# Iris Oifigiúil C 469/2022

| | ISSN 1977-107X |
| --- | --- |
| Iris Oifigiúil
  an Aontais Eorpaigh | C 469 |
| | |
| An t-eagrán Gaeilge | Faisnéis agus Fógraí | 659 Nollaig 2022 |

ISSN 1977-107X

Iris Oifigiúil

an Aontais Eorpaigh

C 469

An t-eagrán Gaeilge

Faisnéis agus Fógraí

659 Nollaig 2022

---

| Clár | Leathanach |
| --- | --- |
| | I   Rúin, moltaí agus tuairimí |
| | MOLTAÍ |
| | An Chomhairle |
| 2022/C 469/01 | Moladh ón gComhairle an 28 Samhain 2022 maidir le Conairí i dtreo na Rathúlachta Scoile agus lena n-ionadaítear an Moladh ón gComhairle an 28 Meitheamh 2011 maidir le beartais chun luathfhágáil na scoile a laghdú (
  1
  ) | 1 |

Clár

Leathanach

I   Rúin, moltaí agus tuairimí

MOLTAÍ

An Chomhairle

2022/C 469/01

Moladh ón gComhairle an 28 Samhain 2022 maidir le Conairí i dtreo na Rathúlachta Scoile agus lena n-ionadaítear an Moladh ón gComhairle an 28 Meitheamh 2011 maidir le beartais chun luathfhágáil na scoile a laghdú (
  1
  )

1

1

---

| | II   Faisnéis |
| --- | --- |
| | FAISNÉIS Ó INSTITIÚIDÍ, Ó CHOMHLACHTAÍ, Ó OIFIGÍ, AGUS Ó GHNÍOMHAIREACHTAÍ AN AONTAIS EORPAIGH |
| | An Coimisiún Eorpach |
| 2022/C 469/02 | Gan cur i gcoinne comhchruinniú ar tugadh fógra faoi (Cás M.10431 — ALI GROUP / WELBILT) (
  1
  ) | 16 |
| 2022/C 469/03 | Fógra ón gCoimisiún i ndáil le cur i bhfeidhm na gceanglas éicidhearthóireachta ar éifeachtúlacht aonad soláthair cumhachta i bhfreastalaithe agus i dtáirgí stórála sonraí agus na gceanglas éicidhearthóireachta maidir le héifeachtúlacht foinse cumhachta i gcás trealaimh táthúcháin (
  1
  ) | 17 |

II   Faisnéis

FAISNÉIS Ó INSTITIÚIDÍ, Ó CHOMHLACHTAÍ, Ó OIFIGÍ, AGUS Ó GHNÍOMHAIREACHTAÍ AN AONTAIS EORPAIGH

An Coimisiún Eorpach

2022/C 469/02

Gan cur i gcoinne comhchruinniú ar tugadh fógra faoi (Cás M.10431 — ALI GROUP / WELBILT) (
  1
  )

1

16

2022/C 469/03

Fógra ón gCoimisiún i ndáil le cur i bhfeidhm na gceanglas éicidhearthóireachta ar éifeachtúlacht aonad soláthair cumhachta i bhfreastalaithe agus i dtáirgí stórála sonraí agus na gceanglas éicidhearthóireachta maidir le héifeachtúlacht foinse cumhachta i gcás trealaimh táthúcháin (
  1
  )

1

17

---

| | IV   Fógraí |
| --- | --- |
| | FÓGRAÍ Ó INSTITIÚIDÍ, Ó CHOMHLACHTAÍ, Ó OIFIGÍ, AGUS Ó GHNÍOMHAIREACHTAÍ AN AONTAIS EORPAIGH |
| | An Chomhairle |
| 2022/C 469/04 | Conclúidí ón gComhairle maidir le tacú leis an dea-bhail san oideachas digiteach | 19 |
| 2022/C 469/05 | Fógra le haghaidh na ndaoine atá faoi réir na mbeart sriantach dá bhforáiltear i gCinneadh 2010/788/CBES ón gComhairle, arna leasú le Cinneadh (CBES) 2022/2412 ón gComhairle agus Rialachán (CE) Uimh. 1183/2005 ón gComhairle, arna chur chun feidhme le Rialachán (AE) 2022/2401 a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise na staide i bPoblacht Dhaonlathach an Chongó | 29 |
| 2022/C 469/06 | Fógra arna dhíriú ar na hábhair sonraí sin a bhfuil feidhm maidir leo ag na bearta sriantacha dá bhforáiltear i gCinneadh 2010/788/CBES ón gComhairle agus Rialachán (CE) Uimh. 1183/2005 ón gComhairle a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise na staide i bPoblacht Dhaonlathach an Chongó | 30 |
| 2022/C 469/07 | Fógra le haghaidh na ndaoine atá faoi réir na mbeart sriantach dá bhforáiltear i gCinneadh 2010/788/CBES ón gComhairle, arna chur chun feidhme le Cinneadh Cur Chun Feidhme (CBES) 2022/2398 ón gComhairle agus Rialachán (CE) Uimh. 1183/2005 ón gComhairle, arna chur chun feidhme le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2022/2397 ón gComhairle a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise na staide i bPoblacht Dhaonlathach an Chongó | 32 |
| 2022/C 469/08 | Fógra le haghaidh na n-ábhar sonraí sin a bhfuil feidhm maidir leo ag na bearta sriantacha dá bhforáiltear i gCinneadh 2010/788/CBES ón gComhairle agus Rialachán (CE) Uimh. 1183/2005 ón gComhairle a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise na staide i bPoblacht Dhaonlathach an Chongó | 33 |
| | An Coimisiún Eorpach |
| 2022/C 469/09 | Rátaí malairte an euro — 8 Nollaig 2022 | 35 |

IV   Fógraí

FÓGRAÍ Ó INSTITIÚIDÍ, Ó CHOMHLACHTAÍ, Ó OIFIGÍ, AGUS Ó GHNÍOMHAIREACHTAÍ AN AONTAIS EORPAIGH

An Chomhairle

2022/C 469/04

Conclúidí ón gComhairle maidir le tacú leis an dea-bhail san oideachas digiteach

19

2022/C 469/05

Fógra le haghaidh na ndaoine atá faoi réir na mbeart sriantach dá bhforáiltear i gCinneadh 2010/788/CBES ón gComhairle, arna leasú le Cinneadh (CBES) 2022/2412 ón gComhairle agus Rialachán (CE) Uimh. 1183/2005 ón gComhairle, arna chur chun feidhme le Rialachán (AE) 2022/2401 a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise na staide i bPoblacht Dhaonlathach an Chongó

29

2022/C 469/06

Fógra arna dhíriú ar na hábhair sonraí sin a bhfuil feidhm maidir leo ag na bearta sriantacha dá bhforáiltear i gCinneadh 2010/788/CBES ón gComhairle agus Rialachán (CE) Uimh. 1183/2005 ón gComhairle a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise na staide i bPoblacht Dhaonlathach an Chongó

30

2022/C 469/07

Fógra le haghaidh na ndaoine atá faoi réir na mbeart sriantach dá bhforáiltear i gCinneadh 2010/788/CBES ón gComhairle, arna chur chun feidhme le Cinneadh Cur Chun Feidhme (CBES) 2022/2398 ón gComhairle agus Rialachán (CE) Uimh. 1183/2005 ón gComhairle, arna chur chun feidhme le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2022/2397 ón gComhairle a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise na staide i bPoblacht Dhaonlathach an Chongó

32

2022/C 469/08

Fógra le haghaidh na n-ábhar sonraí sin a bhfuil feidhm maidir leo ag na bearta sriantacha dá bhforáiltear i gCinneadh 2010/788/CBES ón gComhairle agus Rialachán (CE) Uimh. 1183/2005 ón gComhairle a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise na staide i bPoblacht Dhaonlathach an Chongó

33

An Coimisiún Eorpach

2022/C 469/09

Rátaí malairte an euro — 8 Nollaig 2022

35

---

| | V   Fógairtí |
| --- | --- |
| | GNÍOMHARTHA EILE |
| | An Coimisiún Eorpach |
| 2022/C 469/10 | Foilsiú teachtaireachta maidir le leasú caighdeánach a fhormheas ar an tsonraíocht táirge le haghaidh ainm in earnáil an fhíona, dá dtagraítear in Airteagal 17(2) agus (3) de Rialachán Tarmligthe (AE) 2019/33 ón gCoimisiún | 36 |

V   Fógairtí

GNÍOMHARTHA EILE

An Coimisiún Eorpach

2022/C 469/10

Foilsiú teachtaireachta maidir le leasú caighdeánach a fhormheas ar an tsonraíocht táirge le haghaidh ainm in earnáil an fhíona, dá dtagraítear in Airteagal 17(2) agus (3) de Rialachán Tarmligthe (AE) 2019/33 ón gCoimisiún

36

---

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Téacs atá ábhartha maidir le LEE. |

---

(1)   Téacs atá ábhartha maidir le LEE.

1

| GA | |
| --- | --- |

GA

---

I Rúin, moltaí agus tuairimí

MOLTAÍ

An Chomhairle

| 9.12.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 469/1 |
| --- | --- | --- | --- |

9.12.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 469/1

---

MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

an 28 Samhain 2022

maidir le Conairí i dtreo na Rathúlachta Scoile agus lena n-ionadaítear an Moladh ón gComhairle an 28 Meitheamh 2011 maidir le beartais chun luathfhágáil na scoile a laghdú

(Téacs atá ábhartha maidir le LEE)

(2022/C 469/01)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 165 agus 166 de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| 1. | I gColún Eorpach na gCeart Sóisialta (1), leagtar béim sa chéad phrionsabal agus san aonú prionsabal déag ar an tábhacht a bhaineann le hoideachas cuimsitheach ardcháilíochta a spreagadh do chách, ó aois óg ar aghaidh. Braitheann cur chun feidhme éifeachtach na bprionsabal sin ar dhiongbháilteacht agus ar ghníomhaíocht na mBallstát. Féadann gníomhaíochtaí ar leibhéal an Aontais a bheith ina gcomhlánú ar ghníomhaíochtaí náisiúnta agus chuir an Coimisiún a rannchuidiú i láthair i bPlean Gníomhaíochta Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta (2). |
| --- | --- |

1.

I gColún Eorpach na gCeart Sóisialta (1), leagtar béim sa chéad phrionsabal agus san aonú prionsabal déag ar an tábhacht a bhaineann le hoideachas cuimsitheach ardcháilíochta a spreagadh do chách, ó aois óg ar aghaidh. Braitheann cur chun feidhme éifeachtach na bprionsabal sin ar dhiongbháilteacht agus ar ghníomhaíocht na mBallstát. Féadann gníomhaíochtaí ar leibhéal an Aontais a bheith ina gcomhlánú ar ghníomhaíochtaí náisiúnta agus chuir an Coimisiún a rannchuidiú i láthair i bPlean Gníomhaíochta Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta (2).

| 2. | An 30 Meán Fómhair 2020 d’fhoilsigh an Coimisiún Eorpach Teachtaireacht maidir leis an Limistéar Eorpach Oideachais a bhaint amach faoi 2025, agus cuimsitheacht ar cheann dá shé ghné (3). An 18 Feabhra 2021, d’fhormheas an Chomhairle an Rún ón gComhairle maidir le creat straitéiseach le haghaidh comhar Eorpach san oideachas agus san oiliúint i dtreo an Limistéir Eorpaigh Oideachais agus níos faide anonn (2021-2030) (4), agus é d’aidhm aige feabhas a chur ar cháilíocht, cothroime, cuimsiú agus rath do chách san oideachas agus san oiliúint mar chéad tosaíocht straitéiseach. |
| --- | --- |

2.

An 30 Meán Fómhair 2020 d’fhoilsigh an Coimisiún Eorpach Teachtaireacht maidir leis an Limistéar Eorpach Oideachais a bhaint amach faoi 2025, agus cuimsitheacht ar cheann dá shé ghné (3). An 18 Feabhra 2021, d’fhormheas an Chomhairle an Rún ón gComhairle maidir le creat straitéiseach le haghaidh comhar Eorpach san oideachas agus san oiliúint i dtreo an Limistéir Eorpaigh Oideachais agus níos faide anonn (2021-2030) (4), agus é d’aidhm aige feabhas a chur ar cháilíocht, cothroime, cuimsiú agus rath do chách san oideachas agus san oiliúint mar chéad tosaíocht straitéiseach.

| 3. | Is é is aidhm do Bhliain Eorpach na hÓige 2022 (5) daoine óga a spreagadh agus a chumhachtú chun a dtodhchaí agus todhchaí na hEorpa a mhúnlú, agus deiseanna breise a thabhairt dóibh a bheith páirteach i gcinntí a dhéanann difear dá saol. |
| --- | --- |

3.

Is é is aidhm do Bhliain Eorpach na hÓige 2022 (5) daoine óga a spreagadh agus a chumhachtú chun a dtodhchaí agus todhchaí na hEorpa a mhúnlú, agus deiseanna breise a thabhairt dóibh a bheith páirteach i gcinntí a dhéanann difear dá saol.

| 4. | Sa tuarascáil ar thoradh críochnaitheach na Comhdhála ar Thodhchaí na hEorpa, iarrann na saoránaigh ar an Aontas Eorpach agus ar a Bhallstáit Limistéar Eorpach Oideachais cuimsitheach a bhunú faoi 2025 ina mbeidh rochtain chomhionann ag na saoránaigh uile ar oideachas ardcháilíochta agus ar fhoghlaim ar feadh an tsaoil, lena n-áirítear iad siúd i gceantair thuaithe agus iargúlta (6). Le Teachtaireacht 2020 ón gCoimisiún, sainaithnítear cuimsiú agus comhionannas inscne mar phríomhghné den Limistéar Eorpach Oideachais atá le baint amach faoi 2025, agus iarrtar go ndéanfaí torthaí oideachais a dhíchúpláil ó stádas socheacnamaíoch. Chomhaontaigh an Chomhairle gur cheart, faoi 2030, an sciar de dhaltaí 15 bliana d’aois atá lagchumasach sa léitheoireacht, sa mhatamaitic agus san eolaíocht a bheith níos lú ná 15 %, agus gheall sí an sciar de luathfhágálaithe an oideachais agus na hoiliúna a laghdú go dtí níos lú ná 9 %. |
| --- | --- |

4.

Sa tuarascáil ar thoradh críochnaitheach na Comhdhála ar Thodhchaí na hEorpa, iarrann na saoránaigh ar an Aontas Eorpach agus ar a Bhallstáit Limistéar Eorpach Oideachais cuimsitheach a bhunú faoi 2025 ina mbeidh rochtain chomhionann ag na saoránaigh uile ar oideachas ardcháilíochta agus ar fhoghlaim ar feadh an tsaoil, lena n-áirítear iad siúd i gceantair thuaithe agus iargúlta (6). Le Teachtaireacht 2020 ón gCoimisiún, sainaithnítear cuimsiú agus comhionannas inscne mar phríomhghné den Limistéar Eorpach Oideachais atá le baint amach faoi 2025, agus iarrtar go ndéanfaí torthaí oideachais a dhíchúpláil ó stádas socheacnamaíoch. Chomhaontaigh an Chomhairle gur cheart, faoi 2030, an sciar de dhaltaí 15 bliana d’aois atá lagchumasach sa léitheoireacht, sa mhatamaitic agus san eolaíocht a bheith níos lú ná 15 %, agus gheall sí an sciar de luathfhágálaithe an oideachais agus na hoiliúna a laghdú go dtí níos lú ná 9 %.

| 5. | Cé go bhfuil feabhas suntasach tagtha ar ráta na luathfhágálaithe ar leibhéal an Aontais, ós rud é go raibh laghdú 3.9 pointe céatadáin air le linn na tréimhse ó 2010 go 2021, tá go leor foghlaimeoirí fós ag fágáil an oideachais róluath. Ba é 9.7 % sciar luathfhágálaithe an oideachais agus na hoiliúna san Aontas trí chéile in 2021, céatadán atá díreach faoi bhun sprioc ET 2020 de 10 % ar leibhéal an Aontais a socraíodh le haghaidh 2020. Mar sin féin, is luathfhágálaithe oideachais agus oiliúna iad breis agus 3.2 milliún duine óg san Aontas (18 go 24 bliana d’aois). Tá difríochtaí móra ann fós idir tíortha agus laistigh díobh, agus neamhionannas ann fós i measc grúpaí sonracha (e.g. ní éiríonn chomh maith sin le himircigh, fir óga, mionlaigh eitneacha amhail na Romaigh, ná le daoine óga i gceantair thuaithe agus iargúlta). |
| --- | --- |

5.

Cé go bhfuil feabhas suntasach tagtha ar ráta na luathfhágálaithe ar leibhéal an Aontais, ós rud é go raibh laghdú 3.9 pointe céatadáin air le linn na tréimhse ó 2010 go 2021, tá go leor foghlaimeoirí fós ag fágáil an oideachais róluath. Ba é 9.7 % sciar luathfhágálaithe an oideachais agus na hoiliúna san Aontas trí chéile in 2021, céatadán atá díreach faoi bhun sprioc ET 2020 de 10 % ar leibhéal an Aontais a socraíodh le haghaidh 2020. Mar sin féin, is luathfhágálaithe oideachais agus oiliúna iad breis agus 3.2 milliún duine óg san Aontas (18 go 24 bliana d’aois). Tá difríochtaí móra ann fós idir tíortha agus laistigh díobh, agus neamhionannas ann fós i measc grúpaí sonracha (e.g. ní éiríonn chomh maith sin le himircigh, fir óga, mionlaigh eitneacha amhail na Romaigh, ná le daoine óga i gceantair thuaithe agus iargúlta).

| 6. | Léiríonn torthaí Chlár Idirnáisiúnta um Measúnú Daltaí (PISA) 2018 de chuid ECFE go raibh treocht chun donachta in a lán tíortha maidir le líon na ndaltaí lagchumasacha sna bunscileanna le linn na tréimhse ó 2009 go 2018. Sa lá atá inniu ann, ní bhíonn inniúlachtaí leordhóthanacha léitheoireachta, matamaitice ná eolaíochta ag duine as gach cúigear Eorpach atá 15 bliana d’aois. Thairis sin, léiríonn torthaí an International Computer and Information Literacy Study (ICILS) [Staidéir Idirnáisiúnta ar an Litearthacht Ríomhaireachta agus Faisnéise] 2018 nach bhfuil bunscileanna digiteacha ag an gcúigiú cuid de na daoine óga san Aontas, agus nochtar neamhréireachtaí feidhmíochta tromchúiseacha ann freisin i dtéarmaí stádais shocheacnamaíoch, rud lena ngabhann riosca go ndéanfaí an bhearna dhigiteach níos mó (7). |
| --- | --- |

6.

Léiríonn torthaí Chlár Idirnáisiúnta um Measúnú Daltaí (PISA) 2018 de chuid ECFE go raibh treocht chun donachta in a lán tíortha maidir le líon na ndaltaí lagchumasacha sna bunscileanna le linn na tréimhse ó 2009 go 2018. Sa lá atá inniu ann, ní bhíonn inniúlachtaí leordhóthanacha léitheoireachta, matamaitice ná eolaíochta ag duine as gach cúigear Eorpach atá 15 bliana d’aois. Thairis sin, léiríonn torthaí an International Computer and Information Literacy Study (ICILS) [Staidéir Idirnáisiúnta ar an Litearthacht Ríomhaireachta agus Faisnéise] 2018 nach bhfuil bunscileanna digiteacha ag an gcúigiú cuid de na daoine óga san Aontas, agus nochtar neamhréireachtaí feidhmíochta tromchúiseacha ann freisin i dtéarmaí stádais shocheacnamaíoch, rud lena ngabhann riosca go ndéanfaí an bhearna dhigiteach níos mó (7).

| 7. | Dearbhaíonn na sonraí gurb é an cúlra socheacnamaíoch is mó a dhéanann torthaí oideachais a thuar. I bhformhór thíortha an Aontais, tá ró-ionadaíocht ann ar fhoghlaimeoirí a thagann ó chúlra faoi mhíbhuntáiste i measc na bhfoghlaimeoirí nach bhfuil cáilíocht meánscoile uachtaraí bainte amach acu agus iad ag fágáil an oideachais agus na hoiliúna. Léirigh Pisa 2018 go bhfuil cion na ndaltaí lagchumasacha sa léitheoireacht i bhfad níos mó i bhformhór thíortha an Aontais sa cheathrú íochtarach d’innéacs an stádais eacnamaíoch, shóisialta agus chultúrtha (ESCS) ná mar atá sé sa cheathrú uachtarach; suas le 40 pointe céatadáin i roinnt Ballstát. Dearbhaítear sa litríocht acadúil go mbíonn níos mó deacrachtaí ag daltaí a bhfuil cúlra socheacnamaíoch íseal acu scileanna acadúla agus teanga a fhorbairt. Bíonn fadhbanna iompraíochta i dtaca leis an bhfoghlaim acu níos minice, léiríonn siad spreagadh níos ísle i leith na foghlama, fágann siad an t-oideachas agus an oiliúint níos luaithe, agus bíonn cáilíochtaí níos ísle acu agus iad ag fágáil na scoile, chomh maith le hinniúlachtaí nach leor iad chun gur féidir leo páirt iomlán a ghlacadh sa tsochaí. |
| --- | --- |

7.

Dearbhaíonn na sonraí gurb é an cúlra socheacnamaíoch is mó a dhéanann torthaí oideachais a thuar. I bhformhór thíortha an Aontais, tá ró-ionadaíocht ann ar fhoghlaimeoirí a thagann ó chúlra faoi mhíbhuntáiste i measc na bhfoghlaimeoirí nach bhfuil cáilíocht meánscoile uachtaraí bainte amach acu agus iad ag fágáil an oideachais agus na hoiliúna. Léirigh Pisa 2018 go bhfuil cion na ndaltaí lagchumasacha sa léitheoireacht i bhfad níos mó i bhformhór thíortha an Aontais sa cheathrú íochtarach d’innéacs an stádais eacnamaíoch, shóisialta agus chultúrtha (ESCS) ná mar atá sé sa cheathrú uachtarach; suas le 40 pointe céatadáin i roinnt Ballstát. Dearbhaítear sa litríocht acadúil go mbíonn níos mó deacrachtaí ag daltaí a bhfuil cúlra socheacnamaíoch íseal acu scileanna acadúla agus teanga a fhorbairt. Bíonn fadhbanna iompraíochta i dtaca leis an bhfoghlaim acu níos minice, léiríonn siad spreagadh níos ísle i leith na foghlama, fágann siad an t-oideachas agus an oiliúint níos luaithe, agus bíonn cáilíochtaí níos ísle acu agus iad ag fágáil na scoile, chomh maith le hinniúlachtaí nach leor iad chun gur féidir leo páirt iomlán a ghlacadh sa tsochaí.

| 8. | Le blianta beaga anuas, tá na Ballstáit tar éis líon ard imirceach ó thríú tíortha (lena n-áirítear dídeanaithe (8)) atá in aois scoile a lánpháirtiú ina gcórais oideachais agus oiliúna, lena n-áirítear cuid acu a bhfuil leibhéal an-íseal bunscileanna acu nuair a thagann siad. Tá dúshláin eile ag teacht chun cinn i gcomhthéacs daoine atá ag teitheadh ón gcogadh san Úcráin, ar leanaí in aois scoile sciar mór díobh a dteastaíonn tacaíocht foghlama spriocdhírithe uathu (lena n-áirítear teanga na scolaíochta a shealbhú), chomh maith le tacaíocht shíceasóisialta. |
| --- | --- |

8.

Le blianta beaga anuas, tá na Ballstáit tar éis líon ard imirceach ó thríú tíortha (lena n-áirítear dídeanaithe (8)) atá in aois scoile a lánpháirtiú ina gcórais oideachais agus oiliúna, lena n-áirítear cuid acu a bhfuil leibhéal an-íseal bunscileanna acu nuair a thagann siad. Tá dúshláin eile ag teacht chun cinn i gcomhthéacs daoine atá ag teitheadh ón gcogadh san Úcráin, ar leanaí in aois scoile sciar mór díobh a dteastaíonn tacaíocht foghlama spriocdhírithe uathu (lena n-áirítear teanga na scolaíochta a shealbhú), chomh maith le tacaíocht shíceasóisialta.

| 9. | In PISA 2015 agus 2018 tugadh chun suntais freisin go bhfuil braistint na ndaltaí a bheith ina bpáirt de shaol na scoile ag dul i laghad agus go bhfuil an bhulaíocht/an chibearbhulaíocht forleathan, agus í ag dul i méid. Leagtar béim sa taighde ar a thábhachtaí atá an dea-bhail mhothúchánach, shóisialta agus choirp i scoileanna maidir leis na deiseanna a bhíonn ag leanaí agus ag daoine óga a bheith rathúil san oideachas agus sa saol a mhéadú. Dearbhaítear ann gur millteanach an tionchar a bhíonn ag saincheisteanna meabhairshláinte, mar aon le foréigean agus bulaíocht, ciníochas, seineafóibe agus cineálacha eile éadulaingthe agus idirdhealaithe, ar dhea-bhail mhothúchánach agus ar thorthaí oideachais leanaí agus daoine óga. Léirítear sa taighde freisin gur mó an baol go ndéanfaí bulaíocht ar ghrúpaí faoi mhíbhuntáiste, agus go bhfuil braistint chómhuintearais níos laige ag foghlaimeoirí ó scoileanna atá lonnaithe i dtimpeallachtaí faoi mhíbhuntáiste soch-eacnamaíoch ná mar atá ag a bpiaraí atá níos fearr as sa saol. |
| --- | --- |

9.

In PISA 2015 agus 2018 tugadh chun suntais freisin go bhfuil braistint na ndaltaí a bheith ina bpáirt de shaol na scoile ag dul i laghad agus go bhfuil an bhulaíocht/an chibearbhulaíocht forleathan, agus í ag dul i méid. Leagtar béim sa taighde ar a thábhachtaí atá an dea-bhail mhothúchánach, shóisialta agus choirp i scoileanna maidir leis na deiseanna a bhíonn ag leanaí agus ag daoine óga a bheith rathúil san oideachas agus sa saol a mhéadú. Dearbhaítear ann gur millteanach an tionchar a bhíonn ag saincheisteanna meabhairshláinte, mar aon le foréigean agus bulaíocht, ciníochas, seineafóibe agus cineálacha eile éadulaingthe agus idirdhealaithe, ar dhea-bhail mhothúchánach agus ar thorthaí oideachais leanaí agus daoine óga. Léirítear sa taighde freisin gur mó an baol go ndéanfaí bulaíocht ar ghrúpaí faoi mhíbhuntáiste, agus go bhfuil braistint chómhuintearais níos laige ag foghlaimeoirí ó scoileanna atá lonnaithe i dtimpeallachtaí faoi mhíbhuntáiste soch-eacnamaíoch ná mar atá ag a bpiaraí atá níos fearr as sa saol.

| 10. | Is tábhachtaí fós é aghaidh a thabhairt ar na dúshláin sin mar gheall ar phaindéim COVID-19. Tugtar le fios i roinnt staidéar gur mó an dóchúlacht atá anois ann de dheasca na géarchéime go n-éireoidh foghlaimeoirí atá i mbaol tarraingt siar ón scoil as ar fad, agus tugtar le fios go raibh tionchar díobhálach ag an ngéarchéim ar mheabhairshláinte agus ar dhea-bhail na bhfoghlaimeoirí i gcoitinne (9). |
| --- | --- |

10.

Is tábhachtaí fós é aghaidh a thabhairt ar na dúshláin sin mar gheall ar phaindéim COVID-19. Tugtar le fios i roinnt staidéar gur mó an dóchúlacht atá anois ann de dheasca na géarchéime go n-éireoidh foghlaimeoirí atá i mbaol tarraingt siar ón scoil as ar fad, agus tugtar le fios go raibh tionchar díobhálach ag an ngéarchéim ar mheabhairshláinte agus ar dhea-bhail na bhfoghlaimeoirí i gcoitinne (9).

| 11. | In 2011, ghlac an Chomhairle Moladh maidir le beartais chun luathfhágáil na scoile a laghdú (10). Tá obair fhairsing déanta ar an leibhéal Eorpach agus ar an leibhéal náisiúnta chun an Moladh a chur chun feidhme, go háirithe trí phiarfhoghlaim agus trí mhalartú dea-chleachtas idir na Ballstáit faoi chuimsiú ET 2020 le haghaidh comhar beartais Eorpach. Tá raon leathan acmhainní, samplaí de bhearta rathúla agus ábhair acmhainní ar fáil ar líne tríd an mBosca Uirlisí Eorpach le haghaidh na Scoileanna agus trí bhosca uirlisí gairmoideachais agus oiliúna Cedefop chun dul i ngleic le luathfhágáil na scoile. Leis an measúnú neamhspleách ar chur chun feidhme an Mholta, a foilsíodh in 2019 (11), tugtar comhartha láidir gur spreag an Moladh sin agus sraith uirlisí beartais an Aontais a ghabhann leis claochluithe laistigh d’institiúidí agus beartais oideachais agus oiliúna agus gur thacaigh sé le luathfhágáil an oideachais agus na hoiliúna a laghdú. Cuirtear i dtábhacht ann freisin na réimsí ina bhfuil gá le tuilleadh oibre. |
| --- | --- |

11.

In 2011, ghlac an Chomhairle Moladh maidir le beartais chun luathfhágáil na scoile a laghdú (10). Tá obair fhairsing déanta ar an leibhéal Eorpach agus ar an leibhéal náisiúnta chun an Moladh a chur chun feidhme, go háirithe trí phiarfhoghlaim agus trí mhalartú dea-chleachtas idir na Ballstáit faoi chuimsiú ET 2020 le haghaidh comhar beartais Eorpach. Tá raon leathan acmhainní, samplaí de bhearta rathúla agus ábhair acmhainní ar fáil ar líne tríd an mBosca Uirlisí Eorpach le haghaidh na Scoileanna agus trí bhosca uirlisí gairmoideachais agus oiliúna Cedefop chun dul i ngleic le luathfhágáil na scoile. Leis an measúnú neamhspleách ar chur chun feidhme an Mholta, a foilsíodh in 2019 (11), tugtar comhartha láidir gur spreag an Moladh sin agus sraith uirlisí beartais an Aontais a ghabhann leis claochluithe laistigh d’institiúidí agus beartais oideachais agus oiliúna agus gur thacaigh sé le luathfhágáil an oideachais agus na hoiliúna a laghdú. Cuirtear i dtábhacht ann freisin na réimsí ina bhfuil gá le tuilleadh oibre.

| 12. | Tá clár Erasmus+ tar éis tacú le roinnt tionscadal trasnáisiúnta maidir le cuimsiú in earnálacha éagsúla oideachais, tionscadail lena dtugtar aghaidh ar thearcghnóthachtáil agus luathfhágáil an oideachais agus na hoiliúna. Tá an cuimsiú ar cheann de thosaíochtaí uileghabhálacha Erasmus+ le haghaidh na tréimhse ó 2021 go 2027. Áirítear leis an gclár freisin tosaíocht bheartais shonrach chun dul i ngleic leis an míbhuntáiste foghlama, le luathfhágáil na scoile agus le lagchumas sna bunscileanna, agus beidh geallsealbhóirí lena mbaineann cistiú Erasmus+in ann moltaí beartais a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

12.

Tá clár Erasmus+ tar éis tacú le roinnt tionscadal trasnáisiúnta maidir le cuimsiú in earnálacha éagsúla oideachais, tionscadail lena dtugtar aghaidh ar thearcghnóthachtáil agus luathfhágáil an oideachais agus na hoiliúna. Tá an cuimsiú ar cheann de thosaíochtaí uileghabhálacha Erasmus+ le haghaidh na tréimhse ó 2021 go 2027. Áirítear leis an gclár freisin tosaíocht bheartais shonrach chun dul i ngleic leis an míbhuntáiste foghlama, le luathfhágáil na scoile agus le lagchumas sna bunscileanna, agus beidh geallsealbhóirí lena mbaineann cistiú Erasmus+in ann moltaí beartais a chur chun feidhme.

| 13. | Tá infheistíochtaí móra slógtha trí Chistí Struchtúracha agus Infheistíochta na hEorpa (CSIE) 2014–2020 chun dul i ngleic le luathfhágáil an oideachais agus na hoiliúna, lena dtacaítear le tionscadail iomadúla ar mórscála i gcomhréir le Moladh 2011 ón gComhairle. Tacaíonn Ciste Sóisialta na hEorpa+ le daoine aonair, le réigiúin agus le Ballstáit a bhfuil dúshláin ar leith rompu, idir théarnamh ó phaindéim COVID-19 agus spriocanna an Aontais maidir leis an aeráid, fostaíocht, cuimsiú sóisialta, agus oideachas a bhaint amach. Baintear úsáid as CSIE agus cistí beartais chomhtháthaithe 2021–2027, faoi threoir, i measc rudaí eile, na moltaí tírshonracha a eisítear faoi chuimsiú an tSeimeastair Eorpaigh. |
| --- | --- |

13.

Tá infheistíochtaí móra slógtha trí Chistí Struchtúracha agus Infheistíochta na hEorpa (CSIE) 2014–2020 chun dul i ngleic le luathfhágáil an oideachais agus na hoiliúna, lena dtacaítear le tionscadail iomadúla ar mórscála i gcomhréir le Moladh 2011 ón gComhairle. Tacaíonn Ciste Sóisialta na hEorpa+ le daoine aonair, le réigiúin agus le Ballstáit a bhfuil dúshláin ar leith rompu, idir théarnamh ó phaindéim COVID-19 agus spriocanna an Aontais maidir leis an aeráid, fostaíocht, cuimsiú sóisialta, agus oideachas a bhaint amach. Baintear úsáid as CSIE agus cistí beartais chomhtháthaithe 2021–2027, faoi threoir, i measc rudaí eile, na moltaí tírshonracha a eisítear faoi chuimsiú an tSeimeastair Eorpaigh.

| 14. | Leis an Ionstraim um Thacaíocht Theicniúil, tugtar an deis do na Ballstáit tacaíocht a fháil, ach sin a iarraidh, d’athchóirithe saincheaptha i réimsí éagsúla, amhail torthaí oideachais leanaí a fheabhsú, oideachas agus cúram na luath-óige a fheabhsú, straitéisí náisiúnta agus pleananna gníomhaíochta a leagan síos maidir le haghaidh a thabhairt ar luathfhágáil an oideachais agus na hoiliúna agus cosc a chur uirthi, uirlisí a fhorbairt chun tacú le hearcú múinteoirí agus le forbairt ghairmiúil, nó athchóiriú curaclaim a ullmhú agus a sheoladh. Bhain roinnt Ballstát úsáid as an Ionstraim um Thacaíocht Theicniúil agus as an gClár Tacaíochta um Athchóiriú Struchtúrach a tháinig roimh an ionstraim, chun tacú le hathchóirithe maidir le luathfhágáil an oideachais agus na hoiliúna a chosc, go háirithe a mhéid a bhaineann le leanaí ó chúlraí leochaileacha. |
| --- | --- |

14.

Leis an Ionstraim um Thacaíocht Theicniúil, tugtar an deis do na Ballstáit tacaíocht a fháil, ach sin a iarraidh, d’athchóirithe saincheaptha i réimsí éagsúla, amhail torthaí oideachais leanaí a fheabhsú, oideachas agus cúram na luath-óige a fheabhsú, straitéisí náisiúnta agus pleananna gníomhaíochta a leagan síos maidir le haghaidh a thabhairt ar luathfhágáil an oideachais agus na hoiliúna agus cosc a chur uirthi, uirlisí a fhorbairt chun tacú le hearcú múinteoirí agus le forbairt ghairmiúil, nó athchóiriú curaclaim a ullmhú agus a sheoladh. Bhain roinnt Ballstát úsáid as an Ionstraim um Thacaíocht Theicniúil agus as an gClár Tacaíochta um Athchóiriú Struchtúrach a tháinig roimh an ionstraim, chun tacú le hathchóirithe maidir le luathfhágáil an oideachais agus na hoiliúna a chosc, go háirithe a mhéid a bhaineann le leanaí ó chúlraí leochaileacha.

| 15. | Is gá do leanaí agus do dhéagóirí sraith chothrom d’inniúlachtaí cognaíocha, sóisialta agus mothúchánacha a bheith acu chun torthaí dearfacha a bhaint amach sa scoil agus sa saol. Sa Mholadh ón gComhairle an 22 Bealtaine 2018 maidir le príomhinniúlachtaí don fhoghlaim ar feadh an tsaoil (12) déantar “inniúlacht phearsanta agus shóisialta agus inniúlacht maidir le foghlaim conas foghlaim” a shainiú. Áirítear leis sin an cumas dul i ngleic le héiginnteacht agus castacht, tacú leis an dea-bhail choirp agus mhothúchánach phearsanta, an tsláinte coirp agus an mheabhairshláinte a chothú, caidreamh comhoibríoch dearfach a fhorbairt le daoine, agus cloí le saol atá dírithe ar an dea-shláinte agus ar an todhchaí, agus coinbhleacht a bhainistiú i gcomhthéacs cuimsitheach tacúil. |
| --- | --- |

15.

Is gá do leanaí agus do dhéagóirí sraith chothrom d’inniúlachtaí cognaíocha, sóisialta agus mothúchánacha a bheith acu chun torthaí dearfacha a bhaint amach sa scoil agus sa saol. Sa Mholadh ón gComhairle an 22 Bealtaine 2018 maidir le príomhinniúlachtaí don fhoghlaim ar feadh an tsaoil (12) déantar “inniúlacht phearsanta agus shóisialta agus inniúlacht maidir le foghlaim conas foghlaim” a shainiú. Áirítear leis sin an cumas dul i ngleic le héiginnteacht agus castacht, tacú leis an dea-bhail choirp agus mhothúchánach phearsanta, an tsláinte coirp agus an mheabhairshláinte a chothú, caidreamh comhoibríoch dearfach a fhorbairt le daoine, agus cloí le saol atá dírithe ar an dea-shláinte agus ar an todhchaí, agus coinbhleacht a bhainistiú i gcomhthéacs cuimsitheach tacúil.

| 16. | Iarrtar, sna Conclúidí ón gComhairle maidir le cothroime agus cuimsiú san oideachas agus san oiliúint chun rath san oideachas a chur chun cinn do chách (13), ar na Ballstáit uile bearta beartais oideachais a chur chun feidhme agus athchóirithe ar chórais oideachais agus oiliúna a shaothrú, de réir mar is iomchuí, ag féachaint do réimse iomlán an oideachais agus na hoiliúna agus le cur chuige institiúide iomlán, chun comhionannas deiseanna agus cuimsiú a fheabhsú agus chun rath san oideachas ar gach leibhéal agus i ngach cineál oideachais agus oiliúna a chur chun cinn. |
| --- | --- |

16.

Iarrtar, sna Conclúidí ón gComhairle maidir le cothroime agus cuimsiú san oideachas agus san oiliúint chun rath san oideachas a chur chun cinn do chách (13), ar na Ballstáit uile bearta beartais oideachais a chur chun feidhme agus athchóirithe ar chórais oideachais agus oiliúna a shaothrú, de réir mar is iomchuí, ag féachaint do réimse iomlán an oideachais agus na hoiliúna agus le cur chuige institiúide iomlán, chun comhionannas deiseanna agus cuimsiú a fheabhsú agus chun rath san oideachas ar gach leibhéal agus i ngach cineál oideachais agus oiliúna a chur chun cinn.

| 17. | Aithnítear sna conclúidí ón gComhairle maidir le múinteoirí agus oiliúnóirí Eorpacha don todhchaí (14) gurb iad na múinteoirí, na hoiliúnóirí agus na ceannairí scoile atá ina gceann feadhna bunriachtanach san oideachais agus san oiliúint, agus cuirtear i dtábhacht sna conclúidí gur gá a n-inniúlachtaí siúd a fhorbairt a thuilleadh agus a thabhairt cothrom le dáta. Aithníodh i dteachtaireacht maidir le Limistéar Eorpach Oideachais agus sa Rún ón gComhairle an ról ríthábhachtach atá ag múinteoirí agus oiliúnóirí. |
| --- | --- |

17.

Aithnítear sna conclúidí ón gComhairle maidir le múinteoirí agus oiliúnóirí Eorpacha don todhchaí (14) gurb iad na múinteoirí, na hoiliúnóirí agus na ceannairí scoile atá ina gceann feadhna bunriachtanach san oideachais agus san oiliúint, agus cuirtear i dtábhacht sna conclúidí gur gá a n-inniúlachtaí siúd a fhorbairt a thuilleadh agus a thabhairt cothrom le dáta. Aithníodh i dteachtaireacht maidir le Limistéar Eorpach Oideachais agus sa Rún ón gComhairle an ról ríthábhachtach atá ag múinteoirí agus oiliúnóirí.

| 18. | Leis an Moladh ón gComhairle an 22 Bealtaine 2019 maidir le córais oideachais agus cúraim luath-óige ar ardcháilíocht (15), cuirtear i dtreis go rannchuidíonn an rochtain ar sheirbhísí oideachais agus cúraim luath-óige ag gach leanbh lena bhforbairt shláintiúil agus lena rathúlacht oideachais, go gcabhraíonn sí le héagothromaíochtaí sóisialta a laghdú agus go laghdaíonn sí an bhearna inniúlachta idir leanaí ó chúlraí eacnamaíocha éagsúla. |
| --- | --- |

18.

