członkowskich, w wysokości 7,3 mld EUR.

| (8) | Rada podjęła ponadto decyzję w sprawie środków pomocy mających na celu wsparcie ukraińskich sił zbrojnych w ramach Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju w wysokości 3,1 mld EUR na podstawie decyzji Rady (WPZiB) 2021/509 (6) oraz misji w zakresie pomocy wojskowej dla Ukrainy w wysokości 0,1 mld EUR na pokrycie wspólnych kosztów na podstawie decyzji Rady (WPZiB) 2022/1968 (7). Unia i jej państwa członkowskie udzieliły również bezprecedensowej pomocy rzeczowej w sytuacjach nadzwyczajnych za pośrednictwem Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/836 (8), co stanowiło największą operację w sytuacji nadzwyczajnej od czasu utworzenia tego mechanizmu i pozwoliło na dostarczenie do Ukrainy i regionu milionów artykułów pierwszej potrzeby. |
| --- | --- |

(8)

Rada podjęła ponadto decyzję w sprawie środków pomocy mających na celu wsparcie ukraińskich sił zbrojnych w ramach Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju w wysokości 3,1 mld EUR na podstawie decyzji Rady (WPZiB) 2021/509 (6) oraz misji w zakresie pomocy wojskowej dla Ukrainy w wysokości 0,1 mld EUR na pokrycie wspólnych kosztów na podstawie decyzji Rady (WPZiB) 2022/1968 (7). Unia i jej państwa członkowskie udzieliły również bezprecedensowej pomocy rzeczowej w sytuacjach nadzwyczajnych za pośrednictwem Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/836 (8), co stanowiło największą operację w sytuacji nadzwyczajnej od czasu utworzenia tego mechanizmu i pozwoliło na dostarczenie do Ukrainy i regionu milionów artykułów pierwszej potrzeby.

| (9) | W dniu 23 czerwca 2022 r. Rada Europejska postanowiła przyznać Ukrainie status kraju kandydującego. Dalsze silne wsparcie dla Ukrainy jest jednym z kluczowych priorytetów Unii. Zważywszy na olbrzymi rozmiar szkód wyrządzonych ukraińskiej gospodarce, obywatelom i przedsiębiorstwom wskutek rosyjskiej wojny napastniczej, dalsze silne wsparcie dla Ukrainy wymaga zorganizowanego zbiorowego podejścia określonego w instrumencie wsparcia dla Ukrainy (pomoc makrofinansowa +) ustanowionym niniejszym rozporządzeniem (zwanym dalej „Instrumentem”). |
| --- | --- |

(9)

W dniu 23 czerwca 2022 r. Rada Europejska postanowiła przyznać Ukrainie status kraju kandydującego. Dalsze silne wsparcie dla Ukrainy jest jednym z kluczowych priorytetów Unii. Zważywszy na olbrzymi rozmiar szkód wyrządzonych ukraińskiej gospodarce, obywatelom i przedsiębiorstwom wskutek rosyjskiej wojny napastniczej, dalsze silne wsparcie dla Ukrainy wymaga zorganizowanego zbiorowego podejścia określonego w instrumencie wsparcia dla Ukrainy (pomoc makrofinansowa +) ustanowionym niniejszym rozporządzeniem (zwanym dalej „Instrumentem”).

| (10) | Rosyjska wojna napastnicza przeciwko Ukrainie stanowi strategiczne zagrożenie geopolityczne dla całej Unii i wymaga, by państwa członkowskie wykazały się siłą i jednością. W związku z tym wsparcie Unii powinno być szybko uruchamiane i umożliwiać elastyczne i stopniowe dostosowywanie się do doraźnej pomocy i krótkoterminowej odbudowy na drodze do przyszłej rekonstrukcji. |
| --- | --- |

(10)

Rosyjska wojna napastnicza przeciwko Ukrainie stanowi strategiczne zagrożenie geopolityczne dla całej Unii i wymaga, by państwa członkowskie wykazały się siłą i jednością. W związku z tym wsparcie Unii powinno być szybko uruchamiane i umożliwiać elastyczne i stopniowe dostosowywanie się do doraźnej pomocy i krótkoterminowej odbudowy na drodze do przyszłej rekonstrukcji.

| (11) | Celem ogólnym Instrumentu jest przyczynienie się do wypełnienia luki w finansowaniu Ukrainy w 2023 r., w szczególności poprzez zapewnienie wysoce preferencyjnej krótkoterminowej pomocy finansowej dla państwowego budżetu Ukrainy w sposób przewidywalny, ciągły, uporządkowany i terminowy, w tym – w stosownych przypadkach – -sfinansowanie odbudowy i wstępnego wsparcia na rzecz powojennej rekonstrukcji, aby wesprzeć Ukrainę na drodze do integracji europejskiej. |
| --- | --- |

(11)

Celem ogólnym Instrumentu jest przyczynienie się do wypełnienia luki w finansowaniu Ukrainy w 2023 r., w szczególności poprzez zapewnienie wysoce preferencyjnej krótkoterminowej pomocy finansowej dla państwowego budżetu Ukrainy w sposób przewidywalny, ciągły, uporządkowany i terminowy, w tym – w stosownych przypadkach – -sfinansowanie odbudowy i wstępnego wsparcia na rzecz powojennej rekonstrukcji, aby wesprzeć Ukrainę na drodze do integracji europejskiej.

| (12) | Aby osiągnąć cel ogólny Instrumentu, należy udzielić wsparcia na rzecz stabilności makrofinansowej w Ukrainie oraz złagodzenia ograniczeń Ukrainy w zakresie finansowania zewnętrznego. Komisja powinna wdrażać wsparcie na podstawie Instrumentu zgodnie z głównymi zasadami i celami środków wprowadzanych w różnych obszarach działań zewnętrznych oraz innych stosownych polityk Unii. |
| --- | --- |

(12)

Aby osiągnąć cel ogólny Instrumentu, należy udzielić wsparcia na rzecz stabilności makrofinansowej w Ukrainie oraz złagodzenia ograniczeń Ukrainy w zakresie finansowania zewnętrznego. Komisja powinna wdrażać wsparcie na podstawie Instrumentu zgodnie z głównymi zasadami i celami środków wprowadzanych w różnych obszarach działań zewnętrznych oraz innych stosownych polityk Unii.

| (13) | Do głównych obszarów wsparcia w ramach Instrumentu należy również zaliczyć zapewnienie wsparcia na rzecz odbudowy, naprawy i utrzymania funkcji krytycznych i infrastruktury krytycznej, a także pomoc dla osób potrzebujących i najbardziej dotkniętych obszarów pod względem wsparcia materialnego i socjalnego, tymczasowego budownictwa mieszkaniowego oraz budownictwa mieszkaniowego i infrastrukturalnego. |
| --- | --- |

(13)

Do głównych obszarów wsparcia w ramach Instrumentu należy również zaliczyć zapewnienie wsparcia na rzecz odbudowy, naprawy i utrzymania funkcji krytycznych i infrastruktury krytycznej, a także pomoc dla osób potrzebujących i najbardziej dotkniętych obszarów pod względem wsparcia materialnego i socjalnego, tymczasowego budownictwa mieszkaniowego oraz budownictwa mieszkaniowego i infrastrukturalnego.

| (14) | Instrument powinien też pomóc władzom Ukrainy w zwiększeniu ich zdolności do przygotowania rekonstrukcji kraju po wojnie i, w stosownych przypadkach, do wczesnej fazy przygotowawczej procesu przedakcesyjnego, obejmującego wzmocnienie instytucji Ukrainy, reformę i zwiększenie skuteczności administracji publicznej, a także przejrzystość, reformy strukturalne i dobre rządy na wszystkich poziomach. |
| --- | --- |

(14)

Instrument powinien też pomóc władzom Ukrainy w zwiększeniu ich zdolności do przygotowania rekonstrukcji kraju po wojnie i, w stosownych przypadkach, do wczesnej fazy przygotowawczej procesu przedakcesyjnego, obejmującego wzmocnienie instytucji Ukrainy, reformę i zwiększenie skuteczności administracji publicznej, a także przejrzystość, reformy strukturalne i dobre rządy na wszystkich poziomach.

| (15) | Instrument będzie wspierał politykę zewnętrzną Unii wobec Ukrainy. Komisja i Europejska Służba Działań Zewnętrznych powinny ściśle współpracować przez cały okres udzielania wsparcia w celu koordynowania zewnętrznej polityki Unii i zapewnienia spójności tej polityki. Wsparcie dla Ukrainy na podstawie Instrumentu będzie nadal stanowić znaczny wkład w zaspokajanie potrzeb Ukrainy w zakresie finansowania oszacowanych przez MFW, Bank Światowy oraz inne międzynarodowe instytucje finansowe, przy uwzględnieniu zdolności Ukrainy do finansowania swoich potrzeb z zasobów własnych. Przy ustalaniu kwoty wsparcia uwzględnia się również oczekiwane wkłady finansowe darczyńców dwustronnych i wielostronnych, a także wcześniej uruchomione środki w Ukrainie w ramach innych unijnych instrumentów finansowania zewnętrznego oraz wartość dodaną ogólnego zaangażowania Unii. |
| --- | --- |

(15)

Instrument będzie wspierał politykę zewnętrzną Unii wobec Ukrainy. Komisja i Europejska Służba Działań Zewnętrznych powinny ściśle współpracować przez cały okres udzielania wsparcia w celu koordynowania zewnętrznej polityki Unii i zapewnienia spójności tej polityki. Wsparcie dla Ukrainy na podstawie Instrumentu będzie nadal stanowić znaczny wkład w zaspokajanie potrzeb Ukrainy w zakresie finansowania oszacowanych przez MFW, Bank Światowy oraz inne międzynarodowe instytucje finansowe, przy uwzględnieniu zdolności Ukrainy do finansowania swoich potrzeb z zasobów własnych. Przy ustalaniu kwoty wsparcia uwzględnia się również oczekiwane wkłady finansowe darczyńców dwustronnych i wielostronnych, a także wcześniej uruchomione środki w Ukrainie w ramach innych unijnych instrumentów finansowania zewnętrznego oraz wartość dodaną ogólnego zaangażowania Unii.

| (16) | Sytuacja Ukrainy wymaga podejścia etapowego, zgodnie z którym instrumentowi skupiającemu się na stabilności makrofinansowej, a także doraźnej pomocy i odbudowie powinno towarzyszyć stałe wsparcie w ramach Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – „Globalny wymiar Europy” ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/947 (9) i akcji pomocy humanitarnej prowadzonych na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/96 (10). |
| --- | --- |

(16)

Sytuacja Ukrainy wymaga podejścia etapowego, zgodnie z którym instrumentowi skupiającemu się na stabilności makrofinansowej, a także doraźnej pomocy i odbudowie powinno towarzyszyć stałe wsparcie w ramach Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – „Globalny wymiar Europy” ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/947 (9) i akcji pomocy humanitarnej prowadzonych na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/96 (10).

| (17) | W niniejszym rozporządzeniu należy określić zasoby dostępne na potrzeby Instrumentu na okres od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. z ewentualnymi wypłatami do dnia 31 marca 2024 r. Udostępnić należy maksymalną kwotę 18 mld EUR w formie pożyczek. Ponadto w odniesieniu do okresu od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2027 r. w niniejszym rozporządzeniu należy przewidzieć dotację na spłatę odsetek. Aby zapewnić pokrycie kosztów odsetek w okresie kredytowania, wkłady państw członkowskich po 2027 r. powinny zostać odnowione i utrzymane jako zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel, chyba że zostaną pokryte innymi środkami w przyszłych wieloletnich ramach finansowych. W związku z tym możliwe jest przedłużenie wkładów państw członkowskich na okres po 2027 r. |
| --- | --- |

(17)

