# Il-Ġurnal Uffiċjali C 465/6 ta

| | ISSN 1977-0987 |
| --- | --- |
| Il-Ġurnal Uffiċjali
  tal-Unjoni Ewropea | C 465 |
| | |
| Edizzjoni bil-Malti | Informazzjoni u Avviżi | Volum 656 ta' Diċembru 2022 |

ISSN 1977-0987

Il-Ġurnal Uffiċjali

tal-Unjoni Ewropea

C 465

Edizzjoni bil-Malti

Informazzjoni u Avviżi

Volum 656 ta' Diċembru 2022

---

| Werrej | Paġna |
| --- | --- |
| | |
| | IL-PARLAMENT EWROPEW
  SESSJONI 2022–2023Dati tas–seduti: 2–5 ta’ Mejju 2022
  It-testi adottati tal-4 ta’ Mejju 2022 rigward il-kwittanzi tal-baġit għas-sena finanzjarja 2020 ġew ippubblikati fil-
  ĠU L 258, 5.10.2022 .TESTI ADOTTATI | 1 |

Werrej

Paġna

IL-PARLAMENT EWROPEW
  SESSJONI 2022–2023Dati tas–seduti: 2–5 ta’ Mejju 2022
  It-testi adottati tal-4 ta’ Mejju 2022 rigward il-kwittanzi tal-baġit għas-sena finanzjarja 2020 ġew ippubblikati fil-
  ĠU L 258, 5.10.2022 .TESTI ADOTTATI

IL-PARLAMENT EWROPEW

It-testi adottati tal-4 ta’ Mejju 2022 rigward il-kwittanzi tal-baġit għas-sena finanzjarja 2020 ġew ippubblikati fil-

ĠU L 258, 5.10.2022

1

---

| | I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet |
| --- | --- |
| | RIŻOLUZZJONIJIET |
| | Il-Parlament Ewropew |
| | It-Tlieta 3 ta’ Mejju 2022 |
| 2022/C 465/01 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 lejn ekonomija blu sostenibbli fl-UE: ir-rwol tas-setturi tas-sajd u tal-akkwakultura (2021/2188(INI)) | 2 |
| 2022/C 465/02 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 dwar il-pjan ta' azzjoni tal-UE għall-agrikoltura organika (2021/2239(INI)) | 22 |
| 2022/C 465/03 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 dwar il-persekuzzjoni tal-minoranzi minħabba t-twemmin jew ir-reliġjon (2021/2055(INI)) | 33 |
| 2022/C 465/04 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 Lejn strateġija tal-UE għall-promozzjoni tal-edukazzjoni għat-tfal fid-dinja: mitigazzjoni tal-impatt tal-pandemija tal-COVID-19 (2021/2209(INI)) | 44 |
| 2022/C 465/05 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 dwar il-ksib tal-indipendenza ekonomika tan-nisa permezz tal-intraprenditorija u tal-impjieg indipendenti (2021/2080(INI)) | 54 |
| 2022/C 465/06 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 dwar l-intelliġenza artifiċjali f'era diġitali (2020/2266(INI)) | 65 |
| | L-Erbgħa 4 ta’ Mejju 2022 |
| 2022/C 465/07 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-4 ta' Mejju 2022 dwar is-segwitu għall-konklużjonijiet tal-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa (2022/2648(RSP)) | 109 |
| | Il-Ħamis 5 ta’ Mejju 2022 |
| 2022/C 465/08 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Mejju 2022 dwar il-każ ta' Osman Kavala fit-Turkija (2022/2656(RSP)) | 112 |
| 2022/C 465/09 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Mejju 2022 dwar ir-rapporti dwar il-kontinwazzjoni tat-teħid ta' organi fiċ-Ċina (2022/2657(RSP)) | 117 |
| 2022/C 465/10 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Mejju 2022 dwar it-trażżin kontinwu tal-oppożizzjoni politika fil-Kambodja (2022/2658(RSP)) | 120 |
| 2022/C 465/11 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Mejju 2022 dwar il-politika tal-kompetizzjoni – rapport annwali 2021 (2021/2185(INI)) | 124 |
| 2022/C 465/12 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Mejju 2022 dwar theddidiet għall-istabbiltà, is-sigurtà u d-demokrazija fl-Afrika tal-Punent u fir-reġjun Afrikan tas-Saħel (2022/2650(RSP)) | 137 |
| 2022/C 465/13 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Mejju 2022 dwar is-seduti ta' smigħ li għaddejjin bħalissa skont l-Artikolu 7(1) tat-TUE fir-rigward tal-Polonja u l-Ungerija (2022/2647(RSP)) | 147 |
| 2022/C 465/14 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Mejju 2022 dwar is-sitwazzjoni attwali tal-kooperazzjoni UE-Moldova (2022/2651(RSP)) | 151 |
| 2022/C 465/15 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Mejju 2022 dwar l-impatt tal-gwerra kontra l-Ukrajna fuq in-nisa (2022/2633(RSP)) | 155 |
| 2022/C 465/16 | Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Mejju 2022 dwar l-impatt tal-gwerra illegali Russa ta' aggressjoni kontra l-Ukrajna fuq is-setturi tat-trasport u tat-turiżmu tal-UE (2022/2643(RSP)) | 164 |

I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

RIŻOLUZZJONIJIET

Il-Parlament Ewropew

It-Tlieta 3 ta’ Mejju 2022

2022/C 465/01

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 lejn ekonomija blu sostenibbli fl-UE: ir-rwol tas-setturi tas-sajd u tal-akkwakultura (2021/2188(INI))

2

2022/C 465/02

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 dwar il-pjan ta' azzjoni tal-UE għall-agrikoltura organika (2021/2239(INI))

22

2022/C 465/03

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 dwar il-persekuzzjoni tal-minoranzi minħabba t-twemmin jew ir-reliġjon (2021/2055(INI))

33

2022/C 465/04

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 Lejn strateġija tal-UE għall-promozzjoni tal-edukazzjoni għat-tfal fid-dinja: mitigazzjoni tal-impatt tal-pandemija tal-COVID-19 (2021/2209(INI))

44

2022/C 465/05

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 dwar il-ksib tal-indipendenza ekonomika tan-nisa permezz tal-intraprenditorija u tal-impjieg indipendenti (2021/2080(INI))

54

2022/C 465/06

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 dwar l-intelliġenza artifiċjali f'era diġitali (2020/2266(INI))

65

L-Erbgħa 4 ta’ Mejju 2022

2022/C 465/07

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-4 ta' Mejju 2022 dwar is-segwitu għall-konklużjonijiet tal-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa (2022/2648(RSP))

109

Il-Ħamis 5 ta’ Mejju 2022

2022/C 465/08

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Mejju 2022 dwar il-każ ta' Osman Kavala fit-Turkija (2022/2656(RSP))

112

2022/C 465/09

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Mejju 2022 dwar ir-rapporti dwar il-kontinwazzjoni tat-teħid ta' organi fiċ-Ċina (2022/2657(RSP))

117

2022/C 465/10

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Mejju 2022 dwar it-trażżin kontinwu tal-oppożizzjoni politika fil-Kambodja (2022/2658(RSP))

120

2022/C 465/11

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Mejju 2022 dwar il-politika tal-kompetizzjoni – rapport annwali 2021 (2021/2185(INI))

124

2022/C 465/12

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Mejju 2022 dwar theddidiet għall-istabbiltà, is-sigurtà u d-demokrazija fl-Afrika tal-Punent u fir-reġjun Afrikan tas-Saħel (2022/2650(RSP))

137

2022/C 465/13

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Mejju 2022 dwar is-seduti ta' smigħ li għaddejjin bħalissa skont l-Artikolu 7(1) tat-TUE fir-rigward tal-Polonja u l-Ungerija (2022/2647(RSP))

147

2022/C 465/14

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Mejju 2022 dwar is-sitwazzjoni attwali tal-kooperazzjoni UE-Moldova (2022/2651(RSP))

151

2022/C 465/15

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Mejju 2022 dwar l-impatt tal-gwerra kontra l-Ukrajna fuq in-nisa (2022/2633(RSP))

155

2022/C 465/16

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Mejju 2022 dwar l-impatt tal-gwerra illegali Russa ta' aggressjoni kontra l-Ukrajna fuq is-setturi tat-trasport u tat-turiżmu tal-UE (2022/2643(RSP))

164

---

| | III   Atti preparatorji |
| --- | --- |
| | Il-Parlament Ewropew |
| | It-Tlieta 3 ta’ Mejju 2022 |
| 2022/C 465/17 | Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 dwar il-proposta għal regolament tal-Kunsill dwar l-elezzjoni tal-Membri tal-Parlament Ewropew b'vot universali dirett, li jħassar id-Deċiżjoni tal-Kunsill (76/787/KEFA, KEE, Euratom) u l-Att li jikkonċerna l-elezzjoni tal-Membri tal-Parlament Ewropew b'vot dirett universali anness ma' dik id-Deċiżjoni (2020/2220(INL)) – 2022/0902(APP)) | 171 |
| 2022/C 465/18 | Emendi adottati mill-Parlament Ewropew fit-3 ta' Mejju 2022 dwar il-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda l-Annessi IV u V tar-Regolament (UE) 2019/1021 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-pollutanti organiċi persistenti (COM(2021)0656 – C9-0396/2021 – 2021/0340(COD)) | 199 |
| 2022/C 465/19 | Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 dwar il-proposta għal direttiva tal-Kunsill li temenda d-Direttiva 2006/112/KE rigward l-estensjoni tal-perjodu ta' applikazzjoni tal-mekkaniżmu tar-reverse charge fakultattiv fir-rigward ta' provvisti ta' ċerti oġġetti u servizzi suxxettibbli għall-frodi u tal-Mekkaniżmu ta' Reazzjoni Rapida kontra l-frodi tal-VAT (COM(2022)0039 – C9-0053/2022 – 2022/0027(CNS)) | 209 |
| 2022/C 465/20 | Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 dwar il-proposta għal deċiżjoni tal-Kunsill dwar l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-acquis ta' Schengen fil-qasam tas-Sistema ta' Informazzjoni ta' Schengen fir-Repubblika ta' Ċipru (COM(2021)0472 – C9-0350/2021 – 2021/0266(NLE)) | 210 |
| 2022/C 465/21 | Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 dwar il-ħatra proposta ta' Lefteris Christoforou għall-kariga ta' Membru tal-Qorti tal-Awdituri (C9-0042/2022 – 2022/0802(NLE)) | 211 |
| 2022/C 465/22 | Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 dwar il-ħatra proposta ta' George Marius Hyzler għall-kariga ta' Membru tal-Qorti tal-Awdituri (C9-0043/2022 – 2022/0803(NLE)) | 212 |
| | L-Erbgħa 4 ta’ Mejju 2022 |
| 2022/C 465/23 | P9_TA(2022)0142Tisħiħ tal-mandat tal-Europol: il-kooperazzjoni tal-Europol ma' partijiet privati, l-ipproċessar ta' data personali, u l-appoġġ fir-riċerka u fl-innovazzjoni ***IRiżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-4 ta' Mejju 2022 dwar il-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (UE) 2016/794, fir-rigward tal-kooperazzjoni tal-Europol ma' partijiet privati, tal-ipproċessar ta' data personali mill-Europol b'appoġġ għal investigazzjonijiet kriminali, u tar-rwol tal-Europol fir-riċerka u fl-innovazzjoni (COM(2020)0796 – C9-0401/2020 – 2020/0349(COD))P9_TC1-COD(2020)0349Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fl-ewwel qari fl-4 ta' Mejju 2022 bil-ħsieb tal-adozzjoni tar-Regolament (UE) 2022/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (UE) 2016/794, fir-rigward tal-kooperazzjoni tal-Europol ma’ partijiet privati, tal-ipproċessar ta’ data personali mill-Europol b’appoġġ għal investigazzjonijiet kriminali, u tar-rwol tal-Europol fir-riċerka u fl-innovazzjoni | 213 |
| 2022/C 465/24 | Emendi adottati mill-Parlament Ewropew fl-4 ta' Mejju 2022 dwar il-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar sussidji barranin li joħolqu distorsjoni fis-suq intern (COM(2021)0223 – C9-0167/2021 – 2021/0114(COD)) | 217 |
| 2022/C 465/25 | Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew li ma ssir ebda oġġezzjoni għar-regolament delegat tal-Kummissjoni tat-8 ta' April 2022 li jemenda r-Regolament Delegat (UE) 2021/2306 fir-rigward tad-dispożizzjonijiet tranżitorji għaċ-ċertifikati ta' spezzjoni maħruġa fl-Ukrajna (C(2022)02164 – 2022/2637(DEA)) | 255 |
| | Il-Ħamis 5 ta’ Mejju 2022 |
| 2022/C 465/26 | P9_TA(2022)0198Regoli tranżizzjonali għall-imballaġġ u t-tikkettar ta' prodotti mediċinali veterinarji ***IRiżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-5 ta’ Mejju 2022 dwar il-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi regoli tranżizzjonali għall-imballaġġ u t-tikkettar ta’ prodotti mediċinali veterinarji awtorizzati f’konformità mad-Direttiva 2001/82/KE u r-Regolament (KE) Nru 726/2004 (COM(2022)0076 – C9-0054/2022 – 2022/0053(COD))P9_TC1-COD(2022)0053Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fl-ewwel qari fil-5 ta’ Mejju 2022 bil-ħsieb tal-adozzjoni tar-Regolament (UE) 2022/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi regoli tranżizzjonali għall-imballaġġ u t-tikkettar ta’ prodotti mediċinali veterinarji awtorizzati jew reġistrati f’konformità mad-Direttiva 2001/82/KE jew ir-Regolament (KE) Nru 726/2004 | 257 |

III   Atti preparatorji

Il-Parlament Ewropew

It-Tlieta 3 ta’ Mejju 2022

2022/C 465/17

Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 dwar il-proposta għal regolament tal-Kunsill dwar l-elezzjoni tal-Membri tal-Parlament Ewropew b'vot universali dirett, li jħassar id-Deċiżjoni tal-Kunsill (76/787/KEFA, KEE, Euratom) u l-Att li jikkonċerna l-elezzjoni tal-Membri tal-Parlament Ewropew b'vot dirett universali anness ma' dik id-Deċiżjoni (2020/2220(INL)) – 2022/0902(APP))

171

2022/C 465/18

Emendi adottati mill-Parlament Ewropew fit-3 ta' Mejju 2022 dwar il-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda l-Annessi IV u V tar-Regolament (UE) 2019/1021 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-pollutanti organiċi persistenti (COM(2021)0656 – C9-0396/2021 – 2021/0340(COD))

199

2022/C 465/19

Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 dwar il-proposta għal direttiva tal-Kunsill li temenda d-Direttiva 2006/112/KE rigward l-estensjoni tal-perjodu ta' applikazzjoni tal-mekkaniżmu tar-reverse charge fakultattiv fir-rigward ta' provvisti ta' ċerti oġġetti u servizzi suxxettibbli għall-frodi u tal-Mekkaniżmu ta' Reazzjoni Rapida kontra l-frodi tal-VAT (COM(2022)0039 – C9-0053/2022 – 2022/0027(CNS))

209

2022/C 465/20

Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 dwar il-proposta għal deċiżjoni tal-Kunsill dwar l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-acquis ta' Schengen fil-qasam tas-Sistema ta' Informazzjoni ta' Schengen fir-Repubblika ta' Ċipru (COM(2021)0472 – C9-0350/2021 – 2021/0266(NLE))

acquis

210

2022/C 465/21

Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 dwar il-ħatra proposta ta' Lefteris Christoforou għall-kariga ta' Membru tal-Qorti tal-Awdituri (C9-0042/2022 – 2022/0802(NLE))

211

2022/C 465/22

Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 dwar il-ħatra proposta ta' George Marius Hyzler għall-kariga ta' Membru tal-Qorti tal-Awdituri (C9-0043/2022 – 2022/0803(NLE))

212

L-Erbgħa 4 ta’ Mejju 2022

2022/C 465/23

P9_TA(2022)0142Tisħiħ tal-mandat tal-Europol: il-kooperazzjoni tal-Europol ma' partijiet privati, l-ipproċessar ta' data personali, u l-appoġġ fir-riċerka u fl-innovazzjoni ***IRiżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-4 ta' Mejju 2022 dwar il-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (UE) 2016/794, fir-rigward tal-kooperazzjoni tal-Europol ma' partijiet privati, tal-ipproċessar ta' data personali mill-Europol b'appoġġ għal investigazzjonijiet kriminali, u tar-rwol tal-Europol fir-riċerka u fl-innovazzjoni (COM(2020)0796 – C9-0401/2020 – 2020/0349(COD))P9_TC1-COD(2020)0349Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fl-ewwel qari fl-4 ta' Mejju 2022 bil-ħsieb tal-adozzjoni tar-Regolament (UE) 2022/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (UE) 2016/794, fir-rigward tal-kooperazzjoni tal-Europol ma’ partijiet privati, tal-ipproċessar ta’ data personali mill-Europol b’appoġġ għal investigazzjonijiet kriminali, u tar-rwol tal-Europol fir-riċerka u fl-innovazzjoni

213

2022/C 465/24

Emendi adottati mill-Parlament Ewropew fl-4 ta' Mejju 2022 dwar il-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar sussidji barranin li joħolqu distorsjoni fis-suq intern (COM(2021)0223 – C9-0167/2021 – 2021/0114(COD))

217

2022/C 465/25

Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew li ma ssir ebda oġġezzjoni għar-regolament delegat tal-Kummissjoni tat-8 ta' April 2022 li jemenda r-Regolament Delegat (UE) 2021/2306 fir-rigward tad-dispożizzjonijiet tranżitorji għaċ-ċertifikati ta' spezzjoni maħruġa fl-Ukrajna (C(2022)02164 – 2022/2637(DEA))

255

Il-Ħamis 5 ta’ Mejju 2022

2022/C 465/26

P9_TA(2022)0198Regoli tranżizzjonali għall-imballaġġ u t-tikkettar ta' prodotti mediċinali veterinarji ***IRiżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-5 ta’ Mejju 2022 dwar il-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi regoli tranżizzjonali għall-imballaġġ u t-tikkettar ta’ prodotti mediċinali veterinarji awtorizzati f’konformità mad-Direttiva 2001/82/KE u r-Regolament (KE) Nru 726/2004 (COM(2022)0076 – C9-0054/2022 – 2022/0053(COD))P9_TC1-COD(2022)0053Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fl-ewwel qari fil-5 ta’ Mejju 2022 bil-ħsieb tal-adozzjoni tar-Regolament (UE) 2022/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi regoli tranżizzjonali għall-imballaġġ u t-tikkettar ta’ prodotti mediċinali veterinarji awtorizzati jew reġistrati f’konformità mad-Direttiva 2001/82/KE jew ir-Regolament (KE) Nru 726/2004

jew reġistrati

257

---

| Tifsira tas-simboli użati






  - | Proċedura ta' konsultazzjoni |
| --- | --- |
| *** | Proċedura ta' approvazzjoni |
| ***I | Proċedura leġiżlattiva ordinarja: l-ewwel qari |
| ***II | Proċedura leġiżlattiva ordinarja: it-tieni qari |
| ***III | Proċedura leġiżlattiva ordinarja: it-tielet qari |

Tifsira tas-simboli użati

*

Proċedura ta' konsultazzjoni

***

Proċedura ta' approvazzjoni

***I

Proċedura leġiżlattiva ordinarja: l-ewwel qari

***II

Proċedura leġiżlattiva ordinarja: it-tieni qari

***III

Proċedura leġiżlattiva ordinarja: it-tielet qari

(It-tip ta' proċedura jiddependi mill-bażi legali proposta mill-abbozz ta' att)

Emendi tal-Parlament:

Il-partijiet tat-testi l-ġodda huma indikati permezz tat-tipa
  korsiva u grassa
  . Il-partijiet tat-test imħassra huma indikati permezz tas-simbolu ▌ jew huma ingassati. Is-sostituzzjoni hija indikata billi t-test il-ġdid jiġi indikat permezz tat-tipa
  korsiva u grassa
  u billi jitħassar jew jiġi ingassat it-test sostitwit.

korsiva u grassa

korsiva u grassa

| MT | |
| --- | --- |

MT

---

6.12.2022

| 6.12.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 465/1 |
| --- | --- | --- | --- |

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 465/1

---

IL-PARLAMENT EWROPEW

SESSJONI 2022–2023

Dati tas–seduti: 2–5 ta’ Mejju 2022

It-testi adottati tal-4 ta’ Mejju 2022 rigward il-kwittanzi tal-baġit għas-sena finanzjarja 2020 ġew ippubblikati fil-

  ĠU L 258, 5.10.2022
  .

TESTI ADOTTATI

---

I Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

RIŻOLUZZJONIJIET

Il-Parlament Ewropew

It-Tlieta 3 ta’ Mejju 2022

| 6.12.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 465/2 |
| --- | --- | --- | --- |

6.12.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 465/2

---

P9_TA(2022)0135

Ekonomija blu sostenibbli fl-UE: ir-rwol tas-sajd u tal-akkwakultura

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 lejn ekonomija blu sostenibbli fl-UE: ir-rwol tas-setturi tas-sajd u tal-akkwakultura (2021/2188(INI))

(2022/C 465/01)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-17 ta' Mejju 2021 dwar approċċ ġdid għal ekonomija blu sostenibbli fl-UE – it-trasformazzjoni tal-Ekonomija Blu tal-UE għal Futur Sostenibbli (COM(2021)0240), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-17 ta' Mejju 2021 dwar approċċ ġdid għal ekonomija blu sostenibbli fl-UE – it-trasformazzjoni tal-Ekonomija Blu tal-UE għal Futur Sostenibbli (COM(2021)0240),

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 3, 4, 13, 38, 43 u 349 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 3, 4, 13, 38, 43 u 349 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1380/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2013 dwar il-Politika Komuni tas-Sajd (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1380/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2013 dwar il-Politika Komuni tas-Sajd (1),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/1139 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta' Lulju 2021 li jistabbilixxi l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi, is-Sajd u l-Akkwakultura u li jemenda r-Regolament (UE) 2017/1004 (2) (EMFAF), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/1139 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta' Lulju 2021 li jistabbilixxi l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi, is-Sajd u l-Akkwakultura u li jemenda r-Regolament (UE) 2017/1004 (2) (EMFAF),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva 2008/56/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Ġunju 2008 li tistabbilixxi Qafas għal Azzjoni Komunitarja fil-qasam tal-Politika tal-Ambjent Marin (Direttiva Kwadru dwar l-Istrateġija Marina) (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva 2008/56/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Ġunju 2008 li tistabbilixxi Qafas għal Azzjoni Komunitarja fil-qasam tal-Politika tal-Ambjent Marin (Direttiva Kwadru dwar l-Istrateġija Marina) (3),

| — | wara li kkunsidra s-seba' Programm ta' Azzjoni Ambjentali (EAP) u l-kunċetti mnaqqxa fih, bħal-limiti tal-pjaneta u dawk ekoloġiċi, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra s-seba' Programm ta' Azzjoni Ambjentali (EAP) u l-kunċetti mnaqqxa fih, bħal-limiti tal-pjaneta u dawk ekoloġiċi,

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva 2014/89/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Lulju 2014 li tistabbilixxi qafas għal ippjanar tal-ispazju marittimu (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva 2014/89/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Lulju 2014 li tistabbilixxi qafas għal ippjanar tal-ispazju marittimu (4),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva 2007/60/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Ottubru 2007 dwar il-valutazzjoni u l-immaniġġjar tar-riskji tal-għargħar (5), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva 2007/60/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Ottubru 2007 dwar il-valutazzjoni u l-immaniġġjar tar-riskji tal-għargħar (5),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2018/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2018 dwar il-promozzjoni tal-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli (6), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2018/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2018 dwar il-promozzjoni tal-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli (6),

| — | wara li kkunsidra l-ftehim politiku bejn il-Parlament u l-Kunsill tal-11 ta' Marzu 2021 dwar il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa 2021-2027, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-ftehim politiku bejn il-Parlament u l-Kunsill tal-11 ta' Marzu 2021 dwar il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa 2021-2027,

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta' Diċembru 2019 bit-titolu “Il-Patt Ekoloġiku Ewropew” (COM(2019)0640), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta' Diċembru 2019 bit-titolu “Il-Patt Ekoloġiku Ewropew” (COM(2019)0640),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta' Mejju 2020 bit-titolu “Strateġija tal-UE għall-Bijodiversità għall-2030 – Inreġġgħu n-natura lura f'ħajjitna” (COM(2020)0380), u r-riżoluzzjoni tagħha tad-9 ta' Ġunju 2021 dwarha (7), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta' Mejju 2020 bit-titolu “Strateġija tal-UE għall-Bijodiversità għall-2030 – Inreġġgħu n-natura lura f'ħajjitna” (COM(2020)0380), u r-riżoluzzjoni tagħha tad-9 ta' Ġunju 2021 dwarha (7),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta' Mejju 2020 bit-titolu “Strateġija ‘Mill-Għalqa sal-Platt’ għal sistema tal-ikel ġusta, tajba għas-saħħa u favur l-ambjent” (COM(2020)0381), u r-riżoluzzjoni tagħha tal-20 ta' Ottubru 2021 dwarha (8), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta' Mejju 2020 bit-titolu “Strateġija ‘Mill-Għalqa sal-Platt’ għal sistema tal-ikel ġusta, tajba għas-saħħa u favur l-ambjent” (COM(2020)0381), u r-riżoluzzjoni tagħha tal-20 ta' Ottubru 2021 dwarha (8),

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissjoni bit-titolu “The EU Blue Economy Report 2021” (Ir-Rapport dwar l-Ekonomija Blu tal-UE 2021) (9), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissjoni bit-titolu “The EU Blue Economy Report 2021” (Ir-Rapport dwar l-Ekonomija Blu tal-UE 2021) (9),

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissjoni ta' Marzu 2021 bit-titolu “Sustainability criteria for the blue economy” (Il-kriterji ta' sostenibbiltà għall-ekonomija blu) (10), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissjoni ta' Marzu 2021 bit-titolu “Sustainability criteria for the blue economy” (Il-kriterji ta' sostenibbiltà għall-ekonomija blu) (10),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-12 ta' Mejju 2021 bit-titolu “Linji gwida strateġiċi għal akkwakultura tal-UE li tkun aktar sostenibbli u kompetittiva għall-perjodu bejn l-2021 u l-2030” (COM(2021)0236), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-12 ta' Mejju 2021 bit-titolu “Linji gwida strateġiċi għal akkwakultura tal-UE li tkun aktar sostenibbli u kompetittiva għall-perjodu bejn l-2021 u l-2030” (COM(2021)0236),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-23 ta' Lulju 2020 bit-titolu “Approċċ ġdid tal-istrateġija marittima għall-Atlantiku – Pjan ta' Azzjoni għall-Atlantiku 2.0: Pjan ta' azzjoni għal ekonomija blu sostenibbli, reżiljenti u kompetittiva fiż-żona tal-Atlantiku tal-Unjoni Ewropea” (COM(2020)0329), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-23 ta' Lulju 2020 bit-titolu “Approċċ ġdid tal-istrateġija marittima għall-Atlantiku – Pjan ta' Azzjoni għall-Atlantiku 2.0: Pjan ta' azzjoni għal ekonomija blu sostenibbli, reżiljenti u kompetittiva fiż-żona tal-Atlantiku tal-Unjoni Ewropea” (COM(2020)0329),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-9 ta' Diċembru 2020 bit-titolu “Strateġija għal Mobbiltà Sostenibbli u Intelliġenti – inqiegħdu t-trasport Ewropew fit-triq it-tajba għall-futur” (COM(2020)0789), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-9 ta' Diċembru 2020 bit-titolu “Strateġija għal Mobbiltà Sostenibbli u Intelliġenti – inqiegħdu t-trasport Ewropew fit-triq it-tajba għall-futur” (COM(2020)0789),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-19 ta' Novembru 2020 bit-titlu “Strateġija tal-UE biex jiġi sfruttat il-potenzjal tal-enerġija rinnovabbli lil hinn mill-kosta għal futur newtrali għall-klima” (COM(2020)0741), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-19 ta' Novembru 2020 bit-titlu “Strateġija tal-UE biex jiġi sfruttat il-potenzjal tal-enerġija rinnovabbli lil hinn mill-kosta għal futur newtrali għall-klima” (COM(2020)0741),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-8 ta' Settembru 2015 bit-titolu dwar l-isfruttament tal-potenzjal ta' riċerka u innovazzjoni fl-ekonomija blu biex jinħolqu t-tkabbir u l-impjiegi (11), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-8 ta' Settembru 2015 bit-titolu dwar l-isfruttament tal-potenzjal ta' riċerka u innovazzjoni fl-ekonomija blu biex jinħolqu t-tkabbir u l-impjiegi (11),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-16 ta' Jannar 2018 bit-titolu “Governanza internazzjonali tal-oċeani: aġenda għall-futur tal-oċeani tagħna fil-kuntest tal-SDGs 2030” (12), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-16 ta' Jannar 2018 bit-titolu “Governanza internazzjonali tal-oċeani: aġenda għall-futur tal-oċeani tagħna fil-kuntest tal-SDGs 2030” (12),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-25 ta' Marzu 2021 dwar l-impatt tal-iskart fil-baħar fuq is-sajd (13), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-25 ta' Marzu 2021 dwar l-impatt tal-iskart fil-baħar fuq is-sajd (13),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-14 ta' Settembru 2021 dwar approċċ ġdid tal-istrateġija marittima għall-Atlantiku (14), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-14 ta' Settembru 2021 dwar approċċ ġdid tal-istrateġija marittima għall-Atlantiku (14),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-7 ta' Lulju 2021 dwar l-impatt tal-parks eoliċi fuq il-baħar u ta' sistemi oħra ta' enerġija rinnovabbli fuq is-settur tas-sajd (15), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-7 ta' Lulju 2021 dwar l-impatt tal-parks eoliċi fuq il-baħar u ta' sistemi oħra ta' enerġija rinnovabbli fuq is-settur tas-sajd (15),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-14 ta' Settembru 2021 bit-titolu “Lejn sħubija aktar b'saħħitha mar-reġjuni ultraperiferiċi tal-UE” (16), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-14 ta' Settembru 2021 bit-titolu “Lejn sħubija aktar b'saħħitha mar-reġjuni ultraperiferiċi tal-UE” (16),

| — | wara li kkunsidra l-ftehim adottat fil-21 Konferenza tal-Partijiet għall-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima (COP21) f'Pariġi fit-12 ta' Diċembru 2015 (il-Ftehim ta' Pariġi), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-ftehim adottat fil-21 Konferenza tal-Partijiet għall-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima (COP21) f'Pariġi fit-12 ta' Diċembru 2015 (il-Ftehim ta' Pariġi),

| — | wara li kkunsidra l-linji gwida globali u l-istandards internazzjonali għas-sajd u l-akkwakultura kif żviluppati mill-Organizzazzjoni tal-Ikel u l-Agrikoltura (FAO) tan-NU f'kooperazzjoni mal-UE bħala membru, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-linji gwida globali u l-istandards internazzjonali għas-sajd u l-akkwakultura kif żviluppati mill-Organizzazzjoni tal-Ikel u l-Agrikoltura (FAO) tan-NU f'kooperazzjoni mal-UE bħala membru,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-FAO bit-titolu “The State of World Fisheries and Aquaculture 2020: Sustainability in Action” (L-Istat tas-Sajd u l-Akkwakultura fid-Dinja 2020: Is-Sostenibbiltà fl-Azzjoni), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-FAO bit-titolu “The State of World Fisheries and Aquaculture 2020: Sustainability in Action” (L-Istat tas-Sajd u l-Akkwakultura fid-Dinja 2020: Is-Sostenibbiltà fl-Azzjoni),

| — | wara li kkunsidra l-inizjattiva tan-Network tal-Portijiet tas-Sajd Blu mnedija f'Lulju 2018 mill-FAO, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-inizjattiva tan-Network tal-Portijiet tas-Sajd Blu mnedija f'Lulju 2018 mill-FAO,

| — | wara li kkunsidra l-Istrateġiji tat-Tkabbir Blu tal-Port ta' Vigo għall-2016-2020 u l-2021-2027 (17), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Istrateġiji tat-Tkabbir Blu tal-Port ta' Vigo għall-2016-2020 u l-2021-2027 (17),

| — | wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni rigward il-komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar approċċ ġdid għal ekonomija blu sostenibbli fl-UE – It-trasformazzjoni tal-Ekonomija Blu tal-UE għal Futur Sostenibbli (COM(2021)0240), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni rigward il-komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar approċċ ġdid għal ekonomija blu sostenibbli fl-UE – It-trasformazzjoni tal-Ekonomija Blu tal-UE għal Futur Sostenibbli (COM(2021)0240),

| — | wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni tat-2 ta' Diċembru 2021 dwar l-ekonomija blu sostenibbli u l-akkwakultura (NAT-VVI/020), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni tat-2 ta' Diċembru 2021 dwar l-ekonomija blu sostenibbli u l-akkwakultura (NAT-VVI/020),

| — | wara li kkunsidra l-kompetenza tal-Kumitat tiegħu għat-Trasport u t-Turiżmu dwar l-ipprogrammar marittimu u politika marittima integrata, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-kompetenza tal-Kumitat tiegħu għat-Trasport u t-Turiżmu dwar l-ipprogrammar marittimu u politika marittima integrata,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-opinjonijiet tal-Kumitat għall-Iżvilupp u tal-Kumitat għat-Trasport u t-Turiżmu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjonijiet tal-Kumitat għall-Iżvilupp u tal-Kumitat għat-Trasport u t-Turiżmu,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għas-Sajd (A9-0089/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għas-Sajd (A9-0089/2022),

| A. | billi l-ekonomija blu tal-UE tipprovdi 4,5 miljun impjieg dirett u tinkludi l-industriji u s-setturi kollha relatati mal-oċeani, l-ibħra u l-kosti, kemm jekk huma bbażati fl-ambjent tal-baħar (bħat-tbaħħir, it-trasport tal-passiġġieri fuq il-baħar, is-sajd u l-ġenerazzjoni tal-enerġija) kif ukoll fuq l-art (bħall-portijiet, it-tarzni, it-turiżmu kostali u l-akkwakultura bbażata fuq l-art); billi dan huwa segment tal-ekonomija tagħna wiesa' u li qed jinbidel malajr, li ħa passi sinifikanti biex jiġi modernizzat u diversifikat matul l-aħħar għaxar snin, u li se jkollu rwol importanti fit-titjib tal-iżvilupp ambjentali, soċjali u ekonomiku; |
| --- | --- |

A.

billi l-ekonomija blu tal-UE tipprovdi 4,5 miljun impjieg dirett u tinkludi l-industriji u s-setturi kollha relatati mal-oċeani, l-ibħra u l-kosti, kemm jekk huma bbażati fl-ambjent tal-baħar (bħat-tbaħħir, it-trasport tal-passiġġieri fuq il-baħar, is-sajd u l-ġenerazzjoni tal-enerġija) kif ukoll fuq l-art (bħall-portijiet, it-tarzni, it-turiżmu kostali u l-akkwakultura bbażata fuq l-art); billi dan huwa segment tal-ekonomija tagħna wiesa' u li qed jinbidel malajr, li ħa passi sinifikanti biex jiġi modernizzat u diversifikat matul l-aħħar għaxar snin, u li se jkollu rwol importanti fit-titjib tal-iżvilupp ambjentali, soċjali u ekonomiku;

| B. | billi jekk l-ekonomija blu globali titqabbel ma' ekonomija nazzjonali, tkun is-seba' l-akbar fid-dinja, u l-oċean, bħala entità ekonomika, ikun membru tal-G7; billi topera fl-akbar ekosistema tal-pjaneta, peress li l-oċeani għandhom 80 % tal-forom kollha tal-ħajja; billi l-oċean jiċċirkondana u jmantnina u jipprovdi riżorsi kritiċi għas-saħħa tal-bniedem, biex ma nsemmux xibka ta' interazzjonijiet ekonomiċi; |
| --- | --- |

B.

billi jekk l-ekonomija blu globali titqabbel ma' ekonomija nazzjonali, tkun is-seba' l-akbar fid-dinja, u l-oċean, bħala entità ekonomika, ikun membru tal-G7; billi topera fl-akbar ekosistema tal-pjaneta, peress li l-oċeani għandhom 80 % tal-forom kollha tal-ħajja; billi l-oċean jiċċirkondana u jmantnina u jipprovdi riżorsi kritiċi għas-saħħa tal-bniedem, biex ma nsemmux xibka ta' interazzjonijiet ekonomiċi;

| C. | billi l-iżvilupp tal-ekonomija blu jista' jippromwovi sew it-tkabbir u l-iżvilupp ekonomiku, kif ukoll il-ħolqien tal-impjiegi, l-aktar fil-pajjiżi u r-reġjuni kostali u dawk tal-gżejjer u fir-reġjuni ultraperifiċi; |
| --- | --- |

C.

billi l-iżvilupp tal-ekonomija blu jista' jippromwovi sew it-tkabbir u l-iżvilupp ekonomiku, kif ukoll il-ħolqien tal-impjiegi, l-aktar fil-pajjiżi u r-reġjuni kostali u dawk tal-gżejjer u fir-reġjuni ultraperifiċi;

| D. | billi s-settur tas-sajd, b'mod partikolari s-sajd fuq skala żgħira, kostali u artiġjanali, ma ġiex ikkunsidrat biżżejjed fl-istrateġija tal-UE għall-ekonomija blu; |
| --- | --- |

D.

billi s-settur tas-sajd, b'mod partikolari s-sajd fuq skala żgħira, kostali u artiġjanali, ma ġiex ikkunsidrat biżżejjed fl-istrateġija tal-UE għall-ekonomija blu;

| E. | billi l-ekonomija blu se tipprovdi wkoll prospetti ġodda u toħloq l-impjiegi, b'mod partikolari f'oqsma bħall-enerġija mill-oċeani, il-bijoekonomija blu, il-bijoteknoloġija u d-desalinazzjoni; |
| --- | --- |

E.

billi l-ekonomija blu se tipprovdi wkoll prospetti ġodda u toħloq l-impjiegi, b'mod partikolari f'oqsma bħall-enerġija mill-oċeani, il-bijoekonomija blu, il-bijoteknoloġija u d-desalinazzjoni;

| F. | billi l-prijoritajiet settorjali għall-iżvilupp tal-ekonomija blu jistgħu jvarjaw bejn Stat Membru u ieħor, u jiddependu minn naħa, fuq ir-rekord tal-iżvilupp tas-setturi tradizzjonali jew stabbiliti u, min-naħa l-oħra, fuq ir-riżorsi attwali u l-potenzjal ta' żvilupp tas-setturi emerġenti f'kull Stat Membru; |
| --- | --- |

F.

billi l-prijoritajiet settorjali għall-iżvilupp tal-ekonomija blu jistgħu jvarjaw bejn Stat Membru u ieħor, u jiddependu minn naħa, fuq ir-rekord tal-iżvilupp tas-setturi tradizzjonali jew stabbiliti u, min-naħa l-oħra, fuq ir-riżorsi attwali u l-potenzjal ta' żvilupp tas-setturi emerġenti f'kull Stat Membru;

| G. | billi l-isfruttament tal-potenzjal tal-ekonomija blu ma jridx iservi bħala pretest biex l-ibħra u l-oċeani jiġu soġġetti għal forom ta' sfruttament tar-riżorsi u mudelli ta' tkabbir li diġà wrew li mhumiex sostenibbli; billi r-riżorsi tal-baħar u tal-oċeani jridu jintużaw strettament f'konformità mal-ħtieġa tal-ġestjoni u l-konservazzjoni tajba tagħhom, mingħajr ma jinbidlu l-bilanċi tal-ekosistema tal-baħar; |
| --- | --- |

G.

billi l-isfruttament tal-potenzjal tal-ekonomija blu ma jridx iservi bħala pretest biex l-ibħra u l-oċeani jiġu soġġetti għal forom ta' sfruttament tar-riżorsi u mudelli ta' tkabbir li diġà wrew li mhumiex sostenibbli; billi r-riżorsi tal-baħar u tal-oċeani jridu jintużaw strettament f'konformità mal-ħtieġa tal-ġestjoni u l-konservazzjoni tajba tagħhom, mingħajr ma jinbidlu l-bilanċi tal-ekosistema tal-baħar;

| H. | billi d-Direttiva dwar l-Ippjanar tal-Ispazju Marittimu tiddikjara li l-Istati Membri jeħtiġilhom iqisu l-interazzjonijiet tal-attivitajiet u l-użi bħall-akkwakultura, is-sajd, u l-installazzjonijiet u l-infrastrutturi għall-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli, kif ukoll il-kejbils sottomarini, u jippromwovu l-koeżistenza ta' attivitajiet rilevanti u japplikaw approċċ ibbażat fuq l-ekosistema; |
| --- | --- |

H.

billi d-Direttiva dwar l-Ippjanar tal-Ispazju Marittimu tiddikjara li l-Istati Membri jeħtiġilhom iqisu l-interazzjonijiet tal-attivitajiet u l-użi bħall-akkwakultura, is-sajd, u l-installazzjonijiet u l-infrastrutturi għall-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli, kif ukoll il-kejbils sottomarini, u jippromwovu l-koeżistenza ta' attivitajiet rilevanti u japplikaw approċċ ibbażat fuq l-ekosistema;

| I. | billi ekonomija blu li tiżviluppa fil-limiti ekoloġiċi, u b'hekk mhux biss is-setturi tas-sajd u tal-akkwakultura, iżda s-setturi tal-baħar kollha kkonċernati, iridu jirrispettaw bl-istess mod il-pilastri ambjentali, soċjali u ekonomiċi b'mod ugwali, sabiex jitqiesu bħala sostenibbli; |
| --- | --- |

I.

billi ekonomija blu li tiżviluppa fil-limiti ekoloġiċi, u b'hekk mhux biss is-setturi tas-sajd u tal-akkwakultura, iżda s-setturi tal-baħar kollha kkonċernati, iridu jirrispettaw bl-istess mod il-pilastri ambjentali, soċjali u ekonomiċi b'mod ugwali, sabiex jitqiesu bħala sostenibbli;

| J. | billi l-politika komuni tas-sajd (PKS) tfittex li tiggarantixxi l-konservazzjoni u l-ġestjoni xierqa tar-riżorsi bijoloġiċi tal-baħar u li l-attivitajiet tas-sajd u tal-akkwakultura jkunu ambjentalment sostenibbli fit-tul u li jiġu ġestiti b'mod li jkun konsistenti mal-objettivi għall-ksib ta' benefiċċji ekonomiċi, soċjali u tal-impjieg, u li jikkontribwixxu għad-disponibbiltà tal-provvisti tal-ikel; |
| --- | --- |

J.

billi l-politika komuni tas-sajd (PKS) tfittex li tiggarantixxi l-konservazzjoni u l-ġestjoni xierqa tar-riżorsi bijoloġiċi tal-baħar u li l-attivitajiet tas-sajd u tal-akkwakultura jkunu ambjentalment sostenibbli fit-tul u li jiġu ġestiti b'mod li jkun konsistenti mal-objettivi għall-ksib ta' benefiċċji ekonomiċi, soċjali u tal-impjieg, u li jikkontribwixxu għad-disponibbiltà tal-provvisti tal-ikel;

| K. | billi l-PKS għandha tikkontribwixxi għat-tkabbir tal-produttività u għal standard ta' għajxien deċenti fis-settur tas-sajd, inkluż is-settur tas-sajd fuq skala żgħira, kif ukoll swieq stabbli, u għandha tiżgura d-disponibbiltà tal-ikel; |
| --- | --- |

K.

billi l-PKS għandha tikkontribwixxi għat-tkabbir tal-produttività u għal standard ta' għajxien deċenti fis-settur tas-sajd, inkluż is-settur tas-sajd fuq skala żgħira, kif ukoll swieq stabbli, u għandha tiżgura d-disponibbiltà tal-ikel;

| L. | billi, skont l-SDG 14, huwa essenzjali li jiġu kkonservati l-oċeani, l-ibħra u r-riżorsi tal-baħar u li jiġi promoss l-użu sostenibbli tagħhom, filwaqt li skont l-SDG 2, huwa essenzjali li tiġi ggarantita s-sigurtà tal-ikel; billi s-sottomira 14.1 tistabbilixxi l-objettiv tal-prevenzjoni u t-tnaqqis sinifikanti tat-tniġġis tal-baħar ta' kull tip sal-2025, b'mod partikolari minn attivitajiet ibbażati fuq l-art, inklużi skart fil-baħar u tniġġis tan-nutrijenti; |
| --- | --- |

L.

billi, skont l-SDG 14, huwa essenzjali li jiġu kkonservati l-oċeani, l-ibħra u r-riżorsi tal-baħar u li jiġi promoss l-użu sostenibbli tagħhom, filwaqt li skont l-SDG 2, huwa essenzjali li tiġi ggarantita s-sigurtà tal-ikel; billi s-sottomira 14.1 tistabbilixxi l-objettiv tal-prevenzjoni u t-tnaqqis sinifikanti tat-tniġġis tal-baħar ta' kull tip sal-2025, b'mod partikolari minn attivitajiet ibbażati fuq l-art, inklużi skart fil-baħar u tniġġis tan-nutrijenti;

| M. | billi l-oċean huwa kruċjali għall-ħajja fid-dinja, u jipproduċi 50 % tal-ossiġenu fl-atmosfera, jassorbi madwar 25 % tal-emissjonijiet tad-diossidu tal-karbonju prodotti mill-bniedem u 90 % tas-sħana eċċessiva fis-sistema klimatika, u għar-regolamentazzjoni tal-klima globali; |
| --- | --- |

M.