Leis an Moladh ón gComhairle an 22 Bealtaine 2019 maidir le córais oideachais agus cúraim luath-óige ar ardcháilíocht (15), cuirtear i dtreis go rannchuidíonn an rochtain ar sheirbhísí oideachais agus cúraim luath-óige ag gach leanbh lena bhforbairt shláintiúil agus lena rathúlacht oideachais, go gcabhraíonn sí le héagothromaíochtaí sóisialta a laghdú agus go laghdaíonn sí an bhearna inniúlachta idir leanaí ó chúlraí eacnamaíocha éagsúla.

| 19. | Leis an Moladh ón gComhairle an 29 Samhain 2021 maidir le cineálacha cur chuige foghlama cumaiscthe i gcomhair bunoideachas agus meánoideachas cuimsitheach ardcháilíochta (16), cuirtear cuir chuige i leith foghlaim chumaisc chun cinn lena gcomhcheanglaítear timpeallachtaí na láithreach scoile agus na cianfhoghlama, mar aon le huirlisí foghlama digiteacha agus neamhdhigiteacha, d’fhonn córais oideachais agus oiliúna níos athléimní agus níos cuimsithí a fhorbairt. Fágann na cleachtais sin gur féidir cuir chuige agus uirlisí éagsúlaithe agus idirdhealaithe a úsáid chun tacaíocht níos fearr a thabhairt do gach dalta – go háirithe daltaí a bhfuil riachtanais shonracha acu nó do dhaltaí ó ghrúpaí faoi mhíbhuntáiste – agus chun feabhas a chur ar a spreagadh chun foghlaim. |
| --- | --- |

19.

Leis an Moladh ón gComhairle an 29 Samhain 2021 maidir le cineálacha cur chuige foghlama cumaiscthe i gcomhair bunoideachas agus meánoideachas cuimsitheach ardcháilíochta (16), cuirtear cuir chuige i leith foghlaim chumaisc chun cinn lena gcomhcheanglaítear timpeallachtaí na láithreach scoile agus na cianfhoghlama, mar aon le huirlisí foghlama digiteacha agus neamhdhigiteacha, d’fhonn córais oideachais agus oiliúna níos athléimní agus níos cuimsithí a fhorbairt. Fágann na cleachtais sin gur féidir cuir chuige agus uirlisí éagsúlaithe agus idirdhealaithe a úsáid chun tacaíocht níos fearr a thabhairt do gach dalta – go háirithe daltaí a bhfuil riachtanais shonracha acu nó do dhaltaí ó ghrúpaí faoi mhíbhuntáiste – agus chun feabhas a chur ar a spreagadh chun foghlaim.

| 20. | Sainítear sa Chlár Oibre Scileanna don Eoraip (17) gníomhaíochtaí chun an t-iomaíochas inbhuanaithe a neartú, athléimneacht a chothú chun freagairt ar ghéarchéimeanna agus chun cabhrú le daoine aonair agus le gnólachtaí tacar ábhartha scileanna a fhorbairt, bunaithe ar na ceachtanna a foghlaimíodh le linn phaindéim COVID-19. Sa Mholadh ón gComhairle an 24 Samhain 2020 maidir leis an ngairmoideachas agus leis an ngairmoiliúint le haghaidh an iomaíochais inbhuanaithe (18), na cothroime sóisialta agus na hathléimneachta, moltar fís bheartais Aontais athnuaite i ndáil le gairmoideachas agus gairmoiliúint, a mbeidh ról lárnach aici maidir le luathfhágáil an oideachais agus na hoiliúna a chosc agus comhionannas deiseanna a chur chun cinn. |
| --- | --- |

20.

Sainítear sa Chlár Oibre Scileanna don Eoraip (17) gníomhaíochtaí chun an t-iomaíochas inbhuanaithe a neartú, athléimneacht a chothú chun freagairt ar ghéarchéimeanna agus chun cabhrú le daoine aonair agus le gnólachtaí tacar ábhartha scileanna a fhorbairt, bunaithe ar na ceachtanna a foghlaimíodh le linn phaindéim COVID-19. Sa Mholadh ón gComhairle an 24 Samhain 2020 maidir leis an ngairmoideachas agus leis an ngairmoiliúint le haghaidh an iomaíochais inbhuanaithe (18), na cothroime sóisialta agus na hathléimneachta, moltar fís bheartais Aontais athnuaite i ndáil le gairmoideachas agus gairmoiliúint, a mbeidh ról lárnach aici maidir le luathfhágáil an oideachais agus na hoiliúna a chosc agus comhionannas deiseanna a chur chun cinn.

| 21. | Leagtar amach sa Phlean Gníomhaíochta don Oideachas Digiteach (19) gníomhaíochtaí chun scileanna agus inniúlachtaí digiteacha a fheabhsú le haghaidh an aistrithe dhigitigh, chun a áirithiú nach bhfágfar aon fhoghlaimeoir ar lár agus go mbeidh na hinniúlachtaí ag céimithe a bhfuil gá leo sa mhargadh saothair. Déantar foráil ann maidir le treoirlínte comhchoiteanna a fhorbairt le haghaidh múinteoirí agus foirne oideachais chun an litearthacht dhigiteach a chothú agus chun dul i ngleic leis an mbréagaisnéis, maidir le Creat Inniúlachta Digití na hEorpa a thabhairt cothrom le dáta agus maidir le togra le haghaidh moladh ón gComhairle i ndáil le feabhas a chur ar sholáthar scileanna digiteacha san oideachas agus san oiliúint. Ina theannta sin, moltar sa Phlean Gníomhaíochta go ndéanfaí iarrachtaí chun an bhearna idir na hinscní in STEM a laghdú. |
| --- | --- |

21.

Leagtar amach sa Phlean Gníomhaíochta don Oideachas Digiteach (19) gníomhaíochtaí chun scileanna agus inniúlachtaí digiteacha a fheabhsú le haghaidh an aistrithe dhigitigh, chun a áirithiú nach bhfágfar aon fhoghlaimeoir ar lár agus go mbeidh na hinniúlachtaí ag céimithe a bhfuil gá leo sa mhargadh saothair. Déantar foráil ann maidir le treoirlínte comhchoiteanna a fhorbairt le haghaidh múinteoirí agus foirne oideachais chun an litearthacht dhigiteach a chothú agus chun dul i ngleic leis an mbréagaisnéis, maidir le Creat Inniúlachta Digití na hEorpa a thabhairt cothrom le dáta agus maidir le togra le haghaidh moladh ón gComhairle i ndáil le feabhas a chur ar sholáthar scileanna digiteacha san oideachas agus san oiliúint. Ina theannta sin, moltar sa Phlean Gníomhaíochta go ndéanfaí iarrachtaí chun an bhearna idir na hinscní in STEM a laghdú.

| 22. | Le Moladh (AE) 2021/1004 ón gComhairle an 14 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ráthaíocht Eorpach do Leanaí (20), iarrtar ar na Ballstáit rochtain éifeachtach shaor ar ghníomhaíochtaí oideachais agus ar ghníomhaíochtaí scoilbhunaithe a ráthú le haghaidh leanaí atá ar an ngannchuid (i.e. i mbaol bochtaineachta nó eisiaimh shóisialta, go háirithe na Romaigh). I straitéis an Aontais maidir le cearta an linbh (21), iarrtar oideachas cuimsitheach ardcháilíochta a chothú. I straitéis nua an Aontais maidir le hidirlíon níos fearr do leanaí (BIK+) (22), iarrtar go ndéanfaí timpeallacht dhigiteach a thógáil ina ndéanfaí leanaí a chosaint, a chumhachtú agus a urramú agus cuirtear i dtábhacht inti gur cheart comhionannas deiseanna a bheith ag leanaí atá i staideanna leochaileacha chun leas a bhaint as na deiseanna a d’fhéadfadh eascairt as an deacáid dhigiteach. |
| --- | --- |

22.

Le Moladh (AE) 2021/1004 ón gComhairle an 14 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ráthaíocht Eorpach do Leanaí (20), iarrtar ar na Ballstáit rochtain éifeachtach shaor ar ghníomhaíochtaí oideachais agus ar ghníomhaíochtaí scoilbhunaithe a ráthú le haghaidh leanaí atá ar an ngannchuid (i.e. i mbaol bochtaineachta nó eisiaimh shóisialta, go háirithe na Romaigh). I straitéis an Aontais maidir le cearta an linbh (21), iarrtar oideachas cuimsitheach ardcháilíochta a chothú. I straitéis nua an Aontais maidir le hidirlíon níos fearr do leanaí (BIK+) (22), iarrtar go ndéanfaí timpeallacht dhigiteach a thógáil ina ndéanfaí leanaí a chosaint, a chumhachtú agus a urramú agus cuirtear i dtábhacht inti gur cheart comhionannas deiseanna a bheith ag leanaí atá i staideanna leochaileacha chun leas a bhaint as na deiseanna a d’fhéadfadh eascairt as an deacáid dhigiteach.

| 23. | Sa ghlúin nua de straitéisí Aontais um chomhionannas agus creataí beartais um chuimsiú a glacadh in 2020 agus 2021 (23) leagadh béim láidir ar an gcothroime agus ar an gcuimsiú a chur chun cinn agus ar an idirdhealú san oideachas a chomhrac trí thacaíocht spriocdhírithe do na daoine is mó atá faoi mhíbhuntáiste agus is mó a dhéantar idirdhealú orthu. |
| --- | --- |

23.

Sa ghlúin nua de straitéisí Aontais um chomhionannas agus creataí beartais um chuimsiú a glacadh in 2020 agus 2021 (23) leagadh béim láidir ar an gcothroime agus ar an gcuimsiú a chur chun cinn agus ar an idirdhealú san oideachas a chomhrac trí thacaíocht spriocdhírithe do na daoine is mó atá faoi mhíbhuntáiste agus is mó a dhéantar idirdhealú orthu.

| 24. | Sa Mholadh ón gComhairle an 30 Deireadh Fómhair 2020A Bridge to Jobs – Reinforcing the Youth Guarantee [Nasc leis an bhFostaíocht – An Ráthaíocht don Aos Óg a Threisiú] agus lena n-ionadaítear an Moladh ón gComhairle an 22 Aibreán 2013 maidir le Ráthaíocht don Aos Óg a bhunú (24), moltar gur cheart cabhrú le daoine óga filleadh ar an oideachas agus an oiliúint a dhéanamh tríd an tairiscint oideachais leanúnaigh a éagsúlú, lena n-áirithítear, i gcás inarb iomchuí, bailíochtú na foghlama seachfhoirmiúla agus neamhfhoirmiúla. Ina theannta sin, cabhraíonn an tionscnamh ALMA (Beartaigh, Foghlaim, Máistrigh, Gnóthaigh) le daoine óga faoi mhíbhuntáiste atá idir 18 agus 30 bliain d’aois nach bhfuil fostaithe ná ag gabháil d’oideachas agus oiliúint (NEETanna) a mbealach a aimsiú chuig an margadh fostaíochta ina dtír dhúchais trí thacaíocht d’oideachas, do ghairmoiliúint nó d’fhostaíocht a chomhcheangal le socrúchán oibre i mBallstát eile den Aontas, chun a scileanna, a n-eolas agus a dtaithí a fheabhsú. |
| --- | --- |

24.

Sa Mholadh ón gComhairle an 30 Deireadh Fómhair 2020A Bridge to Jobs – Reinforcing the Youth Guarantee [Nasc leis an bhFostaíocht – An Ráthaíocht don Aos Óg a Threisiú] agus lena n-ionadaítear an Moladh ón gComhairle an 22 Aibreán 2013 maidir le Ráthaíocht don Aos Óg a bhunú (24), moltar gur cheart cabhrú le daoine óga filleadh ar an oideachas agus an oiliúint a dhéanamh tríd an tairiscint oideachais leanúnaigh a éagsúlú, lena n-áirithítear, i gcás inarb iomchuí, bailíochtú na foghlama seachfhoirmiúla agus neamhfhoirmiúla. Ina theannta sin, cabhraíonn an tionscnamh ALMA (Beartaigh, Foghlaim, Máistrigh, Gnóthaigh) le daoine óga faoi mhíbhuntáiste atá idir 18 agus 30 bliain d’aois nach bhfuil fostaithe ná ag gabháil d’oideachas agus oiliúint (NEETanna) a mbealach a aimsiú chuig an margadh fostaíochta ina dtír dhúchais trí thacaíocht d’oideachas, do ghairmoiliúint nó d’fhostaíocht a chomhcheangal le socrúchán oibre i mBallstát eile den Aontas, chun a scileanna, a n-eolas agus a dtaithí a fheabhsú.

| 25. | Bunaithe ar na ceachtanna a foghlaimíodh ó chur chun feidhme Mholadh 2011 ón gComhairle, ar léargais nua ón taighde, agus ar chomhairliúcháin le geallsealbhóirí, iarrtar cur chuige níos leithne, níos cuimsithí agus níos córasaí i leith rathúlacht scoile, cur chuige lena dtabharfar aghaidh go comhuaineach ar an sprioc ar leibhéal an Aontais maidir le bunscileanna agus ar an sprioc maidir le luathfhágáil an oideachais agus na hoiliúna, agus lena ndaingneofar gné na dea-bhaile ina hiomláine. Leis an gcur chuige sin, ba cheart forbairt na n-inniúlachtaí a bhfuil gá leo a áirithiú chun go n-éireodh le daltaí san oideachas agus sa saol, agus ba cheart taithí fhóinteach foghlama, caidreamh, rannpháirtíocht níos leithne sa phobal agus aistriú rianúil chuig aosacht chobhsaí agus saoránacht ghníomhach a bheith i ndán dóibh mar thoradh air. |
| --- | --- |

25.

Bunaithe ar na ceachtanna a foghlaimíodh ó chur chun feidhme Mholadh 2011 ón gComhairle, ar léargais nua ón taighde, agus ar chomhairliúcháin le geallsealbhóirí, iarrtar cur chuige níos leithne, níos cuimsithí agus níos córasaí i leith rathúlacht scoile, cur chuige lena dtabharfar aghaidh go comhuaineach ar an sprioc ar leibhéal an Aontais maidir le bunscileanna agus ar an sprioc maidir le luathfhágáil an oideachais agus na hoiliúna, agus lena ndaingneofar gné na dea-bhaile ina hiomláine. Leis an gcur chuige sin, ba cheart forbairt na n-inniúlachtaí a bhfuil gá leo a áirithiú chun go n-éireodh le daltaí san oideachas agus sa saol, agus ba cheart taithí fhóinteach foghlama, caidreamh, rannpháirtíocht níos leithne sa phobal agus aistriú rianúil chuig aosacht chobhsaí agus saoránacht ghníomhach a bheith i ndán dóibh mar thoradh air.

| 26. | An cuspóir maidir le tearcghnóthachtáil agus luathfhágáil an oideachais agus na hoiliúna a laghdú agus maidir le rathúlacht scoile a chur chun cinn, ní mór do na Ballstáit aghaidh a thabhairt air go córasach ar fud an Aontais. Ar leibhéal an chórais, tá gá le comhsheasmhacht na mbeart beartais, comhordú le réimsí beartais ábhartha eile (amhail an óige, an tsláinte, cultúr, seirbhísí sóisialta, fostaíocht, tithíocht, ceartas, imirce agus lánpháirtiú), agus comhar éifeachtach idir na gníomhaithe éagsúla ar gach leibhéal (náisiúnta, réigiúnach, áitiúil, scoile) chun tacaíocht chomhordaithe a thabhairt do leanaí, do dhaoine óga agus dá dteaghlaigh. In éineacht leis sin, ba cheart cur chuige uile-scoile a chur chun cinn, i gcomhréir leis na himthosca náisiúnta, agus gach réimse gníomhaíochta a ionchorprú (teagasc agus foghlaim, pleanáil agus rialachas, etc.) leis na príomhghníomhaithe go léir rannpháirteach (foghlaimeoirí, ceannairí scoile, baill foirne teagaisc agus eile, tuismitheoirí agus teaghlaigh, pobail áitiúla agus pobail níos leithne) (25). |
| --- | --- |

26.

An cuspóir maidir le tearcghnóthachtáil agus luathfhágáil an oideachais agus na hoiliúna a laghdú agus maidir le rathúlacht scoile a chur chun cinn, ní mór do na Ballstáit aghaidh a thabhairt air go córasach ar fud an Aontais. Ar leibhéal an chórais, tá gá le comhsheasmhacht na mbeart beartais, comhordú le réimsí beartais ábhartha eile (amhail an óige, an tsláinte, cultúr, seirbhísí sóisialta, fostaíocht, tithíocht, ceartas, imirce agus lánpháirtiú), agus comhar éifeachtach idir na gníomhaithe éagsúla ar gach leibhéal (náisiúnta, réigiúnach, áitiúil, scoile) chun tacaíocht chomhordaithe a thabhairt do leanaí, do dhaoine óga agus dá dteaghlaigh. In éineacht leis sin, ba cheart cur chuige uile-scoile a chur chun cinn, i gcomhréir leis na himthosca náisiúnta, agus gach réimse gníomhaíochta a ionchorprú (teagasc agus foghlaim, pleanáil agus rialachas, etc.) leis na príomhghníomhaithe go léir rannpháirteach (foghlaimeoirí, ceannairí scoile, baill foirne teagaisc agus eile, tuismitheoirí agus teaghlaigh, pobail áitiúla agus pobail níos leithne) (25).

| 27. | Urramaítear go hiomlán leis an Moladh ón gComhairle seo prionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta. |
| --- | --- |

27.

Urramaítear go hiomlán leis an Moladh ón gComhairle seo prionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta.

AG MOLADH LEIS SEO DO NA BALLSTÁIT:

| 1. | Straitéis chomhtháite chuimsitheach (26)
  maidir le rathúlacht scoile a fhorbairt nó, i gcás inarb iomchuí, a neartú a thuilleadh faoi 2025, ar an leibhéal iomchuí, i gcomhréir le struchtúr a gcórais oideachais agus oiliúna, d’fhonn éifeachtaí stádais shocheacnamaíoch ar thorthaí an oideachais agus na hoiliúna, an cuimsiú san oideachas a chur chun cinn agus luathfhágáil an oideachais agus na hoiliúna a laghdú a thuilleadh, mar aon le tearcghnóthachtáil sna bunscileanna, agus na bearta éagsúla a leagtar amach sa chreat beartais san Iarscríbhinn á gcur san áireamh. Ba cheart aird ar leith a dhíriú ar an dea-bhail ar scoil mar chuid lárnach den rathúlacht scoile. Ba cheart a áireamh i straitéis den chineál sin bearta coisctheacha, idirghabhála agus cúitimh (lena n-áirítear bearta a thairgtear mar chuid den Ráthaíocht threisithe don Aos Óg (27)), ba cheart í a bheith fianaisebhunaithe agus bearta uilíocha a bheith comhcheangailte inti le forálacha spriocdhírithe agus/nó pearsantaithe le haghaidh foghlaimeoirí a bhfuil gá acu le haird agus tacaíocht bhreise i dtimpeallachtaí cuimsitheacha (amhail foghlaimeoirí ó chúlra faoi bhuntáiste socheacnamaíoch, cúlra imirceach, cúlra dídeanaí nó cúlra Romach, foghlaimeoirí faoi mhíchumas infheicthe agus dofheicthe, agus foghlaimeoirí a bhfuil riachtanais speisialta oideachais nó fadhbanna meabhairshláinte acu agus foghlaimeoirí a bhfuil cónaí orthu i gceantair atá scoite, oileánach nó iargúlta, amhail na réigiúin is forimeallaí san Aontas, de réir cúinsí náisiúnta). Straitéis den chineál sin, ba cheart í a bheith bunaithe freisin ar chomhar struchtúrtha idir gníomhaithe a dhéanann ionadaíocht do réimsí beartais, leibhéil rialachais agus leibhéil oideachais agus oiliúna éagsúla, ba cheart cistiú leordhóthanach a bheith ar fáil di agus ba cheart plean cur chun feidhme agus meastóireachta a bheith ag gabháil léi. |
| --- | --- |

1.

Straitéis chomhtháite chuimsitheach (26)
  maidir le rathúlacht scoile a fhorbairt nó, i gcás inarb iomchuí, a neartú a thuilleadh faoi 2025, ar an leibhéal iomchuí, i gcomhréir le struchtúr a gcórais oideachais agus oiliúna, d’fhonn éifeachtaí stádais shocheacnamaíoch ar thorthaí an oideachais agus na hoiliúna, an cuimsiú san oideachas a chur chun cinn agus luathfhágáil an oideachais agus na hoiliúna a laghdú a thuilleadh, mar aon le tearcghnóthachtáil sna bunscileanna, agus na bearta éagsúla a leagtar amach sa chreat beartais san Iarscríbhinn á gcur san áireamh. Ba cheart aird ar leith a dhíriú ar an dea-bhail ar scoil mar chuid lárnach den rathúlacht scoile. Ba cheart a áireamh i straitéis den chineál sin bearta coisctheacha, idirghabhála agus cúitimh (lena n-áirítear bearta a thairgtear mar chuid den Ráthaíocht threisithe don Aos Óg (27)), ba cheart í a bheith fianaisebhunaithe agus bearta uilíocha a bheith comhcheangailte inti le forálacha spriocdhírithe agus/nó pearsantaithe le haghaidh foghlaimeoirí a bhfuil gá acu le haird agus tacaíocht bhreise i dtimpeallachtaí cuimsitheacha (amhail foghlaimeoirí ó chúlra faoi bhuntáiste socheacnamaíoch, cúlra imirceach, cúlra dídeanaí nó cúlra Romach, foghlaimeoirí faoi mhíchumas infheicthe agus dofheicthe, agus foghlaimeoirí a bhfuil riachtanais speisialta oideachais nó fadhbanna meabhairshláinte acu agus foghlaimeoirí a bhfuil cónaí orthu i gceantair atá scoite, oileánach nó iargúlta, amhail na réigiúin is forimeallaí san Aontas, de réir cúinsí náisiúnta). Straitéis den chineál sin, ba cheart í a bheith bunaithe freisin ar chomhar struchtúrtha idir gníomhaithe a dhéanann ionadaíocht do réimsí beartais, leibhéil rialachais agus leibhéil oideachais agus oiliúna éagsúla, ba cheart cistiú leordhóthanach a bheith ar fáil di agus ba cheart plean cur chun feidhme agus meastóireachta a bheith ag gabháil léi.

| 2. | Córais bailithe sonraí agus faireacháin a fhorbairt, nó i gcás inarb iomchuí, a neartú a thuilleadh ar an leibhéal náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil, córais lena bhféadfar faisnéis chainníochtúil agus cháilíochtúil a bhailiú go córasach faoi fhoghlaimeoirí agus faoi na tosca a mbíonn tionchar acu ar thorthaí foghlama, go háirithe cúlra socheacnamaíoch. Caithfidh na córais sin a bheith i gcomhréir le cosaint sonraí pearsanta agus leis an reachtaíocht náisiúnta. Ba cheart a áirithiú leo, a mhéid is féidir, go mbeidh sonraí agus faisnéis imdhealaithe faoi raon leathan gnéithe (lena n-áirítear tuairimí na bhfoghlaimeoirí féin) ar fáil ar leibhéil éagsúla beartais agus go n-úsáidfear iad (i bhfoirm anaithnid de réir mar is iomchuí) le haghaidh anailíse, coisc agus luath-idirghabhála, ceapadh beartais, agus chun na straitéisí thuas a stiúradh agus faireachán agus meastóireacht a dhéanamh orthu. |
| --- | --- |

2.

Córais bailithe sonraí agus faireacháin a fhorbairt, nó i gcás inarb iomchuí, a neartú a thuilleadh ar an leibhéal náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil, córais lena bhféadfar faisnéis chainníochtúil agus cháilíochtúil a bhailiú go córasach faoi fhoghlaimeoirí agus faoi na tosca a mbíonn tionchar acu ar thorthaí foghlama, go háirithe cúlra socheacnamaíoch. Caithfidh na córais sin a bheith i gcomhréir le cosaint sonraí pearsanta agus leis an reachtaíocht náisiúnta. Ba cheart a áirithiú leo, a mhéid is féidir, go mbeidh sonraí agus faisnéis imdhealaithe faoi raon leathan gnéithe (lena n-áirítear tuairimí na bhfoghlaimeoirí féin) ar fáil ar leibhéil éagsúla beartais agus go n-úsáidfear iad (i bhfoirm anaithnid de réir mar is iomchuí) le haghaidh anailíse, coisc agus luath-idirghabhála, ceapadh beartais, agus chun na straitéisí thuas a stiúradh agus faireachán agus meastóireacht a dhéanamh orthu.

| 3. | I gcomhthéacs straitéise comhtháite cuimsithí agus i gcomhréir leis na himthosca náisiúnta, bearta coisctheacha, idirghabhála agus cúitimh a chomhcheangal amhail na bearta sin a leagtar amach sa chreat beartais san Iarscríbhinn chun tacú leis an méid seo a leanas:






  3.1 | na foghlaimeoirí, trí bhearta éagsúla a chomhcheangal ar bhealach córasach lena dtabharfar tús áite do leasanna agus riachtanais na bhfoghlaimeoirí agus lena dtabharfar aird ar a mbarúlacha; |
| --- | --- | --- |

3.

I gcomhthéacs straitéise comhtháite cuimsithí agus i gcomhréir leis na himthosca náisiúnta, bearta coisctheacha, idirghabhála agus cúitimh a chomhcheangal amhail na bearta sin a leagtar amach sa chreat beartais san Iarscríbhinn chun tacú leis an méid seo a leanas:

3.1

na foghlaimeoirí, trí bhearta éagsúla a chomhcheangal ar bhealach córasach lena dtabharfar tús áite do leasanna agus riachtanais na bhfoghlaimeoirí agus lena dtabharfar aird ar a mbarúlacha;

| 3.2 | ceannairí scoile, múinteoirí, oiliúnóirí agus baill foirne eile, lena n-áirítear in oideachas agus cúram na luath-óige, trí chabhrú leo eolas, scileanna agus inniúlachtaí a shealbhú agus tacaíocht a chur ar fáil d’fhorbairt ghairmiúil leanúnach, chomh maith le ham, spás agus tacaíocht leordhóthanach chun oibriú go héifeachtach leis na foghlaimeoirí uile, lena n-áirítear iad siúd atá i mbaol eisiaimh, tearcghnóthachtála agus luathfhágála. Ba cheart aitheantas agus meas (lena n-áirítear aitheantas airgeadais) ar a gcuid oibre a chur san áireamh; |
| --- | --- |

3.2

ceannairí scoile, múinteoirí, oiliúnóirí agus baill foirne eile, lena n-áirítear in oideachas agus cúram na luath-óige, trí chabhrú leo eolas, scileanna agus inniúlachtaí a shealbhú agus tacaíocht a chur ar fáil d’fhorbairt ghairmiúil leanúnach, chomh maith le ham, spás agus tacaíocht leordhóthanach chun oibriú go héifeachtach leis na foghlaimeoirí uile, lena n-áirítear iad siúd atá i mbaol eisiaimh, tearcghnóthachtála agus luathfhágála. Ba cheart aitheantas agus meas (lena n-áirítear aitheantas airgeadais) ar a gcuid oibre a chur san áireamh;

| 3.3 | na scoileanna, chun “cur chuige uilescoile” a fhorbairt i leith rathúlacht scoile, cur chuige ina nglacfaidh gach ball de phobal na scoile (ceannairí scoile, múinteoirí, oiliúnóirí agus foirne oideachais eile, foghlaimeoirí, tuismitheoirí agus teaghlaigh, agus an pobal áitiúil), chomh maith le réimse leathan geallsealbhóirí, páirt ghníomhach i gcomhar le chéile chun rathúlacht oideachais a chur chun cinn le haghaidh gach foghlaimeora; |
| --- | --- |

3.3

na scoileanna, chun “cur chuige uilescoile” a fhorbairt i leith rathúlacht scoile, cur chuige ina nglacfaidh gach ball de phobal na scoile (ceannairí scoile, múinteoirí, oiliúnóirí agus foirne oideachais eile, foghlaimeoirí, tuismitheoirí agus teaghlaigh, agus an pobal áitiúil), chomh maith le réimse leathan geallsealbhóirí, páirt ghníomhach i gcomhar le chéile chun rathúlacht oideachais a chur chun cinn le haghaidh gach foghlaimeora;

| 3.4 | bearta ar leibhéal an chórais agus cur chuige idirearnála chun feabhas a chur ar an gcothroime agus ar an gcuimsiú san oideachas agus san oiliúint agus rathúlacht oideachais le haghaidh gach foghlaimeora a chur chun cinn, lena n-áirítear an méid sin a dhéanamh trí aghaidh a thabhairt ar struchtúir agus sásraí a bhféadfadh tionchar díobhálach ar leith a bheith acu ar fhoghlaimeoirí a bhaineann le grúpaí faoi mhíbhuntáiste. |
| --- | --- |

3.4

bearta ar leibhéal an chórais agus cur chuige idirearnála chun feabhas a chur ar an gcothroime agus ar an gcuimsiú san oideachas agus san oiliúint agus rathúlacht oideachais le haghaidh gach foghlaimeora a chur chun cinn, lena n-áirítear an méid sin a dhéanamh trí aghaidh a thabhairt ar struchtúir agus sásraí a bhféadfadh tionchar díobhálach ar leith a bheith acu ar fhoghlaimeoirí a bhaineann le grúpaí faoi mhíbhuntáiste.

| 4. | An úsáid is fearr is féidir a bhaint, de réir na riachtanas náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil, as acmhainní náisiúnta agus Aontais le haghaidh infheistíocht i mbonneagar, in oiliúint, in uirlisí agus in acmhainní chun cur leis an gcuimsiú, an comhionannas agus an dea-bhail san oideachas, lena n-áirítear cistí agus saineolas Aontais le haghaidh athchóirithe agus infheistíocht i mbonneagar, uirlisí, oideolaíocht agus timpeallachtaí sláintiúla foghlama a chruthú, go háirithe Erasmus+, an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, an Clár don Eoraip Dhigiteach, Fís Eorpach, an Ionstraim um Thacaíocht Theicniúil, an Ciste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, etc., agus deimhin a dhéanamh de go bhfuil úsáid na gcistí ag teacht leis an straitéis fhoriomlán. |
| --- | --- |

4.

An úsáid is fearr is féidir a bhaint, de réir na riachtanas náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil, as acmhainní náisiúnta agus Aontais le haghaidh infheistíocht i mbonneagar, in oiliúint, in uirlisí agus in acmhainní chun cur leis an gcuimsiú, an comhionannas agus an dea-bhail san oideachas, lena n-áirítear cistí agus saineolas Aontais le haghaidh athchóirithe agus infheistíocht i mbonneagar, uirlisí, oideolaíocht agus timpeallachtaí sláintiúla foghlama a chruthú, go háirithe Erasmus+, an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, an Clár don Eoraip Dhigiteach, Fís Eorpach, an Ionstraim um Thacaíocht Theicniúil, an Ciste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, etc., agus deimhin a dhéanamh de go bhfuil úsáid na gcistí ag teacht leis an straitéis fhoriomlán.

| 5. | Tuairisc a thabhairt ar a straitéis, ar na bearta a rinneadh, ar na socruithe ábhartha faireacháin agus meastóireachta agus ar an mbuiséad arna leithdháileadh laistigh de na socruithe tuairiscithe atá ann cheana sa Limistéar Eorpach Oideachais (lena n-áirítear laistigh den chreat straitéiseach le haghaidh comhar Eorpach san oideachas agus san oiliúint (2021-2030)) agus ag cur leis an Seimeastar Eorpach freisin. |
| --- | --- |

5.

Tuairisc a thabhairt ar a straitéis, ar na bearta a rinneadh, ar na socruithe ábhartha faireacháin agus meastóireachta agus ar an mbuiséad arna leithdháileadh laistigh de na socruithe tuairiscithe atá ann cheana sa Limistéar Eorpach Oideachais (lena n-áirítear laistigh den chreat straitéiseach le haghaidh comhar Eorpach san oideachas agus san oiliúint (2021-2030)) agus ag cur leis an Seimeastar Eorpach freisin.

| 6. | Daoine óga a spreagadh le bheith rannpháirteach go gníomhach i gcur chun feidhme an Mholta ón gComhairle, inter alia trí Idirphlé Óige an Aontais Eorpaigh, chun a áirithiú go gcuirfear san áireamh agus go gcluintear tuairimí, dearcthaí agus riachtanais daoine óga, lena n-áirítear iad siúd ó chúlraí faoi mhíbhuntáiste. |
| --- | --- |

6.

Daoine óga a spreagadh le bheith rannpháirteach go gníomhach i gcur chun feidhme an Mholta ón gComhairle, inter alia trí Idirphlé Óige an Aontais Eorpaigh, chun a áirithiú go gcuirfear san áireamh agus go gcluintear tuairimí, dearcthaí agus riachtanais daoine óga, lena n-áirítear iad siúd ó chúlraí faoi mhíbhuntáiste.

AG IARRAIDH AR AN gCOIMISIÚN LEIS SEO:

| 1. | Tacú leis an Moladh ón gComhairle a chur chun feidhme, chomh maith leis na tionscnaimh ghaolmhara amhail an Ráthaíocht Eorpach do Leanaí agus an Ráthaíocht threisithe don Aos Óg, trí fhoghlaim fhrithpháirteach agus malartuithe a éascú i measc na mBallstát agus na ngeallsealbhóirí ábhartha uile maidir le rathúlacht oideachais do chách tríd an méid seo a leanas:






  1.1 | an creat straitéiseach le haghaidh comhar Eorpach san oideachas agus san oiliúint i dtreo an Limistéir Eorpaigh Oideachais agus níos faide anonn (2021–2030), inar príomhréimsí tosaíochta iad luathfhágáil an oideachais agus na hoiliúna a laghdú, inniúlacht sna bunscileanna a fheabhsú agus dea-bhail na bhfoghlaimeoirí, na múinteoirí agus na n-oiliúnóirí a chur chun cinn; |
| --- | --- | --- |

1.

Tacú leis an Moladh ón gComhairle a chur chun feidhme, chomh maith leis na tionscnaimh ghaolmhara amhail an Ráthaíocht Eorpach do Leanaí agus an Ráthaíocht threisithe don Aos Óg, trí fhoghlaim fhrithpháirteach agus malartuithe a éascú i measc na mBallstát agus na ngeallsealbhóirí ábhartha uile maidir le rathúlacht oideachais do chách tríd an méid seo a leanas:

1.1

an creat straitéiseach le haghaidh comhar Eorpach san oideachas agus san oiliúint i dtreo an Limistéir Eorpaigh Oideachais agus níos faide anonn (2021–2030), inar príomhréimsí tosaíochta iad luathfhágáil an oideachais agus na hoiliúna a laghdú, inniúlacht sna bunscileanna a fheabhsú agus dea-bhail na bhfoghlaimeoirí, na múinteoirí agus na n-oiliúnóirí a chur chun cinn;

| 1.2 | gníomhaíochtaí a chur ar bun agus a chur chun cinn faoina dtabharfaidh an grúpa saineolaithe um chruthú timpeallachtaí foghlama tacúla le haghaidh grúpaí atá i mbaol tearcghnóthachtála agus um thacú leis an dea-bhail ar scoil, grúpa a bhrúfaidh ar aghaidh leis an obair chun dea-chleachtas a shainaithint i ndáil le timpeallachtaí foghlama tacúla agus sláintiúla a fhorbairt, agus meabhairshláinte, stíleanna maireachtála sláintiúla, agus dea-bhail choirp agus mhothúchánach a chur chun cinn (lena n-áirítear é sin a dhéanamh trí aghaidh a thabhairt ar strus iarthrámach), agus an bhulaíocht agus an foréigean ar scoil a chosc, chomh maith le moltaí a dhéanamh maidir le glacadh éifeachtach cleachtas rathúil i scoileanna agus moltaí a dhéanamh maidir le gníomhaíochtaí múscailte feasachta ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta; |
| --- | --- |

1.2

gníomhaíochtaí a chur ar bun agus a chur chun cinn faoina dtabharfaidh an grúpa saineolaithe um chruthú timpeallachtaí foghlama tacúla le haghaidh grúpaí atá i mbaol tearcghnóthachtála agus um thacú leis an dea-bhail ar scoil, grúpa a bhrúfaidh ar aghaidh leis an obair chun dea-chleachtas a shainaithint i ndáil le timpeallachtaí foghlama tacúla agus sláintiúla a fhorbairt, agus meabhairshláinte, stíleanna maireachtála sláintiúla, agus dea-bhail choirp agus mhothúchánach a chur chun cinn (lena n-áirítear é sin a dhéanamh trí aghaidh a thabhairt ar strus iarthrámach), agus an bhulaíocht agus an foréigean ar scoil a chosc, chomh maith le moltaí a dhéanamh maidir le glacadh éifeachtach cleachtas rathúil i scoileanna agus moltaí a dhéanamh maidir le gníomhaíochtaí múscailte feasachta ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta;

| 1.3 | aithint agus comhroinnt cleachtas rathúil (lena n-áirítear an phiarfhoghlaim agus an phiarmheantóireacht), treoirlínte agus uirlisí praiticiúla chun tacú le ceapadh, cur chun feidhme agus meastóireacht beartas agus cleachtas náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil, lena n-áirítear iad siúd a dhíríonn ar fhoghlaimeoirí ó chúlraí faoi mhíbhuntáiste, trí úsáid a bhaint as uirlisí comhoibríocha, ardáin agus pobail ar líne an Aontais le haghaidh oideachais agus oiliúna, lena n-áirítear r-Nascadh, an tArdán Eorpach nua um Oideachas Scoile, Alumni Erasmus+, ambasadóirí Cedefop chun dul i ngleic le luathfhágáil, agus an Cúinne Foghlama le haghaidh ábhar foghlama ilteangach faoin Aontas; |
| --- | --- |

1.3

aithint agus comhroinnt cleachtas rathúil (lena n-áirítear an phiarfhoghlaim agus an phiarmheantóireacht), treoirlínte agus uirlisí praiticiúla chun tacú le ceapadh, cur chun feidhme agus meastóireacht beartas agus cleachtas náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil, lena n-áirítear iad siúd a dhíríonn ar fhoghlaimeoirí ó chúlraí faoi mhíbhuntáiste, trí úsáid a bhaint as uirlisí comhoibríocha, ardáin agus pobail ar líne an Aontais le haghaidh oideachais agus oiliúna, lena n-áirítear r-Nascadh, an tArdán Eorpach nua um Oideachas Scoile, Alumni Erasmus+, ambasadóirí Cedefop chun dul i ngleic le luathfhágáil, agus an Cúinne Foghlama le haghaidh ábhar foghlama ilteangach faoin Aontas;

| 1.4 | feasacht a mhúscailt maidir le deiseanna agus úsáid na ndeiseanna sin a spreagadh chun an cuimsiú, an chothroime agus an dea-bhail san oideachas agus san oiliúint a chur chun cinn, a chothú agus a chumasú faoi chuimsiú chistí an Aontais, amhail Erasmus+, an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, an Clár don Eoraip Dhigiteach, Fís Eorpach, an Ionstraim um Thacaíocht Theicniúil, an Ciste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, etc.; |
| --- | --- |

1.4

feasacht a mhúscailt maidir le deiseanna agus úsáid na ndeiseanna sin a spreagadh chun an cuimsiú, an chothroime agus an dea-bhail san oideachas agus san oiliúint a chur chun cinn, a chothú agus a chumasú faoi chuimsiú chistí an Aontais, amhail Erasmus+, an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, an Clár don Eoraip Dhigiteach, Fís Eorpach, an Ionstraim um Thacaíocht Theicniúil, an Ciste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, etc.;

| 1.5 | tacú le taighde agus suirbhéanna ar fud an Aontais; cruthú líonraí taighde a spreagadh agus tacú le hidirphlé idir taighde agus beartas agus idir taighde agus cleachtóirí; |
| --- | --- |

1.5

tacú le taighde agus suirbhéanna ar fud an Aontais; cruthú líonraí taighde a spreagadh agus tacú le hidirphlé idir taighde agus beartas agus idir taighde agus cleachtóirí;

| 1.6 | agus torthaí an idirphlé struchtúrtha maidir le hoideachas digiteach agus scileanna digiteacha á gcur san áireamh. |
| --- | --- |

1.6

agus torthaí an idirphlé struchtúrtha maidir le hoideachas digiteach agus scileanna digiteacha á gcur san áireamh.

| 2. | Tacú le forbairt, scaipeadh agus úsáid dheonach ábhair treorach agus acmhainní maidir le rathúlacht oideachais le haghaidh gach foghlaimeora (maidir le himircigh a lánpháirtiú agus foghlaim teangacha freisin), i gcomhar leis na Ballstáit, lena n-áirítear é sin a dhéanamh trí thuilleadh forbartha agus cur chun cinn a dhéanamh ar an mBosca Uirlisí Eorpach le haghaidh na Scoileanna maidir leis an oideachas cuimsitheach a chur chun cinn agus dul i ngleic le luathfhágáil na scoile, ar an gcoimre cleachtas spreagúil maidir le hoideachas cuimsitheach saoránachta, agus ar bhosca uirlisí gairmoideachais agus gairmoiliúna Cedefop chun luathfhágáil a chomhrac. |
| --- | --- |

2.