W niniejszym rozporządzeniu należy określić zasoby dostępne na potrzeby Instrumentu na okres od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. z ewentualnymi wypłatami do dnia 31 marca 2024 r. Udostępnić należy maksymalną kwotę 18 mld EUR w formie pożyczek. Ponadto w odniesieniu do okresu od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2027 r. w niniejszym rozporządzeniu należy przewidzieć dotację na spłatę odsetek. Aby zapewnić pokrycie kosztów odsetek w okresie kredytowania, wkłady państw członkowskich po 2027 r. powinny zostać odnowione i utrzymane jako zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel, chyba że zostaną pokryte innymi środkami w przyszłych wieloletnich ramach finansowych. W związku z tym możliwe jest przedłużenie wkładów państw członkowskich na okres po 2027 r.

| (18) | Niniejsze rozporządzenie powinno umożliwiać państwom członkowskim udostępnianie dodatkowych zasobów jako zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel, które miałyby zostać wdrożone na podstawie protokołu ustaleń dotyczącego Instrumentu. Taką możliwość udostępnienia dodatkowego wkładu jako zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel należy również dać zainteresowanym państwom trzecim i stronom trzecim, zgodnie z art. 21 ust. 2 lit. d) i e) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 (11) (zwanego dalej „rozporządzeniem finansowym”). Aby wspierać synergie i komplementarność, należy umożliwić udostępnianie takich dodatkowych wkładów państw członkowskich, zainteresowanych państw trzecich i stron trzecich również na rzecz programów ustanowionych na podstawie rozporządzeń (UE) 2021/947 i (WE) nr 1257/96 w celu finansowania środków przyczyniających się do osiągnięcia celów Instrumentu. |
| --- | --- |

(18)

Niniejsze rozporządzenie powinno umożliwiać państwom członkowskim udostępnianie dodatkowych zasobów jako zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel, które miałyby zostać wdrożone na podstawie protokołu ustaleń dotyczącego Instrumentu. Taką możliwość udostępnienia dodatkowego wkładu jako zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel należy również dać zainteresowanym państwom trzecim i stronom trzecim, zgodnie z art. 21 ust. 2 lit. d) i e) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 (11) (zwanego dalej „rozporządzeniem finansowym”). Aby wspierać synergie i komplementarność, należy umożliwić udostępnianie takich dodatkowych wkładów państw członkowskich, zainteresowanych państw trzecich i stron trzecich również na rzecz programów ustanowionych na podstawie rozporządzeń (UE) 2021/947 i (WE) nr 1257/96 w celu finansowania środków przyczyniających się do osiągnięcia celów Instrumentu.

| (19) | Dobrowolne wkłady państw członkowskich powinny być nieodwołalne, bezwarunkowe i uruchamiane na żądanie. W tym celu państwa członkowskie powinny zawrzeć z Komisją umowę o przyznanie wkładu w rozumieniu art. 22 ust. 2 rozporządzenia finansowego. Taka umowa o przyznanie wkładu powinna obejmować wkład w dotację na spłatę odsetek, a także dodatkowe kwoty, jeżeli państwa członkowskie chcą je przekazać. |
| --- | --- |

(19)

Dobrowolne wkłady państw członkowskich powinny być nieodwołalne, bezwarunkowe i uruchamiane na żądanie. W tym celu państwa członkowskie powinny zawrzeć z Komisją umowę o przyznanie wkładu w rozumieniu art. 22 ust. 2 rozporządzenia finansowego. Taka umowa o przyznanie wkładu powinna obejmować wkład w dotację na spłatę odsetek, a także dodatkowe kwoty, jeżeli państwa członkowskie chcą je przekazać.

| (20) | Wsparcie w ramach Instrumentu powinno być udostępniane z zastrzeżeniem warunku wstępnego, zgodnie z którym Ukraina ma nadal respektować skuteczne mechanizmy demokratyczne i swoje instytucje, w tym wielopartyjny system parlamentarny i praworządność, oraz gwarantować poszanowanie praw człowieka. |
| --- | --- |

(20)

Wsparcie w ramach Instrumentu powinno być udostępniane z zastrzeżeniem warunku wstępnego, zgodnie z którym Ukraina ma nadal respektować skuteczne mechanizmy demokratyczne i swoje instytucje, w tym wielopartyjny system parlamentarny i praworządność, oraz gwarantować poszanowanie praw człowieka.

| (21) | Wsparcie w ramach Instrumentu powinno być powiązane z warunkami dotyczącymi polityki, które mają zostać określone w protokole ustaleń. Warunki te powinny również obejmować zobowiązania do wzmocnienia wyników gospodarczych i odporności kraju, otoczenia działalności gospodarczej, ułatwienia krytycznej rekonstrukcji i sprostania wyzwaniom w sektorze energetycznym. |
| --- | --- |

(21)

Wsparcie w ramach Instrumentu powinno być powiązane z warunkami dotyczącymi polityki, które mają zostać określone w protokole ustaleń. Warunki te powinny również obejmować zobowiązania do wzmocnienia wyników gospodarczych i odporności kraju, otoczenia działalności gospodarczej, ułatwienia krytycznej rekonstrukcji i sprostania wyzwaniom w sektorze energetycznym.

| (22) | Warunki dotyczące polityki powinny zostać uzupełnione rygorystycznymi wymogami w zakresie sprawozdawczości w celu zapewnienia, by fundusze były wykorzystywane w sposób skuteczny, przejrzysty i rozliczalny. |
| --- | --- |

(22)

Warunki dotyczące polityki powinny zostać uzupełnione rygorystycznymi wymogami w zakresie sprawozdawczości w celu zapewnienia, by fundusze były wykorzystywane w sposób skuteczny, przejrzysty i rozliczalny.

| (23) | W związku z sytuacją w Ukrainie należy zapewnić śródokresowy przegląd protokołu ustaleń. |
| --- | --- |

(23)

W związku z sytuacją w Ukrainie należy zapewnić śródokresowy przegląd protokołu ustaleń.

| (24) | Wsparcie na podstawie Instrumentu powinno być przekazywane z zastrzeżeniem spełnienia warunków wstępnych oraz zadowalającej realizacji i postępów w realizacji warunków dotyczących polityki. |
| --- | --- |

(24)

Wsparcie na podstawie Instrumentu powinno być przekazywane z zastrzeżeniem spełnienia warunków wstępnych oraz zadowalającej realizacji i postępów w realizacji warunków dotyczących polityki.

| (25) | Należy przewidzieć możliwość ponownej oceny potrzeb Ukrainy w zakresie finansowania oraz zmniejszenia, zawieszenia lub anulowania wsparcia, jeżeli w okresie wypłacania wsparcia w ramach Instrumentu potrzeby te znacznie się zmniejszą w porównaniu z początkowymi prognozami. Należy również przewidzieć możliwość zawieszenia lub anulowania wypłat w przypadku niespełnienia wymogów dotyczących przekazania wsparcia w ramach Instrumentu. |
| --- | --- |

(25)

Należy przewidzieć możliwość ponownej oceny potrzeb Ukrainy w zakresie finansowania oraz zmniejszenia, zawieszenia lub anulowania wsparcia, jeżeli w okresie wypłacania wsparcia w ramach Instrumentu potrzeby te znacznie się zmniejszą w porównaniu z początkowymi prognozami. Należy również przewidzieć możliwość zawieszenia lub anulowania wypłat w przypadku niespełnienia wymogów dotyczących przekazania wsparcia w ramach Instrumentu.

| (26) | W sytuacji, gdy potrzeby finansowania Ukrainy są pilne, należy zorganizować pomoc finansową w ramach zróżnicowanej strategii finansowania, o której mowa w art. 220a rozporządzenia finansowego i ustanowionej tamże jako jednolita metoda finansowania, która ma zwiększyć płynność obligacji unijnych oraz atrakcyjność i opłacalność emisji unijnej. |
| --- | --- |

(26)

W sytuacji, gdy potrzeby finansowania Ukrainy są pilne, należy zorganizować pomoc finansową w ramach zróżnicowanej strategii finansowania, o której mowa w art. 220a rozporządzenia finansowego i ustanowionej tamże jako jednolita metoda finansowania, która ma zwiększyć płynność obligacji unijnych oraz atrakcyjność i opłacalność emisji unijnej.

| (27) | Biorąc pod uwagę trudną sytuację Ukrainy spowodowaną wojną napastniczą Rosji i w celu wsparcia Ukrainy na drodze do długoterminowej stabilności, należy udzielić pożyczek Ukrainie na wysoce preferencyjnych warunkach na maksymalny okres 35 lat i nie rozpoczynać spłaty kwoty głównej przed 2033 r. Należy również wprowadzić odstępstwo od art. 220 ust. 5 lit. e) rozporządzenia finansowego oraz umożliwić Unii pokrycie kosztów odsetek i umorzyć koszty administracyjne, które w przeciwnym przypadku musiałyby być poniesione przez Ukrainę. Dotacja na spłatę odsetek powinna zostać przyznana w formie instrumentu, który uznaje się za odpowiedni do zapewnienia skuteczności wsparcia w ramach Instrumentu w rozumieniu art. 220 ust. 1 rozporządzenia finansowego. Powinna być ona finansowana z dodatkowych dobrowolnych wkładów państw członkowskich i powinna być stopniowo udostępniana po wejściu w życie umów z państwami członkowskimi. |
| --- | --- |

(27)

Biorąc pod uwagę trudną sytuację Ukrainy spowodowaną wojną napastniczą Rosji i w celu wsparcia Ukrainy na drodze do długoterminowej stabilności, należy udzielić pożyczek Ukrainie na wysoce preferencyjnych warunkach na maksymalny okres 35 lat i nie rozpoczynać spłaty kwoty głównej przed 2033 r. Należy również wprowadzić odstępstwo od art. 220 ust. 5 lit. e) rozporządzenia finansowego oraz umożliwić Unii pokrycie kosztów odsetek i umorzyć koszty administracyjne, które w przeciwnym przypadku musiałyby być poniesione przez Ukrainę. Dotacja na spłatę odsetek powinna zostać przyznana w formie instrumentu, który uznaje się za odpowiedni do zapewnienia skuteczności wsparcia w ramach Instrumentu w rozumieniu art. 220 ust. 1 rozporządzenia finansowego. Powinna być ona finansowana z dodatkowych dobrowolnych wkładów państw członkowskich i powinna być stopniowo udostępniana po wejściu w życie umów z państwami członkowskimi.

| (28) | Ukraina powinna mieć możliwość wystąpienia każdego roku o dotację na spłatę odsetek i umorzenie kosztów administracyjnych. |
| --- | --- |

(28)

Ukraina powinna mieć możliwość wystąpienia każdego roku o dotację na spłatę odsetek i umorzenie kosztów administracyjnych.

| (29) | Na zasadzie odstępstwa od art. 31 ust. 3 zdanie drugie rozporządzenia (UE) 2021/947 zobowiązania finansowe z tytułu pożyczek udzielanych na podstawie niniejszego rozporządzenia nie powinny być wspierane gwarancją na działania zewnętrzne. Wsparcie w ramach Instrumentu powinno stanowić pomoc finansową w rozumieniu art. 220 ust. 1 rozporządzenia finansowego. Biorąc pod uwagę ryzyko finansowe i pokrycie budżetowe, nie należy tworzyć rezerw na pomoc finansową w formie pożyczek w ramach Instrumentu, a na zasadzie odstępstwa od art. 211 ust. 1 rozporządzenia finansowego nie należy ustalać wskaźnika zasilenia rezerw jako odsetka kwoty, o której mowa w art. 4 ust. 1 niniejszego rozporządzenia. |
| --- | --- |

(29)