billi l-oċean huwa kruċjali għall-ħajja fid-dinja, u jipproduċi 50 % tal-ossiġenu fl-atmosfera, jassorbi madwar 25 % tal-emissjonijiet tad-diossidu tal-karbonju prodotti mill-bniedem u 90 % tas-sħana eċċessiva fis-sistema klimatika, u għar-regolamentazzjoni tal-klima globali;

| N. | billi r-restawr, il-preservazzjoni, il-konservazzjoni u l-użu sostenibbli tal-bijodiversità tal-baħar huma fundamentali għas-saħħa tal-oċeani, li fihom miljuni ta' speċijiet, għall-protezzjoni tas-saħħa tal-pjaneta u għall-provvista tal-bażi għall-attivitajiet ekonomiċi tal-baħar u marittimi; |
| --- | --- |

N.

billi r-restawr, il-preservazzjoni, il-konservazzjoni u l-użu sostenibbli tal-bijodiversità tal-baħar huma fundamentali għas-saħħa tal-oċeani, li fihom miljuni ta' speċijiet, għall-protezzjoni tas-saħħa tal-pjaneta u għall-provvista tal-bażi għall-attivitajiet ekonomiċi tal-baħar u marittimi;

| O. | billi l-ġbir ta' data għall-monitoraġġ xjentifiku u l-valutazzjoni tal-istokkijiet fl-ibħra u fl-oċeani, inkluża l-evalwazzjoni ta' jekk dawn l-istokkijiet humiex fil-limiti bijoloġiċi sikuri, huwa fundamentali għall-ġestjoni sostenibbli tagħhom; |
| --- | --- |

O.

billi l-ġbir ta' data għall-monitoraġġ xjentifiku u l-valutazzjoni tal-istokkijiet fl-ibħra u fl-oċeani, inkluża l-evalwazzjoni ta' jekk dawn l-istokkijiet humiex fil-limiti bijoloġiċi sikuri, huwa fundamentali għall-ġestjoni sostenibbli tagħhom;

| P. | billi partijiet sinifikanti tal-oċeani u tal-qiegħ tal-baħar għadhom ma ġewx esplorati, b'mod partikolari l-baħar fond, u billi hija meħtieġa aktar riċerka biex jiġi żgurat li kwalunkwe attività taħt l-ekonomija blu tkun kompletament sostenibbli; |
| --- | --- |

P.

billi partijiet sinifikanti tal-oċeani u tal-qiegħ tal-baħar għadhom ma ġewx esplorati, b'mod partikolari l-baħar fond, u billi hija meħtieġa aktar riċerka biex jiġi żgurat li kwalunkwe attività taħt l-ekonomija blu tkun kompletament sostenibbli;

| Q. | billi s-sajd u l-akkwakultura huma setturi ewlenin fl-ekonomija blu u huma sors importanti ta' proteini u mikronutrijenti li huma essenzjali għas-sigurtà tal-ikel u s-saħħa tal-bniedem; |
| --- | --- |

Q.

billi s-sajd u l-akkwakultura huma setturi ewlenin fl-ekonomija blu u huma sors importanti ta' proteini u mikronutrijenti li huma essenzjali għas-sigurtà tal-ikel u s-saħħa tal-bniedem;

| R. | billi l-bijodiversità tal-baħar fl-Ewropa tinsab taħt pressjoni, bi proporzjon għoli ta' speċijiet u ħabitats tal-baħar ivvalutati bħala li jinsabu fi stat ta' konservazzjoni “mhux favorevoli” jew “mhux magħruf”; billi t-telfien tal-bijodiversità tal-baħar qed ikollu impatt ambjentali, soċjali u ekonomiku kbir fuq is-settur tas-sajd tal-UE, fuq it-territorji kostali u tal-gżejjer u fuq ir-reġjuni ultraperifiċi u għalhekk irid jitreġġa' lura; billi l-bijodiversità trid terġa' tiġi restawrata f'kooperazzjoni mal-partijiet ikkonċernati kollha, u b'mod partikolari mas-settur tas-sajd u mal-komunità xjentifika; |
| --- | --- |

R.

billi l-bijodiversità tal-baħar fl-Ewropa tinsab taħt pressjoni, bi proporzjon għoli ta' speċijiet u ħabitats tal-baħar ivvalutati bħala li jinsabu fi stat ta' konservazzjoni “mhux favorevoli” jew “mhux magħruf”; billi t-telfien tal-bijodiversità tal-baħar qed ikollu impatt ambjentali, soċjali u ekonomiku kbir fuq is-settur tas-sajd tal-UE, fuq it-territorji kostali u tal-gżejjer u fuq ir-reġjuni ultraperifiċi u għalhekk irid jitreġġa' lura; billi l-bijodiversità trid terġa' tiġi restawrata f'kooperazzjoni mal-partijiet ikkonċernati kollha, u b'mod partikolari mas-settur tas-sajd u mal-komunità xjentifika;

| S. | billi l-komunitajiet kostali u tal-gżejjer huma partijiet ikkonċernati ewlenin fid-dibattitu dwar il-potenzjal tal-ekonomija blu u l-modi kif din tista' tiġi sfruttata; |
| --- | --- |

S.

billi l-komunitajiet kostali u tal-gżejjer huma partijiet ikkonċernati ewlenin fid-dibattitu dwar il-potenzjal tal-ekonomija blu u l-modi kif din tista' tiġi sfruttata;

| T. | billi s-sajjieda u l-pixxikulturi tal-UE għandhom rwol essenzjali madwar l-UE fil-protezzjoni u l-promozzjoni tal-identità territorjali, tat-tradizzjonijiet kulturali, tas-sigurtà tal-ikel, tal-impjiegi u tal-introjtu; |
| --- | --- |

T.

billi s-sajjieda u l-pixxikulturi tal-UE għandhom rwol essenzjali madwar l-UE fil-protezzjoni u l-promozzjoni tal-identità territorjali, tat-tradizzjonijiet kulturali, tas-sigurtà tal-ikel, tal-impjiegi u tal-introjtu;

| U. | billi s-sajd artiġjanali fuq skala żgħira għandu karatteristiċi u ħtiġijiet speċifiċi; |
| --- | --- |

U.

billi s-sajd artiġjanali fuq skala żgħira għandu karatteristiċi u ħtiġijiet speċifiċi;

| V. | billi s-settur tas-sajd rikreattiv jista' jikkontribwixxi għad-diversifikazzjoni tal-introjtu tal-komunitajiet kostali bħala attività ta' turiżmu ta' valur għoli u sostenibbli; |
| --- | --- |

V.

billi s-settur tas-sajd rikreattiv jista' jikkontribwixxi għad-diversifikazzjoni tal-introjtu tal-komunitajiet kostali bħala attività ta' turiżmu ta' valur għoli u sostenibbli;

| W. | billi n-nisa għandhom rwol importanti fis-setturi tas-sajd u tal-akkwakultura; billi hemm bżonn li tiżdied il-viżibbiltà tagħhom u li jiġi żgurat aċċess ugwali għall-impjiegi fis-settur, kif ukoll rikonoxximent legali xieraq; |
| --- | --- |

W.

billi n-nisa għandhom rwol importanti fis-setturi tas-sajd u tal-akkwakultura; billi hemm bżonn li tiżdied il-viżibbiltà tagħhom u li jiġi żgurat aċċess ugwali għall-impjiegi fis-settur, kif ukoll rikonoxximent legali xieraq;

| X. | billi l-Għanijiet ta' Żvilupp sostenibbli (SDGs) tan-NU 3, 6, 9 u 12 jissottolinjaw l-importanza tas-saħħa tal-annimali, il-kwalità tajba tal-ilma, l-innovazzjoni sostenibbli u l-konsum u l-produzzjoni sostenibbli fl-ekonomija blu; |
| --- | --- |

X.

billi l-Għanijiet ta' Żvilupp sostenibbli (SDGs) tan-NU 3, 6, 9 u 12 jissottolinjaw l-importanza tas-saħħa tal-annimali, il-kwalità tajba tal-ilma, l-innovazzjoni sostenibbli u l-konsum u l-produzzjoni sostenibbli fl-ekonomija blu;

| Y. | billi s-saħħa u l-benesseri tal-annimali akkwatiċi huma marbuta mal-kwalità tal-prodotti tal-ikel; billi t-trattament xieraq u t-trobbija ħżiena tal-annimali jistgħu jżidu r-riskju ta' mard; |
| --- | --- |

Y.

billi s-saħħa u l-benesseri tal-annimali akkwatiċi huma marbuta mal-kwalità tal-prodotti tal-ikel; billi t-trattament xieraq u t-trobbija ħżiena tal-annimali jistgħu jżidu r-riskju ta' mard;

| Z. | billi l-agrikoltura tal-art għandha impatt sinifikanti fuq l-ekosistemi u s-sajd tal-baħar, b'mod partikolari l-użu ta' fertilizzanti bbażati fuq in-nitroġenu u l-ewtrofikazzjoni ta' ambjenti akkwatiċi; |
| --- | --- |

Z.

billi l-agrikoltura tal-art għandha impatt sinifikanti fuq l-ekosistemi u s-sajd tal-baħar, b'mod partikolari l-użu ta' fertilizzanti bbażati fuq in-nitroġenu u l-ewtrofikazzjoni ta' ambjenti akkwatiċi;

| AA. | billi s-sajjieda għandhom rwol importanti ħafna fil-ġbir ta' skart abbandunat fil-baħar, kemm jekk billi jwettqu kampanji mmirati jew billi jiġbru l-iskart b'mod aċċidentali matul l-operazzjonijiet tas-sajd; |
| --- | --- |

AA.

billi s-sajjieda għandhom rwol importanti ħafna fil-ġbir ta' skart abbandunat fil-baħar, kemm jekk billi jwettqu kampanji mmirati jew billi jiġbru l-iskart b'mod aċċidentali matul l-operazzjonijiet tas-sajd;

| AB. | billi l-objettivi tal-2020 li jinkiseb status ambjentali tajjeb għall-ibħra Ewropej u li jintemm is-sajd eċċessiv ma ntlaħqux; |
| --- | --- |

AB.

billi l-objettivi tal-2020 li jinkiseb status ambjentali tajjeb għall-ibħra Ewropej u li jintemm is-sajd eċċessiv ma ntlaħqux;

| AC. | billi, fl-2018, is-settur tas-sajd tal-UE kien responsabbli għal madwar 163 600 impjieg, bi flotot li qabdu madwar 4,1 miljun tunnellata ta' ħut ħaj fl-2019; billi, fl-EU-27, fl-2018 ġew prodotti 1,1 miljun tunnellata ta' organiżmi akkwatiċi b'valur ta' EUR 3,7 biljun (18); |
| --- | --- |

AC.

billi, fl-2018, is-settur tas-sajd tal-UE kien responsabbli għal madwar 163 600 impjieg, bi flotot li qabdu madwar 4,1 miljun tunnellata ta' ħut ħaj fl-2019; billi, fl-EU-27, fl-2018 ġew prodotti 1,1 miljun tunnellata ta' organiżmi akkwatiċi b'valur ta' EUR 3,7 biljun (18);

| AD. | billi l-UE hija importatur nett tal-prodotti tas-sajd u tal-akkwakultura u għadha tiddependi mill-importazzjonijiet għall-biċċa l-kbira tal-konsum tal-ikel akkwatiku tagħha, li jammonta għal 34 % tal-valur globali tal-importazzjonijiet fl-2018; billi l-importazzjonijiet tas-sajd tal-UE jridu tal-inqas jirrispettaw standards ta' sostenibbiltà simili għal dawk fl-UE; billi l-importazzjonijiet tas-sajd tal-UE jridu jkunu marbuta direttament ma' impjiegi sostenibbli fis-setturi tal-importazzjoni, tal-ipproċessar u tal-bejgħ bl-imnut; |
| --- | --- |

AD.

billi l-UE hija importatur nett tal-prodotti tas-sajd u tal-akkwakultura u għadha tiddependi mill-importazzjonijiet għall-biċċa l-kbira tal-konsum tal-ikel akkwatiku tagħha, li jammonta għal 34 % tal-valur globali tal-importazzjonijiet fl-2018; billi l-importazzjonijiet tas-sajd tal-UE jridu tal-inqas jirrispettaw standards ta' sostenibbiltà simili għal dawk fl-UE; billi l-importazzjonijiet tas-sajd tal-UE jridu jkunu marbuta direttament ma' impjiegi sostenibbli fis-setturi tal-importazzjoni, tal-ipproċessar u tal-bejgħ bl-imnut;

| AE. | billi l-komunitajiet tas-sajd, tal-akkwakultura u kostali tal-UE diġà ntlaqtu mill-effetti tat-tibdil fil-klima; billi l-kriżi klimatika kellha impatt sinifikanti fuq is-saħħa tal-ibħra tal-Ewropa b'effetti detrimentali fuq ir-reżiljenza tal-ekonomija blu, b'mod partikolari s-sajd u l-akkwakultura; |
| --- | --- |

AE.

billi l-komunitajiet tas-sajd, tal-akkwakultura u kostali tal-UE diġà ntlaqtu mill-effetti tat-tibdil fil-klima; billi l-kriżi klimatika kellha impatt sinifikanti fuq is-saħħa tal-ibħra tal-Ewropa b'effetti detrimentali fuq ir-reżiljenza tal-ekonomija blu, b'mod partikolari s-sajd u l-akkwakultura;

| AF. | billi diversi setturi tal-ekonomija blu ġew affettwati mill-pandemija tal-COVID-19, b'mod partikolari t-turiżmu kostali u marittimu; billi l-ekonomija blu tista' tgħin biex issewwi d-dannu ekonomiku u soċjali kkawżat mill-kriżi attwali; |
| --- | --- |

AF.

billi diversi setturi tal-ekonomija blu ġew affettwati mill-pandemija tal-COVID-19, b'mod partikolari t-turiżmu kostali u marittimu; billi l-ekonomija blu tista' tgħin biex issewwi d-dannu ekonomiku u soċjali kkawżat mill-kriżi attwali;

| AG. | billi l-pandemija tal-COVID-19 kellha impatt ekonomiku sinifikanti fuq dawk impjegati fis-setturi tas-sajd u tal-akkwakultura minħabba l-effetti kkombinati ta' domanda li qed tonqos u nuqqas ta' kundizzjonijiet f'bosta bastimenti biex ikun hemm sikurezza fejn tidħol is-saħħa; billi t-tfixkil fis-suq ikkawżat mill-pandemija affettwa b'mod negattiv lis-sajjieda madwar l-UE kollha; billi s-sajjieda xorta rnexxielhom jipprovdu provvista tal-ikel ta' kwalità għolja u għal dik ir-raġuni, trid tingħata attenzjoni speċjali lis-sajjieda minħabba l-importanza tagħhom għas-sigurtà tal-provvista tal-ikel fl-UE; |
| --- | --- |

AG.

billi l-pandemija tal-COVID-19 kellha impatt ekonomiku sinifikanti fuq dawk impjegati fis-setturi tas-sajd u tal-akkwakultura minħabba l-effetti kkombinati ta' domanda li qed tonqos u nuqqas ta' kundizzjonijiet f'bosta bastimenti biex ikun hemm sikurezza fejn tidħol is-saħħa; billi t-tfixkil fis-suq ikkawżat mill-pandemija affettwa b'mod negattiv lis-sajjieda madwar l-UE kollha; billi s-sajjieda xorta rnexxielhom jipprovdu provvista tal-ikel ta' kwalità għolja u għal dik ir-raġuni, trid tingħata attenzjoni speċjali lis-sajjieda minħabba l-importanza tagħhom għas-sigurtà tal-provvista tal-ikel fl-UE;

| AH. | billi s-sitwazzjoni tal-pandemija wriet l-importanza ta' ambjent reżiljenti, appoġġjat minn prattiki sostenibbli fil-ġestjoni tar-riżorsi tiegħu, għas-saħħa globali u għall-futur tas-sistemi tal-ikel; |
| --- | --- |

AH.

billi s-sitwazzjoni tal-pandemija wriet l-importanza ta' ambjent reżiljenti, appoġġjat minn prattiki sostenibbli fil-ġestjoni tar-riżorsi tiegħu, għas-saħħa globali u għall-futur tas-sistemi tal-ikel;

| AI. | billi l-komunitajiet kostali jeħtiġilhom jiddiversifikaw is-sorsi tal-introjtu tagħhom sabiex jifilħu għax-xokkijiet ekonomiċi u soċjali; |
| --- | --- |

AI.

billi l-komunitajiet kostali jeħtiġilhom jiddiversifikaw is-sorsi tal-introjtu tagħhom sabiex jifilħu għax-xokkijiet ekonomiċi u soċjali;

| AJ. | billi, meta jiddiversifikaw is-sorsi ta' introjtu tagħhom, il-komunitajiet kostali u remoti jeħtieġ li jibnu reżiljenza għal xokkijiet bħal dawk ikkawżati mit-tibdil fil-klima; |
| --- | --- |

AJ.

billi, meta jiddiversifikaw is-sorsi ta' introjtu tagħhom, il-komunitajiet kostali u remoti jeħtieġ li jibnu reżiljenza għal xokkijiet bħal dawk ikkawżati mit-tibdil fil-klima;

| AK. | billi t-turiżmu marittimu u kostali jikkostitwixxi pilastru tal-ekonomija blu, b'aktar minn nofs l-akkomodazzjoni turistika tal-UE li tinsab f'żoni kostali u 30 % tal-iljieli jseħħu f'postijiet ta' villeġġatura qrib il-bajjiet; billi l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar it-turiżmu u t-trasport fl-2020 u lil hinn (COM(2020)0550) tissottolinja l-importanza tal-protezzjoni u r-restawr tal-kapital naturali tal-art u tal-baħar tal-Ewropa; |
| --- | --- |

AK.

billi t-turiżmu marittimu u kostali jikkostitwixxi pilastru tal-ekonomija blu, b'aktar minn nofs l-akkomodazzjoni turistika tal-UE li tinsab f'żoni kostali u 30 % tal-iljieli jseħħu f'postijiet ta' villeġġatura qrib il-bajjiet; billi l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar it-turiżmu u t-trasport fl-2020 u lil hinn (COM(2020)0550) tissottolinja l-importanza tal-protezzjoni u r-restawr tal-kapital naturali tal-art u tal-baħar tal-Ewropa;

| AL. | billi t-turiżmu marittimu u kostali jirrappreżenta 60 % tal-impjiegi fl-ekonomija blu; billi ekonomija blu kompetittiva, reżiljenti u soċjalment ġusta teħtieġ professjonisti bi kwalifiki għoljin u b'livell għoli ta' ħiliet; billi l-“impjiegi blu” jistgħu jippromwovu t-tkabbir u l-opportunitajiet tal-karriera; |
| --- | --- |

AL.

billi t-turiżmu marittimu u kostali jirrappreżenta 60 % tal-impjiegi fl-ekonomija blu; billi ekonomija blu kompetittiva, reżiljenti u soċjalment ġusta teħtieġ professjonisti bi kwalifiki għoljin u b'livell għoli ta' ħiliet; billi l-“impjiegi blu” jistgħu jippromwovu t-tkabbir u l-opportunitajiet tal-karriera;

| AM. | billi t-turiżmu tas-sajd bil-qasba bħala settur għandu l-potenzjal li jkun sors ġdid ta' introjtu għall-komunitajiet kostali, filwaqt li jiżgura s-sostenibbiltà u l-istatus tajjeb tal-istokkijiet tal-ħut u jipprovdi benefiċċji soċjali u tas-saħħa; |
| --- | --- |

AM.

billi t-turiżmu tas-sajd bil-qasba bħala settur għandu l-potenzjal li jkun sors ġdid ta' introjtu għall-komunitajiet kostali, filwaqt li jiżgura s-sostenibbiltà u l-istatus tajjeb tal-istokkijiet tal-ħut u jipprovdi benefiċċji soċjali u tas-saħħa;

| AN. | billi s-sajd rikreattiv diġà huwa għażla ta' turiżmu sostenibbli u ta' valur għoli u attività komplementari għal bosta komunitajiet madwar l-Ewropa; billi kien hemm interess dejjem akbar fis-sajd rikreattiv f'bosta pajjiżi, b'mod partikolari wara l-pandemija tal-COVID-19; |
| --- | --- |

AN.

billi s-sajd rikreattiv diġà huwa għażla ta' turiżmu sostenibbli u ta' valur għoli u attività komplementari għal bosta komunitajiet madwar l-Ewropa; billi kien hemm interess dejjem akbar fis-sajd rikreattiv f'bosta pajjiżi, b'mod partikolari wara l-pandemija tal-COVID-19;

| AO. | billi fir-reġjuni kostali, l-iżvilupp ta' infrastruttura sostenibbli se jgħin biex jiġu ppreżervati l-bijodiversità, l-ekosistemi u l-pajsaġġi kostali, li se jsaħħaħ l-iżvilupp sostenibbli tat-turiżmu u tal-ekonomiji kostali; |
| --- | --- |

AO.

billi fir-reġjuni kostali, l-iżvilupp ta' infrastruttura sostenibbli se jgħin biex jiġu ppreżervati l-bijodiversità, l-ekosistemi u l-pajsaġġi kostali, li se jsaħħaħ l-iżvilupp sostenibbli tat-turiżmu u tal-ekonomiji kostali;

| AP. | billi l-ekonomija blu għandha rwol ewlieni fil-prosperità tar-reġjuni ultraperiferiċi, li, minħabba l-iżolament tagħhom, jiddependu b'mod speċjali minn attivitajiet ibbażati fuq l-ekonomija blu, bħat-trasport marittimu, it-tbaħħir, u t-turiżmu; |
| --- | --- |

AP.

billi l-ekonomija blu għandha rwol ewlieni fil-prosperità tar-reġjuni ultraperiferiċi, li, minħabba l-iżolament tagħhom, jiddependu b'mod speċjali minn attivitajiet ibbażati fuq l-ekonomija blu, bħat-trasport marittimu, it-tbaħħir, u t-turiżmu;

| AQ. | billi l-portijiet għandhom rwol essenzjali fl-ilħuq tal-objettivi tal-ekonomija blu sostenibbli, u billi ż-żieda tas-sostenibbiltà tal-portijiet se tippromwovi l-iżvilupp sostenibbli tal-komunitajiet kostali; billi l-portijiet huma ċentru importanti għat-trasport tal-merkanzija u tal-passiġġieri fir-reġjuni ultraperiferiċi; |
| --- | --- |

AQ.

billi l-portijiet għandhom rwol essenzjali fl-ilħuq tal-objettivi tal-ekonomija blu sostenibbli, u billi ż-żieda tas-sostenibbiltà tal-portijiet se tippromwovi l-iżvilupp sostenibbli tal-komunitajiet kostali; billi l-portijiet huma ċentru importanti għat-trasport tal-merkanzija u tal-passiġġieri fir-reġjuni ultraperiferiċi;

| AR. | billi l-portijiet huma kruċjali għall-konnettività u l-ekonomija tar-reġjuni u l-pajjiżi u għandhom rwol importanti fil-promozzjoni tal-iżvilupp sostenibbli, li jikkontribwixxi għall-indirizzar tat-telfien tal-bijodiversità, kif iddikjarat fl-istrateġija l-ġdida tal-UE għall-bijodiversità għall-2030; billi r-rwol tal-portijiet se jevolvi wkoll hekk kif tinbidel ix-xena industrijali tal-Ewropa (pereżempju bl-espansjoni tal-enerġija tal-baħar); |
| --- | --- |

AR.

billi l-portijiet huma kruċjali għall-konnettività u l-ekonomija tar-reġjuni u l-pajjiżi u għandhom rwol importanti fil-promozzjoni tal-iżvilupp sostenibbli, li jikkontribwixxi għall-indirizzar tat-telfien tal-bijodiversità, kif iddikjarat fl-istrateġija l-ġdida tal-UE għall-bijodiversità għall-2030; billi r-rwol tal-portijiet se jevolvi wkoll hekk kif tinbidel ix-xena industrijali tal-Ewropa (pereżempju bl-espansjoni tal-enerġija tal-baħar);

| AS. | billi t-tarzni tal-UE jistgħu jaħtfu l-opportunitajiet li jirriżultaw mis-suq innovattiv li qed jikber malajr għal bastimenti ta' servizz effiċjenti fl-użu tal-enerġija; |
| --- | --- |

AS.

billi t-tarzni tal-UE jistgħu jaħtfu l-opportunitajiet li jirriżultaw mis-suq innovattiv li qed jikber malajr għal bastimenti ta' servizz effiċjenti fl-użu tal-enerġija;

| AT. | billi attivitajiet differenti relatati mal-ekonomija blu fi spazju wieħed jiġġeneraw kunflitti ta' kompetizzjoni, tniġġis u ġestjoni tal-ispazju tal-baħar li jaffettwaw l-aktar l-attivitajiet tas-sajd, b'mod partikolari s-sajd fuq skala żgħira u l-komunitajiet kostali; billi l-ippjanar tal-ispazju marittimu huwa kruċjali biex jiġu evitati kunflitti dejjem akbar fil-kompetizzjoni u fil-ġestjoni tal-ispazju tal-baħar; |
| --- | --- |

AT.

billi attivitajiet differenti relatati mal-ekonomija blu fi spazju wieħed jiġġeneraw kunflitti ta' kompetizzjoni, tniġġis u ġestjoni tal-ispazju tal-baħar li jaffettwaw l-aktar l-attivitajiet tas-sajd, b'mod partikolari s-sajd fuq skala żgħira u l-komunitajiet kostali; billi l-ippjanar tal-ispazju marittimu huwa kruċjali biex jiġu evitati kunflitti dejjem akbar fil-kompetizzjoni u fil-ġestjoni tal-ispazju tal-baħar;

| AU. | billi, permezz tal-pjanijiet tal-ispazju marittimu tagħhom, l-Istati Membri għandu jkollhom l-għan li jikkontribwixxu għall-iżvilupp sostenibbli tas-setturi tal-enerġija fil-baħar, tat-trasport marittimu, tas-setturi tas-sajd u tal-akkwakultura, u l-preservazzjoni, il-protezzjoni u t-titjib tal-ambjent, inkluża r-reżiljenza għall-impatti tat-tibdil fil-klima; billi, f'dan ir-rigward, l-interessi tas-sajd u tal-akkwakultura għandhom jingħataw attenzjoni speċjali u ma għandhomx jiġu marġinalizzati hekk kif l-Istati Membri jkomplu l-ħidma u r-reviżjonijiet sussegwenti tagħhom tal-pjanijiet tal-ispazju marittimu nazzjonali; |
| --- | --- |

AU.

billi, permezz tal-pjanijiet tal-ispazju marittimu tagħhom, l-Istati Membri għandu jkollhom l-għan li jikkontribwixxu għall-iżvilupp sostenibbli tas-setturi tal-enerġija fil-baħar, tat-trasport marittimu, tas-setturi tas-sajd u tal-akkwakultura, u l-preservazzjoni, il-protezzjoni u t-titjib tal-ambjent, inkluża r-reżiljenza għall-impatti tat-tibdil fil-klima; billi, f'dan ir-rigward, l-interessi tas-sajd u tal-akkwakultura għandhom jingħataw attenzjoni speċjali u ma għandhomx jiġu marġinalizzati hekk kif l-Istati Membri jkomplu l-ħidma u r-reviżjonijiet sussegwenti tagħhom tal-pjanijiet tal-ispazju marittimu nazzjonali;

| AV. | billi l-għan tal-Ftehim ta' Pariġi huwa li jillimita t-tisħin globali għal ferm inqas minn 2 oC, preferibbilment għal 1,5 oC, meta mqabbel mal-livelli preindustrijali; |
| --- | --- |

AV.

billi l-għan tal-Ftehim ta' Pariġi huwa li jillimita t-tisħin globali għal ferm inqas minn 2 oC, preferibbilment għal 1,5 oC, meta mqabbel mal-livelli preindustrijali;

| AW. | billi r-Rapport Speċjali tal-Grupp Intergovernattiv ta' Esperti dwar it-Tibdil fil-Klima dwar l-Oċean u l-Krijosfera fil-Kuntest tat-Tibdil fil-Klima juri l-benefiċċji li jinkisbu meta l-għarfien xjentifiku jingħaqad mal-għarfien lokali u indiġenu biex tittejjeb ir-reżiljenza; |
| --- | --- |

AW.

billi r-Rapport Speċjali tal-Grupp Intergovernattiv ta' Esperti dwar it-Tibdil fil-Klima dwar l-Oċean u l-Krijosfera fil-Kuntest tat-Tibdil fil-Klima juri l-benefiċċji li jinkisbu meta l-għarfien xjentifiku jingħaqad mal-għarfien lokali u indiġenu biex tittejjeb ir-reżiljenza;

| AX. | billi l-UE għandha l-għan li ssir newtrali għall-klima sa mhux aktar tard mill-2050, f'konformità mal-objettivi tal-Patt Ekoloġiku; billi l-UE pproponiet il-mira li l-emissjonijiet ta' gassijiet serra jitnaqqsu b'tal-inqas 55 % sal-2030; billi l-enerġija tal-baħar hija waħda mill-għażliet li l-Istati Membri jistgħu jagħżlu biex jilħqu din il-mira; billi għandu jkollha rwol ewlieni fl-ilħuq ta' dawn l-objettivi permezz ta' approċċ integrat li jqis it-tliet pilastri tas-sostenibbiltà; |
| --- | --- |

AX.

billi l-UE għandha l-għan li ssir newtrali għall-klima sa mhux aktar tard mill-2050, f'konformità mal-objettivi tal-Patt Ekoloġiku; billi l-UE pproponiet il-mira li l-emissjonijiet ta' gassijiet serra jitnaqqsu b'tal-inqas 55 % sal-2030; billi l-enerġija tal-baħar hija waħda mill-għażliet li l-Istati Membri jistgħu jagħżlu biex jilħqu din il-mira; billi għandu jkollha rwol ewlieni fl-ilħuq ta' dawn l-objettivi permezz ta' approċċ integrat li jqis it-tliet pilastri tas-sostenibbiltà;

| AY. | billi jeħtieġ li titfassal proposta għal miri legalment vinkolanti għar-restawr tan-natura fil-qafas tal-istrateġija tal-UE għall-bijodiversità għall-2030 f'konformità mal-objettiv tal-protezzjoni ta' 30 % taż-żona marittima tal-UE, li minnha 10 % għandhom ikunu soġġetti għal miżuri stretti ta' konservazzjoni; |
| --- | --- |

AY.

billi jeħtieġ li titfassal proposta għal miri legalment vinkolanti għar-restawr tan-natura fil-qafas tal-istrateġija tal-UE għall-bijodiversità għall-2030 f'konformità mal-objettiv tal-protezzjoni ta' 30 % taż-żona marittima tal-UE, li minnha 10 % għandhom ikunu soġġetti għal miżuri stretti ta' konservazzjoni;

| AZ. | billi hemm bżonn ta' linji gwida speċifiċi u ppjanar sod għal kull wieħed mir-reġjuni marittimi tal-UE fir-rigward tal-objettivi li għandhom jintlaħqu fiż-żoni ta' konservazzjoni tal-baħar; |
| --- | --- |

AZ.

billi hemm bżonn ta' linji gwida speċifiċi u ppjanar sod għal kull wieħed mir-reġjuni marittimi tal-UE fir-rigward tal-objettivi li għandhom jintlaħqu fiż-żoni ta' konservazzjoni tal-baħar;

| BA. | billi r-reġjuni ultraperiferiċi huma laboratorji naturali ġenwini, rikki fil-bijodiversità u huma santwarji naturali reali li jeħtieġu protezzjoni urġenti, speċjalment minħabba n-natura tagħhom li hija l-aktar arċipelaġika u b'żoni kostali sinifikanti; |
| --- | --- |

BA.

billi r-reġjuni ultraperiferiċi huma laboratorji naturali ġenwini, rikki fil-bijodiversità u huma santwarji naturali reali li jeħtieġu protezzjoni urġenti, speċjalment minħabba n-natura tagħhom li hija l-aktar arċipelaġika u b'żoni kostali sinifikanti;

| BB. | billi l-ġestjoni tal-ekosistemi tirrikjedi approċċ olistiku li jqis il-kawżi kollha tat-telfien tal-bijodiversità, bħat-tibdil fil-klima, l-aċidifikazzjoni tal-oċeani, id-dehra ta' speċijiet aljeni, l-erożjoni kostali, eċċ.; billi huwa meħtieġ li jkun hemm viżjoni globali, qafas u approċċ ibbażat fuq l-ekosistema għall-ġestjoni u l-konservazzjoni tar-riżorsi tal-baħar; |
| --- | --- |

BB.

billi l-ġestjoni tal-ekosistemi tirrikjedi approċċ olistiku li jqis il-kawżi kollha tat-telfien tal-bijodiversità, bħat-tibdil fil-klima, l-aċidifikazzjoni tal-oċeani, id-dehra ta' speċijiet aljeni, l-erożjoni kostali, eċċ.; billi huwa meħtieġ li jkun hemm viżjoni globali, qafas u approċċ ibbażat fuq l-ekosistema għall-ġestjoni u l-konservazzjoni tar-riżorsi tal-baħar;

| BC. | billi t-tibdil fil-klima qiegħed ibiddel dejjem aktar ix-xejriet ta' distribuzzjoni u tal-migrazzjoni tad-diversi speċijiet ta' ħut u jolqot is-sajd fuq skala żgħira fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw li huma aktar vulnerabbli għall-effetti tiegħu; |
| --- | --- |

BC.

billi t-tibdil fil-klima qiegħed ibiddel dejjem aktar ix-xejriet ta' distribuzzjoni u tal-migrazzjoni tad-diversi speċijiet ta' ħut u jolqot is-sajd fuq skala żgħira fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw li huma aktar vulnerabbli għall-effetti tiegħu;

| BD. | billi s-sajd illegali huwa theddida kbira għar-riżorsi tal-baħar, peress li jnaqqas l-istokkijiet tal-ħut, jeqred il-ħabitats tal-baħar billi joħloq kompetizzjoni inġusta u jpoġġi l-għajxien tal-komunitajiet kostali u s-sajd fil-gżejjer f'riskju; |
| --- | --- |

BD.

billi s-sajd illegali huwa theddida kbira għar-riżorsi tal-baħar, peress li jnaqqas l-istokkijiet tal-ħut, jeqred il-ħabitats tal-baħar billi joħloq kompetizzjoni inġusta u jpoġġi l-għajxien tal-komunitajiet kostali u s-sajd fil-gżejjer f'riskju;

| BE. | billi huwa essenzjali li l-Istati Membri jimplimentaw reġim tal-UE għall-kontroll tas-sajd li jkun sempliċi, trasparenti u effettiv sabiex jiġi żgurat li jintlaħqu l-miri tas-sostenibbiltà tas-settur; |
| --- | --- |

BE.

billi huwa essenzjali li l-Istati Membri jimplimentaw reġim tal-UE għall-kontroll tas-sajd li jkun sempliċi, trasparenti u effettiv sabiex jiġi żgurat li jintlaħqu l-miri tas-sostenibbiltà tas-settur;

| BF. | billi, fir-rigward tad-diversifikazzjoni tal-konsum, titjib fit-traċċabbiltà flimkien ma' aċċess għall-informazzjoni dwar il-valuri nutrizzjonali, il-provenjenza u l-post tal-produzzjoni huwa fundamentali għall-imġiba tal-konsumatur; |
| --- | --- |

BF.

billi, fir-rigward tad-diversifikazzjoni tal-konsum, titjib fit-traċċabbiltà flimkien ma' aċċess għall-informazzjoni dwar il-valuri nutrizzjonali, il-provenjenza u l-post tal-produzzjoni huwa fundamentali għall-imġiba tal-konsumatur;

Approċċ globali għall-ekonomija blu tal-UE

| 1. | Jilqa' l-istrateġija l-ġdida tal-Kummissjoni għal ekonomija blu tal-UE sostenibbli; jesprimi dispjaċir, madankollu, għan-nuqqas ta' objettivi speċifiċi għal setturi differenti, b'mod partikolari s-sajd u l-akkwakultura bħala setturi importanti fl-ekonomija blu; jirrimarka li proposti leġiżlattivi u pjanijiet ta' azzjoni ġodda dejjem iridu jkunu bbażati fuq l-aħjar għarfien xjentifiku disponibbli u fuq valutazzjonijiet tal-impatt ambjentali, soċjali u ekonomiku; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jappella għal definizzjoni wiesgħa tal-ekonomija blu li tinkludi l-attivitajiet settorjali u intersettorjali kollha relatati mal-oċeani, l-ibħra u ż-żoni kostali, inklużi attivitajiet ta' appoġġ dirett u indirett, u li fihom is-settur tas-sajd jitqies kif xieraq; jiġbed l-attenzjoni għall-importanza trażversali tal-innovazzjoni għal dawn l-attivitajiet kollha, kemm jekk ikunu tradizzjonali kif ukoll jekk emerġenti; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jiġbed l-attenzjoni għall-ħtieġa li jiġi promoss approċċ integrat għas-setturi differenti tal-ekonomija blu, li jirrikonoxxi u jirrispetta l-prijoritajiet tal-Istati Membri differenti u jappoġġjahom fl-iżvilupp ta' dawn il-prijoritajiet; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jenfasizza l-fatt li s-settur tal-ekonomija blu għandu rwol kruċjali, b'mod partikolari fir-reġjuni ultraperifiċi, u jista' jikkontribwixxi sabiex itaffi t-tibdil fil-klima, jippromwovi soluzzjonijiet ibbażati fuq in-natura u jtejjeb l-użu ta' riżorsi marittimi u akkwatiċi; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jiġbed l-attenzjoni għax-xejriet negattivi u d-deterjorament ċar ta' wħud mis-setturi aktar tradizzjonali tal-ekonomija blu (bħal fosthom is-sajd u l-bini u t-tiswija tal-vapuri), speċjalment f'reġjuni fejn għandhom rwol ta' attivitajiet ta' ankra awtentiċi, li jixprunaw l-attivitajiet ekonomiċi kemm upstream kif ukoll downstream, joħolqu l-impjiegi u jippromwovu l-iżvilupp; iqis li kwalunkwe strateġija tal-ekonomija blu ma għandhiex twarrab dawn l-attivitajiet u r-reġjuni, u għandha tenfasizza l-potenzjal tal-innovazzjoni fit-treġġigħ lura tad-deterjorament irreġistrat; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jenfasizza li t-trawwim tal-ekonomija blu huwa essenzjali biex l-ekonomija kollha kemm hi terġa' tingħata l-ħajja u jitreġġgħu lura l-aspetti ekonomiċi u soċjali ta' diversi setturi, bħat-trasport u t-turiżmu, li ġew affettwati severament mill-pandemija tal-COVID-19; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jappella għal implimentazzjoni mtejba u aktar ikkoordinata tal-istrumenti finanzjarji kollha disponibbli, inklużi l-fondi strutturali u ta' investiment, biex tiġi promossa aħjar l-istrateġija għall-ekonomija blu; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jistieden lill-Kummissjoni, f'koordinazzjoni mill-qrib mal-Istati Membri, tkejjel il-ħtiġijiet speċifiċi tas-settur tas-sajd fil-kuntest tal-finanzjament tal-ekonomija blu (fil-livell settorjali, reġjonali, nazzjonali u Ewropew) bil-għan li twettaq il-potenzjal tagħha ta' tkabbir u ħolqien tal-impjiegi; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jisħaq li l-iżvilupp tal-ekonomija blu jirrikjedi investiment akbar fl-għarfien u li sabiex jittejjeb l-fehim tal-ambjent marittimu, l-UE u l-Istati Membri jeħtiġilhom jipprovdu finanzjament sostanzjali skont arranġamenti għall-kontinwità u l-prevedibbiltà matul fuq perjodu ta' żmien twil; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jenfasizza l-ħtieġa ta' appoġġ finanzjarju xieraq għall-ekonomija blu biex jippermetti investimenti fuq skala kbira fir-riċerka, fit-teknoloġija u fl-infrastruttura fil-livell tal-UE u tal-Istati Membri; jistieden lill-Kummissjoni u lill-industrija, għalhekk, jevalwaw il-benefiċċju tal-istabbiliment ta' sħubijiet tal-UE għat-trasport marittimu, inkluż mas-settur privat, fil-livell tal-UE u dak internazzjonali sabiex jiġu indirizzati l-isfidi attwali tal-kummerċ internazzjonali u tal-katina tal-provvista, jitrawmu l-innovazzjoni u l-kompetittività fis-settur, ikun hemm kontribut għad-dekarbonizzazzjoni, tinħoloq infrastruttura għall-enerġija mix-xatt, għat-tagħbija u għall-provvista ta' fjuwils alternattivi fil-portijiet u fit-terminals tal-merkanzija, u jiġu żviluppati pjanijiet għall-immaniġġjar tal-iskart għall-portijiet tal-Atlantiku, tal-Mediterran u tal-Baltiku; jilqa' għalhekk l-istabbiliment tas-Sħubija Ewropea għal ekonomija blu newtrali għall-klima, sostenibbli u produttiva, li għandha l-għan li tallinja l-prijoritajiet nazzjonali, reġjonali u tal-UE għar-riċerka u l-innovazzjoni; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jistabbilixxu proġetti ġodda u strumenti ġodda għall-partijiet ikkonċernati kollha tal-ekonomija blu biex jibbażaw l-attivitajiet tagħhom fuq l-użu responsabbli u sostenibbli tar-riżorsi naturali, id-dekarbonizzazzjoni u l-ekonomija ċirkolari; jenfasizza li l-ekonomija blu sostenibbli trid tiżviluppa fi ħdan il-limiti ekoloġiċi, tkun ibbażata fuq parir xjentifiku u trawwem ambjent tal-baħar b'saħħtu; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġi implimentat approċċ integrat u bbażat fuq l-ekosistema għas-setturi kollha tal-ekonomija blu; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jistieden lill-Kummissjoni tipproponi inizjattivi leġiżlattivi u mhux leġiżlattivi, ibbażati fuq it-twettiq ta' valutazzjonijiet tal-impatt xierqa ta' dawn l-inizjattivi fuq is-setturi tas-sajd u tal-akkwakultura, u l-iżgurar li l-ekonomija blu ssir il-pilastru bażiku biex jintlaħqu l-objettivi ġenerali tal-Patt Ekoloġiku Ewropew u l-istrateġiji sussegwenti relatati tal-UE; jisħaq li t-trasformazzjoni li l-ekonomija blu jeħtieġ li tgħaddi minnha se tixpruna l-innovazzjoni u tistimula l-ħolqien tal-impjiegi u l-opportunitajiet ekonomiċi; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jenfasizza li l-komunitajiet kostali u dawk dipendenti mill-oċeani jistgħu jikkontribwixxu għall-iżvilupp ta' settur tal-ekonomija blu sostenibbli li jqis iċ-ċirkostanzi u l-ħtiġijiet speċifiċi tagħhom; jenfasizza li jistgħu jmexxu proġetti pilota varjati, bħal dwar it-teknoloġiji tal-enerġija tal-baħar, l-iżvilupp ta' attivitajiet ibbażati fuq in-natura u l-kontribut ta' sajd u akkwakultura sostenibbli għal sistemi tal-ikel tajbin għas-saħħa, reżiljenti u sikuri; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Iqis li l-komunitajiet kostali u tal-gżejjer, b'mod partikolari dawk involuti fis-sajd, għandhom ikunu involuti bis-sħiħ f'kull stadju fl-iżvilupp tal-ekonomija blu, u dan huwa kundizzjoni essenzjali għat-twettiq tal-potenzjal tagħha f'termini ta' innovazzjoni, impjiegi, prosperità u żvilupp sostenibbli; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jissottolinja li huwa meħtieġ approċċ olistiku għas-setturi kollha tal-ekonomija blu li jqis kif xieraq l-interkonnessjonijiet tagħhom biex jiġi żgurat li l-attivitajiet ta' settur wieħed ma jfixklux jew joħolqu kunflitti mal-attivitajiet ta' settur ieħor; jinnota li dan huwa rilevanti wkoll għall-protezzjoni tal-ambjent tal-baħar; jisħaq fuq il-ħtieġa ta' ppjanar tal-ispazju marittimu kollaborattiv, inklużiv u transsettorjali; jisħaq, f'dan ir-rigward, fuq l-importanza ta' ppjanar tal-ispazju marittimu effettiv u bbażat fuq l-ekosistema għall-ilħuq tal-objettivi ekoloġiċi, soċjali u ekonomiċi, fost l-oħrajn, fil-kuntest tat-tranżizzjoni lejn soċjetà newtrali għall-klima; huwa tal-fehma li l-ippjanar tal-ispazju marittimu se joħloq sinerġiji bejn is-setturi u jissalvagwardja l-għajxien tas-sajjieda; jesprimi dispjaċir għall-fatt li l-maġġoranza tal-Istati Membri dewmu l-istabbiliment ta' pjanijiet tal-ispazju marittimi kif meħtieġ skont id-Direttiva 2014/89/UE; jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li r-rieżami tad-Direttiva fl-2022 jiġi ppreżentat fil-ħin u li takkumpanjah b'inizjattivi korrettivi, fejn meħtieġ; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jissottolinja li l-inizjattivi li se jwasslu l-viżjoni l-ġdida tal-ekonomija blu sostenibbli fl-UE jridu jqisu l-interazzjonijiet bejn l-art u l-baħar; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jenfasizza l-importanza li jiġu stabbiliti arranġamenti ta' sħubija bilaterali ma' pajjiżi terzi, b'mod partikolari ftehimiet għal sħubijiet tas-sajd sostenibbli u l-ġlieda kontra s-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat (IUU); jisħaq li l-arranġamenti ta' sħubija bilaterali għandhom ifittxu li jikkonformaw mal-ogħla kriterji ta' sostenibbiltà ambjentali, ekonomika u soċjali u jkunu bbażati fuq l-aħjar parir xjentifiku disponibbli; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jinsab imħasseb bil-każijiet ta' sajd IUU barra mill-ilmijiet tal-UE; ifakkar fil-fatt li s-sajd IUU, iffaċilitat mill-prattika tal-bnadar ta' konvenjenza, jagħmel ħsara lis-sigurtà tal-ikel u lill-għajxien tal-popolazzjonijiet fil-pajjiżi kostali, filwaqt li jikkostitwixxi art fertili għall-piraterija; jitlob sistema globali b'saħħitha ta' sanzjonijiet deterrenti u approċċ multidirezzjonali għall-ġlieda kontra s-sajd IUU; jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġi llimitat l-użu tal-bnadar ta' konvenjenza u l-bdil tal-bandiera kif ukoll li jiġi indirizzat it-trażbord fuq il-baħar, sakemm dawn ikunu għodda importanti biex jingħalqu l-lakuni marbuta mal-IUU; jistieden lill-UE, fuq livell aktar ġenerali, issaħħaħ il-bini tal-kapaċitajiet tal-ġlieda kontra l-korruzzjoni billi trawwem il-kooperazzjoni bejn l-aġenziji nazzjonali, iżżid il-kooperazzjoni internazzjonali, ittejjeb is-sorveljanza tal-aġenti tas-sajd fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw bl-appoġġ mill-UE u tappoġġja ċ-ċentri u t-task forces reġjonali tal-monitoraġġ, il-kontroll u s-sorveljanza; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġi miġġieled is-sajdIUU b'mod li jkun kontinwu, effettiv u komprensiv; jistieden lill-Kummissjoni tirrieżamina d-diskussjonijiet tagħha mal-istati tal-karta safra; jenfasizza l-importanza tat-traċċabbiltà tal-prodotti u l-projbizzjoni fuq l-importazzjoni ta' prodotti tal-baħar idderivati mis-sajd illegali; jistieden lill-Istati Membri jieħdu approċċ ġenwinament strett għall-ħatt l-art ta' dgħajjes minn pajjiżi terzi suspettati; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jisħaq fuq l-importanza li jissaħħaħ id-djalogu mal-pajjiżi li jmissu mal-Mediterran, b'mod partikolari dawk fuq ix-xatt tan-Nofsinhar tiegħu, u li tingħata spinta lill-finanzjament għal-linji tal-proġetti li jimmiraw il-kooperazzjoni internazzjonali fis-setturi tal-ekonomija blu (Interreg Next Med, il-Programm Interreg Euro-MED 2021-2027, Switch Med, eċċ.); |
| --- | --- |