Tacú le forbairt, scaipeadh agus úsáid dheonach ábhair treorach agus acmhainní maidir le rathúlacht oideachais le haghaidh gach foghlaimeora (maidir le himircigh a lánpháirtiú agus foghlaim teangacha freisin), i gcomhar leis na Ballstáit, lena n-áirítear é sin a dhéanamh trí thuilleadh forbartha agus cur chun cinn a dhéanamh ar an mBosca Uirlisí Eorpach le haghaidh na Scoileanna maidir leis an oideachas cuimsitheach a chur chun cinn agus dul i ngleic le luathfhágáil na scoile, ar an gcoimre cleachtas spreagúil maidir le hoideachas cuimsitheach saoránachta, agus ar bhosca uirlisí gairmoideachais agus gairmoiliúna Cedefop chun luathfhágáil a chomhrac.

| 3. | Tacú le deiseanna forbartha gairmiúla le haghaidh baill foirne oideachais agus geallsealbhóirí eile tríd an méid seo a leanas a dhéanamh:






  3.1 | dea-chleachtais a chomhroinnt ó mhalartuithe foirne, tionscadail agus líonraí Erasmus+, lena n-áirítear é sin a dhéanamh tríd an bpobal r-Nascachta ar líne, trí Acadaimh Múinteoirí Erasmus+ agus trí na hIonaid Barr Feabhais Gairme; |
| --- | --- | --- |

3.

Tacú le deiseanna forbartha gairmiúla le haghaidh baill foirne oideachais agus geallsealbhóirí eile tríd an méid seo a leanas a dhéanamh:

3.1

dea-chleachtais a chomhroinnt ó mhalartuithe foirne, tionscadail agus líonraí Erasmus+, lena n-áirítear é sin a dhéanamh tríd an bpobal r-Nascachta ar líne, trí Acadaimh Múinteoirí Erasmus+ agus trí na hIonaid Barr Feabhais Gairme;

| 3.2 | cúrsaí oscailte ollmhóra ar líne (MOOCanna) agus deiseanna oideachais (micridhintiúir san áireamh) a chur ar fáil le haghaidh múinteoirí, oiliúnóirí, ceannairí scoile agus oideachasóirí múinteoirí, tríd an Ardán Eorpach nua um Oideachas Scoile, agus úsáid leathan na gcúrsaí sin a chur chun cinn. |
| --- | --- |

3.2

cúrsaí oscailte ollmhóra ar líne (MOOCanna) agus deiseanna oideachais (micridhintiúir san áireamh) a chur ar fáil le haghaidh múinteoirí, oiliúnóirí, ceannairí scoile agus oideachasóirí múinteoirí, tríd an Ardán Eorpach nua um Oideachas Scoile, agus úsáid leathan na gcúrsaí sin a chur chun cinn.

| 4. | Faireachán agus tuairisciú a dhéanamh ar chur chun feidhme an Mholta ón gComhairle laistigh de na socruithe atá ann cheana sa Limistéar Eorpach Oideachais (lena n-áirítear laistigh den chreat straitéiseach le haghaidh comhair Eorpaigh san oideachas agus san oiliúint) agus cur, lena chois sin, leis an Seimeastar Eorpach (lena n-áirítear an Scórchlár Sóisialta athbhreithnithe). |
| --- | --- |

4.

Faireachán agus tuairisciú a dhéanamh ar chur chun feidhme an Mholta ón gComhairle laistigh de na socruithe atá ann cheana sa Limistéar Eorpach Oideachais (lena n-áirítear laistigh den chreat straitéiseach le haghaidh comhair Eorpaigh san oideachas agus san oiliúint) agus cur, lena chois sin, leis an Seimeastar Eorpach (lena n-áirítear an Scórchlár Sóisialta athbhreithnithe).

| 5. | Faireachán a dhéanamh, chomh maith le tuairisciú tréimhsiúil, ar an dul chun cinn ionsar na spriocanna ar leibhéal an Aontais faoi chuimsiú na dtuarascálacha ar an Limistéar Eorpach Oideachais; i ndlúthchomhar leis an mBuanghrúpa um Tháscairí agus Tagarmharcanna, machnamh a dhéanamh ar conas is féidir faireachán ar leibhéal an Aontais a fheabhsú, go háirithe trí mheasúnú a dhéanamh ar tháscairí atá ann cheana ar leibhéal an Aontais agus, más iomchuí agus más gá, cinn nua a mholadh, go háirithe maidir le cuimsiú agus cothroime. |
| --- | --- |

5.

Faireachán a dhéanamh, chomh maith le tuairisciú tréimhsiúil, ar an dul chun cinn ionsar na spriocanna ar leibhéal an Aontais faoi chuimsiú na dtuarascálacha ar an Limistéar Eorpach Oideachais; i ndlúthchomhar leis an mBuanghrúpa um Tháscairí agus Tagarmharcanna, machnamh a dhéanamh ar conas is féidir faireachán ar leibhéal an Aontais a fheabhsú, go háirithe trí mheasúnú a dhéanamh ar tháscairí atá ann cheana ar leibhéal an Aontais agus, más iomchuí agus más gá, cinn nua a mholadh, go háirithe maidir le cuimsiú agus cothroime.

Cuirfear an Moladh seo in ionad Mholadh ón gComhairle an 28 Meitheamh 2011 maidir le beartais chun luathfhágáil na scoile a laghdú.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil, 28 Samhain 2022.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

V. BALAŠ

---

(1)  IO C 428, 13.12.2017, lch. 10.

1

(2)  COM(2021) 102 final.

2

(3)  COM(2020) 625 final.

3

(4)  IO C 66, 26.2.2021, lch. 1.

4

(5)  Cinneadh (AE) 2021/2316 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 22 Nollaig 2021 maidir le Bliain Eorpach na hÓige (2022) (IO L 462, 28.12.2021, lch. 1).

5

(6)  Conference on the Future of Europe – Report on the Final Outcome [An Chomhdháil ar Thodhchaí na hEorpa – Tuarascáil ar an Toradh Críochnaitheach] Bealtaine 2022, Togra 46, (lch 88).

6

Conference on the Future of Europe – Report on the Final Outcome

(7)  Cé go bhfuil scileanna digiteacha le meas i measc na mbunscileanna, ní thugtar aghaidh orthu go sainráite leis an Moladh reatha, toisc gur cuid lárnach iad cheana de thionscnaimh eile amhail an Plean Gníomhaíochta don Oideachas Digiteach.

7

(8)  Sa doiciméad reatha seo, is sa chiall leathan pholaitiúil a úsáidtear an téarma “dídeanaí” seachas de réir mar a shainítear é i gCoinbhinsiún na Ginéive agus in acquis an Aontais maidir le cúrsaí tearmainn.

8

acquis

(9)  Féach mar shampla: Koehler, C., Psacharopoulos, G., agus Van der Graaf, L., The impact of COVID-19 on the education of disadvantaged children and the socio-economic consequences thereof [Tionchar COVID-19 ar oideachas leanaí faoi mhíbhuntáiste agus na hiarmhairtí socheacnamaíocha a bhaineann leis], tuarascáil NESET-EENEE, Oifig Foilseachán an Aontais Eorpaigh, Lucsamburg, 2022; An Coimisiún Eorpach, an Ard-Stiúrthóireacht um Oideachas, an Óige, Spórt agus Cultúr, Impacts of COVID-19 on school education [Tionchair COVID-19 ar oideachas scoile], Oifig Foilseachán an Aontais Eorpaigh, Lucsamburg, 2022; Blaskó, Z., da Costa, P., agus Schnepf, S. V., Learning Loss and Educational Inequalities in Europe: Mapping the Potential Consequences of the COVID-19 Crisis, [Caillteanas Foghlama agus Éagothromaíochtaí Oideachais san Eoraip: Mapáil a dhéanamh ar Iarmhairtí Féideartha Ghéarchéim COVID-19], Plépháipéár 14298 IZA, Bonn, 2021.

9

The impact of COVID-19 on the education of disadvantaged children and the socio-economic consequences thereof

Impacts of COVID-19 on school education

Learning Loss and Educational Inequalities in Europe: Mapping the Potential Consequences of the COVID-19 Crisis

(10)  IO C 191, 1.7.2011, lch. 1.

10

(11)  An Coimisiún Eorpach, an Ard-Stiúrthóireacht um Oideachas, an Óige, Spórt agus Cultúr, Donlevy, V., Day, L., Andriescu, M., Downes, P., Assessment of the implementation of the 2011 Council Recommendation on policies to reduce early school leaving: final report [Measúnú ar chur chun feidhme Mholadh 2011 ón gComhairle maidir le beartais chun luathfhágáil na scoile a laghdú], Oifig Foilseachán an Aontais Eorpaigh, Lucsamburg, 2019.

11

Assessment of the implementation of the 2011 Council Recommendation on policies to reduce early school leaving: final report

(12)  IO C 189, 4.6.2018, lch. 1.

12

(13)  IO C 221, 10.6.2021, lch. 3.

13

(14)  IO C 193, 9.6.2020, lch. 11.

14

(15)  IO C 189, 5.6.2019, lch. 4.

15

(16)  IO C 504, 14.12.2021, lch. 21.

16

(17)  COM(2020) 274 final.

17

(18)  IO C 417, 2.12.2020, lch. 1.

18

(19)  COM(2020) 624 final.

19

(20)  IO L 223, 22.6.2021, lch. 14.

20

(21)  COM(2021) 142 final.

21

(22)  COM(2022) 212 final.

22

(23)  Straitéis maidir le comhionannas inscne 2020–2025 (2020), plean gníomhaíochta an Aontais Eorpaigh maidir le frithchiníochas 2020–2025 (2020), creat straitéiseach an Aontais maidir le comhionannas, cuimsiú agus rannpháirtíocht na Romach (2020) agus an Moladh ón gComhairle a bhaineann leis (2021), Straitéis um Chomhionannas LGBTIQ 2020–2025 (2020), Plean gníomhaíochta um lánpháirtiú agus cuimsiú 2021–2027 (2020), Straitéis maidir le cearta daoine faoi mhíchumas 2021–2030 (2021), straitéis an Aontais maidir leis an bhfrithsheimíteachas a chomhrac agus an saol Giúdach a chothú 2021-2030 (2021).

23

(24)  IO C 372, 4.11.2020, lch. 1.

24

(25)  Féach an sainmhíniú sa Doiciméad Inmheánach Oibre de chuid an Choimisiúin SWD(2022) 176 final.

25

(26)  Is féidir straitéis den sórt sin a áireamh i ndoiciméid straitéiseacha náisiúnta ábhartha.

26

(27)  Moladh an 30 Deireadh Fómhair 2020 ón gComhairle maidir le Droichead chun na Fostaíochta – Ráthaíocht don Aos Óg a Threisiú agus a chuirtear in ionad Mholadh an 22 Aibreán 2013 ón gComhairle maidir le Ráthaíocht don Aos Óg a bhunú (IO C 372, 4.11.2020, lch. 1).

27

---

IARSCRÍBHINN

Creat beartais le haghaidh rathúlacht scoile

Moltar san Iarscríbhinn seo creat beartais a fhónann mar uirlis tagartha do lucht ceaptha beartas náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil agus do chleachtóirí oideachais agus oiliúna lenar féidir freagairt chórasach beartais a spreagadh chun torthaí oideachais níos fearr a áirithiú do gach foghlaimeoir.

Cuirtear síos sa chreat beartais seo ar chur chuige sistéamach chun an rathúlacht ar scoil a fheabhsú le haghaidh gach foghlaimeora, gan beann ar a shaintréithe pearsanta, ná ar a chúlra teaghlaigh, cultúrtha agus socheacnamaíoch. Sainaithnítear ann príomhchoinníollacha agus príomhbhearta darb aidhm luathfhágáil na scoile agus tearcghnóthachtáil sna bunscileanna a laghdú, bunaithe ar fhianaise agus ar dhea-chleachtais a aithníodh i mBallstáit an Aontais agus i dtaighde úrscothach. Tá sé bunaithe ar chur chuige leathan cuimsitheach i leith rathúlacht scoile, cur chuige nach mbaineann le torthaí acadúla amháin ach a chuireann gnéithe amhail forbairt phearsanta, shóisialta agus mhothúchánach agus dea-bhail na bhfoghlaimeoirí ar scoil san áireamh freisin. Tógtar é ar roinnt coinníollacha uileghabhálacha (pointí 1 agus 2) agus sraith gníomhaíochtaí féideartha atá le cur chun cinn ar leibhéal na scoile agus ar leibhéal an chórais i gcomhréir leis na córais náisiúnta oideachais faoi seach.

1.

| a) | comhordú a áirithiú le réimsí eile beartais (amhail óige, sláinte, cultúr, seirbhísí sóisialta, fostaíocht, tithíocht, ceartas, cuimsiú dídeanaithe agus imirceach eile, agus neamh-idirdhealú) agus comhar leanúnach a chruthú idir leibhéil éagsúla rialachais an chórais oideachais agus oiliúna, chomh maith le hidirphlé córasach leis na geallsealbhóirí ábhartha uile (lena n-áirítear foghlaimeoirí, tuismitheoirí agus teaghlaigh agus iad siúd a dhéanann ionadaíocht do ghrúpaí níos imeallaithe) ó chéim an cheaptha chomh fada leis an gcur chun feidhme agus an mheastóireacht; |
| --- | --- |

a)

comhordú a áirithiú le réimsí eile beartais (amhail óige, sláinte, cultúr, seirbhísí sóisialta, fostaíocht, tithíocht, ceartas, cuimsiú dídeanaithe agus imirceach eile, agus neamh-idirdhealú) agus comhar leanúnach a chruthú idir leibhéil éagsúla rialachais an chórais oideachais agus oiliúna, chomh maith le hidirphlé córasach leis na geallsealbhóirí ábhartha uile (lena n-áirítear foghlaimeoirí, tuismitheoirí agus teaghlaigh agus iad siúd a dhéanann ionadaíocht do ghrúpaí níos imeallaithe) ó chéim an cheaptha chomh fada leis an gcur chun feidhme agus an mheastóireacht;

| b) | sraith chothrom chomhtháite chomhordaithe de bhearta beartais a bheith ann, ina mbeadh cosc, idirghabháil agus cúiteamh i dteannta a chéile, agus béim láidir á leagan ar ghníomhaíochtaí coisctheacha agus idirghabhála; |
| --- | --- |

b)

sraith chothrom chomhtháite chomhordaithe de bhearta beartais a bheith ann, ina mbeadh cosc, idirghabháil agus cúiteamh i dteannta a chéile, agus béim láidir á leagan ar ghníomhaíochtaí coisctheacha agus idirghabhála;

| c) | na cuir chuige straitéiseacha náisiúnta, réigiúnacha agus áitiúla i leith chosc luathfhágáil an oideachais agus na hoiliúna a chomhcheangal (de réir mar is iomchuí) leis na cuir chuige atá dírithe ar na bunscileanna a chur chun cinn, aghaidh a thabhairt ar an mbulaíocht agus ar an gcibearbhulaíocht (lena n-áirítear bulaíocht inscnebhunaithe agus gnéaschiapadh) agus tacú leis an dea-bhail; |
| --- | --- |

c)

na cuir chuige straitéiseacha náisiúnta, réigiúnacha agus áitiúla i leith chosc luathfhágáil an oideachais agus na hoiliúna a chomhcheangal (de réir mar is iomchuí) leis na cuir chuige atá dírithe ar na bunscileanna a chur chun cinn, aghaidh a thabhairt ar an mbulaíocht agus ar an gcibearbhulaíocht (lena n-áirítear bulaíocht inscnebhunaithe agus gnéaschiapadh) agus tacú leis an dea-bhail;

| d) | bearta uilíocha uilescoile le haghaidh gach foghlaimeora a chomhcheangal go córasach, i dtimpeallachtaí cuimsitheacha, le bearta spriocdhírithe le haghaidh roinnt foghlaimeoirí nó grúpaí foghlaimeoirí a bhfuil riachtanais chomhchosúla acu nó lena mbaineann riosca measartha, agus bearta níos pearsantaithe le haghaidh foghlaimeoirí a bhfuil riachtanais chasta nó riachtanais ainsealacha acu agus a mbaineann an baol is airde leo; |
| --- | --- |

d)

bearta uilíocha uilescoile le haghaidh gach foghlaimeora a chomhcheangal go córasach, i dtimpeallachtaí cuimsitheacha, le bearta spriocdhírithe le haghaidh roinnt foghlaimeoirí nó grúpaí foghlaimeoirí a bhfuil riachtanais chomhchosúla acu nó lena mbaineann riosca measartha, agus bearta níos pearsantaithe le haghaidh foghlaimeoirí a bhfuil riachtanais chasta nó riachtanais ainsealacha acu agus a mbaineann an baol is airde leo;

| e) | aird ar leith a dhíriú ar leanaí agus ar dhaoine óga atá i mbaol míbhuntáiste nó idirdhealaithe, cur chuige trasnach a áirithiú agus bearta iomchuí a chur san áireamh le haghaidh grúpaí atá i mbaol, amhail leanaí ó chúlra faoi mhíbhuntáiste socheacnamaíoch, ó chúlra imirceach nó Romach, dídeanaithe, foghlaimeoirí a bhfuil míchumais infheicthe agus dofheicthe orthu, lena n-áirítear lagú fisiciúil, meabhrach, intleachtúil nó céadfach, bíodh sé sin fadtéarmach nó gearrthéarmach, agus iad siúd a bhfuil riachtanais speisialta oideachais nó fadhbanna meabhairshláinte acu, i gcomhar le saineolaithe sóisialta agus sláinte; |
| --- | --- |

e)

aird ar leith a dhíriú ar leanaí agus ar dhaoine óga atá i mbaol míbhuntáiste nó idirdhealaithe, cur chuige trasnach a áirithiú agus bearta iomchuí a chur san áireamh le haghaidh grúpaí atá i mbaol, amhail leanaí ó chúlra faoi mhíbhuntáiste socheacnamaíoch, ó chúlra imirceach nó Romach, dídeanaithe, foghlaimeoirí a bhfuil míchumais infheicthe agus dofheicthe orthu, lena n-áirítear lagú fisiciúil, meabhrach, intleachtúil nó céadfach, bíodh sé sin fadtéarmach nó gearrthéarmach, agus iad siúd a bhfuil riachtanais speisialta oideachais nó fadhbanna meabhairshláinte acu, i gcomhar le saineolaithe sóisialta agus sláinte;

| f) | aird a tabhairt ar éagothromaíochtaí inscne a shainaithint san oideachas agus san oiliúint, lena n-áirítear é sin a dhéanamh trí fhaireachán daingnithe ar fheidhmíocht buachaillí agus cailíní, agus trí ghníomhaíochtaí sonracha a chur i bhfeidhm de réir mar is iomchuí; |
| --- | --- |

f)

aird a tabhairt ar éagothromaíochtaí inscne a shainaithint san oideachas agus san oiliúint, lena n-áirítear é sin a dhéanamh trí fhaireachán daingnithe ar fheidhmíocht buachaillí agus cailíní, agus trí ghníomhaíochtaí sonracha a chur i bhfeidhm de réir mar is iomchuí;

| g) | é a chur san áireamh a thábhachtaí atá próisis oideachais sheachfhoirmiúla agus neamhfhoirmiúla le haghaidh rathúlacht foghlama agus rannpháirtíocht na gcomhpháirtithe ábhartha uile; |
| --- | --- |

g)

é a chur san áireamh a thábhachtaí atá próisis oideachais sheachfhoirmiúla agus neamhfhoirmiúla le haghaidh rathúlacht foghlama agus rannpháirtíocht na gcomhpháirtithe ábhartha uile;

| h) | cur chuige a úsáid a bheidh bunaithe ar fhianaise, agus córais láidre bailithe sonraí agus faireacháin mar bhonn agus mar thaca acu (féach pointe 2 thíos), le tacaíocht ón taighde cainníochtúil agus cáilíochtúil is déanaí, agus na cleachtais agus na huirlisí á gcur san áireamh a n-éiríonn go follasach leo cabhrú le rathúlacht oideachais a bhaint amach le haghaidh gach foghlaimeora. Áirítear leis sin spreagadh a fháil ó acmhainní a sholáthraítear ar an leibhéal Eorpach, amhail an Bosca Uirlisí Eorpach le haghaidh na Scoileanna, an choimre cleachtas spreagúil maidir le hoideachas cuimsitheach saoránachta agus bosca uirlisí gairmoideachais agus gairmoiliúna Cedefop chun luathfhágáil a chomhrac agus fardal na gcóras treoraithe agus na gcleachtas ar feadh an tsaoil; |
| --- | --- |

h)

cur chuige a úsáid a bheidh bunaithe ar fhianaise, agus córais láidre bailithe sonraí agus faireacháin mar bhonn agus mar thaca acu (féach pointe 2 thíos), le tacaíocht ón taighde cainníochtúil agus cáilíochtúil is déanaí, agus na cleachtais agus na huirlisí á gcur san áireamh a n-éiríonn go follasach leo cabhrú le rathúlacht oideachais a bhaint amach le haghaidh gach foghlaimeora. Áirítear leis sin spreagadh a fháil ó acmhainní a sholáthraítear ar an leibhéal Eorpach, amhail an Bosca Uirlisí Eorpach le haghaidh na Scoileanna, an choimre cleachtas spreagúil maidir le hoideachas cuimsitheach saoránachta agus bosca uirlisí gairmoideachais agus gairmoiliúna Cedefop chun luathfhágáil a chomhrac agus fardal na gcóras treoraithe agus na gcleachtas ar feadh an tsaoil;

| i) | acmhainní comhréireacha a leithdháileadh, lena n-áirítear cistí náisiúnta agus cistí Aontais a úsáid, chomh maith le tacaíocht eile le haghaidh athchóirithe agus infheistíochta in uirlisí oideachais, bonneagar agus oideolaíocht (go háirithe Erasmus+, an tSaoráid Téarnamh agus Athléimneachta, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, an Clár don Eoraip Dhigiteach, Fís Eorpach, an Ionstraim um Thacaíocht Theicniúil, an Ciste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, agus an scéim cistiúcháin lena nasctar Saoráidí Eorpacha (CEF2)); |
| --- | --- |

i)

acmhainní comhréireacha a leithdháileadh, lena n-áirítear cistí náisiúnta agus cistí Aontais a úsáid, chomh maith le tacaíocht eile le haghaidh athchóirithe agus infheistíochta in uirlisí oideachais, bonneagar agus oideolaíocht (go háirithe Erasmus+, an tSaoráid Téarnamh agus Athléimneachta, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, an Clár don Eoraip Dhigiteach, Fís Eorpach, an Ionstraim um Thacaíocht Theicniúil, an Ciste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, agus an scéim cistiúcháin lena nasctar Saoráidí Eorpacha (CEF2));

| j) | foráil a dhéanamh maidir le plean cur chun feidhme ina mbeidh spriocanna agus garspriocanna soiléire, plean faireacháin agus meastóireachta agus sásra nó struchtúr comhordúcháin a chruthú, ar an leibhéal is iomchuí do na cúinsí náisiúnta, chun comhar a éascú, tacú le cur chun feidhme, agus faireachán, meastóireacht agus athbhreithniú beartais a chumasú. |
| --- | --- |

j)

foráil a dhéanamh maidir le plean cur chun feidhme ina mbeidh spriocanna agus garspriocanna soiléire, plean faireacháin agus meastóireachta agus sásra nó struchtúr comhordúcháin a chruthú, ar an leibhéal is iomchuí do na cúinsí náisiúnta, chun comhar a éascú, tacú le cur chun feidhme, agus faireachán, meastóireacht agus athbhreithniú beartais a chumasú.

2.

| a) | anailís a cheadú, ar gach leibhéal beartais (náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil), ar raon feidhme agus minicíocht na gcúiseanna féideartha leis an tearcghnóthachtáil agus le luathfhágáil an oideachais agus na hoiliúna, lena n-áirítear é sin a dhéanamh trí thuairimí foghlaimeoirí agus teaghlach imeallaithe a bhailiú; |
| --- | --- |

a)

anailís a cheadú, ar gach leibhéal beartais (náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil), ar raon feidhme agus minicíocht na gcúiseanna féideartha leis an tearcghnóthachtáil agus le luathfhágáil an oideachais agus na hoiliúna, lena n-áirítear é sin a dhéanamh trí thuairimí foghlaimeoirí agus teaghlach imeallaithe a bhailiú;

| b) | iad a úsáid chun forbairt beartais a cheapadh agus a stiúradh, chun faireachán a dhéanamh ar an gcur chun feidhme agus chun meastóireacht a dhéanamh ar éifeachtacht agus ar éifeachtúlacht na mbeart a ghlactar; |
| --- | --- |

b)

iad a úsáid chun forbairt beartais a cheapadh agus a stiúradh, chun faireachán a dhéanamh ar an gcur chun feidhme agus chun meastóireacht a dhéanamh ar éifeachtacht agus ar éifeachtúlacht na mbeart a ghlactar;

| c) | brath agus sainaithint luath a chumasú i gcás foghlaimeoirí atá i mbaol an t-oideachas agus an oiliúint a fhágáil go luath agus na foghlaimeoirí a rinne amhlaidh, chun gur féidir tacaíocht thráthúil iomchuí a sholáthar, gan lipéad a chur ar na foghlaimeoirí sin nó a bheith anuas orthu; |
| --- | --- |

c)

brath agus sainaithint luath a chumasú i gcás foghlaimeoirí atá i mbaol an t-oideachas agus an oiliúint a fhágáil go luath agus na foghlaimeoirí a rinne amhlaidh, chun gur féidir tacaíocht thráthúil iomchuí a sholáthar, gan lipéad a chur ar na foghlaimeoirí sin nó a bheith anuas orthu;

| d) | bunús a sholáthar chun treoir agus tacaíocht éifeachtach a fhorbairt le haghaidh scoileanna. |
| --- | --- |

d)

bunús a sholáthar chun treoir agus tacaíocht éifeachtach a fhorbairt le haghaidh scoileanna.

Maidir leis na sonraí agus an fhaisnéis, ba cheart dóibh, go hidéalach, gach leibhéal oideachais agus oiliúna a chumhdach (oideachas agus cúram na luath-óige, bunoideachas, meánoideachas íochtarach, meánoideachas uachtarach), chomh maith le gach cineál oideachais agus oiliúna (lena n-áirítear gairmoideachas agus gairmoiliúint), ba cheart iad a bheith ar fáil ar leibhéil éagsúla bheartais, agus ní mór dóibh an reachtaíocht maidir le cosaint sonraí pearsanta a chomhlíonadh. Ba cheart faisnéis chainníochtúil agus cháilíochtúil a bhailiú, de réir na n-imthosca náisiúnta, agus leibhéal ard imdhealaithe á chur i bhfeidhm (mar shampla, maidir le hinscne, cúlra socheacnamaíoch, cúlra imirceach, agus difríochtaí réigiúnacha, etc.), agus maidir le raon leathan fachtóirí a bhfuil tionchar diúltach nó dearfach acu ar thorthaí foghlama (amhail rannpháirtíocht in oideachas agus cúram na luath-óige, freastal scoile, rannpháirtíocht i bpróisis foghlama, gnóthachtáil sna bunscileanna, an dea-bhail ar scoil, meabhairshláinte, braistint na ndaltaí gur páirt de shaol na scoile iad, saincheisteanna iompraíochta, eispéiris an idirdhealaithe, etc.).

3.

| | Bearta coisctheacha







  a) | A áirithiú go sainaithneofar go luath fachtóirí riosca amhail deacrachtaí foghlama, fadhbanna forbartha, inniúlachtaí teanga agus riachtanais speisialta oideachais, lena n-áirítear deacrachtaí sóisialta agus mothúchánacha, chomh maith le luathbhrath foghlaimeoirí atá i mbaol tearcghnóthachtála nó a bhfuil baol ann go n-éireoidh siad as, ach san am céanna gan lipéad a chur ar na foghlaimeoirí sin nó a bheith anuas orthu. |
| --- | --- | --- |

Bearta coisctheacha

a)

A áirithiú go sainaithneofar go luath fachtóirí riosca amhail deacrachtaí foghlama, fadhbanna forbartha, inniúlachtaí teanga agus riachtanais speisialta oideachais, lena n-áirítear deacrachtaí sóisialta agus mothúchánacha, chomh maith le luathbhrath foghlaimeoirí atá i mbaol tearcghnóthachtála nó a bhfuil baol ann go n-éireoidh siad as, ach san am céanna gan lipéad a chur ar na foghlaimeoirí sin nó a bheith anuas orthu.

| b) | Curaclaim a fhorbairt atá dírithe ar an bhfoghlaimeoir agus atá bunaithe ar oideolaíochtaí caidreamhacha cuimsitheacha, lena gcumasaítear foirmeacha teagaisc agus foghlama éagsúlaithe pearsantaithe. Ba cheart féachaint le rannpháirtíocht ghníomhach leanaí agus daoine óga, de réir mar is iomchuí, mar a mbíonn ábhair foghlama á gcruthú, go háirithe a mhéid a bhaineann le hacmhainní chun an bhulaíocht a chosc, coinbhleachtaí a réiteach agus an chlaontacht a shárú, chomh maith le hacmhainní le haghaidh oideachas sóisialta agus mothúchánach. |
| --- | --- |

b)

Curaclaim a fhorbairt atá dírithe ar an bhfoghlaimeoir agus atá bunaithe ar oideolaíochtaí caidreamhacha cuimsitheacha, lena gcumasaítear foirmeacha teagaisc agus foghlama éagsúlaithe pearsantaithe. Ba cheart féachaint le rannpháirtíocht ghníomhach leanaí agus daoine óga, de réir mar is iomchuí, mar a mbíonn ábhair foghlama á gcruthú, go háirithe a mhéid a bhaineann le hacmhainní chun an bhulaíocht a chosc, coinbhleachtaí a réiteach agus an chlaontacht a shárú, chomh maith le hacmhainní le haghaidh oideachas sóisialta agus mothúchánach.

| c) | Oideachas sóisialta agus mothúchánach, cosc na bulaíochta agus meabhairshláinte agus sláinte choirp a chur san áireamh sna curaclaim, ó oideachas agus cúram na luath-óige go dtí an meánoideachas agus meánoiliúint uachtarach. |
| --- | --- |

c)

Oideachas sóisialta agus mothúchánach, cosc na bulaíochta agus meabhairshláinte agus sláinte choirp a chur san áireamh sna curaclaim, ó oideachas agus cúram na luath-óige go dtí an meánoideachas agus meánoiliúint uachtarach.

| d) | An inniúlacht i dteanga/teangacha na scolaíochta a neartú, agus san am céanna tacú le héagsúlacht teanga na bhfoghlaimeoirí agus meas a léiriú uirthi mar acmhainn oideolaíoch chun tuilleadh foghlama agus gnóthachtála oideachais a bhaint amach. D’fhéadfaí a áireamh leis sin, mar shampla, measúnú ar réamheolas ar theangacha, tacaíocht láidir a thabhairt i dteanga dhúchais (céadteanga) agus i dteanga scolaíochta an fhoghlaimeora, rochtain ar theagasc teanga sa bhaile, agus sásraí chun tacú leis an aistriú idir an rang glacadh isteach agus na ranganna príomhshrutha ar leibhéil éagsúla oideachais, i gcás inarb infheidhme. |
| --- | --- |

d)

An inniúlacht i dteanga/teangacha na scolaíochta a neartú, agus san am céanna tacú le héagsúlacht teanga na bhfoghlaimeoirí agus meas a léiriú uirthi mar acmhainn oideolaíoch chun tuilleadh foghlama agus gnóthachtála oideachais a bhaint amach. D’fhéadfaí a áireamh leis sin, mar shampla, measúnú ar réamheolas ar theangacha, tacaíocht láidir a thabhairt i dteanga dhúchais (céadteanga) agus i dteanga scolaíochta an fhoghlaimeora, rochtain ar theagasc teanga sa bhaile, agus sásraí chun tacú leis an aistriú idir an rang glacadh isteach agus na ranganna príomhshrutha ar leibhéil éagsúla oideachais, i gcás inarb infheidhme.

| e) | Tacú go háirithe le dídeanaithe agus le himircigh atá díreach tagtha teanga na scolaíochta a shealbhú trí lántumadh luath laistigh de na ranganna príomhshrutha agus na curaclaim, agus tacaíocht bhreise duine le duine á soláthar ar an leibhéal iomchuí san am céanna chun dlús a chur leis an bhfoghlaim shóisialta agus acadúil. Ina theannta sin, is féidir ról lárnach a bheith ag rochtain leanúnach ar thacaíocht teanga agus acadúil, ar threoir ghairme ar gach leibhéal oideachais agus oiliúna, agus ar oideachas idirchultúrtha, chomh maith le rannpháirtíocht tuismitheoirí. |
| --- | --- |

e)

Tacú go háirithe le dídeanaithe agus le himircigh atá díreach tagtha teanga na scolaíochta a shealbhú trí lántumadh luath laistigh de na ranganna príomhshrutha agus na curaclaim, agus tacaíocht bhreise duine le duine á soláthar ar an leibhéal iomchuí san am céanna chun dlús a chur leis an bhfoghlaim shóisialta agus acadúil. Ina theannta sin, is féidir ról lárnach a bheith ag rochtain leanúnach ar thacaíocht teanga agus acadúil, ar threoir ghairme ar gach leibhéal oideachais agus oiliúna, agus ar oideachas idirchultúrtha, chomh maith le rannpháirtíocht tuismitheoirí.

| f) | Cuir chuige oideolaíocha idirghníomhacha a chur chun cinn, agus iad bunaithe ar fhoghlaim ó thaithí agus freagrúil ó thaobh cultúir agus teanga de, chun neamhspleáchas agus freagracht na bhfoghlaimeoirí a fhorbairt maidir lena gcuid foghlama agus chun cur ar a gcumas páirt ghníomhach a ghlacadh i bhforbairt a n-inniúlachtaí. Ar na cuir chuige sin, d’fhéadfaí deiseanna a áireamh le haghaidh foghlaim chumaisc (lena n-áirítear acmhainní digiteacha agus rochtain ar leabharlanna, ar shaotharlanna, ar mhúsaeim, ar institiúidí eile cultúrtha amhail scoileanna ceoil nó ealaíon, ar ionaid phobail agus ar an dúlra), agus aird á díriú ar riachtanais foghlaimeoirí faoi mhíchumas nó ag a bhfuil riachtanais speisialta oideachais, ar an am foghlama agus na timpeallachtaí foghlama a eagrú ar bhealach solúbtha ilchineálach, ar theagasc agus foghlaim thrasdisciplíneach, ar fhoghlaim chomhoibríoch agus piarthacaíocht, agus ar úsáid teicneolaíochtaí oiriúnaitheacha le haghaidh foghlaimeoirí faoi mhíchumas. |
| --- | --- |

f)

Cuir chuige oideolaíocha idirghníomhacha a chur chun cinn, agus iad bunaithe ar fhoghlaim ó thaithí agus freagrúil ó thaobh cultúir agus teanga de, chun neamhspleáchas agus freagracht na bhfoghlaimeoirí a fhorbairt maidir lena gcuid foghlama agus chun cur ar a gcumas páirt ghníomhach a ghlacadh i bhforbairt a n-inniúlachtaí. Ar na cuir chuige sin, d’fhéadfaí deiseanna a áireamh le haghaidh foghlaim chumaisc (lena n-áirítear acmhainní digiteacha agus rochtain ar leabharlanna, ar shaotharlanna, ar mhúsaeim, ar institiúidí eile cultúrtha amhail scoileanna ceoil nó ealaíon, ar ionaid phobail agus ar an dúlra), agus aird á díriú ar riachtanais foghlaimeoirí faoi mhíchumas nó ag a bhfuil riachtanais speisialta oideachais, ar an am foghlama agus na timpeallachtaí foghlama a eagrú ar bhealach solúbtha ilchineálach, ar theagasc agus foghlaim thrasdisciplíneach, ar fhoghlaim chomhoibríoch agus piarthacaíocht, agus ar úsáid teicneolaíochtaí oiriúnaitheacha le haghaidh foghlaimeoirí faoi mhíchumas.

| g) | Cleachtais mheasúnaithe a chur chun cinn lena léirítear riachtanais agus bealaí foghlama pearsanta agus lena dtacaítear leo, go háirithe trí úsáid fhairsing a bhaint as measúnú foirmitheach agus measúnú leanúnach, agus tríd an iliomad foirmeacha agus uirlisí digiteacha agus neamhdhigiteacha (e.g. punanna, piarmheasúnú agus féinmheasúnú) a chomhcheangal, foirmeacha agus uirlisí a bheidh cuimsitheach, freagrúil ó thaobh cultúir de agus rannpháirtíoch. |
| --- | --- |

g)

Cleachtais mheasúnaithe a chur chun cinn lena léirítear riachtanais agus bealaí foghlama pearsanta agus lena dtacaítear leo, go háirithe trí úsáid fhairsing a bhaint as measúnú foirmitheach agus measúnú leanúnach, agus tríd an iliomad foirmeacha agus uirlisí digiteacha agus neamhdhigiteacha (e.g. punanna, piarmheasúnú agus féinmheasúnú) a chomhcheangal, foirmeacha agus uirlisí a bheidh cuimsitheach, freagrúil ó thaobh cultúir de agus rannpháirtíoch.

| | Bearta idirghabhála







  h) | Creataí a sholáthar i scoileanna, lena gcuirfear tacaíocht spriocdhírithe ar fáil do gach foghlaimeoir a bhfuil deacrachtaí foghlama aige nó atá i mbaol tearcghnóthachtála, trí chur chuige ildisciplíneach foireannbhunaithe (e.g. cláir um rannpháirtíocht tuismitheoirí trí bhíthin cur chuige uilescoile, scéimeanna meantóireachta, lena n-áirítear piarmheantóireacht, foireann tacaíochta a shlógadh, am foghlama breise le linn na scoilbhliana agus/nó na tréimhsí saoire, rochtain ar thimpeallachtaí breise foghlama). |
| --- | --- | --- |

Bearta idirghabhála

h)

Creataí a sholáthar i scoileanna, lena gcuirfear tacaíocht spriocdhírithe ar fáil do gach foghlaimeoir a bhfuil deacrachtaí foghlama aige nó atá i mbaol tearcghnóthachtála, trí chur chuige ildisciplíneach foireannbhunaithe (e.g. cláir um rannpháirtíocht tuismitheoirí trí bhíthin cur chuige uilescoile, scéimeanna meantóireachta, lena n-áirítear piarmheantóireacht, foireann tacaíochta a shlógadh, am foghlama breise le linn na scoilbhliana agus/nó na tréimhsí saoire, rochtain ar thimpeallachtaí breise foghlama).

| i) | Laistigh de chomhthéacsanna cuimsitheacha inrochtana, tacaíocht phearsantaithe fheabhsaithe a chur ar fáil d’fhoghlaimeoirí a bhfuil riachtanais chasta ilghnéitheacha acu, lena n-áirítear riachtanais shóisialta, mhothúchánacha agus mheabhairshláinte (e.g. teagasc pearsanta, pleananna foghlama aonair, idirghabhálacha ó shainchomhairleoir mothúchán, idirghabhálacha síciteiripe, foirne ildisciplíneacha, tacaíocht teaghlaigh). |
| --- | --- |

i)

Laistigh de chomhthéacsanna cuimsitheacha inrochtana, tacaíocht phearsantaithe fheabhsaithe a chur ar fáil d’fhoghlaimeoirí a bhfuil riachtanais chasta ilghnéitheacha acu, lena n-áirítear riachtanais shóisialta, mhothúchánacha agus mheabhairshláinte (e.g. teagasc pearsanta, pleananna foghlama aonair, idirghabhálacha ó shainchomhairleoir mothúchán, idirghabhálacha síciteiripe, foirne ildisciplíneacha, tacaíocht teaghlaigh).

| j) | Réitigh a sholáthar ar leibhéal na scoile nó i gcomhar le gníomhaithe eile le haghaidh foghlaimeoirí a bhfuil deacrachtaí acu riachtanais bhunúsacha a shásamh mar gheall ar a gcúlra socheacnamaíoch (e.g. easpa ábhair oideachais, deacrachtaí maidir le hiompar, ocras, cothú agus easnaimh chodlata). |
| --- | --- |

j)

Réitigh a sholáthar ar leibhéal na scoile nó i gcomhar le gníomhaithe eile le haghaidh foghlaimeoirí a bhfuil deacrachtaí acu riachtanais bhunúsacha a shásamh mar gheall ar a gcúlra socheacnamaíoch (e.g. easpa ábhair oideachais, deacrachtaí maidir le hiompar, ocras, cothú agus easnaimh chodlata).

| k) | Scéimeanna tacaíochta airgeadais agus/nó neamhairgeadais spriocdhírithe a sholáthar d’fhoghlaimeoirí faoi mhíbhuntáiste chun é a dhéanamh níos éasca dóibh leanúint ar aghaidh go dtí an meánleibhéal oideachais agus an tríú leibhéal oideachais agus chun go n-éireodh leo a staidéir mheánscoile uachtaraí a bhaint amach, rud a mbeidh cáilíochtaí ábhartha acu mar thoradh air. |
| --- | --- |

k)