Na zasadzie odstępstwa od art. 31 ust. 3 zdanie drugie rozporządzenia (UE) 2021/947 zobowiązania finansowe z tytułu pożyczek udzielanych na podstawie niniejszego rozporządzenia nie powinny być wspierane gwarancją na działania zewnętrzne. Wsparcie w ramach Instrumentu powinno stanowić pomoc finansową w rozumieniu art. 220 ust. 1 rozporządzenia finansowego. Biorąc pod uwagę ryzyko finansowe i pokrycie budżetowe, nie należy tworzyć rezerw na pomoc finansową w formie pożyczek w ramach Instrumentu, a na zasadzie odstępstwa od art. 211 ust. 1 rozporządzenia finansowego nie należy ustalać wskaźnika zasilenia rezerw jako odsetka kwoty, o której mowa w art. 4 ust. 1 niniejszego rozporządzenia.

| (30) | Rozporządzenie Rady (UE, Euratom) 2020/2093 (12) nie pozwala obecnie na pokrycie zobowiązań finansowych z tytułu pożyczek udzielanych w ramach Instrumentu. W oczekiwaniu na ewentualną zmianę tego rozporządzenia, która umożliwiłaby uruchomienie – jako gwarancji – zasobów budżetowych poza pułapami wieloletnich ram finansowych (WRF) i do wysokości pułapów, o których mowa w art. 3 ust. 1 i 2 decyzji Rady (UE, Euratom) 2020/2053 (13), należy znaleźć inne rozwiązanie zapewniające dodatkowe zasoby. |
| --- | --- |

(30)

Rozporządzenie Rady (UE, Euratom) 2020/2093 (12) nie pozwala obecnie na pokrycie zobowiązań finansowych z tytułu pożyczek udzielanych w ramach Instrumentu. W oczekiwaniu na ewentualną zmianę tego rozporządzenia, która umożliwiłaby uruchomienie – jako gwarancji – zasobów budżetowych poza pułapami wieloletnich ram finansowych (WRF) i do wysokości pułapów, o których mowa w art. 3 ust. 1 i 2 decyzji Rady (UE, Euratom) 2020/2053 (13), należy znaleźć inne rozwiązanie zapewniające dodatkowe zasoby.

| (31) | Dobrowolne wkłady państw członkowskich w formie gwarancji uznano za odpowiednie narzędzie w celu zapewnienia ochrony umożliwiającej operacje zaciągania i udzielania pożyczek na mocy niniejszego rozporządzenia. Gwarancje państw członkowskich powinny stanowić odpowiednie zabezpieczenie zapewniające zdolność Unii do spłaty pożyczek zaciągniętych w celu sfinansowania pożyczek udzielanych w ramach Instrumentu. |
| --- | --- |

(31)

Dobrowolne wkłady państw członkowskich w formie gwarancji uznano za odpowiednie narzędzie w celu zapewnienia ochrony umożliwiającej operacje zaciągania i udzielania pożyczek na mocy niniejszego rozporządzenia. Gwarancje państw członkowskich powinny stanowić odpowiednie zabezpieczenie zapewniające zdolność Unii do spłaty pożyczek zaciągniętych w celu sfinansowania pożyczek udzielanych w ramach Instrumentu.

| (32) | Gwarancje udzielane przez państwa członkowskie powinny pokrywać wsparcie udzielane w ramach Instrumentu w formie pożyczek w kwocie nieprzekraczającej 18 000 000 000 EUR. Ważne jest, aby państwa członkowskie zakończyły mające zastosowanie procedury krajowe w celu zapewnienia gwarancji w trybie priorytetowym. Ze względu na pilny charakter sytuacji czas wymagany do zakończenia takich procedur nie powinien powodować opóźnienia w wypłacie wymaganego wsparcia finansowego na rzecz Ukrainy w formie pożyczek na mocy niniejszego rozporządzenia. Jednocześnie wsparcie finansowe w formie pożyczek w ramach Instrumentu powinno być udostępniane stopniowo, w miarę wprowadzania w życie gwarancji udzielanych przez państwa członkowskie. Zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami i zasadą ostrożności Komisja powinna uruchamiać pożyczki z należytym uwzględnieniem swojej zdolności kredytowej. Jednak wsparcie powinno stać się dostępne w pełnej kwocie nieprzekraczającej 18 000 000 000 EUR z dniem rozpoczęcia stosowania zmiany rozporządzenia (UE, Euratom) 2020/2093 lub zastępującego go rozporządzenia, stanowiących, że pożyczki udzielane w ramach Instrumentu są gwarantowane w ramach budżetu Unii poza pułapami WRF i do wysokości pułapów, o których mowa w art. 3 ust. 1 i 2 decyzji (UE, Euratom) 2020/2053. |
| --- | --- |

(32)

Gwarancje udzielane przez państwa członkowskie powinny pokrywać wsparcie udzielane w ramach Instrumentu w formie pożyczek w kwocie nieprzekraczającej 18 000 000 000 EUR. Ważne jest, aby państwa członkowskie zakończyły mające zastosowanie procedury krajowe w celu zapewnienia gwarancji w trybie priorytetowym. Ze względu na pilny charakter sytuacji czas wymagany do zakończenia takich procedur nie powinien powodować opóźnienia w wypłacie wymaganego wsparcia finansowego na rzecz Ukrainy w formie pożyczek na mocy niniejszego rozporządzenia. Jednocześnie wsparcie finansowe w formie pożyczek w ramach Instrumentu powinno być udostępniane stopniowo, w miarę wprowadzania w życie gwarancji udzielanych przez państwa członkowskie. Zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami i zasadą ostrożności Komisja powinna uruchamiać pożyczki z należytym uwzględnieniem swojej zdolności kredytowej. Jednak wsparcie powinno stać się dostępne w pełnej kwocie nieprzekraczającej 18 000 000 000 EUR z dniem rozpoczęcia stosowania zmiany rozporządzenia (UE, Euratom) 2020/2093 lub zastępującego go rozporządzenia, stanowiących, że pożyczki udzielane w ramach Instrumentu są gwarantowane w ramach budżetu Unii poza pułapami WRF i do wysokości pułapów, o których mowa w art. 3 ust. 1 i 2 decyzji (UE, Euratom) 2020/2053.

| (33) | Gwarancje państw członkowskich powinny być nieodwołalne, bezwarunkowe i uruchamiane na żądanie. Gwarancje te powinny zapewnić zdolność Unii do spłaty środków finansowych pożyczonych na rynkach kapitałowych lub od instytucji finansowych. Gwarancje powinny przestać być uruchamiane na wezwanie z dniem rozpoczęcia stosowania zmiany rozporządzenia (UE, Euratom) 2020/2093 lub zastępującego go rozporządzenia, stanowiących, że pożyczki udzielane w ramach Instrumentu są gwarantowane w ramach budżetu Unii poza pułapami WRF i do wysokości pułapów, o których mowa w art. 3 ust. 1 i 2 decyzji (UE, Euratom) 2020/2053. Gwarancje powinny być uruchamiane w przypadku, gdy Unia nie otrzyma od Ukrainy terminowej płatności z tytułu pożyczek w ramach Instrumentu, w tym w szczególności w przypadku zmian w harmonogramie płatności z jakiegokolwiek powodu, jak również w odniesieniu do oczekiwanych i nieoczekiwanych przypadków niewywiązania się z płatności. |
| --- | --- |

(33)

Gwarancje państw członkowskich powinny być nieodwołalne, bezwarunkowe i uruchamiane na żądanie. Gwarancje te powinny zapewnić zdolność Unii do spłaty środków finansowych pożyczonych na rynkach kapitałowych lub od instytucji finansowych. Gwarancje powinny przestać być uruchamiane na wezwanie z dniem rozpoczęcia stosowania zmiany rozporządzenia (UE, Euratom) 2020/2093 lub zastępującego go rozporządzenia, stanowiących, że pożyczki udzielane w ramach Instrumentu są gwarantowane w ramach budżetu Unii poza pułapami WRF i do wysokości pułapów, o których mowa w art. 3 ust. 1 i 2 decyzji (UE, Euratom) 2020/2053. Gwarancje powinny być uruchamiane w przypadku, gdy Unia nie otrzyma od Ukrainy terminowej płatności z tytułu pożyczek w ramach Instrumentu, w tym w szczególności w przypadku zmian w harmonogramie płatności z jakiegokolwiek powodu, jak również w odniesieniu do oczekiwanych i nieoczekiwanych przypadków niewywiązania się z płatności.

| (34) | Kwoty odzyskane na mocy umów pożyczki w odniesieniu do pożyczek w ramach Instrumentu należy zwrócić państwom członkowskim, które wywiązały się z wezwania do uruchomienia gwarancji, na zasadzie odstępstwa od art. 211 ust. 4 lit. c) rozporządzenia finansowego. |
| --- | --- |

(34)

Kwoty odzyskane na mocy umów pożyczki w odniesieniu do pożyczek w ramach Instrumentu należy zwrócić państwom członkowskim, które wywiązały się z wezwania do uruchomienia gwarancji, na zasadzie odstępstwa od art. 211 ust. 4 lit. c) rozporządzenia finansowego.

| (35) | Przed wezwaniem do uruchomienia gwarancji udzielanych przez państwa członkowskie Komisja, według swojego wyłącznego uznania i na swoją wyłączną odpowiedzialność, jako instytucja Unii, której powierzono wykonanie budżetu ogólnego Unii zgodnie z art. 317 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, powinna przeanalizować wszystkie środki dostępne w ramach zróżnicowanej strategii finansowania, określonej w art. 220a rozporządzenia finansowego, zgodnie z limitami określonymi w niniejszym rozporządzeniu. W odpowiednim wezwaniu do uruchomieniu gwarancji Komisja powinna poinformować państwa członkowskie o tej analizie, stosownie do przypadku. |
| --- | --- |

(35)

Przed wezwaniem do uruchomienia gwarancji udzielanych przez państwa członkowskie Komisja, według swojego wyłącznego uznania i na swoją wyłączną odpowiedzialność, jako instytucja Unii, której powierzono wykonanie budżetu ogólnego Unii zgodnie z art. 317 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, powinna przeanalizować wszystkie środki dostępne w ramach zróżnicowanej strategii finansowania, określonej w art. 220a rozporządzenia finansowego, zgodnie z limitami określonymi w niniejszym rozporządzeniu. W odpowiednim wezwaniu do uruchomieniu gwarancji Komisja powinna poinformować państwa członkowskie o tej analizie, stosownie do przypadku.

| (36) | Względny udział wkładu każdego państwa członkowskiego (klucz do ustalenia wkładu) w łącznej kwocie gwarancji powinien odpowiadać względnemu udziałowi danego państwa członkowskiego w całkowitym dochodzie narodowym brutto (DNB) Unii. Wezwania do uruchomienia gwarancji powinny być sporządzone w sposób proporcjonalny i z zastosowaniem klucza do ustalenia wkładu. Do czasu wejścia w życie wszystkich umów w sprawie gwarancji między Komisją a państwami członkowskimi klucz do ustalenia wkładu powinien zostać, na zasadzie tymczasowej, proporcjonalnie dostosowany. |
| --- | --- |

(36)

Względny udział wkładu każdego państwa członkowskiego (klucz do ustalenia wkładu) w łącznej kwocie gwarancji powinien odpowiadać względnemu udziałowi danego państwa członkowskiego w całkowitym dochodzie narodowym brutto (DNB) Unii. Wezwania do uruchomienia gwarancji powinny być sporządzone w sposób proporcjonalny i z zastosowaniem klucza do ustalenia wkładu. Do czasu wejścia w życie wszystkich umów w sprawie gwarancji między Komisją a państwami członkowskimi klucz do ustalenia wkładu powinien zostać, na zasadzie tymczasowej, proporcjonalnie dostosowany.