21.

| 22. | Jisħaq li xi flotot minn barra l-UE, is-sajd fl-istess żoni u l-esportazzjoni ta' prodotti tas-sajd lejn is-suq Ewropew għandhom standards ta' sostenibbiltà aktar baxxi, li jaffettwaw b'mod negattiv il-kompetittività tas-sajjieda Ewropej; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġu stabbiliti kundizzjonijiet ekwi mal-prodotti importati minn pajjiżi terzi, filwaqt li jiġi żgurat li l-prodotti kollha tas-sajd u tal-akkwakultura kkunsmati fl-UE jiġu prodotti minn sistemi tal-ikel sostenibbli u jikkonformaw mal-objettivi tal-Patt Ekoloġiku; Jistieden lill-Kummissjoni tadotta l-miżuri kollha meħtieġa biex tiggarantixxi ambjent ta' kompetizzjoni ġusta ġenerali fi ħdan il-qafas tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ u speċifikament fil-ftehimiet kummerċjali tal-UE; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jkomplu jsaħħu d-drittijiet u l-kundizzjonijiet tax-xogħol ta' ċittadini ta' pajjiżi terzi li jaħdmu fuq bastimenti tal-UE, kif ukoll jiżguraw paga deċenti għal dawk kollha li jaħdmu fis-setturi tas-sajd u tal-akkwakultura u għas-setturi l-oħra kollha tal-ekonomija blu; |
| --- | --- |

24.

| 25. | Jissottolinja l-ħtieġa li tissaħħaħ il-kollaborazzjoni u li jiġu kkoordinati azzjonijiet ma' fora multilaterali li għaddejjin bħalissa, bħall-Konvenzjoni Qafas tan-NU dwar it-Tibdil fil-Klima, il-Konvenzjoni dwar id-Diversità Bijoloġika, kif ukoll l-Aġenda tal-2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli u proċessi internazzjonali u multilaterali relatati oħrajn, biex jiġu promossi l-protezzjoni, il-konservazzjoni, il-ġestjoni sostenibbli u r-restawr tal-bijodiversità tal-baħar u tal-ilma ħelu, filwaqt li jikkontribwixxu għal SDGs oħrajn; jisħaq li l-COP15 f'Kunming, iċ-Ċina, toffri opportunità tajba biex jintlaħaq qbil dwar miżuri globali f'dan ir-rigward; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Jieħu nota tal-objettiv tal-protezzjoni ta' 30 % tal-oċeani tal-pjaneta sal-2030, iżda jwissi li dan ma għandux isir a skapitu tas-sigurtà tal-ikel, tas-sajjieda u tal-produtturi tal-akkwakultura, tal-popli indiġeni u tal-komunitajiet lokali; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Jilqa' l-impenn tal-Kummissjoni għad-deżinjazzjoni ta' tliet żoni tal-baħar protetti kbar fl-Oċean tan-Nofsinhar; jesprimi dispjaċir li l-Kummissjoni għall-Konservazzjoni tar-Riżorsi Ħajjin tal-Baħar Antartiku (CCAMLR) għal darb'oħra naqset milli tilħaq ftehim dwar dawn iż-żoni protetti fl-2021; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Jenfasizza r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali bħala responsabbli biex jgħinu fl-identifikazzjoni u d-deżinjazzjoni, mal-Istati Membri, ta' żoni protetti tal-baħar addizzjonali; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Ifakkar fil-fatt li korp li qed jikber ta' riċerka, b'mod partikolari mir-Rapport Speċjali tal-Grupp Intergovernattiv ta' Esperti dwar it-Tibdil fil-Klima dwar l-Oċean u l-Krijosfera f'kuntest ta' Klima li qed Tinbidel, juri li l-objettivi għall-bijodiversità u l-mitigazzjoni u l-adattament għat-tibdil fil-klima jintlaħqu aħjar meta s-sajjieda u l-komunitajiet lokali jkollhom kontroll dirett fuq il-ġestjoni tar-riżorsi li jiddependu minnhom; jisħaq fuq il-fatt li l-ekosistemi ġestiti mill-komunitajiet kostali huma fost dawk l-aktar rikki u l-aktar produttivi u jikkontribwixxu wkoll għall-adattament taż-żoni kostali għall-konsegwenzi tat-tibdil fil-klima; jenfasizza r-riskji ta' ħtif tal-oċeani marbuta mal-ippjanar tal-ispazju marittimu; jisħaq, għalhekk, fuq il-ħtieġa li jiġi assigurat is-sajd fuq skala żgħira, li tiġi żgurata l-governanza responsabbli tal-pussess u li l-benefiċjarji tal-impriżi tal-UE li joperaw fis-settur tal-ekonomija blu jinżammu responsabbli jekk l-attivitajiet tagħhom jiksru d-drittijiet tal-bniedem; |
| --- | --- |

29.

| 30. | Jistieden lill-UE u lill-pajjiżi sħab jiddependu mill-għarfien espert indiġenu fl-istrateġiji tagħhom għall-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima u jippromwovu b'mod attiv il-ġestjoni parteċipattiva, li wriet l-effikaċja tagħha biex iżżid ir-reżiljenza tal-komunitajiet kostali; |
| --- | --- |

30.

| 31. | Iqis li l-governanza internazzjonali tal-oċeani għandha tadotta approċċ intersettorjali għall-ekonomija blu, filwaqt li tiżgura trattament ugwali għall-attivitajiet ekonomiċi marittimi kollha; jappoġġja l-oċean li qed jiġi rikonoxxut bħala assi kondiviż tal-umanità, u jitlob ftehimiet ta' sħubija dwar is-sajd sostenibbli (SFPAs) li dejjem ikunu konformi mal-SDGs tal-2030, mal-obbligi u l-objettivi ambjentali tal-UE u mal-obbligi u l-objettivi tal-PKS; |
| --- | --- |

31.

| 32. | Jesprimi tħassib li l-appoġġ settorjali pprovdut mill-SFPAs ħafna drabi ma jkunx ta' benefiċċju dirett għall-komunitajiet tas-sajd u kostali lokali f'pajjiżi terzi u jistieden, għalhekk lill-Kummissjoni torbot l-SFPAs mill-qrib mal-programmazzjoni tal-UE għall-iżvilupp sostenibbli; |
| --- | --- |

32.

| 33. | Jenfasizza li l-SFPAs iridu jsiru għodda għall-iżvilupp tal-ekonomiji blu lokali; iqis li, minħabba data insuffiċjenti, huwa diffiċli li ssir evalwazzjoni ta' kemm l-SFPAs jikkontribwixxu biex jinkisbu l-SDGs fil-pajjiżi sħab; iħeġġeġ lill-UE żżid l-obbligi ta' trasparenza, il-ġbir tad-data (b'mod partikolari dwar il-qabdiet, ir-reġistrazzjonijiet tal-bastimenti u l-kundizzjonijiet ta' xogħol) u ta' rapportar fl-SFPAs u tistabbilixxi bażi tad-data soċjoekonomika ċentralizzata tal-bastimenti kollha tal-UE, ikun fejn ikun il-post fejn joperaw; |
| --- | --- |

33.

| 34. | Jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġu inklużi l-partijiet ikkonċernati kollha fin-negozjati tal-SFPA u matul il-perjodu ta' implimentazzjoni tagħhom u li jiġi żgurat li jitqiesu l-bżonnijiet tal-komunitajiet li l-aktar intlaqtu minn dawn is-sħubijiet; |
| --- | --- |

34.

| 35. | Jiddeplora n-nuqqas ta' monitoraġġ tal-implimentazzjoni u tal-użu korrett tal-finanzjament; huwa inkwetat minħabba l-fatt li l-appoġġ settorjali fl-ambitu tal-SFPAs ħafna drabi ma jġibx benefiċċju dirett lis-sajjieda fuq skala żgħira; jistieden lill-Kummissjoni torbot mill-qrib l-SFPAs mal-għajnuna għall-iżvilupp tal-UE, bil-għan li jitjieb il-valur miżjud għall-komunitajiet kostali; jistieden, barra minn hekk, lill-Kummissjoni tippubblika, b'mod proattiv, ir-rapporti annwali dwar il-modi kif jintuża l-appoġġ settorjali sabiex jiġi ttraċċat aħjar l-użu tal-flus pubbliċi tal-UE; |
| --- | --- |

35.

| 36. | Jilqa' r-rwol tal-konvenzjonijiet marittimi reġjonali u tal-organizzazzjonijiet reġjonali dwar il-ġestjoni tas-sajd (RFMOs); jistieden lill-Kummissjoni tressaq mandati ambizzjużi għall-RFMOs bil-għan li tipproteġi r-riżorsi tas-sajd fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw u fl-ibħra internazzjonali, b'mod partikolari bis-saħħa tat-titjib tal-ġestjoni tal-istokkijiet għal speċijiet bħat-tonn tropikali, bit-tnaqqis tal-qbid skartat, bl-applikazzjoni tal-approċċ ta' prekawzjoni biex tiġi żgurata l-konservazzjoni tal-ispeċijiet fil-periklu u tal-ekosistemi tal-baħar vulnerabbli, kif ukoll bit-titjib tad-data disponibbli, tal-konformità u tat-trasparenza tat-teħid ta' deċiżjonijiet; |
| --- | --- |

36.

| 37. | Jitlob, fuq livell aktar ġenerali, li jitjiebu l-prattiki tal-ġestjoni tas-sajd u tal-monitoraġġ u l-iżvilupp ta' ekotikkettar u ta' teknoloġiji ġodda bħall-blockchain, sabiex tittejjeb it-traċċabbiltà tal-prodotti; |
| --- | --- |

37.

| 38. | Jistieden lill-UE tforni assistenza teknika lill-produtturi tal-pajjiżi li qed jiżviluppaw, speċjalment lill-produtturi fuq skala żgħira; |
| --- | --- |

38.

| 39. | Ifakkar fil-fatt li l-Istati kollha involuti fis-sajd fl-Afrika tal-Punent għandhom jistabbilixxu RFMO – b'mod partikolari għall-isfruttament tal-istokkijiet komuni, bħal dawk ta' ħut pelaġiku żgħir – kif mitlub mid-dritt internazzjonali, mil-liġijiet nazzjonali rilevanti, mill-politiki tas-sajd pan-Afrikani u reġjonali u minn strumenti oħra; jemmen li din is-sistema ta' ġestjoni għandha tkun konformi ma' approċċ ta' prekawzjoni u bbażat fuq l-ekosistema, li jiżgura li l-qabdiet totali permissibbli jibqgħu fi ħdan il-limiti bijoloġiċi sikuri; |
| --- | --- |

39.

| 40. | Iħeġġeġ lill-UE tippromwovi u tipproteġi b'mod effikaċi s-sajd fuq skala żgħira fl-Afrika, li huwa s-sors ewlieni ta' għajxien mill-oċean, bħala pedament tat-taskforce futura blu bejn l-UE u l-Afrika, bħall-finanzjament tal-implimentazzjoni tal-linji gwida internazzjonali tal-FAO dwar sajd sostenibbli fuq skala żgħira; |
| --- | --- |

40.

| 41. | Jisħaq li l-produzzjoni ta' frakass tal-fdal tal-ħut u ta' żejt tal-ħuta, fost fatturi oħra, tista' tikkontribwixxi għas-sajd eċċessiv fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, b'mod partikolari fl-Afrika tal-Punent; jappella għal miżuri obbligatorji ta' diliġenza dovuta biex jiġi żgurat li l-katina tal-provvista kollha tal-industrija tal-prodotti tal-baħar tkun ġusta, għalkollox traċċabbli, ma tużax prodotti minn sajd IUU u ma tkunx marbuta ma' ksur tad-drittijiet tal-bniedem, inkluż traffikar ta' bnedmin u skjavitù; |
| --- | --- |

41.

| 42. | Jilqa' r-rwol tal-konvenzjonijiet tal-baħar reġjonali u tal-RFMOs fit-tisħiħ tal-governanza abbażi tal-aħjar għarfien xjentifiku disponibbli, li għandu jkun faċilment disponibbli għall-operaturi kollha; |
| --- | --- |

42.

| 43. | Jistieden lill-Kummissjoni tressaq mandati ambizzjużi fl-RFMOs bil-għan li tipproteġi r-riżorsi tas-sajd fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw u fl-ilmijiet internazzjonali, b'mod partikolari fir-rigward tat-titjib tal-ġestjoni tal-istokkijiet għal speċijiet bħat-tonn tropikali, it-tnaqqis tal-qbid skartat, bl-applikazzjoni tal-approċċ ta' prekawzjoni biex tiġi protetta l-konservazzjoni tal-ispeċijiet fil-periklu, tal-ekosistemi tal-baħar vulnerabbli (VMEs), kif ukoll bit-titjib tad-disponibbiltà tad-data, tal-konformità u tat-trasparenza tat-teħid ta' deċiżjonijiet; |
| --- | --- |

43.

| 44. | Jistieden lill-Kummissjoni tfittex u tippromwovi b'mod attiv l-integrazzjoni tal-għanijiet ta' adattament għall-klima, u l-mitigazzjoni tagħha, fl-SFPAs tagħha u fit-teħid ta' deċiżjonijiet tal-RFMO; |
| --- | --- |

44.

| 45. | Jistieden lill-UE u lill-Istati Membri jintensifikaw l-isforzi tagħhom biex itejbu l-governanza globali tas-sajd, b'mod partikolari permezz ta' mekkaniżmi bħall-Inizjattiva għat-Trasparenza tas-Sajd (FiTI); |
| --- | --- |

45.

| 46. | Ifakkar fil-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi bbażata fuq l-aħjar parir xjentifiku disponibbli u l-aħjar valutazzjonijiet tal-impatt soċjoekonomiku li trid tkun prijorità ewlenija għall-ilħuq tal-għanijiet tal-aġenda strateġika tal-UE u trid tkun ukoll inkluża fi ftehimiet ta' sħubija bilaterali; |
| --- | --- |

46.

| 47. | Jenfasizza li l-ekonomija blu tinkludi bosta attivitajiet minbarra l-attivitajiet tradizzjonali, li l-iżvilupp ta' attivitajiet ġodda dejjem għandu jkun akkumpanjat minn studji tal-impatt, u li jrid jiġi adottat approċċ xjentifiku trasparenti kif ukoll konsultazzjonijiet effettivi u parteċipazzjoni ugwali mis-setturi kollha affettwati, biex tiġi ffaċilitata l-organizzazzjoni sostenibbli ta' dawn l-attivitajiet fi ħdan l-ekonomija blu; |
| --- | --- |

47.

| 48. | Jenfasizza li s-settur marittimu huwa rabta ewlenija għall-konnettività internazzjonali, għas-sistema ta' negozjar globali, għall-ekonomija tal-UE, għall-kompetittività tagħha u għar-reġjuni tal-UE; jisħaq fuq l-importanza li jissaħħaħ ir-rwol tal-portijiet, il-ħtieġa ta' investimenti f'infrastruttura intelliġenti u l-iżvilupp u l-ġestjoni tal-portijiet, li għandhom ikomplu jżidu l-kapaċità tagħhom li jakkomodaw it-tkabbir tal-kummerċ; |
| --- | --- |

48.

| 49. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jinvestu f'portijiet li jinsabu tul il-kosta tal-UE biex jiffukaw fuq konnessjonijiet neqsin maż-żona ta' kummerċ, bl-objettivi ġenerali li t-trasport isir aktar reżiljenti u li l-portijiet jinbidlu fi pjattaformi loġistiċi u raggruppamenti strateġiċi għat-trasport multimodali, il-ġenerazzjoni, il-ħżin u d-distribuzzjoni tal-enerġija u t-turiżmu; jisħaq fuq l-importanza li tiġi inkluża miżura bbażata fuq is-suq bħala għan tal-Organizzazzjoni Marittima Internazzjonali għat-tnaqqis tal-gassijiet serra mit-trasport marittimu sabiex tiġi implimentata skema ta' kumpens għal emissjonijiet ta' karbonju fit-tbaħħir internazzjonali u jiġi żgurat perkors realistiku għat-tnaqqis tal-emissjonijiet; |
| --- | --- |

49.

| 50. | Jenfasizza li l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar strateġija ta' mobbiltà sostenibbli u intelliġenti għandha l-għan li tqiegħed fis-suq l-ewwel bastimenti b'emissjonijiet żero sal-2030, u li l-UE diġà ffinanzjat riċerka sostanzjali dwar l-ibridizzazzjoni u l-elettrifikazzjoni tal-bastimenti permezz ta' Orizzont 2020; jistieden lill-Kummissjoni tkompli ssaħħaħ l-appoġġ tagħha għal bastimenti elettriċi għal rotot qosra; |
| --- | --- |

50.

| 51. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jtemmu proġetti prijoritarji inkluż fin-Network Trans-Ewropew tat-Trasport (TEN-T) għaż-żoni tal-Baħar Atlantiku, Mediterran u Baltiku, speċjalment f'żoni transfruntiera u bħala parti minn linji gwida futuri tat-TEN-T u l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa 2021-2027, sabiex jiġi promoss, simplifikat u investit finanzjament adegwat fl-iżvilupp sħiħ ta' awtostradi tat-TEN-T tal-baħar biex jiġi integrat aħjar it-trasport marittimu fuq distanzi qosra għad-distribuzzjoni tal-merkanzija b'mod usa' permezz ta' portijiet li jgħaqqdu l-gżejjer mal-art kontinentali u sistema ta' trasport multimodali komprensiva; jisħaq li huwa essenzjali li jinħolqu ktajjen tat-trasport bla xkiel u sostenibbli għall-passiġġieri u l-merkanzija fil-modi kollha tat-trasport, u b'mod partikolari t-trasport bil-ferrovija, bil-baħar u fl-ilmijiet navigabbli interni; jemmen li l-proġetti għandhom jagħtu attenzjoni partikolari lill-ħtiġijiet tal-konnettività u l-aċċessibbiltà tar-reġjuni periferali, insulari u ultraperiferiċi fiż-żoni tal-Baħar Atlantiku, tal-Mediterran u tal-Baltiku; |
| --- | --- |

51.

| 52. | Jenfasizza li l-portijiet jistgħu jintużaw biex jagħtu spinta lill-ekonomija blu, peress li għandhom rwol ewlieni fl-attivitajiet ekonomiċi ta' dan is-settur, u jiżguraw it-tranżizzjoni tiegħu lejn mobbiltà sostenibbli u intelliġenti f'konformità mal-prinċipji tal-Patt Ekoloġiku Ewropew; jistieden lill-Kummissjoni talloka mill-ġdid aktar finanzjament tal-UE għat-titjib tal-effiċjenza tat-trasport, l-aċċessibbiltà ewlenija tal-portijiet tat-TEN-T u għat-tnaqqis tal-ispejjeż, inkluż l-investiment fit-tħammil kontinwu, l-approfondiment tal-kanali u miżuri oħra ta' bini tal-kapaċitajiet f'portijiet magħżula; ifakkar lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri li huwa meħtieġ aktar investiment fl-infrastruttura portwarja sostenibbli u intelliġenti biex il-portijiet ikunu jistgħu jsiru ċentri ta' mobbiltà u trasport multimodali, kif ukoll ċentri tal-enerġija għal sistemi tal-elettriku integrati, għall-idroġenu u fjuwils alternattivi oħra, u jiġu ttestjati siti għall-użu mill-ġdid tal-iskart u l-ekonomija ċirkolari; |
| --- | --- |

52.

| 53. | Jawgura lill-Port ta' Vigo li huwa l-port pijunier tal-UE li implimenta l-ewwel l-Istrateġija Ewropea għat-Tkabbir Blu; |
| --- | --- |

53.

| 54. | Jilqa' l-inizjattiva tan-Network tal-Portijiet tas-Sajd Blu tal-FAO, li għandha l-għan li tfassal linji gwida dwar l-aħjar prattika internazzjonali għall-portijiet tas-sajd li jinsabu fil-proċess ta' tranżizzjoni lejn mudelli tal-ekonomija blu, sabiex tittejjeb is-sostenibbiltà tagħhom billi jiġi protett l-ambjent u jiġu promossi l-benefiċċji soċjali u ekonomiċi; jappoġġja lill-FAO fl-istabbiliment ta' uffiċċju permanenti fil-Port ta' Vigo biex tiżviluppa u timmaniġġja Network Globali tal-Portijiet Blu; |
| --- | --- |

54.

Reżiljenza, kompetittività u impjiegi

| 55. | Jirrikonoxxi li l-isforzi ta' rkupru tal-UE jridu jkunu ffukati fuq objettivi ta' sostenibbiltà, kompetittività u t-tkabbir; jisħaq fuq il-ħtieġa ta' strumenti ta' finanzjament sostenibbli biex jixprunaw din it-tranżizzjoni, inkluż permezz tat-tisħiħ tal-investiment pubbliku u privat; |
| --- | --- |

55.

| 56. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jappoġġjaw l-iżvilupp sostenibbli ta' ktajjen tal-valur tas-sajd u tal-akkwakultura fuq skala żgħira, mis-sajjied sal-konsumatur, billi jippromwovu l-armonizzazzjoni ta' metodi tas-sajd u tal-akkwakultura selettivi, mhux qerrieda u effiċjenti fl-użu tal-enerġija, billi jiffaċilitaw l-iskambju ta' għarfien mal-komunità tar-riċerka tal-UE u billi jippromwovu metodi ta' kummerċjalizzazzjoni sostenibbli għall-prodotti tas-sajd, filwaqt li jnaqqsu l-piżijiet amministrattivi; |
| --- | --- |

56.

| 57. | Jenfasizza l-ħtieġa li jiġi rikonoxxut il-valur soċjoekonomiku tas-sajd rikreattiv u l-kontribut tiegħu għal ekonomija blu sostenibbli fl-UE; jenfasizza l-ħtieġa ta' aktar data u data aħjar dwar is-sajd rikreattiv, inkluż il-kontribut tiegħu għas-settur tat-turiżmu, l-interazzjonijiet tiegħu ma' sajjieda fuq skala żgħira, l-impatti ambjentali tiegħu, kif ukoll l-importanza soċjoekonomika tiegħu; |
| --- | --- |

57.

| 58. | Jenfasizza l-importanza tas-sajd kostali fuq skala żgħira għall-ekonomija blu u għall-identità kulturali tal-komunitajiet fir-reġjuni kostali u fil-gżejjer; |
| --- | --- |

58.

| 59. | Jistieden lill-Istati Membri jimplimentaw bis-sħiħ kriterji trasparenti u oġġettivi kif stabbilit fl-Artikolu 17 tal-PKS meta jallokaw l-opportunitajiet tas-sajd; |
| --- | --- |

59.

| 60. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jieħdu l-miżuri meħtieġa biex itejbu l-ġbir tad-data dwar is-sajd rikreattiv fil-baħar u fil-passaġġi fuq l-ilma ħelu u salmastru interni, filwaqt li jiġi kkunsidrat l-impatt ambjenti u l-valur soċjoekonomiku ta' din l-attività, sabiex tiġi żgurata l-ġestjoni ġusta u bilanċjata tas-setturi tas-sajd u tal-akkwakultura, u jiġi mħeġġeġ investiment akbar fl-iżvilupp ta' attivitajiet tal-komunità kostali; |
| --- | --- |

60.

| 61. | Jisħaq fuq l-importanza ta' ppjanar tal-ispazju marittimu inklużiv biex tiġi mminimizzata l-kompetizzjoni għall-ispazju għad-detriment ta' attivitajiet oħra, bħas-sajd meta jiġu żviluppati attivitajiet ġodda tal-ekonomija blu; jenfasizza li s-sajd u l-akkwakultura għandhom rwol ċentrali u li dawn is-setturi jeħtiġilhom jingħataw viżibbiltà xierqa fl-ekonomija blu, u jappella għalhekk għal strateġija biex tiġi promossa l-interazzjoni bejn l-attivitajiet differenti tal-ekonomija blu marittima u terrestri b'mod li jkun ta' benefiċċju għalihom kollha; |
| --- | --- |

61.

| 62. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tappoġġja l-iżvilupp ta' skemi ta' produzzjoni tal-enerġija mmexxija mill-komunità, li jippermettu lill-komunitajiet kostali, inklużi s-sajjieda, jipparteċipaw bis-sħiħ fl-ippjanar u fl-iżvilupp tal-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli filwaqt li jerġgħu jinvestu l-profitti lura fil-komunità lokali; |
| --- | --- |

62.

| 63. | Jistieden lill-Istati Membri, f'konformità mad-dispożizzjonijiet dwar l-ippjanar tal-ispazju marittimu, biex jagħżlu żoni tas-sajd storiċi u tradizzjonali speċifiċi tas-sajjieda bħala żoni li għandhom jibqgħu ħielsa minn sorsi ta' enerġija tal-baħar; |
| --- | --- |

63.

| 64. | Jisħaq li l-parks eoliċi lil hinn mill-kosta għandhom jinbnew biss jekk ikun jista' jiġi ggarantit li ma jkun hemm l-ebda impatt ambjentali u ekoloġiku negattiv, jew konsegwenzi ekonomiċi, soċjoekonomiċi u soċjokulturali fuq is-sajjieda u l-produtturi tal-akkwakultura, f'konformità mal-objettivi tal-ekonomija blu u tal-Patt Ekoloġiku Ewropew; |
| --- | --- |

64.

| 65. | Jilqa' inizjattivi bħall-Osservatorju tal-Enerġija mir-Riħ tal-Baħar, forum imniedi mill-Gvern Reġjonali ta' Galicia biex jidentifika l-opportunitajiet u jibbilanċja l-użi tal-baħar li jistgħu jikkompetu ma' xulxin, billi jinkorpora s-settur industrijali, is-settur tas-sajd marittimu u l-entitajiet u l-organizzazzjonijiet assoċjati; |
| --- | --- |

65.

| 66. | Jieħu nota tal-fatt li l-industrija estrattiva hija settur li qiegħed jikber fl-ekonomija blu tal-oċeani; jenfasizza li d-dmir tal-Istati li jastjenu milli jieħdu miżuri, fosthom proġetti ta' żvilupp fuq skala kbira, li jistgħu jolqtu negattivament il-mezzi ta' sussistenza tas-sajjieda fuq skala żgħira fl-ilmijiet interni u fil-baħar, it-territorji tagħhom jew id-drittijiet ta' aċċess tagħhom, u jenfasizza li għandhom id-dmir li jagħmlu valutazzjonijiet ex ante tal-proġetti tal-industrija estrattiva mmexxija minn entitajiet privati bil-għan li jiġi evalwat l-impatt negattiv possibbli tagħhom fuq id-drittijiet tal-bniedem tal-komunitajiet tas-sajjieda lokali; |
| --- | --- |

66.

| 67. | Jappella għall-ħolqien ta' forum tal-UE għad-djalogu li jkun trasparenti u li jiżgura l-parteċipazzjoni tal-partijiet ikkonċernati kollha u bilanċ tal-poter bejniethom sabiex titrawwem il-kooperazzjoni bejn is-setturi, il-kondiviżjoni tal-esperjenza u r-riżoluzzjoni tal-konflitti; |
| --- | --- |

67.

| 68. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jieħdu azzjonijiet speċifiċi biex jagħtu spinta lill-possibbiltajiet ta' investiment disponibbli għal prattiki sostenibbli tas-sajd u tal-akkwakultura, jiffaċilitaw l-aċċess għalihom u jużawhom bis-sħiħ, fl-ambitu tal-Fond Ewropew il-ġdid għall-Affarijiet Marittimi, is-Sajd u l-Akkwakultura (FEMSA), flimkien ma' programmi oħra tal-UE bħall-Mekkaniżmu għall-Irkupru u r-Reżiljenza jew Orizzont Ewropa, għal prattiki tas-sajd sostenibbli u għal attivitajiet tal-akkwakultura sostenibbli, kif ukoll biex jiġi żgurat li l-komunitajiet kostali, remoti u barranin ikunu jistgħu jiddiversifikaw l-ekonomiji tagħhom; |
| --- | --- |

68.

| 69. | Jistieden lill-Kummissjoni tibni fuq l-aħjar prattiki tal-FEMSA biex tiżviluppa proġetti ta' turiżmu tas-sajd rikreattiv u tkompli tiffinanzja dawn il-proġetti permezz tal-FEMSA; |
| --- | --- |

69.

| 70. | Jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġu żviluppati strateġiji aktar komprensivi biex is-setturi tas-sajd u tal-akkwakultura u t-territorji kostali jiġu adattati għall-konsegwenzi tat-tibdil fil-klima u l-impatt tiegħu fuq il-komunitajiet u l-għajxien tagħhom; jisħaq fuq il-ħtieġa li s-setturi kollha jikkontribwixxu għall-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima f'konformità mal-Patt Ekoloġiku Ewropew u s-seba' u t-tmien Azzjoni Ambjentali Pprogrammata; |
| --- | --- |

70.

| 71. | Jemmen li l-PKS għandha tinkludi kundizzjonalità soċjali, simili għal dik maħluqa fil-politika agrikola komuni l-ġdida, li tista' tipprevedi sanzjonijiet fuq is-sidien tal-bastimenti tas-sajd, il-produtturi tal-akkwakultura u benefiċjarji oħra tal-FEMSA, jekk ma tiżgurax kundizzjonijiet tax-xogħol adegwati għall-ħaddiema kollha tagħhom, inklużi l-ħaddiema staġjonali u migranti; jenfasizza li din il-kundizzjonalità soċjali hija fundamentali għall-protezzjoni tad-dinjità fuq il-post tax-xogħol u d-drittijiet soċjali tal-ħaddiema tas-sajd u tal-akkwakultura, u tikkontribwixxi għall-ksib tal-ġustizzja soċjali għal kulħadd; |
| --- | --- |

71.

| 72. | Iqis li sigurtà tal-impjieg u sikurezza okkupazzjonali akbar, oċeani b'saħħithom li jipprovdu qligħ u sigurtà soċjali aħjar fis-setturi tas-sajd u tal-akkwakultura huma essenzjali biex jattiraw lin-nisa u lill-ġenerazzjonijiet iżgħar, u b'hekk jiżguraw it-tixtil tiegħu u s-sopravivenza kontinwa; |
| --- | --- |

72.

| 73. | Jilqa' r-rwol tan-nisa fil-ktajjen tal-valur tas-sajd u l-akkwakultura sostenibbli u għaldaqstant jappella li jiġu ggarantiti kundizzjonijiet tax-xogħol deċenti, salarji indaqs, sigurtà soċjali, kif ukoll viżibbiltà u rappreżentanza fl-istrutturi u l-proċessi tat-teħid ta' deċiżjonijiet; |
| --- | --- |

73.

| 74. | Jisħaq li s-sajd u l-akkwakultura għandhom rwol ewlieni fil-ħolqien tal-impjiegi u fis-sostenn tal-ekonomija f'bosta partijiet tal-UE, peress li jammontaw għal aktar minn nofs l-impjiegi lokali f'bosta komunitajiet kostali u tal-gżejjer, b'mod partikolari fir-reġjuni ultraperiferiċi; |
| --- | --- |

74.

| 75. | Jisħaq li, sabiex jittejbu s-sostenibbiltà, il-kompetittività u l-prestazzjoni ekonomika tas-setturi tas-sajd u tal-akkwakultura, huwa meħtieġ li jiġu ggarantiti kundizzjonijiet ekwi għall-operaturi tal-UE f'ekonomija globali, u li ssir enfasi fuq it-taħriġ vokazzjonali, it-tagħlim tul il-ħajja, ir-rikonoxximent fil-livell Ewropew ta' dan it-taħriġ, is-servizzi ta' konsulenza u t-tixrid ta' għarfien tekniku u xjentifiku u prattiki innovattivi, filwaqt li jiġi rikonoxxut il-kontribut li jagħtu l-assoċjazzjonijiet kummerċjali f'dan ir-rigward; |
| --- | --- |

75.

| 76. | Jisħaq fuq il-ħtieġa li jiżdied il-valur għall-prodotti tas-sajd mal-ewwel bejgħ, speċjalment dawk mis-sajd artiġjanali fuq skala żgħira sabiex jiżdiedu l-introjtu u l-pagi tas-sajjieda; |
| --- | --- |

76.

| 77. | Jistieden lill-Kummissjoni tiżviluppa forom ġodda ta' turiżmu marittimu u kostali sostenibbli, tagħti spinta lil forom ġodda ta' attivitajiet tat-turiżmu, tipprovdi flussi ta' introjtu addizzjonali u żżid l-impjiegi tul is-sena kollha biex ittejjeb il-valur taż-żoni marittimi u kostali, filwaqt li tipproteġi l-ambjent u l-wirt kulturali blu u tippreserva l-ħabitats tal-baħar u dawk kostali; jenfasizza l-importanza tal-ekonomija ċirkolari fis-settur tat-turiżmu fl-iżvilupp ta' prattiki aktar sostenibbli li jkunu ta' benefiċċju għall-iżvilupp lokali; jirrikonoxxi li s-settur tat-turiżmu għandu jaħdem mal-komunitajiet kostali u jeħtieġ appoġġ biex tingħata spinta lill-effiċjenza u lis-sostenibbiltà tal-infrastruttura u lill-kompetittività tal-lukandi mal-baħar u tat-turiżmu; |
| --- | --- |

77.

| 78. | Jirrikonoxxi li t-turiżmu kostali jista' jkollu impatti pożittivi fuq il-pajjiżi li qed jiżviluppaw, iżda jista' jkun dannuż f'każ li jiġu żviluppati strateġiji tat-turiżmu tal-massa, billi jwassal għal tnaqqis fl-aċċess u l-konsum tal-ikel għall-konsumaturi lokali u għall-qerda tal-ambjent tal-baħar u l-identitajiet kulturali; jistieden lill-UE tippromwovi mudelli turistiċi ġusti u b'impatt baxx; |
| --- | --- |

78.

| 79. | Jisħaq fuq il-ħtieġa tal-preservazzjoni tal-kapital u l-wirt naturali tagħna sabiex jiġi mħeġġeġ it-turiżmu sostenibbli (bħall-ekoturiżmu), u jistieden lill-Istati Membri jipproteġu l-bijodiversità billi b'mod urġenti jwettqu azzjonijiet ta' konservazzjoni tal-baħar, inkluż azzjonijiet transfruntiera, biex jipproteġu, jirrestawraw u jippromwovu l-ekosistemi tal-baħar u kostali, inkluż permezz tan-networks tal-baħar Natura 2000; |
| --- | --- |

79.

| 80. | Jistieden lill-Kummissjoni tinkludi t-turiżmu marittimu, tal-gżejjer u kostali sostenibbli f'azzjonijiet u programmi relatati, biex tappoġġja inizjattivi li jħeġġu d-diversifikazzjoni tat-turiżmu kostali, marittimu u tal-baħar, u tgħin biex l-attivitajiet turistiċi u l-impjiegi jsiru inqas staġjonali; jenfasizza l-ħtieġa li tinġabar data aħjar dwar il-kontribut tat-turiżmu tas-sajd bil-qasba rikreattiv għall-ekonomija kostali u tal-gżejjer; |
| --- | --- |

80.

| 81. | Jisħaq fuq l-importanza tal-ekonomija blu fir-reġjuni ultraperiferiċi, b'mod partikolari fis-settur tat-turiżmu; jistieden lill-Kummissjoni, għalhekk, toħloq programm tat-trasport b'għażliet relatati speċifikament mal-qagħda mbiegħda u l-insularità (Trasport POSEI) sabiex tindirizza l-ħtiġijiet tal-gżejjer u tar-reġjuni ultraperifiċi aktar direttament u tappoġġja l-operat ta' xi rotot kummerċjali lejhom; |
| --- | --- |

81.

| 82. | Jappoġġja prattiki sostenibbli fit-turiżmu kostali u marittimu, peress li huma essenzjali għall-kompetittività taż-żoni tal-baħar Atlantiku, Mediterran u Baltiku u għall-ħolqien ta' impjiegi ta' valur għoli fl-edukazzjoni blu u t-taħriġ vokazzjonali; jisħaq li t-taħriġ speċifiku dwar l-attivitajiet tal-ekonomija blu jikkontribwixxi għaż-żieda fis-sensibilizzazzjoni tal-ekosistemi tal-baħar u l-ħtieġa li dawn jiġu protetti; |
| --- | --- |

82.

| 83. | Jistieden lill-Kummissjoni twettaq konsultazzjoni wiesgħa mal-awtoritajiet reġjonali u lokali u mal-partijiet ikkonċernati relatati kollha sabiex tidentifika soluzzjonijiet imfassla apposta għall-komunitajiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

83.

| 84. | Jitlob lill-Kummissjoni tivvaluta soluzzjonijiet possibbli biex tippromwovi r-reżiljenza tas-settur tat-turiżmu kontra l-impatti ta' pandemiji futuri jew avvenimenti oħra ta' tfixkil li joħolqu riskju għall-attivitajiet turistiċi, u toħloq inizjattivi xierqa biex ittejjeb il-kundizzjonijiet tax-xogħol u tal-impjieg tal-ħaddiema fis-settur biex tiżdied l-attraenza tiegħu u tgħin biex jiġi sfruttat il-potenzjal sħiħ tal-ekonomija blu; |
| --- | --- |

84.

| 85. | Jissottolinja l-importanza tat-tbaħħir bil-jottijiet u t-tbaħħir għat-turiżmu marittimu; jissottolinja r-rwol tal-kultura u l-gastronomija lokali fl-iżvilupp tat-turiżmu kostali Ewropew u l-importanza tat-turiżmu tal-bajjiet u ta' taħt l-ilma, it-turiżmu tas-sajd bil-qasba, l-ekoturiżmu, l-isport tal-ilma u l-industrija tal-kruċieri; |
| --- | --- |

85.

| 86. | Jisħaq fuq l-importanza taż-żoni tal-baħar protetti bħala strument għall-protezzjoni tal-oċeani; jemmen li dawn iż-żoni jikkostitwixxu opportunità għall-iżvilupp tat-turiżmu xjentifiku; |
| --- | --- |

86.

| 87. | Jilqa' l-enfasi tal-Kummissjoni fuq turiżmu sostenibbli u mingħajr għaġla u l-għan li jiġu żviluppati pakketti ta' appoġġ (Pjan Iddettaljat għal Patti Ekoloġiċi Lokali) biex tiġi appoġġjata tranżizzjoni ekoloġika għall-bliet u r-reġjuni; jinnota l-potenzjal li l-gżejjer remoti u l-komunitajiet kostali jkollhom rwol ewlieni f'din it-tranżizzjoni; |
| --- | --- |

87.

| 88. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jirrikonoxxu l-kontribut li għamel is-sajd rikreattiv tal-baħar u mit-turiżmu li jiġġenera għall-ekonomija blu, kif ukoll il-potenzjal ta' dan is-settur li jipprovdi aktar opportunitajiet ekonomiċi fil-komunitajiet kostali; |
| --- | --- |

88.

| 89. | Jesprimi dispjaċir għall-fatt li l-potenzjal tal-ekonomija blu ma tqisx biżżejjed fit-tfassil u fl-evalwazzjoni tal-pjanijiet nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza ffinanzjati minn Next Generation EU; |
| --- | --- |

89.

| 90. | Jappella għall-ħolqien ta' qafas finanzjarju xieraq biex jistimula l-iżvilupp tal-ekonomija blu u l-ħolqien tal-impjiegi, li jintegra u jikkoordina d-diversi strumenti finanzjarji disponibbli – il-fondi strutturali u ta' investiment (il-FEMSA, il-FEŻR, il-FSE, il-Fond ta' Koeżjoni), Orizzont Ewropa 2021-2027 u oħrajn; jiġbed l-attenzjoni għall-ħtieġa li jiġi promoss tqabbil aħjar ta' dawn l-istrumenti mal-ħtiġijiet tal-partijiet ikkonċernati u t-tixrid wiesa' tal-opportunitajiet attwali; |
| --- | --- |

90.

| 91. | Jitlob li ssir diskussjoni fil-fond fil-livell tal-UE mas-settur, filwaqt li jitqiesu l-effetti soċjoekonomiċi serji tar-regoli dwar il-kejl tal-kapaċità tas-sajd, dwar l-impatt ta' dawn ir-regoli fuq is-sajd u l-ħajja tas-sajjieda, filwaqt li fl-istess ħin jinżamm kontroll strett fuq il-kapaċità tas-sajd; |
| --- | --- |

91.

| 92. | Jisħaq fuq l-importanza strateġika tal-attivitajiet tal-bini tal-vapuri u tat-tiswija tal-vapuri u l-interrelazzjoni tagħhom ma' setturi oħra, bħas-settur tat-turiżmu marittimu; iqis li l-impenn fuq l-innovazzjoni teknoloġika u fuq proċessi speċjalizzati ħafna, li jistgħu jwasslu għal qligħ ta' valur miżjud, jistgħu jpoġġu lis-settur f'sitwazzjoni ta' inqas kompetittività fuq livell dinji u jiffaċilita li tinqaleb it-tendenza ta' deklin fis-settur; isostni li għandu jiġi pprovdut appoġġ speċifiku għall-qawmien mill-ġdid u l-modernizzazzjoni tal-industrija tal-bini tal-vapuri fl-Istati Membri fid-diversi forom tagħha; |
| --- | --- |

92.

| 93. | Jinnota li l-flotot artiġjanali u fuq skala żgħira tal-UE huma antiki ħafna, b'mod partikolari fir-reġjuni ultraperiferiċi, li l-bastimenti tagħhom għandhom età medja għolja ħafna u li mhumiex sikuri kemm għan-nies li jaħdmu fuqhom kif ukoll għall-qabdiet infushom, filwaqt li jtenni l-ħtieġa ta' appoġġ tal-FEMSA għax-xiri ta' bastimenti ġodda, mingħajr ma dan jirriżulta f'żieda fil-qabdiet, filwaqt li jiġu rrispettati r-rendimenti massimi sostenibbli, u b'hekk tittejjeb il-prestazzjoni ambjentali tagħhom; |
| --- | --- |

93.

| 94. | Ifakkar fil-fatt li l-flotot tas-sajd fir-reġjuni ultraperiferiċi huma, f'ċerti każijiet, f'kundizzjoni ħażina ħafna u jikkostitwixxu periklu għas-sikurezza tas-sajjieda u għall-ambjent; iqis, f'dan il-kuntest, li huwa meħtieġ li jinstabu soluzzjonijiet biex jittejbu s-sikurezza u l-kundizzjonijiet tax-xogħol għas-sajjieda, biex jitnaqqsu l-emissjonijiet tas-CO2, u jittejbu l-kundizzjonijiet tal-medda u tal-konservazzjoni tal-qabdiet; jenfasizza l-ħtieġa li jiġi żgurat li jkun hemm kontinwità fil-provvista ta' proteini tajbin għas-saħħa u ta' kwalità għolja, f'kundizzjonijiet li jkunu kompletament sikuri u siguri, b'inqas impatt ambjentali u mingħajr ma tiżdied il-kapaċità tas-sajd; |
| --- | --- |

94.

| 95. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Kunsill joħolqu strument ta' appoġġ simili għall-POSEI għas-sajd sabiex jittaffew l-effetti tal-insularità fuq ir-reġjuni ultraperiferiċi; |
| --- | --- |

95.

| 96. | Jenfasizza l-potenzjal ta' użu sostenibbli tad-dimensjoni marittima tal-UE fl-Atlantiku, li tirrikjedi investiment aktar ibbilanċjat fil-gżejjer tiegħu, fir-reġjuni ultraperiferiċi u fil-portijiet kostali, kif ukoll l-espansjoni ta' bosta mill-irmiġġi tagħhom u żieda fil-kapaċità tal-ħżin tagħhom u fit-tagħmir għall-immaniġġjar tal-merkanzija, li huma importanti ħafna għall-prodotti tas-sajd u tal-akkwakultura; |
| --- | --- |

96.