Scéimeanna tacaíochta airgeadais agus/nó neamhairgeadais spriocdhírithe a sholáthar d’fhoghlaimeoirí faoi mhíbhuntáiste chun é a dhéanamh níos éasca dóibh leanúint ar aghaidh go dtí an meánleibhéal oideachais agus an tríú leibhéal oideachais agus chun go n-éireodh leo a staidéir mheánscoile uachtaraí a bhaint amach, rud a mbeidh cáilíochtaí ábhartha acu mar thoradh air.

| l) | Socruithe cistiúcháin a sholáthar do dhídeanaithe agus d’fhoghlaimeoirí nuathagtha ar imircigh iad chun a áirithiú go mbeidh rochtain acu ar ranganna teagaisc nó ar ranganna ullmhúcháin, i gcás inar gá, agus go mbeidh siad in ann dul isteach sa chóras oideachais agus oiliúna gan aon deacracht. |
| --- | --- |

l)

Socruithe cistiúcháin a sholáthar do dhídeanaithe agus d’fhoghlaimeoirí nuathagtha ar imircigh iad chun a áirithiú go mbeidh rochtain acu ar ranganna teagaisc nó ar ranganna ullmhúcháin, i gcás inar gá, agus go mbeidh siad in ann dul isteach sa chóras oideachais agus oiliúna gan aon deacracht.

| | Bearta comhcheangailte idirghabhála / cúitimh







  m) | Tacaíocht shóisialta, mhothúchánach agus shíceolaíoch a sholáthar d’fhoghlaimeoirí, go háirithe dóibh siúd a bhfuil droch-eispéiris a n-óige, tráma, nó crá sóisialta nó mothúchánach tromchúiseach ag dul i bhfeidhm orthu, a bhfuil bac á chur ar a rannpháirtíocht sa scoil dá bharr. D’fhéadfaí a bheith san áireamh leis sin ról an chomhairleora agus an mheantóra a neartú i measc na foirne, rochtain na ndaltaí ar ghairmithe agus ar sheirbhísí meabhairshláinte sna scoileanna agus timpeall orthu a éascú, agus luath-idirghabháil le haghaidh íospartach agus lucht déanta na bulaíochta. Piarthacaíocht agus tacaíocht do phobail a chruthú chun an bhulaíocht/an chibearbhulaíocht a chosc agus chun aghaidh a thabhairt ar aon chineál idirdhealaithe. |
| --- | --- | --- |

Bearta comhcheangailte idirghabhála / cúitimh

m)

Tacaíocht shóisialta, mhothúchánach agus shíceolaíoch a sholáthar d’fhoghlaimeoirí, go háirithe dóibh siúd a bhfuil droch-eispéiris a n-óige, tráma, nó crá sóisialta nó mothúchánach tromchúiseach ag dul i bhfeidhm orthu, a bhfuil bac á chur ar a rannpháirtíocht sa scoil dá bharr. D’fhéadfaí a bheith san áireamh leis sin ról an chomhairleora agus an mheantóra a neartú i measc na foirne, rochtain na ndaltaí ar ghairmithe agus ar sheirbhísí meabhairshláinte sna scoileanna agus timpeall orthu a éascú, agus luath-idirghabháil le haghaidh íospartach agus lucht déanta na bulaíochta. Piarthacaíocht agus tacaíocht do phobail a chruthú chun an bhulaíocht/an chibearbhulaíocht a chosc agus chun aghaidh a thabhairt ar aon chineál idirdhealaithe.

| n) | Rochtain ar thacaíocht chothrom fhreagrúil leordhóthanach a áirithiú do dhídeanaithe agus d’imircigh nuathagtha, lena n-áirítear tacaíocht shóisialta mhothúchánach agus shíceolaíoch, chun cabhrú leo dúshláin a shárú i dtaca le strus iarthrámach agus le heispéireas na himirce nó an lánpháirtithe. Ba cheart an tacaíocht sin a bheith leabaithe i scéim trasearnála níos leithne chun a riachtanais shonracha uile a chur san áireamh, i gcomhar le seirbhísí sóisialta agus sláinte, gníomhaireachtaí meabhairshláinte agus na seirbhísí agus gníomhaireachtaí ábhartha eile ar fad, agus i ndlúthchomhar leis na foghlaimeoirí féin agus a dteaghlaigh nó a gcúramóirí. |
| --- | --- |

n)

Rochtain ar thacaíocht chothrom fhreagrúil leordhóthanach a áirithiú do dhídeanaithe agus d’imircigh nuathagtha, lena n-áirítear tacaíocht shóisialta mhothúchánach agus shíceolaíoch, chun cabhrú leo dúshláin a shárú i dtaca le strus iarthrámach agus le heispéireas na himirce nó an lánpháirtithe. Ba cheart an tacaíocht sin a bheith leabaithe i scéim trasearnála níos leithne chun a riachtanais shonracha uile a chur san áireamh, i gcomhar le seirbhísí sóisialta agus sláinte, gníomhaireachtaí meabhairshláinte agus na seirbhísí agus gníomhaireachtaí ábhartha eile ar fad, agus i ndlúthchomhar leis na foghlaimeoirí féin agus a dteaghlaigh nó a gcúramóirí.

| o) | Rochtain a éascú ar ghníomhaíochtaí seach-churaclaim agus gníomhaíochtaí lasmuigh den scoil (spórt, na healaíona, obair dheonach nó obair óige, etc.) agus doiciméadú agus bailíochtú a dtorthaí foghlama a fheabhsú. |
| --- | --- |

o)

Rochtain a éascú ar ghníomhaíochtaí seach-churaclaim agus gníomhaíochtaí lasmuigh den scoil (spórt, na healaíona, obair dheonach nó obair óige, etc.) agus doiciméadú agus bailíochtú a dtorthaí foghlama a fheabhsú.

| p) | An treoir oideachais, an treoir ghairme agus an chomhairleoireacht agus an t-oideachas gairme a neartú, chun tacú le scileanna agus inniúlachtaí bainistíochta gairme a shealbhú. Ba cheart a bheith san áireamh leis an méid sin gníomhaíochtaí curaclaim agus neamh-churaclaim amhail foghlaim obairbhunaithe, cuairteanna ar ionaid oibre, scáthfhoghlaim, cluichí gairme nó blaschúrsaí. |
| --- | --- |

p)

An treoir oideachais, an treoir ghairme agus an chomhairleoireacht agus an t-oideachas gairme a neartú, chun tacú le scileanna agus inniúlachtaí bainistíochta gairme a shealbhú. Ba cheart a bheith san áireamh leis an méid sin gníomhaíochtaí curaclaim agus neamh-churaclaim amhail foghlaim obairbhunaithe, cuairteanna ar ionaid oibre, scáthfhoghlaim, cluichí gairme nó blaschúrsaí.

4.

| | Bearta coisctheacha







  a) | An cuimsiú, an chothroime agus an éagsúlacht a leabú, an tearcghnóthachtáil agus an díscor den oideachas a thuiscint, agus aghaidh a thabhairt ar an dea-bhail, ar an meabhairshláinte agus ar an mbulaíocht, i ngach clár reachtúil d’oiliúint tosaigh múinteoirí. |
| --- | --- | --- |

Bearta coisctheacha

a)

An cuimsiú, an chothroime agus an éagsúlacht a leabú, an tearcghnóthachtáil agus an díscor den oideachas a thuiscint, agus aghaidh a thabhairt ar an dea-bhail, ar an meabhairshláinte agus ar an mbulaíocht, i ngach clár reachtúil d’oiliúint tosaigh múinteoirí.

| b) | A áirithiú, trí oiliúint tosaigh múinteoirí agus forbairt ghairmiúil leanúnach (CPD) ar ardchaighdeán, agus iad bunaithe ar fhianaise, go n-ullmhófar ceannairí scoile, múinteoirí, oiliúnóirí agus baill foirne oideachais eile chun an méid seo a leanas a dhéanamh:






  — | na tosca riosca agus cosanta a thuiscint a bhféadfadh tionchar a bheith acu ar fheidhmíocht acadúil, ar dhíscor den oideachas nó ar luathfhágáil an oideachais agus na hoiliúna, chomh maith le deacrachtaí sóisialta, mothúchánacha agus iompraíochta; |
| --- | --- | --- |

b)

A áirithiú, trí oiliúint tosaigh múinteoirí agus forbairt ghairmiúil leanúnach (CPD) ar ardchaighdeán, agus iad bunaithe ar fhianaise, go n-ullmhófar ceannairí scoile, múinteoirí, oiliúnóirí agus baill foirne oideachais eile chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

—

na tosca riosca agus cosanta a thuiscint a bhféadfadh tionchar a bheith acu ar fheidhmíocht acadúil, ar dhíscor den oideachas nó ar luathfhágáil an oideachais agus na hoiliúna, chomh maith le deacrachtaí sóisialta, mothúchánacha agus iompraíochta;

| — | an dea-bhail, an míchumas agus saincheisteanna meabhairshláinte a thuiscint, lena n-áirítear strus iarthrámach, agus tacú le hinniúlachtaí sóisialta agus mothúchánacha foghlaimeoirí a fhorbairt; |
| --- | --- |

—

an dea-bhail, an míchumas agus saincheisteanna meabhairshláinte a thuiscint, lena n-áirítear strus iarthrámach, agus tacú le hinniúlachtaí sóisialta agus mothúchánacha foghlaimeoirí a fhorbairt;

| — | inniúlachtaí a fhorbairt chun múineadh i suímh ilteangacha agus ilchultúrtha; |
| --- | --- |

—

inniúlachtaí a fhorbairt chun múineadh i suímh ilteangacha agus ilchultúrtha;

| — | steiréitíopaí inscne a aithint agus a cheistiú sa teagasc agus san fhoghlaim (lena n-áirítear ionchais ísle maidir le gnóthachtáil i gcás na mbuachaillí agus an bhearna idir na hinscní in ábhair STEM) agus cleachtais mhúinteoireachta a fhorbairt atá íogair ó thaobh inscne de, cleachtais a chabhróidh le buachaillí agus cailíní a spreagadh agus a mhealladh; |
| --- | --- |

—

steiréitíopaí inscne a aithint agus a cheistiú sa teagasc agus san fhoghlaim (lena n-áirítear ionchais ísle maidir le gnóthachtáil i gcás na mbuachaillí agus an bhearna idir na hinscní in ábhair STEM) agus cleachtais mhúinteoireachta a fhorbairt atá íogair ó thaobh inscne de, cleachtais a chabhróidh le buachaillí agus cailíní a spreagadh agus a mhealladh;

| — | cineálacha éagsúla deacrachtaí foghlama a aithint agus aghaidh a thabhairt orthu; |
| --- | --- |

—

cineálacha éagsúla deacrachtaí foghlama a aithint agus aghaidh a thabhairt orthu;

| — | leas a bhaint as cleachtais chomhoibríocha agus as obair i bhfoirne ildisciplíneacha ar scoil agus le comhpháirtithe seachtracha; |
| --- | --- |

—

leas a bhaint as cleachtais chomhoibríocha agus as obair i bhfoirne ildisciplíneacha ar scoil agus le comhpháirtithe seachtracha;

| — | cineálacha éagsúla cur chuige foghlama, uirlisí agus timpeallachtaí a úsáid, de réir mar is iomchuí, agus foghlaim chumaisc a chur chun feidhme go gníomhach, ina mbeidh gníomhaíochtaí laistigh agus lasmuigh á gcomhcheangal, teagasc agus foghlaim phearsantaithe agus ghrúpa, acmhainní digiteacha agus neamhdhigiteacha, etc.; |
| --- | --- |

—

cineálacha éagsúla cur chuige foghlama, uirlisí agus timpeallachtaí a úsáid, de réir mar is iomchuí, agus foghlaim chumaisc a chur chun feidhme go gníomhach, ina mbeidh gníomhaíochtaí laistigh agus lasmuigh á gcomhcheangal, teagasc agus foghlaim phearsantaithe agus ghrúpa, acmhainní digiteacha agus neamhdhigiteacha, etc.;

| — | modhanna agus uirlisí measúnaithe foirmitheacha a úsáid sa teagasc agus san fhoghlaim; |
| --- | --- |

—

modhanna agus uirlisí measúnaithe foirmitheacha a úsáid sa teagasc agus san fhoghlaim;

| — | Timpeallacht dhearfach foghlama a chur chun cinn, trí úsáid a bhaint as straitéisí um bainistiú ranga, um bulaíocht a chosc agus um choinbhleacht a réiteach, agus caidreamh muiníne a chothú le foghlaimeoirí, tuismitheoirí, teaghlaigh agus cúramóirí, go háirithe leo siúd a bhfuil cúlra faoi mhíbhuntáiste acu. |
| --- | --- |

—

Timpeallacht dhearfach foghlama a chur chun cinn, trí úsáid a bhaint as straitéisí um bainistiú ranga, um bulaíocht a chosc agus um choinbhleacht a réiteach, agus caidreamh muiníne a chothú le foghlaimeoirí, tuismitheoirí, teaghlaigh agus cúramóirí, go háirithe leo siúd a bhfuil cúlra faoi mhíbhuntáiste acu.

| c) | Dreasachtaí a sholáthar do mhúinteoirí, d’oiliúnóirí, do cheannairí scoile agus do bhaill foirne oideachais eile a bheith ag oibriú i scoileanna ina bhfuil sciar ard daltaí a bhfuil cúlra faoi mhíbhuntáiste socheacnamaíoch acu. Múinteoirí faoi oiliúint a spreagadh chun socrúcháin oibre a dhéanamh i scoileanna mar sin. |
| --- | --- |

c)

Dreasachtaí a sholáthar do mhúinteoirí, d’oiliúnóirí, do cheannairí scoile agus do bhaill foirne oideachais eile a bheith ag oibriú i scoileanna ina bhfuil sciar ard daltaí a bhfuil cúlra faoi mhíbhuntáiste socheacnamaíoch acu. Múinteoirí faoi oiliúint a spreagadh chun socrúcháin oibre a dhéanamh i scoileanna mar sin.

| d) | A áirithiú, i gcás na foirne uile a bhfuil baint acu leis an ngairmoideachas, leis an bhfoghlaim nó leis an treoir ghairme, go bhfuil siad oilte agus cáilithe agus go bhfuil rochtain acu ar oiliúint tosaigh agus leanúnach. |
| --- | --- |

d)

A áirithiú, i gcás na foirne uile a bhfuil baint acu leis an ngairmoideachas, leis an bhfoghlaim nó leis an treoir ghairme, go bhfuil siad oilte agus cáilithe agus go bhfuil rochtain acu ar oiliúint tosaigh agus leanúnach.

| e) | Tacú le dea-bhail na múinteoirí, na n-oiliúnóirí, na gceannairí scoile agus na mball foirne scoile eile agus tarraingteacht ghairm na múinteoireachta a fheabhsú, lena n-áirítear trí dhálaí oibre leordhóthanacha a áirithiú, chomh maith le neamhspleáchas gairmiúil agus rannpháirtíocht ghníomhach múinteoirí agus oiliúnóirí i mbainistiú scoile, oideachas tosaigh ardcháilíochta agus forbairt ghairmiúil leanúnach, rochtain ar thacaíocht agus ar ghairmithe agus seirbhísí meabhairshláinte, comhoibriú agus piarthacaíocht. |
| --- | --- |

e)

Tacú le dea-bhail na múinteoirí, na n-oiliúnóirí, na gceannairí scoile agus na mball foirne scoile eile agus tarraingteacht ghairm na múinteoireachta a fheabhsú, lena n-áirítear trí dhálaí oibre leordhóthanacha a áirithiú, chomh maith le neamhspleáchas gairmiúil agus rannpháirtíocht ghníomhach múinteoirí agus oiliúnóirí i mbainistiú scoile, oideachas tosaigh ardcháilíochta agus forbairt ghairmiúil leanúnach, rochtain ar thacaíocht agus ar ghairmithe agus seirbhísí meabhairshláinte, comhoibriú agus piarthacaíocht.

| | Bearta idirghabhála







  f) | Malartuithe foirne, piarfhoghlaim, agus piarthacaíocht a éascú i measc múinteoirí, oiliúnóirí agus baill foirne agus gairmithe oideachais eile, trí líonrú, scáthfhoghlaim, seimineáir agus pobail foghlama ilghairmiúla, chomh maith le rochtain ar ionaid saineolais agus ar acmhainní iomchuí a bheidh in ann cabhrú leis an teagasc agus leis an bhfoghlaim a chur in oiriúint do riachtanais shonracha na bhfoghlaimeoirí uile. Rochtain a áirithiú, go háirithe, ar shainionaid acmhainní nó ar fhoirne comhairleacha lena bhféadfar na huirlisí agus na hoideolaíochtaí is gá a sholáthar chun tacú le dídeanaithe agus le foghlaimeoirí nuathagtha ar imircigh iad agus chun oibriú ar fud go leor ceantar agus scoileanna. |
| --- | --- | --- |

Bearta idirghabhála

f)

Malartuithe foirne, piarfhoghlaim, agus piarthacaíocht a éascú i measc múinteoirí, oiliúnóirí agus baill foirne agus gairmithe oideachais eile, trí líonrú, scáthfhoghlaim, seimineáir agus pobail foghlama ilghairmiúla, chomh maith le rochtain ar ionaid saineolais agus ar acmhainní iomchuí a bheidh in ann cabhrú leis an teagasc agus leis an bhfoghlaim a chur in oiriúint do riachtanais shonracha na bhfoghlaimeoirí uile. Rochtain a áirithiú, go háirithe, ar shainionaid acmhainní nó ar fhoirne comhairleacha lena bhféadfar na huirlisí agus na hoideolaíochtaí is gá a sholáthar chun tacú le dídeanaithe agus le foghlaimeoirí nuathagtha ar imircigh iad agus chun oibriú ar fud go leor ceantar agus scoileanna.

| g) | Iniúchadh a dhéanamh, i gcás inar féidir, ar an gcaoi a bhféadfaidh conairí malartacha chuig gairm na múinteoireachta cur leis an éagsúlacht i measc foirne oideachais agus gairm na múinteoireachta a oscailt do dhaoine ó cúlraí éagsúla, lena n-áirítear iarrthóirí a bhfuil taithí acu féin ar a bheith faoi mhíbhuntáiste socheacnamaíoch. |
| --- | --- |

g)

Iniúchadh a dhéanamh, i gcás inar féidir, ar an gcaoi a bhféadfaidh conairí malartacha chuig gairm na múinteoireachta cur leis an éagsúlacht i measc foirne oideachais agus gairm na múinteoireachta a oscailt do dhaoine ó cúlraí éagsúla, lena n-áirítear iarrthóirí a bhfuil taithí acu féin ar a bheith faoi mhíbhuntáiste socheacnamaíoch.

5.

| | Bearta coisctheacha







  a) | Leibhéal leordhóthanach neamhspleáchais a cheadú maidir le cinntí a bhíonn á ndéanamh ag ceannairí scoile agus ag boird rialachais, chomh maith le cuntasacht láidir. |
| --- | --- | --- |

Bearta coisctheacha

a)

Leibhéal leordhóthanach neamhspleáchais a cheadú maidir le cinntí a bhíonn á ndéanamh ag ceannairí scoile agus ag boird rialachais, chomh maith le cuntasacht láidir.

| b) | Leabú na rathúlachta agus na dea-bhaile (lena n-áirítear bulaíocht a chosc, frith-idirdhealú, íogaireacht inscne agus saincheisteanna sláinte) a chur chun cinn i bpróisis phleanála agus rialachais scoile (pleananna forbartha scoile, ráitis mhisin, pleananna oideolaíocha bliantúla nó ilbhliantúla, etc.) agus scoileanna a spreagadh chun pleananna cuimsithe agus dea-bhaile ar leith a cheapadh, agus faireachán agus meastóireacht a dhéanamh orthu. |
| --- | --- |

b)

Leabú na rathúlachta agus na dea-bhaile (lena n-áirítear bulaíocht a chosc, frith-idirdhealú, íogaireacht inscne agus saincheisteanna sláinte) a chur chun cinn i bpróisis phleanála agus rialachais scoile (pleananna forbartha scoile, ráitis mhisin, pleananna oideolaíocha bliantúla nó ilbhliantúla, etc.) agus scoileanna a spreagadh chun pleananna cuimsithe agus dea-bhaile ar leith a cheapadh, agus faireachán agus meastóireacht a dhéanamh orthu.

| c) | Rathúlacht ar scoil le haghaidh gach foghlaimeora agus an dea-bhail ar scoil a chur chun cinn mar chuid de shásraí dearbhaithe cáilíochta inmheánacha agus seachtrach agus spriocanna agus táscairí maidir le saincheisteanna amhail an timpeallacht foghlama, an bhulaíocht agus an dea-bhail a áireamh. A áirithiú, trí mheastóireacht/cigireacht sheachtrach, go soláthrófar comhairle agus tacaíocht do scoileanna a ndéantar cigireacht orthu, go dtacófar le féinmheastóireacht scoile agus go gcuirfear cultúr féinmhachnaimh agus feabhsúcháin chun cinn maidir le cleachtais agus straitéisí i dtaca le cuimsiú agus dea-bhail. |
| --- | --- |

c)

Rathúlacht ar scoil le haghaidh gach foghlaimeora agus an dea-bhail ar scoil a chur chun cinn mar chuid de shásraí dearbhaithe cáilíochta inmheánacha agus seachtrach agus spriocanna agus táscairí maidir le saincheisteanna amhail an timpeallacht foghlama, an bhulaíocht agus an dea-bhail a áireamh. A áirithiú, trí mheastóireacht/cigireacht sheachtrach, go soláthrófar comhairle agus tacaíocht do scoileanna a ndéantar cigireacht orthu, go dtacófar le féinmheastóireacht scoile agus go gcuirfear cultúr féinmhachnaimh agus feabhsúcháin chun cinn maidir le cleachtais agus straitéisí i dtaca le cuimsiú agus dea-bhail.

| d) | Deiseanna agus treoir maidir le forbairt ghairmiúil a sholáthar chun tacú le ceannairí scoile maidir leis an athrú eagraíochtúil a bhainistiú agus cleachtais chuimsitheacha a chur chun cinn. |
| --- | --- |

d)

Deiseanna agus treoir maidir le forbairt ghairmiúil a sholáthar chun tacú le ceannairí scoile maidir leis an athrú eagraíochtúil a bhainistiú agus cleachtais chuimsitheacha a chur chun cinn.

| e) | Timpeallacht scoile rannpháirtíoch dhaonlathach a spreagadh ina mbeidh na foghlaimeoirí rannpháirteach i gcinnteoireacht a bhaineann leis an scoil agus leis an seomra ranga agus ina mbainfear úsáid as modhanna rannpháirtíocha a chuirfear in oiriúint do leanaí agus do dhaoine óga, lena n-áirítear iad siúd ó chúlraí imeallaithe. |
| --- | --- |

e)

Timpeallacht scoile rannpháirtíoch dhaonlathach a spreagadh ina mbeidh na foghlaimeoirí rannpháirteach i gcinnteoireacht a bhaineann leis an scoil agus leis an seomra ranga agus ina mbainfear úsáid as modhanna rannpháirtíocha a chuirfear in oiriúint do leanaí agus do dhaoine óga, lena n-áirítear iad siúd ó chúlraí imeallaithe.

| f) | Cultúr scoile a chur chun cinn ina léirítear meas ar an éagsúlacht, ina gcothaítear dea-bhail na bhfoghlaimeoirí, ina leagtar béim ar an mbraistint atá acu gur páirt de shaol na scoile iad agus ina gcruthaítear timpeallacht shábháilte le haghaidh idirphlé maidir le saincheisteanna conspóideacha. |
| --- | --- |

f)

Cultúr scoile a chur chun cinn ina léirítear meas ar an éagsúlacht, ina gcothaítear dea-bhail na bhfoghlaimeoirí, ina leagtar béim ar an mbraistint atá acu gur páirt de shaol na scoile iad agus ina gcruthaítear timpeallacht shábháilte le haghaidh idirphlé maidir le saincheisteanna conspóideacha.

| | Bearta coisctheacha agus idirghabhála comhcheangailte







  g) | Cleachtais chomhoibríocha ildisciplíneacha a spreagadh sa scoil agus i gcomhpháirtíochtaí le seirbhísí áitiúla, le hoibrithe óige, le gairmithe sóisialta agus sláinte, le gnólachtaí agus leis an bpobal i gcoitinne. |
| --- | --- | --- |

Bearta coisctheacha agus idirghabhála comhcheangailte

g)

Cleachtais chomhoibríocha ildisciplíneacha a spreagadh sa scoil agus i gcomhpháirtíochtaí le seirbhísí áitiúla, le hoibrithe óige, le gairmithe sóisialta agus sláinte, le gnólachtaí agus leis an bpobal i gcoitinne.

| h) | Scoileanna a chur chun cinn mar ionaid foghlaim ar feadh an tsaoil sa phobal, ina mbeidh an t-oideachas, an oiliúint agus an saol sóisialta fite fuaite sa chomharsanacht agus ina nglacfaidh an pobal freagracht chomhpháirteach as an scoil mar spás foghlama. |
| --- | --- |

h)

Scoileanna a chur chun cinn mar ionaid foghlaim ar feadh an tsaoil sa phobal, ina mbeidh an t-oideachas, an oiliúint agus an saol sóisialta fite fuaite sa chomharsanacht agus ina nglacfaidh an pobal freagracht chomhpháirteach as an scoil mar spás foghlama.

| i) | Líonrú idir scoileanna agus pobail foghlama ilghairmiúla a chur chun cinn ar an leibhéal áitiúil, réigiúnach, náisiúnta agus idirnáisiúnta chun an fhoghlaim fhrithpháirteach a chur chun cinn. Scoileanna a spreagadh chun úsáid a bhaint as a bhfuil ann d’acmhainní san Fhoireann Eorpach Uirlisí do Scoileanna, sa Choimre cleachtas spreagúil maidir le hoideachas cuimsitheach le haghaidh saoránachta agus i bhfoireann uirlisí gairmoideachais agus gairmoiliúna Cedefop chun luathfhágáil a chomhrac. |
| --- | --- |

i)

Líonrú idir scoileanna agus pobail foghlama ilghairmiúla a chur chun cinn ar an leibhéal áitiúil, réigiúnach, náisiúnta agus idirnáisiúnta chun an fhoghlaim fhrithpháirteach a chur chun cinn. Scoileanna a spreagadh chun úsáid a bhaint as a bhfuil ann d’acmhainní san Fhoireann Eorpach Uirlisí do Scoileanna, sa Choimre cleachtas spreagúil maidir le hoideachas cuimsitheach le haghaidh saoránachta agus i bhfoireann uirlisí gairmoideachais agus gairmoiliúna Cedefop chun luathfhágáil a chomhrac.

| j) | “feasacht teanga” a chur chun cinn sa scoil agus timpeall uirthi, agus na gníomhaithe uile a spreagadh chun machnamh a dhéanamh ar noirm, luachanna agus dearcthaí i leith na héagsúlachta teanga agus cultúir, lena n-áirítear é sin a dhéanamh trí na teangacha ar fad a labhraítear laistigh de phobal na scoile a shainaithint agus a chur sa chomhaireamh, trí thuismitheoirí agus teaghlaigh, cúramóirí agus an pobal i gcoitinne a chur san áireamh san oideachas teanga, agus trí leabharlanna a chruthú ina bhfuil acmhainní i dteangacha éagsúla agus trí ghníomhaíochtaí teanga iarscoile a éascú. |
| --- | --- |

j)

“feasacht teanga” a chur chun cinn sa scoil agus timpeall uirthi, agus na gníomhaithe uile a spreagadh chun machnamh a dhéanamh ar noirm, luachanna agus dearcthaí i leith na héagsúlachta teanga agus cultúir, lena n-áirítear é sin a dhéanamh trí na teangacha ar fad a labhraítear laistigh de phobal na scoile a shainaithint agus a chur sa chomhaireamh, trí thuismitheoirí agus teaghlaigh, cúramóirí agus an pobal i gcoitinne a chur san áireamh san oideachas teanga, agus trí leabharlanna a chruthú ina bhfuil acmhainní i dteangacha éagsúla agus trí ghníomhaíochtaí teanga iarscoile a éascú.

| k) | Tacú le scoileanna chun cleachtais éifeachtacha a leabú ag gach céim den “phróiseas foghlama teanga” i gcás imircigh nuathagtha (dídeanaithe freisin), lena n-áirítear glacadh agus measúnú (e.g. trí mheasúnú cuimsitheach iltoiseach ar an litearthacht, an teanga agus príomhinniúlachtaí eile), socrúchán agus iontráil (e.g. trí ranganna ullmhúcháin tosaigh faoi réir teorainn ama a chur ar fáil, i gcás inar gá agus inarb infheidhme, agus trí thacaíocht leasa agus acadúla a chur ar bun chun aistriú réidh chuig an oideachas príomhshrutha a éascú), agus faireachán a dhéanamh (chun deighilt gheografach foghlaimeoirí ar imircigh iad a chosc trí chritéir iontrála ar scoil). |
| --- | --- |

k)

Tacú le scoileanna chun cleachtais éifeachtacha a leabú ag gach céim den “phróiseas foghlama teanga” i gcás imircigh nuathagtha (dídeanaithe freisin), lena n-áirítear glacadh agus measúnú (e.g. trí mheasúnú cuimsitheach iltoiseach ar an litearthacht, an teanga agus príomhinniúlachtaí eile), socrúchán agus iontráil (e.g. trí ranganna ullmhúcháin tosaigh faoi réir teorainn ama a chur ar fáil, i gcás inar gá agus inarb infheidhme, agus trí thacaíocht leasa agus acadúla a chur ar bun chun aistriú réidh chuig an oideachas príomhshrutha a éascú), agus faireachán a dhéanamh (chun deighilt gheografach foghlaimeoirí ar imircigh iad a chosc trí chritéir iontrála ar scoil).

| l) | Cumarsáid agus comhar éifeachtach a spreagadh le tuismitheoirí, caomhnóirí dlíthiúla agus teaghlaigh maidir le dul chun cinn agus dea-bhail a leanaí, go háirithe é sin a dhéanamh le cabhair ó idirghabhálaithe cultúrtha ón bpobal áitiúil. Ról a thabhairt do thuismitheoirí, do theaghlaigh agus do chaomhnóirí dlíthiúla i ngníomhaíochtaí curaclaim agus neamh-churaclaim (amhail obair dheonach sa seomra ranga, clubanna léitheoireachta agus oibre baile, teagasc i leabharlanna scoile, agus cláir iarscoile, chomh maith le clubanna poist, aontaí post, cuairteanna ar ionaid oibre, cuairteanna ar ionaid ghairme, etc.). |
| --- | --- |

l)

Cumarsáid agus comhar éifeachtach a spreagadh le tuismitheoirí, caomhnóirí dlíthiúla agus teaghlaigh maidir le dul chun cinn agus dea-bhail a leanaí, go háirithe é sin a dhéanamh le cabhair ó idirghabhálaithe cultúrtha ón bpobal áitiúil. Ról a thabhairt do thuismitheoirí, do theaghlaigh agus do chaomhnóirí dlíthiúla i ngníomhaíochtaí curaclaim agus neamh-churaclaim (amhail obair dheonach sa seomra ranga, clubanna léitheoireachta agus oibre baile, teagasc i leabharlanna scoile, agus cláir iarscoile, chomh maith le clubanna poist, aontaí post, cuairteanna ar ionaid oibre, cuairteanna ar ionaid ghairme, etc.).

| m) | Rannpháirtíocht ghníomhach tuismitheoirí agus teaghlach i gcinnteoireacht scoile a chur chun cinn, lena n-áirítear cinnteoireacht maidir leis an gcuraclam, pleanáil agus meastóireacht, cláir um dea-bhail agus meabhairshláinte, oideachas sóisialta agus mothúchánach agus treoir ghairme, agus rannpháirtíocht tuismitheoirí ó chúlraí socheacnamaíocha imeallaithe a chur chun cinn agus tacú leo. |
| --- | --- |

m)

Rannpháirtíocht ghníomhach tuismitheoirí agus teaghlach i gcinnteoireacht scoile a chur chun cinn, lena n-áirítear cinnteoireacht maidir leis an gcuraclam, pleanáil agus meastóireacht, cláir um dea-bhail agus meabhairshláinte, oideachas sóisialta agus mothúchánach agus treoir ghairme, agus rannpháirtíocht tuismitheoirí ó chúlraí socheacnamaíocha imeallaithe a chur chun cinn agus tacú leo.

| n) | Tacú le rannpháirtíocht tuismitheoirí i luathscileanna léitheoireachta agus matamaitice a leanaí, amhail trí scéimeanna leabhair sa bhaile a chur ar fáil, trí thionscnaimh litearthachta teaghlaigh, etc. Na deiseanna foghlama a mhéadú do theaghlaigh, chomh maith le hoideachas na dtuismitheoirí, go háirithe dóibh siúd a bhfuil leibhéil ísle oideachais acu agus atá i mbaol bochtaineachta, i gcomhpháirtíocht leis na seirbhísí áitiúla agus le heagraíochtaí neamhrialtasacha. |
| --- | --- |

n)

Tacú le rannpháirtíocht tuismitheoirí i luathscileanna léitheoireachta agus matamaitice a leanaí, amhail trí scéimeanna leabhair sa bhaile a chur ar fáil, trí thionscnaimh litearthachta teaghlaigh, etc. Na deiseanna foghlama a mhéadú do theaghlaigh, chomh maith le hoideachas na dtuismitheoirí, go háirithe dóibh siúd a bhfuil leibhéil ísle oideachais acu agus atá i mbaol bochtaineachta, i gcomhpháirtíocht leis na seirbhísí áitiúla agus le heagraíochtaí neamhrialtasacha.

| o) | Tacaíocht bhreise a sholáthar le haghaidh scoileanna i gceantair atá faoi mhíbhuntáiste, ina bhfuil líon ard daltaí ó chúlraí imeallaithe. D’fhéadfaí an cóimheas múinteora le daltaí a laghdú sna scoileanna sin, i gcás inar gá, chomh maith le hacmhainní a chur ar fáil ar bhonn spriocdhírithe le haghaidh ábhar, trealaimh agus bonneagair. |
| --- | --- |

o)

Tacaíocht bhreise a sholáthar le haghaidh scoileanna i gceantair atá faoi mhíbhuntáiste, ina bhfuil líon ard daltaí ó chúlraí imeallaithe. D’fhéadfaí an cóimheas múinteora le daltaí a laghdú sna scoileanna sin, i gcás inar gá, chomh maith le hacmhainní a chur ar fáil ar bhonn spriocdhírithe le haghaidh ábhar, trealaimh agus bonneagair.

6.

| a) | Rochtain chothrom ar oideachas agus cúram luath-óige inacmhainne ar ardchaighdeán a áirithiú do chách, oideachas agus cúram a mbeidh foireann leordhóthanach ann lena n-aghaidh agus a bheidh in ann feabhas a chur ar dea-bhail agus ar fhorbairt chognaíoch na leanaí, agus ar a bhforbairt shóisialta agus mhothúchánach i gcoitinne, rud a sholáthróidh an bunús is gá dóibh chun go mbeadh rath orthu san oideachas agus sa saol. |
| --- | --- |

a)

Rochtain chothrom ar oideachas agus cúram luath-óige inacmhainne ar ardchaighdeán a áirithiú do chách, oideachas agus cúram a mbeidh foireann leordhóthanach ann lena n-aghaidh agus a bheidh in ann feabhas a chur ar dea-bhail agus ar fhorbairt chognaíoch na leanaí, agus ar a bhforbairt shóisialta agus mhothúchánach i gcoitinne, rud a sholáthróidh an bunús is gá dóibh chun go mbeadh rath orthu san oideachas agus sa saol.

| b) | Gairmoideachas agus gairmoiliúint tharraingteach sholúbtha ar ardchaighdeán a neartú, lena gcomhcheanglaítear príomhinniúlachtaí le sealbhú scileanna gairme. |
| --- | --- |

b)

Gairmoideachas agus gairmoiliúint tharraingteach sholúbtha ar ardchaighdeán a neartú, lena gcomhcheanglaítear príomhinniúlachtaí le sealbhú scileanna gairme.

| c) | Beartais ghníomhacha frith-leithscartha a chur chun cinn, go háirithe trí rialacha iontrála a ghlacadh lena gcumasófar comhdhéanamh scoile ilchineálach agus beartais a bheidh dírithe ar cháilíocht na foghlama, agus lena músclófar feasacht maidir leis na tairbhí a bhaineann leis an éagsúlacht sa seomra ranga chun na torthaí oideachais a fheabhsú do gach foghlaimeoir. |
| --- | --- |

c)

Beartais ghníomhacha frith-leithscartha a chur chun cinn, go háirithe trí rialacha iontrála a ghlacadh lena gcumasófar comhdhéanamh scoile ilchineálach agus beartais a bheidh dírithe ar cháilíocht na foghlama, agus lena músclófar feasacht maidir leis na tairbhí a bhaineann leis an éagsúlacht sa seomra ranga chun na torthaí oideachais a fheabhsú do gach foghlaimeoir.

| d) | Tacú le foghlaimeoirí faoi mhíchumas agus/nó ag a bhfuil riachtanais speisialta oideachais a chuimsiú i scoileanna príomhshrutha, agus tacaíocht éifeachtach á soláthar ag oideachasóirí oilte agus ag baill foirne/comhairleoirí oideachais eile, nó ag gairmithe sláinte. San am céanna, ba cheart fáil réidh le bacainní fisiciúla i dtimpeallacht na scoile, ábhair foghlama i bhformáidí iomchuí a chur ar fáil, agus leas a bhaint as cuir chuige éagsúlaithe phearsantaithe teagaisc agus foghlama. |
| --- | --- |

d)

Tacú le foghlaimeoirí faoi mhíchumas agus/nó ag a bhfuil riachtanais speisialta oideachais a chuimsiú i scoileanna príomhshrutha, agus tacaíocht éifeachtach á soláthar ag oideachasóirí oilte agus ag baill foirne/comhairleoirí oideachais eile, nó ag gairmithe sláinte. San am céanna, ba cheart fáil réidh le bacainní fisiciúla i dtimpeallacht na scoile, ábhair foghlama i bhformáidí iomchuí a chur ar fáil, agus leas a bhaint as cuir chuige éagsúlaithe phearsantaithe teagaisc agus foghlama.

| e) | Athdhéanamh grád a sheachaint a mhéad is féidir agus ionstraimí a chur chun cinn lena ndéanfar faireachán go luath ar riachtanais foghlama agus ar dheacrachtaí leanaí agus daoine óga agus lena ndéanfar na riachtanais sin a thabhairt le fios, agus tacaíocht spriocdhírithe níos pearsantaithe a chur ar fáil, de réir mar is iomchuí. |
| --- | --- |

e)

Athdhéanamh grád a sheachaint a mhéad is féidir agus ionstraimí a chur chun cinn lena ndéanfar faireachán go luath ar riachtanais foghlama agus ar dheacrachtaí leanaí agus daoine óga agus lena ndéanfar na riachtanais sin a thabhairt le fios, agus tacaíocht spriocdhírithe níos pearsantaithe a chur ar fáil, de réir mar is iomchuí.

| f) | Breathnú ar roghanna eile seachas an luathrianú chun idirghníomhaíocht dhearfach a chur chun cinn idir foghlaimeoirí a bhfuil leibhéil chumais éagsúla acu i ngrúpaí ilchineálacha, agus an tionchar atá ag an gcúlra socheacnamaíoch ar fheidhmíocht foghlaimeoirí a laghdú trí leithscaradh acadúil. |
| --- | --- |

f)

Breathnú ar roghanna eile seachas an luathrianú chun idirghníomhaíocht dhearfach a chur chun cinn idir foghlaimeoirí a bhfuil leibhéil chumais éagsúla acu i ngrúpaí ilchineálacha, agus an tionchar atá ag an gcúlra socheacnamaíoch ar fheidhmíocht foghlaimeoirí a laghdú trí leithscaradh acadúil.

| g) | Solúbthacht agus tréscaoilteacht na gconairí oideachais a mhéadú, mar shampla trí chúrsaí a mhodúlú, cúrsaí gairme a chur ar fáil nó solúbthacht a chur chun cinn a mhéid a bhaineann le fad agus pointí iontrála na gcúrsaí. Aistrithe a éascú idir leibhéil agus cineálacha oideachais agus oiliúna agus idir an scoil agus an fhostaíocht sa todhchaí, lena n-áirítear é sin a dhéanamh trí shocruithe maidir le haitheantas agus bailíochtú, trí threoir ghairme arna soláthar ag cleachtóirí cáilithe, agus trí chomhar gníomhach le geallsealbhóirí, gnólachtaí san áireamh. |
| --- | --- |

g)

Solúbthacht agus tréscaoilteacht na gconairí oideachais a mhéadú, mar shampla trí chúrsaí a mhodúlú, cúrsaí gairme a chur ar fáil nó solúbthacht a chur chun cinn a mhéid a bhaineann le fad agus pointí iontrála na gcúrsaí. Aistrithe a éascú idir leibhéil agus cineálacha oideachais agus oiliúna agus idir an scoil agus an fhostaíocht sa todhchaí, lena n-áirítear é sin a dhéanamh trí shocruithe maidir le haitheantas agus bailíochtú, trí threoir ghairme arna soláthar ag cleachtóirí cáilithe, agus trí chomhar gníomhach le geallsealbhóirí, gnólachtaí san áireamh.

| h) | Bealaí ar ais chuig an oideachas agus an oiliúint phríomhshrutha a chur ar fáil agus a áirithiú go mbeidh rochtain saor in aisce ag luathfhágálaithe uile an oideachais agus na hoiliúna ar chláir dara deis ar ardchaighdeán, rud a d’fhéadfaí a mholadh freisin mar chuid den Ráthaíocht threisithe don Aos Óg. |
| --- | --- |

h)

Bealaí ar ais chuig an oideachas agus an oiliúint phríomhshrutha a chur ar fáil agus a áirithiú go mbeidh rochtain saor in aisce ag luathfhágálaithe uile an oideachais agus na hoiliúna ar chláir dara deis ar ardchaighdeán, rud a d’fhéadfaí a mholadh freisin mar chuid den Ráthaíocht threisithe don Aos Óg.