| (37) | Komisja i Ukraina powinny zawrzeć umowę pożyczki dotyczącą wsparcia w formie pożyczki w ramach warunków określonych w protokole ustaleń. W celu zapewnienia skutecznej ochrony interesów finansowych Unii związanych ze wsparciem w ramach Instrumentu Ukraina powinna wprowadzić stosowne środki w zakresie zapobiegania nadużyciom finansowym, korupcji i wszelkim innym nieprawidłowościom związanym z tym wsparciem oraz w zakresie ich zwalczania. Ponadto, w umowie pożyczki i umowie w sprawie finansowania należy uwzględnić kontrole przeprowadzane przez Komisję, kontrole przeprowadzane przez Trybunał Obrachunkowy oraz możliwość wykonywania przez Prokuraturę Europejską jej uprawnień, zgodnie z art. 129 i 220 rozporządzenia finansowego. |
| --- | --- |

(37)

Komisja i Ukraina powinny zawrzeć umowę pożyczki dotyczącą wsparcia w formie pożyczki w ramach warunków określonych w protokole ustaleń. W celu zapewnienia skutecznej ochrony interesów finansowych Unii związanych ze wsparciem w ramach Instrumentu Ukraina powinna wprowadzić stosowne środki w zakresie zapobiegania nadużyciom finansowym, korupcji i wszelkim innym nieprawidłowościom związanym z tym wsparciem oraz w zakresie ich zwalczania. Ponadto, w umowie pożyczki i umowie w sprawie finansowania należy uwzględnić kontrole przeprowadzane przez Komisję, kontrole przeprowadzane przez Trybunał Obrachunkowy oraz możliwość wykonywania przez Prokuraturę Europejską jej uprawnień, zgodnie z art. 129 i 220 rozporządzenia finansowego.

| (38) | Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, a mianowicie przyczynienie się do zamknięcia luki w finansowaniu Ukrainy w 2023 r., w szczególności poprzez zapewnienie wysoce preferencyjnej krótkoterminowej pomocy dla państwowego budżetu Ukrainy w sposób przewidywalny, ciągły, uporządkowany i terminowy, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na rozmiary i skutki działań możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu. |
| --- | --- |

(38)

Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, a mianowicie przyczynienie się do zamknięcia luki w finansowaniu Ukrainy w 2023 r., w szczególności poprzez zapewnienie wysoce preferencyjnej krótkoterminowej pomocy dla państwowego budżetu Ukrainy w sposób przewidywalny, ciągły, uporządkowany i terminowy, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na rozmiary i skutki działań możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.

| (39) | W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 (14). |
| --- | --- |

(39)

W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 (14).

| (40) | Z uwagi na pilną potrzebę wynikającą z wyjątkowych okoliczności spowodowanych niczym niesprowokowaną i nieuzasadnioną wojną napastniczą Rosji, należy zastosować wyjątek od terminu ośmiu tygodni przewidziany w art. 4 Protokołu nr 1 w sprawie roli parlamentów narodowych w Unii Europejskiej, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej, do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i do Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej. |
| --- | --- |

(40)

Z uwagi na pilną potrzebę wynikającą z wyjątkowych okoliczności spowodowanych niczym niesprowokowaną i nieuzasadnioną wojną napastniczą Rosji, należy zastosować wyjątek od terminu ośmiu tygodni przewidziany w art. 4 Protokołu nr 1 w sprawie roli parlamentów narodowych w Unii Europejskiej, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej, do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i do Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej.

| (41) | W świetle sytuacji w Ukrainie niniejsze rozporządzenie powinno wejść w życie w trybie pilnym następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

(41)

W świetle sytuacji w Ukrainie niniejsze rozporządzenie powinno wejść w życie w trybie pilnym następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

ROZDZIAŁ I

WSPARCIE UNII DLA UKRAINY

SEKCJA 1

Przepisy ogólne

Artykuł 1

Przedmiot

1.   Niniejsze rozporządzenie ustanawia instrument wsparcia Unii dla Ukrainy (pomoc makrofinansowa +) (zwany dalej „Instrumentem”) w formie pożyczek, bezzwrotnego wsparcia i dotacji na spłatę odsetek.

2.   Określa ono cele Instrumentu, jego finansowanie, formy finansowania unijnego w jego ramach oraz zasady dotyczące przyznawania takiego finansowania.

Artykuł 2

Cele Instrumentu

1.   Ogólnym celem Instrumentu jest zapewnienie krótkoterminowej pomocy finansowej dla Ukrainy w sposób przewidywalny, ciągły, uporządkowany i terminowy, finansowanie odbudowy i – w stosownych przypadkach – wstępne wsparcie na rzecz powojennej rekonstrukcji w celu wsparcia Ukrainy na drodze do integracji europejskiej.

2.   Aby osiągnąć cel ogólny, główne cele szczegółowe obejmują w szczególności wspieranie:

| a) | stabilności makrofinansowej oraz złagodzenie zewnętrznych i wewnętrznych ograniczeń Ukrainy w zakresie finansowania; |
| --- | --- |

a)

stabilności makrofinansowej oraz złagodzenie zewnętrznych i wewnętrznych ograniczeń Ukrainy w zakresie finansowania;

| b) | programu reform, w stosownych przypadkach nakierowanego na wczesną fazę przygotowawczą procesu przedakcesyjnego, obejmującego wzmocnienie instytucji Ukrainy, reformę i zwiększenie skuteczności administracji publicznej, a także przejrzystość, reformy strukturalne i dobre rządy na wszystkich poziomach; |
| --- | --- |

b)

programu reform, w stosownych przypadkach nakierowanego na wczesną fazę przygotowawczą procesu przedakcesyjnego, obejmującego wzmocnienie instytucji Ukrainy, reformę i zwiększenie skuteczności administracji publicznej, a także przejrzystość, reformy strukturalne i dobre rządy na wszystkich poziomach;

| c) | odbudowy funkcji krytycznych i infrastruktury krytycznej oraz pomocy dla osób potrzebujących. |
| --- | --- |

c)

odbudowy funkcji krytycznych i infrastruktury krytycznej oraz pomocy dla osób potrzebujących.

Artykuł 3

Dziedziny wsparcia

Aby osiągnąć swoje cele, Instrument wspiera w szczególności:

| a) | finansowanie potrzeb finansowych Ukrainy w celu utrzymania stabilności makrofinansowej kraju; |
| --- | --- |

a)

finansowanie potrzeb finansowych Ukrainy w celu utrzymania stabilności makrofinansowej kraju;

| b) | odbudowę, na przykład odtworzenie infrastruktury krytycznej, takiej jak infrastruktura energetyczna, sieci wodociągowe, sieci transportowe, drogi wewnętrzne lub mosty, lub w strategicznych sektorach gospodarki i infrastrukturze społecznej, takiej jak placówki opieki zdrowotnej, szkoły, mieszkalnictwo dla osób przesiedlonych, w tym mieszkalnictwo tymczasowe i socjalne; |
| --- | --- |

b)

odbudowę, na przykład odtworzenie infrastruktury krytycznej, takiej jak infrastruktura energetyczna, sieci wodociągowe, sieci transportowe, drogi wewnętrzne lub mosty, lub w strategicznych sektorach gospodarki i infrastrukturze społecznej, takiej jak placówki opieki zdrowotnej, szkoły, mieszkalnictwo dla osób przesiedlonych, w tym mieszkalnictwo tymczasowe i socjalne;

| c) | reformy sektorowe i instytucjonalne, w tym reformy antykorupcyjne i sądownicze, poszanowanie praworządności, dobre rządy oraz modernizację instytucji krajowych i lokalnych; |
| --- | --- |

c)

reformy sektorowe i instytucjonalne, w tym reformy antykorupcyjne i sądownicze, poszanowanie praworządności, dobre rządy oraz modernizację instytucji krajowych i lokalnych;

| d) | przygotowanie do rekonstrukcji Ukrainy; |
| --- | --- |

d)

przygotowanie do rekonstrukcji Ukrainy;

| e) | dostosowanie ram regulacyjnych Ukrainy do ram regulacyjnych Unii oraz włączenie Ukrainy do jednolitego rynku, a także wzmocnienie rozwoju gospodarczego i poprawę konkurencyjności; |
| --- | --- |

e)

dostosowanie ram regulacyjnych Ukrainy do ram regulacyjnych Unii oraz włączenie Ukrainy do jednolitego rynku, a także wzmocnienie rozwoju gospodarczego i poprawę konkurencyjności;

| f) | wzmocnienie zdolności administracyjnych Ukrainy za pomocą odpowiednich środków, w tym poprzez wykorzystanie pomocy technicznej. |
| --- | --- |

f)

wzmocnienie zdolności administracyjnych Ukrainy za pomocą odpowiednich środków, w tym poprzez wykorzystanie pomocy technicznej.

Artykuł 4

Wsparcie dostępne w ramach Instrumentu

1.   Wsparcie w ramach Instrumentu w formie pożyczek jest dostępne, z zastrzeżeniem art. 5, w kwocie nieprzekraczającej 18 000 000 000 EUR na okres od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. z możliwością wypłaty do dnia 31 marca 2024 r.

Wsparcie to jest udostępniane stopniowo, w miarę wprowadzania w życie gwarancji udzielanych przez państwa członkowskie, zgodnie z art. 5 ust. 4, przy czym jego wysokość nie może nigdy przekraczać kwot objętych tymi umowami w sprawie gwarancji.

Jednak z dniem rozpoczęcia stosowania zmiany rozporządzenia (UE, Euratom) 2020/2093 lub zastępującego go rozporządzenia, stanowiących, że pożyczki, o których mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, są gwarantowane w ramach budżetu Unii poza pułapami WRF i do wysokości pułapów, o których mowa w art. 3 ust. 1 i 2 decyzji (UE, Euratom) 2020/2053, akapit drugi niniejszego ustępu przestaje mieć zastosowanie, a wsparcie, o którym mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, staje się dostępne w pełnej wysokości.

2.   Dodatkowe wsparcie w ramach Instrumentu na okres od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2027 r. jest dostępne, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1, również na pokrycie wydatków na podstawie art. 17. To dodatkowe wsparcie może być dostępne po dniu 31 grudnia 2027 r. z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1.

3.   Dodatkowe kwoty dostępne zgodnie z art. 7 ust. 2 i 4 niniejszego rozporządzenia mogą być realizowane jako bezzwrotne wsparcie, jeżeli jest to przewidziane w protokole ustaleń, który ma zostać zawarty zgodnie z art. 9 niniejszego rozporządzenia lub zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2021/947 i rozporządzeniem (WE) nr 1257/96, w celu finansowania środków służących osiągnięciu celów, o których mowa w art. 2 ust. 2 lit. b) i c) niniejszego rozporządzenia, zgodnie z przepisami tych rozporządzeń.

4.   Kwoty, o których mowa w ust. 3, mogą obejmować wydatki na wsparcie przeznaczone na wdrożenie Instrumentu i realizację jego celów, w tym na wsparcie administracyjne związane z przygotowaniem, działaniami następczymi, monitorowaniem oraz działaniami w zakresie kontroli, audytu i ewaluacji, niezbędnymi do wdrożenia, a także wydatki ponoszone przez siedzibę główną i delegatury Unii na wsparcie administracyjne i koordynacyjne potrzebne do celów Instrumentu oraz do zarządzania operacjami finansowanymi w ramach Instrumentu, w tym na działania informacyjne i komunikacyjne oraz systemy informatyczne dla przedsiębiorstw.

Artykuł 5

Wkłady w formie gwarancji państw członkowskich

1.   Państwa członkowskie mogą wnieść wkład poprzez udzielenie gwarancji na łączną kwotę nieprzekraczającą 18 000 000 000 EUR w odniesieniu do wsparcia w ramach Instrumentu w formie pożyczek, o którym mowa w art. 4 ust. 1.