Tranżizzjoni blu

| 97. | Jappella għall-iżvilupp ta' strumenti biex ir-riżorsi marittimi jintużaw b'mod sostenibbli u biex l-ekonomija tal-oċeani tiġi diversifikata, inkluż permezz ta' appoġġ għall-prodotti ġodda konnessi mal-attivitajiet tas-sajd u derivati minnhom, li jistgħu jżidu l-valur tal-wirt kulturali u naturali tagħna, speċifikament billi jipprovdu possibbiltajiet ta' turiżmu ta' kwalità għolja; |
| --- | --- |

97.

| 98. | Jisħaq fuq il-ħtieġa li jinkiseb qafas integrat tal-politika marittima tal-UE li jiżgura l-konsistenza bejn l-istrateġija tal-UE għall-bijodiversità, l-istrateġija mill-Għalqa sal-Platt, il-politika dwar it-tibdil fil-klima u l-PKS; |
| --- | --- |

98.

| 99. | Iqis li s-settur tal-akkwakultura għandu jkompli jimmonitorja u jtejjeb diversi parametri abbażi ta' azzjonijiet ibbażati fuq l-evidenza, inkluż it-trattament xieraq tal-ħut u d-densitajiet tal-istokkijiet tal-ħut; iqis, barra minn hekk, li għandhom jitwettqu studji ta' valutazzjoni tal-impatt ambjentali biex jittejjeb it-trattament xieraq tal-ħut, inkluż iżda mhux limitat għall-arrikkiment tal-ambjent tagħhom, iż-żamma tal-kwalità tal-ilma fil-limiti rilevanti għat-trattament xieraq bħala mod kif jitnaqqas il-mard u t-tixrid tiegħu, u b'hekk titnaqqas il-ħtieġa tal-antibijotiċi, u jitnaqqas aktar it-tniġġis, jinkisbu riżultati aħjar tal-klima u tal-ambjent, u tiżdied ir-reżiljenza għat-tibdil fil-klima; |
| --- | --- |

99.

| 100. | Jinnota li hija meħtieġa d-diversifikazzjoni tal-ispeċijiet tal-ħut fl-akkwakultura tal-UE, inklużi speċijiet trofiċi u mhux karnivori f'livell baxx, biex tittejjeb is-sostenibbiltà tas-settur; |
| --- | --- |

100.

| 101. | Jenfasizza r-rwol potenzjali tal-akkwakultura, b'mod partikolari għall-ħolqien tal-impjiegi u għas-sigurtà tal-provvista tal-ikel, kif ukoll biex titħaffef it-tranżizzjoni lejn sistemi tal-ikel sostenibbli; iqis li huwa fundamentali li titnaqqas il-pressjoni fuq ir-riżorsi tal-baħar permezz tal-iżvilupp u ż-żieda fl-użu ta' alternattivi u ta' sorsi tal-għalf ġestiti b'mod sostenibbli minbarra l-ħut selvaġġ maqbud, li jitreġġa' lura t-telfien tal-bijodiversità fl-oċeani u fl-ibħra; jisħaq li l-użu tal-ispazju tal-baħar għal skopijiet ta' akkwakultura jrid ikun irregolat kif xieraq; jissottolinja, f'dan ir-rigward, l-importanza ta' qafas legali ċar u affidabbli li jippromwovi l-aċċess għall-ilma bil-garanziji kollha meħtieġa; |
| --- | --- |

101.

| 102. | Jinnota li l-użu akbar tal-frakass tal-fdal tal-ħut u taż-żejt tal-ħut fl-akkwakultura tal-UE jista' jhedded is-sostenibbiltà tal-istokkijiet ta' ħut selvaġġ fl-ilmijiet tal-UE u ta' pajjiżi terzi; |
| --- | --- |

102.

| 103. | Jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġu implimentati l-miżuri kollha biex jiġi żgurat l-iżvilupp kompetittiv tas-sajd u tal-akkwakultura minħabba l-importanza tagħhom għas-sigurtà tal-provvista tal-ikel; |
| --- | --- |

103.

| 104. | Jisħaq fuq l-importanza tas-setturi tas-sajd u tal-akkwakultura għall-provvista ta' proteini, li huma essenzjali għas-sigurtà tal-ikel, kif ukoll għall-iżvilupp soċjoekonomiku tal-komunitajiet lokali u għall-ħolqien ta' impjiegi madwar id-dinja kollha; ifakkar, b'mod partikolari, fil-fatt li kważi biljun ruħ, l-aktar fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, jiddependu mill-ħut u mill-prodotti tal-baħar bħala s-sors primarju tagħhom ta' proteini mill-annimali; jinnota li aktar minn 90 % tas-sajjieda u tal-ħaddiema tas-sajd fid-dinja jiddependu mis-sajd fuq skala żgħira; jesprimi dispjaċir għall-fatt li l-pandemija tal-COVID-19 kellha impatt sinifikanti fuq il-persuni impjegati fis-setturi tas-sajd u tal-akkwakultura; |
| --- | --- |

104.

| 105. | Jisħaq li l-ikel sostenibbli mill-oċeani, mill-ibħra u mis-sorsi tal-ilma ħelu jrid jiġi prodott biss minn sajd responsabbli u minn akkwakultura sostenibbli, u li l-prodotti kollha tas-sajd u tal-akkwakultura kkunsmati fl-UE jridu jiġu minn sistemi tal-ikel sostenibbli, b'rispett sħiħ għal-limiti tal-pjaneta; jistieden lill-Kummissjoni tfassal indikaturi tas-sostenibbiltà għall-prodotti tas-sajd u tal-akkwakultura mill-UE abbażi ta' parir xjentifiku, u tirrikjedi standards sostenibbli simili għall-prodotti importati fis-suq tal-UE; |
| --- | --- |

105.

| 106. | Jenfasizza li l-UE hija responsabbli għal 1 % tal-produzzjoni globali tal-alka, u jqis għalhekk li l-produzzjoni tal-alka tal-baħar għandha tiġi mħeġġa mill-Istati Membri u mill-FEMSA; jisħaq li l-alka hija waħda mis-soluzzjonijiet futuri għall-ilħuq tal-objettivi tal-Patt Ekoloġiku, bħall-użu tal-alka għall-qbid tad-diossidu tal-karbonju, is-sostituzzjoni ta' materjali oħra f'diversi setturi ekonomiċi, jew l-użu tagħha bħala prodott nutrizzjonali għall-konsum mill-bniedem, peress li tista' tkun sors ewlieni ta' proteini u mikronutrijenti ta' kwalità; |
| --- | --- |

106.

| 107. | Jistieden lill-Kummissjoni tikkunsidra s-soluzzjonijiet kollha għall-iżvilupp ta' possibbiltajiet għall-produzzjoni u l-użu tal-alka, u tikkunsidra wkoll l-għażliet ta' finanzjament għall-aċċellerazzjoni tal-produzzjoni tal-alka; jistieden lill-Kummissjoni taġixxi malajr biex tippermetti l-awtorizzazzjoni tal-alka bħala oġġett tal-ikel ġdid billi tnaqqas l-ispejjeż tal-applikazzjoni assoċjati u tippermetti aċċess aktar faċli għas-suq, filwaqt li tiżgura l-kwalità u s-sikurezza tal-prodott; |
| --- | --- |

107.

| 108. | Jemmen li jeħtieġ li jiġu promossi mudelli tal-akkwakultura sostenibbli li jistgħu jikkontribwixxu għall-konservazzjoni tal-ekosistemi li joffru protezzjoni mill-effetti tat-tibdil fil-klima; jissottolinja l-importanza li ssir distinzjoni bejn il-produzzjoni u l-akkwakultura tal-ipproċessar tal-proteini, b'mod partikolari meta din tal-aħħar tinvolvi prattiki li jagħmlu pressjoni fuq is-sostenibbiltà tar-riżorsi tal-baħar; iqis li l-għalf maħsub għas-sajd u l-akkwakultura għandu jiġi prodott minn agrikoltura u sajd sostenibbli, u għalhekk għandu jeskludi kwalunkwe prodott miksub minn sajd IUU jew sajd eċċessiv; |
| --- | --- |

108.

| 109. | Iqis li l-produzzjoni tal-mikroalka tista' tnaqqas l-użu ta' frakass tal-fdal tal-ħut mhux sostenibbli fis-sajd; jissottolinja l-ħtieġa li tiġi żviluppata u promossa aktar l-akkwakultura organika, peress li għandha potenzjal kbir ta' tkabbir, u l-għodod u l-finanzjament tal-UE jistgħu jiġu sfruttati għal dan il-għan; jappella għal ġbir, ipproċessar u tixrid imtejba tal-istatistika dwar il-produzzjoni tal-akkwakultura organika; |
| --- | --- |

109.

| 110. | Jappella għall-PKS biex tiġi applikata b'mod ġenerali għall-flotot tas-sajd kollha tal-UE sabiex jiġi żgurat li l-attivitajiet tas-sajd u tal-akkwakultura jiġu ġestiti b'mod li jkun jista' jiġġenera benefiċċji soċjoekonomiċi, u b'hekk jikkontribwixxu għad-disponibbiltà tal-prodotti tal-ikel, minbarra li jimminimizzaw l-impatt tal-attivitajiet partikolari tagħhom fuq il-ħabitats u l-ekosistemi tal-baħar, filwaqt li jirrestawraw u jżommu popolazzjonijiet ta' speċijiet maħsuda 'l fuq mil-livelli li jistgħu jipproduċu r-rendiment massimu sostenibbli; iqis li din trid tiġi applikata filwaqt li jitqiesu l-karatteristiċi speċifiċi tad-diversi baċiri tal-baħar; |
| --- | --- |

110.

| 111. | Jenfasizza r-rwol tas-setturi tas-sajd u tal-akkwakultura u tal-professjonisti tagħhom fit-tranżizzjoni tal-enerġija u fil-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima permezz tad-dekarbonizzazzjoni u l-promozzjoni ta' attivitajiet bħall-ġbir tal-iskart fil-baħar li jwasslu għal ekonomija ċirkolari; |
| --- | --- |

111.

| 112. | Iwissi li r-rimi tal-iskart fil-baħar u t-tipi kollha ta' sustanzi niġġiesa, speċjalment mit-tipi kollha ta' plastik, huwa ta' ħsara għall-ambjent, jirriżulta f'telf ekonomiku kbir għas-settur tas-sajd u attivitajiet oħra, u jaffettwa s-saħħa tal-bniedem tul il-katina alimentari kollha kemm hi; jilqa' d-deċiżjoni tal-FEMSA li tipprovdi finanzjament għas-sajjieda biex jirkupraw u jiġbru, jużaw mill-ġdid u jirriċiklaw l-irkaptu tas-sajd mitluf, kif ukoll skart ieħor fil-baħar; jesprimi dispjaċir, madankollu, għad-dewmien fl-ilħuq tal-objettivi tad-Direttiva Kwadru dwar l-Istrateġija Marina u jisħaq, f'dan ir-rigward, li għandhom jiġu promossi aktar kampanji ta' sensibilizzazzjoni u taħriġ għas-sajjieda; |
| --- | --- |

112.

| 113. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jipprovdu appoġġ aktar attiv għall-modernizzazzjoni u għall-iżvilupp sostenibbli tas-settur tas-sajd, b'mod partikolari s-sajd fuq skala żgħira, li jfittxu li jagħmlu l-irkaptu tas-sajd aktar selettiv, u li jnaqqsu l-impatt ambjentali tas-sajd; |
| --- | --- |

113.

| 114. | Jenfasizza r-rwol tar-Regolament (UE) 2019/1241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Ġunju 2019 dwar il-konservazzjoni tar-riżorsi tas-sajd u l-protezzjoni tal-ekosistemi tal-baħar permezz ta' miżuri tekniċi (19), li jistabbilixxi l-miżuri ta' konservazzjoni li jirregolaw kif, fejn u meta jista' jsir is-sajd, sabiex jiġu protetti speċijiet u ħabitats sensittivi kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f'dak reġjonali, jiżdied ir-rendiment tas-sajd, filwaqt li jitnaqqsu l-impatti fuq l-ekosistemi tal-baħar, speċjalment permezz ta' żieda fis-selettività; |
| --- | --- |

114.

| 115. | Iqis li huwa importanti li tinġabar data fuq bażi kontinwa sabiex jiġu vvalutati aħjar il-kriterji ta' sostenibbiltà u li jiġi evitat l-istabbiliment ta' żoni tas-sajd fejn ġew identifikati l-VMEs; |
| --- | --- |

115.

| 116. | Jistieden lill-UE tindirizza b'mod urġenti l-impatti detrimentali fuq il-klima, l-integrità ta' qiegħ il-baħar, il-popolazzjonijiet tal-ħut u l-ispeċijiet sensittivi (bħala qabdiet aċċessorji) ta' tekniki tas-sajd li jinvolvu l-użu ta' rkaptu tal-kuntatt mal-qiegħ, għażel tat-tisqif, tartaruni demersali jew irkaptu biex jinġema' l-ħut, inkluż billi jiġi limitat l-użu tagħhom; |
| --- | --- |

116.

| 117. | Jappella, b'mod partikolari, lill-UE biex tipprojbixxi l-użu ta' tekniki detrimentali fiż-żoni tal-baħar strettament protetti tagħha, skont l-aħjar parir xjentifiku disponibbli; jitlob li sabiex jiġi pprovdut appoġġ effettiv għat-tranżizzjoni għal tekniki tas-sajd aktar selettivi u li jagħmlu inqas ħsara għall-flotot tas-sajd tal-UE tintuża l-FEMSA; |
| --- | --- |

117.

| 118. | Jistieden lill-UE tniedi u tiffinanzja programmi ta' riċerka xjentifika biex timmappja l-ħabitats tal-baħar b'livell għoli ta' karbonju fl-ilmijiet tal-UE biex iservu bħala bażi għad-deżinjazzjoni ta' tali żoni bħala żoni tal-baħar protetti b'mod strett, sabiex jiġu protetti u restawrati l-bjar tal-karbonju tal-baħar skont il-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima, u biex jiġu protetti u restawrati l-ekosistemi, b'mod partikolari dawk f'qiegħ il-baħar, skont id-Direttiva Kwadru dwar l-Istrateġija Marina, filwaqt li jiġu protetti minn attivitajiet tal-bniedem li jistgħu jiddisturbaw u jirrilaxxaw il-karbonju fil-kolonna tal-ilma, bħal operazzjonijiet tas-sajd b'kuntatt mal-qiegħ; |
| --- | --- |

118.

| 119. | Jistieden lill-UE tipprojbixxi l-attivitajiet industrijali estrattivi kollha li jagħmlu ħsara lill-ambjent, bħall-estrazzjoni minerarja u l-estrazzjoni tal-fjuwils fossili f'żoni marini protetti; |
| --- | --- |

119.

| 120. | Jisħaq li l-baħar fond jospita l-akbar diversità ta' speċijiet u ekosistemi fid-dinja, jipprovdi beni u servizzi ambjentali kritiċi, inkluż is-sekwestru fit-tul tal-karbonju, u huwa kkaratterizzat minn kundizzjonijiet ambjentali li jagħmluh vulnerabbli ħafna għad-disturb mill-bniedem; jistieden, għalhekk, lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri, jappoġġjaw moratorju internazzjonali fuq l-estrazzjoni minerarja minn fond il-baħar; |
| --- | --- |

120.

| 121. | Jappella għal għodod leġiżlattivi u mhux leġiżlattivi għall-implimentazzjoni tal-Istrateġija għall-Bijodiversità, u għat-tisħiħ tal-azzjonijiet immirati lejn l-ilħuq tal-objettivi tad-Direttiva Kwadru dwar l-Istrateġija Marina, sabiex tiġi kkonservata l-bijodiversità tal-baħar u jiġu rrestawrati l-ekosistemi degradati u tiġi promossa l-kompetittività fis-sajd, fl-akkwakultura u f'setturi relatati oħrajn; |
| --- | --- |

121.

| 122. | Jilqa' l-impenn tal-Kummissjoni li tirrieżamina d-Direttiva Kwadru dwar l-Istrateġija Marina; jistieden lill-Kummissjoni, meta tkun qed tirrevedi d-Direttiva, biex tallinjaha mal-objettivi tal-Patt Ekoloġiku Ewropew, mal-Istrateġija għall-Bijodiversità għall-2030 u mat-tmien Programm ta' Azzjoni Ambjentali; |
| --- | --- |

122.

| 123. | Jitlob li jittieħdu miżuri urġenti għall-ġlieda kontra s-sajd IUU, li għadu waħda mill-aktar theddidiet serji għas-saħħa tal-ekosistemi u għall-kompetittività ekonomika tas-settur tas-sajd innifsu; jappella għal konsistenza akbar bejn il-politiki kummerċjali u l-politiki tas-sajd tal-UE sabiex jiġi żgurat li s-sajd IUU jiġi indirizzat b'mod effettiv; |
| --- | --- |

123.

Kooperazzjoni, għarfien u innovazzjoni

| 124. | Jappella għal kooperazzjoni akbar bejn l-akkademja, iċ-ċentri ta' riċerka u innovazzjoni, l-awtoritajiet pubbliċi u l-industrija biex jippromwovu l-użu ta' tagħmir, metodi, tekniki u prattiki bbażati fuq l-aħjar għarfien xjentifiku disponibbli, li kapaċi jtejbu l-effiċjenza u s-sikurezza fuq il-post tax-xogħol, it-tkabbir ekonomiku u l-kompetittività, kif ukoll is-sostenibbiltà ambjentali; ifakkar fl-importanza tal-għarfien dwar l-oċeani biex is-soċjetà tiġi infurmata u biex iċ-ċittadini u l-partijiet ikkonċernati kollha jiġu mħeġġa jadottaw attitudnijiet infurmati u responsabbli dwar l-oċean u r-riżorsi tiegħu; |
| --- | --- |

124.

| 125. | Jinnota li data dwar l-oċeani affidabbli, ta' kwalità għolja u armonizzata hija fattur importanti fit-trasformazzjoni sostenibbli tal-ekonomija blu; |
| --- | --- |

125.

| 126. | Jenfasizza li l-potenzjal ta' strateġija tal-ekonomija blu jista' jinkiseb biss permezz tal-kooperazzjoni tal-partijiet ikkonċernati kollha; jinnota l-użu dejjem akbar tad-data u tal-intelliġenza artifiċjali fit-trasport marittimu; jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta l-impatt soċjoekonomiku tal-awtomatizzazzjoni u d-diġitalizzazzjoni tas-settur; |
| --- | --- |

126.

| 127. | Jistieden lill-Kummissjoni tkompli tiżviluppa u ttejjeb iċ-ċentri ta' għarfien xjentifiku bħas-Servizz tal-Baħar ta' Copernicus u n-Network Ewropew ta' Osservazzjoni u Data Marittima, li joffru għarfien imprezzabbli dwar l-ibħra u l-oċeani tal-Ewropa; jirrimarka li s-sajd rikreattiv iżid l-għarfien dwar l-ambjent akkwatiku kif ukoll l-impenn li jiġi protett tali ambjent; |
| --- | --- |

127.

| 128. | Jilqa' l-istabbiliment tal-missjoni tal-oċeani bħala parti mill-programm Orizzont 2030; jappella għal aktar ċarezza u komunikazzjoni dwar l-iskeda għal sejħiet għal offerti assoċjati ma' din il-missjoni; |
| --- | --- |

128.

| 129. | Jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġi armonizzat il-ġbir tad-data dwar il-monitoraġġ soċjoekonomiku u l-monitoraġġ ambjentali, kif ukoll il-monitoraġġ tal-ekosistemi ħajjin u l-istokkijiet tal-ħut; jisħaq li d-data miġbura għandha titqies ukoll sabiex jiġi rregolat l-impatt ta' attivitajiet marittimi oħra; |
| --- | --- |

129.

| 130. | Jemmen li l-limitazzjoni tat-tunnellaġġ gross, bħala kriterju għall-kejl tal-kapaċità tas-sajd, jeħtieġ li tiġi adattata biex tirrifletti r-realtà tas-settur u għall-ħtieġa li jintużaw magni aktar moderni, li jniġġsu inqas u li huma aktar effiċjenti fl-użu tal-enerġija; iħeġġeġ lill-Kummissjoni, f'dan il-kuntest, tirrieżamina dawn il-kriterji bl-għan li ttejjeb is-sikurezza u l-kundizzjonijiet tax-xogħol u tal-għajxien, kif ukoll tippermetti l-bidliet meħtieġa biex tittejjeb is-sostenibbiltà ambjentali, tattira aktar ħaddiema żgħażagħ lejn is-settur u tiżgura inqas impatt ambjentali u li l-kapaċità tas-sajd ma tiżdiedx; |
| --- | --- |

130.

| 131. | Jistieden lill-Kummissjoni tiġbor data konsistenti li tippermetti l-ġestjoni intelliġenti tat-turiżmu kostali u tevita l-pressjoni fuq l-ekosistemi u l-komunitajiet lokali, kif ukoll il-kompetizzjoni ma' attivitajiet tradizzjonali, bħas-sajd artiġjanali u kostali; |
| --- | --- |

131.

| 132. | Jenfasizza l-importanza tal-miżuri ta' ġestjoni u adattament meħtieġa biex jipproteġu l-komunitajiet kostali, il-ħabitats u l-bijodiversità, u li jfisser li l-fondi jintefqu tajjeb meta jiġu kkunsidrati l-impatti kbar tat-tibdil fil-klima u l-ispejjeż li jirriżultaw minnhom; jistieden lill-Kummissjoni tistabbilixxi sistema ta' twissija u osservazzjoni dwar maltempati u għargħar aktar frekwenti, tipprovdi monitoraġġ tal-ambjent u s-saħħa adegwat u twettaq riċerka dwar it-twissijiet bikrin; jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta xenarji u miżuri differenti biex tindirizza ż-żidiet possibbli fil-livell tal-baħar u l-intensifikazzjoni ta' avvenimenti tat-temp severi; |
| --- | --- |

132.

| 133. | Ifakkar fl-eżistenza ta' għodod bħall-programm Ewropew CleanSeaNet, li għandu l-għan li jimmonitorja t-tniġġis taż-żejt; jenfasizza li l-kooperazzjoni reġjonali, inkluż ma' pajjiżi mhux tal-UE, hija essenzjali, speċjalment fil-Baħar Mediterran; jistieden, għalhekk, lill-Kummissjoni ttejjeb l-iskambju ta' informazzjoni u l-kooperazzjoni bejn il-pajjiżi; jissottolinja l-importanza ta' ppjanar tal-ispazju marittimu kollaborattiv, inklużiv u transsettorjali li jqis it-tħassib soċjoekonomiku, ambjentali u tal-bijodiversità; jisħaq fuq l-importanza tat-tranżizzjoni tal-enerġija, fejn is-settur tal-ekonomija blu jista' jippromwovi teknoloġiji ta' ġenerazzjoni tal-enerġija tal-baħar, bħall-enerġija mill-marea, mill-mewġ, mix-xemx u mir-riħ; jissottolinja l-importanza tal-appoġġ tad-dekarbonizzazzjoni tal-industriji tat-tbaħħir u tat-trasport marittimu, l-iżvilupp ta' teknoloġiji sostenibbli u ż-żieda fl-użu ta' sorsi ta' enerġija b'livell baxx ta' emissjonijiet u rinnovabbli; |
| --- | --- |

133.

| 134. | Jappoġġja l-prinċipju tal-iżvilupp sostenibbli fi ħdan l-ekonomija blu bħala xprunatur tat-tkabbir ekonomiku fl-UE, b'mod partikolari fiż-żoni tal-Baħar Atlantiku, Mediterran u Baltiku, bħala mod kif jiġu appoġġjati l-attivitajiet settorjali u intersettorjali kollha relatati mal-oċeani, l-ibħra u ż-żoni kostali, inkluż it-trasport marittimu, il-bini tal-vapuri u t-tiswija tal-vapuri, il-bijoteknoloġija, it-turiżmu sostenibbli, l-enerġija mir-riħ offshore, is-sajd kummerċjali u rikreattiv, l-akkwakultura u l-enerġija mill-mewġ u mill-marea; jistieden lill-Kummissjoni tippromwovi r-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni li jikkontribwixxu għat-turiżmu sostenibbli, l-effiċjenza fir-riżorsi u l-enerġija rinnovabbli; jisħaq b'mod partikolari li l-enerġija tal-baħar għandha l-potenzjal li ssir komponent importanti tas-sistema tal-enerġija tal-Ewropa sal-2050; u jappella għall-ħolqien ta' inċentivi u finanzjament għall-investimenti fl-infrastruttura portwarja sabiex jiġi ffaċilitat is-servizz ta' manutenzjoni tal-industrija tal-enerġija tal-baħar; |
| --- | --- |

134.

| 135. | Jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li l-UE qed tikseb u żżomm ir-rwol tagħha ta' mexxej fit-teknoloġija, iżżomm it-talent u tipproduċi l-enerġija, filwaqt li tnaqqas kwalunkwe impatt potenzjali fuq l-ambjent tal-baħar; |
| --- | --- |

135.

| 136. | Jisħaq fuq l-importanza tal-innovazzjoni fis-sajd biex tittejjeb kemm il-prestazzjoni ambjentali kif ukoll dik ekonomika tiegħu, u jappella għal approċċ ġdid għall-innovazzjoni fejn l-innovazzjoni u l-modernizzazzjoni ma jfissrux li jiżdiedu l-kapaċitajiet tas-sajd; |
| --- | --- |

136.

| 137. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni, lill-Istati Membri u lir-reġjuni jaħdmu flimkien sabiex jippromwovu u jappoġġjaw inizjattivi lokali biex jippreżervaw l-għajxien u t-tradizzjonijiet u l-wirt kulturali assoċjat mas-sajd u l-akkwakultura; |
| --- | --- |

137.

| 138. | Jistieden lill-Kummissjoni, fid-dawl tal-pożizzjoni fraġli tar-reġjuni ultraperiferiċi, tipprovdi appoġġ robust għall-innovazzjoni u r-riċerka, bl-għan li jiġu żviluppati prattiki u tekniki innovattivi, ambjentalment, soċjalment u ekonomikament sostenibbli fis-sajd u fl-akkwakultura f'dawn ir-reġjuni, u b'hekk dawn ir-reġjuni jingħataw rwol ewlieni fil-governanza tal-oċeani; |
| --- | --- |

138.

| 139. | Jenfasizza li l-iskart fil-baħar għandu impatt ambjentali u soċjoekonomiku kbir f'dawn ir-reġjuni, u għalhekk jistieden lill-Kummissjoni tistabbilixxi ċentru għall-ġlieda kontra t-tniġġis tal-plastik fil-baħar, preferibbilment f'reġjun ultraperifiku, b'għarfien espert fl-innovazzjoni, fl-iżvilupp u fil-kooperazzjoni mal-partijiet ikkonċernati u mal-assoċjazzjonijiet tas-sajd u tal-akkwakultura, inkarigati mill-adozzjoni ta' strateġiji u politiki ta' sostenibbiltà li jistgħu jiġu replikati f'reġjuni oħra; |
| --- | --- |

139.

| 140. | Iqis li huwa importanti li tiżdied is-sensibilizzazzjoni pożittiva tal-konsumatur dwar il-valur nutrizzjonali tal-prodotti tas-sajd u tal-akkwakultura; jirrimarka li huwa essenzjali li l-konsumaturi jingħataw informazzjoni xierqa sabiex jitwettqu l-bidliet fid-drawwiet tal-konsum u jippromwovu l-konsum ta' prodotti tal-baħar inqas magħrufa mill-ilmijiet Ewropej; |
| --- | --- |

140.

| 141. | Jenfasizza l-ħtieġa li tiżdied is-sensibilizzazzjoni tal-konsumatur dwar prodotti bbażati fuq l-alka, li tiżdied l-aċċettazzjoni tagħhom mill-konsumaturi, u li tiżdied is-sensibilizzazzjoni tal-konsumatur dwar il-ħela tal-ikel; itenni li l-informazzjoni għall-konsumatur trid tissaħħaħ permezz ta' tikkettar effettiv, inkluż tikkettar dwar is-sostenibbiltà; |
| --- | --- |

141.

o

o o

| 142. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni lill-Kumitat tar-Reġjuni u lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew. |
| --- | --- |

142.

---

(1)  ĠU L 354, 28.12.2013, p. 22.

(2)  ĠU L 247, 13.7.2021, p. 1.

(3)  ĠU L 164, 25.6.2008, p. 19.

(4)  ĠU L 257, 28.8.2014, p. 135.

(5)  ĠU L 288, 6.11.2007, p. 27.

(6)  ĠU L 328, 21.12.2018, p. 82.

(7)  ĠU C 67, 8.2.2022, p. 25.

(8)  Testi adottati, P9_TA(2021)0425.

(9)  https://blueindicators.ec.europa.eu/sites/default/files/2021_06_BlueEconomy_Report-2021.pdf.

(10)  https://cinea.ec.europa.eu/system/files/2021-05/Sustainability%20criteria%20for%20the%20blue%20economy%20.pdf.

(11)  ĠU C 316, 22.9.2017, p. 64.

(12)  ĠU C 458, 19.12.2018, p. 9.

(13)  ĠU C 494, 8.12.2021, p. 14.

(14)  ĠU C 117, 11.3.2022, p. 30.

(15)  ĠU C 99, 1.3.2022, p. 88.

(16)  ĠU C 117, 11.3.2022, p. 18.

(17)  http://bluegrowthvigo.eu/

(18)  https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Fishery_statistics#Fisheries:_the_factors_of_production.

(19)  ĠU L 198, 25.7.2019, p. 105.

---

| 6.12.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 465/22 |
| --- | --- | --- | --- |

6.12.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 465/22

---

P9_TA(2022)0136

Il-Pjan ta' Azzjoni tal-UE dwar l-Agrikoltura Organika

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 dwar il-pjan ta' azzjoni tal-UE għall-agrikoltura organika (2021/2239(INI))

(2022/C 465/02)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), u b'mod partikolari l-Artikoli 39, 192(1) u 349 tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), u b'mod partikolari l-Artikoli 39, 192(1) u 349 tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli u l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli u l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti,

| — | wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Pariġi li ntlaħaq fil-21 Konferenza tal-Partijiet għall-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima (COP21), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Pariġi li ntlaħaq fil-21 Konferenza tal-Partijiet għall-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima (COP21),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-25 ta' Marzu 2021 dwar pjan ta' azzjoni għall-iżvilupp tal-produzzjoni organika (COM(2021)0141), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-25 ta' Marzu 2021 dwar pjan ta' azzjoni għall-iżvilupp tal-produzzjoni organika (COM(2021)0141),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta' Diċembru 2019 dwar il-Patt Ekoloġiku Ewropew (COM(2019)0640), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta' Diċembru 2019 dwar il-Patt Ekoloġiku Ewropew (COM(2019)0640),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta' Jannar 2020 dwar il-Patt Ekoloġiku Ewropew (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta' Jannar 2020 dwar il-Patt Ekoloġiku Ewropew (1),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2018/848 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta' Mejju 2018 dwar il-produzzjoni organika u t-tikkettar ta' prodotti organiċi u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 834/2007 (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2018/848 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta' Mejju 2018 dwar il-produzzjoni organika u t-tikkettar ta' prodotti organiċi u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 834/2007 (2),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-9 ta' Ġunju 2021 dwar l-Istrateġija tal-UE għall-Bijodiversità għall-2030: Inreġġgħu n-natura lura f'ħajjitna (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-9 ta' Ġunju 2021 dwar l-Istrateġija tal-UE għall-Bijodiversità għall-2030: Inreġġgħu n-natura lura f'ħajjitna (3),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Ottubru 2021 dwar l-Istrateġija Mill-Għalqa sal-Platt għal sistema tal-ikel ġusta, tajba għas-saħħa u favur l-ambjent (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Ottubru 2021 dwar l-Istrateġija Mill-Għalqa sal-Platt għal sistema tal-ikel ġusta, tajba għas-saħħa u favur l-ambjent (4),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/2115 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-2 ta' Diċembru 2021 li jistabbilixxi regoli dwar l-appoġġ għall-pjanijiet strateġiċi li għandhom jitfasslu mill-Istati Membri skont il-Politika Agrikola Komuni (Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK) u ffinanzjati mill-Fond Agrikolu Ewropew ta' Garanzija (FAEG) u mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) u li jħassar ir-Regolamenti (UE) Nru 1305/2013 u (UE) Nru 1307/2013 (5), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/2115 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-2 ta' Diċembru 2021 li jistabbilixxi regoli dwar l-appoġġ għall-pjanijiet strateġiċi li għandhom jitfasslu mill-Istati Membri skont il-Politika Agrikola Komuni (Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK) u ffinanzjati mill-Fond Agrikolu Ewropew ta' Garanzija (FAEG) u mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) u li jħassar ir-Regolamenti (UE) Nru 1305/2013 u (UE) Nru 1307/2013 (5),

| — | wara li kkunsidra Regolament (UE) 2021/2117 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-2 ta' Diċembru 2021 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1308/2013 li jistabbilixxi organizzazzjoni komuni tas-swieq fi prodotti agrikoli, (UE) Nru 1151/2012 dwar skemi tal-kwalità għal prodotti agrikoli u oġġetti tal-ikel, (UE) Nru 251/2014 dwar id-definizzjoni, id-deskrizzjoni, il-preżentazzjoni, it-tikkettar u l-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi tal-prodotti tal-inbid aromatizzat u (UE) Nru 228/2013 li jistabbilixxi miżuri speċifiċi għall-agrikoltura fir-reġjuni ultraperiferiċi tal-Unjoni (6), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra Regolament (UE) 2021/2117 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-2 ta' Diċembru 2021 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1308/2013 li jistabbilixxi organizzazzjoni komuni tas-swieq fi prodotti agrikoli, (UE) Nru 1151/2012 dwar skemi tal-kwalità għal prodotti agrikoli u oġġetti tal-ikel, (UE) Nru 251/2014 dwar id-definizzjoni, id-deskrizzjoni, il-preżentazzjoni, it-tikkettar u l-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi tal-prodotti tal-inbid aromatizzat u (UE) Nru 228/2013 li jistabbilixxi miżuri speċifiċi għall-agrikoltura fir-reġjuni ultraperiferiċi tal-Unjoni (6),

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tad-19 ta' Lulju 2021 dwar il-pjan ta' azzjoni għall-iżvilupp tal-agrikoltura organika, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tad-19 ta' Lulju 2021 dwar il-pjan ta' azzjoni għall-iżvilupp tal-agrikoltura organika,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-17 ta' April 2018 dwar strateġija Ewropea għall-promozzjoni tal-għelejjel li fihom il-proteini – Inħeġġu l-produzzjoni tal-pjanti leguminużi u li fihom il-proteini fis-settur agrikolu Ewropew (7), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-17 ta' April 2018 dwar strateġija Ewropea għall-promozzjoni tal-għelejjel li fihom il-proteini – Inħeġġu l-produzzjoni tal-pjanti leguminużi u li fihom il-proteini fis-settur agrikolu Ewropew (7),

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tad-19 ta' Ottubru 2020 dwar l-Istrateġija Mill-Għalqa sal-Platt, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tad-19 ta' Ottubru 2020 dwar l-Istrateġija Mill-Għalqa sal-Platt,

| — | wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tat-22 ta' Settembru 2021 dwar il-Pjan ta' Azzjoni għall-iżvilupp tal-produzzjoni organika tal-UE, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tat-22 ta' Settembru 2021 dwar il-Pjan ta' Azzjoni għall-iżvilupp tal-produzzjoni organika tal-UE,

| — | wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni tat-2 ta' Diċembru 2021 dwar il-Pjan ta' Azzjoni tal-UE għall-biedja organika, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni tat-2 ta' Diċembru 2021 dwar il-Pjan ta' Azzjoni tal-UE għall-biedja organika,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali (A9-0126/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali (A9-0126/2022),

| A. | billi l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar pjan ta' azzjoni għall-iżvilupp tal-produzzjoni organika (pjan ta' azzjoni organiku, PAO) tenfasizza li l-Patt Ekoloġiku, u l-istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” u l-istrateġija għall-bijodiversità, li jagħmlu parti minnu, huma kruċjali għall-ġestjoni tat-tranżizzjoni lejn sistema tal-ikel aktar sostenibbli, b'mod partikolari t-tisħiħ tal-isforzi tal-bdiewa biex jipproteġu l-ambjent, jippreservaw il-bijodiversità u jindirizzaw it-tibdil fil-klima; billi l-agrikoltura b'mod ġenerali, u l-agrikoltura organika b'mod partikolari għandhom rwol ewlieni fil-kisba ta' dan l-objettiv; |
| --- | --- |

A.

billi l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar pjan ta' azzjoni għall-iżvilupp tal-produzzjoni organika (pjan ta' azzjoni organiku, PAO) tenfasizza li l-Patt Ekoloġiku, u l-istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” u l-istrateġija għall-bijodiversità, li jagħmlu parti minnu, huma kruċjali għall-ġestjoni tat-tranżizzjoni lejn sistema tal-ikel aktar sostenibbli, b'mod partikolari t-tisħiħ tal-isforzi tal-bdiewa biex jipproteġu l-ambjent, jippreservaw il-bijodiversità u jindirizzaw it-tibdil fil-klima; billi l-agrikoltura b'mod ġenerali, u l-agrikoltura organika b'mod partikolari għandhom rwol ewlieni fil-kisba ta' dan l-objettiv;

| B. | billi wara 12-il xahar, il-lista ta' kważi l-leġiżlazzjoni sekondarja kollha meħtieġa għad-dħul fis-seħħ tar-Regolament (UE) 2018/848 issa hija lesta, għalkemm dan mhuwiex il-każ għar-regolament delegat li jirregola l-produzzjoni tal-melħ organiku; |
| --- | --- |

B.

billi wara 12-il xahar, il-lista ta' kważi l-leġiżlazzjoni sekondarja kollha meħtieġa għad-dħul fis-seħħ tar-Regolament (UE) 2018/848 issa hija lesta, għalkemm dan mhuwiex il-każ għar-regolament delegat li jirregola l-produzzjoni tal-melħ organiku;

| C. | billi r-regolament delegat se jkollu jagħti prijorità lill-proċessi naturali, mingħajr addittivi jew emissjonijiet tal-karbonju matul it-tħejjija, li jikkaratterizzaw il-melħ tal-baħar biex dan jingħata ċertifikazzjoni organika; |
| --- | --- |

C.

billi r-regolament delegat se jkollu jagħti prijorità lill-proċessi naturali, mingħajr addittivi jew emissjonijiet tal-karbonju matul it-tħejjija, li jikkaratterizzaw il-melħ tal-baħar biex dan jingħata ċertifikazzjoni organika;

| D. | billi s-sistema tal-ikel tal-Ewropa trid tipprovdi ikel prodott b'mod sostenibbli u nutrittiv bi prezzijiet affordabbli u tiżgura s-sigurtà tal-ikel b'mod li jiżgura soċjetà b'saħħitha u pjaneta b'saħħitha, jikkontribwixxi għall-benesseri soċjali u ekonomiku, jipproteġi s-saħħa kemm tal-ekosistemi kif ukoll taċ-ċittadini Ewropej, u jiżgura l-profittabbiltà tal-produzzjoni agrikola u għalhekk għajxien ġust għall-bdiewa; billi huwa essenzjali li jiġi żgurat li ż-żieda fl-ammont ta' art użata għall-biedja organika tikkorrispondi mal-kapaċità tas-suq li jassorbi l-prodotti organiċi; |
| --- | --- |

D.

billi s-sistema tal-ikel tal-Ewropa trid tipprovdi ikel prodott b'mod sostenibbli u nutrittiv bi prezzijiet affordabbli u tiżgura s-sigurtà tal-ikel b'mod li jiżgura soċjetà b'saħħitha u pjaneta b'saħħitha, jikkontribwixxi għall-benesseri soċjali u ekonomiku, jipproteġi s-saħħa kemm tal-ekosistemi kif ukoll taċ-ċittadini Ewropej, u jiżgura l-profittabbiltà tal-produzzjoni agrikola u għalhekk għajxien ġust għall-bdiewa; billi huwa essenzjali li jiġi żgurat li ż-żieda fl-ammont ta' art użata għall-biedja organika tikkorrispondi mal-kapaċità tas-suq li jassorbi l-prodotti organiċi;

| E. | billi r-Regolament (UE) 2018/848 dwar il-produzzjoni organika u t-tikkettar ta' prodotti organiċi jobbliga lill-bdiewa jikkonformaw ma' perjodu ta' konverżjoni li matulu jridu japplikaw ir-regoli kollha dwar il-produzzjoni organika; |
| --- | --- |

E.

billi r-Regolament (UE) 2018/848 dwar il-produzzjoni organika u t-tikkettar ta' prodotti organiċi jobbliga lill-bdiewa jikkonformaw ma' perjodu ta' konverżjoni li matulu jridu japplikaw ir-regoli kollha dwar il-produzzjoni organika;

| F. | billi dan il-perjodu jista' jdum sa tliet snin; billi matul dan il-perjodu, il-bdiewa jkollhom iġarrbu spejjeż ogħla tal-produzzjoni mingħajr ma jibbenefikaw minn prezzijiet ogħla tas-suq għall-prodotti organiċi; |
| --- | --- |

F.

billi dan il-perjodu jista' jdum sa tliet snin; billi matul dan il-perjodu, il-bdiewa jkollhom iġarrbu spejjeż ogħla tal-produzzjoni mingħajr ma jibbenefikaw minn prezzijiet ogħla tas-suq għall-prodotti organiċi;

| G. | billi l-agrikoltura organika toffri benefiċċji ambjentali varji, inkluż tnaqqis fl-emissjonijiet ta' gassijiet serra, u għandha l-potenzjal li tgħin lis-settur agrikolu jaqdi r-rwol tiegħu fil-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima, fl-adattament għat-tibdil fil-klima u fl-indirizzar ta' sfidi ewlenin bħat-telf ta' impjiegi f'żoni rurali, il-fertilità tal-ħamrija u t-telfien tal-bijodiversità, kif ukoll fil-promozzjoni tar-reżiljenza għall-isfidi ekonomiċi; |
| --- | --- |

G.

billi l-agrikoltura organika toffri benefiċċji ambjentali varji, inkluż tnaqqis fl-emissjonijiet ta' gassijiet serra, u għandha l-potenzjal li tgħin lis-settur agrikolu jaqdi r-rwol tiegħu fil-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima, fl-adattament għat-tibdil fil-klima u fl-indirizzar ta' sfidi ewlenin bħat-telf ta' impjiegi f'żoni rurali, il-fertilità tal-ħamrija u t-telfien tal-bijodiversità, kif ukoll fil-promozzjoni tar-reżiljenza għall-isfidi ekonomiċi;

| H. | billi d-diversità agrikola u ktajjen iqsar bejn il-bdiewa u l-konsumaturi huma elementi importanti għal sistema tal-ikel sostenibbli u tajba għas-saħħa; |
| --- | --- |

H.

billi d-diversità agrikola u ktajjen iqsar bejn il-bdiewa u l-konsumaturi huma elementi importanti għal sistema tal-ikel sostenibbli u tajba għas-saħħa;

| I. | billi l-biedja organika tista' tikkontribwixxi għall-kisba ta' bilanċ ambizzjuż f'termini ta' sostenibbiltà minn perspettiva ekonomika, soċjali u ambjentali, filwaqt li trawwem il-protezzjoni tal-ħamrija, tal-ilma u tal-bijodiversità u l-benessri tal-annimali, u toffri liż-żgħażagħ opportunitajiet biex jagħżlu l-professjoni tal-biedja; |
| --- | --- |

I.

billi l-biedja organika tista' tikkontribwixxi għall-kisba ta' bilanċ ambizzjuż f'termini ta' sostenibbiltà minn perspettiva ekonomika, soċjali u ambjentali, filwaqt li trawwem il-protezzjoni tal-ħamrija, tal-ilma u tal-bijodiversità u l-benessri tal-annimali, u toffri liż-żgħażagħ opportunitajiet biex jagħżlu l-professjoni tal-biedja;

| J. | billi l-istandards ambjentali u tal-benessri tal-annimali fl-UE huma fost l-ogħla fid-dinja; billi l-art agrikola organika għandha 30 % aktar bijodiversità, hija ta' benefiċċju għad-dakkara u tillimita l-użu tal-fertilizzanti artifiċjali u l-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti; |
| --- | --- |

J.

billi l-istandards ambjentali u tal-benessri tal-annimali fl-UE huma fost l-ogħla fid-dinja; billi l-art agrikola organika għandha 30 % aktar bijodiversità, hija ta' benefiċċju għad-dakkara u tillimita l-użu tal-fertilizzanti artifiċjali u l-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti;

| K. | billi l-biedja organika tista' tikkontribwixxi wkoll għar-rivitalizzazzjoni taż-żoni rurali, il-ħolqien tal-impjiegi, is-sostenibbiltà ta' azjendi agrikoli żgħar, u b'hekk tqarreb il-konsumaturi u l-produtturi, issaħħaħ il-konnessjonijiet mal-ekonomija lokali u tistimola multiplikaturi ekonomiċi pożittivi; billi l-politika agrikola komuni (PAK) il-ġdida tintroduċi miżuri ambizzjużi ġodda biex tinkoraġġixxi l-produzzjoni sostenibbli, inkluża l-biedja organika; |
| --- | --- |

K.