---

II Faisnéis

FAISNÉIS Ó INSTITIÚIDÍ, Ó CHOMHLACHTAÍ, Ó OIFIGÍ, AGUS Ó GHNÍOMHAIREACHTAÍ AN AONTAIS EORPAIGH

An Coimisiún Eorpach

| 9.12.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 469/16 |
| --- | --- | --- | --- |

9.12.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 469/16

---

Gan cur i gcoinne comhchruinniú ar tugadh fógra faoi

(Cás M.10431 — ALI GROUP / WELBILT)

(Téacs atá ábhartha maidir le LEE)

(2022/C 469/02)

An 17 Meitheamh 2022, chinn an Coimisiún gan cur i gcoinne an chomhchruinnithe thuas ar tugadh fógra faoi agus a dhearbhú go bhfuil sé comhoiriúnach leis an margadh inmheánach. Tá an cinneadh sin bunaithe ar Airteagal 6(1)(b), i gcomhar le hAirteagal 6(2), de Rialachán (CE) Uimh. 139/2004 ón gComhairle (1). Is i mBéarla amháin atá an cinneadh ar fáil agus déanfar é a phoibliú ach a mbeidh aon rún gnó a d’fhéadfadh a bheith ann a bainte as. Beidh sé ar fáil:

| — | i roinn na gcumasc ar an suíomh gréasáin faoin “mBeartas iomaíochta” atá ag an gCoimisiún (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Cuireann an suíomh gréasáin sin saoráidí éagsúla ar fáil chun cuidiú cinntí aonair cumaisc a aimsiú trí úsáid ainm na cuideachta, cásuimhreacha, dátaí agus earnálacha gníomhaíochta, |
| --- | --- |

—

i roinn na gcumasc ar an suíomh gréasáin faoin “mBeartas iomaíochta” atá ag an gCoimisiún (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Cuireann an suíomh gréasáin sin saoráidí éagsúla ar fáil chun cuidiú cinntí aonair cumaisc a aimsiú trí úsáid ainm na cuideachta, cásuimhreacha, dátaí agus earnálacha gníomhaíochta,

| — | i bhfoirm leictreonach ar shuíomh gréasáin EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=en) faoin uimhir dhoiciméid 32022M10431. Is é EUR-Lex an tairseach ar líne chuig dlí an Aontais Eorpaigh. |
| --- | --- |

—

i bhfoirm leictreonach ar shuíomh gréasáin EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=en) faoin uimhir dhoiciméid 32022M10431. Is é EUR-Lex an tairseach ar líne chuig dlí an Aontais Eorpaigh.

---

(1)  IO L 24, 29.1.2004, lch. 1.

---

| 9.12.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 469/17 |
| --- | --- | --- | --- |

9.12.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 469/17

---

FÓGRA ÓN GCOIMISIÚN

i ndáil le cur i bhfeidhm na gceanglas éicidhearthóireachta ar éifeachtúlacht aonad soláthair cumhachta i bhfreastalaithe agus i dtáirgí stórála sonraí agus na gceanglas éicidhearthóireachta maidir le héifeachtúlacht foinse cumhachta i gcás trealaimh táthúcháin

(Téacs atá ábhartha maidir le LEE)

(2022/C 469/03)

Tá feidhm ag Rialachán (AE) 2019/424 ón gCoimisiún (1) lena leagtar síos ceanglais éicidhearthóireachta maidir le freastalaithe agus táirgí stórála sonraí ón 1 Márta 2020. Go háirithe, áirítear in Iarscríbhinn II, pointe 1.1, den Rialachán ceanglais maidir le héifeachtúlacht íosta na n-aonad soláthair cumhachta a mbaintear úsáid astu i bhfreastalaithe agus i dtáirgí stórála sonraí. Tháinig an chéad íosleibhéal éifeachtúlachta, a leagtar síos faoi phointe 1.1.1 d’Iarscríbhinn II, i bhfeidhm an 1 Márta 2020. Beidh feidhm ag luach níos déine (i gcomparáid leis na luachanna is infheidhme faoi láthair) le haghaidh éifeachtúlacht íosta na n-aonad soláthair cumhachta ón 1 Eanáir 2023.

Tá feidhm ag Rialachán (AE) 2019/1784 ón gCoimisiún (2) lena leagtar síos ceanglais éicidhearthóireachta maidir le trealamh táthúcháin ón 1 Eanáir 2021. Áirítear in Iarscríbhinn II, pointe 1, den Rialachán íoscheanglais maidir le héifeachtúlacht na foinse cumhachta nach mór a bhaint amach le trealamh táthúcháin. Beidh feidhm ag na ceanglais sin ón 1 Eanáir 2023.

Chun éifeachtúlacht fuinnimh aonaid soláthair cumhachta freastalaithe agus táirgí stórála sonraí a fheabhsú agus éifeachtúlacht fuinnimh fhoinsí cumhachta trealaimh táthúcháin a fheabhsú i gcomhréir leis na ceanglais nua, ní mór do mhonaróirí comhpháirteanna a shuiteáil ina bhfuil cláir ciorcad priontáilte nua. Déantar na cláir ciorcad priontáilte nua seo a mhonarú trí úsáid a bhaint as sliseanna leathsheoltóra. Mar sin féin, de dheasca na géarchéime soláthair domhanda atá ann faoi láthair maidir le sliseanna leathsheoltóra a d’eascair as paindéim COVID-19, níl monaróirí clár ciorcad priontáilte in ann freastal ar an éileamh atá ag dul i méid. Dá thoradh sin, tá custaiméirí ag dul i ngleic le hagaí seachadta i bhfad níos faide do sheachadadh na gcomhpháirteanna riachtanacha ná a bhíothas ag súil leis ar dtús.

Leis na himthosca eisceachtúla sin, ní féidir le monaróirí a áirithiú go gcomhlíonfaidh na táirgí atá le cur ar an margadh ón 1 Eanáir 2023 na ceanglais nua maidir le héifeachtúlacht fuinnimh. Léiríodh a thábhachtaí atá an tionchar atá ag an nganntanas domhanda sliseanna ar thionscail mhonaraíochta i dtuarascálacha le déanaí, lena n-áirítear an suirbhé Eorpach maidir le Sliseanna (3), agus bhí sé ina phríomhspreagadh don togra ón gCoimisiún le déanaí le haghaidh Gníomh Eorpach um Shliseanna. Meastar gur cás gearrthéarmach a bheidh sa staid sin agus ba cheart í a bheith réitithe den chuid is mó roimh an 1 Eanáir 2024.

Chuir roinnt Ballstát in iúl don Choimisiún go bhfuil siad ar an eolas faoi na deacrachtaí atá ag lucht tionscail agus gur thuig siad na fadhbanna a bheidh ag lucht tionscail maidir lena n-oibleagáidí a chomhlíonadh. Tá comhlachais tionscail éagsúla tar éis dul i dteagmháil leis an gCoimisiún freisin, agus leag siad amach na deacrachtaí atá rompu. Áirítear leis sin tionscail a sholáthraíonn táirgí do réimse earnálacha riachtanacha eacnamaíocha, mar shampla, earnáil na stórála sonraí, earnáil na baincéireachta agus earnáil na tógála.

Déantar faireachán agus forfheidhmiú ar chomhlíonadh reachtaíocht comhchuibhithe an Aontais amhail ceanglais éicidhearthóireachta trí fhaireachas margaidh a dhéanann údaráis um fhaireachas margaidh na mBallstát, i gcomhréir le hAirteagal 11 agus Airteagail 14-20 de Rialachán (AE) 2019/1020 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (4) maidir le faireachas margaidh agus comhlíontacht táirgí.

I bhfianaise na bhfadhbanna is dócha a bheidh ag monaróirí atá ag iarraidh ceanglais éicidhearthóireachta a chomhlíonadh maidir le héifeachtúlacht fuinnimh na n-aonad soláthair cumhachta atá ag freastalaithe agus ag táirgí stórála sonraí agus maidir le héifeachtúlacht fuinnimh na bhfoinsí cumhachta atá ag trealamh táthúcháin, leagann an Coimisiún amach roinnt nithe ba cheart a chur san áireamh i gcomhthéacs fhorfheidhmiú na n-oibleagáidí sin.

Ar an gcéad dul síos, ba cheart a thabhairt faoi deara gur oibleagáid leanúnach í an oibleagáid atá ar údaráis um fhaireachas margaidh na mBallstát faireachán a dhéanamh ar chomhlíonadh agus nach bhfuil sí nasctha le haon dáta sonrach tar éis theacht i bhfeidhm na gceanglas an 1 Eanáir 2023.

Ar an dara dul síos, a mhéid a bhaineann le faireachas margaidh éifeachtach a áirithiú, meabhraíonn an Coimisiún an ceanglas a leagtar síos in Airteagal 14(2) de Rialachán (AE) 2019/1020 nach mór do na húdaráis um fhaireachas margaidh a gcumhachtaí a fheidhmiú go héifeachtúil agus go héifeachtach, de réir phrionsabal na comhréireachta.

Meabhraíonn an Coimisiún nach bhfuil sé d’údarás ag an gCoimisiún ná ag aon Bhallstát aonair aon spriocdháta ceangailteach ná aon cheanglas eile a leagtar síos i ndlí an Aontais a chur i leataobh, ach amháin má leasaítear na spriocdhátaí nó na ceanglais trí na nósanna imeachta iomchuí.

Agus dlí an Aontais á fhorfheidhmiú acu, áfach, ceanglaítear ar na Ballstáit breithniú cuí a dhéanamh ar phrionsabal na comhréireachta. Sa chomhthéacs sin, nuair a chuireann na Ballstáit dlí an Aontais i bhfeidhm agus nuair a fhorfheidhmíonn siad na ceanglais a leagtar síos sna rialacháin ábhartha, iarrtar orthu na coinníollacha seo a leanas ar fad a chur san áireamh:

| — | imthosca eisceachtúla neamhthuartha na géarchéime soláthair domhanda le haghaidh sliseanna leathsheoltóra a d’eascair as paindéim COVID-19, mar a léirigh na monaróirí, rud a d’fhéadfadh cosc a chur ar mhonaróirí na ceanglais éicidhearthóireachta ábhartha a chomhlíonadh in am; |
| --- | --- |

—

imthosca eisceachtúla neamhthuartha na géarchéime soláthair domhanda le haghaidh sliseanna leathsheoltóra a d’eascair as paindéim COVID-19, mar a léirigh na monaróirí, rud a d’fhéadfadh cosc a chur ar mhonaróirí na ceanglais éicidhearthóireachta ábhartha a chomhlíonadh in am;

| — | teorainn ama na saincheiste, i bhfianaise na tréimhse ama measartha gearr ina mbeadh monaróirí in ann leanúint de tháirgí a chur ar an margadh nach gcomhlíonann na ceanglais nua maidir le héifeachtúlacht fuinnimh go fóill; |
| --- | --- |

—

teorainn ama na saincheiste, i bhfianaise na tréimhse ama measartha gearr ina mbeadh monaróirí in ann leanúint de tháirgí a chur ar an margadh nach gcomhlíonann na ceanglais nua maidir le héifeachtúlacht fuinnimh go fóill;

| — | an gá atá ann go leanfadh monaróirí de bheith in ann a dtáirgí a chur ar an margadh, agus i bhfianaise na tábhachta a bhaineann le soláthar slán na dtáirgí rialáilte d’fheidhmiú raon earnálacha eacnamaíocha riachtanacha. |
| --- | --- |

—

an gá atá ann go leanfadh monaróirí de bheith in ann a dtáirgí a chur ar an margadh, agus i bhfianaise na tábhachta a bhaineann le soláthar slán na dtáirgí rialáilte d’fheidhmiú raon earnálacha eacnamaíocha riachtanacha.

Mura bhforfheidhmíonn údaráis náisiúnta um fhaireachas margaidh – i gcomhréir leis na coinníollacha sin – na ceanglais éicidhearthóireachta maidir le héifeachtúlacht fuinnimh na n-aonad soláthair cumhachta atá ag freastalaithe agus ag táirgí stórála sonraí agus maidir le héifeachtúlacht fuinnimh na bhfoinsí cumhachta atá ag trealamh táthúcháin ón 1 Eanáir 2023, staonfaidh an Coimisiún ó nósanna imeachta um shárú a sheoladh a fhad nach rachaidh an easpa forfheidhmithe sin thar a bhfuil riachtanach agus beidh teorainn ama leis ón 1 Eanáir 2023 go dtí an 1 Eanáir 2024.

Ba cheart feidhm a bheith ag an gcur chuige sin maidir le gach aonad aonair de shamhail táirge a chuirtear ar an margadh laistigh den tréimhse ama shonraithe. Ciallaíonn sé sin freisin, má thagann údaráis um fhaireachas margaidh ar aonad táirge neamhchomhlíontach tar éis an 1 Eanáir 2024, ach a cuireadh ar an margadh roimh an dáta sin, go mbeidh feidhm ag na breithnithe céanna.

---

(1)  Rialachán (AE) 2019/424 ón gCoimisiún an 15 Márta 2019 lena leagtar síos ceanglais éicidhearthóireachta maidir le freastalaithe agus le táirgí stórála sonraí de bhun Threoir 2009/125/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 617/2013 ón gCoimisiún (IO L 74, 18.3.2019, lgh. 46).

(2)  Rialachán (AE) 2019/1784 ón gCoimisiún an 1 Deireadh Fómhair 2019 lena leagtar síos ceanglais éicidhearthóireachta maidir le trealamh táthúcháin de bhun Threoir 2009/125/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (IO L 272, 25.10.2019, lgh. 121).

(3)  Féach https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/library/european-chips-survey.

(4)  Rialachán (AE) 2019/1020 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Meitheamh 2019 maidir le faireachas margaidh ar tháirgí agus comhlíonadh táirgí agus lena leasaítear Treoir 2004/42/CE agus Rialacháin (CE) Uimh. 765/2008 agus (AE) Uimh. 305/2011 (IO L 169, 25.6.2019, lgh. 1).

---

IV Fógraí

FÓGRAÍ Ó INSTITIÚIDÍ, Ó CHOMHLACHTAÍ, Ó OIFIGÍ, AGUS Ó GHNÍOMHAIREACHTAÍ AN AONTAIS EORPAIGH

An Chomhairle

| 9.12.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 469/19 |
| --- | --- | --- | --- |

9.12.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 469/19

---

Conclúidí ón gComhairle maidir le tacú leis an dea-bhail san oideachas digiteach

(2022/C 469/04)

MAIDIR LE COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH

I gCOMHTHÉACS AN MHÉID SEO A LEANAS:

| 1. | An plé polaitiúil a rinneadh ag Cruinniú Mullaigh Sóisialta Göteborg in 2017, inar cuireadh i bhfios go láidir nach bhfuil bunscileanna digiteacha ag 44 % de mhuintir na hEorpa, go mbeidh scileanna agus inniúlachtaí digiteacha de dhíth le haghaidh 90 % de phoist amach anseo, agus go mbíonn deacrachtaí ag 40 % de chuideachtaí Eorpacha speisialtóirí TFC a earcú. Ar cheann de na smaointe a phléigh ceannairí na hEorpa ag an ócáid sin bhí tús a chur le machnamh a dhéanamh ar thodhchaí na foghlama, chun freagairt ar threochtaí amach anseo agus ar an réabhlóid dhigiteach, lena n-áirítear an intleacht shaorga (IS). |
| --- | --- |

1.

An plé polaitiúil a rinneadh ag Cruinniú Mullaigh Sóisialta Göteborg in 2017, inar cuireadh i bhfios go láidir nach bhfuil bunscileanna digiteacha ag 44 % de mhuintir na hEorpa, go mbeidh scileanna agus inniúlachtaí digiteacha de dhíth le haghaidh 90 % de phoist amach anseo, agus go mbíonn deacrachtaí ag 40 % de chuideachtaí Eorpacha speisialtóirí TFC a earcú. Ar cheann de na smaointe a phléigh ceannairí na hEorpa ag an ócáid sin bhí tús a chur le machnamh a dhéanamh ar thodhchaí na foghlama, chun freagairt ar threochtaí amach anseo agus ar an réabhlóid dhigiteach, lena n-áirítear an intleacht shaorga (IS).

| 2. | An chéad phrionsabal de Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta, eadhon, go bhfuil an ceart ag cách ar oideachas, oiliúint agus foghlaim ar feadh an tsaoil ionchuimsitheach agus ar ardchaighdeán chun na scileanna atá acu a choinneáil agus chun scileanna nua a fháil a chuirfidh ar a gcumas a bheith rannpháirteach go hiomlán sa tsochaí agus athruithe ó phost go post sa mhargadh saothair a bhainistiú go rathúil. |
| --- | --- |

2.

An chéad phrionsabal de Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta, eadhon, go bhfuil an ceart ag cách ar oideachas, oiliúint agus foghlaim ar feadh an tsaoil ionchuimsitheach agus ar ardchaighdeán chun na scileanna atá acu a choinneáil agus chun scileanna nua a fháil a chuirfidh ar a gcumas a bheith rannpháirteach go hiomlán sa tsochaí agus athruithe ó phost go post sa mhargadh saothair a bhainistiú go rathúil.

| 3. | An teachtaireacht ón gCoimisiún maidir leis an Limistéar Eorpach Oideachais a bhaint amach faoi 2025, ina gcuirtear i dtreis gur gá timpeallachtaí foghlama tacúla a chruthú do ghrúpaí atá i mbaol tearcghnóthachtála agus chun tacú leis an dea-bhail ar scoil. |
| --- | --- |

3.

An teachtaireacht ón gCoimisiún maidir leis an Limistéar Eorpach Oideachais a bhaint amach faoi 2025, ina gcuirtear i dtreis gur gá timpeallachtaí foghlama tacúla a chruthú do ghrúpaí atá i mbaol tearcghnóthachtála agus chun tacú leis an dea-bhail ar scoil.

| 4. | An Rún ón gComhairle maidir le creat straitéiseach le haghaidh comhar Eorpach san oideachas agus san oiliúint i dtreo an Limistéir Eorpaigh Oideachais agus níos faide anonn (2021-2030), ina gcuirtear i bhfios go láidir go bhfuil ról ríthábhachtach ag an oideachas agus ag an oiliúint ó thaobh thodhchaí na hEorpa a mhúnlú, tráth a bhfuil sé riachtanach do shaoránaigh a bheith in ann teacht ar fhéin-chomhlíonadh agus dea-bhail phearsanta, a bheith ullamh chun oiriúnú agus feidhmiú i margadh saothair atá ag athrú agus chun páirt a ghlacadh i saoránacht ghníomhach fhreagrach. |
| --- | --- |

4.

An Rún ón gComhairle maidir le creat straitéiseach le haghaidh comhar Eorpach san oideachas agus san oiliúint i dtreo an Limistéir Eorpaigh Oideachais agus níos faide anonn (2021-2030), ina gcuirtear i bhfios go láidir go bhfuil ról ríthábhachtach ag an oideachas agus ag an oiliúint ó thaobh thodhchaí na hEorpa a mhúnlú, tráth a bhfuil sé riachtanach do shaoránaigh a bheith in ann teacht ar fhéin-chomhlíonadh agus dea-bhail phearsanta, a bheith ullamh chun oiriúnú agus feidhmiú i margadh saothair atá ag athrú agus chun páirt a ghlacadh i saoránacht ghníomhach fhreagrach.

| 5. | An Plean Gníomhaíochta don Oideachas Digiteach (2021-2027), ina leagtar amach coincheap an éiceachórais oideachais dhigitigh ardfheidhmíochta agus ina gcuirtear i bhfios go láidir a thábhachtaí atá sé scileanna agus inniúlachtaí digiteacha a fhorbairt don saol laethúil. |
| --- | --- |

5.

An Plean Gníomhaíochta don Oideachas Digiteach (2021-2027), ina leagtar amach coincheap an éiceachórais oideachais dhigitigh ardfheidhmíochta agus ina gcuirtear i bhfios go láidir a thábhachtaí atá sé scileanna agus inniúlachtaí digiteacha a fhorbairt don saol laethúil.

| 6. | An t-idirphlé struchtúrtha leanúnach leis na Ballstáit maidir leis an oideachas digiteach agus scileanna digiteacha, a sheol an Coimisiún in 2021, agus a chur chuige uile-rialtais maidir leis an oideachas digiteach. |
| --- | --- |

6.

An t-idirphlé struchtúrtha leanúnach leis na Ballstáit maidir leis an oideachas digiteach agus scileanna digiteacha, a sheol an Coimisiún in 2021, agus a chur chuige uile-rialtais maidir leis an oideachas digiteach.

| 7. | Moladh (AE) 2021/1004 ón gComhairle an 14 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ráthaíocht Eorpach do Leanaí, arb é is aidhm di eisiamh sóisialta a chosc agus a chomhrac agus comhionannas deiseanna a áirithiú trí rochtain shaor ar oideachas a ráthú do leanaí ó chúlraí faoi mhíbhuntáiste. I ndáil leis an méid sin, cuirtear i dtreis sa Mholadh a thábhachtaí atá sé uirlisí oideachais digiteacha, nascacht ardluais, seirbhísí digiteacha agus trealamh leordhóthanach a sholáthar, chomh maith le scileanna digiteacha a fheabhsú agus dul i ngleic le gach cineál bearna digití. |
| --- | --- |

7.

Moladh (AE) 2021/1004 ón gComhairle an 14 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ráthaíocht Eorpach do Leanaí, arb é is aidhm di eisiamh sóisialta a chosc agus a chomhrac agus comhionannas deiseanna a áirithiú trí rochtain shaor ar oideachas a ráthú do leanaí ó chúlraí faoi mhíbhuntáiste. I ndáil leis an méid sin, cuirtear i dtreis sa Mholadh a thábhachtaí atá sé uirlisí oideachais digiteacha, nascacht ardluais, seirbhísí digiteacha agus trealamh leordhóthanach a sholáthar, chomh maith le scileanna digiteacha a fheabhsú agus dul i ngleic le gach cineál bearna digití.

| 8. | An Straitéis maidir le Cearta Daoine faoi Mhíchumas 2021-2030, ina léirítear gur gá bacainní inrochtaineachta ar dhaoine faoi mhíchumas a bhaint agus infheistíocht a dhéanamh ina gcuid scileanna digiteacha chun úsáid éifeachtach a bhaint as teicneolaíochtaí digiteacha. |
| --- | --- |

8.

An Straitéis maidir le Cearta Daoine faoi Mhíchumas 2021-2030, ina léirítear gur gá bacainní inrochtaineachta ar dhaoine faoi mhíchumas a bhaint agus infheistíocht a dhéanamh ina gcuid scileanna digiteacha chun úsáid éifeachtach a bhaint as teicneolaíochtaí digiteacha.

| 9. | An Moladh ón gComhairle maidir le Conairí i dtreo na Rathúlachta Scoile agus a chuirtear in ionad an Mholta ón gComhairle an 28 Meitheamh 2011 maidir le beartais chun luathfhágáil na scoile a laghdú, arb é is aidhm dó torthaí oideachais níos fearr a chur chun cinn do gach Eorpach óg, gan beann ar a saintréithe pearsanta, a dteaghlach, a gcúlra cultúrtha agus socheacnamaíoch, agus cuirtear i bhfios go láidir gur gnéithe tábhachtacha de scoil rathúil iad an dea-bhail ar scoil agus sláinte coirp agus meabhairshláinte. |
| --- | --- |

9.

An Moladh ón gComhairle maidir le Conairí i dtreo na Rathúlachta Scoile agus a chuirtear in ionad an Mholta ón gComhairle an 28 Meitheamh 2011 maidir le beartais chun luathfhágáil na scoile a laghdú, arb é is aidhm dó torthaí oideachais níos fearr a chur chun cinn do gach Eorpach óg, gan beann ar a saintréithe pearsanta, a dteaghlach, a gcúlra cultúrtha agus socheacnamaíoch, agus cuirtear i bhfios go láidir gur gnéithe tábhachtacha de scoil rathúil iad an dea-bhail ar scoil agus sláinte coirp agus meabhairshláinte.

| 10. | An grúpa saineolaithe neamhfhoirmiúil atá á bhunú faoi láthair ag an gCoimisiún chun timpeallachtaí foghlama tacúla a chur chun cinn le haghaidh grúpaí atá i mbaol na tearcghnóthachtála agus chun tacú leis an dea-bhail ar scoil. |
| --- | --- |

10.

An grúpa saineolaithe neamhfhoirmiúil atá á bhunú faoi láthair ag an gCoimisiún chun timpeallachtaí foghlama tacúla a chur chun cinn le haghaidh grúpaí atá i mbaol na tearcghnóthachtála agus chun tacú leis an dea-bhail ar scoil.

| 11. | An Moladh ón gComhairle an 29 Samhain 2021 maidir le cineálacha cur chuige foghlama cumaisc i gcomhair bunoideachas agus meánoideachas cuimsitheach ardcháilíochta, ina gcuirtear i dtreis a thábhachtaí atá sé tús áite a thabhairt don dea-bhail (idir dhea-bhail choirp agus mheabhrach) agus ina moltar dea-bhail an fhoghlaimeora agus beartais frithbhulaíochta a áireamh i gcuspóirí scoile, chomh maith le béim níos mó a chur ar dhea-bhail agus ar cháilíocht saoil ghairmiúil na múinteoirí agus na n-oiliúnóirí, na gceannairí scoile agus na mball foirne oideachais eile chun strus a mhaolú agus tnáitheadh a chosc. |
| --- | --- |

11.

An Moladh ón gComhairle an 29 Samhain 2021 maidir le cineálacha cur chuige foghlama cumaisc i gcomhair bunoideachas agus meánoideachas cuimsitheach ardcháilíochta, ina gcuirtear i dtreis a thábhachtaí atá sé tús áite a thabhairt don dea-bhail (idir dhea-bhail choirp agus mheabhrach) agus ina moltar dea-bhail an fhoghlaimeora agus beartais frithbhulaíochta a áireamh i gcuspóirí scoile, chomh maith le béim níos mó a chur ar dhea-bhail agus ar cháilíocht saoil ghairmiúil na múinteoirí agus na n-oiliúnóirí, na gceannairí scoile agus na mball foirne oideachais eile chun strus a mhaolú agus tnáitheadh a chosc.

| 12. | An Moladh ón gComhairle an 24 Samhain 2020 maidir leis an ngairmoideachas agus leis an ngairmoiliúint (VET) don iomaíochas inbhuanaithe, don chothroime shóisialta agus don athléimneacht, ina gcuirtear i dtábhacht beartais VET a oireann don gheilleagar digiteach. |
| --- | --- |

12.

An Moladh ón gComhairle an 24 Samhain 2020 maidir leis an ngairmoideachas agus leis an ngairmoiliúint (VET) don iomaíochas inbhuanaithe, don chothroime shóisialta agus don athléimneacht, ina gcuirtear i dtábhacht beartais VET a oireann don gheilleagar digiteach.

| 13. | Dearbhú Osnabrück maidir le gairmoideachas agus gairmoiliúint mar chumasóir téarnaimh agus aistrithe córa chuig geilleagar digiteach agus geilleagar glas, arb é is aidhm dó digiteáil an ghairmoideachais agus na gairmoiliúna a fhorbairt i gcultúr nua foghlama ar feadh an tsaoil. |
| --- | --- |

13.

Dearbhú Osnabrück maidir le gairmoideachas agus gairmoiliúint mar chumasóir téarnaimh agus aistrithe córa chuig geilleagar digiteach agus geilleagar glas, arb é is aidhm dó digiteáil an ghairmoideachais agus na gairmoiliúna a fhorbairt i gcultúr nua foghlama ar feadh an tsaoil.

| 14. | Na conclúidí ón gComhairle maidir leis an oideachas digiteach i sochaithe eolais na hEorpa, ina gcuirtear i bhfios go láidir gur cheart don oideachas digiteach dea-bhail na ngníomhaithe uile atá rannpháirteach sa phróiseas foghlama a chur san áireamh. |
| --- | --- |

14.

Na conclúidí ón gComhairle maidir leis an oideachas digiteach i sochaithe eolais na hEorpa, ina gcuirtear i bhfios go láidir gur cheart don oideachas digiteach dea-bhail na ngníomhaithe uile atá rannpháirteach sa phróiseas foghlama a chur san áireamh.

| 15. | Tuarascáil Faireacháin ar Oideachas agus Oiliúint 2021, ina ndírítear ar an dea-bhail san oideachas. |
| --- | --- |

15.

Tuarascáil Faireacháin ar Oideachas agus Oiliúint 2021, ina ndírítear ar an dea-bhail san oideachas.

| 16. | An Teachtaireacht ón gCoimisiún A Digital Decade for children and youth: the new European strategy for a better internet for kids (BIK+) [Deacáid Dhigiteach do leanaí agus don óige: an straitéis Eorpach nua maidir le hIdirlíon níos fearr do Leanaí (BIK+)], ina ndírítear ar dhea-bhail leanaí i dtimpeallachtaí ar líne a fheabhsú. |
| --- | --- |

16.

An Teachtaireacht ón gCoimisiún A Digital Decade for children and youth: the new European strategy for a better internet for kids (BIK+) [Deacáid Dhigiteach do leanaí agus don óige: an straitéis Eorpach nua maidir le hIdirlíon níos fearr do Leanaí (BIK+)], ina ndírítear ar dhea-bhail leanaí i dtimpeallachtaí ar líne a fheabhsú.

| 17. | An “Creat Inniúlachta Digití do Shaoránaigh” (DigComp 2.2) arna tháirgeadh ag an gCoimisiún, ina gcuirtear i dtábhacht an tsábháilteacht, e.g. i gcomhthéacs tacaíocht a thabhairt don dea-bhail agus don tsláinte chomh maith leis an gcibearbhulaíocht a thuiscint agus a chomhrac. |
| --- | --- |

17.

An “Creat Inniúlachta Digití do Shaoránaigh” (DigComp 2.2) arna tháirgeadh ag an gCoimisiún, ina gcuirtear i dtábhacht an tsábháilteacht, e.g. i gcomhthéacs tacaíocht a thabhairt don dea-bhail agus don tsláinte chomh maith leis an gcibearbhulaíocht a thuiscint agus a chomhrac.

| 18. | An Creat Eorpach maidir le hInniúlacht Dhigiteach Oideoirí (DigCompEdu), ina gcuirtear i dtreis a thábhachtaí atá bearta atá ceaptha chun dea-bhail fhisiciúil, shíceolaíoch agus shóisialta na bhfoghlaimeoirí a áirithiú agus teicneolaíochtaí digiteacha á n-úsáid. |
| --- | --- |

18.

An Creat Eorpach maidir le hInniúlacht Dhigiteach Oideoirí (DigCompEdu), ina gcuirtear i dtreis a thábhachtaí atá bearta atá ceaptha chun dea-bhail fhisiciúil, shíceolaíoch agus shóisialta na bhfoghlaimeoirí a áirithiú agus teicneolaíochtaí digiteacha á n-úsáid.

AITHNÍONN SÍ:

| 19. | Chun críocha na gconclúidí seo ón gComhairle, tuigtear gurb é atá i gceist le “dea-bhail san oideachas digiteach” sásamh fisiciúil, cognaíoch, sóisialta agus mothúchánach a chuireann ar a gcumas do dhaoine páirt dhearfach a ghlacadh i ngach timpeallacht foghlama digití lena n-áirítear trí uirlisí agus modhanna oideachais agus oiliúna digiteacha a úsáid, a n-acmhainneacht a uasmhéadú agus barr a gcumais a bhaint amach agus a chuidíonn leo gníomhú go sábháilte ar líne agus a thacaíonn lena gcumhachtú i dtimpeallachtaí ar líne (1). Dírítear sna conclúidí seo ón gComhairle ar an dea-bhail dhigiteach san oideachas agus san oiliúint agus tríothu, ar leibhéal na bunscoile agus ar leibhéal na meánscoile sóisearaí agus sinsearaí, lena n-áirítear gairmoideachas agus gairmoiliúint (VET). |
| --- | --- |

19.

Chun críocha na gconclúidí seo ón gComhairle, tuigtear gurb é atá i gceist le “dea-bhail san oideachas digiteach” sásamh fisiciúil, cognaíoch, sóisialta agus mothúchánach a chuireann ar a gcumas do dhaoine páirt dhearfach a ghlacadh i ngach timpeallacht foghlama digití lena n-áirítear trí uirlisí agus modhanna oideachais agus oiliúna digiteacha a úsáid, a n-acmhainneacht a uasmhéadú agus barr a gcumais a bhaint amach agus a chuidíonn leo gníomhú go sábháilte ar líne agus a thacaíonn lena gcumhachtú i dtimpeallachtaí ar líne (1). Dírítear sna conclúidí seo ón gComhairle ar an dea-bhail dhigiteach san oideachas agus san oiliúint agus tríothu, ar leibhéal na bunscoile agus ar leibhéal na meánscoile sóisearaí agus sinsearaí, lena n-áirítear gairmoideachas agus gairmoiliúint (VET).

| 20. | Chun críocha na gconclúidí seo ón gComhairle, cumhdaítear leis an téarma “foghlaimeoirí” na daltaí, na mic agus na hiníonacha léinn agus na printísigh go léir a fhreastalaíonn ar leibhéal na bunscoile agus na meánscoile sóisearaí agus sinsearaí de chórais oideachais fhoirmiúla tosaigh, lena n-áirítear gairmoideachas agus gairmoiliúint tosaigh (VET). |
| --- | --- |

20.

Chun críocha na gconclúidí seo ón gComhairle, cumhdaítear leis an téarma “foghlaimeoirí” na daltaí, na mic agus na hiníonacha léinn agus na printísigh go léir a fhreastalaíonn ar leibhéal na bunscoile agus na meánscoile sóisearaí agus sinsearaí de chórais oideachais fhoirmiúla tosaigh, lena n-áirítear gairmoideachas agus gairmoiliúint tosaigh (VET).

| 21. | Chun críocha na gconclúidí seo ón gComhairle, cumhdaítear leis an téarma “oideoirí” múinteoirí, ceannairí scoile, oiliúnóirí agus baill foirne oideolaíocha eile a bhfuil baint acu le foghlaimeoirí a mhúineadh ar leibhéal na bunscoile agus na meánscoile de chórais oideachais fhoirmiúla tosaigh, lena n-áirítear gairmoideachas agus gairmoiliúint tosaigh (VET). |
| --- | --- |

21.

Chun críocha na gconclúidí seo ón gComhairle, cumhdaítear leis an téarma “oideoirí” múinteoirí, ceannairí scoile, oiliúnóirí agus baill foirne oideolaíocha eile a bhfuil baint acu le foghlaimeoirí a mhúineadh ar leibhéal na bunscoile agus na meánscoile de chórais oideachais fhoirmiúla tosaigh, lena n-áirítear gairmoideachas agus gairmoiliúint tosaigh (VET).

| 22. | Tá teicneolaíochtaí digiteacha tar éis athrú ó bhonn a dhéanamh ar na bealaí a bhfoghlaimíonn daoine, a n-oibríonn siad, a n-úsáideann siad faisnéis agus na bealaí a ndéanann siad cumarsáid. Leis an gclaochlú digiteach gabhann dúshláin agus deiseanna nua d’fhoghlaimeoirí agus imríonn sé tionchar ar a saol cognaíoch, fisiciúil, sóisialta agus mothúchánach. |
| --- | --- |

22.

Tá teicneolaíochtaí digiteacha tar éis athrú ó bhonn a dhéanamh ar na bealaí a bhfoghlaimíonn daoine, a n-oibríonn siad, a n-úsáideann siad faisnéis agus na bealaí a ndéanann siad cumarsáid. Leis an gclaochlú digiteach gabhann dúshláin agus deiseanna nua d’fhoghlaimeoirí agus imríonn sé tionchar ar a saol cognaíoch, fisiciúil, sóisialta agus mothúchánach.

| 23. | Le paindéim COVID-19 agus leis an aistriú go cianteagasc agus cianfhoghlaim éigeandála ar líne tháinig iliomad dúshlán do thimpeallachtaí foghlama digiteacha. D’fhéadfadh an bealach inar fhreagair na córais oideachais dhigitigh agus oiliúna digití, lena n-áirítear foghlaimeoirí agus oideoirí agus gníomhaithe ábhartha eile, ar na dúshláin sin a bheith ina thaithí agus ina chleachtadh úsáideach maidir le cur chuige i leith na dea-bhaile san oideachas digiteach a fhorbairt. |
| --- | --- |

23.

Le paindéim COVID-19 agus leis an aistriú go cianteagasc agus cianfhoghlaim éigeandála ar líne tháinig iliomad dúshlán do thimpeallachtaí foghlama digiteacha. D’fhéadfadh an bealach inar fhreagair na córais oideachais dhigitigh agus oiliúna digití, lena n-áirítear foghlaimeoirí agus oideoirí agus gníomhaithe ábhartha eile, ar na dúshláin sin a bheith ina thaithí agus ina chleachtadh úsáideach maidir le cur chuige i leith na dea-bhaile san oideachas digiteach a fhorbairt.

| 24. | Ba cheart go bhfeabhsódh oideachas agus oiliúint chuimsitheach ardcháilíochta na deiseanna a ghabhann leis an gclaochlú digiteach chun tacú le dea-bhail na bhfoghlaimeoirí agus na n-oideoirí i dtimpeallachtaí foghlama digití. Ba cheart tacú leis an méid sin agus é a chothú, ar bhonn córasach, i ngach gné d’éiceachóras an oideachais dhigitigh (2). |
| --- | --- |

24.

Ba cheart go bhfeabhsódh oideachas agus oiliúint chuimsitheach ardcháilíochta na deiseanna a ghabhann leis an gclaochlú digiteach chun tacú le dea-bhail na bhfoghlaimeoirí agus na n-oideoirí i dtimpeallachtaí foghlama digití. Ba cheart tacú leis an méid sin agus é a chothú, ar bhonn córasach, i ngach gné d’éiceachóras an oideachais dhigitigh (2).

| 25. | Is próiseas dhá bhealach é dea-bhail na bhfoghlaimeoirí a threisiú i gcomhthéacs an oideachais dhigitigh. D’fhéadfadh roinnt dúshlán a bheith ag baint le timpeallachtaí digiteacha, lena n-áirítear i gcomhthéacs an oideachais dhigitigh, e.g. cibearbhulaíocht, rud a d’fhéadfadh tionchar diúltach a imirt ar an dea-bhail, go háirithe mura ndéantar roinnt gnéithe de na timpeallachtaí sin a cheapadh go rómhaith nó mura ndéantar iad a úsáid i gceart. Os a choinne sin, is féidir le héiceachórais oideachais dhigitigh dhea-dheartha atá éifeachtach agus cuimsitheach forbairt dhea-bhail na bhfoghlaimeoirí a chur chun cinn agus feabhas a chur ar a n-ionchais oideachais, saoil agus oibre. |
| --- | --- |

25.

Is próiseas dhá bhealach é dea-bhail na bhfoghlaimeoirí a threisiú i gcomhthéacs an oideachais dhigitigh. D’fhéadfadh roinnt dúshlán a bheith ag baint le timpeallachtaí digiteacha, lena n-áirítear i gcomhthéacs an oideachais dhigitigh, e.g. cibearbhulaíocht, rud a d’fhéadfadh tionchar diúltach a imirt ar an dea-bhail, go háirithe mura ndéantar roinnt gnéithe de na timpeallachtaí sin a cheapadh go rómhaith nó mura ndéantar iad a úsáid i gceart. Os a choinne sin, is féidir le héiceachórais oideachais dhigitigh dhea-dheartha atá éifeachtach agus cuimsitheach forbairt dhea-bhail na bhfoghlaimeoirí a chur chun cinn agus feabhas a chur ar a n-ionchais oideachais, saoil agus oibre.

| 26. | Is bagairt thromchúiseach í an deighilt dhigiteach don dea-bhail san oideachas digiteach agus san oiliúint dhigiteach d’fhoghlaimeoirí agus d’oideoirí araon, lena ndéantar neamhionannais atá ann cheana a threisiú go minic nó neamhionannais nua a chruthú. Ba cheart go mbeadh córais scoile ar an leibhéal náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil in ann freagairt d’aon fhadhbanna a bhaineann le rochtain easnamhach, trealamh neamhleor nó dálaí foghlama míshásúla a bhíonn le sárú ag foghlaimeoirí, go háirithe foghlaimeoirí faoi mhíbhuntáiste lena n-áirítear iad siúd atá faoi mhíchumas agus/nó a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu agus iad siúd a bhfuil dúshláin rompu a bhaineann leis an deighilt dhigiteach idir na hinscní. |
| --- | --- |

26.