2.   Jeżeli wnoszone są wkłady państw członkowskich, mają one formę nieodwołalnych, bezwarunkowych gwarancji uruchamianych na żądanie, udzielanych na podstawie umowy w sprawie gwarancji, która jest zawierana z Komisją zgodnie z art. 6.

3.   Względny udział wkładu danego państwa członkowskiego (klucz do ustalenia wkładu) w kwocie, o której mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, odpowiada względnemu udziałowi tego państwa członkowskiego w całkowitym DNB Unii, jak wynika z działu „Dochody ogółem” budżetu na 2023 r., część A („Finansowanie rocznego budżetu Unii”, „Wprowadzenie”) tabela 4 kolumna 1 w ostatecznie przyjętej w dniu 23 listopada 2022 r. wersji budżetu ogólnego Unii na rok budżetowy 2023.

4.   Gwarancje stają się skuteczne w odniesieniu do każdego państwa członkowskiego z dniem wejścia w życie umowy w sprawie gwarancji między Komisją a danym państwem członkowskim, o której to umowie mowa w art. 6.

5.   Kwoty wynikające z wezwań do uruchomienia gwarancji stanowią zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel zgodnie z art. 21 ust. 2 lit. a) ppkt (ii) rozporządzenia finansowego i przeznaczone są na spłatę zobowiązań finansowych z tytułu wsparcia w ramach Instrumentu w formie pożyczek, o którym mowa w art. 4 ust. 1 niniejszego rozporządzenia.

6.   Przed wezwaniem do uruchomienia gwarancji udzielanych przez państwa członkowskie Komisja, według swojego wyłącznego uznania i na swoją wyłączną odpowiedzialność, przeprowadza analizę wszystkich środków dostępnych w ramach zróżnicowanej strategii finansowania, określonej w art. 220a rozporządzenia finansowego, zgodnie z limitami określonymi w niniejszym rozporządzeniu. Taka analiza nie ma wpływu na nieodwołalny i bezwarunkowy charakter gwarancji i fakt, że są one uruchamiane na żądanie, jak przewidziano w ust. 2 niniejszego artykułu. W wezwaniu do uruchomieniu gwarancji Komisja informuje państwa członkowskie o tej analizie, stosownie do przypadku.

7.   Na zasadzie odstępstwa od art. 211 ust. 4 lit. c) rozporządzenia finansowego kwoty odzyskane od Ukrainy z tytułu wsparcia w ramach Instrumentu w formie pożyczek, o którym mowa w art. 4 ust. 1 niniejszego rozporządzenia, zwracane są tym państwom członkowskim w kwocie nieprzekraczającej kwoty wezwań do uruchomienia gwarancji, z których państwa członkowskie wywiązały się zgodnie z art. 6 lit. a) niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 6

Umowy w sprawie gwarancji

Komisja zawiera umowę w sprawie gwarancji z każdym państwem członkowskim udzielającym gwarancji, o której mowa w art. 5. W umowie określa się zasady regulujące gwarancję, które są takie same dla wszystkich państw członkowskich, w tym w szczególności postanowienia:

| a) | nakładające na państwa członkowskie obowiązek wywiązania się z wezwań Komisji do uruchomienia gwarancji w odniesieniu do wsparcia w ramach Instrumentu w formie pożyczek, o którym mowa w art. 4 ust. 1; |
| --- | --- |

a)

nakładające na państwa członkowskie obowiązek wywiązania się z wezwań Komisji do uruchomienia gwarancji w odniesieniu do wsparcia w ramach Instrumentu w formie pożyczek, o którym mowa w art. 4 ust. 1;

| b) | zapewniające, aby wezwania do uruchomienia gwarancji były sporządzone w sposób proporcjonalny i z zastosowaniem kluczu do ustalenia wkładu, o którym mowa w art. 5 ust. 3; do czasu wejścia w życie wszystkich umów w sprawie gwarancji między Komisją a państwami członkowskimi zgodnie z art. 5 ust. 4 klucz do ustalenia wkładu zostaje, na zasadzie tymczasowej, proporcjonalnie dostosowany; |
| --- | --- |

b)

zapewniające, aby wezwania do uruchomienia gwarancji były sporządzone w sposób proporcjonalny i z zastosowaniem kluczu do ustalenia wkładu, o którym mowa w art. 5 ust. 3; do czasu wejścia w życie wszystkich umów w sprawie gwarancji między Komisją a państwami członkowskimi zgodnie z art. 5 ust. 4 klucz do ustalenia wkładu zostaje, na zasadzie tymczasowej, proporcjonalnie dostosowany;

| c) | stanowiące, że wezwania do uruchomienia gwarancji zapewniają zdolność Unii do spłaty środków finansowych pożyczonych, na podstawie art. 16 ust. 1, na rynkach kapitałowych lub od instytucji finansowych w przypadku niewywiązania się przez Ukrainę z płatności, w tym w przypadku zmiany harmonogramu płatności z jakiegokolwiek powodu, jak również w odniesieniu do oczekiwanych, jak i nieoczekiwanych przypadków niewywiązania się z płatności; |
| --- | --- |

c)

stanowiące, że wezwania do uruchomienia gwarancji zapewniają zdolność Unii do spłaty środków finansowych pożyczonych, na podstawie art. 16 ust. 1, na rynkach kapitałowych lub od instytucji finansowych w przypadku niewywiązania się przez Ukrainę z płatności, w tym w przypadku zmiany harmonogramu płatności z jakiegokolwiek powodu, jak również w odniesieniu do oczekiwanych, jak i nieoczekiwanych przypadków niewywiązania się z płatności;

| d) | zapewniające, że w przypadku gdy państwo członkowskie nie wywiąże się na czas, całkowicie lub częściowo, z wezwania do uruchomienia gwarancji Komisja jest uprawniona – w celu pokrycia części odpowiadającej danemu państwu członkowskiemu – do wystąpienia z dodatkowymi wezwaniami do uruchomienia gwarancji udzielanych przez inne państwa członkowskie. Takie dodatkowe wezwania sporządzane są proporcjonalnie do względnego udziału każdego z pozostałych państw członkowskich w DNB Unii, o którym mowa w art. 5 ust. 3, i dostosowywane tak, by nie uwzględniały względnego udziału danego państwa członkowskiego. Państwo członkowskie, które nie wywiązało się z wezwania do uruchomienia gwarancji, nadal jest zobowiązane do wywiązania się z niego, a także jest zobowiązane do pokrycia wszelkich związanych z tym kosztów. Pozostałym państwom członkowskim wypłaca się zwrot każdych dodatkowych wkładów z kwot odzyskanych przez Komisję od państwa członkowskiego, które nie wywiązało się z wezwania do uruchomienia gwarancji. Gwarancja państwa członkowskiego, której dotyczy wezwanie, ograniczona jest w każdym przypadku do łącznej kwoty gwarancji wnoszonej przez to państwo członkowskie na mocy umowy w sprawie gwarancji; |
| --- | --- |

d)

zapewniające, że w przypadku gdy państwo członkowskie nie wywiąże się na czas, całkowicie lub częściowo, z wezwania do uruchomienia gwarancji Komisja jest uprawniona – w celu pokrycia części odpowiadającej danemu państwu członkowskiemu – do wystąpienia z dodatkowymi wezwaniami do uruchomienia gwarancji udzielanych przez inne państwa członkowskie. Takie dodatkowe wezwania sporządzane są proporcjonalnie do względnego udziału każdego z pozostałych państw członkowskich w DNB Unii, o którym mowa w art. 5 ust. 3, i dostosowywane tak, by nie uwzględniały względnego udziału danego państwa członkowskiego. Państwo członkowskie, które nie wywiązało się z wezwania do uruchomienia gwarancji, nadal jest zobowiązane do wywiązania się z niego, a także jest zobowiązane do pokrycia wszelkich związanych z tym kosztów. Pozostałym państwom członkowskim wypłaca się zwrot każdych dodatkowych wkładów z kwot odzyskanych przez Komisję od państwa członkowskiego, które nie wywiązało się z wezwania do uruchomienia gwarancji. Gwarancja państwa członkowskiego, której dotyczy wezwanie, ograniczona jest w każdym przypadku do łącznej kwoty gwarancji wnoszonej przez to państwo członkowskie na mocy umowy w sprawie gwarancji;

| e) | dotyczące warunków płatności; |
| --- | --- |

e)

dotyczące warunków płatności;

| f) | zapewniające, by gwarancje przestały być uruchamiane na wezwanie z dniem rozpoczęcia stosowania zmiany rozporządzenia (UE, Euratom) 2020/2093 lub zastępującego go rozporządzenia, stanowiących, że pożyczki, o których mowa w art. 4 ust. 1 niniejszego rozporządzenia, są gwarantowane w ramach budżetu Unii poza pułapami WRF i do wysokości pułapów, o których mowa w art. 3 ust. 1 i 2 decyzji (UE, Euratom) 2020/2053. |
| --- | --- |

f)

zapewniające, by gwarancje przestały być uruchamiane na wezwanie z dniem rozpoczęcia stosowania zmiany rozporządzenia (UE, Euratom) 2020/2093 lub zastępującego go rozporządzenia, stanowiących, że pożyczki, o których mowa w art. 4 ust. 1 niniejszego rozporządzenia, są gwarantowane w ramach budżetu Unii poza pułapami WRF i do wysokości pułapów, o których mowa w art. 3 ust. 1 i 2 decyzji (UE, Euratom) 2020/2053.

Artykuł 7

Wkłady państw członkowskich i stron trzecich

1.   Państwa członkowskie mogą wnieść wkład w Instrument poprzez kwoty, o których mowa w art. 4 ust. 2. Względny udział wkładu danego państwa członkowskiego w tych kwotach odpowiada względnemu udziałowi tego państwa członkowskiego w całkowitym DNB Unii. W odniesieniu do wkładów na rok n względny udział oparty na DNB oblicza się jako udział w całkowitym DNB Unii, zgodnie z odpowiednią kolumną w części dotyczącej dochodów w ostatnim rocznym budżecie Unii lub zmieniającym rocznym budżecie Unii przyjętym na rok n-1.

Wsparcie w ramach Instrumentu na podstawie niniejszego ustępu udostępnia się w odniesieniu do każdej kwoty określonej w umowie pomiędzy Komisją a danym państwem członkowskim po wejściu w życie tej umowy.

2.   Państwa członkowskie mogą wnieść wkład do Instrumentu w postaci dodatkowych kwot, o których mowa w art. 4 ust. 3.

3.   Wkłady, o których mowa w ust. 1 i 2 niniejszego artykułu, stanowią zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel zgodnie z art. 21 ust. 2 lit. a) ppkt (ii) rozporządzenia finansowego.

4.   Zainteresowane państwa trzecie i strony trzecie mogą również wnosić wkład do bezzwrotnego wsparcia w ramach Instrumentu w postaci dodatkowych kwot, o których mowa w art. 4 ust. 3 niniejszego rozporządzenia, w szczególności związanych z celami szczegółowymi, o których mowa w art. 2 ust. 2 lit. b) i c) niniejszego rozporządzenia. Wkłady te stanowią zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel zgodnie z art. 21 ust. 2 lit. d) i e) rozporządzenia finansowego.

SEKCJA 2

SEKCJA 2

Warunki wsparcia w ramach Instrumentu

Warunki wsparcia w ramach Instrumentu

Artykuł 8

Warunek wstępny wsparcia w ramach Instrumentu

1.   Warunkiem wstępnym przyznania wsparcia w ramach Instrumentu jest poszanowanie i respektowanie przez Ukrainę skutecznych mechanizmów demokratycznych, w tym wielopartyjnego systemu parlamentarnego i praworządności oraz gwarantowanie poszanowania praw człowieka.