billi l-biedja organika tista' tikkontribwixxi wkoll għar-rivitalizzazzjoni taż-żoni rurali, il-ħolqien tal-impjiegi, is-sostenibbiltà ta' azjendi agrikoli żgħar, u b'hekk tqarreb il-konsumaturi u l-produtturi, issaħħaħ il-konnessjonijiet mal-ekonomija lokali u tistimola multiplikaturi ekonomiċi pożittivi; billi l-politika agrikola komuni (PAK) il-ġdida tintroduċi miżuri ambizzjużi ġodda biex tinkoraġġixxi l-produzzjoni sostenibbli, inkluża l-biedja organika;

| L. | billi huwa essenzjali li jiġi żgurat li l-konsumaturi, li qed jagħtu importanza dejjem akbar lill-kwalità ta' dak li jieklu, u s-settur tal-forniment tal-ikel, ikunu f'pożizzjoni li jagħmlu għażliet infurmati u konxji meta jixtru l-ikel; |
| --- | --- |

L.

billi huwa essenzjali li jiġi żgurat li l-konsumaturi, li qed jagħtu importanza dejjem akbar lill-kwalità ta' dak li jieklu, u s-settur tal-forniment tal-ikel, ikunu f'pożizzjoni li jagħmlu għażliet infurmati u konxji meta jixtru l-ikel;

| M. | billi huwa meħtieġ li jiġi żgurat li l-konsumaturi jkunu infurmati kif xieraq dwar il-benefiċċji tal-konsum ta' prodotti organiċi u li jkunu protetti minn tikketti, imballaġġ u reklamar deliberatament qarrieqa; |
| --- | --- |

M.

billi huwa meħtieġ li jiġi żgurat li l-konsumaturi jkunu infurmati kif xieraq dwar il-benefiċċji tal-konsum ta' prodotti organiċi u li jkunu protetti minn tikketti, imballaġġ u reklamar deliberatament qarrieqa;

| N. | billi fl-2019, l-erja agrikola totali tal-UE li tintuża għall-biedja organika kibret għal 13,8-il miljun ettaru; billi bħalissa din tkopri 8,5 % tal-erja agrikola totali utilizzata tal-UE; billi bejn l-2010 u l-2019 il-valur tas-suq organiku tal-UE żdied b'aktar mid-doppju; |
| --- | --- |

N.

billi fl-2019, l-erja agrikola totali tal-UE li tintuża għall-biedja organika kibret għal 13,8-il miljun ettaru; billi bħalissa din tkopri 8,5 % tal-erja agrikola totali utilizzata tal-UE; billi bejn l-2010 u l-2019 il-valur tas-suq organiku tal-UE żdied b'aktar mid-doppju;

| O. | billi l-bejgħ bl-imnut ta' prodotti organiċi żdied minn EUR 18 biljun għal EUR 41 biljun fil-perjodu 2009-2019; billi ż-żieda fil-produzzjoni organika hija akbar mill-iżvilupp tas-suq organiku f'partijiet tal-UE u hemm differenzi sinifikanti fil-konsum organiku fl-Istati Membri kollha; billi l-produzzjoni ta' prodotti organiċi hija baxxa ħafna jew ineżistenti f'ċerti partijiet tal-UE, u hemm disparitajiet kbar bejn l-Istati Membri, li jvarjaw minn 0,5 % sa 26,5 % taż-żona disponibbli ddedikata għas-settur; |
| --- | --- |

O.

billi l-bejgħ bl-imnut ta' prodotti organiċi żdied minn EUR 18 biljun għal EUR 41 biljun fil-perjodu 2009-2019; billi ż-żieda fil-produzzjoni organika hija akbar mill-iżvilupp tas-suq organiku f'partijiet tal-UE u hemm differenzi sinifikanti fil-konsum organiku fl-Istati Membri kollha; billi l-produzzjoni ta' prodotti organiċi hija baxxa ħafna jew ineżistenti f'ċerti partijiet tal-UE, u hemm disparitajiet kbar bejn l-Istati Membri, li jvarjaw minn 0,5 % sa 26,5 % taż-żona disponibbli ddedikata għas-settur;

| P. | billi l-PAO jinkludi 23 azzjoni, li jipprovdu bażi solida għall-iżvilupp tas-settur organiku b'mod sostenibbli; billi huwa previst rieżami ta' nofs it-terminu tal-PAO fl-2024 u ġie stabbilit “Jum Organiku tal-UE” annwali, li jirrappreżenta opportunità biex jittejbu l-viżibbiltà u r-rikonoxximent tal-biedja organika u titqajjem sensibilizzazzjoni dwar il-benefiċċji tal-produzzjoni organika, peress li l-bdiewa organiċi huma meqjusa bħala “l-pijunieri tal-agrikoltura sostenibbli” |
| --- | --- |

P.

billi l-PAO jinkludi 23 azzjoni, li jipprovdu bażi solida għall-iżvilupp tas-settur organiku b'mod sostenibbli; billi huwa previst rieżami ta' nofs it-terminu tal-PAO fl-2024 u ġie stabbilit “Jum Organiku tal-UE” annwali, li jirrappreżenta opportunità biex jittejbu l-viżibbiltà u r-rikonoxximent tal-biedja organika u titqajjem sensibilizzazzjoni dwar il-benefiċċji tal-produzzjoni organika, peress li l-bdiewa organiċi huma meqjusa bħala “l-pijunieri tal-agrikoltura sostenibbli”

| Q. | billi r-Regolament (UE) 2018/848, li se japplika mill-1 ta' Jannar 2022, għandu l-għan b'mod partikolari li jżid il-fiduċja tal-konsumaturi fil-prodotti organiċi permezz ta' kontrolli u regoli aktar stretti għall-importazzjonijiet; |
| --- | --- |

Q.

billi r-Regolament (UE) 2018/848, li se japplika mill-1 ta' Jannar 2022, għandu l-għan b'mod partikolari li jżid il-fiduċja tal-konsumaturi fil-prodotti organiċi permezz ta' kontrolli u regoli aktar stretti għall-importazzjonijiet;

| R. | billi l-linji gwida strateġiċi għal akkwakultura tal-UE aktar sostenibbli u kompetittiva għall-perjodu 2021 sal-2030 ġew ippubblikati f'Mejju 2021 u se jiġu żviluppati fil-Pjanijiet Strateġiċi Nazzjonali; |
| --- | --- |

R.

billi l-linji gwida strateġiċi għal akkwakultura tal-UE aktar sostenibbli u kompetittiva għall-perjodu 2021 sal-2030 ġew ippubblikati f'Mejju 2021 u se jiġu żviluppati fil-Pjanijiet Strateġiċi Nazzjonali;

Kummenti ġenerali

| 1. | Jilqa' l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar pjan ta' azzjoni għall-iżvilupp tal-produzzjoni organika, l-objettiv li tiżdied iż-żona agrikola tal-UE allokata għall-biedja organika sal-2030 permezz tal-iżvilupp tal-provvista u d-domanda, u r-rikonoxximent mill-Kummissjoni tal-biedja organika bħala wieħed mill-komponenti ewlenin fit-triq tal-UE lejn sistemi tal-ikel aktar sostenibbli, bl-użu ta' prattiki agrikoli aktar sostenibbli, l-użu aktar effiċjenti ta' sorsi rinnovabbli, l-iżgurar ta' standards ogħla għall-benessri tal-annimali u għajnuna biex jiġi żgurat dħul ogħla għall-bdiewa Ewropej; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jistieden lill-Kummissjoni twettaq valutazzjoni tal-impatt fir-rigward tas-sehem taż-żona agrikola tal-UE allokata għall-biedja organika; iqis li l-iżvilupp tal-biedja organika, li jwassal għal ħafna esternalitajiet u benefiċċji pożittivi għall-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima, il-bijodiversità u l-protezzjoni tal-ħamrija se jikkontribwixxi għall-kisba tal-objettivi tal-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” u tal-istrateġiji għall-bijodiversità; jirrikonoxxi, fl-istess ħin, il-potenzjal għal mudelli ta' produzzjoni u metodi ta' biedja sostenibbli oħra bħall-produzzjoni integrata u l-kontroll bijoloġiku, li jikkontribwixxu għall-objettivi tal-Patt Ekoloġiku; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jissottolinja li s-sehem tal-art agrikola allokat għall-biedja organika jvarja b'mod sinifikanti fost l-Istati Membri; jenfasizza li dan għandu jitqies meta jiġu żviluppati politiki u strumenti mmirati lejn it-tisħiħ tal-produzzjoni organika u jħeġġeġ lill-Kummissjoni tagħti attenzjoni partikolari għall-appoġġ tagħha lill-Istati Membri li għadhom lura; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jinsisti li l-miżuri u l-istrumenti kollha proposti f'dan ir-rigward għandhom ikunu bbażati fuq analiżijiet bir-reqqa u valutazzjonijiet tal-impatt; huwa tal-fehma li l-leġiżlazzjoni u l-PAO iridu jipprovdu biżżejjed spazju għall-flessibbiltà biex jitqiesu d-differenzi fin-natura u l-kundizzjonijiet tal-agrikoltura organika fl-Istati Membri; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jirrimarka li, bl-introduzzjoni tar-Regolament (UE) 2018/848 il-ġdid dwar il-produzzjoni organika fl-2022, il-Kummissjoni jeħtieġilha tiżgura tranżizzjoni ordnata u mkejla mil-leġiżlazzjoni l-antika tal-UE relatata mas-settur organiku sabiex dan is-settur jkun jista' jiffamiljarizza ruħu mar-regoli l-ġodda malajr u b'mod affidabbli; jistieden lill-Kummissjoni twettaq valutazzjoni tal-impatt tar-regolament il-ġdid ħames snin wara l-implimentazzjoni tiegħu, bil-ħsieb li tagħmel kwalunkwe aġġustament meħtieġ; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jissottolinja li l-iżvilupp u t-tkabbir tas-settur organiku u taż-żoni organiċi, kif previst fl-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt”, bi rwol ewlieni fir-rivitalizzazzjoni u ż-żamma ta' żoni rurali vibranti, iridu jkunu mmexxija mis-suq u akkumpanjati minn żviluppi olistiċi fil-katina tal-provvista, inkluż l-ipproċessar, kif ukoll miżuri ta' politika li jistimulaw aktar provvista u domanda għall-ikel organiku u li jiżguraw il-fiduċja tal-konsumatur; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jenfasizza li l-kombinazzjoni ta' dawn l-approċċi għandha tippermetti żvilupp ibbilanċjat, f'konformità mal-kapaċità tas-suq li jassorbi l-produzzjoni organika, sabiex tiġi salvagwardjata l-profittabbiltà futura tas-suq organiku u l-biedja organika fl-UE; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jenfasizza l-ħtieġa, f'dan il-kuntest, li jitneħħew il-piżijiet amministrattivi eċċessivi; jenfasizza li l-benefiċċji ambjentali tal-biedja organika m'għandhomx jiġu appoġġjati biss mill-konsumaturi ta' prodotti organiċi li lesti jħallsu prezz ogħla, iżda l-baġit tal-PAK għandu wkoll jippremja b'mod xieraq lill-bdiewa organiċi għall-beni pubbliċi speċifiċi li huma jipprovdu permezz tal-protezzjoni tal-ambjent u tar-riżorsi naturali, permezz tat-tnaqqis tal-inputs u permezz tal-appoġġ ta' standards ogħla fil-qasam tal-benessri tal-annimali; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jenfasizza li l-istimulazzjoni tas-sostenibbiltà u r-reżiljenza agrikola tas-sistema tal-ikel tal-UE għandha tkun prijorità, u li l-biedja organika hija element ewlieni biex jintlaħqu l-objettivi ambjentali u klimatiċi; iqis li l-innovazzjoni sostenibbli fi prattiki bħall-biedja organika u, b'mod aktar ġenerali, l-agroekoloġija jistgħu jwasslu għal diversità akbar fis-sistemi tal-biedja; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jissottolinja li l-koeżistenza ta' sistemi differenti tal-biedja hija importanti, peress li d-diversità hija essenzjali għas-sigurtà u r-reżiljenza tas-sistema tal-ikel, u hija ta' benefiċċju għall-iżvilupp sostenibbli; jirrimarka li m'hemm l-ebda mudell uniku ta' biedja li jaqbel mal-pajjiżi u r-reġjuni kollha, u jenfasizza li l-benefiċċji tal-mudelli differenti ta' biedja sostenibbli għandhom jiġu rikonoxxuti; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jiġbed l-attenzjoni għall-importanza li jkomplu jiżdiedu r-rendimenti organiċi sabiex tiġi evitata żieda fl-impronta ekoloġika mill-produzzjoni tal-ikel f'pajjiżi mhux tal-UE filwaqt li ssir aktar konverżjoni għall-mudell tal-biedja organika fir-reġjuni tal-UE; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jirrimarka li biex pjan ta' azzjoni tal-UE jirnexxi, dan għandu jistimula u jimmobilizza l-Istati Membri, kif ukoll l-awtoritajiet reġjonali u lokali, filwaqt li jqis l-ispeċifiċitajiet u l-punti ta' tluq differenti tagħhom; jemmen li l-PAO reġjonali u lokali, fejn rilevanti, għandu jkollhom rwol ukoll fl-iżvilupp tas-settur organiku; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jesprimi l-fehma, għalhekk, li l-Istati Membri għandhom jiġu mħeġġa jistabbilixxu l-istrateġiji nazzjonali tagħhom stess għall-biedja organika u jiżviluppaw il-PAO nazzjonali u/jew reġjonali tagħhom stess, f'koordinazzjoni mal-Pjanijiet Strateġiċi Nazzjonali, li għandu jkollhom livell għoli ta' ambizzjoni għall-iżvilupp tal-biedja organika, b'objettivi, azzjonijiet, skedi ta' żmien u baġits realistiċi u konkreti, inklużi inċentivi għall-bdiewa, li jiffaċilitaw l-għażla u jappoġġaw inizjattivi minn isfel għal fuq; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li dawn il-kundizzjonijiet jiġu rispettati bis-sħiħ meta tapprova l-Pjanijiet Strateġiċi Nazzjonali ppreżentati mill-Istati Membri u tiżgura li jkun hemm biżżejjed riżorsi finanzjarji disponibbli, flimkien mal-għodod l-aktar effettivi, biex jintlaħqu l-objettivi rilevanti f'termini tal-iżvilupp tas-settur; jenfasizza l-ħtieġa li jiġu skambjati l-għarfien u l-aħjar prattiki, peress li xi Stati Membri għandhom aktar esperjenza fit-tfassil u l-implimentazzjoni ta' pjanijiet nazzjonali ambizzjużi; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jistieden lill-Kummissjoni tinkludi tali skambji fil-qafas tal-laqgħat pubbliċi ta' segwitu ppjanati; jenfasizza li l-PAO nazzjonali għandhom joħolqu prevedibbiltà u ċarezza għall-bdiewa u l-industrija, biex b'hekk jinkoraġġixxu l-iżvilupp tas-settur organiku u l-kummerċjalizzazzjoni ta' prodotti organiċi; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jilqa' l-estensjoni tal-kamp ta' applikazzjoni tar-regolament dwar il-biedja organika biex jinkludi ċerti prodotti marbuta mill-qrib mal-agrikoltura, li mhumiex elenkati fl-Anness I tat-TFUE, bħall-melħ; jesprimi t-tħassib tiegħu, madankollu, dwar ir-rapport dwar il-melħ organiku ppubblikat fis-6 ta' Awwissu 2021 mill-Grupp ta' Esperti għall-Pariri Tekniċi dwar il-Produzzjoni Organika (EGTOP), peress li dan huwa favur l-estensjoni tat-tikketta organika tal-UE għal metodi ta' produzzjoni li ma jikkonformawx mal-prinċipji tar-Regolament (UE) 2018/848; jistieden, għalhekk, lill-Kummissjoni biex ma ssegwix il-parir tal-EGTOP; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jenfasizza li l-Istati Membri għandhom jinvolvu lill-partijiet ikkonċernati kollha, speċjalment il-bdiewa u l-assoċjazzjonijiet organiċi, il-kooperattivi, l-awtoritajiet lokali u reġjonali, l-industrija agroalimentari tul il-katina tal-valur, il-bejjiegħa agroalimentari bl-ingrossa, ir-rappreżentanti tal-konsumaturi u tas-settur privat u l-industrija tal-ospitalità, inklużi l-fornituri tal-ikel fuq skala kbira u l-assoċjazzjonijiet tal-edukazzjoni tal-ikel, kif ukoll iċ-ċittadini, fi proċess konsultattiv meta jfasslu, jadottaw, jirrevedu u jimplimentaw il-PAO nazzjonali u/jew reġjonali tagħhom sabiex jiksbu l-aħjar sinerġiji possibbli u jilħqu l-objettiv ta' żona akbar allokata għall-biedja organika kif stabbilit fil-Pjan Strateġiku Nazzjonali tagħhom; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jirrikonoxxi li l-produzzjoni organika toffri redditi ekonomiċi aħjar għall-bdiewa, iżda spiss tinvolvi spejjeż ogħla tal-produzzjoni u, għalhekk, tirrikjedi li l-prezzijiet tas-suq u l-appoġġ dirett ikunu biżżejjed biex dawk l-ispejjeż jiġu koperti ħalli l-bdiewa jiksbu qligħ ġust; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jindika li prezzijiet ogħla għall-konsumatur jistgħu jirrappreżentaw ostaklu għall-espansjoni iżda li bħalissa huma meħtieġa biex isostnu s-settur organiku; ifakkar li f'xi każijiet ma hemm l-ebda suq għall-prodotti agrikoli organiċi, u dan iġiegħel lill-bdiewa jbigħuhom bħala prodotti agrikoli konvenzjonali bi prezz aktar baxx; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Ifakkar li l-biedja organika tinvolvi standards ta' produzzjoni għoljin ħafna; jenfasizza l-ħtieġa li jiġu indirizzati l-affordabbiltà u b'hekk l-aċċessibbiltà tal-prodotti organiċi; jenfasizza bil-qawwa li l-produtturi għandhom jiġu appoġġjati fil-proċess ta' konverżjoni għall-produzzjoni organika u għandhom jibbenefikaw mill-valur miżjud tal-biedja organika; jinnota li, bħal fil-każ tal-prodotti konvenzjonali, distribuzzjoni aħjar tal-valur bejn l-atturi fil-katina tal-ikel organiku tkun ta' benefiċċju kemm għall-bdiewa kif ukoll għall-konsumaturi; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jirrikonoxxi li l-iżvilupp tas-settur organiku se jippermetti ekonomiji ta' skala fl-ipproċessar u l-loġistika li se jżidu l-effiċjenza u jwasslu għal spejjeż aktar baxxi; jenfasizza l-importanza tad-Direttiva dwar Prattiki Kummerċjali Inġusti għall-iżvilupp tas-settur u biex jiġi żgurat li l-bejjiegħa bl-imnut ma jkollhomx marġnijiet ta' profitt eċċessivament għoljin fuq prodotti organiċi; iqis ukoll li l-prodotti organiċi jistgħu jiġu inklużi fil-programmi fl-ambitu tal-Fond għal Għajnuna Ewropea għall-Persuni l-Aktar fil-Bżonn, sakemm tkun disponibbli provvista suffiċjenti; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni qed taħdem biex ittejjeb il-benessri ġenerali tal-annimali u jirrimarka li mill-istħarriġ tal-Ewrobarometru tal-2020 dwar l-agrikoltura u l-PAK ħareġ li 80 % taċ-ċittadini tal-UE jassoċjaw il-biedja organika ma' rispett akbar għall-benessri tal-annimali; jissottolinja, f'dan il-kuntest, l-importanza li tiġi appoġġjata t-trobbija organika tal-bhejjem; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jissottolinja l-importanza li jitħaffef l-iżvilupp tal-akkwakultura organika u s-suq tagħha fl-UE, kif ukoll li tissaħħaħ id-domanda tal-konsumaturi għal dawn il-prodotti u l-fiduċja fihom; jenfasizza li wieħed minn kull erba' prodotti tas-sajd ġej mill-akkwakultura; jirrimarka, madankollu, li peress li l-biċċa l-kbira tal-konsum ta' dawn il-prodotti huwa fornut mill-importazzjonijiet, li jirrappreżentaw 60 % tal-provvista totali, hemm potenzjal kbir ta' tkabbir li jeħtiġilna nieħdu vantaġġ minnu sabiex niżviluppaw l-akkwakultura Ewropea b'mod ġenerali u l-akkwakultura organika b'mod partikolari; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jenfasizza l-ħtieġa li jiġu kkoordinati l-miżuri dwar l-akkwakultura organika mal-linji gwida strateġiċi l-ġodda għal akkwakultura tal-UE aktar sostenibbli u kompetittiva għall-perjodu 2021 sal-2030 u l-iżvilupp tas-settur fl-Istati Membri u r-reġjuni; |
| --- | --- |

24.

Nistimulaw id-domanda u niżguraw il-fiduċja tal-konsumatur

| 25. | Jappoġġja lill-Kummissjoni fil-promozzjoni u l-kondiviżjoni ulterjuri tal-informazzjoni dwar il-logo organiku tal-UE fost il-konsumaturi, inkluż permezz ta' skemi għall-iskejjel, li għandhom jagħtu sehem akbar lill-prodotti organiċi meta l-iskemi għall-iskejjel jiġu riveduti, kif ukoll f'istituzzjonijiet oħra bħad-djar tal-kura; jappoġġja l-promozzjoni tal-logos organiċi lokali li jeżistu f'diversi Stati Membri u li joffru mill-inqas l-istess garanziji bħal-logo organiku tal-UE u li jintużaw flimkien miegħu; jinnota li l-iskemi tal-iskejjel għandhom ikunu l-bażi għal diskussjoni pedagoġika dwar in-nutrizzjoni u l-ikel sostenibbli u jkunu akkumpanjati minn miżuri li għandhom l-għan li jinfurmaw u jedukaw lit-tfal dwar dieti aħjar; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Jenfasizza li huwa ta' importanza kbira li jingħata segwitu għall-istħarriġ tal-konsumaturi dwar il-prodotti organiċi permezz ta' azzjonijiet intiżi biex tiżdied is-sensibilizzazzjoni dwar il-benefiċċji tal-biedja organika għas-saħħa, il-benessri u kwalità għolja tal-ħajja, filwaqt li jiġi żgurat li l-fiduċja tal-konsumatur fis-sikurezza u s-sostenibbiltà tal-metodi tal-biedja konvenzjonali fl-Unjoni ma tiġix imminata; jenfasizza l-ħtieġa li tiġi pprovduta informazzjoni preċiża biex jiġi żgurat li l-inizjattivi l-ġodda li qed jiġu żviluppati dwar it-tikkettar sostenibbli tal-ikel ma jdgħajfux il-logo organiku tal-UE jew joħolqu konfużjoni għall-konsumatur fir-rigward tal-kamp ta' applikazzjoni u t-tifsira rispettivi tagħhom; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Jesprimi t-tħassib tiegħu dwar tikketti, imballaġġ u reklamar qarrieqa li jagħmluha diffiċli għall-konsumaturi biex jiddistingwu prodotti konvenzjonali minn prodotti organiċi; jinnota li r-Regolament (UE) 2018/848 u l-kontrolli indipendenti frekwenti huma l-bażi għall-fiduċja tal-konsumaturi fil-prodotti organiċi u jistieden lill-Istati Membri jikkomunikaw b'mod ċar dwar il-logo organiku tal-UE; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Jenfasizza r-rwol li għandhom is-supermarkets u d-diversi ktajjen tal-provvista tal-ikel fil-promozzjoni u l-appoġġ tal-logo organiku tal-UE; jistenna l-inizjattivi futuri tal-Kummissjoni mmirati biex jiggwidaw aħjar lill-konsumaturi fl-għażla tagħhom tal-ikel permezz ta' kampanji ta' tikkettar, promozzjoni u informazzjoni, ibbażati fuq pedamenti xjentifiċi sodi, indipendenti u operattivi u metodoloġiji kompleti u koerenti; jinnota li t-tikkettar obbligatorju li jindika l-oriġini tal-prodotti tal-ikel tal-UE għandu l-potenzjal li jżid b'mod sinifikanti t-trasparenza u t-traċċabbiltà, u b'hekk jiġġieled il-frodi u l-metodi ta' produzzjoni illegali, u jtejjeb wkoll il-fiduċja tal-konsumaturi; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Ifakkar li r-rekwiżiti tal-kċejjen professjonali huma differenti minn dawk tal-unitajiet domestiċi; jenfasizza l-importanza li jinħoloq valur miżjud għall-katina tal-provvista u li jiżdied il-livell tal-ipproċessar tal-prodotti organiċi biex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet tal-kċejjen professjonali; |
| --- | --- |

29.

| 30. | Jemmen li r-rieżami tal-akkwist pubbliku ekoloġiku (APE) tal-2019 għandu jiġi ppubbliċizzat aħjar fl-Istati Membri sabiex itejjeb is-sensibilizzazzjoni u jservi bħala stimolu qawwi għal azzjoni mmirata lejn il-promozzjoni tal-produzzjoni organika u biex jappoġġja dieta aktar ambjentali u tajba għas-saħħa f'istituzzjonijiet bħall-iskejjel, l-isptarijiet, id-djar tal-anzjani u l-ħabsijiet, u jista' wkoll inaqqas l-ammont ta' skart ta' prodotti organiċi fl-Istati Membri li għandhom surplus; jemmen li l-istituzzjonijiet tal-UE għandhom imexxu bl-eżempju fil-faċilitajiet tagħhom stess; iqis li sabiex jiżdied l-użu tal-APE, huwa essenzjali li jkun hemm koordinazzjoni mas-settur permezz tal-organizzazzjonijiet rappreżentattivi tiegħu sabiex jiġi żgurat li l-akkwist jaħdem bla xkiel; |
| --- | --- |

30.

| 31. | Jistieden lill-Kummissjoni tkompli l-investigazzjonijiet tagħha dwar l-ostakli strutturali u loġistiċi attwali u tippromwovi l-użu tal-kriterji tal-APE fl-Istati Membri, kif ukoll ta' azzjonijiet biex jittejbu l-informazzjoni, l-edukazzjoni u l-promozzjoni ta' prodotti organiċi sabiex din il-miżura ssir aktar effettiva; jirrimarka li ż-żieda fl-użu tal-APE għandha tiġi deċiża fil-livell nazzjonali skont id-domanda nazzjonali u l-miri stabbiliti fil-PAO nazzjonali; jemmen li l-APE jrid jagħmel enfasi qawwija fuq il-prodotti organiċi tal-UE, li se jistimula il-produzzjoni u jgħin lill-UE tilħaq il-miri klimatiċi tagħha; |
| --- | --- |

31.

| 32. | Jenfasizza li l-produzzjoni u l-ipproċessar organiċi jridu jiġu żviluppati b'mod xieraq fil-livelli reġjonali u lokali, bl-involviment tal-bdiewa organiċi lokali; jappoġġja l-iżvilupp ta' sistemi tal-ikel sostenibbli reġjonali bbażati fuq il-kooperazzjoni li tinvolvi l-partijiet interessati kollha tal-ikel; jiddispjaċih dwar in-nuqqas ta' data vverifikata dwar l-użu ta' prodotti organiċi f'kantins pubbliċi u ristoranti; |
| --- | --- |

32.

| 33. | Jirrimarka li l-awtoritajiet lokali, reġjonali u nazzjonali, flimkien mal-assoċjazzjonijiet tal-bdiewa u l-bejjiegħa agroalimentari bl-ingrossa jiżvolġu rwol importanti fl-appoġġ tal-istrutturar tas-settur organiku f'termini ta' produzzjoni, ipproċessar kollettiv, loġistika u kummerċ, l-iffaċilitar tal-aċċess għall-art għall-bdiewa organiċi, l-iffaċilitar tal-kooperazzjoni bejn il-produtturi nfushom, bejn il-produtturi u l-konsumaturi u mas-servizzi tal-ikel; |
| --- | --- |

33.

| 34. | Jenfasizza, barra minn hekk, ir-rwol li għandhom jiżvolġu l-awtoritajiet lokali, reġjonali u nazzjonali fis-sensibilizzazzjoni tal-pubbliku dwar it-tipi kollha ta' metodi ta' biedja sostenibbli, fil-provvista ta' prodotti organiċi fil-kantins u fl-iżvilupp ta' programmi edukattivi għall-iskejjel preprimarji u l-iskejjel; |
| --- | --- |

34.

| 35. | Jirrimarka, f'dan il-kuntest, li s-swieq tal-bdiewa fil-livell lokali u reġjonali huma għodda effettiva biex jitnaqqas id-distakk bejn il-produtturi u l-konsumaturi u għandhom jiġu promossi; ifakkar ukoll li l-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-assoċjazzjonijiet tal-bdiewa jipprovdu assistenza teknika siewja ħafna lill-bdiewa organiċi u lil dawk fil-proċess ta' konverżjoni, li hija kruċjali għall-implimentazzjoni ta' dawn il-prattiki, u li teħtieġ finanzjament adegwat mill-PAK u minn sorsi oħra; |
| --- | --- |

35.

| 36. | Jenfasizza li l-awtoritajiet kollha jeħtiġilhom jiżguraw li l-qafas regolatorju jkompli jippermetti u jistimula l-iżvilupp tas-settur, filwaqt li l-piżijiet amministrattivi jinżammu f'livell minimu; ifakkar li l-awtoritajiet lokali u reġjonali f'ħafna Stati Membri ilhom żmien involuti fl-appoġġ tal-iżvilupp tal-biedja organika, b'mod partikolari permezz tal-ġestjoni u l-implimentazzjoni ta' programmi ta' żvilupp rurali; |
| --- | --- |

36.

| 37. | Jenfasizza li, meta jiġu involuti l-awtoritajiet lokali u reġjonali, huwa meħtieġ approċċ li jieħu kont tal-karatteristiċi tal-post, f'konformità mal-istandards tal-Aġenda Territorjali 2030, biex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet differenti taż-żoni rurali, periurbani u urbani madwar l-Ewropa; |
| --- | --- |

37.

| 38. | Jissottolinja li s-suċċess tal-PAO se jiddependi fuq l-involviment aktar b'saħħtu tas-settur privat biex tiġi stimulata d-domanda u jingħata introjtu ġust lill-bdiewa, speċjalment f'pajjiżi bi swieq u produzzjoni organiċi inqas żviluppati; jistieden lill-Kummissjoni tidentifika sett ta' strumenti li jippermettu lill-Istati Membri jinkoraġġixxu l-ktajjen tal-bejgħ bl-imnut biex jgħinu b'mod attiv fil-promozzjoni u l-għoti ta' informazzjoni dwar l-importanza tal-konsum organiku u fil-ħolqien ta' ktajjen tal-provvista lokali ta' prodotti organiċi; jissottolinja li żieda fil-produzzjoni organika trid tiġi primarjament minn domanda privata ogħla u mhux esklussivament minn inċentivi politiċi; |
| --- | --- |

38.

| 39. | Jaċċentwa l-importanza tat-titjib tat-trasparenza fil-katina tal-provvista tal-ikel organiku u ta' traċċabbiltà aħjar tal-proċessi kollha ta' produzzjoni u distribuzzjoni f'konformità mat-talbiet tal-konsumaturi Ewropej li jkollhom aktar informazzjoni dwar l-oriġini u l-metodi ta' produzzjoni tal-prodotti tal-ikel li jikkunsmaw; jilqa' l-inizjattivi volontarji mill-bejjiegħa bl-imnut biex jixtru prodotti ta' konverżjoni bi prezz ogħla u jemmen li inizjattivi bħal dawn għandhom jiġu promossi; |
| --- | --- |

39.

| 40. | Jieħu nota tad-diffikultajiet li l-bejjiegħa bl-imnut qed jiffaċċjaw fil-kummerċjalizzazzjoni ta' dawn il-prodotti ta' konverżjoni lill-konsumaturi minħabba n-nuqqas ta' regoli armonizzati dwar il-kummerċjalizzazzjoni u jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta miżuri biex tiffaċilita l-kummerċjalizzazzjoni tagħhom, bħal pereżempju permezz tat-tikkettar armonizzat; |
| --- | --- |

40.

| 41. | Jissottolinja li huwa essenzjali għall-Kummissjoni, għall-Istati Membri u għall-partijiet ikkonċernati li jimpenjaw ruħhom b'mod attiv fl-identifikazzjoni ta' modi li bihom il-mekkaniżmi eżistenti ta' ċertifikazzjoni u ta' kontroll jistgħu jsiru aktar robusti biex tiġi evitata l-frodi fil-produzzjoni u fil-kummerċ organiku; |
| --- | --- |

41.

| 42. | Jemmen li l-mekkaniżmi ta' ċertifikazzjoni u kontroll iridu jkunu aktar adattati għar-realtà fil-prattika għall-bdiewa organiċi u l-proċess irid jiġi ssimplifikat, inkluż permezz ta' soluzzjonijiet tal-IT; |
| --- | --- |

42.

| 43. | Jenfasizza li għandha tingħata attenzjoni speċjali lill-proċeduri għall-awtorizzazzjoni tal-korpi taċ-ċertifikazzjoni; jenfasizza li l-proċess ta' ċertifikazzjoni fil-konverżjoni għall-biedja organika għadu kkumplikat u diffiċli biex jiġi implimentat u dan għandu jiġi ffaċilitat, speċjalment għall-bdiewa ż-żgħar; iqis li l-bdiewa għandhom jiġu appoġġjati biex ikopru l-ispejjeż taċ-ċertifikazzjoni; |
| --- | --- |

43.

| 44. | Jenfasizza l-ħtieġa ta' sistemi Ewropej armonizzati għaċ-ċertifikazzjoni tal-inputs għall-biedja organika sabiex tiġi evitata l-proliferazzjoni ta' ċertifikazzjonijiet privati b'rekwiżiti u sistemi ta' kontroll differenti; jistieden lill-Kummissjoni taċċellera l-armonizzazzjoni tagħha fl-UE kollha permezz tal-PAO; |
| --- | --- |

44.

| 45. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni ssaħħaħ il-kontrolli doganali permezz ta' mekkaniżmi ta' kontroll diretti u unifikati f'koordinazzjoni mal-Istati Membri u f'konformità sħiħa mal-prinċipju tas-sussidjarjetà, sabiex jiġu evitati l-frodi alimentari, il-falsifikazzjoni u l-importazzjonijiet ta' prodotti li ma jikkonformawx mal-istandards tal-produzzjoni organika tal-UE, kif ukoll biex jiġi evitat ir-riskju li s-settur organiku tal-UE jitqiegħed fi żvantaġġ kompetittiv minħabba nuqqas ta' konverġenza globali tal-istandards u żieda fl-ispejjeż għall-konsumaturi; jenfasizza, f'dan il-kuntest, il-ħtieġa għal involviment akbar tal-awtoritajiet doganali rilevanti sabiex jiġu ggarantiti l-kwalità u s-sikurezza tal-prodotti organiċi u tiġi żgurata kompetizzjoni ġusta bejn il-produtturi ġewwa u barra l-UE; |
| --- | --- |

45.

| 46. | Jiddispjaċih dwar in-nuqqas, fil-pjan ta' azzjoni organika, ta' kwalunkwe referenza għad-diffikultajiet u l-ispejjeż kbar maħluqa għas-settur minħabba l-ħtieġa li jiġu stabbiliti miżuri xierqa matul il-kultivazzjoni, il-ħsad, it-trasport, il-ħżin u l-ipproċessar biex il-prodotti mhux awtorizzati bħalma huma, pereżempju, l-OĠM, jinżammu barra mill-katina tal-produzzjoni organika; |
| --- | --- |

46.

| 47. | Jisħaq li l-prodotti agrikoli ta' oriġini tal-UE huma rikonoxxuti internazzjonalment għall-kwalità għolja tagħhom; iqis li huma meħtieġa azzjonijiet pożittivi u li jippromwovu l-kummerċ biex il-prodotti organiċi tal-UE jiġu promossi aktar fuq livell internazzjonali; jirrikonoxxi, f'dan ir-rigward, ir-rwol potenzjali tal-politika ta' promozzjoni tal-UE għall-produzzjoni organika; jissottolinja li din għandha tirrikonoxxi l-firxa wiesgħa ta' metodi, prattiki u prodotti ta' produzzjoni sostenibbli fl-UE; |
| --- | --- |

47.

| 48. | Jirrimarka li l-indikazzjonijiet ġeografiċi, li huma appoġġjati mill-politika ta' promozzjoni tal-UE, jikkontribwixxu b'mod qawwi għat-tkabbir ekonomiku f'ħafna żoni rurali u huma emblematiċi tal-agrikoltura Ewropea; jitlob li l-Kummissjoni tinforma lill-Parlament dwar il-potenzjal għall-espansjoni tas-suq organiku u tħaffef in-negozjati li għaddejjin biex tinkiseb il-bidla minn ekwivalenza għal konformità mal-istandards tal-UE għall-importazzjonijiet ta' prodotti organiċi; |
| --- | --- |

48.

| 49. | Jappoġġja t-tranżizzjoni lejn sistemi tal-ikel sostenibbli; huwa tal-fehma li l-azzjoni fil-livell tal-UE, inkluża b'mod partikolari l-istrateġija tal-Patt Ekoloġiku, għandu jkollha l-għan li b'mod regolari toħloq sensibilizzazzjoni ambjentali fuq skala globali; jiddispjaċih għall-fatt li l-ftehimiet ta' kummerċ ħieles kultant ma jagħtux biżżejjed attenzjoni lid-differenzi kbar fl-istandards tal-produzzjoni agrikola bejn l-UE u pajjiżi terzi fir-rigward tal-protezzjoni ambjentali u l-benesseri tal-annimali, u dan jiskoraġġixxi lill-bdiewa tal-UE minn investimenti ambjentali ulterjuri, inkluż fil-produzzjoni organika; |
| --- | --- |

49.

Nistimulaw il-konverżjoni u nsaħħu l-katina tal-valur kollha

| 50. | Iqis li, sabiex jiġu ssodisfati l-ambizzjonijiet tal-Pjanijiet Strateġiċi Nazzjonali, huwa essenzjali li jkun hemm baġit tal-PAK adegwat, kif ukoll kompatibbiltà ma' fondi jew programmi Ewropej oħra, biex jinħolqu inċentivi biex il-bdiewa jitħeġġu jikkonvertu għal prattiki ta' biedja organika u jżommu dawn il-prattiki, permezz ta' miżuri ta' żvilupp rurali b'riżorsi adegwati jew ekoskemi finanzjarjament attraenti, jew kombinazzjoni tat-tnejn; |
| --- | --- |

50.

| 51. | Jitlob li l-ekoskemi jkunu aċċessibbli kemm għall-bdiewa konvenzjonali kif ukoll għal dawk organiċi u li jitfasslu b'mod li jagħmilhom kompatibbli mal-miżuri agroambjentali klimatiċi u komplementari għalihom; ifakkar fl-importanza li l-bdiewa organiċi jiġu appoġġjati lil hinn mill-fażi ta' konverżjoni; jistieden lill-Istati Membri jappoġġjaw it-tiġdid ġenerazzjonali fil-biedja organika permezz tal-politiki pubbliċi rilevanti, jippromwovu l-intraprenditorija tal-biedja fost in-nisa u jappoġġjaw l-iżvilupp ta' azjendi agrikoli organiċi żgħar u ta' daqs medju vijabbli; |
| --- | --- |

51.

| 52. | Jiddispjaċih dwar it-tnaqqis fil-baġit tal-PAK matul dawn l-aħħar żewġ deċennji fl-istess ħin meta r-rekwiżiti imposti fuq is-settur agrikolu kibru; jinnota li skont il-PAK attwali, 1,8 % biss tal-baġit qed jintefaq fuq miżuri ta' appoġġ għall-biedja organika u jilqa' l-fatt li l-PAK il-ġdida, b'mod partikolari permezz tal-ekoskemi u l-miżuri ta' żvilupp rurali, tippermetti lill-Istati Membri aktar flessibbiltà biex iżidu l-ammonti ddedikati għas-settur organiku; |
| --- | --- |

52.

| 53. | Jinnota l-potenzjal tal-ktajjen tal-provvista tal-ikel qosra, lokali u staġjonali, u intelliġenti u l-opportunitajiet ta' kummerċjalizzazzjoni diretta, inklużi s-swieq tal-bdiewa, għall-produtturi organiċi u l-ekonomiji rurali biex iwasslu benefiċċji ambjentali u tal-benesseri tal-annimali, filwaqt li jiżguraw ukoll l-introjtu, jippreservaw u joħolqu l-impjiegi, jiżguraw il-vitalità taż-żoni rurali u jnaqqsu d-distakk bejn il-produtturi u l-konsumaturi tal-UE; jirrimarka li l-iżvilupp tas-suq huwa essenzjali għall-iżvilupp sostenibbli tas-settur organiku; |
| --- | --- |

53.

| 54. | Jistieden lill-Istati Membri jallokaw biżżejjed riżorsi għal investimenti li jiffaċilitaw l-iżvilupp ta' ktajjen tal-ikel qosra, bħal pereżempju permezz ta' żieda fl-għadd ta' biċċeriji mobbli jew faċilitajiet tal-ipproċessar fl-azjendi agrikoli; iqis li l-użu tal-ktajjen tal-provvista lokali għandu jiġi promoss fil-proċeduri tal-akkwist pubbliku; jisħaq li l-enfasi fuq il-produzzjoni lokali u l-ktajjen qosra m'għandhiex twassal għal ostakli addizzjonali fis-suq intern tal-UE; |
| --- | --- |

54.

| 55. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jieħdu rwol attiv fit-titjib tal-istruttura tal-ktajjen tal-provvista organika u fil-bini tal-kapaċità tal-organizzazzjonijiet tal-produtturi organiċi; iħeġġeġ lill-Istati Membri jużaw “interventi settorjali” u l-miżuri kollha disponibbli biex itejbu l-organizzazzjoni tal-produtturi organiċi fis-setturi rilevanti kollha u biex jgħinuhom f'każ ta' produzzjoni eċċessiva temporanja; |
| --- | --- |

55.

| 56. | Jirrimarka li l-azjendi agrikoli organiċi, li l-produzzjoni tagħhom hija iżgħar f'termini ta' volum u għalhekk aktar għalja, jista' jkollhom inqas setgħa ta' negozjar fil-kuntratti kummerċjali u għalhekk jistgħu jkunu partikolarment vulnerabbli għal prattiki kummerċjali inġusti, speċjalment fil-forma ta' dewmien fil-pagamenti għal prodotti li jitħassru malajr, kanċellazzjonijiet tal-aħħar minuta jew l-obbligu li l-fornituri jħallsu għall-prodotti mhux mibjugħa u moħlija; jissottolinja l-ħtieġa ta' kundizzjonijiet kuntrattwali ċari u rikonoxximent ġust tal-ħidma tal-produtturi agrikoli organiċi u jemmen li għandhom jiġu promossi għodod bħalma huma l-kuntratti tal-katina tal-provvista; |
| --- | --- |

56.

| 57. | Jilqa' l-appoġġ tal-Kummissjoni għall-iżvilupp tal-bijodistretti, imsejħa wkoll ekoreġjuni, fi ħdan l-Istati Membri, peress li dawn huma ta' natura multifunzjonali, jippromwovu l-ktajjen tal-provvista qosra u joħolqu sinerġiji, fost l-oħrajn, bejn il-bdiewa, il-konsumaturi, il-kumpaniji tal-ipproċessar, il-bejjiegħa bl-imnut, l-industrija tal-ospitalità u tal-catering, u l-intrapriżi kulturali; jistieden lill-Kummissjoni tipprovdi lill-Istati Membri informazzjoni dwar l-istrumenti li jistgħu jużaw biex jippromwovu l-iżvilupp tal-bijodistretti, filwaqt jagħtu attenzjoni speċjali liż-żoni urbanizzati; jinnota li s-suċċess tagħhom jiddependi minn integrazzjoni reġjonali b'saħħitha u l-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

57.

| 58. | Jisħaq fuq l-importanza fundamentali tal-espansjoni tal-iskambju strutturat tal-għarfien u tal-aħjar prattiki dwar il-biedja organika fost l-Istati Membri u l-bdiewa; jenfasizza l-benefiċċji tal-intensifikazzjoni tal-kollaborazzjoni bejn ix-xjenzati, l-universitajiet tax-xjenza agrikola u s-settur tal-edukazzjoni inġenerali, is-servizzi konsultattivi jew il-konsulenti, il-bdiewa u l-assoċjazzjonijiet u l-organizzazzjonijiet tagħhom, u s-soċjetà; jenfasizza r-rwol importanti li s-servizzi ta' konsulenza għall-azjendi agrikoli indipendenti għandu jkollhom fl-iżvilupp tal-produzzjoni organika li l-Istati Membri jeħtieġ li jinkludu fil-Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK tagħhom u jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġu allokati riżorsi finanzjarji suffiċjenti għalihom; |
| --- | --- |

58.

| 59. | Jinnota li r-rapport taċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka bit-titolu “Modelling environmental and climate ambition in the agricultural sector with the CAPRI model” (8) (Nippjanaw l-ambizzjoni ambjentali u klimatika fis-settur agrikolu skont il-mudell CAPRI) indika li hemm bżonn ta' żidiet fil-produttività fir-rigward tal-biedja organika u l-ġestjoni tan-nutrijenti, li jistgħu jittejbu, fost l-oħrajn, permezz ta' biedja ta' preċiżjoni, teknoloġiji diġitali ġodda u tekniki innovattivi oħra; |
| --- | --- |

59.

| 60. | Jinnota li l-għodod diġitali innovattivi għandhom il-potenzjal li jżidu b'mod sinifikanti t-trasparenza u t-traċċabbiltà, u b'hekk jiġġieldu l-frodi u l-metodi ta' produzzjoni illegali, u jtejbu wkoll il-fiduċja tal-konsumaturi; iħeġġeġ għalhekk lill-Kummissjoni, inkluż permezz tal-Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK, tiżgura użu akbar tat-teknoloġiji diġitali, bħall-biedja ta' preċiżjoni u l-blockchain fil-biedja organika; jisħaq, madankollu, li dawn it-teknoloġiji jikkomplementaw l-approċċ ta' sostenibbiltà sistemika tal-biedja organika u li jridu jiġu żgurati l-privatezza, il-profittabbiltà u l-indipendenza tal-bdiewa fir-rigward tad-data; |
| --- | --- |

60.