Is bagairt thromchúiseach í an deighilt dhigiteach don dea-bhail san oideachas digiteach agus san oiliúint dhigiteach d’fhoghlaimeoirí agus d’oideoirí araon, lena ndéantar neamhionannais atá ann cheana a threisiú go minic nó neamhionannais nua a chruthú. Ba cheart go mbeadh córais scoile ar an leibhéal náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil in ann freagairt d’aon fhadhbanna a bhaineann le rochtain easnamhach, trealamh neamhleor nó dálaí foghlama míshásúla a bhíonn le sárú ag foghlaimeoirí, go háirithe foghlaimeoirí faoi mhíbhuntáiste lena n-áirítear iad siúd atá faoi mhíchumas agus/nó a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu agus iad siúd a bhfuil dúshláin rompu a bhaineann leis an deighilt dhigiteach idir na hinscní.

| 27. | Le samhlacha foghlama nua, lena n-áirítear iad siúd a bhaineann le húsáid uirlisí digiteacha inrochtana agus inaimsithe, cuirtear for-rochtain ar fáil d’fhoghlaimeoirí faoi mhíchumas agus/nó a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu agus iad siúd nach bhfuil in ann freastal ar scoil ar feadh seala mar gheall ar riocht sláinte, chomh maith le foghlaimeoirí atá ina gcónaí i gceantair atá scoite, oileánach nó iargúlta, amhail na réigiúin is forimeallaí san Aontas. Tacaítear leo freisin le spreagadh agus tiomantas níos láidre le go mbainfear tairbhe as eispéiris ar líne, agus in éineacht le cineálacha cur chuige atá dírithe ar an bhfoghlaimeoir, cabhraítear leis an deighilt dhigiteach a laghdú. |
| --- | --- |

27.

Le samhlacha foghlama nua, lena n-áirítear iad siúd a bhaineann le húsáid uirlisí digiteacha inrochtana agus inaimsithe, cuirtear for-rochtain ar fáil d’fhoghlaimeoirí faoi mhíchumas agus/nó a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu agus iad siúd nach bhfuil in ann freastal ar scoil ar feadh seala mar gheall ar riocht sláinte, chomh maith le foghlaimeoirí atá ina gcónaí i gceantair atá scoite, oileánach nó iargúlta, amhail na réigiúin is forimeallaí san Aontas. Tacaítear leo freisin le spreagadh agus tiomantas níos láidre le go mbainfear tairbhe as eispéiris ar líne, agus in éineacht le cineálacha cur chuige atá dírithe ar an bhfoghlaimeoir, cabhraítear leis an deighilt dhigiteach a laghdú.

| 28. | I bhfianaise na bhfoghlaimeoirí ó chúlra imirceach atá ann anois agus/nó na bhfoghlaimeoirí nach ionann a gcéad teanga agus teanga an teagaisc, is féidir le huirlisí digiteacha agus ábhar oideachais ar ardchaighdeán a bheith ina gcuidiú le leanúnachas a gcuid oideachais agus oiliúna a éascú, lena nasc lena dteanga agus lena gcultúr tionscnaimh a choinneáil agus le déileáil le heispéiris trámacha agus le dúshláin nua a d’fhéadfadh a bheith ann. |
| --- | --- |

28.

I bhfianaise na bhfoghlaimeoirí ó chúlra imirceach atá ann anois agus/nó na bhfoghlaimeoirí nach ionann a gcéad teanga agus teanga an teagaisc, is féidir le huirlisí digiteacha agus ábhar oideachais ar ardchaighdeán a bheith ina gcuidiú le leanúnachas a gcuid oideachais agus oiliúna a éascú, lena nasc lena dteanga agus lena gcultúr tionscnaimh a choinneáil agus le déileáil le heispéiris trámacha agus le dúshláin nua a d’fhéadfadh a bheith ann.

| 29. | Ós rud é gur mó anois an rochtain ar thimpeallachtaí digiteacha agus gur minice iad á n-úsáid, bíonn foghlaimeoirí i mbaol níos mó fulaingthe ó bhagairtí sa saol digiteach e.g. cibearbhulaíocht agus/nó leithlisiú. Ní mór iarrachtaí a dhéanamh chun a áirithiú go gcuirfear oideachas ar fhoghlaimeoirí agus go gcuirfear oiliúint leordhóthanach ar oideoirí agus go gcomhoibreoidh siad le gairmithe ábhartha eile chun timpeallacht shábháilte foghlama digití a chur chun cinn i ndáiríre. |
| --- | --- |

29.

Ós rud é gur mó anois an rochtain ar thimpeallachtaí digiteacha agus gur minice iad á n-úsáid, bíonn foghlaimeoirí i mbaol níos mó fulaingthe ó bhagairtí sa saol digiteach e.g. cibearbhulaíocht agus/nó leithlisiú. Ní mór iarrachtaí a dhéanamh chun a áirithiú go gcuirfear oideachas ar fhoghlaimeoirí agus go gcuirfear oiliúint leordhóthanach ar oideoirí agus go gcomhoibreoidh siad le gairmithe ábhartha eile chun timpeallacht shábháilte foghlama digití a chur chun cinn i ndáiríre.

| 30. | Ba cheart an bhéim ar an smaointeoireacht chriticiúil, ar litearthacht sna meáin agus ar litearthacht dhigiteach agus ar athléimneacht i leith na bréagaisnéise agus na mífhaisnéise a neartú sna córais oideachais agus oiliúna, d’fhonn foghlaimeoirí a chumasú leis na scileanna is gá chun freagairt ar bhagairtí agus ar dhúshláin a d’fhéadfadh a bheith ann agus chun eispéireas níos sábháilte agus níos dearfaí a chur ar fáil ar líne. |
| --- | --- |

30.

Ba cheart an bhéim ar an smaointeoireacht chriticiúil, ar litearthacht sna meáin agus ar litearthacht dhigiteach agus ar athléimneacht i leith na bréagaisnéise agus na mífhaisnéise a neartú sna córais oideachais agus oiliúna, d’fhonn foghlaimeoirí a chumasú leis na scileanna is gá chun freagairt ar bhagairtí agus ar dhúshláin a d’fhéadfadh a bheith ann agus chun eispéireas níos sábháilte agus níos dearfaí a chur ar fáil ar líne.

| 31. | Tá ról tábhachtach, uathúil ag oideoirí, mar aon le baill foirne riaracháin agus bainistíochta maidir le forbairt timpeallachtaí oideachais agus oiliúna (3) agus maidir le tacú le dea-bhail na bhfoghlaimeoirí. Ba cheart dóibh a n-inniúlachtaí digiteacha a fhorbairt agus a neartú agus feabhas a chur ar an eolas atá acu ar na tairbhí agus ar na dúshláin a bhaineann le huirlisí digiteacha a úsáid san oideachas agus san oiliúint e.g. mar chuid dá n-oideachas tosaigh, dá n-ionduchtú agus dá bhforbairt ghairmiúil leanúnach, chomh maith lena thábhachtaí atá sé tarraingteacht fhorbairt scileanna TFC do chailíní a mhéadú inter alia trí chuir chuige atá íogair ó thaobh inscne de i leith inniúlachtaí a bhaineann leis an digitiú a theagasc. |
| --- | --- |

31.

Tá ról tábhachtach, uathúil ag oideoirí, mar aon le baill foirne riaracháin agus bainistíochta maidir le forbairt timpeallachtaí oideachais agus oiliúna (3) agus maidir le tacú le dea-bhail na bhfoghlaimeoirí. Ba cheart dóibh a n-inniúlachtaí digiteacha a fhorbairt agus a neartú agus feabhas a chur ar an eolas atá acu ar na tairbhí agus ar na dúshláin a bhaineann le huirlisí digiteacha a úsáid san oideachas agus san oiliúint e.g. mar chuid dá n-oideachas tosaigh, dá n-ionduchtú agus dá bhforbairt ghairmiúil leanúnach, chomh maith lena thábhachtaí atá sé tarraingteacht fhorbairt scileanna TFC do chailíní a mhéadú inter alia trí chuir chuige atá íogair ó thaobh inscne de i leith inniúlachtaí a bhaineann leis an digitiú a theagasc.

| 32. | Níl sé beartaithe go ngabhfadh teicneolaíochtaí digiteacha ionad na láithreachta fisiciúla ná ionad idirghníomhaíochtaí as líne idir oideoirí agus foghlaimeoirí. Is é is cuspóir do theicneolaíochtaí digiteacha a chomhtháthú i bpróisis oideachais tacú le hobair na n-oideoirí agus í a éascú agus eispéireas foghlama na bhfoghlaimeoirí a fheabhsú. |
| --- | --- |

32.

Níl sé beartaithe go ngabhfadh teicneolaíochtaí digiteacha ionad na láithreachta fisiciúla ná ionad idirghníomhaíochtaí as líne idir oideoirí agus foghlaimeoirí. Is é is cuspóir do theicneolaíochtaí digiteacha a chomhtháthú i bpróisis oideachais tacú le hobair na n-oideoirí agus í a éascú agus eispéireas foghlama na bhfoghlaimeoirí a fheabhsú.

ADMHAÍONN SÍ AN MÉID A LEANAS:

Is féidir tacú le dea-bhail na bhfoghlaimeoirí agus na n-oideoirí i gcomhthéacs an oideachais dhigitigh agus na hoiliúna digití trí na nithe seo a leanas a dhéanamh:

| A. | Sealbhú an eolais, na scileanna agus na n-inniúlachtaí is gá chun dea-bhail a chothú san oideachas digiteach agus san oiliúint dhigiteach







  33. | Bíonn baint ag daoine aonair leis an timpeallacht dhigiteach ar fud a saol pearsanta, gairmiúil agus sibhialta. Trí eolas, scileanna agus inniúlachtaí digiteacha a fhorbairt, féadfar tacú lena rathúnas mothúchánach agus lena sástacht agus féadfar a gcumas freagairt go hiomchuí ar na dúshláin agus ar na rioscaí a bhaineann leis an saol digiteach agus leis an saol fisiciúil araon a chothú. |
| --- | --- | --- |

A.

Sealbhú an eolais, na scileanna agus na n-inniúlachtaí is gá chun dea-bhail a chothú san oideachas digiteach agus san oiliúint dhigiteach

33.

Bíonn baint ag daoine aonair leis an timpeallacht dhigiteach ar fud a saol pearsanta, gairmiúil agus sibhialta. Trí eolas, scileanna agus inniúlachtaí digiteacha a fhorbairt, féadfar tacú lena rathúnas mothúchánach agus lena sástacht agus féadfar a gcumas freagairt go hiomchuí ar na dúshláin agus ar na rioscaí a bhaineann leis an saol digiteach agus leis an saol fisiciúil araon a chothú.

| 34. | Ba cheart beartais agus bearta a bhaineann le forbairt scileanna agus inniúlachtaí digiteacha a cheapadh agus aird chuí á tabhairt ar dhea-bhail agus ar a riachtanais aonair, agus béim ar leith á leagan ar ghrúpaí faoi mhíbhuntáiste. Ba cheart dóibh a bheith dírithe freisin ar a dteacht aniar agus a gcumhachtú a mhéadú. Is éard atá i gceist le hinniúlacht dhigiteach (4) ná rannpháirtíocht mhuiníneach, chriticiúil, fhreagrach, eiticiúil agus rannpháirtíocht níos sábháilte le teicneolaíochtaí digiteacha. Tá gá le scileanna digiteacha amhail smaointeoireacht ríomhaireachta, réiteach fadhbanna TFC agus litearthacht sonraí le linn chéimeanna tosaigh an oideachais agus na hoiliúna agus ar bhonn fad saoil ionas gur féidir le daoine aonair lánpháirtiú, ar bhealach níos fearr, sa tsochaí agus rochtain níos fearr a bheith acu ar dheiseanna fostaíochta. |
| --- | --- |

34.

Ba cheart beartais agus bearta a bhaineann le forbairt scileanna agus inniúlachtaí digiteacha a cheapadh agus aird chuí á tabhairt ar dhea-bhail agus ar a riachtanais aonair, agus béim ar leith á leagan ar ghrúpaí faoi mhíbhuntáiste. Ba cheart dóibh a bheith dírithe freisin ar a dteacht aniar agus a gcumhachtú a mhéadú. Is éard atá i gceist le hinniúlacht dhigiteach (4) ná rannpháirtíocht mhuiníneach, chriticiúil, fhreagrach, eiticiúil agus rannpháirtíocht níos sábháilte le teicneolaíochtaí digiteacha. Tá gá le scileanna digiteacha amhail smaointeoireacht ríomhaireachta, réiteach fadhbanna TFC agus litearthacht sonraí le linn chéimeanna tosaigh an oideachais agus na hoiliúna agus ar bhonn fad saoil ionas gur féidir le daoine aonair lánpháirtiú, ar bhealach níos fearr, sa tsochaí agus rochtain níos fearr a bheith acu ar dheiseanna fostaíochta.

| 35. | Bíonn tionchar ag teicneolaíochtaí digiteacha ar na bealaí ina bhfoghlaimíonn foghlaimeoirí, ina lorgaíonn siad agus ina gcomhroinneann siad faisnéis agus ar an gcaoi a mbíonn siad ag idirghníomhú le chéile agus ag bualadh le chéile. Bíonn réimse leathan faisnéise os comhair foghlaimeoirí, lena n-áirítear bréagaisnéis agus mífhaisnéis, agus dá bhrí sin, tá sé bunriachtanach go ndéanfaí an litearthacht dhigiteach agus an litearthacht sna meáin, an smaointeoireacht chriticiúil agus scileanna réitigh fadhbanna a fhorbairt. |
| --- | --- |

35.

Bíonn tionchar ag teicneolaíochtaí digiteacha ar na bealaí ina bhfoghlaimíonn foghlaimeoirí, ina lorgaíonn siad agus ina gcomhroinneann siad faisnéis agus ar an gcaoi a mbíonn siad ag idirghníomhú le chéile agus ag bualadh le chéile. Bíonn réimse leathan faisnéise os comhair foghlaimeoirí, lena n-áirítear bréagaisnéis agus mífhaisnéis, agus dá bhrí sin, tá sé bunriachtanach go ndéanfaí an litearthacht dhigiteach agus an litearthacht sna meáin, an smaointeoireacht chriticiúil agus scileanna réitigh fadhbanna a fhorbairt.

| 36. | Ba cheart d’fhoghlaimeoirí an t-eolas, na scileanna agus na hinniúlachtaí is gá a shealbhú agus a fhorbairt lena rannchuideofar le húsáid neamhurchóideach, shábháilte agus eiticiúil uirlisí digiteacha, lena n-áirítear scileanna cibearshlándála agus eolas faoi theorainneacha na n-algartam intleachta saorga. D’fhéadfadh tionchar suntasach a bheith aige sin ar dhea-bhail agus ar theacht aniar na bhfoghlaimeoirí. |
| --- | --- |

36.

Ba cheart d’fhoghlaimeoirí an t-eolas, na scileanna agus na hinniúlachtaí is gá a shealbhú agus a fhorbairt lena rannchuideofar le húsáid neamhurchóideach, shábháilte agus eiticiúil uirlisí digiteacha, lena n-áirítear scileanna cibearshlándála agus eolas faoi theorainneacha na n-algartam intleachta saorga. D’fhéadfadh tionchar suntasach a bheith aige sin ar dhea-bhail agus ar theacht aniar na bhfoghlaimeoirí.

| 37. | Trí inniúlacht phearsanta agus shóisialta a fhorbairt, d’fhéadfaí cabhrú le foghlaimeoirí úsáid a bhaint as líonraí sóisialta digiteacha ar bhealach inar lú an baol dóibh díobháil mhothúchánach nó shóisialta a dhéanamh agus a bhfeasacht ar na rioscaí a bhaineann le húsáid iomarcach teicneolaíochtaí digiteacha a mhéadú. |
| --- | --- |

37.

Trí inniúlacht phearsanta agus shóisialta a fhorbairt, d’fhéadfaí cabhrú le foghlaimeoirí úsáid a bhaint as líonraí sóisialta digiteacha ar bhealach inar lú an baol dóibh díobháil mhothúchánach nó shóisialta a dhéanamh agus a bhfeasacht ar na rioscaí a bhaineann le húsáid iomarcach teicneolaíochtaí digiteacha a mhéadú.

| 38. | Ba cheart an deis a bheith ag foghlaimeoirí an t-eolas, na scileanna agus na hinniúlachtaí is gá a shealbhú chun cur ar a gcumas ábhar digiteach a chruthú, a chomhroinnt agus a úsáid, agus ba cheart dóibh a bheith ar an eolas faoi na rialacha a bhaineann le maoin intleachtúil. |
| --- | --- |

38.

Ba cheart an deis a bheith ag foghlaimeoirí an t-eolas, na scileanna agus na hinniúlachtaí is gá a shealbhú chun cur ar a gcumas ábhar digiteach a chruthú, a chomhroinnt agus a úsáid, agus ba cheart dóibh a bheith ar an eolas faoi na rialacha a bhaineann le maoin intleachtúil.

| 39. | Tá ardscileanna agus sainscileanna ag teastáil chun táirgí agus seirbhísí TFC agus ardteicneolaíochtaí digiteacha a fhorbairt, lena n-áirítear iad siúd a bhféadfadh tionchar dearfach a bheith acu ar dhea-bhail daoine aonair, e.g. daoine faoi mhíchumas agus/nó a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu. |
| --- | --- |

39.

Tá ardscileanna agus sainscileanna ag teastáil chun táirgí agus seirbhísí TFC agus ardteicneolaíochtaí digiteacha a fhorbairt, lena n-áirítear iad siúd a bhféadfadh tionchar dearfach a bheith acu ar dhea-bhail daoine aonair, e.g. daoine faoi mhíchumas agus/nó a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu.

| 40. | Ba cheart tacú le hoideoirí a gcuid eolais, scileanna agus inniúlachtaí digiteacha a shealbhú agus a fhorbairt, e.g. mar chuid dá n-oideachas tosaigh, dá n-ionduchtú agus dá bhforbairt ghairmiúil leanúnach, agus ba cheart sáreolas a bheith acu ar na tairbhí agus na dúshláin a bhaineann le huirlisí digiteacha a úsáid, agus faoi na deiseanna a eascraíonn as a n-úsáid, san oideachas agus san oiliúint. Ba cheart d’oideoirí tacú le foghlaimeoirí maidir leis an teicneolaíocht a úsáid ar bhealach sábháilte, freagrach agus cruthaitheach. |
| --- | --- |

40.

Ba cheart tacú le hoideoirí a gcuid eolais, scileanna agus inniúlachtaí digiteacha a shealbhú agus a fhorbairt, e.g. mar chuid dá n-oideachas tosaigh, dá n-ionduchtú agus dá bhforbairt ghairmiúil leanúnach, agus ba cheart sáreolas a bheith acu ar na tairbhí agus na dúshláin a bhaineann le huirlisí digiteacha a úsáid, agus faoi na deiseanna a eascraíonn as a n-úsáid, san oideachas agus san oiliúint. Ba cheart d’oideoirí tacú le foghlaimeoirí maidir leis an teicneolaíocht a úsáid ar bhealach sábháilte, freagrach agus cruthaitheach.

| B. | Dearadh cur chuige teagaisc agus foghlama agus timpeallachtaí digiteacha a chuireann le dea-bhail na bhfoghlaimeoirí







  41. | Cuir chuige teagaisc agus foghlama, lena n-áirítear modhanna teagaisc agus foghlama, agus gnéithe eagraíochtúla, ba cheart go gcuirfidís feabhas ar ábharthacht agus éifeachtacht an phróisis oideachais agus oiliúna chomh maith le sástacht agus féinmhuinín na bhfoghlaimeoirí i ngach timpeallacht foghlama. Sa chomhthéacs sin, is den ríthábhacht inrochtaineacht, sábháilteacht agus cáilíocht an bhonneagair dhigitigh agus na dteicneolaíochtaí digiteacha. Is féidir le forbairt agus úsáid ardteicneolaíochtaí digiteacha san oideachas agus san oiliúint a bheith tairbheach, go háirithe d’fhoghlaimeoirí faoi mhíbhuntáiste, lena n-áirítear iad siúd atá faoi mhíchumas agus/nó a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu. |
| --- | --- | --- |

B.

Dearadh cur chuige teagaisc agus foghlama agus timpeallachtaí digiteacha a chuireann le dea-bhail na bhfoghlaimeoirí

41.

Cuir chuige teagaisc agus foghlama, lena n-áirítear modhanna teagaisc agus foghlama, agus gnéithe eagraíochtúla, ba cheart go gcuirfidís feabhas ar ábharthacht agus éifeachtacht an phróisis oideachais agus oiliúna chomh maith le sástacht agus féinmhuinín na bhfoghlaimeoirí i ngach timpeallacht foghlama. Sa chomhthéacs sin, is den ríthábhacht inrochtaineacht, sábháilteacht agus cáilíocht an bhonneagair dhigitigh agus na dteicneolaíochtaí digiteacha. Is féidir le forbairt agus úsáid ardteicneolaíochtaí digiteacha san oideachas agus san oiliúint a bheith tairbheach, go háirithe d’fhoghlaimeoirí faoi mhíbhuntáiste, lena n-áirítear iad siúd atá faoi mhíchumas agus/nó a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu.

| 42. | Agus beartais oideachais dhigitigh á gceapadh, ba cheart na gnéithe seo a leanas a mheas:






  — | na timpeallachtaí ina dtarlaíonn an fhoghlaim, agus cúlra socheacnamaíoch, cultúrtha agus teaghlaigh na bhfoghlaimeoirí chomh maith le cúinsí ábhartha eile á gcur san áireamh. |
| --- | --- | --- |

42.

Agus beartais oideachais dhigitigh á gceapadh, ba cheart na gnéithe seo a leanas a mheas:

—

na timpeallachtaí ina dtarlaíonn an fhoghlaim, agus cúlra socheacnamaíoch, cultúrtha agus teaghlaigh na bhfoghlaimeoirí chomh maith le cúinsí ábhartha eile á gcur san áireamh.

| — | na huirlisí agus na gléasanna a úsáidtear, agus a n-úsáid a chur in oiriúint do riachtanais aonair na bhfoghlaimeoirí (de réir, mar shampla, a reachta sláinte, a riachtanas speisialta oideachais agus a gcúlra shocheacnamaíoch):






  — | Ba cheart d’éiceachórais an oideachais dhigitigh tacú leis an obair trí bhíthin uirlisí nuálacha oideachais, lena bhféadfaí cluichiú, réitigh oideachais atá bunaithe ar, mar shampla, theicneolaíochtaí réaltachta leathnaithe amhail réaltacht bhreisithe/fhíorúil, IS, anailísíocht foghlama agus líonraí sóisialta a áireamh, lena n-urramaítear cur chuige eiticiúil agus trédhearcach, príobháideachas sonraí agus neamh-idirdhealú trí dhearadh, agus tairbhí agus rioscaí féideartha á gcur san áireamh (5). |
| --- | --- | --- |

—

na huirlisí agus na gléasanna a úsáidtear, agus a n-úsáid a chur in oiriúint do riachtanais aonair na bhfoghlaimeoirí (de réir, mar shampla, a reachta sláinte, a riachtanas speisialta oideachais agus a gcúlra shocheacnamaíoch):

—

Ba cheart d’éiceachórais an oideachais dhigitigh tacú leis an obair trí bhíthin uirlisí nuálacha oideachais, lena bhféadfaí cluichiú, réitigh oideachais atá bunaithe ar, mar shampla, theicneolaíochtaí réaltachta leathnaithe amhail réaltacht bhreisithe/fhíorúil, IS, anailísíocht foghlama agus líonraí sóisialta a áireamh, lena n-urramaítear cur chuige eiticiúil agus trédhearcach, príobháideachas sonraí agus neamh-idirdhealú trí dhearadh, agus tairbhí agus rioscaí féideartha á gcur san áireamh (5).

| — | Ba cheart na réitigh dhigiteacha a cheapadh chun go ndéanfaí inoiriúnaitheacht do chríocha an oideachais dhigitigh a chumasú agus a spreagadh agus cúlraí agus riachtanais éagsúla gach duine aonair a urramú, go háirithe foghlaimeoirí ó ghrúpaí faoi mhíbhuntáiste. I gcás inarb ábhartha, ba cheart idir-inoibritheacht na réiteach digiteach a úsáidtear san oideachas agus san oiliúint a chur chun cinn. |
| --- | --- |

—

Ba cheart na réitigh dhigiteacha a cheapadh chun go ndéanfaí inoiriúnaitheacht do chríocha an oideachais dhigitigh a chumasú agus a spreagadh agus cúlraí agus riachtanais éagsúla gach duine aonair a urramú, go háirithe foghlaimeoirí ó ghrúpaí faoi mhíbhuntáiste. I gcás inarb ábhartha, ba cheart idir-inoibritheacht na réiteach digiteach a úsáidtear san oideachas agus san oiliúint a chur chun cinn.

| — | Le hardteicneolaíochtaí digiteacha speisialaithe (e.g. an intleacht shaorga, réaltacht bhreisithe/fhíorúil, idirlíon na rudaí nithiúla, leathchúplaí digiteacha, etc.), is féidir le hinrochtaineacht agus cáilíocht timpeallachtaí foghlama agus oiliúna a fheabhsú agus cuir chuige neamhdhigiteacha teagaisc agus foghlama a chomhlánú go sineirgisteach. Ach réitigh dhigiteacha nuálacha a chomhtháthú, is féidir scil na bhfoghlaimeoirí sa ghairmoideachas agus sa ghairmoiliúint a chur chun cinn. |
| --- | --- |

—

Le hardteicneolaíochtaí digiteacha speisialaithe (e.g. an intleacht shaorga, réaltacht bhreisithe/fhíorúil, idirlíon na rudaí nithiúla, leathchúplaí digiteacha, etc.), is féidir le hinrochtaineacht agus cáilíocht timpeallachtaí foghlama agus oiliúna a fheabhsú agus cuir chuige neamhdhigiteacha teagaisc agus foghlama a chomhlánú go sineirgisteach. Ach réitigh dhigiteacha nuálacha a chomhtháthú, is féidir scil na bhfoghlaimeoirí sa ghairmoideachas agus sa ghairmoiliúint a chur chun cinn.

| — | D’fhéadfadh sé go dtógfadh úsáid teicneolaíochtaí digiteacha am a d’fhéadfaí a úsáid le haghaidh gníomhaíochtaí eile atá tairbheach don tsláinte, amhail aclaíocht fhisiceach nó codladh. Ba cheart, dá bhrí sin, machnamh a dhéanamh ar an gcothromaíocht idir am ar scáileán agus am seachscáileáin agus ar bhainistiú ama. |
| --- | --- |

—

D’fhéadfadh sé go dtógfadh úsáid teicneolaíochtaí digiteacha am a d’fhéadfaí a úsáid le haghaidh gníomhaíochtaí eile atá tairbheach don tsláinte, amhail aclaíocht fhisiceach nó codladh. Ba cheart, dá bhrí sin, machnamh a dhéanamh ar an gcothromaíocht idir am ar scáileán agus am seachscáileáin agus ar bhainistiú ama.

| — | na tascanna foghlama a úsáidtear sa phróiseas oideachais chun na torthaí foghlama atá beartaithe a bhaint amach.






  — | Úsáid a bhaint as ábhar oideachais dhigitigh ar ardchaighdeán atá deartha chun críche oideachais fhónta agus a chuirtear ar fáil ar bhealach nua-aimseartha, inrochtana atá éasca a úsáid (6). |
| --- | --- | --- |

—

na tascanna foghlama a úsáidtear sa phróiseas oideachais chun na torthaí foghlama atá beartaithe a bhaint amach.

—

Úsáid a bhaint as ábhar oideachais dhigitigh ar ardchaighdeán atá deartha chun críche oideachais fhónta agus a chuirtear ar fáil ar bhealach nua-aimseartha, inrochtana atá éasca a úsáid (6).

| — | Tacaíocht do chineálacha cur chuige atá dírithe ar an bhfoghlaimeoir, lena n-áirítear neamhspleáchas na bhfoghlaimeoirí a chur chun cinn. |
| --- | --- |

—

Tacaíocht do chineálacha cur chuige atá dírithe ar an bhfoghlaimeoir, lena n-áirítear neamhspleáchas na bhfoghlaimeoirí a chur chun cinn.

| — | oideoirí ar cheart dóibh a bheith dea-oilte agus in ann treoir a thabhairt d’fhoghlaimeoirí maidir le húsáid iomchuí teicneolaíochtaí digiteacha, lena n-áirítear am ar an scáileán agus am seachscáileáin a leithdháileadh go ciallmhar agus go cothrom. Tá oideoirí dea-oilte in ann sainiúlachtaí na dtimpeallachtaí foghlama digití éagsúla a chur san áireamh, oibriú le huirlisí digiteacha nuálacha agus le cineálacha cur chuige teagaisc agus foghlama agus iad a chur chun feidhme i gcomhthéacs oideolaíoch, agus na rioscaí a bhaineann le húsáid iomarcach teicneolaíochtaí digiteacha á gcur san áireamh. |
| --- | --- |

—

oideoirí ar cheart dóibh a bheith dea-oilte agus in ann treoir a thabhairt d’fhoghlaimeoirí maidir le húsáid iomchuí teicneolaíochtaí digiteacha, lena n-áirítear am ar an scáileán agus am seachscáileáin a leithdháileadh go ciallmhar agus go cothrom. Tá oideoirí dea-oilte in ann sainiúlachtaí na dtimpeallachtaí foghlama digití éagsúla a chur san áireamh, oibriú le huirlisí digiteacha nuálacha agus le cineálacha cur chuige teagaisc agus foghlama agus iad a chur chun feidhme i gcomhthéacs oideolaíoch, agus na rioscaí a bhaineann le húsáid iomarcach teicneolaíochtaí digiteacha á gcur san áireamh.

| C. | An caidreamh idirphearsanta san éiceachóras oideachais dhigitigh







  43. | Tá éiceachórais an oideachais dhigitigh bunaithe ní hamháin ar bhonneagar digiteach agus ar uirlisí digiteacha agus ar ábhar digiteach, ach lena chois sin ar idirghníomhaíochtaí sóisialta idir na daoine aonair lena mbaineann — i.e. na foghlaimeoirí, na hoideoirí agus gníomhaithe eile a úsáideann modhanna teicneolaíochta le haghaidh cumarsáide agus chun ábhar agus líonraí a chruthú – agus ar a dtimpeallachtaí fisiciúla agus sóisialta. Tá sé ríthábhachtach na hidirghníomhaíochtaí sóisialta sin a chur san áireamh agus éiceachórais oideachais dhigitigh á ndearadh. |
| --- | --- | --- |

C.

An caidreamh idirphearsanta san éiceachóras oideachais dhigitigh

43.

Tá éiceachórais an oideachais dhigitigh bunaithe ní hamháin ar bhonneagar digiteach agus ar uirlisí digiteacha agus ar ábhar digiteach, ach lena chois sin ar idirghníomhaíochtaí sóisialta idir na daoine aonair lena mbaineann — i.e. na foghlaimeoirí, na hoideoirí agus gníomhaithe eile a úsáideann modhanna teicneolaíochta le haghaidh cumarsáide agus chun ábhar agus líonraí a chruthú – agus ar a dtimpeallachtaí fisiciúla agus sóisialta. Tá sé ríthábhachtach na hidirghníomhaíochtaí sóisialta sin a chur san áireamh agus éiceachórais oideachais dhigitigh á ndearadh.

| 44. | Leis an dul chun cinn teicneolaíoch, tá athrú tagtha ar na cineálacha cumarsáide agus tá deiseanna nua ann don chumhachtú, don fhéinléiriú agus don tsaoránacht dhigiteach (7), lena n-áirítear rannpháirtíocht ghníomhach sa tsochaí trí uirlisí ar líne. |
| --- | --- |

44.

Leis an dul chun cinn teicneolaíoch, tá athrú tagtha ar na cineálacha cumarsáide agus tá deiseanna nua ann don chumhachtú, don fhéinléiriú agus don tsaoránacht dhigiteach (7), lena n-áirítear rannpháirtíocht ghníomhach sa tsochaí trí uirlisí ar líne.

| 45. | Is féidir le hidirghníomhaíochtaí digiteacha cabhrú chun scileanna sóisialta a fhorbairt agus naisc shóisialta a neartú. Mar sin féin, is féidir le foghlaimeoirí agus oideoirí a bheith neamhchosanta freisin ar rioscaí digiteacha (8) (amhail cibearbhulaíocht, fuathchaint, bréagnuacht, sáruithe príobháideachta, calaoisí ar líne, bothanna macalla (9) etc.) (10) a bhíonn díobhálach dá ndea-bhail (11). Tá sé ríthábhachtach go mbeadh foghlaimeoirí, oideoirí agus tuismitheoirí ar an eolas faoi raon feidhme agus éagsúlacht na rioscaí sin agus go mbeadh a fhios acu conas iad a sheachaint agus/nó iad a chosc, cá bhfaighidh siad tacaíocht agus conas teacht aniar a chothú. Tá sé tábhachtach freisin idirghníomhaíochtaí a úsáid chomh maith le cuir chuige teagaisc agus foghlama i dtimpeallachtaí foghlama digiteacha chun aghaidh a thabhairt ar rioscaí digiteacha. |
| --- | --- |

45.

Is féidir le hidirghníomhaíochtaí digiteacha cabhrú chun scileanna sóisialta a fhorbairt agus naisc shóisialta a neartú. Mar sin féin, is féidir le foghlaimeoirí agus oideoirí a bheith neamhchosanta freisin ar rioscaí digiteacha (8) (amhail cibearbhulaíocht, fuathchaint, bréagnuacht, sáruithe príobháideachta, calaoisí ar líne, bothanna macalla (9) etc.) (10) a bhíonn díobhálach dá ndea-bhail (11). Tá sé ríthábhachtach go mbeadh foghlaimeoirí, oideoirí agus tuismitheoirí ar an eolas faoi raon feidhme agus éagsúlacht na rioscaí sin agus go mbeadh a fhios acu conas iad a sheachaint agus/nó iad a chosc, cá bhfaighidh siad tacaíocht agus conas teacht aniar a chothú. Tá sé tábhachtach freisin idirghníomhaíochtaí a úsáid chomh maith le cuir chuige teagaisc agus foghlama i dtimpeallachtaí foghlama digiteacha chun aghaidh a thabhairt ar rioscaí digiteacha.

| 46. | Ba cheart do chórais oideachais agus oiliúna agus do scoileanna féachaint ar bhealaí chun an dea-bhail a neartú san oideachas digiteach, feasacht ar rioscaí digiteacha a chur chun cinn mar aon le beartais scoile uile, lena n-áirítear nósanna imeachta scoile de chineál eagraíochtúil, tacú le timpeallachtaí sábháilte oideachais dhigitigh agus aghaidh a thabhairt ar dhúshláin a bhaineann le rioscaí digiteacha. |
| --- | --- |

46.

Ba cheart do chórais oideachais agus oiliúna agus do scoileanna féachaint ar bhealaí chun an dea-bhail a neartú san oideachas digiteach, feasacht ar rioscaí digiteacha a chur chun cinn mar aon le beartais scoile uile, lena n-áirítear nósanna imeachta scoile de chineál eagraíochtúil, tacú le timpeallachtaí sábháilte oideachais dhigitigh agus aghaidh a thabhairt ar dhúshláin a bhaineann le rioscaí digiteacha.

| 47. | Is féidir le comparáidí sóisialta a chothaítear sa domhan ar líne tionchar diúltach a imirt ar an meabhairshláinte agus ar an bhféinmheas, go háirithe i gcás déagóirí. Is féidir ábhar imní maidir le híomhá choirp na bhfoghlaimeoirí agus coimhthíos sóisialta a spreagadh nó a threisiú má thaispeántar “íomhánna idéalacha” dóibh ar na meáin shóisialta. Tá baint ag úsáid na meán sóisialta ar líne freisin leis an bhfeiniméan ar a dtugtar FOMO - an faitíos go bhfuil deis chairdeasaíochta á cailleadh. Ba cheart d’oideoirí laistigh de thimpeallachtaí foghlama digití a bheith ar an eolas faoi na rioscaí sin, feasacht a mhúscailt faoi thionchair dhiúltacha na bhfeiniméan sin agus aghaidh a thabhairt orthu agus forbairt scileanna i measc foghlaimeoirí a chur chun cinn chun dul i ngleic leis na saincheisteanna sin. |
| --- | --- |

47.

Is féidir le comparáidí sóisialta a chothaítear sa domhan ar líne tionchar diúltach a imirt ar an meabhairshláinte agus ar an bhféinmheas, go háirithe i gcás déagóirí. Is féidir ábhar imní maidir le híomhá choirp na bhfoghlaimeoirí agus coimhthíos sóisialta a spreagadh nó a threisiú má thaispeántar “íomhánna idéalacha” dóibh ar na meáin shóisialta. Tá baint ag úsáid na meán sóisialta ar líne freisin leis an bhfeiniméan ar a dtugtar FOMO - an faitíos go bhfuil deis chairdeasaíochta á cailleadh. Ba cheart d’oideoirí laistigh de thimpeallachtaí foghlama digití a bheith ar an eolas faoi na rioscaí sin, feasacht a mhúscailt faoi thionchair dhiúltacha na bhfeiniméan sin agus aghaidh a thabhairt orthu agus forbairt scileanna i measc foghlaimeoirí a chur chun cinn chun dul i ngleic leis na saincheisteanna sin.

| 48. | Ba cheart d’oideoirí tacú le spreagadh foghlaimeoirí chun foghlama agus chun a lánacmhainneacht a fhorbairt, rud a chuideoidh leo éirí ina ndaoine comhleanúnacha aibí a bheidh ar an eolas faoina láidreachtaí, laigí, spriocanna saoil agus mianta, agus a mbeidh féiníomhá dhearfach acu, agus daoine eile agus a riachtanais aonair á n-urramú acu ag an am céanna. Is gné lárnach den dea-bhail san oideachas digiteach í an iompraíocht sin. |
| --- | --- |

48.

Ba cheart d’oideoirí tacú le spreagadh foghlaimeoirí chun foghlama agus chun a lánacmhainneacht a fhorbairt, rud a chuideoidh leo éirí ina ndaoine comhleanúnacha aibí a bheidh ar an eolas faoina láidreachtaí, laigí, spriocanna saoil agus mianta, agus a mbeidh féiníomhá dhearfach acu, agus daoine eile agus a riachtanais aonair á n-urramú acu ag an am céanna. Is gné lárnach den dea-bhail san oideachas digiteach í an iompraíocht sin.

| 49. | Ba cheart tuistiú digiteach ciallmhar agus timpeallacht thacúil teaghlaigh a bheith mar chuid d’éiceachóras oideachais dhigitigh, agus cúlra an teaghlaigh á chur san áireamh ag an am céanna. Ba cheart do scoileanna a bheith ar an eolas faoin tábhacht a bhaineann le cumarsáid agus comhar le tuismitheoirí nó le cúramóirí maidir leis na deiseanna, na tairbhí agus na dúshláin a bhaineann leis an oideachas digiteach, chomh maith le rioscaí digiteacha agus an tábhacht a bhaineann le bainistiú ama agus uirlisí digiteacha á n-úsáid chun críoch oideachais agus oiliúna. |
| --- | --- |

49.

Ba cheart tuistiú digiteach ciallmhar agus timpeallacht thacúil teaghlaigh a bheith mar chuid d’éiceachóras oideachais dhigitigh, agus cúlra an teaghlaigh á chur san áireamh ag an am céanna. Ba cheart do scoileanna a bheith ar an eolas faoin tábhacht a bhaineann le cumarsáid agus comhar le tuismitheoirí nó le cúramóirí maidir leis na deiseanna, na tairbhí agus na dúshláin a bhaineann leis an oideachas digiteach, chomh maith le rioscaí digiteacha agus an tábhacht a bhaineann le bainistiú ama agus uirlisí digiteacha á n-úsáid chun críoch oideachais agus oiliúna.

IARRANN SÍ AR NA BALLSTÁIT AN MÉID SEO A LEANAS A DHÉANAMH I gCOMHRÉIR LENA nIMTHOSCA NÁISIÚNTA AGUS LE PRIONSABAL NA COIMHDEACHTA

| 50. | Béim a leagan ar dhea-bhail foghlaimeoirí agus oideoirí a neartú agus beartais agus straitéisí náisiúnta á gceapadh san oideachas digiteach; |
| --- | --- |

50.

Béim a leagan ar dhea-bhail foghlaimeoirí agus oideoirí a neartú agus beartais agus straitéisí náisiúnta á gceapadh san oideachas digiteach;

| 51. | An cleachtas a chothú go ndéarfaí próiseas teagaisc agus foghlama i bhfianaise a dtionchar ar dhea-bhail na bhfoghlaimeoirí agus, i gcás inarb ábhartha, go spreagfaí comhar láidir idir éiceachórais an oideachais dhigitigh agus an mheabhairshláinte agus gairmithe agus seirbhísí síceasóisialta; |
| --- | --- |

51.