2.   Komisja i Europejska Służba Działań Zewnętrznych monitorują spełnianie warunku wstępnego określonego w ust. 1 przez cały okres wsparcia udzielanego w ramach Instrumentu, w szczególności przed dokonaniem wypłat, z należytym uwzględnieniem, w stosownych przypadkach, regularnie składanego sprawozdania Komisji w sprawie rozszerzenia. Uwzględnia się również okoliczności w Ukrainie oraz konsekwencje obowiązywania na jej terytorium stanu wojennego.

3.   Ust. 1 i 2 niniejszego artykułu stosuje się zgodnie z decyzją Rady 2010/427/UE (15).

Artykuł 9

Protokół ustaleń

1.   Komisja zawiera z Ukrainą protokół ustaleń, który w szczególności określa warunki dotyczące polityki, orientacyjne planowanie finansowe i wymogi w zakresie sprawozdawczości, o których mowa w art. 10, z którymi ma być powiązane wsparcie Unii w ramach Instrumentu.

Warunki dotyczące polityki muszą być powiązane, w stosownych przypadkach, w kontekście ogólnej sytuacji w Ukrainie, z celami i ich realizacją, o których i o której mowa odpowiednio w art. 2 i 3, oraz z warunkiem wstępnym określonym w art. 8. Obejmują one zobowiązanie do przestrzegania zasad należytego zarządzania finansami, ze szczególnym uwzględnieniem walki z korupcją, zwalczania przestępczości zorganizowanej, zwalczania nadużyć finansowych i unikania konfliktu interesów, a także ustanowienia przejrzystych i odpowiedzialnych ram zarządzania odbudową oraz, w stosownych przypadkach, rekonstrukcją.

2.   Protokół ustaleń może zostać poddany przeglądowi śródokresowemu przez Komisję. Komisja może zmienić protokół ustaleń w następstwie przeglądu.

3.   Protokół ustaleń jest przyjmowany i zmieniany zgodnie z procedurą sprawdzającą określoną w art. 19 ust. 2.

Artykuł 10

Wymogi dotyczące sprawozdawczości

1.   W protokole ustaleń uwzględnia się wymogi w zakresie sprawozdawczości dotyczące Ukrainy, które zapewniają w szczególności skuteczność, przejrzystość i rozliczalność wykorzystania wsparcia udzielanego w ramach Instrumentu.

2.   Komisja w regularnych odstępach czasu weryfikuje spełnienie wymogów w zakresie sprawozdawczości i postępy w spełnieniu warunków dotyczących polityki określonych w protokole ustaleń. Komisja informuje Parlament Europejski i Radę o wynikach tej weryfikacji.

SEKCJA 3

SEKCJA 3

Przekazanie wsparcia w ramach Instrumentu, obowiązki w zakresie oceny i informowania

Przekazanie wsparcia w ramach Instrumentu, obowiązki w zakresie oceny i informowania

Artykuł 11

Przekazanie wsparcia w ramach Instrumentu

1.   Z zastrzeżeniem wymogów, o których mowa w art. 12, wsparcie w ramach Instrumentu jest udostępniane przez Komisję w transzach. Harmonogram wypłaty każdej z transz ustala Komisja. Transza może być wypłacona w jednej bądź kilku częściach.

2.   Przekazaniem wsparcia w ramach Instrumentu zarządza Komisja na podstawie swojej oceny wdrożenia warunków dotyczących polityki zawartych w protokole ustaleń.

Artykuł 12

Decyzja w sprawie przekazania wsparcia w ramach Instrumentu

1.   Ukraina składa wniosek o środki przed wypłatą każdej transzy, załączając sprawozdanie zgodnie z postanowieniami protokołu ustaleń.

2.   O przekazaniu transz decyduje Komisja, przy czym jest to uzależnione od jej oceny spełnienia następujących wymogów:

| a) | warunku wstępnego określonego w art. 8; |
| --- | --- |

a)

warunku wstępnego określonego w art. 8;

| b) | zadowalającego wdrożenia wymogów w zakresie sprawozdawczości uzgodnionych w protokole ustaleń; |
| --- | --- |

b)

zadowalającego wdrożenia wymogów w zakresie sprawozdawczości uzgodnionych w protokole ustaleń;

| c) | zadowalających postępów we wdrażaniu warunków dotyczących polityki określonych w protokole ustaleń. |
| --- | --- |

c)

zadowalających postępów we wdrażaniu warunków dotyczących polityki określonych w protokole ustaleń.

3.   Zanim wypłacona zostanie maksymalna kwota wsparcia w ramach Instrumentu, Komisja weryfikuje spełnienie wszystkich warunków dotyczących polityki określonych w protokole ustaleń.

Artykuł 13

Zmniejszenie, zawieszenie i anulowanie wsparcia w ramach Instrumentu

1.   Jeżeli w okresie wypłacania wsparcia Unii w ramach Instrumentu potrzeby Ukrainy w zakresie finansowania znacznie się zmniejszą w stosunku do początkowych prognoz, Komisja może obniżyć wysokość wsparcia, zawiesić je lub anulować.

2.   W przypadku gdy wymogi określone w art. 12 ust. 2 nie są spełnione, Komisja zawiesza lub anuluje wypłatę wsparcia w ramach Instrumentu.

Artykuł 14

Ocena wdrażania wsparcia w ramach Instrumentu

W okresie wdrażania Instrumentu Komisja ocenia – w drodze oceny operacyjnej, którą można przeprowadzić wraz z oceną operacyjną przewidzianą w decyzjach (UE) 2022/1201 i (UE) 2022/1628 – prawidłowość stosowanych przez Ukrainę uregulowań finansowych, procedur administracyjnych oraz wewnętrznych i zewnętrznych mechanizmów kontroli, które są istotne dla wsparcia w ramach Instrumentu.

Artykuł 15

Informacje dla Parlamentu Europejskiego i Rady

Komisja informuje Parlament Europejski i Radę o rozwoju sytuacji w zakresie wsparcia Unii w ramach Instrumentu, w tym o wypłatach tego wsparcia, a także o rozwoju sytuacji w zakresie operacji, o których mowa w art. 11, i w stosownym terminie przekazuje tym instytucjom odpowiednie dokumenty. W przypadku zawieszenia lub anulowania na podstawie art. 13 ust. 2 niezwłocznie informuje ona Parlament Europejski i Radę o powodach zawieszenia lub anulowania.

ROZDZIAŁ II

PRZEPISY SZCZEGÓŁOWE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA WSPARCIA

PRZEPISY SZCZEGÓŁOWE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA WSPARCIA

Artykuł 16

Operacje zaciągania i udzielania pożyczek

1.   W celu sfinansowania wsparcia w ramach Instrumentu w formie pożyczek Komisja jest upoważniona, w imieniu Unii, do pożyczania niezbędnych środków na rynkach kapitałowych lub od instytucji finansowych zgodnie z art. 220a rozporządzenia finansowego.

2.   Szczegółowe warunki wsparcia w ramach Instrumentu w formie pożyczek określa się w umowie pożyczki zgodnie z art. 220 rozporządzenia finansowego, która to umowa ma zostać zawarta między Komisją a Ukrainą. Maksymalny okres trwania pożyczek wynosi 35 lat.

3.   Na zasadzie odstępstwa od art. 31 ust. 3 zdanie drugie rozporządzenia (UE) 2021/947 pomoc makrofinansowa udzielona Ukrainie w formie pożyczek w ramach Instrumentu nie może być wspierana z gwarancji na działania zewnętrzne.

Nie tworzy się rezerw na pożyczki udzielane na podstawie niniejszego rozporządzenia i – w drodze odstępstwa od art. 211 ust. 1 rozporządzenia finansowego – nie określa się wskaźnika zasilenia rezerw jako odsetka kwoty, o której mowa w art. 4 ust. 1 niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 17

Dotacja na spłatę odsetek

1.   Na zasadzie odstępstwa od art. 220 ust. 5 lit. e) rozporządzenia finansowego i z zastrzeżeniem dostępności zasobów Unia może pokrywać odsetki w drodze udzielenia dotacji na spłatę odsetek i ponosić koszty administracyjne związane z zaciąganiem i udzielaniem pożyczek, z wyjątkiem kosztów związanych z wcześniejszą spłatą pożyczki, w odniesieniu do pożyczek udzielanych na podstawie niniejszego rozporządzenia.

2.   Ukraina może każdego roku wystąpić z wnioskiem o dotację na spłatę odsetek i pokrycie kosztów administracyjnych przez Unię.

Artykuł 18

Umowa w sprawie finansowania dotycząca bezzwrotnego wsparcia

Szczegółowe warunki bezzwrotnego wsparcia, o którym mowa w art. 4 ust. 3 niniejszego rozporządzenia, określa się w umowie w sprawie finansowania, którą zawierają Komisja i Ukraina. Na zasadzie odstępstwa od art. 220 ust. 5 rozporządzenia finansowego umowa w sprawie finansowania zawiera wyłącznie postanowienia, o których mowa w art. 220 ust. 5 lit. a), b) i c) tego rozporządzenia. Umowa w sprawie finansowania zawiera postanowienia dotyczące ochrony interesów finansowych Unii, kontroli, audytów, zapobiegania nadużyciom finansowym i innym nieprawidłowościom oraz odzyskiwania środków finansowych.

ROZDZIAŁ III

PRZEPISY WSPÓLNE I KOŃCOWE

PRZEPISY WSPÓLNE I KOŃCOWE

Artykuł 19

Procedura komitetowa

1.   Komisję wspomaga komitet. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

2.   W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

Artykuł 20

Sprawozdanie roczne

1.   Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie ocenę wykonania rozdziału I niniejszego rozporządzenia, w tym ewaluację tego wykonania. Sprawozdanie to zawiera:

| a) | analizę postępów poczynionych we wdrażaniu wsparcia Unii w ramach Instrumentu; |
| --- | --- |

a)

analizę postępów poczynionych we wdrażaniu wsparcia Unii w ramach Instrumentu;

| b) | ocenę sytuacji gospodarczej Ukrainy i jej perspektyw gospodarczych, a także ocenę wdrożenia wymogów i spełnienia warunków, o których mowa w rozdziale I sekcja 2 niniejszego rozporządzenia; |
| --- | --- |

b)

ocenę sytuacji gospodarczej Ukrainy i jej perspektyw gospodarczych, a także ocenę wdrożenia wymogów i spełnienia warunków, o których mowa w rozdziale I sekcja 2 niniejszego rozporządzenia;

| c) | informacje o związku pomiędzy wymogami i warunkami określonymi protokole ustaleń, bieżącą sytuacją makrofinansową Ukrainy a decyzjami Komisji o przekazaniu transz wsparcia w ramach Instrumentu. |
| --- | --- |

c)

informacje o związku pomiędzy wymogami i warunkami określonymi protokole ustaleń, bieżącą sytuacją makrofinansową Ukrainy a decyzjami Komisji o przekazaniu transz wsparcia w ramach Instrumentu.

2.   Nie później niż dwa lata po upływie okresu, na jaki została udostępniona pomoc, Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z oceny ex post, zawierające ocenę rezultatów i skuteczności udzielonego wsparcia Unii w ramach Instrumentu oraz zakresu, w jakim przyczyniło się ono do osiągnięcia celów tego wsparcia.

Artykuł 21

Przepisy końcowe

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w ...

W imieniu Parlamentu Europejskiego

Przewodniczący/Przewodnicząca

W imieniu Rady

Przewodniczący/Przewodnicząca

---

(1)  Stanowisko Parlamentu Europejskiego z dnia 24 listopada 2022 r. (dotychczas nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym) oraz stanowisko Rady w pierwszym czytaniu z dnia 10 grudnia 2022 r. (dotychczas nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym). Stanowisko Parlamentu Europejskiego z dnia ... (dotychczas nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym).

1

(2)  Układ o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Ukrainą, z drugiej strony (Dz.U. L 161 z 29.5.2014, s. 3).