Intejbu l-kontribut tal-biedja organika għas-sostenibbiltà

| 61. | Itenni l-importanza tar-riċerka u l-innovazzjoni għas-sostenibbiltà tas-settur tal-biedja organika u biex jintlaħqu l-aspettattivi tas-soċjetà dwar il-bijodiversità, it-tibdil fil-klima u l-adattament għat-tibdil fil-klima, il-benesseri tal-annimali u l-użu effiċjenti tar-riżorsi, u jilqa' l-intenzjoni tal-Kummissjoni li talloka finanzjament ta' Orizzont Ewropa biex tappoġġja dawn l-għanijiet; jisħaq, f'dan il-kuntest, fuq il-ħtieġa li r-riċerka u l-innovazzjoni jinkoraġġixxu l-konverżjoni għall-agrikoltura organika, inkluża l-produzzjoni tal-bhejjem, biex jinstabu alternattivi għal ċerti inputs kemm fil-biedja kif ukoll fl-ipproċessar sabiex jiżdiedu r-rendimenti u tiġi żgurata d-disponibbiltà tal-għalf tal-proteini, il-vitamini, il-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti, b'mod partikolari soluzzjonijiet ta' bijokontroll, il-fertilizzanti u r-riżorsi ġenetiċi neċessarji għall-iżvilupp ulterjuri ta' sistemi tal-biedja robusti u tiżdied it-tolleranza għan-nixfa, il-pesti u l-mard; jistieden lill-Kummissjoni tistimula u trawwem il-kooperazzjoni bejn il-komunitajiet tar-riċerka li jaħdmu fuq l-ikel u l-biedja organiċi u konvenzjonali, b'mod partikolari permezz tas-Sħubija Ewropea għall-Innovazzjoni għall-produttività u s-sostenibbiltà agrikoli; |
| --- | --- |

61.

| 62. | Iħeġġeġ approċċ ibbażat fuq ix-xjenza rigward il-fertilità tal-ħamrija u l-ħtieġa li jiġu żviluppati, aċċettati u inċentivati innovazzjonijiet f'sorsi ġodda ta' nutrijenti tal-pjanti fil-biedja organika, inklużi żieda fir-riċiklaġġ tan-nutrijenti permezz ta' pproċessar adegwat u separazzjoni tan-nutrijenti u, fejn adatt u xieraq, prodotti fertilizzanti prodotti minn sorsi rinnovabbli, bħall-iskart tal-bijomassa u d-demel tal-annimali biex jiġu evitati defiċits ta' nutrijenti fit-tul; ifakkar fl-importanza tad-demel tal-bhejjem bħala fertilizzant organiku u jinkoraġġixxi l-użu sostenibbli tiegħu fiċ-ċiklu tal-kultivazzjoni; jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta l-materjali riċiklati ġodda li fihom nutrijenti essenzjali tal-pjanti (il-fosforu, il-potassju u n-nitroġenu) għaż-żieda futura tagħhom mal-lista ta' materjali ta' input fir-Regolament (UE) 2018/848, f'konformità mal-prinċipji tal-biedja organika u l-iżgurar tal-kwalità, is-sikurezza u l-fiduċja tal-konsumaturi; |
| --- | --- |

62.

| 63. | Jitlob aktar riċerka u informazzjoni dwar il-benefiċċji potenzjali tal-użu tal-bijostimulanti tal-pjanti u t-tejjieba tal-ħamrija b'bażi bijoloġika fis-sistemi tal-biedja organika u kif dawn jikkontribwixxu għall-assorbiment tan-nutrijenti u l-prestazzjoni aħjar f'dan il-mudell ta' produzzjoni, sabiex jingħata lok għall-adozzjoni usa' tagħhom u jiġi megħjun it-tnaqqis tad-distakk bejn ir-rendimenti organiċi u dawk konvenzjonali; jirrimarka li l-promozzjoni tal-użu ta' kombinazzjoni adegwata speċifika għall-azjendi agrikoli ta' nutrijenti esterni differenti, b'mod addizzjonali għall-iffissar bijoloġiku tan-nitroġenu, tista' tindirizza l-isfida tal-iżbilanċi fil-baġits tan-nutrijenti fis-sistemi tal-biedja organika; |
| --- | --- |

63.

| 64. | Jenfasizza l-ħtieġa urġenti li tiġi żviluppata l-produzzjoni ta' proteini organiċi tal-pjanti u li tiġi stimulata l-produzzjoni ta' legumi organiċi, inkluż fis-sistemi ta' foraġġ, fl-Unjoni Ewropea, sabiex titnaqqas id-dipendenza tas-settur organiku fuq l-importazzjonijiet; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tfassal pjan strateġiku ddedikat f'dan ir-rigward; |
| --- | --- |

64.

| 65. | Jilqa' l-kontribut tal-biedja organika għat-tnaqqis tal-użu tal-pestiċidi sintetiċi u jistieden lill-Kummissjoni biex, meta tkun qed tabbozza l-leġiżlazzjoni l-ġdida dwar l-użu sostenibbli tal-pestiċidi, tiddefinixxi prodotti ta' bijokontroll u żżid id-disponibbiltà ta' soluzzjonijiet ta' bijokontroll u sustanzi naturali, li għandhom potenjal għal użu ħafna usa', billi ttejjeb u tħaffef il-proċess ta' evalwazzjoni u awtorizzazzjoni; |
| --- | --- |

65.

| 66. | Ifakkar lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri fir-riżoluzzjoni tal-Parlament tal-15 ta' Frar 2017 dwar pestiċidi b'riskju baxx ta' oriġini bijoloġika (9) u jisħaq fuq il-ħtieġa li jappoġġjaw l-iżvilupp ta' prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti alternattivi sikuri, effettivi u affordabbli, u li jħeġġu l-użu usa' tagħhom, b'mod partikolari billi jiffaċilitaw kemm il-proċedura ta' awtorizzazzjoni għal sustanzi bażiċi kif ukoll l-estensjoni tal-użu tagħhom, bħala komponent importanti fl-iżvilupp tal-produzzjoni organika; jenfasizza l-ħtieġa li jinħolqu l-kundizzjonijiet għal aċċess ugwali għal prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti u fertilizzanti organiċi fl-Istati Membri; jisħaq li r-residwi tal-pestiċidi, li huma preżenti fl-ambjent, jistgħu potenzjalment jaffettwaw il-prodotti organiċi wkoll; |
| --- | --- |

66.

| 67. | Jirrimarka li jeħtieġ li l-bdiewa organiċi, li jiggarantixxu standards ambjentali għoljin fil-produzzjoni, ma jinżammux responsabbli għal riskji barra mill-kontroll tagħhom u jistieden lill-Kummissjoni tkompli tippromwovi l-armonizzazzjoni fit-trattament tas-sejbiet tar-residwi tal-pestiċidi; |
| --- | --- |

67.

| 68. | Jenfasizza l-importanza tad-disponibbiltà suffiċjenti ta' żrieragħ organiċi ta' kwalità għolja, ta' materjal eteroġenju u ta' varjetajiet ta' pjanti b'rendiment għoli, varjetajiet indiġeni u varjetajiet adattati lokalment; jindika l-potenzjal tagħhom fit-tisħiħ tar-reżiljenza kontra l-mard tal-pjanti u l-impatt tat-tibdil fil-klima; iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jżidu l-isforzi tagħhom, inkluż permezz ta' azzjonijiet speċifiċi, biex itejbu l-funzjonament tas-suq taż-żrieragħ organiċi u jemmen li l-perjodi ta' tranżizzjoni jkunu utli biex jinkiseb dan; jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li jiġu allokati riżorsi finanzjarji suffiċjenti għar-riċerka dwar iż-żrieragħ u t-trobbija tal-annimali organiċi; |
| --- | --- |

68.

| 69. | Jenfasizza l-importanza li jiġu appoġġjati programmi għall-preservazzjoni u l-għażla ta' razez lokali li, minħabba r-robustezza tagħhom, ikunu partikolarment adatti għall-biedja organika; jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġi appoġġjat it-tnissil tradizzjonali tal-għelejjel għall-iżvilupp ta' varjetajiet b'saħħithom u reżiljenti kif ukoll il-ħtieġa ta' metodi moderni, sostenibbli u innovattivi fl-iżvilupp ta' żrieragħ u prattiki agrikoli organiċi ġodda, filwaqt li jinżamm livell għoli ta' protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem u tal-ambjent; |
| --- | --- |

69.

| 70. | Jenfasizza, f'dan il-kuntest, ir-rwol li l-innovazzjonijiet xjentifiċi fit-tnissil tal-pjanti jistgħu jaqdu, b'mod partikolari fit-titjib tar-reżistenza tal-varjetajiet, fit-trawwim tad-diversità tar-riżorsi ġenetiċi u fit-tisħiħ tas-sistemi tal-produzzjoni tal-ikel, filwaqt li jfakkar li l-użu taż-żrieragħ ġenetikament modifikati (OĠM) mhuwiex permess fl-agrikoltura organika; |
| --- | --- |

70.

| 71. | Jappoġġja l-intenzjoni tal-Kummissjoni li testendi l-analiżi tal-Osservatorji tas-Suq tal-UE għall-prodotti organiċi; jisħaq fuq l-importanza li jiġi intensifikat il-ġbir u tittejjeb id-disponibbiltà ta' data preċiża u f'waqtha, inkluż fil-livell reġjonali, dwar is-settur organiku sabiex jiġu apprezzati aħjar l-effetti ambjentali, ekonomiċi u soċjali tiegħu; |
| --- | --- |

71.

| 72. | Jemmen li din għandha tinkludi data dwar il-kontribut tas-settur għas-sostenibbiltà ambjentali, flimkien ma' data dwar il-produzzjoni, l-ipproċessar, il-konsum, inkluż fis-settur tal-ospitalità u fil-canteens pubbliċi, dwar il-kummerċ fi ħdan l-UE u ma' pajjiżi mhux tal-UE u dwar il-prezzijiet mal-ħruġ mill-azjendi agrikoli u bl-imnut, il-preferenzi tal-konsumaturi, l-istrutturi tal-katina tal-provvista, il-valur miżjud u s-sehem tal-bdiewa fil-ktajjen tal-provvista; huwa konvint li din id-data hija essenzjali sabiex titfassal u tiġi mmonitorjata politika tal-UE dwar il-produzzjoni organika u tittieħed azzjoni biex jiġu rrimedjati l-iżbilanċi bejn il-provvista u d-domanda, jiġu evalwati x-xejriet tal-konsum u tal-produzzjoni u jiżdiedu t-trasparenza u l-fiduċja fis-settur; |
| --- | --- |

72.

| 73. | Jirrikonoxxi l-potenzjal ta' spazju komuni Ewropew tad-data dwar l-agrikoltura biex jiżdiedu l-għarfien u l-fiduċja tal-konsumaturi, kif ukoll biex tittejjeb it-traċċabbiltà fil-katina tal-provvista organika; jisħaq li sabiex tiġi stimulata d-domanda, huwa essenzjali li jiġu identifikati l-ħtiġijiet tal-konsumaturi permezz ta' valutazzjonijiet rilevanti; jistieden lill-Istati Membri jikkomunikaw aħjar dwar ir-riżultati ekonomiċi tas-settur organiku; jistieden lill-Kummissjoni twettaq studji u analiżi komprensivi tal-impatt li żieda fil-biedja organika jista' jkollha kemm f'termini ta' tibdil fil-klima kif ukoll f'termini ta' sigurtà tal-ikel fl-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

73.

o

o o

| 74. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri. |
| --- | --- |

74.

---

(1)  ĠU C 270, 7.7.2021, p. 2.

(2)  ĠU L 150, 14.6.2018, p. 1.

(3)  ĠU C 67, 8.2.2022, p. 25.

(4)  Testi adottati, P9_TA(2021)0425.

(5)  ĠU L 435, 6.12.2021, p. 1.

(6)  ĠU L 435, 6.12.2021, p. 262.

(7)  ĠU C 390, 18.11.2019, p. 2.

(8)  Barreiro Hurle, J., Bogonos, M., Himics, M., Hristov, J., Perez Dominguez, I., Sahoo, A., Salputra, G., Weiss, F., Baldoni, E. u Elleby, C., Modelling environmental and climate ambition in the agricultural sector with the CAPRI model, Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, il-Lussemburgu, 2021.

(9)  ĠU C 252, 18.7.2018, p. 184.

---

| 6.12.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 465/33 |
| --- | --- | --- | --- |

6.12.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 465/33

---

P9_TA(2022)0137

Il-persekuzzjoni tal-minoranzi minħabba t-twemmin jew ir-reliġjon

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 dwar il-persekuzzjoni tal-minoranzi minħabba t-twemmin jew ir-reliġjon (2021/2055(INI))

(2022/C 465/03)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 2, 18 u 26 tad-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 2, 18 u 26 tad-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 2, 4, 18, 24, 26 u 27 tal-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 2, 4, 18, 24, 26 u 27 tal-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 2 u 13 tal-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ekonomiċi, Soċjali u Kulturali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 2 u 13 tal-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ekonomiċi, Soċjali u Kulturali,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 6 u 21 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 6 u 21 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 17 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 17 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 10, 14, 21 u 22 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 10, 14, 21 u 22 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 9 tal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u l-Libertajiet Fundamentali, l-Artikolu 2 tal-ewwel Protokoll tagħha, u l-Artikolu 12 tal-Protokoll Nru 12 tal-Konvenzjoni għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u l-Libertajiet Fundamentali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 9 tal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u l-Libertajiet Fundamentali, l-Artikolu 2 tal-ewwel Protokoll tagħha, u l-Artikolu 12 tal-Protokoll Nru 12 tal-Konvenzjoni għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u l-Libertajiet Fundamentali,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU tal-1948 dwar il-Prevenzjoni u l-Kastig tad-Delitt ta' Ġenoċidju, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU tal-1948 dwar il-Prevenzjoni u l-Kastig tad-Delitt ta' Ġenoċidju,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-1979 tan-NU dwar l-Eliminazzjoni ta' Kull Forma ta' Diskriminazzjoni kontra n-Nisa, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-1979 tan-NU dwar l-Eliminazzjoni ta' Kull Forma ta' Diskriminazzjoni kontra n-Nisa,

| — | wara li kkunsidra l-Istatut ta' Ruma tal-Qorti Kriminali Internazzjonali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Istatut ta' Ruma tal-Qorti Kriminali Internazzjonali,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni tal-25 ta' Novembru 1981 tal-Assemblea Ġenerali tan-NU dwar l-Eliminazzjoni tal-Forom Kollha ta' Intolleranza u Diskriminazzjoni abbażi tar-Reliġjon jew tat-Twemmin, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni tal-25 ta' Novembru 1981 tal-Assemblea Ġenerali tan-NU dwar l-Eliminazzjoni tal-Forom Kollha ta' Intolleranza u Diskriminazzjoni abbażi tar-Reliġjon jew tat-Twemmin,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni tat-18 ta' Diċembru 1992 tal-Assemblea Ġenerali tan-NU dwar id-Drittijiet tal-Persuni li Jappartjenu għal Minoranzi Nazzjonali jew Etniċi, Reliġjużi u Lingwistiċi, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni tat-18 ta' Diċembru 1992 tal-Assemblea Ġenerali tan-NU dwar id-Drittijiet tal-Persuni li Jappartjenu għal Minoranzi Nazzjonali jew Etniċi, Reliġjużi u Lingwistiċi,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tal-24 ta' Marzu 2011 tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU dwar il-ġlieda kontra l-intolleranza, l-istereotipi negattivi u l-istigmatizzazzjoni ta' persuni abbażi tar-reliġjon jew it-twemmin, u d-diskriminazzjoni, l-inċitament għall-vjolenza u l-vjolenza kontrihom, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tal-24 ta' Marzu 2011 tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU dwar il-ġlieda kontra l-intolleranza, l-istereotipi negattivi u l-istigmatizzazzjoni ta' persuni abbażi tar-reliġjon jew it-twemmin, u d-diskriminazzjoni, l-inċitament għall-vjolenza u l-vjolenza kontrihom,

| — | wara li kkunsidra l-Pjan ta' Azzjoni ta' Rabat tal-5 ta' Ottubru 2012 dwar il-projbizzjoni tal-promozzjoni tal-mibegħda nazzjonali, razzjali jew reliġjuża li tikkostitwixxi inċitament għad-diskriminazzjoni, l-ostilità jew il-vjolenza, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Pjan ta' Azzjoni ta' Rabat tal-5 ta' Ottubru 2012 dwar il-projbizzjoni tal-promozzjoni tal-mibegħda nazzjonali, razzjali jew reliġjuża li tikkostitwixxi inċitament għad-diskriminazzjoni, l-ostilità jew il-vjolenza,

| — | wara li kkunsidra d-deċiżjoni tal-Assemblea Ġenerali tan-NU li taħtar it-22 ta' Awwissu bħala l-Jum Internazzjonali ta' Tifkira għall-Vittmi ta' Atti ta' Vjolenza Bbażata fuq Twemmin jew Reliġjon, adottata fit-28 ta' Mejju 2019, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-deċiżjoni tal-Assemblea Ġenerali tan-NU li taħtar it-22 ta' Awwissu bħala l-Jum Internazzjonali ta' Tifkira għall-Vittmi ta' Atti ta' Vjolenza Bbażata fuq Twemmin jew Reliġjon, adottata fit-28 ta' Mejju 2019,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tal-Assemblea Ġenerali tan-NU tal-21 ta' Jannar 2021 dwar il-promozzjoni ta' kultura ta' paċi u tolleranza għas-salvagwardja tas-siti reliġjużi, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tal-Assemblea Ġenerali tan-NU tal-21 ta' Jannar 2021 dwar il-promozzjoni ta' kultura ta' paċi u tolleranza għas-salvagwardja tas-siti reliġjużi,

| — | wara li kkunsidra r-rapporti tal-15 ta' Lulju 2019 u tat-3 ta' Marzu 2021 tar-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar kwistjonijiet ta' minoranzi lill-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU, li jindirizzaw b'mod partikolari rispettivament il-kunċett ta' “minoranza” u l-attakki mifruxa mmirati lejn il-minoranzi permezz ta' diskors ta' mibegħda fil-media soċjali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapporti tal-15 ta' Lulju 2019 u tat-3 ta' Marzu 2021 tar-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar kwistjonijiet ta' minoranzi lill-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU, li jindirizzaw b'mod partikolari rispettivament il-kunċett ta' “minoranza” u l-attakki mifruxa mmirati lejn il-minoranzi permezz ta' diskors ta' mibegħda fil-media soċjali,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tat-12 ta' Ottubru 2020 tar-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar il-libertà tar-reliġjon jew tat-twemmin, li jindirizza l-importanza li tiġi ssalvagwardjata l-libertà tar-reliġjon jew tat-twemmin għal kulħadd għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-Aġenda tal-2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli u kif persuni li jappartjenu għal minoranzi reliġjużi jew ta' twemmin jinsabu f'riskju li “jitħallew jibqgħu lura”, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tat-12 ta' Ottubru 2020 tar-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar il-libertà tar-reliġjon jew tat-twemmin, li jindirizza l-importanza li tiġi ssalvagwardjata l-libertà tar-reliġjon jew tat-twemmin għal kulħadd għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-Aġenda tal-2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli u kif persuni li jappartjenu għal minoranzi reliġjużi jew ta' twemmin jinsabu f'riskju li “jitħallew jibqgħu lura”,

| — | wara li kkunsidra r-rapport annwali tat-28 ta' Diċembru 2020 tal-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem dwar id-drittijiet tal-persuni li jappartjenu għal minoranzi nazzjonali jew etniċi, reliġjużi u lingwistiċi, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport annwali tat-28 ta' Diċembru 2020 tal-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem dwar id-drittijiet tal-persuni li jappartjenu għal minoranzi nazzjonali jew etniċi, reliġjużi u lingwistiċi,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Marrakexx tas-27 ta' Jannar 2016 dwar id-Drittijiet tal-Minoranzi Reliġjużi fil-Komunitajiet b'Maġġoranza Musulmana, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Marrakexx tas-27 ta' Jannar 2016 dwar id-Drittijiet tal-Minoranzi Reliġjużi fil-Komunitajiet b'Maġġoranza Musulmana,

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2009 dwar il-libertà tar-reliġjon jew tat-twemmin, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2009 dwar il-libertà tar-reliġjon jew tat-twemmin,

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-21 ta' Frar 2011 dwar l-intolleranza, id-diskriminazzjoni u l-vjolenza abbażi tar-reliġjon jew it-twemmin, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-21 ta' Frar 2011 dwar l-intolleranza, id-diskriminazzjoni u l-vjolenza abbażi tar-reliġjon jew it-twemmin,

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tat-22 ta' Frar 2021 dwar il-prijoritajiet tal-UE fil-Fora tan-NU dwar id-Drittijiet tal-Bniedem fl-2021, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tat-22 ta' Frar 2021 dwar il-prijoritajiet tal-UE fil-Fora tan-NU dwar id-Drittijiet tal-Bniedem fl-2021,

| — | wara li kkunsidra l-Linji Gwida tal-UE tal-24 ta' Ġunju 2013 dwar il-promozzjoni u l-protezzjoni tal-libertà tar-reliġjon jew tat-twemmin, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Linji Gwida tal-UE tal-24 ta' Ġunju 2013 dwar il-promozzjoni u l-protezzjoni tal-libertà tar-reliġjon jew tat-twemmin,

| — | wara li kkunsidra l-Linji Gwida tal-UE dwar id-drittijiet tal-bniedem għan-nondiskriminazzjoni fl-azzjoni esterna tat-18 ta' Marzu 2019 , |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Linji Gwida tal-UE dwar id-drittijiet tal-bniedem għan-nondiskriminazzjoni fl-azzjoni esterna tat-18 ta' Marzu 2019 ,

| — | wara li kkunsidra r-rapporti tal-Mibgħut Speċjali għall-promozzjoni tal-libertà ta' reliġjon jew ta' twemmin barra l-UE, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapporti tal-Mibgħut Speċjali għall-promozzjoni tal-libertà ta' reliġjon jew ta' twemmin barra l-UE,

| — | wara li kkunsidra l-Pjan ta' Azzjoni tal-UE tal-2020-24 dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u d-Demokrazija, li għandu jiġi ffinanzjat skont il-qafas finanzjarju pluriennali tal-2021-2027, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Pjan ta' Azzjoni tal-UE tal-2020-24 dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u d-Demokrazija, li għandu jiġi ffinanzjat skont il-qafas finanzjarju pluriennali tal-2021-2027,

| — | wara li kkunsidra l-proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi l-Istrument ta' Viċinat, ta' Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta' Kooperazzjoni Internazzjonali (COM(2018)0460), u l-proposta emendata relatata (COM(2020)0459), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi l-Istrument ta' Viċinat, ta' Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta' Kooperazzjoni Internazzjonali (COM(2018)0460), u l-proposta emendata relatata (COM(2020)0459),

| — | wara li kkunsidra l-għoti tal-Premju Sakharov għal-Libertà tal-Ħsieb tal-Parlament Ewropew lil Raif Badawi fl-2015, lil Nadia Murad u Lamiya Aji Bashar fl-2016 u lil Ilham Tohti fl-2019, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-għoti tal-Premju Sakharov għal-Libertà tal-Ħsieb tal-Parlament Ewropew lil Raif Badawi fl-2015, lil Nadia Murad u Lamiya Aji Bashar fl-2016 u lil Ilham Tohti fl-2019,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-10 ta' Ottubru 2013 dwar diskriminazzjoni bbażata fuq il-kasta (1), b'mod partikolari l-paragrafu 6 tagħha dwar ir-reliġjon bħala fattur intersezzjonali fid-diskriminazzjoni u l-abbuż, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-10 ta' Ottubru 2013 dwar diskriminazzjoni bbażata fuq il-kasta (1), b'mod partikolari l-paragrafu 6 tagħha dwar ir-reliġjon bħala fattur intersezzjonali fid-diskriminazzjoni u l-abbuż,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta' Jannar 2019 dwar il-Linji Gwida tal-UE u l-mandat tal-Mibgħut Speċjali tal-UE dwar il-promozzjoni tal-libertà ta' reliġjon jew ta' twemmin barra l-UE (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta' Jannar 2019 dwar il-Linji Gwida tal-UE u l-mandat tal-Mibgħut Speċjali tal-UE dwar il-promozzjoni tal-libertà ta' reliġjon jew ta' twemmin barra l-UE (2),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-4 ta' Frar 2016 dwar il-qtil tal-massa sistematiku ta' minoranzi reliġjużi mill-hekk imsejħa “ISIS/Daesh” (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-4 ta' Frar 2016 dwar il-qtil tal-massa sistematiku ta' minoranzi reliġjużi mill-hekk imsejħa “ISIS/Daesh” (3),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-4 ta' Lulju 2017 dwar l-indirizzar tal-ksur tad-drittijiet tal-bniedem fil-kuntest tad-delitti tal-gwerra u d-delitti kontra l-umanità, inkluż il-ġenoċidju (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-4 ta' Lulju 2017 dwar l-indirizzar tal-ksur tad-drittijiet tal-bniedem fil-kuntest tad-delitti tal-gwerra u d-delitti kontra l-umanità, inkluż il-ġenoċidju (4),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta' Marzu 2018 dwar is-sitwazzjoni fis-Sirja (5), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta' Marzu 2018 dwar is-sitwazzjoni fis-Sirja (5),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-4 ta' Ottubru 2018 dwar id-detenzjoni arbitrarja tal-massa tal-Ujguri u l-Każaki fir-Reġjun Awtonomu Ujgur ta' Xinjiang (6), tat-18 ta' April 2019 dwar iċ-Ċina, b'mod partikolari s-sitwazzjoni tal-minoranzi reliġjużi u etniċi (7), tad-19 ta' Diċembru 2019 dwar is-sitwazzjoni tal-Ujguri fiċ-Ċina (China Cables) (8) u tas-17 ta' Diċembru 2020 dwar ix-xogħol furzat u s-sitwazzjoni tal-Ujguri fir-Reġjun Awtonomu Ujgur tax-Xinjiang (9), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-4 ta' Ottubru 2018 dwar id-detenzjoni arbitrarja tal-massa tal-Ujguri u l-Każaki fir-Reġjun Awtonomu Ujgur ta' Xinjiang (6), tat-18 ta' April 2019 dwar iċ-Ċina, b'mod partikolari s-sitwazzjoni tal-minoranzi reliġjużi u etniċi (7), tad-19 ta' Diċembru 2019 dwar is-sitwazzjoni tal-Ujguri fiċ-Ċina (China Cables) (8) u tas-17 ta' Diċembru 2020 dwar ix-xogħol furzat u s-sitwazzjoni tal-Ujguri fir-Reġjun Awtonomu Ujgur tax-Xinjiang (9),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tas-7 ta' Lulju (10) u tal-15 ta' Diċembru 2016 (11), tal-14 ta' Settembru (12) u tal-14 ta' Diċembru 2017 (13), u tad-19 ta' Settembru 2019 (14) dwar il-Myanmar u s-sitwazzjoni tal-poplu Rohingya, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tas-7 ta' Lulju (10) u tal-15 ta' Diċembru 2016 (11), tal-14 ta' Settembru (12) u tal-14 ta' Diċembru 2017 (13), u tad-19 ta' Settembru 2019 (14) dwar il-Myanmar u s-sitwazzjoni tal-poplu Rohingya,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tat-28 ta' Novembru 2019 dwar is-sitwazzjoni tal-libertajiet fl-Alġerija (15) u tas-26 ta' Novembru 2020 dwar id-deterjorament tas-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fl-Alġerija, b'mod partikolari l-każ tal-ġurnalist Khaled Drareni (16), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tat-28 ta' Novembru 2019 dwar is-sitwazzjoni tal-libertajiet fl-Alġerija (15) u tas-26 ta' Novembru 2020 dwar id-deterjorament tas-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fl-Alġerija, b'mod partikolari l-każ tal-ġurnalist Khaled Drareni (16),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-19 ta' Diċembru 2019 dwar ksur tad-drittijiet tal-bniedem inkluża l-libertà tar-reliġjon fil-Burkina Faso (17), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-19 ta' Diċembru 2019 dwar ksur tad-drittijiet tal-bniedem inkluża l-libertà tar-reliġjon fil-Burkina Faso (17),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-16 ta' Jannar 2020 dwar in-Niġerja, b'mod partikolari l-attakki terroristiċi reċenti (18), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-16 ta' Jannar 2020 dwar in-Niġerja, b'mod partikolari l-attakki terroristiċi reċenti (18),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-29 ta' April 2021 dwar il-liġijiet dwar il-blasfemija fil-Pakistan, b'mod partikolari l-każ ta' Shagufta Kausar u Shafqat Emmanuel (19), u li fiha semma' wkoll il-każ ta' Asia Bibi, tal-14 ta' April 2016 dwar il-Pakistan, b'mod partikolari l-attakk f'Lahore (20), u tat-13 ta' Diċembru 2018 dwar l-Iran, u b'mod partikolari l-każ ta' Nasrin Sotoudeh (21), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-29 ta' April 2021 dwar il-liġijiet dwar il-blasfemija fil-Pakistan, b'mod partikolari l-każ ta' Shagufta Kausar u Shafqat Emmanuel (19), u li fiha semma' wkoll il-każ ta' Asia Bibi, tal-14 ta' April 2016 dwar il-Pakistan, b'mod partikolari l-attakk f'Lahore (20), u tat-13 ta' Diċembru 2018 dwar l-Iran, u b'mod partikolari l-każ ta' Nasrin Sotoudeh (21),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-25 ta' Novembru 2020 dwar il-konsegwenzi tal-politika barranija tat-tifqigħa tal-COVID-19 (22), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-25 ta' Novembru 2020 dwar il-konsegwenzi tal-politika barranija tat-tifqigħa tal-COVID-19 (22),

| — | wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tiegħu tad-29 ta' April 2021 lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà dwar ir-relazzjonijiet UE-Indja (23), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tiegħu tad-29 ta' April 2021 lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà dwar ir-relazzjonijiet UE-Indja (23),

| — | wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tiegħu tad-9 ta' Ġunju 2021 lill-Kunsill dwar il-75 u s-76 Sessjoni tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti (24), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tiegħu tad-9 ta' Ġunju 2021 lill-Kunsill dwar il-75 u s-76 Sessjoni tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti (24),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta' Jannar 2020 dwar id-drittijiet tal-bniedem u d-demokrazija fid-dinja u l-politika tal-Unjoni Ewropea dwar il-kwistjoni – rapport annwali 2018 (25), b'mod partikolari l-paragrafi 42, 43 u 45 tagħha, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta' Jannar 2020 dwar id-drittijiet tal-bniedem u d-demokrazija fid-dinja u l-politika tal-Unjoni Ewropea dwar il-kwistjoni – rapport annwali 2018 (25), b'mod partikolari l-paragrafi 42, 43 u 45 tagħha,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Jannar 2021 dwar id-drittijiet tal-bniedem u d-demokrazija fid-dinja u l-politika tal-Unjoni Ewropea dwar il-kwistjoni – rapport annwali 2019 (26), b'mod partikolari l-paragrafi 103, 104, 106 u 107 tagħha, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Jannar 2021 dwar id-drittijiet tal-bniedem u d-demokrazija fid-dinja u l-politika tal-Unjoni Ewropea dwar il-kwistjoni – rapport annwali 2019 (26), b'mod partikolari l-paragrafi 103, 104, 106 u 107 tagħha,

| — | wara li kkunsidra l-attivitajiet tal-Intergrupp tal-Parlament Ewropew dwar il-Libertà tar-Reliġjon jew it-Twemmin u t-Tolleranza Reliġjuża, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-attivitajiet tal-Intergrupp tal-Parlament Ewropew dwar il-Libertà tar-Reliġjon jew it-Twemmin u t-Tolleranza Reliġjuża,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat għall-Iżvilupp, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat għall-Iżvilupp,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin (A9-0071/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin (A9-0071/2022),

| A. | billi t-trattati tan-NU dwar id-drittijiet tal-bniedem, flimkien mal-liġijiet internazzjonali u tal-UE jipprovdu standards għall-protezzjoni tad-drittijiet ta' persuni li jappartjenu għal minoranzi reliġjużi jew ta' twemmin bħala parti integrali mid-drittijiet tal-bniedem; |
| --- | --- |

A.

billi t-trattati tan-NU dwar id-drittijiet tal-bniedem, flimkien mal-liġijiet internazzjonali u tal-UE jipprovdu standards għall-protezzjoni tad-drittijiet ta' persuni li jappartjenu għal minoranzi reliġjużi jew ta' twemmin bħala parti integrali mid-drittijiet tal-bniedem;

| B. | billi d-dritt għal-libertà tal-ħsieb, tal-kuxjenza u tar-reliġjon jinkludi l-libertà li wieħed jagħżel x'għandu jemmen jew ma jemminx, il-libertà li wieħed iwaqqaf reliġjon jew twemmin, jaderixxi magħha, jibdilha jew jabbandunaha mingħajr ebda restrizzjoni, u l-libertà, individwalment jew fi ħdan komunità u jew privatament jew pubblikament, li jesprimi r-reliġjon jew it-twemmin tiegħu fir-rigward tal-qima, it-tagħlim, il-prattika u l-osservanza; billi din il-libertà tinvolvi wkoll id-dritt li organizzazzjonijiet reliġjużi, sekulari u mhux konfessjonali jkollhom personalità ġuridika rikonoxxuta; billi l-libertà tar-reliġjon jew tat-twemmin tinkludi wkoll id-dritt li wieħed jesprimi opinjonijiet kritiċi jew satiriċi dwar ir-reliġjonijiet u l-awtoritajiet reliġjużi bħala espressjoni leġittima tal-libertà tal-ħsieb jew tal-kreazzjoni artistika; |
| --- | --- |

B.

billi d-dritt għal-libertà tal-ħsieb, tal-kuxjenza u tar-reliġjon jinkludi l-libertà li wieħed jagħżel x'għandu jemmen jew ma jemminx, il-libertà li wieħed iwaqqaf reliġjon jew twemmin, jaderixxi magħha, jibdilha jew jabbandunaha mingħajr ebda restrizzjoni, u l-libertà, individwalment jew fi ħdan komunità u jew privatament jew pubblikament, li jesprimi r-reliġjon jew it-twemmin tiegħu fir-rigward tal-qima, it-tagħlim, il-prattika u l-osservanza; billi din il-libertà tinvolvi wkoll id-dritt li organizzazzjonijiet reliġjużi, sekulari u mhux konfessjonali jkollhom personalità ġuridika rikonoxxuta; billi l-libertà tar-reliġjon jew tat-twemmin tinkludi wkoll id-dritt li wieħed jesprimi opinjonijiet kritiċi jew satiriċi dwar ir-reliġjonijiet u l-awtoritajiet reliġjużi bħala espressjoni leġittima tal-libertà tal-ħsieb jew tal-kreazzjoni artistika;

| C. | billi, skont l-Artikolu 21 tat-TUE, l-UE tippromwovi u tiddefendi r-rispett tad-dinjità tal-bniedem u tal-universalità u l-indiviżibbiltà tad-drittijiet tal-bniedem u tal-libertajiet fundamentali, bħala parti mill-prinċipji ta' gwida tal-politika barranija tagħha; |
| --- | --- |

C.

billi, skont l-Artikolu 21 tat-TUE, l-UE tippromwovi u tiddefendi r-rispett tad-dinjità tal-bniedem u tal-universalità u l-indiviżibbiltà tad-drittijiet tal-bniedem u tal-libertajiet fundamentali, bħala parti mill-prinċipji ta' gwida tal-politika barranija tagħha;

| D. | billi l-libertà tar-reliġjon jew tat-twemmin hija miksura f'għadd konsiderevoli ta' pajjiżi madwar id-dinja; billi għadd kbir ta' nies jgħixu f'pajjiżi li jimponu jew jittolleraw ksur serju tal-libertà tal-ħsieb, tal-kuxjenza u tal-libertà reliġjuża jew tat-twemmin; |
| --- | --- |

D.

billi l-libertà tar-reliġjon jew tat-twemmin hija miksura f'għadd konsiderevoli ta' pajjiżi madwar id-dinja; billi għadd kbir ta' nies jgħixu f'pajjiżi li jimponu jew jittolleraw ksur serju tal-libertà tal-ħsieb, tal-kuxjenza u tal-libertà reliġjuża jew tat-twemmin;

| E. | billi d-diskriminazzjoni kontra minoranzi għal raġunijiet ta' twemmin jew reliġjon u l-persekuzzjoni tagħhom jitwettqu minn atturi differenti – kemm jekk statali, atturi mhux statali jew kombinazzjoni tat-tnejn – u jistgħu jieħdu forom differenti, bħal qtil, tortura, attakki fiżiċi, inkarċerazzjoni tal-massa, arresti arbitrarji, koerċizzjoni, konverżjonijiet furzati, ħtif, żwiġijiet bikrin u furzati, vjolenza bbażata fuq il-ġeneru, stupru, abbuż fiżiku u mentali, użu furzat ta' mezzi li jimpedixxu t-tqala u aborti furzati, xogħol u spostament furzat, traffikar tal-bnedmin, theddid, esklużjoni, trattament diskriminatorju u inġust, fastidju, esproprjazzjonijiet, limitazzjoni tal-aċċess għaċ-ċittadinanza, għall-mandati elettivi, għall-impjieg, għall-edukazzjoni u għas-servizzi tas-saħħa u dawk amministrattivi, il-qerda ta' postijiet tal-qima, taċ-ċimiterji u tal-wirt kulturali, u diskors ta' mibegħda offline u online; |
| --- | --- |

E.

billi d-diskriminazzjoni kontra minoranzi għal raġunijiet ta' twemmin jew reliġjon u l-persekuzzjoni tagħhom jitwettqu minn atturi differenti – kemm jekk statali, atturi mhux statali jew kombinazzjoni tat-tnejn – u jistgħu jieħdu forom differenti, bħal qtil, tortura, attakki fiżiċi, inkarċerazzjoni tal-massa, arresti arbitrarji, koerċizzjoni, konverżjonijiet furzati, ħtif, żwiġijiet bikrin u furzati, vjolenza bbażata fuq il-ġeneru, stupru, abbuż fiżiku u mentali, użu furzat ta' mezzi li jimpedixxu t-tqala u aborti furzati, xogħol u spostament furzat, traffikar tal-bnedmin, theddid, esklużjoni, trattament diskriminatorju u inġust, fastidju, esproprjazzjonijiet, limitazzjoni tal-aċċess għaċ-ċittadinanza, għall-mandati elettivi, għall-impjieg, għall-edukazzjoni u għas-servizzi tas-saħħa u dawk amministrattivi, il-qerda ta' postijiet tal-qima, taċ-ċimiterji u tal-wirt kulturali, u diskors ta' mibegħda offline u online;

| F. | billi l-pandemija tal-COVID-19 aggravat il-persekuzzjoni u l-vjolenza kontra l-minoranzi reliġjużi u ta' twemmin f'xi pajjiżi; billi, barra minn hekk, il-kriżi tas-saħħa pprovdiet lil xi pajjiżi l-pretest biex jadottaw miżuri ta' persekuzzjoni għal skopijiet mhux relatati mal-pandemija; billi l-minoranzi reliġjużi u ta' twemmin saru partikolarment vulnerabbli għall-infezzjonijiet u l-imwiet bil-COVID-19 minħabba aċċess inugwali għal kura medika adegwata; |
| --- | --- |

F.

billi l-pandemija tal-COVID-19 aggravat il-persekuzzjoni u l-vjolenza kontra l-minoranzi reliġjużi u ta' twemmin f'xi pajjiżi; billi, barra minn hekk, il-kriżi tas-saħħa pprovdiet lil xi pajjiżi l-pretest biex jadottaw miżuri ta' persekuzzjoni għal skopijiet mhux relatati mal-pandemija; billi l-minoranzi reliġjużi u ta' twemmin saru partikolarment vulnerabbli għall-infezzjonijiet u l-imwiet bil-COVID-19 minħabba aċċess inugwali għal kura medika adegwata;

| G. | billi n-nisa li jagħmlu parti minn minoranzi reliġjużi jew ta' twemmin huma partikolarment f'riskju ta' diskriminazzjoni u vjolenza intensifikati, li t-tnejn li huma huma marbutin ma' fatturi intersezzjonali bħall-ġeneru, ir-reliġjon, il-kasta, l-isfond etniku, l-iżbilanċi tal-poter u l-patrijarkija, u li f'xi każijiet huma ġustifikati minn motivazzjonijiet reliġjużi jew ta' twemmin; billi huma jiffaċċjaw aktar diffikultajiet biex jeżerċitaw id-dritt tagħhom li jitilqu minn komunità reliġjuża jew ta' twemmin minħabba n-nuqqas ta' indipendenza soċjali jew ekonomika, theddid ta' vjolenza jew tat-telf tal-kustodja tat-tfal tagħhom; |
| --- | --- |

G.

billi n-nisa li jagħmlu parti minn minoranzi reliġjużi jew ta' twemmin huma partikolarment f'riskju ta' diskriminazzjoni u vjolenza intensifikati, li t-tnejn li huma huma marbutin ma' fatturi intersezzjonali bħall-ġeneru, ir-reliġjon, il-kasta, l-isfond etniku, l-iżbilanċi tal-poter u l-patrijarkija, u li f'xi każijiet huma ġustifikati minn motivazzjonijiet reliġjużi jew ta' twemmin; billi huma jiffaċċjaw aktar diffikultajiet biex jeżerċitaw id-dritt tagħhom li jitilqu minn komunità reliġjuża jew ta' twemmin minħabba n-nuqqas ta' indipendenza soċjali jew ekonomika, theddid ta' vjolenza jew tat-telf tal-kustodja tat-tfal tagħhom;

| H. | billi l-vjolenza abbażi tal-ġeneru u d-diskriminazzjoni bbażata fuq ġustifikazzjonijiet reliġjużi għadhom jippersistu; billi n-nisa u l-persuni LGBTIQ+ għadhom jesperjenzaw diskriminazzjoni u vjolenza mwettqa f'isem ir-reliġjon kemm minn atturi statali kif ukoll minn atturi mhux statali; billi s-saħħa sesswali u riproduttiva u d-drittijiet relatati (SRHR), inkluż l-abort, qed jiġu pprojbiti f'isem ir-reliġjon kemm minn atturi statali kif ukoll minn atturi mhux statali; |
| --- | --- |

H.

billi l-vjolenza abbażi tal-ġeneru u d-diskriminazzjoni bbażata fuq ġustifikazzjonijiet reliġjużi għadhom jippersistu; billi n-nisa u l-persuni LGBTIQ+ għadhom jesperjenzaw diskriminazzjoni u vjolenza mwettqa f'isem ir-reliġjon kemm minn atturi statali kif ukoll minn atturi mhux statali; billi s-saħħa sesswali u riproduttiva u d-drittijiet relatati (SRHR), inkluż l-abort, qed jiġu pprojbiti f'isem ir-reliġjon kemm minn atturi statali kif ukoll minn atturi mhux statali;

| I. | billi kwalunkwe persekuzzjoni abbażi ta' reliġjon jew twemmin jistħoqqilha l-akbar kundanna u reazzjonijiet rapidi mill-gvernijiet nazzjonali u l-atturi internazzjonali; |
| --- | --- |

I.

billi kwalunkwe persekuzzjoni abbażi ta' reliġjon jew twemmin jistħoqqilha l-akbar kundanna u reazzjonijiet rapidi mill-gvernijiet nazzjonali u l-atturi internazzjonali;

| J. | billi l-prattiki relatati mat-twemmin jew ir-reliġjonijiet indiġeni huma parti mill-identità kulturali ta' poplu; billi l-popli indiġeni għandhom id-dritt li jippromwovu, jiżviluppaw u jżommu l-istrutturi istituzzjonali u d-drawwiet, l-ispiritwalità, it-tradizzjonijiet, il-proċeduri u l-prattiki distintivi tagħhom skont l-istandards internazzjonali tad-drittijiet tal-bniedem; |
| --- | --- |

J.

billi l-prattiki relatati mat-twemmin jew ir-reliġjonijiet indiġeni huma parti mill-identità kulturali ta' poplu; billi l-popli indiġeni għandhom id-dritt li jippromwovu, jiżviluppaw u jżommu l-istrutturi istituzzjonali u d-drawwiet, l-ispiritwalità, it-tradizzjonijiet, il-proċeduri u l-prattiki distintivi tagħhom skont l-istandards internazzjonali tad-drittijiet tal-bniedem;

| K. | billi kważi f'kull reġjun fid-dinja, il-minoranzi reliġjużi jidhru li jinsabu f'riskju li jiġu ddeżinjati bħala “gruppi terroristiċi” u li membri tagħhom jiġu arrestati b'akkużi ta' “estremiżmu” jew “attività illegali”; billi xi gvernijiet qed jużaw l-imperattivi tas-sigurtà nazzjonali u miżuri kontra t-terroriżmu biex jikkriminalizzaw is-sħubija f'ċerti gruppi reliġjużi jew ta' twemmin jew l-attivitajiet tagħhom; billi tali approċċi jimminaw serjament l-eżerċizzju tad-dritt għal-libertà tar-reliġjon jew tat-twemmin; |
| --- | --- |

K.