An cleachtas a chothú go ndéarfaí próiseas teagaisc agus foghlama i bhfianaise a dtionchar ar dhea-bhail na bhfoghlaimeoirí agus, i gcás inarb ábhartha, go spreagfaí comhar láidir idir éiceachórais an oideachais dhigitigh agus an mheabhairshláinte agus gairmithe agus seirbhísí síceasóisialta;

| 52. | Próisis teagaisc agus foghlama a spreagadh bunaithe ar chur chuige atá dírithe ar an bhfoghlaimeoir, e.g. trí ardteicneolaíochtaí digiteacha, úsáid eiticiúil IS agus sonraí a chomhtháthú (12), agus béim ar leith á leagan ar thacaíocht do dhea-bhail foghlaimeoirí atá faoi mhíbhuntáiste agus dóibh siúd atá i gcásanna leochaileacha lena n-áirítear iad siúd atá faoi mhíchumas agus/nó a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu, chomh maith le foghlaimeoirí tréitheacha, agus ar dhul i ngleic leis an mbearna dhigiteach inscne; |
| --- | --- |

52.

Próisis teagaisc agus foghlama a spreagadh bunaithe ar chur chuige atá dírithe ar an bhfoghlaimeoir, e.g. trí ardteicneolaíochtaí digiteacha, úsáid eiticiúil IS agus sonraí a chomhtháthú (12), agus béim ar leith á leagan ar thacaíocht do dhea-bhail foghlaimeoirí atá faoi mhíbhuntáiste agus dóibh siúd atá i gcásanna leochaileacha lena n-áirítear iad siúd atá faoi mhíchumas agus/nó a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu, chomh maith le foghlaimeoirí tréitheacha, agus ar dhul i ngleic leis an mbearna dhigiteach inscne;

| 53. | Feasacht na bhfoghlaimeoirí agus na n-oideoirí a neartú faoina riachtanaí agus atá sé cothromaíocht mhaith a aimsiú idir am ar an scáileán agus am lasmuigh den scáileán, agus, i gcás inar féidir, tacú le scoileanna chun a gcuid ama a bhainistiú go cuí maidir le gníomhaíochtaí teagaisc agus foghlama ar líne agus as líne; |
| --- | --- |

53.

Feasacht na bhfoghlaimeoirí agus na n-oideoirí a neartú faoina riachtanaí agus atá sé cothromaíocht mhaith a aimsiú idir am ar an scáileán agus am lasmuigh den scáileán, agus, i gcás inar féidir, tacú le scoileanna chun a gcuid ama a bhainistiú go cuí maidir le gníomhaíochtaí teagaisc agus foghlama ar líne agus as líne;

| 54. | Féachaint ar bhealaí chun tacú le próisis teagaisc agus foghlama a dhearadh agus a chur chun feidhme agus teicneolaíochtaí digiteacha a úsáid san oideachas agus san oiliúint chun comhtháthú i gcórais oideachais agus oiliúna na mBallstát a éascú i gcás foghlaimeoirí ó chúlra imirceach agus/nó ina gcás siúd nach ionann a gcéad teanga agus teanga an teagaisc, agus ag an am céanna a cheadú dóibh an dáimh lena máthairtheangacha agus lena gcultúir faoi seach a chothabháil; |
| --- | --- |

54.

Féachaint ar bhealaí chun tacú le próisis teagaisc agus foghlama a dhearadh agus a chur chun feidhme agus teicneolaíochtaí digiteacha a úsáid san oideachas agus san oiliúint chun comhtháthú i gcórais oideachais agus oiliúna na mBallstát a éascú i gcás foghlaimeoirí ó chúlra imirceach agus/nó ina gcás siúd nach ionann a gcéad teanga agus teanga an teagaisc, agus ag an am céanna a cheadú dóibh an dáimh lena máthairtheangacha agus lena gcultúir faoi seach a chothabháil;

| 55. | Tacú (13) le feasacht na bhfoghlaimeoirí ar bhagairtí a d’fhéadfadh a bheith ann sa saol digiteach agus a dteacht aniar a fhorbairt chun na rioscaí a laghdú agus deiseanna sábháilte ar líne a chur ar fáil do dhaoine óga, agus ag an am céanna tacú le cosaint sonraí agus le príobháideachas ar líne; |
| --- | --- |

55.

Tacú (13) le feasacht na bhfoghlaimeoirí ar bhagairtí a d’fhéadfadh a bheith ann sa saol digiteach agus a dteacht aniar a fhorbairt chun na rioscaí a laghdú agus deiseanna sábháilte ar líne a chur ar fáil do dhaoine óga, agus ag an am céanna tacú le cosaint sonraí agus le príobháideachas ar líne;

| 56. | Féachaint ar bhealaí chun tacú le hoideoirí smaointeoireacht chriticiúil, litearthacht meán agus litearthacht dhigiteach na bhfoghlaimeoirí a chur chun cinn agus a bheith ag obair le sonraí agus faisnéis, lena n-áirítear cur chuige eolasach a bheith acu i leith na mífhaisnéise agus na bréagaisnéise (14); |
| --- | --- |

56.

Féachaint ar bhealaí chun tacú le hoideoirí smaointeoireacht chriticiúil, litearthacht meán agus litearthacht dhigiteach na bhfoghlaimeoirí a chur chun cinn agus a bheith ag obair le sonraí agus faisnéis, lena n-áirítear cur chuige eolasach a bheith acu i leith na mífhaisnéise agus na bréagaisnéise (14);

| 57. | Scoileanna a spreagadh, i gcás inarb iomchuí, chun cuir chuige uile-scoile a chur i bhfeidhm lena gcuirfí dea-bhail chun cinn go córasach san oideachas digiteach ar leibhéal na bunscoile, na meánscoile agus an ghairmoideachais agus na gairmoiliúna, lena n-áirítear beartais sholúbtha lena dtacófaí le cosc agus le teacht aniar agus lena dtabharfaí aghaidh ar dhúshláin amhail rioscaí digiteacha, chomh maith le nósanna imeachta eagraíochtúla scoileanna; |
| --- | --- |

57.

Scoileanna a spreagadh, i gcás inarb iomchuí, chun cuir chuige uile-scoile a chur i bhfeidhm lena gcuirfí dea-bhail chun cinn go córasach san oideachas digiteach ar leibhéal na bunscoile, na meánscoile agus an ghairmoideachais agus na gairmoiliúna, lena n-áirítear beartais sholúbtha lena dtacófaí le cosc agus le teacht aniar agus lena dtabharfaí aghaidh ar dhúshláin amhail rioscaí digiteacha, chomh maith le nósanna imeachta eagraíochtúla scoileanna;

| 58. | Féachaint an bhféadfaí leas a bhaint as na deiseanna a chuirtear ar fáil le hionstraimí Eorpacha atá ann cheana (Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, Erasmus+, an Ionstraim um Thacaíocht Theicniúil, etc.) chun beartais oideachais dhigitigh a chur chun cinn lena ndíreofar ar dhea-bhail na bhfoghlaimeoirí agus na n-oideoirí i dtimpeallachtaí foghlama digití. |
| --- | --- |

58.

Féachaint an bhféadfaí leas a bhaint as na deiseanna a chuirtear ar fáil le hionstraimí Eorpacha atá ann cheana (Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, Erasmus+, an Ionstraim um Thacaíocht Theicniúil, etc.) chun beartais oideachais dhigitigh a chur chun cinn lena ndíreofar ar dhea-bhail na bhfoghlaimeoirí agus na n-oideoirí i dtimpeallachtaí foghlama digití.

IARRANN SÍ AR AN gCOIMISIÚN, I gCOMHRÉIR LEIS NA CONARTHAÍ AGUS LE LÁN-URRAIM Á TABHAIRT AR AN gCOIMHDEACHT, AN MÉID SEO A LEANAS A DHÉANAMH

| 59. | Tacú le taighde maidir le tionchar úsáid na dteicneolaíochtaí digiteacha ar dhea-bhail foghlaimeoirí agus oideoirí ar fud na mBallstát, agus staidéar fianaise-bhunaithe a tharraingt suas ar staid na himeartha maidir le riachtanais dea-bhaile i dtimpeallachtaí oideachais dhigitigh. Samhail a dhearadh le haghaidh cleachtais éifeachtúla darb aidhm feabhas a chur ar an dea-bhail in éiceachórais foghlama digití agus, ar deireadh thiar, ar chritéir maidir le “samhail scoile na dea-bhaile digití” a d’fhéadfaí a úsáid i scoileanna mar shampla agus a d’fhéadfadh na Ballstáit a úsáid ar bhonn deonach. Agus an tsamhail sin á ceapadh, machnamh a dhéanamh ar an obair atá á déanamh ag grúpa saineolaithe neamhfhoirmiúil an Choimisiúin maidir le timpeallachtaí foghlama tacúla le haghaidh grúpaí atá i mbaol tearcghnóthachtála agus chun tacú leis an dea-bhail ar scoil, ar grúpa saineolaithe é atá á chur ar bun faoi láthair; |
| --- | --- |

59.

Tacú le taighde maidir le tionchar úsáid na dteicneolaíochtaí digiteacha ar dhea-bhail foghlaimeoirí agus oideoirí ar fud na mBallstát, agus staidéar fianaise-bhunaithe a tharraingt suas ar staid na himeartha maidir le riachtanais dea-bhaile i dtimpeallachtaí oideachais dhigitigh. Samhail a dhearadh le haghaidh cleachtais éifeachtúla darb aidhm feabhas a chur ar an dea-bhail in éiceachórais foghlama digití agus, ar deireadh thiar, ar chritéir maidir le “samhail scoile na dea-bhaile digití” a d’fhéadfaí a úsáid i scoileanna mar shampla agus a d’fhéadfadh na Ballstáit a úsáid ar bhonn deonach. Agus an tsamhail sin á ceapadh, machnamh a dhéanamh ar an obair atá á déanamh ag grúpa saineolaithe neamhfhoirmiúil an Choimisiúin maidir le timpeallachtaí foghlama tacúla le haghaidh grúpaí atá i mbaol tearcghnóthachtála agus chun tacú leis an dea-bhail ar scoil, ar grúpa saineolaithe é atá á chur ar bun faoi láthair;

| 60. | Forbairt agus comhroinnt ábhair ardcháilíochta a spreagadh d’oideoirí agus do ghairmithe ábhartha eile darb aidhm feabhas breise a chur ar a gcuid eolais, scileanna agus inniúlachtaí, a gcuid cuir chuige oideolaíocha foghlaimeoirdhírithe agus a gcuid oibre le grúpaí éagsúla foghlaimeoirí; |
| --- | --- |

60.

Forbairt agus comhroinnt ábhair ardcháilíochta a spreagadh d’oideoirí agus do ghairmithe ábhartha eile darb aidhm feabhas breise a chur ar a gcuid eolais, scileanna agus inniúlachtaí, a gcuid cuir chuige oideolaíocha foghlaimeoirdhírithe agus a gcuid oibre le grúpaí éagsúla foghlaimeoirí;

| 61. | Machnamh a dhéanamh ar an dea-bhail a chur chun cinn san oideachas digiteach mar chuid den Haiceatón Oideachais Dhigitigh bliantúil; |
| --- | --- |

61.

Machnamh a dhéanamh ar an dea-bhail a chur chun cinn san oideachas digiteach mar chuid den Haiceatón Oideachais Dhigitigh bliantúil;

| 62. | Feasacht a mhúscailt i measc na ngeallsealbhóirí ábhartha uile, e.g. dearthóirí uirlisí agus seirbhísí digiteacha, amhail earnáil theicneolaíocht an oideachais (EdTech) agus iad siúd atá dírithe ar an gcibearshlándáil, a bhfeasacht a mhúscailt maidir le cineálacha cur chuige soláimhsithe agus réitigh sholáimhsithe a chomhtháthú lena dtacófaí le dea-bhail na bhfoghlaimeoirí agus na n-oideoirí san oideachas digiteach. Feasacht a mhúscailt i measc na ngeallsealbhóirí ábhartha uile a fhorbraíonn ábhar oideachais dhigitigh maidir le gné na dea-bhaile a chomhtháthú ní hamháin san ábhar féin ach sna próisis teagaisc agus foghlama freisin. |
| --- | --- |

62.

Feasacht a mhúscailt i measc na ngeallsealbhóirí ábhartha uile, e.g. dearthóirí uirlisí agus seirbhísí digiteacha, amhail earnáil theicneolaíocht an oideachais (EdTech) agus iad siúd atá dírithe ar an gcibearshlándáil, a bhfeasacht a mhúscailt maidir le cineálacha cur chuige soláimhsithe agus réitigh sholáimhsithe a chomhtháthú lena dtacófaí le dea-bhail na bhfoghlaimeoirí agus na n-oideoirí san oideachas digiteach. Feasacht a mhúscailt i measc na ngeallsealbhóirí ábhartha uile a fhorbraíonn ábhar oideachais dhigitigh maidir le gné na dea-bhaile a chomhtháthú ní hamháin san ábhar féin ach sna próisis teagaisc agus foghlama freisin.

| 63. | Tacú le húsáid chláir an Aontais, amhail Erasmus+, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Cór Dlúthpháirtíochta Eorpach, Fís Eorpach agus an Clár don Eoraip Dhigiteach chun dea-bhail foghlaimeoirí agus oideoirí a chur chun cinn i dtimpeallachtaí foghlama digití agus chun úsáid ardteicneolaíochtaí digiteacha a chur chun cinn, e.g. d’fhoghlaimeoirí faoi mhíchumas agus/nó ag a bhfuil riachtanais speisialta oideachais, chomh maith le forbairt, tástáil agus imscaradh an chluichithe, réitigh oideachais bunaithe ar IS, agus teicneolaíochtaí réaltachta leathnaithe amhail réaltacht bhreisithe/fhíorúil chun críocha oideolaíocha; |
| --- | --- |

63.

Tacú le húsáid chláir an Aontais, amhail Erasmus+, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Cór Dlúthpháirtíochta Eorpach, Fís Eorpach agus an Clár don Eoraip Dhigiteach chun dea-bhail foghlaimeoirí agus oideoirí a chur chun cinn i dtimpeallachtaí foghlama digití agus chun úsáid ardteicneolaíochtaí digiteacha a chur chun cinn, e.g. d’fhoghlaimeoirí faoi mhíchumas agus/nó ag a bhfuil riachtanais speisialta oideachais, chomh maith le forbairt, tástáil agus imscaradh an chluichithe, réitigh oideachais bunaithe ar IS, agus teicneolaíochtaí réaltachta leathnaithe amhail réaltacht bhreisithe/fhíorúil chun críocha oideolaíocha;

| 64. | Léiriú a thabhairt ar an ngá atá le héiceachóras iomlánaíoch, comhtháite agus inbhuanaithe don oideachas digiteach sna Ballstáit, éiceachóras lena gcuirtear an cháilíocht agus an cuimsiú chun cinn agus lena gcothaítear an dea-bhail san oideachas digiteach i gcur chun feidhme leanúnach an Phlean Gníomhaíochta don Oideachas Digiteach (2021-2027) agus na tograí atá le teacht le haghaidh Moladh ón gComhairle maidir leis na tosca cumasúcháin don oideachas digiteach agus le haghaidh Moladh ón gComhairle maidir le feabhas a chur ar sholáthar scileanna digiteacha san oideachas agus san oiliúint. |
| --- | --- |

64.

Léiriú a thabhairt ar an ngá atá le héiceachóras iomlánaíoch, comhtháite agus inbhuanaithe don oideachas digiteach sna Ballstáit, éiceachóras lena gcuirtear an cháilíocht agus an cuimsiú chun cinn agus lena gcothaítear an dea-bhail san oideachas digiteach i gcur chun feidhme leanúnach an Phlean Gníomhaíochta don Oideachas Digiteach (2021-2027) agus na tograí atá le teacht le haghaidh Moladh ón gComhairle maidir leis na tosca cumasúcháin don oideachas digiteach agus le haghaidh Moladh ón gComhairle maidir le feabhas a chur ar sholáthar scileanna digiteacha san oideachas agus san oiliúint.

---

(1)  Is féidir dea-bhail chognaíoch a shainiú mar “rannpháirtíocht rathúil foghlaimeoirí sa tsochaí i róil éagsúla — mar fhoghlaimeoirí ar feadh an tsaoil, mar oibrithe táirgiúla, mar shaoránaigh ghníomhacha”. Cumasaítear an rannpháirtíocht sin leis an eolas agus leis na hinniúlachtaí atá acu, i measc nithe eile. Is féidir an dea-bhail fhisiciúil a thuiscint mar leibhéal sláinte daoine aonair agus a n-acmhainneacht stíl shláintiúil mhaireachtála a bheith acu. Cumhdaíonn an dea-bhail shóisialta idirghníomhaíochtaí na bhfoghlaimeoirí le daoine eile, chomh maith leis an dearcadh atá acu ar an timpeallacht foghlama digití. Baineann dea-bhail shíceolaíoch leis na tuairimí agus na mothúcháin atá ag foghlaimeoirí faoina saol féin agus na cuspóirí pearsanta atá leagtha síos acu féin (Panesi, S., Bocconi, S. agus Ferlino, L., Promoting Students’ Well-Being and Inclusion in Schools Through Digital Technologies: Perceptions of Students, Teachers, and School Leaders in Italy Expressed Through SELFIE Piloting Activities, Frontiers in Psychology, 2020).

(2)  Cuimsíonn éiceachóras an oideachais dhigitigh bonneagar oideachais dhigitigh, nascacht agus trealamh (lena n-áirítear teicneolaíochtaí inrochtana agus cúnta); ábhar oideachais dhigitigh ar ardchaighdeán; foghlaimeoirí agus oideoirí a bhfuil an saineolas acu chun teicneolaíochtaí digiteacha a chomhtháthú sa phróiseas oideolaíoch; agus eolas, scileanna agus inniúlachtaí digiteacha agus dálaí a fhorbairt le haghaidh caidreamh idirphearsanta i dtimpeallachtaí foghlama digití.

(3)  Is féidir tionchar a bheith ag tosca éagsúla ar dhea-bhail ghinearálta na n-oideoirí, e.g. ualach oibre iomarcach, go meastar nach n-aithnítear gairm na múinteoireachta agus nach léirítear meas di, méideanna iomarcacha ranganna, easpa tacaíochta do scoileanna a bhfuil fadhbanna mí-iompair neamh-inbhainistithe i dtaca le daltaí acu, agus, i roinnt tíortha, cistiú neamhleor nó míchothrom (Viac, C. agus Fraser, P., Teachers’ well-being: A framework for data collection and analysis, OECD Education Working Paper No. 213, OECD Publishing, Páras, 2020).

(4)  Féach, mar shampla, an Coimisiún Eorpach, an tAirmheán Comhpháirteach Taighde, Vuorikari, R., Kluzer, S., Punie, Y., DigComp 2.2, The Digital Competence framework for citizens: with new examples of knowledge, skills and attitudes, 2022 agus Moladh ón gComhairle an 22 Bealtaine 2018 maidir le hinniúlachtaí lárnacha don fhoghlaim ar feadh an tsaoil (IO C 189, 4.6.2018, lch. 1).

(5)  Áirítear orthu sin, mar shampla, andúil ar an idirlíon, am iomarcach ar scáileán, neamhoird chluichíochta agus saincheisteanna a bhaineann leis an tsláinte amhail iompraíocht neamhghníomhach a mbíonn otracht mar thoradh air.

(6)  Maidir le hábhar oideachasúil, d’fhéadfadh Creat an Choimisiúin um Ábhar an Oideachais Dhigitigh atá ar na bacáin treoir úsáideach a chur ar fáil.

(7)  De réir Chomhairle na hEorpa, “is saoránach digiteach é duine atá ábalta, tríd an réimse leathan inniúlachtaí atá á bhforbairt aige, a bheith rannpháirteach go dearfach freagrach i bpobail ar líne agus as líne, bíodh sé sin ar bhonn áitiúil, náisiúnta nó domhanda” (Richardson, J., Milovidov, E., Digital citizenship education handbook: being online, well-being online, rights online, Comhairle na hEorpa, 2019).

(8)  Is féidir nasc a bheith ag rioscaí digiteacha, e.g. le húsáid iomarcach nó mhíchuí teicneolaíochtaí digiteacha nó le hidirghníomhaíocht foghlaimeoirí leis an saol digiteach.

(9)  “Tagraíonn an téarma ‘both macalla’ do chásanna sna meáin shóisialta agus i bpléghrúpaí ar líne ina ndéantar creidimh a mhéadú nó a threisiú trí chumarsáid agus athrá laistigh de chóras dúnta inslithe. De ghnáth, faigheann rannpháirtithe faisnéis a threisíonn a gcuid tuairimí reatha gan tuairimí malartacha a chluinstin” (Vuorikari, R., Kluzer, S. agus Punie, Y., DigComp 2.2: The Digital Competence Framework for Citizens - With new examples of knowledge, skills and attitudes, Oifig Foilseachán an Aontais Eorpaigh, Lucsamburg, 2022).

(10)  Tugtar sainmhíniú ar thípeolaíocht rioscaí i staidéar 2019 de chuid ECFE: rioscaí teagmhála, rioscaí ábhair, rioscaí príobháideachais agus rioscaí do thomhaltóirí (Burns, T., Gottschalk, F. (eagarthóirí), Educating 21st Century Children: Emotional Well-being in the Digital Age, Educational Research and Innovation, OECD Publishing, Páras, 2019).

(11)  Mar shampla, is féidir leis an gcibearbhulaíocht a bheith níos díobhálaí ná gnáthchineálacha bulaíochta toisc go ndéantar an náiriú a leathnú chuig lucht féachana mór ar líne, agus is féidir focail agus íomhánna fanacht sa timpeallacht ar líne ar feadh tréimhse éiginnte.

(12)  Is féidir breathnú ar na treoirlínte eiticiúla d’oideoirí maidir le húsáid na hintleachta saorga (IS) agus sonraí i dteagasc agus i bhfoghlaim, arna n-ullmhú ag an gCoimisiún, mar fhoinse úsáideach treorach agus tacaíochta i ndáil leis sin.

(13)  Mar shampla tríd an líonra d’Ionaid d’Idirlíon Níos Sábháilte atá ann cheana féin sna Ballstáit, arna chómhaoiniú ag an Aontas, agus tríd an ardán betterinternetforkids.eu, an mol uile-Eorpach maidir le sábháilteacht leanaí ar líne, ar a bhfaightear ábhar do mhúinteoirí, tuismitheoirí agus leanaí i ngach teanga oifigiúil de chuid an Aontais.

(14)  Is féidir breathnú ar na treoirlínte do mhúinteoirí agus oideoirí maidir le dul i ngleic le bréagaisnéis agus maidir le litearthacht dhigiteach a chur chun cinn tríd an oideachas agus tríd an oiliúint, arna n-ullmhú ag an gCoimisiún, mar fhoinse úsáideach treorach agus tacaíochta i ndáil leis sin.

---

IARSCRÍBHINN

DOICIMÉID CÚLRA

An Chomhairle Eorpach

| — | Conclúidí ón gComhairle Eorpach an 14 Nollaig 2017 (EUCO 19/1/17 REV 1). |
| --- | --- |

—

Conclúidí ón gComhairle Eorpach an 14 Nollaig 2017 (EUCO 19/1/17 REV 1).

Comhairle an Aontais Eorpaigh

| — | Conclúidí ón gComhairle maidir le straitéis an Aontais maidir le cearta an linbh (10024/22). |
| --- | --- |

—

Conclúidí ón gComhairle maidir le straitéis an Aontais maidir le cearta an linbh (10024/22).

| — | Moladh ón gComhairle maidir le cineálacha cur chuige foghlama cumaiscthe i gcomhair bunoideachas agus meánoideachas cuimsitheach agus ardcháilíochta (IO C 504, 14.12.2021, lch. 21). |
| --- | --- |

—

Moladh ón gComhairle maidir le cineálacha cur chuige foghlama cumaiscthe i gcomhair bunoideachas agus meánoideachas cuimsitheach agus ardcháilíochta (IO C 504, 14.12.2021, lch. 21).

| — | Moladh (AE) 2021/1004 ón gComhairle an 14 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ráthaíocht Eorpach do Leanaí (IO L 223, 22.6.2021, lch. 14). |
| --- | --- |

—

Moladh (AE) 2021/1004 ón gComhairle an 14 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ráthaíocht Eorpach do Leanaí (IO L 223, 22.6.2021, lch. 14).

| — | Conclúidí ón gComhairle maidir le cothromas agus cuimsiú san oideachas agus san oiliúint chun rath san oideachas a chur chun cinn do chách (IO C 221, 10.6.2021, lch. 3). |
| --- | --- |

—

Conclúidí ón gComhairle maidir le cothromas agus cuimsiú san oideachas agus san oiliúint chun rath san oideachas a chur chun cinn do chách (IO C 221, 10.6.2021, lch. 3).

| — | Rún ón gComhairle maidir le creat straitéiseach le haghaidh comhar Eorpach san oideachas agus san oiliúint i dtreo an Limistéir Eorpaigh Oideachais agus níos faide anonn (2021-2030)] (IO C 66, 26.2.2021, lch. 1). |
| --- | --- |

—

Rún ón gComhairle maidir le creat straitéiseach le haghaidh comhar Eorpach san oideachas agus san oiliúint i dtreo an Limistéir Eorpaigh Oideachais agus níos faide anonn (2021-2030)] (IO C 66, 26.2.2021, lch. 1).

| — | Moladh ón gComhairle an 24 Samhain 2020 maidir leis an ngairmoideachas agus leis an ngairmoiliúint (VET) don iomaíochas inbhuanaithe, don chothroime shóisialta agus don athléimneacht (IO C 417, 2.12.2020, lch 1). |
| --- | --- |

—

Moladh ón gComhairle an 24 Samhain 2020 maidir leis an ngairmoideachas agus leis an ngairmoiliúint (VET) don iomaíochas inbhuanaithe, don chothroime shóisialta agus don athléimneacht (IO C 417, 2.12.2020, lch 1).

| — | Conclúidí ón gComhairle maidir leis an oideachas digiteach i sochaithe eolais na hEorpa (IO C 415, 1.12.2020, lch. 22). |
| --- | --- |

—

Conclúidí ón gComhairle maidir leis an oideachas digiteach i sochaithe eolais na hEorpa (IO C 415, 1.12.2020, lch. 22).

| — | Conclúidí ón gComhairle maidir le géarchéim COVID-19 a chomhrac san oideachas agus san oiliúint (IO C 212 I, 26.6.2020, lch. 9). |
| --- | --- |

—

Conclúidí ón gComhairle maidir le géarchéim COVID-19 a chomhrac san oideachas agus san oiliúint (IO C 212 I, 26.6.2020, lch. 9).

| — | Conclúidí ón gComhairle maidir le múinteoirí agus oiliúnóirí Eorpacha don todhchaí IO C 193, 9.6.2020, lch. 11). |
| --- | --- |

—

Conclúidí ón gComhairle maidir le múinteoirí agus oiliúnóirí Eorpacha don todhchaí IO C 193, 9.6.2020, lch. 11).

| — | Conclúidí ón gComhairle maidir le Geilleagar na Dea-Bhaile] (IO C 400, 26.11.2019, lch. 9. |
| --- | --- |

—

Conclúidí ón gComhairle maidir le Geilleagar na Dea-Bhaile] (IO C 400, 26.11.2019, lch. 9.

| — | Rún ón gComhairle maidir leis an Limistéar Eorpach Oideachais a fhorbairt a thuilleadh chun tacú le córais oideachais agus oiliúna atá dírithe ar an todhchaí (IO C 389, 18.11.2019, lch. 1). |
| --- | --- |

—

Rún ón gComhairle maidir leis an Limistéar Eorpach Oideachais a fhorbairt a thuilleadh chun tacú le córais oideachais agus oiliúna atá dírithe ar an todhchaí (IO C 389, 18.11.2019, lch. 1).

| — | Conclúidí ón gComhairle maidir le dul chun cinn i dtreo fís de Limistéar Eorpach Oideachais (IO C 195, 7.6.2018, lch. 7). |
| --- | --- |

—

Conclúidí ón gComhairle maidir le dul chun cinn i dtreo fís de Limistéar Eorpach Oideachais (IO C 195, 7.6.2018, lch. 7).

| — | Moladh ón gComhairle maidir le hinniúlachtaí lárnacha don fhoghlaim ar feadh an tsaoil (IO C 189, 4.6.2018, lch. 1). |
| --- | --- |

—

Moladh ón gComhairle maidir le hinniúlachtaí lárnacha don fhoghlaim ar feadh an tsaoil (IO C 189, 4.6.2018, lch. 1).

Dearbhuithe

| — | Dearbhú Osnabrück maidir le gairmoideachas agus gairmoiliúint mar chumasóir téarnaimh agus aistrithe córa chuig geilleagar digiteach agus geilleagar glas (an 30 Samhain 2020). |
| --- | --- |

—

Dearbhú Osnabrück maidir le gairmoideachas agus gairmoiliúint mar chumasóir téarnaimh agus aistrithe córa chuig geilleagar digiteach agus geilleagar glas (an 30 Samhain 2020).

An Coimisiún Eorpach

| — | Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún A Digital Decade for children and youth: the new European strategy for a better internet for kids (BIK+) [An deacáid dhigiteach i gcomhair na leanaí agus na hóige: an Straitéis Eorpach nua i dtaca le hIdirlíon Níos Fearr do Leanaí) (BIK+)](COM(2022) 212 final). |
| --- | --- |

—

Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún A Digital Decade for children and youth: the new European strategy for a better internet for kids (BIK+) [An deacáid dhigiteach i gcomhair na leanaí agus na hóige: an Straitéis Eorpach nua i dtaca le hIdirlíon Níos Fearr do Leanaí) (BIK+)](COM(2022) 212 final).

| — | Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún: The European Pillar of Social Rights Action Plan [Plean Gníomhaíochta Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta] (COM(2021)102 final). |
| --- | --- |

—

Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún: The European Pillar of Social Rights Action Plan [Plean Gníomhaíochta Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta] (COM(2021)102 final).

| — | Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún: Union of Equality: Strategy for the Rights of Persons with Disabilities 2021-2030 [Aontas an Chomhionannais: Straitéis 2021-2030 um Chearta Daoine faoi Mhíchumas] (COM(2021) 101 final). |
| --- | --- |

—

Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún: Union of Equality: Strategy for the Rights of Persons with Disabilities 2021-2030 [Aontas an Chomhionannais: Straitéis 2021-2030 um Chearta Daoine faoi Mhíchumas] (COM(2021) 101 final).

| — | Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions on achieving the European Education Area by 2025 [Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún maidir leis an Limistéar Eorpach Oideachais a bhaint amach faoi 2025] (COM(2020) 625 final). |
| --- | --- |

—

Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions on achieving the European Education Area by 2025 [Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún maidir leis an Limistéar Eorpach Oideachais a bhaint amach faoi 2025] (COM(2020) 625 final).

| — | Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún dar teideal Digital Education Action Plan 2021-2027 – Resetting education and training for the digital age [Plean Gníomhaíochta don Oideachas Digiteach 2021-2027 – Oideachas agus oiliúint a athshocrú don ré dhigiteach] (COM(2020) 624 final). |
| --- | --- |

—

Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún dar teideal Digital Education Action Plan 2021-2027 – Resetting education and training for the digital age [Plean Gníomhaíochta don Oideachas Digiteach 2021-2027 – Oideachas agus oiliúint a athshocrú don ré dhigiteach] (COM(2020) 624 final).

| — | Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún: European Skills Agenda for sustainable competitiveness, social fairness and resilience [Clár Oibre Eorpach do Scileanna i gcomhair iomaíochas inbhuanaithe, cothroime shóisialta agus athléimneacht] (COM(2020) 274 final). |
| --- | --- |

—

Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún: European Skills Agenda for sustainable competitiveness, social fairness and resilience [Clár Oibre Eorpach do Scileanna i gcomhair iomaíochas inbhuanaithe, cothroime shóisialta agus athléimneacht] (COM(2020) 274 final).

| — | Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún dar teideal A Union of Equality: Gender Equality Strategy 2020-2025 [Aontas an Chomhionannais: an Straitéis um Chomhionannas Inscne 2020-2025], (COM(2020) 152 final). |
| --- | --- |

—

Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún dar teideal A Union of Equality: Gender Equality Strategy 2020-2025 [Aontas an Chomhionannais: an Straitéis um Chomhionannas Inscne 2020-2025], (COM(2020) 152 final).

| — | Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún dar teideal Strengthening European Identity through Education and Culture: The European Commission’s contribution to the Leaders’ meeting in Gothenburg, 17 November 2017 [an Fhéiniúlacht Eorpach a Neartú trí Oideachas agus Cultúr: Ionchur an Choimisiúin Eorpaigh ag an gcruinniú a bhí ag Ceannairí an Aontais in Göteborg, an 17 Samhain 2017] (COM(2017) 673 final). |
| --- | --- |

—

Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún dar teideal Strengthening European Identity through Education and Culture: The European Commission’s contribution to the Leaders’ meeting in Gothenburg, 17 November 2017 [an Fhéiniúlacht Eorpach a Neartú trí Oideachas agus Cultúr: Ionchur an Choimisiúin Eorpaigh ag an gcruinniú a bhí ag Ceannairí an Aontais in Göteborg, an 17 Samhain 2017] (COM(2017) 673 final).

Gníomhartha idirinstitiúideacha

| — | An Forógra Idirinstitiúideach maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta, (IO C 428, 13.12.2017, lch. 10). |
| --- | --- |

—

An Forógra Idirinstitiúideach maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta, (IO C 428, 13.12.2017, lch. 10).

Staidéir

| — | Vuorikari, R., Kluzer, S. agus Punie, Y., DigComp 2.2: The Digital Competence Framework for Citizens - With new examples of knowledge, skills and attitudes, Oifig Foilseachán an Aontais Eorpaigh, Lucsamburg, 2022. |
| --- | --- |

—

Vuorikari, R., Kluzer, S. agus Punie, Y., DigComp 2.2: The Digital Competence Framework for Citizens - With new examples of knowledge, skills and attitudes, Oifig Foilseachán an Aontais Eorpaigh, Lucsamburg, 2022.

| — | Weber, H., Elsner, A., Wolf, D., Rohs, M., agus Turner-Cmuchal, M. (eds.), Inclusive Digital Education, an Ghníomhaireacht Eorpach um Riachtanais Speisialta agus Oideachas Cuimsitheach, Odense, 2022. |
| --- | --- |

—

Weber, H., Elsner, A., Wolf, D., Rohs, M., agus Turner-Cmuchal, M. (eds.), Inclusive Digital Education, an Ghníomhaireacht Eorpach um Riachtanais Speisialta agus Oideachas Cuimsitheach, Odense, 2022.

| — | An Coimisiún Eorpach, an Ard-Stiúrthóireacht um Oideachas, an Óige, Spórt agus Cultúr, Education and training monitor 2021: education and well-being, 2021 [An Tuarascáil Faireacháin ar Oideachas agus Oiliúint 2021: an t-oideachas agus an dea-bhail, 2021]. |
| --- | --- |

—

An Coimisiún Eorpach, an Ard-Stiúrthóireacht um Oideachas, an Óige, Spórt agus Cultúr, Education and training monitor 2021: education and well-being, 2021 [An Tuarascáil Faireacháin ar Oideachas agus Oiliúint 2021: an t-oideachas agus an dea-bhail, 2021].

| — | Panesi, S., Bocconi, S. agus Ferlino, L., Promoting Students’ Well-Being and Inclusion in Schools Through Digital Technologies: Perceptions of Students, Teachers, and School Leaders in Italy Expressed Through SELFIE Piloting Activities, Frontiers in Psychology, 2020). |
| --- | --- |

—

Panesi, S., Bocconi, S. agus Ferlino, L., Promoting Students’ Well-Being and Inclusion in Schools Through Digital Technologies: Perceptions of Students, Teachers, and School Leaders in Italy Expressed Through SELFIE Piloting Activities, Frontiers in Psychology, 2020).

| — | Punie, Y., eagarthóir(í), Redecker, C., European Framework for the Digital Competence of Educators: DigCompEdu, [An Creat Eorpach um Inniúlachtaí Digiteacha na nOideachasóirí: DigCompEdu] Oifig Foilseachán an Aontais Eorpaigh, Lucsamburg, 2017. |
| --- | --- |

—

Punie, Y., eagarthóir(í), Redecker, C., European Framework for the Digital Competence of Educators: DigCompEdu, [An Creat Eorpach um Inniúlachtaí Digiteacha na nOideachasóirí: DigCompEdu] Oifig Foilseachán an Aontais Eorpaigh, Lucsamburg, 2017.

| — | Viac, C. agus Fraser, P., Teachers’ well-being: A framework for data collection and analysis, OECD Education Working Paper No. 213, OECD Publishing, Páras, 2020. |
| --- | --- |

—

Viac, C. agus Fraser, P., Teachers’ well-being: A framework for data collection and analysis, OECD Education Working Paper No. 213, OECD Publishing, Páras, 2020.

| — | An Coimisiún Eorpach, Ard-Stiúrthóireacht na Líonraí Cumarsáide, an Ábhair Dhigitigh agus na Teicneolaíochta, Ethics guidelines for trustworthy AI [Treoirlínte Eitice le haghaidh Intleacht Shaorga iontaofa], Oifig na bhFoilseachán, 2019. |
| --- | --- |

—

An Coimisiún Eorpach, Ard-Stiúrthóireacht na Líonraí Cumarsáide, an Ábhair Dhigitigh agus na Teicneolaíochta, Ethics guidelines for trustworthy AI [Treoirlínte Eitice le haghaidh Intleacht Shaorga iontaofa], Oifig na bhFoilseachán, 2019.

| — | Richardson, J., Milovidov, E., Digital citizenship education handbook: being online, well-being online, rights online, Comhairle na hEorpa, 2019. |
| --- | --- |

—

Richardson, J., Milovidov, E., Digital citizenship education handbook: being online, well-being online, rights online, Comhairle na hEorpa, 2019.

| — | ECFE, How’s Life in the Digital Age?: Opportunities and Risks of the Digital Transformation for People’s Well-being, OECD Publishing, Páras, 2019. |
| --- | --- |

—

ECFE, How’s Life in the Digital Age?: Opportunities and Risks of the Digital Transformation for People’s Well-being, OECD Publishing, Páras, 2019.

| — | Burns, T., Gottschalk, F. (eagarthóirí.), Educating 21st Century Children: Emotional Well-being in the Digital Age, Educational Research and Innovation, OECD Publishing, Páras, 2019. |
| --- | --- |

—

Burns, T., Gottschalk, F. (eagarthóirí.), Educating 21st Century Children: Emotional Well-being in the Digital Age, Educational Research and Innovation, OECD Publishing, Páras, 2019.

| — | Risks Faced by Children Online and Policies to Protect Them, Páipéir ECFE um an nGeilleagar Digiteach, Uimh. 179, OECD Publishing, Páras, 2011. |
| --- | --- |

—

Risks Faced by Children Online and Policies to Protect Them, Páipéir ECFE um an nGeilleagar Digiteach, Uimh. 179, OECD Publishing, Páras, 2011.

---

| 9.12.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 469/29 |
| --- | --- | --- | --- |

9.12.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 469/29

---

Fógra le haghaidh na ndaoine atá faoi réir na mbeart sriantach dá bhforáiltear i gCinneadh 2010/788/CBES ón gComhairle, arna leasú le Cinneadh (CBES) 2022/2412 ón gComhairle agus Rialachán (CE) Uimh. 1183/2005 ón gComhairle, arna chur chun feidhme le Rialachán (AE) 2022/2401 a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise na staide i bPoblacht Dhaonlathach an Chongó

(2022/C 469/05)

Tugtar an fhaisnéis seo a leanas ar aird na ndaoine a luaitear in Iarscríbhinn II a ghabhann le Cinneadh 2010/788/CBES ón gComhairle (1), arna leasú le Cinneadh (CBES) 2022/2412 ón gComhairle (2), agus in Iarscríbhinn Ia a ghabhann le Rialachán (CE) Uimh. 1183/2005 ón gComhairle (3), arna chur chun feidhme le Rialachán (AE) 2022/2401 ón gComhairle (4), a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise na staide i bPoblacht Dhaonlathach an Chongó.

Tá cinneadh déanta ag Comhairle an Aontais Eorpaigh gur cheart leanúint de na daoine a ndéantar trácht orthu sna hIarscríbhinní thuasluaite a áireamh ar liosta na ndaoine agus na n-eintiteas atá faoi réir na mbeart sriantach dá bhforáiltear i gCinneadh 2010/788/CBES ón gComhairle agus i Rialachán (CE) Uimh. 1183/2005 ón gComhairle a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise na staide i bPoblacht Dhaonlathach an Chongó. Tugtar na forais leis na daoine sin a ainmniú sna hiontrálacha ábhartha sna hiarscríbhinní sin.

Tugtar ar aird na ndaoine lena mbaineann gur féidir iarratas a dhéanamh chuig údaráis inniúla an Bhallstáit ábhartha nó na mBallstát ábhartha mar a léirítear sna suímh ghréasáin a liostaítear in Iarscríbhinn II a ghabhann le Rialachán (CE) Uimh. 1183/2005 ón gComhairle, chun údarú a fháil le cistí reoite a úsáid chun freastal ar riachtanais bhunúsacha nó chun íocaíochtaí sonracha a dhéanamh (cf. Airteagal 3 den Rialachán).