2

(3)  Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/313 z dnia 24 lutego 2022 r. w sprawie udzielenia pomocy makrofinansowej Ukrainie (Dz.U. L 55 z 28.2.2022, s. 4).

3

(4)  Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/1201 z dnia 12 lipca 2022 r. w sprawie udzielenia wyjątkowej pomocy makrofinansowej Ukrainie (Dz.U. L 186 z 13.7.2022, s. 1).

4

(5)  Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/1628 z dnia 20 września 2022 r. w sprawie udzielenia wyjątkowej pomocy makrofinansowej Ukrainie, wzmocnienia wspólnego funduszu rezerw w drodze gwarancji państw członkowskich oraz szczególnego tworzenia rezerw na niektóre zobowiązania finansowe związane z Ukrainą gwarantowane na podstawie decyzji nr 466/2014/UE, oraz w sprawie zmiany decyzji (UE) 2022/1201 (Dz.U. L 245 z 22.9.2022, s. 1).

5

(6)  Decyzja Rady (WPZiB) 2021/509 z dnia 22 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju oraz uchylenia decyzji (WPZiB) 2015/528 (Dz.U. L 102 z 24.3.2021, s. 14).

6

(7)  Decyzja Rady (WPZiB) 2022/1968 z dnia 17 października 2022 r. w sprawie misji Unii Europejskiej w zakresie pomocy wojskowej dla Ukrainy (EUMAM Ukraine) (Dz.U. L 270 z 18.10.2022, s. 85).

7

(8)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/836 z dnia 20 maja 2021 r. zmieniające decyzję nr 1313/2013/UE w sprawie Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności (Dz.U. L 185 z 26.5.2021, s. 1).

8

(9)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/947 z dnia 9 czerwca 2021 r. ustanawiające Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – Globalny Wymiar Europy, zmieniające i uchylające decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady nr 466/2014/UE oraz uchylające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1601 i rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 480/2009 (Dz.U. L 209 z 14.6.2021, s. 1).

9

(10)  Rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/96 z dnia 20 czerwca 1996 r. dotyczące pomocy humanitarnej (Dz.U. L 163 z 2.7.1996, s. 1).

10

(11)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1).

11

(12)  Rozporządzenie Rady (UE, Euratom) 2020/2093 z dnia 17 grudnia 2020 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027 (Dz.U. L 433I z 22.12.2020, s. 11).

12

(13)  Decyzja Rady (UE, Euratom) 2020/2053 z dnia 14 grudnia 2020 r w sprawie systemu zasobów własnych Unii Europejskiej oraz uchylająca decyzję 2014/335/UE, Euratom (Dz.U. L 424 z 15.12.2020, s. 1).

13

(14)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiające przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13).

14

(15)  Decyzja Rady 2010/427/UE z dnia 26 lipca 2010 r. określająca organizację i zasady funkcjonowania Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (Dz.U. L 201 z 3.8.2010, s. 30).

15

---

| 15.12.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 476/27 |
| --- | --- | --- | --- |

15.12.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 476/27

---

Uzasadnienie Rady: Stanowisko Rady (UE) nr 4/2022 w pierwszym czytaniu z myślą o przyjęciu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego instrument wsparcia dla Ukrainy na 2023 r. (pomoc makrofinansowa +)

(2022/C 476/04)

I.   WPROWADZENIE

| 1. | W dniu 9 listopada 2022 r. Komisja przedłożyła wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Instrument wsparcia dla Ukrainy na 2023 r. (pomoc makrofinansowa +) (instrument MFA+) (1). Ogólnym celem instrumentu MFA+ jest zapewnienie krótkoterminowej pomocy finansowej w sposób przewidywalny, ciągły, uporządkowany i terminowy, finansowanie odbudowy i – w stosownych przypadkach – wstępne wsparcie na rzecz powojennej rekonstrukcji w celu wsparcia Ukrainy na drodze do integracji europejskiej. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Parlament Europejski przyjął swoje stanowisko w sprawie instrumentu MFA+ w pierwszym czytaniu podczas sesji plenarnej w dniu 24 listopada 2022 r. (2), bez żadnych poprawek do wniosku Komisji. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Grupa Robocza Radców Finansowych przeanalizowała proponowany instrument MFA+ na posiedzeniach w dniach 15 listopada 2022 i 8 grudnia 2022 r. i uzgodniła wprowadzenie zmian do wniosku Komisji (3). |
| --- | --- |

3.

| 4. | W dniu 9 grudnia 2022 r. Komitet Stałych Przedstawicieli zatwierdził stanowisko Rady w pierwszym czytaniu i zaproponował, by Rada je przyjęła. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Rada przyjęła swoje stanowisko w pierwszym czytaniu w dniu 10 grudnia 2022 r. zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą określoną w art. 294 TFUE (4). |
| --- | --- |

5.

II.   CEL

| 6. | Rozporządzenie (UE, Euratom) 2020/2093 (5) (rozporządzenie w sprawie WRF) nie pozwala obecnie na pokrycie zobowiązań finansowych z tytułu pożyczek udzielanych w ramach instrumentu MFA+. Dlatego wniosek dotyczący instrumentu MFA+ był częścią pakietu wniosków dotyczących finansowania wsparcia dla Ukrainy, który obejmuje też wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia Rady zmieniającego rozporządzenie w sprawie WRF (6) oraz wniosek Komisji w sprawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE, Euratom) 2018/1046 w odniesieniu do ustanowienia zróżnicowanej strategii finansowania jako ogólnej metody zaciągania pożyczek (7).
  Ponieważ nie wygląda na to, by proponowaną zmianę w rozporządzeniu w sprawie WRF udało się przyjąć na tyle wcześnie, aby umożliwić pokrycie zobowiązań finansowych z tytułu pożyczek w ramach instrumentu MFA+ zgodnie z wnioskiem Komisji, należy znaleźć inne rozwiązanie, które pozwoliłoby na szybkie wypłaty środków na rzecz Ukrainy. |
| --- | --- |

6.

Ponieważ nie wygląda na to, by proponowaną zmianę w rozporządzeniu w sprawie WRF udało się przyjąć na tyle wcześnie, aby umożliwić pokrycie zobowiązań finansowych z tytułu pożyczek w ramach instrumentu MFA+ zgodnie z wnioskiem Komisji, należy znaleźć inne rozwiązanie, które pozwoliłoby na szybkie wypłaty środków na rzecz Ukrainy.

| 7. | Dobrowolne wkłady państw członkowskich w formie gwarancji uznano za odpowiednie narzędzie w celu zapewnienia ochrony umożliwiającej operacje zaciągania i udzielania pożyczek w ramach instrumentu MFA+. Gwarancje państw członkowskich stanowiłyby odpowiednie zabezpieczenie zapewniające zdolność Unii do spłaty pożyczek zaciągniętych w celu sfinansowania udzielanych pożyczek. Takie dobrowolne gwarancje przestałyby być uruchamiane na wezwanie z dniem rozpoczęcia stosowania zmiany rozporządzenia w sprawie WRF lub zastępującego go rozporządzenia, stanowiących, że pożyczki w ramach instrumentu MFA+ są gwarantowane w ramach budżetu Unii poza pułapami WRF i do wysokości pułapów, o których mowa w art. 3 ust. 1 i 2 decyzji (UE, Euratom) 2020/2053. |
| --- | --- |

7.

III.   ANALIZA STANOWISKA RADY W PIERWSZYM CZYTANIU

| 8. | Rada wprowadziła zmiany w art. 4 i dodała dwa nowe artykuły 5 i 6. Uzasadnienie zmian wyjaśniono w nowych motywach 30–36. |
| --- | --- |

8.

a)   Wsparcie dostępne w ramach instrumentu (art. 4)

| 9. | Wsparcie w ramach instrumentu MFA+ byłoby udostępniane stopniowo, w miarę wprowadzania w życie gwarancji udzielanych przez państwa członkowskie, bez przekraczania przy tym kwot objętych tymi umowami w sprawie gwarancji. Wymóg stopniowego udostępniania przestałby jednak obowiązywać od dnia rozpoczęcia stosowania zmiany rozporządzenia w sprawie WRF lub zastępującego go rozporządzenia, stanowiących, że pożyczki w ramach instrumentu MFA+ są gwarantowane w ramach budżetu Unii poza pułapami WRF i do wysokości pułapów, o których mowa w art. 3 ust. 1 i 2 decyzji (UE, Euratom) 2020/2053. |
| --- | --- |

9.

b)   Gwarancje udzielane przez państwa członkowskie (art. 5 i 6)

| 10. | Art. 5 przewiduje możliwość udzielania przez państwa członkowskie nieodwołalnych, bezwarunkowych gwarancji uruchamianych na żądanie, na łączną kwotę nieprzekraczającą 18 mld EUR w odniesieniu do wsparcia w ramach instrumentu MFA+ w formie pożyczek. Względny udział wkładu państw członkowskich odpowiadałby kluczowi DNB. |
| --- | --- |

10.

| 11. | W art. 6 określono główne cechy umów w sprawie gwarancji, które mają zostać zawarte między Komisją a państwami członkowskimi. |
| --- | --- |

11.

IV.   PODSUMOWANIE

| 12. | Stanowisko Rady w pierwszym czytaniu, przy utrzymaniu brzmienia pierwotnego wniosku Komisji, zawiera dodatkowe elementy, które umożliwiałyby szybką wypłatę wsparcia finansowego Ukrainie, zarówno do czasu przyjęcia odpowiedniej zmiany WRF, jak i od dnia rozpoczęcia stosowania takiej zmiany. |
| --- | --- |

12.

---

(1)  Dok. ST 14562/22.

(2)  Dok. PE-CONS 63/22.

(3)  Dok. 15231/22.

(4)  Dok. 15727/22.

(5)  Rozporządzenie Rady (UE, Euratom) 2020/2093 z dnia 17 grudnia 2020 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027 (Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 11).

(6)  Dok. 14442/22.

(7)  Dok. 14443/22.

---

IV Informacje

INFORMACJE INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ

Komisja Europejska

| 15.12.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 476/29 |
| --- | --- | --- | --- |

15.12.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 476/29

---

Kursy walutowe euro (1)

14 grudnia 2022 r.

(2022/C 476/05)

1 euro =

| | Waluta | Kurs wymiany |
| --- | --- | --- |
| USD | Dolar amerykański | 1,0649 |
| JPY | Jen | 143,68 |
| DKK | Korona duńska | 7,4392 |
| GBP | Funt szterling | 0,86118 |
| SEK | Korona szwedzka | 10,8638 |
| CHF | Frank szwajcarski | 0,9865 |
| ISK | Korona islandzka | 150,90 |
| NOK | Korona norweska | 10,3620 |
| BGN | Lew | 1,9558 |
| CZK | Korona czeska | 24,276 |
| HUF | Forint węgierski | 406,63 |
| PLN | Złoty polski | 4,6810 |
| RON | Lej rumuński | 4,9248 |
| TRY | Lir turecki | 19,8579 |
| AUD | Dolar australijski | 1,5510 |
| CAD | Dolar kanadyjski | 1,4441 |
| HKD | Dolar Hongkongu | 8,2751 |
| NZD | Dolar nowozelandzki | 1,6508 |
| SGD | Dolar singapurski | 1,4349 |
| KRW | Won | 1 379,99 |
| ZAR | Rand | 18,2563 |
| CNY | Yuan renminbi | 7,4009 |
| HRK | Kuna chorwacka | 7,5380 |
| IDR | Rupia indonezyjska | 16 599,51 |
| MYR | Ringgit malezyjski | 4,6765 |
| PHP | Peso filipińskie | 59,326 |
| RUB | Rubel rosyjski | |
| THB | Bat tajlandzki | 36,851 |
| BRL | Real | 5,6842 |
| MXN | Peso meksykańskie | 20,8635 |
| INR | Rupia indyjska | 87,8435 |

Waluta

Kurs wymiany

USD

Dolar amerykański

1,0649

JPY

Jen

143,68

DKK

Korona duńska

7,4392

GBP

Funt szterling

0,86118

SEK

Korona szwedzka

10,8638

CHF

Frank szwajcarski

0,9865

ISK

Korona islandzka

150,90

NOK

Korona norweska

10,3620

BGN

Lew

1,9558

CZK

Korona czeska

24,276

HUF

Forint węgierski

406,63

PLN

Złoty polski

4,6810

RON

Lej rumuński

4,9248

TRY

Lir turecki

19,8579

AUD

Dolar australijski

1,5510

CAD

Dolar kanadyjski

1,4441

HKD

Dolar Hongkongu

8,2751

NZD

Dolar nowozelandzki

1,6508

SGD

Dolar singapurski

1,4349

KRW

Won

1 379,99

ZAR

Rand

18,2563

CNY

Yuan renminbi

7,4009

HRK

Kuna chorwacka

7,5380

IDR

Rupia indonezyjska

16 599,51

MYR

Ringgit malezyjski

4,6765

PHP

Peso filipińskie

59,326

RUB

Rubel rosyjski

THB

Bat tajlandzki

36,851

BRL

Real

5,6842

MXN

Peso meksykańskie

20,8635

INR

Rupia indyjska

87,8435

---

(1)  Źródło: referencyjny kurs wymiany walut opublikowany przez EBC.