billi kważi f'kull reġjun fid-dinja, il-minoranzi reliġjużi jidhru li jinsabu f'riskju li jiġu ddeżinjati bħala “gruppi terroristiċi” u li membri tagħhom jiġu arrestati b'akkużi ta' “estremiżmu” jew “attività illegali”; billi xi gvernijiet qed jużaw l-imperattivi tas-sigurtà nazzjonali u miżuri kontra t-terroriżmu biex jikkriminalizzaw is-sħubija f'ċerti gruppi reliġjużi jew ta' twemmin jew l-attivitajiet tagħhom; billi tali approċċi jimminaw serjament l-eżerċizzju tad-dritt għal-libertà tar-reliġjon jew tat-twemmin;

| L. | billi l-minoranzi reliġjużi jew ta' twemmin spiss ma jkollhomx rappreżentanza nazzjonali adegwata; billi l-leġiżlazzjoni spiss teskludi l-ħtiġijiet u l-interessi ta' dawn il-minoranzi, u l-gvernijiet jirrikorru għal firxa ta' miżuri ekstraġudizzjarji li jippersegwitaw, jiddeleġittimizzaw jew jistigmatizzaw lil dawn il-minoranzi; |
| --- | --- |

L.

billi l-minoranzi reliġjużi jew ta' twemmin spiss ma jkollhomx rappreżentanza nazzjonali adegwata; billi l-leġiżlazzjoni spiss teskludi l-ħtiġijiet u l-interessi ta' dawn il-minoranzi, u l-gvernijiet jirrikorru għal firxa ta' miżuri ekstraġudizzjarji li jippersegwitaw, jiddeleġittimizzaw jew jistigmatizzaw lil dawn il-minoranzi;

| M. | billi f'bosta kunflitti u kriżijiet madwar id-dinja, l-attakki fuq il-wirt kulturali kienu strument ta' vjolenza simbolika u tal-politiċizzazzjoni tal-wirt kulturali; billi l-aspetti reliġjużi ta' dawn il-kunflitti kkontribwew direttament għall-kriżijiet umanitarji, l-ispostamenti, il-migrazzjoni u l-ksur tad-drittijiet reliġjużi u kulturali u tad-dinjità tal-bniedem; billi dawn il-kunflitti u l-kriżijiet jistgħu jippolarizzaw lis-soċjetajiet, lill-pajjiżi, lir-reġjuni, lill-gruppi etniċi u lill-komunitajiet u jżidu r-riskju ta' kunflitt vjolenti; billi għalhekk il-qerda u s-sakkeġġ tal-wirt kulturali jistgħu jkunu arma tal-gwerra u sinjal ta' twissija ta' atroċitajiet tal-massa futuri; billi, barra minn hekk, dawn il-qerda u s-sakkeġġ jirrappreżentaw ostakli kbar għad-djalogu, il-paċi u r-rikonċiljazzjoni; |
| --- | --- |

M.

billi f'bosta kunflitti u kriżijiet madwar id-dinja, l-attakki fuq il-wirt kulturali kienu strument ta' vjolenza simbolika u tal-politiċizzazzjoni tal-wirt kulturali; billi l-aspetti reliġjużi ta' dawn il-kunflitti kkontribwew direttament għall-kriżijiet umanitarji, l-ispostamenti, il-migrazzjoni u l-ksur tad-drittijiet reliġjużi u kulturali u tad-dinjità tal-bniedem; billi dawn il-kunflitti u l-kriżijiet jistgħu jippolarizzaw lis-soċjetajiet, lill-pajjiżi, lir-reġjuni, lill-gruppi etniċi u lill-komunitajiet u jżidu r-riskju ta' kunflitt vjolenti; billi għalhekk il-qerda u s-sakkeġġ tal-wirt kulturali jistgħu jkunu arma tal-gwerra u sinjal ta' twissija ta' atroċitajiet tal-massa futuri; billi, barra minn hekk, dawn il-qerda u s-sakkeġġ jirrappreżentaw ostakli kbar għad-djalogu, il-paċi u r-rikonċiljazzjoni;

| N. | billi l-qerda tal-wirt kulturali tagħmel vulnerabbli lill-komunitajiet, speċjalment lill-komunitajiet reliġjużi, peress li jiġu mċaħħda minn parti importanti mill-identità tagħhom; billi l-gruppi estremisti u partijiet oħra fil-kunflitt jistgħu faċilment ixerrdu l-influwenza tagħhom f'żoni fejn iddgħajfu l-identitajiet u l-koeżjoni soċjali u fejn id-diviżjonijiet fil-komunitajiet issaħħu; |
| --- | --- |

N.

billi l-qerda tal-wirt kulturali tagħmel vulnerabbli lill-komunitajiet, speċjalment lill-komunitajiet reliġjużi, peress li jiġu mċaħħda minn parti importanti mill-identità tagħhom; billi l-gruppi estremisti u partijiet oħra fil-kunflitt jistgħu faċilment ixerrdu l-influwenza tagħhom f'żoni fejn iddgħajfu l-identitajiet u l-koeżjoni soċjali u fejn id-diviżjonijiet fil-komunitajiet issaħħu;

| O. | billi f'każijiet ta' reati internazzjonali bbażati fuq ir-reliġjon jew it-twemmin, l-awturi gawdew mill-impunità, b'xi eċċezzjonijiet minuri, u għalhekk, l-atroċitajiet setgħu jkomplu; |
| --- | --- |

O.

billi f'każijiet ta' reati internazzjonali bbażati fuq ir-reliġjon jew it-twemmin, l-awturi gawdew mill-impunità, b'xi eċċezzjonijiet minuri, u għalhekk, l-atroċitajiet setgħu jkomplu;

| P. | billi, skont il-Konvenzjoni dwar il-Ġenoċidju tan-NU tal-1948, l-istati u l-awtoritajiet pubbliċi għandhom l-obbligu li mhux biss jikkastigaw lill-awturi ta' ġenoċidji, iżda wkoll li jipprevjenu tali reati fl-ewwel lok; |
| --- | --- |

P.

billi, skont il-Konvenzjoni dwar il-Ġenoċidju tan-NU tal-1948, l-istati u l-awtoritajiet pubbliċi għandhom l-obbligu li mhux biss jikkastigaw lill-awturi ta' ġenoċidji, iżda wkoll li jipprevjenu tali reati fl-ewwel lok;

| 1. | Jafferma l-impenn sod tiegħu għall-promozzjoni u l-protezzjoni tad-drittijiet tal-persuni li jappartjenu għal minoranzi reliġjużi jew ta' twemmin fid-dinja kollha, inkluż id-dritt tagħhom li jadottaw, jibdlu, jagħżlu, jimmanifestaw, jeżerċitaw jew jabbandunaw ir-reliġjon jew it-twemmin tagħhom, b'rispett tal-prinċipji tal-ugwaljanza u tan-nondiskriminazzjoni; jikkundanna bl-aktar mod qawwi l-forom kollha ta' persekuzzjoni, vjolenza, inċitamenti għall-vjolenza u atti ta' terroriżmu li għandhom fil-mira tagħhom kwalunkwe minoranza minħabba twemmin jew reliġjon, jew minħabba n-nuqqas tagħhom; jenfasizza li f'xi każijiet, il-ksur ta' dawn id-drittijiet tal-bniedem jista' jammonta għal ġenoċidju jew delitti kontra l-umanità; jikkundanna ċ-ċaħda ta' dawn il-vjolazzjonijiet jew l-isforzi biex tiġi minimizzata l-importanza tagħhom u jafferma mill-ġdid l-impenji tiegħu biex dawn il-vjolazzjonijiet jispiċċaw, u l-appoġġ tiegħu għall-vittmi; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jenfasizza li l-istati għandhom ir-responsabbiltà primarja li jippromwovu u jissalvagwardjaw id-drittijiet tal-bniedem ta' persuni li jappartjenu għal minoranzi reliġjużi jew ta' twemmin, inkluż id-dritt tagħhom li jeżerċitaw liberament ir-reliġjon jew it-twemmin tagħhom u d-dritt tagħhom li ma jemmnux, u li jipproteġuhom kontra l-ksur ta' dawk id-drittijiet u, b'mod partikolari, id-delitti kontra l-umanità u l-ġenoċidju; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Huwa tal-fehma li, irrispettivament mit-twemmin, reliġjon, ħsieb jew kuxjenza, huwa essenzjali li tiġi promossa u żgurata l-inklużjoni tal-persuni kollha fis-soċjetajiet tagħhom u fil-ħajja politika, soċjoekonomika u kulturali, kif ukoll sabiex jiġi żgurat li d-dinjità, iċ-ċittadinanza, id-drittijiet u l-libertà individwali jiġu rispettati; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jenfasizza li l-libertà tal-ħsieb, tal-kuxjenza, tat-twemmin u tar-reliġjon, inkluża l-libertà tal-kult, tal-osservanza, tal-prattika u tat-tagħlim, il-libertà li wieħed jemmen jew ma jemminx, il-libertà li wieħed iħaddan fehmiet teistiċi, mhux teistiċi, anjostiċi jew ateistiċi, u d-dritt tal-apostasija huma drittijiet tal-bniedem protetti skont id-dritt internazzjonali; jenfasizza li l-promozzjoni u l-protezzjoni ta' dawn id-drittijiet ikkontribwew għall-avvanz tad-drittijiet tal-bniedem u tad-demokrazija f'għadd ta' ambjenti, inkluż f'ambjenti ripressivi; jirrikonoxxi li l-ksur ta' dawn id-drittijiet spiss jaggrava jew jagħti lok għal intolleranza, li spiss jikkostitwixxu indikaturi bikrija ta' vjolenza u kunflitt potenzjali; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Ifakkar li l-ġlieda kontra d-diskriminazzjoni fil-konfront tal-minoranzi kollha irrispettivament mit-tradizzjonijiet, it-twemmin jew ir-reliġjon tagħhom, u l-promozzjoni u l-protezzjoni tad-drittijiet tagħhom, tikkontribwixxi ħafna għall-istabbiltà soċjali u politika, it-tnaqqis tal-faqar, il-governanza demokratika u l-prevenzjoni tal-kunflitti; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jenfasizza li l-persekuzzjoni tal-minoranzi għal raġunijiet ta' twemmin jew reliġjon spiss tkun marbuta ma' raġunijiet distinti oħrajn, b'mod partikolari dawk marbuta mal-oriġini nazzjonali jew etnika, il-ġeneru jew il-kasta; jenfasizza l-każijiet li fihom il-gruppi reliġjużi jew ta' twemmin isofru persekuzzjoni, inkluż meta jkollhom preżenza qawwija fit-territorju ta' stat jew ma jkunux demografikament fil-minoranza, iżda jsibu ruħhom f'sitwazzjoni vulnerabbli li tagħmilhom objettivi faċli għall-vjolenza u r-repressjoni; jenfasizza wkoll li dawk li jikkonvertu minn fidi maġġoritarja jistgħu jesperjenzaw ksur serju tad-drittijiet tal-bniedem tagħhom, inklużi l-priġunerija, id-divorzju sfurzat, il-ħtif, il-vjolenza fiżika u l-qtil; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jinsab imħasseb ħafna dwar il-livelli għoljin ta' koerċizzjoni, diskriminazzjoni, fastidju, vjolenza u repressjoni kontra persuni li jagħmlu parti minn minoranzi reliġjużi jew ta' twemmin bħala fenomenu globali li qed jintensifika f'ċerti reġjuni; jinnota li dan jaffettwa ħafna komunitajiet reliġjużi, bħall-Buddiżmu, il-Kristjanità, l-Induiżmu, l-Iżlam u l-Ġudaiżmu fost reliġjonijiet oħra, kif ukoll gruppi ta' persuni li huma ateisti, umanisti, anjostiċi jew li ma jidentifikaw mal-ebda twemmin jew reliġjon; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jiddeplora bil-qawwa li, f'għadd ta' pajjiżi madwar id-dinja, organizzazzjonijiet mhux reliġjużi, sekulari u umanisti qed jiffaċċjaw persekuzzjoni dejjem akbar u anki żidiet qawwija u bla preċedent ta' inċitament għall-mibegħda u l-qtil; jiddenunzja li għadd kbir ta' individwi u organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili jinsabu taħt attakk talli b'mod paċifiku qiegħdu f'diskussjoni jew jikkritikaw twemmin reliġjuż jew għamluh is-suġġett ta' satira; jenfasizza li dan il-ksur kontinwu tal-libertà tal-ħsieb u tal-espressjoni qed iseħħ mingħajr limiti ġeografiċi u kulturali, u jseħħ anki fi ħdan l-Istati Membri tal-UE; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jenfasizza li dawk li jwettqu atti ta' persekuzzjoni jinkludu reġimi awtoritarji, gvernijiet b'tendenza li jimponu s-supremazija ta' popolazzjonijiet etniċi jew reliġjużi dominanti fuq minoranzi, organizzazzjonijiet terroristiċi, partiti jew gruppi estremisti politiċi u reliġjużi, u wkoll, xi kultant, membri tal-familja, ħbieb u ġirien tal-vittmi, pereżempju meta l-vittmi jbiddlu jew jabbandunaw il-lealtà reliġjuża tagħhom; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jilqa' r-rwol pożittiv ta' xi komunitajiet reliġjużi u ta' twemmin u organizzazzjonijiet mhux governattivi bbażati fuq it-twemmin f'attivitajiet umanitarji f'żoni ta' kunflitt, fil-ġlieda kontra d-degradazzjoni ambjentali, fil-promozzjoni tal-paċi u r-rikonċiljazzjoni u fil-kontribut għall-iżvilupp; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jirrikonoxxi li l-knejjes, l-organizzazzjonijiet ta' ispirazzjoni reliġjuża u istituzzjonijiet oħra ta' twemmin u reliġjon, u assoċjazzjonijiet reliġjużi għandhom rwol sinifikanti fin-nisġa soċjali tal-pajjiżi li qed jiżviluppaw; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jenfasizza li ċerti organizzazzjonijiet ta' ispirazzjoni reliġjuża għandhom rwol strateġikament importanti fl-influwenzar u l-impatt fuq il-membri tal-komunitajiet tagħhom biex jaslu għal pożizzjoni ta' fehim u appoġġ dwar kwistjonijiet kruċjali bħall-HIV, il-kura tas-saħħa sesswali u riproduttiva, u t-tisħiħ tal-pożizzjoni tal-bniet u n-nisa; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jinnota li l-knejjes u istituzzjonijiet oħra ta' twemmin u reliġjon, kif ukoll l-organizzazzjonijiet ta' ispirazzjoni reliġjuża, spiss huma l-uniċi fornituri tal-kura tas-saħħa u servizzi soċjali oħra fiż-żoni remoti ta' ċerti pajjiżi li qed jiżviluppaw u f'kuntesti suxxettibbli għall-kunflitti; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Huwa tal-fehma li l-atturi umanitarji għandhom jitħarrġu fuq aspetti sensittivi speċifiċi għall-gruppi ta' minoranzi reliġjużi u ta' twemmin f'ambjenti ta' spostament biex dawn jipprovdu għajnuna u protezzjoni aktar inklużivi għal popolazzjonijiet varji ta' rifuġjati; |
| --- | --- |

14.

L-indirizzar ta' sfidi ewlenin ikkawżati mill-persekuzzjoni kontra minoranzi reliġjużi

| 15. | Jisħaq fuq l-importanza fundamentali li l-atturi ta' abbużi tad-drittijiet tal-bniedem kontra persuni li jagħmlu parti minn minoranzi reliġjużi jew ta' twemmin jinżammu responsabbli; jisħaq fuq l-importanza fundamentali li jitwettqu investigazzjonijiet komprensivi dwar l-abbużi tad-drittijiet tal-bniedem, li jiġi żgurat li l-vittmi u l-familji tagħhom ikollhom aċċess effettiv għall-ġustizzja u r-rimedji, u li jingħataw kumpens adegwat; jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jaħdmu b'mod urġenti flimkien mal-mekkaniżmi u l-kumitati tan-NU biex iżidu l-isforzi fl-investigazzjonijiet tagħhom dwar il-ksur kontinwu tad-drittijiet tal-bniedem kontra minoranzi reliġjużi jew ta' twemmin madwar id-dinja; jafferma mill-ġdid, f'dan ir-rigward, l-appoġġ tiegħu għall-Qorti Kriminali Internazzjonali u jissottolinja l-importanza tar-rwol tagħha fil-prosekuzzjoni tal-aktar delitti kriminali serji; jinnota li l-Istatut ta' Ruma jkopri kemm id-delitti kontra l-umanità kif ukoll il-ġenoċidju kontra gruppi abbażi ta' twemmin jew reliġjon u jistabbilixxi qafas legali internazzjonali fundamentali biex jiġġieled l-impunità; jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jżidu l-appoġġ finanzjarju tagħhom għall-Qorti Kriminali Internazzjonali u jistieden lill-istati membri tan-NU jimpenjaw ruħhom fil-ġlieda kontra l-impunità f'dan il-kuntest permezz tar-ratifika tal-Istatut ta' Ruma; jenfasizza l-ħtieġa li ssir ħidma għall-prevenzjoni ta' atti ta' vjolenza abbażi ta' twemmin jew reliġjon, b'mod partikolari delitti internazzjonali, bħall-ġenoċidju, id-delitti kontra l-umanità u d-delitti tal-gwerra; jisħaq fuq il-ħtieġa li l-UE u l-Istati Membri tagħha jimplimentaw mekkaniżmi li jippermettulhom jimmonitorjaw sinjali ta' twissija bikrija u fatturi ta' riskju għal delitti internazzjonali, skont il-Qafas ta' Analiżi tan-NU għal Reati ta' Atroċità, janalizzawhom u jipprovdu risponsi komprensivi, inkluż f'konformità mad-dmir li jipprevjenu u jikkastigaw id-delitt ta' ġenoċidju; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jinnota bi tħassib li l-parti l-kbira tar-reati ta' mibegħda bbażati fuq it-twemmin u r-reliġjon madwar id-dinja għadhom mhumiex irrapportati biżżejjed u ma jiġux ipproċessati; jistieden lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) u lill-Istati Membri jikkollaboraw ma' pajjiżi terzi biex jadottaw miżuri intiżi biex jipprevjenu u jiġġieldu r-reati ta' mibegħda, kif ukoll leġiżlazzjoni f'konformità sħiħa mal-istandards internazzjonali dwar il-libertà tal-espressjoni u l-libertà tat-twemmin u tar-reliġjon; jistieden ukoll lill-gvernijiet jistabbilixxu sistemi komprensivi ta' ġbir ta' data dwar reati ta' mibegħda u atti diskriminatorji oħra kontra l-komunitajiet ta' twemmin jew reliġjużi; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jistieden lill-Kunsill u lill-Istati Membri tal-UE japplikaw sanzjonijiet kontra individwi u entitajiet responsabbli għal abbużi jew ksur serju jew sistematiku tal-libertà ta' reliġjon jew ta' twemmin jew involuti fihom, kif previst mir-Reġim Globali ta' Sanzjonijiet tal-UE b'rabta mad-Drittijiet tal-Bniedem; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Huwa xxukkjat bl-aggravazzjoni tal-persekuzzjoni kontra minoranzi reliġjużi jew ta' twemmin waqt il-pandemija tal-COVID-19; jikkundanna l-fatt li persuni li jappartjenu għal minoranzi reliġjużi jew ta' twemmin ingħatalhom it-tort bla ħtija, ġew akkużati li xerrdu l-virus tal-COVID-19, u ġew iddiskriminati jew miċħuda l-aċċess għall-kura tas-saħħa pubblika, għall-ikel jew għall-għajnuna umanitarja, abbażi ta' kriterji reliġjużi jew ta' twemmin; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jissottolinja li l-għoti ta' assistenza umanitarja jrid ikun ħieles minn kwalunkwe tip ta' diskriminazzjoni, u jikkundanna bil-qawwa kwalunkwe diskriminazzjoni bbażata fuq affiljazzjoni reliġjuża fid-distribuzzjoni tal-assistenza umanitarja; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jirrikonoxxu d-drittijiet, it-twemmin u l-valuri tal-popli indiġeni, u jimpenjaw ruħhom li jindirizzaw id-diskriminazzjoni speċifika li l-popolazzjonijiet indiġeni jiffaċċjaw abbażi tat-twemmin tagħhom b'mod komprensiv permezz tal-azzjoni esterna tal-UE; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jinsab imħasseb dwar l-applikazzjoni ta' liġijiet dwar il-blasfemija u dawk reliġjużi li jipprevalu fuq il-liġijiet nazzjonali f'xi pajjiżi; jiddispjaċih li n-nisa u l-bniet li jappartjenu għal minoranzi reliġjużi jew ta' twemmin kienu speċifikament u huma dejjem aktar immirati bl-iskop li ssir ħsara lill-komunità tagħhom kollha kemm hi; jisħaq li huma partikolarment esposti għal attakki vjolenti, ħtif, stupru, vjolenza sesswali u abbażi tal-ġeneru, konverżjoni furzata, sterilizzazzjoni u aborti furzati, mutilazzjoni ġenitali femminili, żwieġ furzat u bikri u inkarċerazzjoni domestika; jikkundanna bil-qawwa dan il-ksur kollu tad-drittijiet tal-bniedem kontrihom u jisħaq li l-miżuri ta' lockdown meħuda matul il-pandemija tal-COVID-19 għamlu s-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem tagħhom saħansitra aktar prekarja u komplew jillimitaw l-aċċess tagħhom għall-informazzjoni; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Jikkundanna l-atti jew l-inċitamenti kollha għall-vjolenza, il-persekuzzjoni, il-koerċizzjoni u d-diskriminazzjoni kontra individwi abbażi tal-ġeneru jew tal-orjentazzjoni sesswali, inkluż minn mexxejja reliġjużi jew ibbażati fuq motivazzjonijiet reliġjużi jew ta' twemmin; jisħaq li d-difiża tat-''tradizzjoni'' jew tal- ''moralità pubblika'' ma tistax tikkontradixxi, fi kwalunkwe każ, id-dispożizzjonijiet internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem li l-Istati jeħtiġilhom jaderixxu magħhom; jenfasizza, b'mod partikolari, id-diskriminazzjoni fl-impjiegi, l-edukazzjoni, l-aċċess għall-ġustizzja u r-rimedji effettivi, l-akkomodazzjoni u l-kura tas-saħħa; jesprimi tħassib serju dwar l-użu ħażin u l-istrumentalizzazzjoni tat-twemmin jew ir-reliġjon biex jiġu imposti politiki diskriminatorji, liġijiet, inklużi liġijiet kriminali, jew restrizzjonijiet li jikkontradixxu u jimminaw id-drittijiet tal-persuni LGBTIQ, tan-nisa u tal-bniet u jillimitaw l-aċċess għal servizzi bażiċi, bħall-edukazzjoni u s-saħħa, inklużi d-drittijiet sesswali u riproduttivi, jikkriminalizzaw l-abort fil-każijiet kollha, jikkriminalizzaw l-adulterju jew jiffaċilitaw prattiki reliġjużi li jiksru d-drittijiet tal-bniedem; jitlob li jitħassru l-politiki, il-liġijiet jew ir-restrizzjonijiet rilevanti li spiss jissarrfu f'leġiżlazzjoni nazzjonali bħala restrizzjonijiet sekulari; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jikkundanna l-attivitajiet minn kulti reliġjużi immirati lejn il-popolazzjonijiet ta' dijaspora minn pajjiżi li qed jiżviluppaw li jużaw skemi biex japprofittaw finanzjarjament mill-vulnerabbiltajiet tal-komunitajiet ta' migranti fl-Ewropa u li jippromwovu viżjonijiet tad-dinja distorti, li spiss jintegraw l-omofobija, it-transfobija u l-misoġinija; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jikkundanna l-ksur tad-drittijiet tal-bniedem, l-abbuż sesswali, is-settarjaniżmu u l-irregolaritajiet finanzjarji mwettqa minn missjonijiet u mexxejja reliġjużi f'diversi pajjiżi li qed jiżviluppaw. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Jikkundanna l-użu ta' leġiżlazzjoni dwar is-sigurtà, is-sedizzjoni, it-tfixkil tal-ordni pubbliku, l-inċitament għall-vjolenza u l-ġlieda kontra t-terroriżmu u l-estremiżmu bħala strument biex jiġu ppersegwitati persuni li jappartjenu għal minoranzi reliġjużi jew ta' twemmin, biex projbiti jew illimitati il-prattika jew l-espressjoni tar-reliġjon jew it-twemmin tagħhom, biex jingħalqu postijiet ta' qima, u biex jiskoraġġixxu r-reġistrazzjoni ta' assoċjazzjonijiet reliġjużi jew ta' twemmin; jistieden lill-Kummissjoni u lis-SEAE jimmonitorjaw bir-reqqa l-implimentazzjoni ta' tali leġiżlazzjoni, u jqajmu din il-kwistjoni b'mod konsistenti fid-djalogi bilaterali mal-gvernijiet ikkonċernati; iħeġġeġ lill-Istati Membri tal-UE jirrifjutaw kwalunkwe talba minn awtoritajiet barranin għal kooperazzjoni ġudizzjarja u tal-pulizija f'każijiet ġudizzjarji individwali jekk ikunu bbażati fuq tali leġiżlazzjoni; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Jikkundanna bil-qawwa kwalunkwe prattika ta' detenzjoni koerċittiva f'kampijiet ta' riedukazzjoni mmexxija mill-Istat, xogħol furzat jew sfruttament ta' persuni li jappartjenu għal minoranzi reliġjużi jew ta' twemmin, fejn l-objettivi jkunu jinkludu li dawn jiġu mġiegħla jabbandunaw ir-reliġjon tagħhom u jassimilaw mal-kultura, il-lingwa jew il-modi ta' ħsieb dominanti; jikkundanna wkoll l-użu estensiv ta' teknoloġiji ta' sorveljanza diġitali għall-monitoraġġ, il-kontroll u r-repressjoni ta' persuni li jappartjenu għal minoranzi reliġjużi jew ta' twemmin; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Jiddeplora r-restrizzjonijiet fuq l-aċċess għad-dokumentazzjoni legali u r-reġistrazzjoni għal organizzazzjonijiet u individwi li jappartjenu għal minoranzi reliġjużi jew ta' twemmin, u jfakkar li l-identità legali hija dritt li jrid jiġi garantit għall-persuni kollha b'mod ugwali; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Jiddeplora l-fatt li, f'aktar minn 70 pajjiż fid-dinja, l-awtoritajiet jinfurzaw liġijiet kriminali jew ifittxu li jintroduċu leġiżlazzjoni ġdida li tipprevedi kastigi għall-blasfemija, l-ereżija, l-apostażija, il-malafama tar-reliġjonijiet u insulti kontrihom, u l-konverżjoni, inkluża s-sentenza tal-mewt; jinnota li l-liġijiet diġà fis-seħħ jintużaw b'mod sproporzjonat kontra persuni li jappartjenu għal minoranzi reliġjużi jew ta' twemmin, u jippromwovu klima ta' vjolenza, diskriminazzjoni u intolleranza reliġjuża, li tista' tinkludi l-vjolenza tal-massa kontra komunitajiet minoritarji u l-qerda ta' postijiet ta' qima; jitlob lill-UE tintensifika d-djalogu politiku tagħha mal-pajjiżi kkonċernati kollha bil-ħsieb li jiġu rrevokati dawk il-liġijiet; jisħaq li l-azzjoni esterna tal-UE b'appoġġ għall-promozzjoni tal-libertà tar-reliġjon jew tat-twemmin kieku tibbenefika minn sforzi mill-UE u l-Istati Membri li jaħdmu flimkien biex jabolixxu l-liġijiet dwar il-blasfemija madwar id-dinja; jitlob lill-UE tmexxi bl-eżempju billi tindirizza s-sitwazzjoni interna tagħha, f'dan ir-rigward; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġu protetti d-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, l-avukati, l-organizzazzjonijiet mhux governattivi u l-attivisti tas-soċjetà ċivili li jappoġġaw u jiddefendu lil dawk li huma ppersegwitati għal raġunijiet ta' twemmin jew reliġjon; jikkundanna r-rikors għal denunzji ta' blasfemija, apostażija jew akkużi oħra bbażati fuq raġunijiet reliġjużi, sabiex dawn in-nies u l-organizzazzjonijiet jitrażżnu fir-rigward tal-attivitajiet leġittimi tagħhom, inkluż fuq l-internet u l-media soċjali; |
| --- | --- |

29.

| 30. | Jisħaq li l-istati li għandhom servizz militari obbligatorju għandhom jippermettu l-oġġezzjoni tal-kuxjenza, inkluż għal raġunijiet ta' reliġjon jew twemmin, u jipprevedu servizz nazzjonali alternattiv; |
| --- | --- |

30.

| 31. | Iqis li n-nuqqas ta' għarfien u rikonoxximent tad-diversità tar-reliġjonijiet u t-twemmin għall-individwi u l-komunitajiet jista' jwassal għal preġudizzju u sterjotipi li jikkontribwixxu għal aktar tensjonijiet, nuqqas ta' ftehim, attitudnijiet diskriminatorji u nuqqas ta' rispett bejn l-individwi; ifakkar li, kif iddikjarat mill-Kumitat tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU, l-edukazzjoni pubblika li tinvolvi tagħlim f'reliġjon jew twemmin partikolari hija inkonsistenti mad-dritt għal-libertà tal-ħsieb, tal-kuxjenza u tar-reliġjon, sakemm ma jsirux dispożizzjonijiet għal eżenzjonijiet mhux diskriminatorji jew alternattivi li jakkomodaw ix-xewqat tal-persuni affettwati u tal-kustodji tagħhom; |
| --- | --- |

31.

| 32. | Jissottolinja l-importanza ta' approċċi strateġiċi u inizjattivi edukattivi li jinkludu l-edukazzjoni u d-djalogi interkulturali, interkonfessjonali u interreliġjużi, inklużi dawk ta' mexxejja reliġjużi u organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, fl-indirizzar tal-persekuzzjoni u l-intolleranza u d-diskors ta' mibegħda lejn il-minoranzi abbażi tat-twemmin jew ir-reliġjon; jenfasizza li d-djalogi interkulturali, interkonfessjonali u interreliġjużi jistgħu jservu ta' katalist għall-iżvilupp ta' sens ta' fiduċja, rispett u fehim u għall-bini ta' rispett reċiproku u rikonċiljazzjoni, sabiex wieħed jitgħallem jgħix flimkien ma' ħaddieħor b'mod paċifiku u kostruttiv f'kuntest multikulturali; |
| --- | --- |

32.

| 33. | Jinnota li ż-żgħażagħ fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw huma partikolarment vulnerabbli għal ideoloġiji estremisti, u l-edukazzjoni ta' kwalità hija waħda mill-passi ewlenin fil-ġlieda kontra r-radikalizzazzjoni; jinnota li l-movimenti estremisti spiss jisfruttaw il-preżenza dgħajfa tal-Istat fiż-żoni rurali; |
| --- | --- |

33.

| 34. | Jiddeplora li l-pjattaformi tal-media soċjali qed jiġu sfruttati dejjem aktar bħala spazji ta' intimidazzjoni u inċitament għall-mibegħda u l-vjolenza; jenfasizza li l-minoranzi reliġjużi jew ta' twemmin għadhom soġġetti għal diskors ta' mibegħda online u offline minn individwi u gruppi organizzati fl-ispettru politiku u reliġjuż kollu u jistieden lill-gvernijiet jindirizzaw u jiġġieldu dan; |
| --- | --- |

34.

It-tisħiħ tal-politika barranija tal-UE dwar id-drittijiet tal-bniedem u l-azzjonijiet esterni għall-protezzjoni tal-libertà tat-twemmin u r-reliġjon ta' personi li jappartjenu għal gruppi minoritarji

| 35. | Jinnota li l-kariga ta' Mibgħut Speċjali tal-UE għall-promozzjoni tal-libertà tar-reliġjon jew tat-twemmin barra mill-UE baqgħet vakanti għal aktar minn sena; itenni t-talba tiegħu lill-Kunsill u lill-Kummissjoni biex iwettqu valutazzjoni trasparenti u komprensiva tal-effettività u l-valur miżjud tal-pożizzjoni tal-Mibgħut Speċjali, biex jipprovdu lill-Mibgħut Speċjali riżorsi adegwati, u biex jappoġġaw b'mod adegwat il-mandat, il-kapaċità u d-dmirijiet istituzzjonali tal-Mibgħut Speċjali; itenni t-talbiet tiegħu lill-Kummissjoni biex tiżgura t-trasparenza fin-nomina, il-mandat, l-attivitajiet u l-obbligi ta' rappurtar tal-Mibgħut Speċjali; jisħaq li d-dmirijiet tal-Mibgħut Speċjali għandhom jiffukaw fuq il-promozzjoni tal-libertà tal-ħsieb, tal-kuxjenza, tar-reliġjon u tat-twemmin, u d-drittijiet ta' nuqqas ta' twemmin, tal-apostasija u t-tħaddin ta' opinjonijiet atei, b'attenzjoni wkoll għas-sitwazzjoni ta' dawk li ma jemmnux li huma f'riskju; jirrakkomanda li l-Mibgħut Speċjali jaħdem mill-qrib u b'mod komplementari mar-Rappreżentant Speċjali tal-UE għad-Drittijiet tal-Bniedem u l-Grupp ta' Ħidma tal-Kunsill dwar id-Drittijiet tal-Bniedem (COHOM); |
| --- | --- |

35.

| 36. | Jistieden lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lis-SEAE u lill-Istati Membri tal-UE jindirizzaw il-persekuzzjonijiet ibbażata fuq it-twemmin jew ir-reliġjon bħala prijorità tal-politika barranija tal-UE dwar id-drittijiet tal-bniedem, f'konformità mal-pjan ta' azzjoni tal-UE għad-drittijiet tal-bniedem u d-demokrazija għall-2020-2024; jisħaq li approċċ b'diversi livelli u b'diversi atturi huwa meħtieġ għall-protezzjoni u l-promozzjoni tal-libertà tat-twemmin jew tar-reliġjon, li jinkludi d-drittijiet tal-bniedem, id-djalogu, il-medjazzjoni u r-riżoluzzjoni u l-prevenzjoni tal-kunflitti f'kooperazzjoni ma' atturi statali u mhux statali multipli, bħall-organizzazzjonijiet ta' ispirazzjoni reliġjuża, il-mexxejja reliġjużi, il-gruppi ta' persuni li ma jemmnux, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u d-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem; jappella għal kooperazzjoni msaħħa mal-inizjattivi tan-NU dwar din il-kwistjoni; itenni t-talba tiegħu biex isir rieżami pubbliku tal-Linji Gwida tal-UE dwar il-libertà tar-reliġjon jew tat-twemmin, li jippermetti l-evalwazzjoni tal-implimentazzjoni tagħhom u tal-proposti għall-aġġornament tagħhom; jinnota li l-Linji gwida tal-UE jipprevedu evalwazzjoni tal-implimentazzjoni tagħhom mill-COHOM wara perjodu ta' tliet snin, u li l-ebda tali evalwazzjoni ma ġiet ikkomunikata jew saret disponibbli għall-pubbliku; iqis li tali evalwazzjoni għandha tenfasizza l-aħjar prattiki, tidentifika oqsma għal titjib u tipprovdi rakkomandazzjonijiet konkreti dwar l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida, skont skeda ta' żmien u objettivi intermedji speċifikati; jitlob li l-evalwazzjoni tiġi inkluża fir-Rapporti Annwali tal-UE dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u d-Demokrazija fid-Dinja; jitlob ukoll li r-rapporti ta' progress dwar l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida jiġu kkomunikati regolarment lill-Parlament; |
| --- | --- |

36.

| 37. | Jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jsaħħu l-mekkaniżmi ta' protezzjoni legali u istituzzjonali biex jiżguraw id-drittijiet tal-bniedem ta' membri ta' minoranzi reliġjużi jew ta' twemmin u ta' kwalunkwe persuna f'sitwazzjoni vulnerabbli, inklużi nisa u bniet, persuni ta' etniċitajiet jew kasti differenti, anzjani u persuni b'diżabilità, migranti, rifuġjati u persuni spostati internament, u persuni LGBTIQ, sabiex ikunu protetti bis-sħiħ abbażi tad-drittijiet fundamentali tagħhom u ma jkunux soġġetti għal diskriminazzjoni minħabba t-twemmin jew ir-reliġjon tagħhom; |
| --- | --- |

37.

| 38. | Jissottolinja li l-istrumentalizzazzjoni tar-reliġjon u t-twemmin tikkostitwixxi fattur determinanti importanti tal-kunflitt madwar id-dinja; jisħaq li l-persekuzzjoni u d-diskriminazzjoni abbażi tar-reliġjon u t-twemmin iġiegħlu lil ħafna individwi u komunitajiet jemigraw jew isiru persuni spostati internament; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri tal-UE jassistu lill-persuni spostati kollha, inklużi dawk li jappartjenu għal minoranzi reliġjużi jew ta' twemmin, li jixtiequ jirritornaw b'mod volontarju lejn pajjiżhom meta l-kundizzjonijiet materjali u ta' sigurtà jippermettu dan u ċ-ċirkostanzi li jkunu wasslu għat-tluq tagħhom ma jibqgħux jeżistu, b'mod partikolari billi jikkontribwixxu għall-għajxien tagħhom u għar-rikostruzzjoni tal-akkomodazzjoni u tal-infrastruttura bażika tagħhom, bħall-iskejjel u l-isptarijiet; |
| --- | --- |

38.

| 39. | Jistieden lill-UE u lis-sħab tagħha jikkunsidraw l-immappjar tar-rwol tar-reliġjon f'kunflitti speċifiċi, filwaqt li jiddentifikaw u jinvolvu ruħhom f'azzjonijiet attwali pożittivi ta' mexxejja reliġjużi fl-isforzi tagħhom għall-bini tal-paċi, l-analiżi u l-prevenzjoni tal-kunflitti, u s-smigħ u l-valutazzjoni ta' diversi ilħna rappreżentattivi ta' gruppi reliġjużi kemm tal-maġġoranza kif ukoll tal-minoranza; |
| --- | --- |

39.

| 40. | Jirrimarka li l-vjolenza fil-konfront ta' minoranzi reliġjużi matul il-kunflitt tista' wkoll tagħmilhom vulnerabbli għal aktar attakki f'ambjent ta' akkoljenza ta' rifuġjati minħabba interpretazzjonijiet ħżiena tal-prinċipji umanitarji tan-newtralità u l-universalità u s-suppożizzjoni ta' ħafna nies li r-reliġjon mhijiex essenzjali jew hija diviżiva; |
| --- | --- |

40.

| 41. | Iħeġġeġ lis-SEAE u lid-delegazzjonijiet tal-UE jinkludu objettivi speċifikament relatati mal-persekuzzjoni tal-minoranzi għal raġunijiet ta' twemmin jew reliġjon għas-sitwazzjonijiet rilevanti kollha, bħala parti mill-istrateġiji tal-pajjiżi dwar id-drittijiet tal-bniedem u d-demokrazija għall-2021-2024; jistieden lis-SEAE u lid-delegazzjonijiet tal-UE jqajmu b'mod konsistenti kwistjonijiet ġenerali u każijiet speċifiċi relatati mal-persekuzzjoni jew mad-diskriminazzjoni tat-twemmin jew tal-minoranzi reliġjużi matul id-djalogi dwar id-drittijiet tal-bniedem ma' pajjiżi sħab u fil-fora tan-NU dwar id-drittijiet tal-bniedem, filwaqt li jsegwu approċċ orjentat lejn ir-riżultati u li jinkludi l-perspettiva tal-ġeneru; itenni t-talba tiegħu biex il-Membri tal-Parlament Ewropew jingħataw aċċess għall-kontenut ta' dawn l-istrateġi tal-pajjiżi; josserva li l-ateiżmu u l-gruppi mhux reliġjużi qed jikbru b'mod rapidu u għandhom jiġu ttrattati b'mod ugwali skont il-qafas ta' politika tal-UE; |
| --- | --- |

41.

| 42. | Jirrimarka li f'xi pajjiżi, is-sorsi ewlenin ta' diskriminazzjoni fil-konfront tal-minoranzi joriġinaw minn atturi mhux statali; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri ma jiffokawx esklussivament fuq id-diskriminazzjoni mwettqa mill-gvernijiet u biex jaħdmu ma' pajjiżi sħab fl-indirizzar tal-kawżi tad-diskriminazzjoni soċjetali fil-konfront tal-minoranzi, b'attenzjoni speċjali għad-diskors ta' mibegħda; |
| --- | --- |

42.

| 43. | Jistieden lid-delegazzjonijiet tal-UE u lir-rappreżentanzi tal-Istati Membri jappoġġaw lid-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u lill-ġurnalisti attivi fir-rigward tal-minoranzi reliġjużi jew ta' twemmin, u, fejn xieraq, jiffaċilitaw il-ħruġ ta' viżi ta' emerġenza u jipprovdu kenn temporanju fl-Istati Membri tal-UE meta dawn l-individwi jkunu f'riskju; |
| --- | --- |

43.

| 44. | Jistieden lill-Kummissjoni tappoġġa l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-kampanji soċjali li jippromwovu l-fehim u s-sensibilizzazzjoni tal-gruppi reliġjużi u tat-twemmin mhux maġġoritarji, speċjalment l-umanisti u l-ateisti f'pajjiżi fejn jiffaċċjaw forom partikolarment serji ta' diskriminazzjoni; |
| --- | --- |

44.

| 45. | Jistieden lill-Kummissjoni u lis-SEAE jeżaminaw bir-reqqa s-sitwazzjonijiet tad-drittijiet tal-bniedem tal-minoranzi reliġjużi f'pajjiżi terzi u l-implimentazzjoni ta' impenji relatati skont ftehimiet bilaterali ta' dawk il-pajjiżi mal-UE; jistieden lill-Kummissjoni tirrevedi, b'mod partikolari, l-eliġibilità ta' pajjiżi terzi taħt l-iskema ġeneralizzata ta' preferenzi f'dan ir-rigward; huwa favur sistema li gradwalment tagħti preferenzi lil pajjiż terz abbażi tal-konformità tiegħu mal-impenji tiegħu dwar id-drittijiet tal-bniedem, inkluż fir-rigward tal-libertà ta' reliġjon jew twemmin; |
| --- | --- |

45.

| 46. | Jisħaq li l-UE għandha tqis l-isfidi konkreti li l-minoranzi reliġjużi, etniċi u lingwistiċi spiss jiffaċċjaw fl-aċċess għall-assistenza umanitarja minħabba l-marġinalizzazzjoni, attakki diretti fuq il-post jew pożizzjonijiet soċjoekonomiċi dgħajfa; jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta l-aċċess effettiv tal-minoranzi għall-assistenza umanitarja u tiżgura li l-politika umanitarja tagħha ma tittraskurax il-minoranzi; |
| --- | --- |

46.

| 47. | Jiddeplora l-qerda u l-ħsara lis-siti reliġjużi, li jikkostitwixxu parti integrali mill-wirt kulturali, u jitlob il-protezzjoni u r-restawr tagħhom; jirrakkomanda li l-UE tinkludi l-protezzjoni tal-wirt kulturali bħala element tal-azzjonijiet esterni tal-politika barranija tagħha bl-għan li tippreserva l-paċi, tippromwovi r-rikonċiljazzjoni u tipprevjeni l-kunflitti; jirrakkomanda li l-UE tuża l-kooperazzjoni dwar il-wirt kulturali bħala parti mill-miżuri għall-bini tal-fiduċja fil-proċessi ta' paċi; |
| --- | --- |

47.

| 48. | Jistieden lill-Kummissjoni tiżgura finanzjament adegwat għal kwistjonijiet relatati mal-protezzjoni ta' persuni li jappartjenu għal minoranzi reliġjużi jew ta' twemmin, skont il-programm tematiku tad-drittijiet tal-bniedem tal-Istrument ta' Viċinat, ta' Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta' Kooperazzjoni Internazzjonali – Ewropa Globali; jistieden lill-UE tiżgura r-rispett għall-prinċipji tal-pluraliżmu, in-newtralità u l-ġustizzja u żżomm lura strettament milli ssaħħaħ il-politiki jew il-leġiżlazzjoni li jiffavorixxu twemmin jew grupp reliġjuż wieħed fuq oħrajn meta talloka fondi għal dan il-għan; |
| --- | --- |

48.

| 49. | Jirrakkomanda t-tisħiħ tal-impenn multilaterali tal-UE bil-għan li jiġi promoss u integrat ir-rispett għall-minoranzi reliġjużi jew ta' twemmin fil-politiki tad-drittijiet tal-bniedem madwar id-dinja; jitlob lill-UE u lill-Istati Membri tal-UE jsaħħu l-koperazzjoni man-NU, mal-Kunsill tal-Ewropa u mal-Organizzazzjoni għas-Sigurtà u l-Koperazzjoni fl-Ewropa (OSKE), jintensifikaw id-djalogi miftuħa u kostruttivi tagħhom mal-Unjoni Afrikana, l-Organizzazzjoni tal-Istati Amerikani, l-Assoċjazzjoni tan-Nazzjonijiet tax-Xlokk tal-Asja, l-Organizzazzjoni tal-Koperazzjoni Iżlamika, u organizzazzjonijiet oħra reġjonali, u joħolqu alleanzi ma' pajjiżi terzi jew gruppi ta' stati tal-istess fehma sabiex jipprovdu risposti internazzjonali għal kwistjonijiet relatati mad-drittijiet tal-bniedem li jħabbtu wiċċhom magħhom il-minoranzi reliġjużi jew ta' twemmin, b'mod partikolari dawk li huma l-aktar vulnerabbli jew li jinsabu fil-mira ta' attakki f'żoni ta' kunflitt; jirrakkomanda wkoll li l-UE tkompli tkun l-isponsor ewlieni tar-riżoluzzjonijiet dwar il-libertà tal-ħsieb, tal-kuxjenza, tar-reliġjon jew tat-twemmin fl-Assemblea Ġenerali tan-NU u fil-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU; jitlob għal inizjattivi konġunti bejn l-UE u n-NU biex jindirizzaw il-persekuzzjoni u d-diskriminazzjoni kontra l-minoranzi reliġjużi jew ta' twemmin u dawk li ma jemmnux; jistieden lill-UE żżid il-kooperazzjoni mal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU, b'mod partikolari permezz tal-proċeduri speċjali tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU, l-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli għad-Drittijiet tal-Bniedem u r-Rapporteur Speċjali dwar il-libertà tar-reliġjon jew tat-twemmin; jirrakkomanda wkoll li l-mibgħuta speċjali għal-libertà ta' reliġjon jew twemmin fl-Istati Membri kollha tal-UE jikkondividu l-aħjar prattiki tagħhom u jaħdmu flimkien mill-qrib; |
| --- | --- |

49.

| 50. | Jissottolinja l-importanza tat-22 ta' Awwissu bħala l-Jum Internazzjonali ta' Tifkira għall-Vittmi ta' Atti ta' Vjolenza bbażata fuq Reliġjon jew Twemmin; jistieden lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri tal-UE jagħtu attenzjoni speċjali lil dan il-jum fl-ippjanar tagħhom u jinvolvu ruħhom b'mod attiv mal-minoranzi reliġjużi jew ta' twemmin sabiex juru impenn għall-promozzjoni u l-protezzjoni tal-libertajiet tagħhom u jaħdmu lejn il-prevenzjoni ta' atti futuri ta' vjolenza u intolleranza kontrihom; |
| --- | --- |

50.

o

o o

| 51. | Jagħti struzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Viċi President tal-Kummissjoni Ewropea / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lir-Rappreżentant Speċjali tal-UE għad-Drittijiet tal-Bniedem, lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri u lin-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

51.