Féadfaidh na daoine lena mbaineann iarraidh ar athbhreithniú an chinnidh iad a áireamh ar an liosta thuasluaite, mar aon le doiciméadacht tacaíochta, a chur faoi bhráid na Comhairle roimh an 1 Meán Fómhair 2023, ag an seoladh seo a leanas:

| Comhairle an Aontais Eorpaigh |
| --- |
| An Ardrúnaíocht |
| RELEX.1 |
| Rue de la Loi/Wetstraat 175 |
| 1048 Bruxelles/Brussel |
| BELGIQUE/BELGIË |

Comhairle an Aontais Eorpaigh

An Ardrúnaíocht

RELEX.1

Rue de la Loi/Wetstraat 175

1048 Bruxelles/Brussel

BELGIQUE/BELGIË

R-phost: sanctions@consilium.europa.eu

Cuirfear aon bharúlacha a gheofar san áireamh chun críche an chéad athbhreithnithe eile ón gComhairle, de bhun Airteagal 9 de Chinneadh 2010/788/CBES.

Tugtar ar aird na ndaoine lena mbaineann freisin gur féidir an cinneadh ón gComhairle a chonspóid os comhair Chúirt Ghinearálta an Aontais Eorpaigh, i gcomhréir leis na coinníollacha a leagtar síos sa dara mír d’Airteagal 275, agus sa cheathrú agus sa séú mír d’Airteagal 263, den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh.

---

(1)  IO L 336, 21.12.2010, lch. 30.

(2)  IO L 317, 9.12.2022, lch. 122.

(3)  IO L 193, 23.7.2005, lch. 1.

(4)  IO L 317, 9.12.2022, lch. 32.

---

| 9.12.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 469/30 |
| --- | --- | --- | --- |

9.12.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 469/30

---

Fógra arna dhíriú ar na hábhair sonraí sin a bhfuil feidhm maidir leo ag na bearta sriantacha dá bhforáiltear i gCinneadh 2010/788/CBES ón gComhairle agus Rialachán (CE) Uimh. 1183/2005 ón gComhairle a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise na staide i bPoblacht Dhaonlathach an Chongó

(2022/C 469/06)

Dírítear aird na n-ábhar sonraí ar an bhfaisnéis seo a leanas, i gcomhréir le hAirteagal 16 de Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (1).

Is é is bunús dlí don oibríocht phróiseála sin Cinneadh 2010/788/CBES ón gComhairle (2), arna leasú ag Cinneadh (CBES) 2022/2412 ón gComhairle (3), agus Rialachán (CE) Uimh. 1183/2005 ón gComhairle (4), arna chur chun feidhme le Rialachán (AE) 2022/2401 ón gComhairle (5) a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise na staide i bPoblacht Dhaonlathach an Chongó.

Is í Comhairle an Aontais Eorpaigh – agus Ard-Stiúrthóir RELEX (Gnóthaí Eachtracha) in Ardrúnaíocht na Comhairle ag gníomhú ar a son – rialaitheoir na hoibríochta próiseála sin; is é RELEX.1 an roinn ar a bhfuil cúram na hoibríochta próiseála, agus is féidir dul i dteagmháil leis an roinn sin ag:

| Comhairle an Aontais Eorpaigh |
| --- |
| An Ardrúnaíocht |
| RELEX.1 |
| Rue de la Loi/Wetstraat 175 |
| 1048 Bruxelles/Brussel |
| BELGIQUE/BELGIË |

Comhairle an Aontais Eorpaigh

An Ardrúnaíocht

RELEX.1

Rue de la Loi/Wetstraat 175

1048 Bruxelles/Brussel

BELGIQUE/BELGIË

R-phost: sanctions@consilium.europa.eu

Is féidir dul i dteagmháil le hOifigeach Cosanta Sonraí na hArdrúnaíochta ag:

An tOifigeach Cosanta Sonraí

data.protection@consilium.europa.eu

Is é cuspóir na hoibríochta próiseála liosta na ndaoine atá faoi réir bearta sriantacha a bhunú agus a nuashonrú i gcomhréir le Cinneadh 2010/788/CBES, arna leasú le Cinneadh (CBES) 2022/2412 agus Rialachán (CE) Uimh. 1183/2005, arna chur chun feidhme le Rialachán (AE) 2022/2401.

Is daoine nádúrtha iad na hábhair sonraí sin a chomhlíonann na critéir maidir le liostú arna leagan síos i gCinneadh 2010/788/CBES agus i Rialachán (CE) Uimh. 1183/2005.

Áirítear ar na sonraí pearsanta arna mbailiú na sonraí is gá chun an duine lena mbaineann a shainaithint i gceart, an ráiteas ar chúiseanna agus aon sonraí eile a bhaineann leis.

Féadfar pé sonraí pearsanta a bhaileofar a roinnt, de réir mar is gá, leis an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí agus leis an gCoimisiún.

Gan dochar do shrianta dá bhforáiltear de bhun Airteagal 25 de Rialachán (AE) 2018/1725, déanfar feidhmiú na gceart ag na hábhair sonraí, amhail an ceart chun rochtana, chomh maith leis na cearta chun ceartúcháin nó chun agóid a dhéanamh, a fhreagairt i gcomhréir le Rialachán (AE) 2018/1725.

Coimeádfar sonraí pearsanta ar feadh 5 bliana ón uair a bhaintear an t-ábhar sonraí de liosta na ndaoine atá faoi réir na mbeart sriantach nó ón uair a théann bailíocht an bhirt in éag, nó ar feadh ré na n-imeachtaí cúirte i gcás tús a bheith curtha leo.

Gan dochar d’aon leigheas breithiúnach, riaracháin nó neamhbhreithiúnach, féadfaidh ábhair sonraí gearán a thaisceadh leis an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 2018/1725 (edps@edps.europa.eu).

---

(1)  IO L 295, 21.11.2018, lch. 39.

(2)  IO L 336, 21.12.2010, lch. 30.

(3)  IO L 317, 9.12.2022, lch. 122.

(4)  IO L 193, 23.7.2005, lch. 1.

(5)  IO L 317, 9.12.2022, lch. 32.

---

| 9.12.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 469/32 |
| --- | --- | --- | --- |

9.12.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 469/32

---

Fógra le haghaidh na ndaoine atá faoi réir na mbeart sriantach dá bhforáiltear i gCinneadh 2010/788/CBES ón gComhairle, arna chur chun feidhme le Cinneadh Cur Chun Feidhme (CBES) 2022/2398 ón gComhairle agus Rialachán (CE) Uimh. 1183/2005 ón gComhairle, arna chur chun feidhme le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2022/2397 ón gComhairle a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise na staide i bPoblacht Dhaonlathach an Chongó

(2022/C 469/07)

Dírítear aird na ndaoine a luaitear in Iarscríbhinn II a ghabhann le Cinneadh 2010/788/CBES ón gComhairle (1), arna leasú le Cinneadh (CBES) 2022/2398 ón gComhairle (2), agus in Iarscríbhinn Ia a ghabhann le Rialachán (CE) Uimh. 1183/2005 ón gComhairle (3), arna chur chun feidhme le Rialachán (AE) 2022/2397 ón gComhairle (4), a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise na staide i bPoblacht Dhaonlathach an Chongó, ar an bhfaisnéis seo a leanas:

Tá cinneadh déanta ag Comhairle an Aontais Eorpaigh gur cheart ochtar a áireamh ar liosta na ndaoine agus na n-eintiteas atá faoi réir na mbeart sriantach dá bhforáiltear i gCinneadh 2010/788/CBES ón gComhairle agus i Rialachán (CE) Uimh. 1183/2005 ón gComhairle a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise na staide i bPoblacht Dhaonlathach an Chongó. Tugtar na forais leis na daoine sin a ainmniú sna hiontrálacha ábhartha sna hiarscríbhinní sin.

Cuirtear in iúl do na daoine lena mbaineann gur féidir iarratas a dhéanamh chuig údaráis inniúla an Bhallstáit ábhartha nó na mBallstát ábhartha mar a léirítear sna suímh ghréasáin a liostaítear in Iarscríbhinn II a ghabhann le Rialachán (CE) Uimh. 1183/2005 ón gComhairle, chun údarú a fháil le cistí reoite a úsáid chun freastal ar riachtanais bhunúsacha nó chun íocaíochtaí sonracha a dhéanamh (cf. Airteagal 3 den Rialachán).

Féadfaidh na daoine lena mbaineann iarraidh ar athbhreithniú an chinnidh iad a áireamh ar an liosta thuasluaite, mar aon le doiciméadacht tacaíochta, a chur faoi bhráid na Comhairle roimh an 1 Meán Fómhair 2023, ag an seoladh seo a leanas:

| Comhairle an Aontais Eorpaigh |
| --- |
| An Ardrúnaíocht |
| RELEX.1 |
| Rue de la Loi/Wetstraat 175 |
| 1048 Bruxelles/Brussel |
| BELGIQUE/BELGIË |

Comhairle an Aontais Eorpaigh

An Ardrúnaíocht

RELEX.1

Rue de la Loi/Wetstraat 175

1048 Bruxelles/Brussel

BELGIQUE/BELGIË

R-phost: sanctions@consilium.europa.eu

Cuirfear aon bharúlacha a gheofar san áireamh chun críche an chéad athbhreithnithe eile ón gComhairle, de bhun Airteagal 9 de Chinneadh 2010/788/CBES.

Cuirtear in iúl do na daoine lena mbaineann freisin gur féidir an cinneadh ón gComhairle a chonspóid os comhair Chúirt Ghinearálta an Aontais Eorpaigh, i gcomhréir leis na coinníollacha a leagtar síos sa dara mír d’Airteagal 275, agus sa cheathrú agus sa séú mír d’Airteagal 263, den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh.

---

(1)  IO L 336, 21.12.2010, lch. 30.

(2)  IO L 316 I, 8.12.2022, lch. 7.

(3)  IO L 193, 23.7.2005, lch. 1.

(4)  IO L 316 I, 8.12.2022, lch. 1.

---

| 9.12.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 469/33 |
| --- | --- | --- | --- |

9.12.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 469/33

---

Fógra le haghaidh na n-ábhar sonraí sin a bhfuil feidhm maidir leo ag na bearta sriantacha dá bhforáiltear i gCinneadh 2010/788/CBES ón gComhairle agus Rialachán (CE) Uimh. 1183/2005 ón gComhairle a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise na staide i bPoblacht Dhaonlathach an Chongó

(2022/C 469/08)

Dírítear aird na n-ábhar sonraí ar an bhfaisnéis seo a leanas, i gcomhréir le hAirteagal 16 de Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (1).

Is é is bunús dlí don oibríocht phróiseála seo Cinneadh 2010/788/CBES ón gComhairle (2), arna chur chun feidhme le Cinneadh Cur Chun Feidhme (CBES) 2022/2398 ón gComhairle (3), agus Rialachán (CE) Uimh. 1183/2005 ón gComhairle (4), arna chur chun feidhme le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2022/2397 ón gComhairle (5) a bhaineann le bearta sriantacha i bhfianaise na staide i bPoblacht Dhaonlathach an Chongó.

Is í Comhairle an Aontais Eorpaigh – agus Ard-Stiúrthóir RELEX (Gnóthaí Eachtracha) in Ardrúnaíocht na Comhairle ag gníomhú ar a son – rialaitheoir na hoibríochta próiseála seo; is é RELEX.1 an roinn ar a bhfuil cúram na hoibríochta próiseála, agus is féidir dul i dteagmháil leis an roinn sin ag:

| Comhairle an Aontais Eorpaigh |
| --- |
| An Ardrúnaíocht |
| RELEX.1 |
| Rue de la Loi 175 |
| 1048 Bruxelles/Brussel |
| BELGIQUE/BELGIË |

Comhairle an Aontais Eorpaigh

An Ardrúnaíocht

RELEX.1

Rue de la Loi 175

1048 Bruxelles/Brussel

BELGIQUE/BELGIË

rphost: sanctions@consilium.europa.eu

Is féidir dul i dteagmháil le hOifigeach Cosanta Sonraí na hArdrúnaíochta ag:

An tOifigeach Cosanta Sonraí

data.protection@consilium.europa.eu

Is é cuspóir na hoibríochta próiseála liosta na ndaoine atá faoi réir bearta sriantacha a bhunú agus a nuashonrú i gcomhréir le Cinneadh 2010/788/CBES, arna chur chun feidhme le Cinneadh Cur Chun Feidhme (CBES) 2022/2398 agus Rialachán (CE) Uimh. 1183/2005, arna chur chun feidhme le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2022/2397.

Is daoine nádúrtha iad na hábhair sonraí sin a chomhlíonann na critéir maidir le liostú arna leagan síos i gCinneadh 2010/788/CBES agus i Rialachán (CE) Uimh. 1183/2005.

Áirítear ar na sonraí pearsanta arna mbailiú na sonraí is gá chun an duine lena mbaineann a shainaithint i gceart, an ráiteas ar chúiseanna agus aon sonraí eile a bhaineann leis.

Féadfar pé sonraí pearsanta a bhaileofar a roinnt, de réir mar is gá, leis an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí agus leis an gCoimisiún.

Gan dochar do shrianta dá bhforáiltear de bhun Airteagal 25 de Rialachán (AE) 2018/1725, déanfar feidhmiú na gceart ag na hábhair sonraí, amhail an ceart chun rochtana, chomh maith leis na cearta chun ceartúcháin nó chun agóid a dhéanamh, a fhreagairt i gcomhréir le Rialachán (AE) 2018/1725.

Coimeádfar sonraí pearsanta ar feadh 5 bliana ón uair a bhaintear an t-ábhar sonraí de liosta na ndaoine atá faoi réir na mbeart sriantach nó ón uair a théann bailíocht an bhirt in éag, nó ar feadh ré na n-imeachtaí cúirte i gcás tús a bheith curtha leo.

Gan dochar d’aon leigheas breithiúnach, riaracháin nó neamhbhreithiúnach, féadfaidh ábhair sonraí gearán a thaisceadh leis an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 2018/1725 (edps@edps.europa.eu).

---

(1)  IO L 295, 21.11.2018, lch. 39.

(2)  IO L 336, 21.12.2010, lch. 30.

(3)  IO L 316 I, 8.12.2022, lch. 7.

(4)  IO L 193, 23.7.2005, lch. 1.

(5)  IO L 316 I, 8.12.2022, lch. 1.

---

An Coimisiún Eorpach

| 9.12.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 469/35 |
| --- | --- | --- | --- |

9.12.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 469/35

---

Rátaí malairte an euro (1)

8 Nollaig 2022

(2022/C 469/09)

1 euro =

| | Airgeadra | Ráta malairte |
| --- | --- | --- |
| USD | dollar na Stát Aontaithe | 1,0519 |
| JPY | yen na Seapáine | 143,75 |
| DKK | krone na Danmhairge | 7,4382 |
| GBP | punt steirling | 0,86258 |
| SEK | krona na Sualainne | 10,9060 |
| CHF | franc na hEilvéise | 0,9889 |
| ISK | króna na hÍoslainne | 149,50 |
| NOK | krone na hIorua | 10,4880 |
| BGN | lev na Bulgáire | 1,9558 |
| CZK | koruna Phoblacht na Seice | 24,324 |
| HUF | forint na hUngáire | 417,66 |
| PLN | zloty na Polainne | 4,6853 |
| RON | leu na Rómáine | 4,9131 |
| TRY | lira na Tuirce | 19,6114 |
| AUD | dollar na hAstráile | 1,5590 |
| CAD | dollar Cheanada | 1,4307 |
| HKD | dollar Hong Cong | 8,1889 |
| NZD | dollar na Nua-Shéalainne | 1,6547 |
| SGD | dollar Shingeapór | 1,4256 |
| KRW | won na Cóiré Theas | 1 387,06 |
| ZAR | rand na hAfraice Theas | 18,0225 |
| CNY | renminbi-yuan na Síne | 7,3324 |
| HRK | kuna na Cróite | 7,5553 |
| IDR | rupiah na hIndinéise | 16 423,92 |
| MYR | ringgit na Malaeisia | 4,6257 |
| PHP | peso na nOileán Filipíneach | 58,233 |
| RUB | rúbal na Rúise | |
| THB | baht na Téalainne | 36,559 |
| BRL | real na Brasaíle | 5,4880 |
| MXN | peso Mheicsiceo | 20,6989 |
| INR | rúipí na hIndia | 86,6755 |

Airgeadra

Ráta malairte

USD

dollar na Stát Aontaithe

1,0519

JPY

yen na Seapáine

143,75

DKK

krone na Danmhairge

7,4382

GBP

punt steirling

0,86258

SEK

krona na Sualainne

10,9060

CHF

franc na hEilvéise

0,9889

ISK

króna na hÍoslainne

149,50

NOK

krone na hIorua

10,4880

BGN

lev na Bulgáire

1,9558

CZK

koruna Phoblacht na Seice

24,324

HUF

forint na hUngáire

417,66

PLN

zloty na Polainne

4,6853

RON

leu na Rómáine

4,9131

TRY

lira na Tuirce

19,6114

AUD

dollar na hAstráile

1,5590

CAD

dollar Cheanada

1,4307

HKD

dollar Hong Cong

8,1889

NZD

dollar na Nua-Shéalainne

1,6547

SGD

dollar Shingeapór

1,4256

KRW

won na Cóiré Theas

1 387,06

ZAR

rand na hAfraice Theas

18,0225

CNY

renminbi-yuan na Síne

7,3324

HRK

kuna na Cróite

7,5553

IDR

rupiah na hIndinéise

16 423,92

MYR

ringgit na Malaeisia

4,6257

PHP

peso na nOileán Filipíneach

58,233

RUB

rúbal na Rúise

THB

baht na Téalainne

36,559

BRL

real na Brasaíle

5,4880

MXN

peso Mheicsiceo

20,6989

INR

rúipí na hIndia

86,6755

---

(1)  Foinse: ráta malairte tagartha arna fhoilsiú ag an mBanc Ceannais Eorpach (BCE).

---

V Fógairtí

GNÍOMHARTHA EILE

An Coimisiún Eorpach

| 9.12.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 469/36 |
| --- | --- | --- | --- |

9.12.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 469/36

---

Foilsiú teachtaireachta maidir le leasú caighdeánach a fhormheas ar an tsonraíocht táirge le haghaidh ainm in earnáil an fhíona, dá dtagraítear in Airteagal 17(2) agus (3) de Rialachán Tarmligthe (AE) 2019/33 ón gCoimisiún

(2022/C 469/10)

Foilsítear an teachtaireacht seo i gcomhréir le hAirteagal 17(5) de Rialachán Tarmligthe (AE) 2019/33 ón gCoimisiún (1).

FORMHEAS LEASAITHE CHAIGHDEÁNAIGH A CHUR IN IÚL

“Vicomté d’Aumelas”

PGI-FR-A1107-AM01

Dáta teachtaireachta: 19.9.2022

TUAIRISC AR AN LEASÚ FORMHEASTA AGUS CÚISEANNA LEIS

1.   Tuairisc orgánaileipteach ar na táirgí

Leasaíodh pointe 3.3 (Tuairisc orgánaileipteach ar na fíonta) de Chaibidil I den tsonraíocht le haghaidh thásc geografach faoi chosaint “Vicomté d’Aumelas”, chun na saintréithe orgánaileipteacha de gach dath fíona a chomhlánú.

Cuireadh na mionsonraí seo a leanas san áireamh sa doiciméad aonair faoi “Tuairisc ar an bhfíon (na fíonta)”.

“Léiríonn na fíonta an timpeallacht shonrach i gcuid lárnach ghleann Hérault, ina bhfuil ról tábhachtach ag an abhainn maidir le rialú teochta.

Bíonn na fíonta dearga torthaíoch, agus cuanna go hiondúil agus tainniní an-mhín iontu. Is fíonta measctha iad go príomha, a dhéantar as fíonchaora aibí cuí de chineálacha Merlot, Cabernet Sauvignon, Syrah, Carignan, Grenache agus Mourvèdre. Bíonn dath rúibíneach dearg an-gheal orthu agus bíonn dea-bholaithe láidre, mar is iondúil dóibh, de sméar dhubh, fraochán gorm, sú craobh, liocras agus piobar orthu.

Is fíonta de chineál aonair nó measctha iad na fíonta geala, de na cineálacha Chardonnay, Sauvignon, Grenache blanc, Vermentino nó Viognier den chuid is mó. Bíonn siad úr agus bíonn mionbhlasanna aimile de bhláthanna troim agus acáise, agus de thorthaí bána coimhthíocha orthu. Bíonn siad spleodrach agus téagartha sa bhéal, agus bíonn searbhas íseal iontu gan aon ghairbhe ná triomacht.

Déantar na fíonta rosé as na cineálacha Cinsaut, Grenache, Syrah, Carignan, Cabernet Sauvignon nó Mourvèdre. Bíonn dath idir bándearg éadrom go dath an bhradáin de ghnáth iontu, iad deas úr le dea-bholaithe diana, casta de bhláthanna, torthaí coimhthíocha nó cuirín dubh orthu.”

2.   Cineálacha fíniúna

Cineálacha fíniúna

Leasaíodh pointe 5 de Chaibidil I den tsonraíocht le haghaidh thásc geografach faoi chosaint “Vicomté d’Aumelas”.

Cuireadh na 17 gcineál seo a leanas le liosta na gcineálacha is féidir a úsáid chun an tásc geografach faoi chosaint “Vicomté d’Aumelas” a tháirgeadh:

Artaban N, Bronner B, Cabernet blanc B, Cabernet cortis N, Floreal B, Johanniter B, Monarch N, Muscaris B, Pinotin N, Prior N, Saphira B, Sauvignac B, Solaris B, Soreli B, Souvignier gris B, Vidoc N, Voltis B.

Tá na cineálacha a cuireadh san áireamh sa tsonraíocht níos frithsheasmhaí in aghaidh galair fhungasacha, agus tá siad oiriúnaithe ar bhealach níos fearr don athrú aeráide. Meaitseálann na cineálacha sin próifíl na bhfíonta ag a bhfuil an tásc geografach faoi chosaint.

Baintear na 19 gcineál a leanas, nach bhfástar sna fíonghoirt, de liosta na gcineálacha is féidir a úsáid chun fíonta a bhfuil an tásc geografach faoi chosaint “Vicomté d’Aumelas” acu a tháirgeadh:

“Auxerrois B, Baco blanc B, Clairette rose Rs, Clarin B, Couderc noir N, Gamay de Chaudenay N, Jurançon blanc B, Landal N, Lival N, Maréchal Foch N, Müller-Thurgau B, Muscadelle B, Muscat à petits grains rouges Rg, Muscat à petits grains roses Rs, Ravat Blanc B, Rayon d’or B, Savagnin Rose Rs, Valérien B, Villard noir N.”

Rinneadh na leasuithe sin ar na cineálacha fíonchaoire a ionchorprú sa roinn maidir le “Cineálacha fíonchaoire fíona” sa doiciméad aonair.

3.   Nasc leis an limistéar geografach

Nasc leis an limistéar geografach

I bpointe 7.1 (Sainiúlacht an limistéir gheografaigh) de Chaibidil I den tsonraíocht le haghaidh thásc geografach faoi chosaint “Vicomté d’Aumelas”, cuireadh na focail seo a leanas le deireadh na chéad mhíre chun feabhas a chur ar thuairisc an limistéir gheografaigh agus ar shuíomh TGFC “Vicomté d’Aumelas” i roinn Hérault:

“ .... os cionn abhainn Hérault ó thuaidh”.

Aistríodh an mionsonra sin chuig an roinn maidir le “Nasc leis an limistéar geografach” sa doiciméad aonair.

4.   Comhlacht rialaithe

Comhlacht rialaithe

I gCaibidil 3 den tsonraíocht le haghaidh TGFC “Vicomté d’Aumelas”, nuashonraíodh an fhoclaíocht sa phointe a bhaineann leis an gcomhlacht rialaithe, gan aon athrú.

Rinneadh an nuashonrú sin don doiciméad aonair freisin, sa roinn ina bhfuil sonraí teagmhála an chomhlachta rialaithe.

DOICIMÉAD AONAIR

1.   Ainm(neacha)

Ainm(neacha)

Vicomté d’Aumelas

2.   Cineál táisc gheografaigh

Cineál táisc gheografaigh

TGFC — Tásc geografach faoi chosaint

3.   Catagóirí táirgí fíniúna

Catagóirí táirgí fíniúna

| 1. | Fíon |
| --- | --- |

1.

Fíon

4.   Tuairisc ar an bhfíon nó ar na fionnta

Tuairisc ar an bhfíon nó ar na fionnta

TUAIRISC ACHOMAIR I SCRÍBHINN

Cumhdaítear fíonta socra dearga, rosé agus geala leis an tásc geografach faoi chosaint “Vicomté d’Aumelas”. Bíonn íosmhéid nirt alcóil iarbhír de réir toirte de 9 % ag fíonta a bhfuil an tásc geografach faoi chosaint “Vicomté d’Aumelas” orthu. Is ionann na leibhéil íosta agus na leibhéil uasta le haghaidh nirt alcóil iomlán de réir toirte, aigéadachta iomláine, aigéadachta luainí agus dé-ocsaíde sulfair agus iad siúd a leagtar síos le reachtaíocht an Aontais.

Léiríonn na fíonta an timpeallacht shonrach i gcuid lárnach ghleann Hérault, ina bhfuil ról tábhachtach ag an abhainn maidir le rialú teochta.

Bíonn na fíonta dearga torthaíoch, agus cuanna go hiondúil agus tainniní an-mhín iontu. Is fíonta measctha iad go príomha, a dhéantar as fíonchaora aibí cuí de chineálacha Merlot, Cabernet Sauvignon, Syrah, Carignan, Grenache agus Mourvèdre. Bíonn dath rúibíneach dearg an-gheal orthu agus bíonn dea-bholaithe láidre, mar is iondúil dóibh, de sméar dhubh, fraochán gorm, sú craobh, liocras agus piobar orthu.

Is fíonta de chineál aonair nó measctha iad na fíonta geala, de na cineálacha Chardonnay, Sauvignon, Grenache blanc, Vermentino nó Viognier den chuid is mó. Bíonn siad úr agus bíonn mionbhlasanna aimile de bhláthanna troim agus acáise, agus de thorthaí bána coimhthíocha orthu. Bíonn siad spleodrach agus téagartha sa bhéal, agus bíonn searbhas íseal iontu gan aon ghairbhe ná triomacht.

Déantar na fíonta rosé as na cineálacha Cinsaut, Grenache, Syrah, Carignan, Cabernet Sauvignon nó Mourvèdre. Bíonn dath idir bándearg éadrom go dath an bhradáin de ghnáth orthu, iad deas úr le dea-bholaithe diana, casta de bhláthanna, torthaí coimhthíocha nó cuirín dubh orthu.

| Saintréithe anailíseacha ginearálta |
| --- |
| Uasmhéid nirt alcóil iomláin (mar % den toirt) | |
| Íosmhéid nirt alcóil iarbhír (mar % den toirt) | |
| Íosmhéid aigéadachta iomláine | |
| Uasmhéid aigéadachta luainí (mar mhilleachoibhéisí in aghaidh an lítir) | |
| Uasmhéid dé-ocsaíde sulfair iomláine (mar mhilleagraim in aghaidh an lítir) | |

Saintréithe anailíseacha ginearálta

Uasmhéid nirt alcóil iomláin (mar % den toirt)

Íosmhéid nirt alcóil iarbhír (mar % den toirt)

Íosmhéid aigéadachta iomláine

Uasmhéid aigéadachta luainí (mar mhilleachoibhéisí in aghaidh an lítir)

Uasmhéid dé-ocsaíde sulfair iomláine (mar mhilleagraim in aghaidh an lítir)

5.   Cleachtais fíon oireachta

Cleachtais fíon oireachta

5.1.   
  Cleachtais fíoneolaíochta shonracha

Cleachtais fíoneolaíochta shonracha

Cleachtas fíoneolaíochta sonrach

Ní mór do na cleachtais déanta fíona uile na ceanglais a leagtar síos ar leibhéal an Aontais Eorpaigh agus sa Chód Tuaithe agus Iascaireachta Muirí a chomhlíonadh.

5.2.   
  Uastáirgeacht

Uastáirgeacht

120 heictilítear in aghaidh an heicteáir

6.   Limistéar geografach críochaithe

Limistéar geografach críochaithe

Maidir leis na fíonta a bhaineann leas as an tásc geografach faoi chosaint “Coteaux de Béziers”, ní mór go mbeadh buaint na bhfíonchaora, an fhíonóireacht agus táirgeadh na bhfíonta ar chríoch na mbardas seo a leanas de chuid roinn Hérault: Aumelas, Bélarga, Campagnan, Saint-Pons-de-Mauchiens, Saint-Pargoire, Tressan, Puilacher, Plaissan, Le Pouget, Vendémian, Pouzols, Popian, Saint-Bauzille-de-la-Sylve agus Gignac (roinnte cadastracha D, E, F).

7.   Cineál/cineálacha fíonchaor

Cineál/cineálacha fíonchaor

Alicante Henri Bouschet N

Alphonse Lavallée N

Altesse B

Alvarinho — Albariño

Aramon N

Aramon blanc B

Aramon gris G

Aranel B

Arinarnoa N

Artaban N

Arvine B — Petite Arvine

Aubun N — Murescola

Bourboulenc B — Doucillon Blanc

Bronner B

Cabernet Blanc B

Cabernet Cortis N

Cabernet Franc N

Cabernet-Sauvignon N

Caladoc N

Cardinal Rg

Carignan N

Carignan blanc B

Carmenère N

Chambourcin N

CHARDONNAY B

Chasan B

Chasselas B

Clairette rose Rs

Chenanson N

Chenin B

Cinsaut N — Cinsault

Clairette B

Clarin B

Colombard B

Côt N — Malbec

Counoise N

Danlas B

Egiodola N

Fer N — Fer Servadou, Braucol, Mansois, Pinenc

Floreal B

Gamay N

Gewurztraminer Rs

Grenache N

Grenache blanc B

Grenache gris G

Gros Manseng B

Johanniter B

Listan B — Palomino

Lledoner pelut N

Macabeu B — Macabeo

Marsanne B

Marselan N

Mauzac B

Merlot N

Meunier N

Monarch N

Mondeuse N

Morrastel N — Minustellu, Graciano

Mourvèdre N — Monastrell

Muscardin N

Muscaris B

Muscat d’Alexandrie B — Muscat, Moscato

Muscat de Hambourg N — Muscat, Moscato

Muscat à petits grains blancs B — Muscat, Moscato

Nielluccio N — Nielluciu

Négrette N

Parrellada B

Petit Manseng B

Petit Verdot N

Picardan B — Araignan

Pinot Gris G

Pinot Noir N

Pinotin N

Piquepoul blanc B

Piquepoul gris G

Piquepoul noir N

Plant droit N — Espanenc

Portan N

Prior N

Riesling B

Rivairenc N — Aspiran noir

Rivairenc blanc B — Aspiran blanc

Roussanne B

Rubilande Rs

Saphira B

Sauvignac

Sauvignon B — Sauvignon Blanc

Sauvignon Gris G — Fié gris

Sciaccarello N

Semillon B

Servant B

Seyval B

Solaris B

Soreli B

Souvignier Gris Rs

Sylvaner B

Syrah N — Shiraz

Tannat N

Tempranillo N

Terret blanc B

Terret gris G

Terret noir N

Ugni Blanc B

Verdelho B

Vermentino B — Rolle

Vidoc N

Villard blanc B

Viognier B

Voltis B

8.   Tuairisc ar an nasc (na naisc)

Tuairisc ar an nasc (na naisc)

Lonnaithe i gcroílár Languedoc, idir Montpelier agus Béziers agus taobh thuaidh den Sète, síneann fíonghoirt “Vicomté d’Aumelas” amach thar réigiún beag cnoc neadaithe i bhfána thuaisceart ardchlár Aumelas, os cionn abhainn Hérault ó thuaidh.

Ag teacht anuas ó raingléisí Aumelas, leagtar na fíonghoirt amach ar lochtáin shrathacha a bhfuil a n-aghaidheanna siar, ar ithreacha a foirmíodh ar aolchloch agus gairbhéal marla ón ré Thánaisteach agus ón ré Threasach, agus sa chuid íochtar, ó shil-leagain éagsúla a tógadh i ngleann Hérault.

Meascann grúpaí na n-ithreacha sin chun limistéar mór a chruthú atá dea-oiriúnach le haghaidh fíonsaothraithe, a théann ó hithreacha torthúla ar na sil-leagain ghláracha agus shnaíochair níos déanaí go dtí na hithreacha cnoc gainmheacha a foirmíodh ar na lochtáin ghláracha ársa agus na fánaí cailcreacha.

Tá an acmhainn ag na cineálacha éagsúla ithreach in éineacht leis na bithaeráidí áitiúla chun freastail ar fhíonsaothrú bunaithe ar roinnt cineálacha fíonchaoire éagsúla.

Bíonn aeráid Mheánmhuirí go docht ann agus bíonn titim mhór sa bháisteach le linn an tsamhraidh.

Neartaítear an “aontacht” laistigh d’éagsúlacht an limistéir Vicomté d’Aumelas ag tírdhreach an limistéir táirgthe, a mbaineann siad go léir leis an limistéar a thugtar gleann lár-Hérault air. Tagann fíonta TGFC “Vicomté d’Aumelas” as limistéar táirgthe lena mbaineann traidisiún fíonsaothraithe a théann siar na céadta bliain.

Sna Meánaoiseanna, deimhníodh oiriúnacht na talún le haghaidh fíonsaothraithe, a tugadh aitheantas di ó ré na Rómánach. Bhí cáil ar a chuid fíonta, a cheiliúradh na trouvères (trúbadóirí), i measc na huaisle agus na meánaicmí, chomh maith leis na tábhairní.

trouvères

Na pobail reiligiúnacha máguaird i mainistreacha Aniane agus Saint Guilhem le Désert, chaomhnaigh agus d’fhorbair siad na fíonghoirt sna Meánaoiseanna. Sa 10ú céad, tháinig an teaghlach mór le rá Guilhem as Montpellier, a bhí gaolta leis na corónacha de chuid Shasana agus de chuid na hÍsiltíre, i gceannas ar bhíocuntacht Aumelas agus thosaigh siad a gcuid fíonta a onnmhairiú ar fud tuaisceart na hEorpa.

Mar a thug an tOllamh Galtier le fios, bhí fíniúnacha i mbíocuntacht Aumelas an tráth sin. Thóg na huaisle an ceathrú cuid den fhómhar dá bhfeod. Le hAirteagal 547 de Fóilió 178v cuirtear an treocht sin i dtábhacht: agus tugtar le fios dúinn gur dheimhnigh William of Aumelas, ar an 4 Samhain 1121, gur thug Bertrand de l’Estang a thalamh d’fhíonghoirt agus de pháirceanna a fhad le Hérault uaidh.

San 18ú céad, d’éascaigh an Chanáil du Midi fíon a iompar chuig na calafoirt chun é a sheoladh go tuaisceart na hEorpa agus go Meiriceá. An tráth céanna, chuir an méadú ag calafort Sète onnmhairí ó dheas chun cinn.

Is sa 19ú céad a tháinig an chuma atá ann faoi láthair ar na fíonghoirt sin. Bhain siad tairbhe as forbairt na n-iarnród, a bhí tábhachtach maidir le rochtain a fháil ar mhargaí nua. Is de bharr tháirgthe speisialta fhíonchaor boird cáiliúil an réigiúin sin a tugadh an t-ainm allabhrach “gleann órga” air.

Thug an t-aitheantas a tugadh do “vin de pays” ar an 5 Aibreán 1982 cead do na saothróirí fíniúna fíonta a tháirgeadh chun freastal ar an éileamh tomhaltais.

Tá táirgeacht 10 000 heictilítear ann faoi láthair, agus is iad fíonta dearga 50 % an mhéid agus an fuílleach roinnte idir fíonta rosé agus fíonta geala.

Cuireadh cineálacha ó réigiúin eile leis na cineálacha fíonchaoire Meánmhuirí atá á bhfás i limistéar TGFC aniar ó chianaois, amhail Cabernet Sauvignon i gcás na bhfíonta dearga agus Chardonnay agus Sauvignon i gcás na bhfíonta geala.

Is fíonta measctha iad (na fíonta dearga go háirithe) nó fíonta d’aon chineáil amháin (na fíonta geala go háirithe).

Ag léiriú an t-idirghníomhú ar leith idir an talamh agus a stair, baineann fíonta TGFC “Vicomté d’Aumelas” tairbhe den neart saineolais fíonsaothraithe a fuarthas leis na glúnta, agus ón teicneolaíocht úrscothach chomh maith.

De bharr an taighde a rinne na saothróirí fíniúna bíonn na fíonta torthaíoch agus cuanna — fíonta taitneamhacha — a léiríonn teicnící fíonsaothraithe oiriúnaithe lena dtugtar tús áite do theicneolaíochtaí úsctha boga.

Díoltar na fíonta sin sa Fhrainc agus sna tíortha i dtuaisceart na hEorpa go príomha. Buidéalaítear an táirgeacht ar fad laistigh den limistéar geografach, a bheag nó a mhór, rud a áirithíonn rialú iomlán ar an táirge agus a bhaineann úsáid mhaith as na suíomhanna táirgthe.

8.2.   Nasc cúisíoch idir sainiúlacht an limistéir gheografaigh agus sainiúlacht an táirge

Nasc cúisíoch idir sainiúlacht an limistéir gheografaigh agus sainiúlacht an táirge

Tá mainéar Aumelas suite os cionn limistéar Vicomté d’Aumelas agus is lóchrann agus sainchomhartha tíre é do mhuintir agus do shaothróirí fíniúna na sráidbhailte. Is limistéar é atá tiomanta dá fhíniúnacha agus ina léiríonn na fíonta an traidisiún láidir fíonsaothraithe.

Tá nasc an-speisialta idir fíonsaothrú agus na fíniúnacha sa “ghleann órga”, ainm a tugadh ar an réigiún sin mar gheall ar a tháirgeadh fíonchaor boird (Chasselas agus Servant) lena teastaíodh a lán prúnála agus dá bharr sin tháinig na saothróirí fíniúna ar bhealaí an cháilíocht is fearr dá bhfíonchaora a chothú.

Ag cur leis an taithí sin, tá na saothróirí fíniúna ag cur a bhfíonghort in oiriúint agus ag forbairt teicnící fíonsaothraithe comhaimseartha le breis agus 30 bliain.

Léirítear é seo sna fíonta, a mbíonn tionchar láidir orthu ag an timpeallacht speisialta i ngleann lár-Hérault ina bhfuil ról tábhachtach ag an abhainn maidir le teochtaí a rialú, agus a chuireann ar an gcaoi sin teorainn le dálaí adhaimsire sa samhradh agus a éascaíonn táirgeadh fhíonta dearga cuanna agus fhíonta geala úra torthaíocha.

Na laethanta seo, bíonn teaghlaigh fíonsaothraithe sna sráidbhailte beaga sa limistéar “Vicomté d’Aumelas”, chuid acu a tógadh ar shuíomhanna bailtíní ársa Rómhánacha, agus cuireann na teaghlaigh an grá atá acu d’fhíniúnacha agus don fhíon agus a gcuid saineolais ar aghaidh ó ghlúin go glúin. Tógadh cáil fhíonta “Vicomté d’Aumelas” ar an oidhreacht chultúrtha sin. Tá dlúthcheangal idir stair agus cultúr an réigiúin sin, na sráidbhailte agus na ndaoine, agus a stair fíonsaothraithe.

9.   Coinníollacha breise fíor-riachtanacha (pacáistiú, lipéadú, ceanglais eile)

Coinníollacha breise fíor-riachtanacha (pacáistiú, lipéadú, ceanglais eile)

Creat dlíthiúil

Reachtaíocht náisiúnta

Cineál an choinníll bhreise

Forálacha breise a bhaineann le lipéadú

Tuairisc ar an gcoinníoll

Féadfar ainm cineáil fíonchaoire amháin nó níos mó a chur leis an tásc geografach faoi chosaint “Vicomté d’Aumelas”.

Féadfar na téarmaí primeur [luath] nó nouveau [nua] a chur leis an tásc geografach faoi chosaint “Vicomté d’Aumelas”.

Féadfar an t-aonad geografach níos lú “Vallée Dorée” a chur leis an tásc geografach faoi chosaint “Vicomté d’Aumelas” i gcomhréir leis na coinníollacha a leagtar síos sa tsonraíocht.

Nuair a chuirtear an téarma traidisiúnta “Vin de pays” in ionad an téarma “Indication géographique protégée” (tásc geografach faoi chosaint), ní mór lógó TGFC an Aontais Eorpaigh a bheith ar an lipéad.

Nasc chuig an tsonraíocht táirge

Nasc chuig an tsonraíocht táirge

https://info.agriculture.gouv.fr/gedei/site/bo-agri/document_administratif-64343752-4555-476e-ae05-308e26acd116

---

(1)  IO L 9, 11.1.2019, lch. 2.

1

---