---

Trybunał Obrachunkowy

| 15.12.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 476/30 |
| --- | --- | --- | --- |

15.12.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 476/30

---

Sprawozdanie specjalne 28/2022:

„Instrument tymczasowego wsparcia w celu zmniejszenia zagrożeń związanych z bezrobociem w sytuacji nadzwyczajnej (SURE)”

(2022/C 476/06)

Europejski Trybunał Obrachunkowy opublikował sprawozdanie specjalne 28/2022 pt. „Instrument tymczasowego wsparcia w celu zmniejszenia zagrożeń związanych z bezrobociem w sytuacji nadzwyczajnej (SURE) – finansowanie w ramach SURE przyczyniło się do utrzymania miejsc pracy podczas kryzysu związanego z COVID-19, ale jego pełny wpływ nie jest znany”.

Sprawozdanie to jest dostępne na stronie internetowej Europejskiego Trybunału Obrachunkowego: https://www.eca.europa.eu/pl/Pages/DocItem.aspx?did=62745, gdzie można zapoznać się z jego treścią lub pobrać je w formie pliku.

---

INFORMACJE DOTYCZĄCE EUROPEJSKIEGO OBSZARU GOSPODARCZEGO

Urząd Nadzoru EFTA

| 15.12.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 476/31 |
| --- | --- | --- | --- |

15.12.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 476/31

---

Zawiadomienie Urzędu Nadzoru EFTA w sprawie stóp procentowych od zwracanej pomocy państwa oraz stóp referencyjnych/dyskontowych obowiązujących państwa EFTA od dnia 1 września 2022 r.

Opublikowane zgodnie z przepisami dotyczącymi stóp referencyjnych i dyskontowych określonymi w części VII wytycznych Urzędu Nadzoru EFTA w sprawie pomocy państwa oraz art. 10 decyzji Urzędu Nadzoru EFTA nr 195/04/COL z dnia 14 lipca 2004 r.
   (1)

(2022/C 476/07)

Stopy bazowe obliczane są zgodnie z przepisami rozdziału wytycznych Urzędu Nadzoru EFTA w sprawie pomocy państwa dotyczącego metody określania stóp referencyjnych i dyskontowych (wytyczne zmienione decyzją Urzędu Nadzoru EFTA nr 788/08/COL z dnia 17 grudnia 2008 r.). Aby uzyskać obowiązujące stopy referencyjne, do stopy bazowej należy dodać odpowiednie marże zgodnie z wytycznymi w sprawie pomocy państwa.

Określono następujące stopy bazowe:

| | Islandia | Liechtenstein | Norwegia |
| --- | --- | --- | --- |
| 1.9.2022 – | 5,08 | -0,57 | 1,57 |

Islandia

Liechtenstein

Norwegia

1.9.2022 –

5,08

-0,57

1,57

---

(1)  Dz.U. L 139 z 25.5.2006, s. 37 oraz Suplement EOG do Dz.U. nr 26/2006 z 25.5.2006, s. 1.

---

| 15.12.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 476/32 |
| --- | --- | --- | --- |

15.12.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 476/32

---

Pomoc państwa – decyzja o niewnoszeniu zastrzeżeń

(2022/C 476/08)

Urząd Nadzoru EFTA nie wnosi zastrzeżeń wobec następującego środka pomocy państwa:

| Data przyjęcia decyzji | 7 września 2022 r. |
| --- | --- |
| Nr sprawy | 89101 |
| Nr decyzji | 171/22/COL |
| Państwo EFTA | Norwegia |
| | |
| Nazwa środka pomocy (lub nazwa beneficjenta) | Norweski system kompensacji kosztów związanych z emisją CO2 po 2021 r. |
| Podstawa prawna | Rozporządzenie, które ma zostać przyjęte przez norweskie Ministerstwo Klimatu i Środowiska
  Corocznie przyjmowany przez parlament (Stortinget) norweski budżet państwa |
| Rodzaj środka pomocy | Program pomocy |
| Cel | Ochrona środowiska |
| Forma pomocy | Dotacja bezpośrednia |
| Budżet | 2021 r.: 3,65 mld NOK (szacunek)
  Ogółem: 101 mld NOK (szacunek) |
| Intensywność pomocy | Do 75 % |
| Czas trwania | 1 stycznia 2021 r. – 31 grudnia 2030 r. |
| Sektory gospodarki | Sektory i podsektory wymienione w załączniku I do wytycznych Urzędu Nadzoru EFTA w sprawie niektórych środków pomocy państwa w kontekście systemu handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych po 2021 r. |
| Nazwa i adres organu przyznającego pomoc | The Norwegian Environment Agency (Norweska Agencja Środowiska) P.O. Box 5672 Torgarden |
| N-7485 Trondheim |
| NORWEGIA |

Data przyjęcia decyzji

7 września 2022 r.

Nr sprawy

89101

Nr decyzji

171/22/COL

Państwo EFTA

Norwegia

Nazwa środka pomocy (lub nazwa beneficjenta)

Norweski system kompensacji kosztów związanych z emisją CO2 po 2021 r.

Podstawa prawna

Rozporządzenie, które ma zostać przyjęte przez norweskie Ministerstwo Klimatu i Środowiska

Corocznie przyjmowany przez parlament (Stortinget) norweski budżet państwa

Rodzaj środka pomocy

Program pomocy

Cel

Ochrona środowiska

Forma pomocy

Dotacja bezpośrednia

Budżet

2021 r.: 3,65 mld NOK (szacunek)

Ogółem: 101 mld NOK (szacunek)

Intensywność pomocy

Do 75 %

Czas trwania

1 stycznia 2021 r. – 31 grudnia 2030 r.

Sektory gospodarki

Sektory i podsektory wymienione w załączniku I do wytycznych Urzędu Nadzoru EFTA w sprawie niektórych środków pomocy państwa w kontekście systemu handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych po 2021 r.

Nazwa i adres organu przyznającego pomoc

The Norwegian Environment Agency (Norweska Agencja Środowiska) P.O. Box 5672 Torgarden

N-7485 Trondheim

NORWEGIA

Inne informacje

Tekst decyzji w autentycznej wersji językowej, z którego usunięto wszystkie informacje o charakterze poufnym, można znaleźć na stronie Urzędu Nadzoru EFTA: http://www.eftasurv.int/state-aid/state-aid-register/decisions/

---

| 15.12.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 476/33 |
| --- | --- | --- | --- |

15.12.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 476/33

---

Pomoc państwa – decyzja stwierdzająca zaakceptowanie odpowiednich środków zgodnie z art. 1 ust. 1 części I i art. 19 ust. 1 części II protokołu 3 do porozumienia o nadzorze i Trybunale, zaproponowanych w kontekście przyjęcia nowych wytycznych w sprawie pomocy państwa na rzecz promowania inwestycji w zakresie finansowania ryzyka

(2022/C 476/09)

Urząd Nadzoru EFTA zaproponował odpowiednie środki, które zostały zaakceptowane przez wszystkie państwa EFTA, odnośnie do następującego środka pomocy państwa:

| Data przyjęcia decyzji | 7 września 2022 r. |
| --- | --- |
| Nr sprawy | 86868 |
| Nr decyzji | 177/22/COL |
| Państwo EFTA | Wszystkie |
| Tytuł | Decyzja stwierdzająca zaakceptowanie odpowiednich środków zgodnie z art. 1 ust. 1 części I i art. 19 ust. 1 części II protokołu 3 do porozumienia o nadzorze i Trybunale, zaproponowanych w kontekście przyjęcia nowych wytycznych w sprawie pomocy państwa na rzecz wspierania inwestycji w zakresie finansowania ryzyka |
| Podstawa prawna | Porozumienie EOG, w szczególności art. 61–63 i protokół 26;
  Porozumienie pomiędzy państwami EFTA w sprawie ustanowienia Urzędu Nadzoru i Trybunału Sprawiedliwości („porozumienie o nadzorze i Trybunale”), w szczególności jego art. 24 oraz art. 5 ust. 2 lit. a) i b);
  protokół 3 do porozumienia o nadzorze i Trybunale, w szczególności jego część I art. 1 ust. 1 i część II art. 19 ust. 1 |
| Rodzaj środka pomocy | Decyzja stwierdzająca zaakceptowanie zaproponowanych odpowiednich środków |
| Cel pomocy | Zapewnienie, że państwa EFTA wprowadzą, w razie potrzeby, zmiany w swoich istniejących programach pomocy w zakresie finansowania ryzyka w celu dostosowania ich do nowych wytycznych w sprawie pomocy państwa na rzecz wspierania inwestycji w zakresie finansowania ryzyka |

Data przyjęcia decyzji

7 września 2022 r.

Nr sprawy

86868

Nr decyzji

177/22/COL

Państwo EFTA

Wszystkie

Tytuł

Decyzja stwierdzająca zaakceptowanie odpowiednich środków zgodnie z art. 1 ust. 1 części I i art. 19 ust. 1 części II protokołu 3 do porozumienia o nadzorze i Trybunale, zaproponowanych w kontekście przyjęcia nowych wytycznych w sprawie pomocy państwa na rzecz wspierania inwestycji w zakresie finansowania ryzyka

Podstawa prawna

Porozumienie EOG, w szczególności art. 61–63 i protokół 26;

Porozumienie pomiędzy państwami EFTA w sprawie ustanowienia Urzędu Nadzoru i Trybunału Sprawiedliwości („porozumienie o nadzorze i Trybunale”), w szczególności jego art. 24 oraz art. 5 ust. 2 lit. a) i b);

protokół 3 do porozumienia o nadzorze i Trybunale, w szczególności jego część I art. 1 ust. 1 i część II art. 19 ust. 1

Rodzaj środka pomocy

Decyzja stwierdzająca zaakceptowanie zaproponowanych odpowiednich środków

Cel pomocy

Zapewnienie, że państwa EFTA wprowadzą, w razie potrzeby, zmiany w swoich istniejących programach pomocy w zakresie finansowania ryzyka w celu dostosowania ich do nowych wytycznych w sprawie pomocy państwa na rzecz wspierania inwestycji w zakresie finansowania ryzyka

Tekst decyzji w autentycznej wersji językowej, z którego usunięto wszystkie informacje o charakterze poufnym, można znaleźć na stronie Urzędu Nadzoru EFTA:

http://www.eftasurv.int/state-aid/state-aid-register/decisions/

---