---

(1)  ĠU C 181, 19.5.2016, p. 69.

(2)  ĠU C 411, 27.11.2020, p. 30.

(3)  ĠU C 35, 31.1.2018, p. 77.

(4)  ĠU C 334, 19.9.2018, p. 69.

(5)  ĠU C 162, 10.5.2019, p. 119.

(6)  ĠU C 11, 13.1.2020, p. 25.

(7)  ĠU C 158, 30.4.2021, p. 2.

(8)  ĠU C 255, 29.6.2021, p. 60.

(9)  ĠU C 445, 29.10.2021, p. 114.

(10)  ĠU C 101, 16.3.2018, p. 134.

(11)  ĠU C 238, 6.7.2018, p. 112.

(12)  ĠU C 337, 20.9.2018, p. 109.

(13)  ĠU C 369, 11.10.2018, p. 91.

(14)  ĠU C 171, 6.5.2021, p. 12.

(15)  ĠU C 232, 16.6.2021, p. 12.

(16)  ĠU C 425, 20.10.2021, p. 126.

(17)  ĠU C 255, 29.6.2021, p. 45.

(18)  ĠU C 270, 7.7.2021, p. 83.

(19)  ĠU C 506, 15.12.2021, p. 77.

(20)  ĠU C 58, 15.2.2018, p. 151.

(21)  ĠU C 388, 13.11.2020, p. 127.

(22)  ĠU C 425, 20.10.2021, p. 63.

(23)  ĠU C 506, 15.12.2021, p. 109.

(24)  ĠU C 67, 8.2.2022, p. 150.

(25)  ĠU C 270, 7.7.2021, p. 25.

(26)  ĠU C 456, 10.11.2021, p. 94.

---

| 6.12.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 465/44 |
| --- | --- | --- | --- |

6.12.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 465/44

---

P9_TA(2022)0138

Strateġija tal-UE għall-promozzjoni tal-edukazzjoni għat-tfal fid-dinja

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 Lejn strateġija tal-UE għall-promozzjoni tal-edukazzjoni għat-tfal fid-dinja: mitigazzjoni tal-impatt tal-pandemija tal-COVID-19 (2021/2209(INI))

(2022/C 465/04)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet tat-Tfal tal-20 ta' Novembru 1989, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet tat-Tfal tal-20 ta' Novembru 1989,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 26 tad-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem, l-Artikolu 18 tal-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi, l-Artikoli 13 u 14 tal-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ekonomiċi, Soċjali u Kulturali u l-Artikolu 10 tal-Konvenzjoni dwar l-Eliminazzjoni ta' Kull Forma ta' Diskriminazzjoni kontra n-Nisa, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 26 tad-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem, l-Artikolu 18 tal-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi, l-Artikoli 13 u 14 tal-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ekonomiċi, Soċjali u Kulturali u l-Artikolu 10 tal-Konvenzjoni dwar l-Eliminazzjoni ta' Kull Forma ta' Diskriminazzjoni kontra n-Nisa,

| — | wara li kkunsidra l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti, adottati fl-2015, u r-Rapport tan-Nazzjonijiet Uniti dwar l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tal-2021, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti, adottati fl-2015, u r-Rapport tan-Nazzjonijiet Uniti dwar l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tal-2021,

| — | wara li kkunsidra l-Osservazzjonijiet Ġenerali tal-Kumitat tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet tat-Tfal (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Osservazzjonijiet Ġenerali tal-Kumitat tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet tat-Tfal (1),

| — | wara li kkunsidra l-Linji Gwida tan-NU għall-Indukrar Alternattiv tat-Tfal tat-18 ta' Diċembru 2009, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Linji Gwida tan-NU għall-Indukrar Alternattiv tat-Tfal tat-18 ta' Diċembru 2009,

| — | wara li kkunsidra l-Istudju Globali tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tfal Imċaħħda mil-Libertà tal-11 ta' Lulju 2019, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Istudju Globali tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tfal Imċaħħda mil-Libertà tal-11 ta' Lulju 2019,

| — | wara li kkunsidra d-dokument strateġiku tan-Nazzjonijiet Uniti tal-15 ta' April 2020 bit-titolu “The impact of COVID-19 on children” (L-impatt tal-COVID-19 fuq it-tfal), u r-risposta pożittiva għalih immexxija b'mod konġunt mill-UE u mill-Grupp ta' Stati tal-Amerka Latina u tal-Karibew u ffirmata minn 173 pajjiż, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dokument strateġiku tan-Nazzjonijiet Uniti tal-15 ta' April 2020 bit-titolu “The impact of COVID-19 on children” (L-impatt tal-COVID-19 fuq it-tfal), u r-risposta pożittiva għalih immexxija b'mod konġunt mill-UE u mill-Grupp ta' Stati tal-Amerka Latina u tal-Karibew u ffirmata minn 173 pajjiż,

| — | wara li kkunsidra r-risposta politika tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi tad-19 ta' Ottubru 2020 bit-titolu “What is the impact of the COVID-19 pandemic on immigrants and their children?”(X'inhu l-impatt tal-pandemija tal-COVID-19 fuq l-immigranti u wliedhom?), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-risposta politika tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi tad-19 ta' Ottubru 2020 bit-titolu “What is the impact of the COVID-19 pandemic on immigrants and their children?”(X'inhu l-impatt tal-pandemija tal-COVID-19 fuq l-immigranti u wliedhom?),

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-UNESCO kontra d-Diskriminazzjoni fl-Edukazzjoni, adottata fl-14 ta' Diċembru 1960, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-UNESCO kontra d-Diskriminazzjoni fl-Edukazzjoni, adottata fl-14 ta' Diċembru 1960,

| — | wara li kkunsidra l-fuljett tal-UNICEF, tal-UNESCO u tal-Bank Dinji bit-titolu “Mission: Recovering Education in 2021” (Missjoni: Nirkupraw l-Edukazzjoni fl-2021), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-fuljett tal-UNICEF, tal-UNESCO u tal-Bank Dinji bit-titolu “Mission: Recovering Education in 2021” (Missjoni: Nirkupraw l-Edukazzjoni fl-2021),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 49 tal-Karta tal-Organizzazzjoni tal-Istati Amerikani tal-1967, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 49 tal-Karta tal-Organizzazzjoni tal-Istati Amerikani tal-1967,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 11 tal-Karta Afrikana dwar id-Drittijiet u l-Benesseri tat-Tfal tal-1990, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 11 tal-Karta Afrikana dwar id-Drittijiet u l-Benesseri tat-Tfal tal-1990,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 17 u 25 tal-Karta Afrikana dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Popli tal-1981, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 17 u 25 tal-Karta Afrikana dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Popli tal-1981,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 31 tad-Dikjarazzjoni dwar id-Drittijiet tal-Bniedem tal-Assoċjazzjoni tan-Nazzjonijiet tax-Xlokk tal-Asja tal-2012, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 31 tad-Dikjarazzjoni dwar id-Drittijiet tal-Bniedem tal-Assoċjazzjoni tan-Nazzjonijiet tax-Xlokk tal-Asja tal-2012,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 14 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 14 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 3(5) u 21 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 3(5) u 21 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra r-rapport ta' April 2021 tal-Programm ta' Żvilupp tan-Nazzjonijiet Uniti bit-titolu “Leaving No One Behind: Impact of COVID-19 on the Sustainable Development Goals (SDGs)” (Ħadd ma jitħalla lura: l-impatt tal-COVID-19 fuq l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport ta' April 2021 tal-Programm ta' Żvilupp tan-Nazzjonijiet Uniti bit-titolu “Leaving No One Behind: Impact of COVID-19 on the Sustainable Development Goals (SDGs)” (Ħadd ma jitħalla lura: l-impatt tal-COVID-19 fuq l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli),

| — | wara li kkunsidra l-Garanzija Ewropea għat-Tfal, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Garanzija Ewropea għat-Tfal,

| — | wara li kkunsidra s-Sena Internazzjonali għall-Eliminazzjoni tat-Tħaddim tat-Tfal 2021 u l-approċċ ta' tolleranza żero tal-Kummissjoni fir-rigward tat-tħaddim tat-tfal, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra s-Sena Internazzjonali għall-Eliminazzjoni tat-Tħaddim tat-Tfal 2021 u l-approċċ ta' tolleranza żero tal-Kummissjoni fir-rigward tat-tħaddim tat-tfal,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-26 ta' Novembru 2019 dwar id-drittijiet tat-tfal fl-okkażjoni tat-30 anniversarju tal-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-26 ta' Novembru 2019 dwar id-drittijiet tat-tfal fl-okkażjoni tat-30 anniversarju tal-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal (2),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-11 ta' Marzu 2021 dwar il-kunflitt Sirjan – 10 snin wara r-rewwixta (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-11 ta' Marzu 2021 dwar il-kunflitt Sirjan – 10 snin wara r-rewwixta (3),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-opinjonijiet tal-Kumitat għall-Iżvilupp u tal-Kumitat għall-Kultura u l-Edukazzjoni, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjonijiet tal-Kumitat għall-Iżvilupp u tal-Kumitat għall-Kultura u l-Edukazzjoni,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin (A9-0058/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin (A9-0058/2022),

| A. | billi kważi ħames miljun persuna fid-dinja kollha tilfu ħajjithom minħabba l-pandemija tal-COVID-19, u dan wassal lill-gvernijiet tad-dinja kollha jadottaw miżuri straordinarji ħalli jikkontrollaw it-tixrid tal-virus tal-COVID-19, inkluż l-għeluq tal-iskejjel u l-limitazzjoni tal-aċċess għall-faċilitajiet edukattivi; |
| --- | --- |

A.

billi kważi ħames miljun persuna fid-dinja kollha tilfu ħajjithom minħabba l-pandemija tal-COVID-19, u dan wassal lill-gvernijiet tad-dinja kollha jadottaw miżuri straordinarji ħalli jikkontrollaw it-tixrid tal-virus tal-COVID-19, inkluż l-għeluq tal-iskejjel u l-limitazzjoni tal-aċċess għall-faċilitajiet edukattivi;

| B. | billi l-varjanti l-ġodda qegħdin jintensifikaw il-kriżi sanitarja minħabba l-COVID-19, filwaqt li l-kunflitti u l-kriżijiet l-oħra, fosthom il-kriżi tal-klima, ikomplu jqiegħdu lit-tfal tad-dinja kollha f'riskju ogħla li jaqgħu taħt il-livelli minimi ta' kompetenzi; |
| --- | --- |

B.

billi l-varjanti l-ġodda qegħdin jintensifikaw il-kriżi sanitarja minħabba l-COVID-19, filwaqt li l-kunflitti u l-kriżijiet l-oħra, fosthom il-kriżi tal-klima, ikomplu jqiegħdu lit-tfal tad-dinja kollha f'riskju ogħla li jaqgħu taħt il-livelli minimi ta' kompetenzi;

| C. | billi l-aċċess għall-edukazzjoni huwa dritt fundamentali rikonoxxut fuq livell internazzjonali u huwa indispensabbli għall-eżerċizzju ta' drittijiet fundamentali oħrajn; billi d-dritt għall-edukazzjoni jippresupponi edukazzjoni primarja obbligatorja, universali u aċċessibbli għal kulħadd; |
| --- | --- |

C.

billi l-aċċess għall-edukazzjoni huwa dritt fundamentali rikonoxxut fuq livell internazzjonali u huwa indispensabbli għall-eżerċizzju ta' drittijiet fundamentali oħrajn; billi d-dritt għall-edukazzjoni jippresupponi edukazzjoni primarja obbligatorja, universali u aċċessibbli għal kulħadd;

| D. | billi, skont l-istimi tal-UNICEF, aktar minn 168 miljun tifel u tifla tilfu sena skolastika sħiħa minħabba l-għeluq tal-iskejjel kaġun tal-lockdowns tal-COVID-19, filwaqt li d-data tal-UNESCO turi li l-edukazzjoni tħarbtet b'mod sinifikanti għal 800 miljun student fid-dinja, li tilfu żewġ terzi ta' sena akkademika bħala medja; |
| --- | --- |

D.

billi, skont l-istimi tal-UNICEF, aktar minn 168 miljun tifel u tifla tilfu sena skolastika sħiħa minħabba l-għeluq tal-iskejjel kaġun tal-lockdowns tal-COVID-19, filwaqt li d-data tal-UNESCO turi li l-edukazzjoni tħarbtet b'mod sinifikanti għal 800 miljun student fid-dinja, li tilfu żewġ terzi ta' sena akkademika bħala medja;

| E. | billi minn Marzu 2020, madwar 194 pajjiż kienu mġiegħla jagħlqu l-iskejjel fil-pajjiż kollu minħabba l-pandemija tal-COVID-19, u dan laqat aktar minn 1,8 biljun student fid-dinja kollha u ċaħħadhom mill-aċċess għall-edukazzjoni u għal vantaġġi vitali oħrajn li toffri l-iskola; billi, f'ċerti reġjuni, l-iskejjel għadhom magħluqa; billi l-għeluq tal-iskejjel espona dejjem aktar lit-tfal għal vjolenza, abbużi u sfruttament, anki fil-kuntest domestiku tagħhom; billi l-għeluq parzjali u totali tal-iskejjel iħalli impatt l-aktar fuq it-tfal vulnerabbli u emarġinati peress li jżid id-disparitajiet li jeżistu fi ħdan is-sistemi edukattivi u jħarbtilhom l-aspetti kollha tal-ħajja ta' kuljum tagħhom; |
| --- | --- |

E.

billi minn Marzu 2020, madwar 194 pajjiż kienu mġiegħla jagħlqu l-iskejjel fil-pajjiż kollu minħabba l-pandemija tal-COVID-19, u dan laqat aktar minn 1,8 biljun student fid-dinja kollha u ċaħħadhom mill-aċċess għall-edukazzjoni u għal vantaġġi vitali oħrajn li toffri l-iskola; billi, f'ċerti reġjuni, l-iskejjel għadhom magħluqa; billi l-għeluq tal-iskejjel espona dejjem aktar lit-tfal għal vjolenza, abbużi u sfruttament, anki fil-kuntest domestiku tagħhom; billi l-għeluq parzjali u totali tal-iskejjel iħalli impatt l-aktar fuq it-tfal vulnerabbli u emarġinati peress li jżid id-disparitajiet li jeżistu fi ħdan is-sistemi edukattivi u jħarbtilhom l-aspetti kollha tal-ħajja ta' kuljum tagħhom;

| F. | billi, skont l-UNICEF, terz tat-tfal fid-dinja ma għandux aċċess għall-internet u dan jirrappreżenta ostaklu għall-apprendiment mill-bogħod/diġitali; billi l-bżonn ta' programmi ta' apprendiment u ta' tagħlim mill-bogħod se jibqa' wara t-tmiem tal-pandemija tal-COVID-19, speċjalment fil-pajjiżi milquta minn diżastri naturali u minn kunflitti; billi l-apprendiment elettroniku ħoloq sfidi ġodda għall-għalliema f'termini ta' faċilitazzjoni tal-apprendiment min-naħa tal-istudenti u ta' żamma tal-interazzjoni soċjali; billi l-pandemija tal-COVID-19 u l-miżuri innovattivi adottati b'urġenza biex jiżguraw il-kontinwità tal-apprendiment għat-tfal jirrappreżentaw opportunità biex nirrevedu l-edukazzjoni ħalli tħares aktar lejn il-futur, tkun aktar inklużiva, flessibbli u reżiljenti; billi l-programmi ta' apprendiment mill-bogħod iridu jkunu aċċessibbli għat-tfal kollha, u jqisu l-isfidi soċjoekonomiċi kollha li jistgħu jkollhom quddiemhom it-tfal, kif ukoll in-nuqqas min-naħa tagħhom ta' aċċess għall-internet, għax-xandiriet jew għall-media diġitali; |
| --- | --- |

F.

billi, skont l-UNICEF, terz tat-tfal fid-dinja ma għandux aċċess għall-internet u dan jirrappreżenta ostaklu għall-apprendiment mill-bogħod/diġitali; billi l-bżonn ta' programmi ta' apprendiment u ta' tagħlim mill-bogħod se jibqa' wara t-tmiem tal-pandemija tal-COVID-19, speċjalment fil-pajjiżi milquta minn diżastri naturali u minn kunflitti; billi l-apprendiment elettroniku ħoloq sfidi ġodda għall-għalliema f'termini ta' faċilitazzjoni tal-apprendiment min-naħa tal-istudenti u ta' żamma tal-interazzjoni soċjali; billi l-pandemija tal-COVID-19 u l-miżuri innovattivi adottati b'urġenza biex jiżguraw il-kontinwità tal-apprendiment għat-tfal jirrappreżentaw opportunità biex nirrevedu l-edukazzjoni ħalli tħares aktar lejn il-futur, tkun aktar inklużiva, flessibbli u reżiljenti; billi l-programmi ta' apprendiment mill-bogħod iridu jkunu aċċessibbli għat-tfal kollha, u jqisu l-isfidi soċjoekonomiċi kollha li jistgħu jkollhom quddiemhom it-tfal, kif ukoll in-nuqqas min-naħa tagħhom ta' aċċess għall-internet, għax-xandiriet jew għall-media diġitali;

| G. | billi l-konsegwenzi ekonomiċi li kellha l-pandemija tal-COVID-19 fuq il-ġenituri ħallew, min-naħa tagħhom, impatt fuq is-saħħa, il-benesseri u l-aċċess għall-edukazzjoni ta' wliedhom; billi meta għalqu l-iskejjel il-ġenituri sabu ruħhom mhux ippreparati għall-edukazzjoni mill-bogħod u mid-dar; billi wħud mill-ġenituri li jaħdmu u li ma għandhomx il-mezzi finanzjarji jew alternattivi kienu mġiegħla jħallu lil uliedhom waħedhom id-dar, u oħrajn, l-aktar in-nisa, kellhom jieqfu jaħdmu, b'hekk il-familji sfaw fil-faqar; |
| --- | --- |

G.

billi l-konsegwenzi ekonomiċi li kellha l-pandemija tal-COVID-19 fuq il-ġenituri ħallew, min-naħa tagħhom, impatt fuq is-saħħa, il-benesseri u l-aċċess għall-edukazzjoni ta' wliedhom; billi meta għalqu l-iskejjel il-ġenituri sabu ruħhom mhux ippreparati għall-edukazzjoni mill-bogħod u mid-dar; billi wħud mill-ġenituri li jaħdmu u li ma għandhomx il-mezzi finanzjarji jew alternattivi kienu mġiegħla jħallu lil uliedhom waħedhom id-dar, u oħrajn, l-aktar in-nisa, kellhom jieqfu jaħdmu, b'hekk il-familji sfaw fil-faqar;

| H. | billi aktar minn 90 % tal-pajjiżi introduċa xi forma ta' apprendiment mill-bogħod matul l-għeluq tal-iskejjel minħabba l-emerġenza; billi l-apprendiment mill-bogħod kien ta' benefiċċju l-aktar għat-tfal tal-edukazzjoni primarja u sekondarja, u ħalla lit-tfal tal-edukazzjoni preprimarja f'riskju li ma jkunux ippreparati għall-iskola primarja; |
| --- | --- |

H.

billi aktar minn 90 % tal-pajjiżi introduċa xi forma ta' apprendiment mill-bogħod matul l-għeluq tal-iskejjel minħabba l-emerġenza; billi l-apprendiment mill-bogħod kien ta' benefiċċju l-aktar għat-tfal tal-edukazzjoni primarja u sekondarja, u ħalla lit-tfal tal-edukazzjoni preprimarja f'riskju li ma jkunux ippreparati għall-iskola primarja;

| I. | billi t-tfal tal-iskola fid-dinja diġà tilfu madwar 1,8 triljun siegħa ta' apprendiment bil-preżenza fiżika sa mill-bidu tal-pandemija tal-COVID-19 u aktar minn 39 biljun ikla fl-iskejjel nqabżu fid-dinja kollha minħabba l-għeluq tal-iskejjel (4); |
| --- | --- |

I.

billi t-tfal tal-iskola fid-dinja diġà tilfu madwar 1,8 triljun siegħa ta' apprendiment bil-preżenza fiżika sa mill-bidu tal-pandemija tal-COVID-19 u aktar minn 39 biljun ikla fl-iskejjel nqabżu fid-dinja kollha minħabba l-għeluq tal-iskejjel (4);

| J. | billi ferm qabel il-pandemija tal-COVID-19, id-dinja kienet qiegħda diġà taffronta kriżi globali tal-apprendiment ikkawżata mhux biss mill-aċċess ostakolat għall-edukazzjoni minħabba l-faqar, vjaġġi twal lejn u mill-eqreb skola, normi tal-ġeneru dannużi, diskriminazzjoni kontra l-gruppi vulnerabbli, riskji ambjentali u kunflitti, iżda wkoll minn tagħlim li mhux neċessarjament iwassal għall-apprendiment; billi l-pandemija aggravat is-sitwazzjoni kritika tat-tfal f'diversi reġjuni ta' kunflitt, spiss ikkaratterizzati, fost l-oħrajn, minn dejjem aktar insigurtà, minn aktar vulnerabbiltà għall-impatt tat-tibdil fil-klima u minn attakki għall-istituti skolastiċi, b'hekk it-tfal huma esposti għal riskju ogħla li jiġu reklutati fil-kunflitti, u dan jikkostitwixxi ksur gravi tad-drittijiet tat-tfal u tad-dritt umanitarju internazzjonali; billi 617-il miljun tifel, tifla u adolexxenti fid-dinja kollha ma jirnexxilhomx jilħqu l-livelli minimi ta' kompetenzi f'dawk li huma qari (5) u matematika, minkejja l-fatt li żewġ terzi minnhom imorru l-iskola; |
| --- | --- |

J.

billi ferm qabel il-pandemija tal-COVID-19, id-dinja kienet qiegħda diġà taffronta kriżi globali tal-apprendiment ikkawżata mhux biss mill-aċċess ostakolat għall-edukazzjoni minħabba l-faqar, vjaġġi twal lejn u mill-eqreb skola, normi tal-ġeneru dannużi, diskriminazzjoni kontra l-gruppi vulnerabbli, riskji ambjentali u kunflitti, iżda wkoll minn tagħlim li mhux neċessarjament iwassal għall-apprendiment; billi l-pandemija aggravat is-sitwazzjoni kritika tat-tfal f'diversi reġjuni ta' kunflitt, spiss ikkaratterizzati, fost l-oħrajn, minn dejjem aktar insigurtà, minn aktar vulnerabbiltà għall-impatt tat-tibdil fil-klima u minn attakki għall-istituti skolastiċi, b'hekk it-tfal huma esposti għal riskju ogħla li jiġu reklutati fil-kunflitti, u dan jikkostitwixxi ksur gravi tad-drittijiet tat-tfal u tad-dritt umanitarju internazzjonali; billi 617-il miljun tifel, tifla u adolexxenti fid-dinja kollha ma jirnexxilhomx jilħqu l-livelli minimi ta' kompetenzi f'dawk li huma qari (5) u matematika, minkejja l-fatt li żewġ terzi minnhom imorru l-iskola;

| K. | billi l-COVID-19 ħassret ħesrem ir-riżultati li nkisbu fil-qasam tal-edukazzjoni f'dawn l-aħħar 20 sena; billi 101 miljun tifel u tifla – 9 % ta' dawk fil-klassijiet mill-ewwel sat-tmien sena – niżlu taħt il-livelli minimi ta' kompetenzi f'dak li huwa qari fl-2020 (6); |
| --- | --- |

K.

billi l-COVID-19 ħassret ħesrem ir-riżultati li nkisbu fil-qasam tal-edukazzjoni f'dawn l-aħħar 20 sena; billi 101 miljun tifel u tifla – 9 % ta' dawk fil-klassijiet mill-ewwel sat-tmien sena – niżlu taħt il-livelli minimi ta' kompetenzi f'dak li huwa qari fl-2020 (6);

| L. | billi, sal-2030, madwar 825 miljun tifel u tifla oħra mhux se jilħqu l-età adulta bil-ħiliet ta' livell sekondarju li jeħtieġu għax-xogħol u għall-ħajja; billi miljuni ta' tfal u żgħażagħ li jattendu regolarment l-iskola mhumiex qed jiżviluppaw l-għarfien u l-ħiliet li jeħtieġu biex jirnexxilhom jidħlu fis-suq tal-impjiegi, jilħqu l-potenzjal sħiħ tagħhom u jikkontribwixxu fil-komunitajiet tagħhom; |
| --- | --- |

L.

billi, sal-2030, madwar 825 miljun tifel u tifla oħra mhux se jilħqu l-età adulta bil-ħiliet ta' livell sekondarju li jeħtieġu għax-xogħol u għall-ħajja; billi miljuni ta' tfal u żgħażagħ li jattendu regolarment l-iskola mhumiex qed jiżviluppaw l-għarfien u l-ħiliet li jeħtieġu biex jirnexxilhom jidħlu fis-suq tal-impjiegi, jilħqu l-potenzjal sħiħ tagħhom u jikkontribwixxu fil-komunitajiet tagħhom;

| M. | billi l-għeluq tal-iskejjel għandu impatt ekonomiku kbir peress li jimpedixxi lit-tfal u liż-żgħażagħ milli jiżviluppaw il-ħiliet neċessarji, jilħqu l-potenzjal sħiħ tagħhom u jippreparaw ruħhom għall-ħajja, li spiss jagħti lok għall-qgħad u, bħala konsegwenza ta' dan, iżid l-inugwaljanza u b'hekk jirriżulta f'inqas opportunitajiet; |
| --- | --- |

M.

billi l-għeluq tal-iskejjel għandu impatt ekonomiku kbir peress li jimpedixxi lit-tfal u liż-żgħażagħ milli jiżviluppaw il-ħiliet neċessarji, jilħqu l-potenzjal sħiħ tagħhom u jippreparaw ruħhom għall-ħajja, li spiss jagħti lok għall-qgħad u, bħala konsegwenza ta' dan, iżid l-inugwaljanza u b'hekk jirriżulta f'inqas opportunitajiet;

| N. | billi skont in-NU, hemm 11-il miljun student tal-iskola primarja u sekondarja fid-dinja kollha f'riskju li ma jerġgħux lura għall-edukazzjoni wara l-għeluq tal-iskejjel minħabba l-COVID-19 (7), u 5,2 miljun minnhom huma bniet; billi aktar ma t-tfal ma jmorrux l-iskola, akbar ikun ir-riskju li jitilqu definittivament mill-iskola; billi din is-sitwazzjoni tirriskja li tikkomprometti r-riżultati li nkisbu fil-qasam tal-edukazzjoni u biex jintlaħqu l-SDGs u, b'mod partikolari, dawk relatati mat-tnaqqis tal-faqar, mas-saħħa u mal-benesseri kif ukoll mal-edukazzjoni ta' kwalità; |
| --- | --- |

N.

billi skont in-NU, hemm 11-il miljun student tal-iskola primarja u sekondarja fid-dinja kollha f'riskju li ma jerġgħux lura għall-edukazzjoni wara l-għeluq tal-iskejjel minħabba l-COVID-19 (7), u 5,2 miljun minnhom huma bniet; billi aktar ma t-tfal ma jmorrux l-iskola, akbar ikun ir-riskju li jitilqu definittivament mill-iskola; billi din is-sitwazzjoni tirriskja li tikkomprometti r-riżultati li nkisbu fil-qasam tal-edukazzjoni u biex jintlaħqu l-SDGs u, b'mod partikolari, dawk relatati mat-tnaqqis tal-faqar, mas-saħħa u mal-benesseri kif ukoll mal-edukazzjoni ta' kwalità;

| O. | billi l-għeluq tal-iskejjel għandu impatti tal-ġeneru distinti li jirriskja li jwessa' l-inugwaljanzi; billi huwa stmat li l-għeluq tal-iskejjel matul il-kriżijiet jista' jwassal għal żidiet fit-tqala fost it-tfajliet adolexxenti; billi l-bniet li ma jmorrux l-iskola huma esposti b'mod sproporzjonat għar-riskju ta' żwieġ prekoċi u furzat u ta' sfruttament sesswali; billi, skont stimi, żewġ miljun każ ieħor ta' mutilazzjoni ġenitali femminili jaf iseħħu fl-għaxar snin li ġejjin; billi għadd konsiderevoli ta' bniet jista' ma jitħalliex imur lura l-iskola meta jerġgħu jinfetħu l-iskejjel minħabba l-eżistenza ta' ċerti politiki diskriminatorji li jipprojbixxu lit-tfajliet tqal u lill-ommijiet żgħażagħ mill-iskola; |
| --- | --- |

O.

billi l-għeluq tal-iskejjel għandu impatti tal-ġeneru distinti li jirriskja li jwessa' l-inugwaljanzi; billi huwa stmat li l-għeluq tal-iskejjel matul il-kriżijiet jista' jwassal għal żidiet fit-tqala fost it-tfajliet adolexxenti; billi l-bniet li ma jmorrux l-iskola huma esposti b'mod sproporzjonat għar-riskju ta' żwieġ prekoċi u furzat u ta' sfruttament sesswali; billi, skont stimi, żewġ miljun każ ieħor ta' mutilazzjoni ġenitali femminili jaf iseħħu fl-għaxar snin li ġejjin; billi għadd konsiderevoli ta' bniet jista' ma jitħalliex imur lura l-iskola meta jerġgħu jinfetħu l-iskejjel minħabba l-eżistenza ta' ċerti politiki diskriminatorji li jipprojbixxu lit-tfajliet tqal u lill-ommijiet żgħażagħ mill-iskola;

| P. | billi 129 miljun tifla fid-dinja kollha ma jmorrux l-iskola, inklużi 32 miljun fl-età tal-iskola primarja, 30 miljun fl-età tal-iskola sekondarja tal-ewwel livell u 67 miljun fl-età tal-iskola sekondarja tat-tieni livell; billi inqas minn nofs il-pajjiżi fid-dinja laħaq parità tal-ġeneru fil-parteċipazzjoni fl-edukazzjoni primarja; billi l-bidla għall-apprendiment mill-bogħod tpoġġi t-tfal, speċjalment il-bniet, mill-unitajiet domestiċi l-aktar foqra u l-aktar vulnerabbli f'riskju sinifikanti li jitilqu mill-skola b'mod permanenti jew għal żmien twil; |
| --- | --- |

P.

billi 129 miljun tifla fid-dinja kollha ma jmorrux l-iskola, inklużi 32 miljun fl-età tal-iskola primarja, 30 miljun fl-età tal-iskola sekondarja tal-ewwel livell u 67 miljun fl-età tal-iskola sekondarja tat-tieni livell; billi inqas minn nofs il-pajjiżi fid-dinja laħaq parità tal-ġeneru fil-parteċipazzjoni fl-edukazzjoni primarja; billi l-bidla għall-apprendiment mill-bogħod tpoġġi t-tfal, speċjalment il-bniet, mill-unitajiet domestiċi l-aktar foqra u l-aktar vulnerabbli f'riskju sinifikanti li jitilqu mill-skola b'mod permanenti jew għal żmien twil;

| Q. | billi disgħa mill-10 pajjiżi bl-akbar diffikultajiet fil-qasam tal-edukazzjoni għall-bniet jinsabu fl-Afrika sub-Saħarjana u l-għaxar pajjiż huwa l-Afganistan, fejn it-Talibani ċaħħdu effettivament lill-bniet mill-edukazzjoni wara l-iskola primarja peress li ordnaw il-ftuħ mill-ġdid tal-iskejjel sekondarji għas-subien biss; billi l-politika tat-Talibani ftit li xejn ċara u wegħdiet vagi u mhux miżmuma dwar l-edukazzjoni tal-bniet jagħmlu lil miljuni ta' bniet Afgani beżgħana, komprensibbilment, għall-edukazzjoni tagħhom; billi tfaċċaw diversi inizjattivi internazzjonali min-naħa ta' universitajiet u individwi privati biex joffru edukazzjoni mill-bogħod lill-bniet u lin-nisa Afgani; |
| --- | --- |

Q.

billi disgħa mill-10 pajjiżi bl-akbar diffikultajiet fil-qasam tal-edukazzjoni għall-bniet jinsabu fl-Afrika sub-Saħarjana u l-għaxar pajjiż huwa l-Afganistan, fejn it-Talibani ċaħħdu effettivament lill-bniet mill-edukazzjoni wara l-iskola primarja peress li ordnaw il-ftuħ mill-ġdid tal-iskejjel sekondarji għas-subien biss; billi l-politika tat-Talibani ftit li xejn ċara u wegħdiet vagi u mhux miżmuma dwar l-edukazzjoni tal-bniet jagħmlu lil miljuni ta' bniet Afgani beżgħana, komprensibbilment, għall-edukazzjoni tagħhom; billi tfaċċaw diversi inizjattivi internazzjonali min-naħa ta' universitajiet u individwi privati biex joffru edukazzjoni mill-bogħod lill-bniet u lin-nisa Afgani;

| R. | billi skont diversi awtoritajiet nazzjonali u reġjonali tal-infurzar tal-liġi, it-tfal li ma jmorrux l-iskola, b'mod partikolari l-bniet u t-tfal li ġejjin minn kuntesti żvantaġġati, bħat-tfal ta' minoranzi, it-tfal li jgħixu f'żoni rurali, tfal indiġeni u migranti, fosthom ir-rifuġjati, it-tfal b'diżabbiltà, it-tfal fil-kustodja u t-tfal li tilfu lill-ġenituri u/jew lin-nanniet tagħhom minħabba l-pandemija tal-COVID-19, fost l-oħrajn, huma vulnerabbli b'mod sproporzjonat għall-isfruttament, it-tħaddim tat-tfal u l-vjolenza domestika, inkluż li jkunu preżenti waqt li tiġi kommessa vjolenza, il-bullying online u reati oħrajn bħall-isfruttament u l-abbuż sesswali (8); |
| --- | --- |

R.

billi skont diversi awtoritajiet nazzjonali u reġjonali tal-infurzar tal-liġi, it-tfal li ma jmorrux l-iskola, b'mod partikolari l-bniet u t-tfal li ġejjin minn kuntesti żvantaġġati, bħat-tfal ta' minoranzi, it-tfal li jgħixu f'żoni rurali, tfal indiġeni u migranti, fosthom ir-rifuġjati, it-tfal b'diżabbiltà, it-tfal fil-kustodja u t-tfal li tilfu lill-ġenituri u/jew lin-nanniet tagħhom minħabba l-pandemija tal-COVID-19, fost l-oħrajn, huma vulnerabbli b'mod sproporzjonat għall-isfruttament, it-tħaddim tat-tfal u l-vjolenza domestika, inkluż li jkunu preżenti waqt li tiġi kommessa vjolenza, il-bullying online u reati oħrajn bħall-isfruttament u l-abbuż sesswali (8);

| S. | billi, flimkien mal-kostijiet soċjali enormi, skont l-istimi tal-Bank Dinji, l-għeluq globali tal-iskejjel ta' ħames xhur jista' jiġġenera telf fl-apprendiment li għandu valur attwali ta' USD 10 triljun; billi t-telf fl-apprendiment jista' jiswa lill-ekonomiji sa USD 161 miljun kuljum; |
| --- | --- |

S.

billi, flimkien mal-kostijiet soċjali enormi, skont l-istimi tal-Bank Dinji, l-għeluq globali tal-iskejjel ta' ħames xhur jista' jiġġenera telf fl-apprendiment li għandu valur attwali ta' USD 10 triljun; billi t-telf fl-apprendiment jista' jiswa lill-ekonomiji sa USD 161 miljun kuljum;

| T. | billi l-għeluq tal-iskejjel sfortunatament kien essenzjali biex jiġi limitat it-tixrid tal-COVID-19; billi l-iskejjel huma aktar minn postijiet fejn it-tfal jistgħu jitgħallmu, peress li jikkostitwixxu wkoll postijiet fejn jiltaqgħu u ċentri għas-saħħa mentali u għall-appoġġ psikosoċjali; billi skont l-UNESCO u l-UNICEF, l-għeluq tal-iskejjel ma jolqotx biss id-dritt għall-edukazzjoni iżda wkoll id-dritt għas-saħħa, b'aktar minn 80 miljun tifel u tifla jitilfu t-tilqim primarju bħala riżultat tal-għeluq tal-iskejjel; billi l-għeluq tal-iskejjel ifisser li l-għalliema ma jkunux jistgħu joqogħdu għassa għas-sinjali ta' abbużi jew għall-fatt li l-ġenituri ma jiħdux ħsieb uliedhom b'mod adegwat; billi skont l-Uffiċċju tar-Riċerka tal-UNICEF – Innocenti u l-Programm Dinji tal-Ikel, l-għeluq tal-iskejjel għandu wkoll riperkussjonijiet fuq id-dritt għal nutrizzjoni tajba u għall-aċċess għal ikla kuljum; billi l-programmi tal-ikel fl-iskejjel jistgħu joffru inċentivi għat-tfal l-aktar vulnerabbli biex imorru lura l-iskola; billi l-għeluq tal-iskejjel jolqot serjament il-benesseri mentali tat-tfal peress li t-tfal jistgħu jkunu esposti għall-vjolenza u għall-istress fid-dar; billi l-għeluq tal-iskejjel jista' jkollu konsegwenzi psikosoċjali akuti u dejjiema, inklużi depressjoni, żieda fl-ansjetà u s-suwiċidju, inkwantu t-tfal ikunu mċaħħda mill-kuntatt soċjali; |
| --- | --- |

T.

billi l-għeluq tal-iskejjel sfortunatament kien essenzjali biex jiġi limitat it-tixrid tal-COVID-19; billi l-iskejjel huma aktar minn postijiet fejn it-tfal jistgħu jitgħallmu, peress li jikkostitwixxu wkoll postijiet fejn jiltaqgħu u ċentri għas-saħħa mentali u għall-appoġġ psikosoċjali; billi skont l-UNESCO u l-UNICEF, l-għeluq tal-iskejjel ma jolqotx biss id-dritt għall-edukazzjoni iżda wkoll id-dritt għas-saħħa, b'aktar minn 80 miljun tifel u tifla jitilfu t-tilqim primarju bħala riżultat tal-għeluq tal-iskejjel; billi l-għeluq tal-iskejjel ifisser li l-għalliema ma jkunux jistgħu joqogħdu għassa għas-sinjali ta' abbużi jew għall-fatt li l-ġenituri ma jiħdux ħsieb uliedhom b'mod adegwat; billi skont l-Uffiċċju tar-Riċerka tal-UNICEF – Innocenti u l-Programm Dinji tal-Ikel, l-għeluq tal-iskejjel għandu wkoll riperkussjonijiet fuq id-dritt għal nutrizzjoni tajba u għall-aċċess għal ikla kuljum; billi l-programmi tal-ikel fl-iskejjel jistgħu joffru inċentivi għat-tfal l-aktar vulnerabbli biex imorru lura l-iskola; billi l-għeluq tal-iskejjel jolqot serjament il-benesseri mentali tat-tfal peress li t-tfal jistgħu jkunu esposti għall-vjolenza u għall-istress fid-dar; billi l-għeluq tal-iskejjel jista' jkollu konsegwenzi psikosoċjali akuti u dejjiema, inklużi depressjoni, żieda fl-ansjetà u s-suwiċidju, inkwantu t-tfal ikunu mċaħħda mill-kuntatt soċjali;

| U. | billi t-tluq bikri mill-iskola jaċċentwa l-inugwaljanza soċjali u jista' jaffettwa l-istabbiltà u l-prosperità ta' pajjiż, b'hekk jikkomprometti l-futur ta' miljuni ta' tfal tad-dinja u jħalli riperkussjonijiet gravi fuq ġenerazzjoni sħiħa; billi l-edukazzjoni wriet li hi essenzjali fil-ġlieda kontra l-estremiżmu u r-radikalizzazzjoni tat-tfal u taż-żgħażagħ; |
| --- | --- |

U.

billi t-tluq bikri mill-iskola jaċċentwa l-inugwaljanza soċjali u jista' jaffettwa l-istabbiltà u l-prosperità ta' pajjiż, b'hekk jikkomprometti l-futur ta' miljuni ta' tfal tad-dinja u jħalli riperkussjonijiet gravi fuq ġenerazzjoni sħiħa; billi l-edukazzjoni wriet li hi essenzjali fil-ġlieda kontra l-estremiżmu u r-radikalizzazzjoni tat-tfal u taż-żgħażagħ;

| V. | billi skont ir-Rapport tal-UNHCR dwar l-Edukazzjoni tal-2021, nofs it-tfal rifuġjati kollha jibqgħu ma jmorrux l-iskola; billi t-tfal rifuġjati huma esklużi mill-opportunitajiet tal-apprendiment mill-bogħod; billi l-kundizzjonijiet tat-tfal rifuġjati li jgħixu f'kuntesti ffullati, speċjalment dawk li jgħixu fil-kampijiet tar-rifuġjati, spiss jiffaċilitaw it-tixrid tal-virus u jostakolaw l-osservanza tar-regoli sanitarji; billi s-sitwazzjoni tal-COVID-19 fil-kampijiet tikkostitwixxi kriżi għat-tfal, peress li bosta tfal diġà għandhom sistemi immunitarji mdgħajfin jew kundizzjonijiet tas-saħħa preeżistenti fis-snin formattivi tagħhom, fatt li jpoġġihom f'riskju ogħla li jiżviluppaw każijiet aktar severi huma u jsibu tarf dan il-virus letali; billi l-biċċa l-kbira tal-kampijiet tar-rifuġjati ma għandhomx servizzi tas-saħħa idonei biex jirrispondu adegwatament għall-bżonnijiet tat-tfal u ta' familthom; |
| --- | --- |

V.

billi skont ir-Rapport tal-UNHCR dwar l-Edukazzjoni tal-2021, nofs it-tfal rifuġjati kollha jibqgħu ma jmorrux l-iskola; billi t-tfal rifuġjati huma esklużi mill-opportunitajiet tal-apprendiment mill-bogħod; billi l-kundizzjonijiet tat-tfal rifuġjati li jgħixu f'kuntesti ffullati, speċjalment dawk li jgħixu fil-kampijiet tar-rifuġjati, spiss jiffaċilitaw it-tixrid tal-virus u jostakolaw l-osservanza tar-regoli sanitarji; billi s-sitwazzjoni tal-COVID-19 fil-kampijiet tikkostitwixxi kriżi għat-tfal, peress li bosta tfal diġà għandhom sistemi immunitarji mdgħajfin jew kundizzjonijiet tas-saħħa preeżistenti fis-snin formattivi tagħhom, fatt li jpoġġihom f'riskju ogħla li jiżviluppaw każijiet aktar severi huma u jsibu tarf dan il-virus letali; billi l-biċċa l-kbira tal-kampijiet tar-rifuġjati ma għandhomx servizzi tas-saħħa idonei biex jirrispondu adegwatament għall-bżonnijiet tat-tfal u ta' familthom;

| W. | billi d-distribuzzjoni mhux uniformi tal-vaċċini kontra l-COVID-19 fid-dinja tolqot b'mod sproporzjonat il-pajjiżi b'introjtu baxx; |
| --- | --- |

W.

billi d-distribuzzjoni mhux uniformi tal-vaċċini kontra l-COVID-19 fid-dinja tolqot b'mod sproporzjonat il-pajjiżi b'introjtu baxx;

| 1. | Jirrikonoxxi u jesprimi apprezzament għall-ħidma tal-għalliema, tal-edukaturi ta' kull tip u tal-persunal ta' appoġġ, li adattaw ruħhom malajr għall-pandemija tal-COVID-19 u żguraw it-tkomplija tal-proċess ta' apprendiment għat-tfal u għall-adolexxenti; ifaħħar l-inizjattivi tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili internazzjonali u lokali, taċ-ċittadini privati u tal-impriżi biex jagħtu lit-tfal teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni, korsijiet ta' apprendiment mill-bogħod u materjal didattiku ieħor, speċjalment fil-pajjiżi fejn it-tfal għandhom aċċess limitat għall-apprendiment mill-bogħod jew ma għandhom l-ebda aċċess għall-apprendiment; iħeġġeġ lill-Kummissjoni, lis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) u lill-Istati Membri jippromwovu approċċ ibbażat fuq id-drittijiet tat-tfal fil-konfront tal-isforzi globali intiżi li jtaffu l-impatt tal-pandemija tal-COVID-19 fuq l-aċċess tat-tfal għall-edukazzjoni, kif ukoll wieħed ibbażat fuq il-prinċipji tan-nondiskriminazzjoni, b'azzjoni meħuda fl-aħjar interessi tat-tfal u tal-parteċipazzjoni tat-tfal; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jirrikonoxxi li l-edukazzjoni hija kwistjoni trasversali rilevanti għad-dimensjonijiet kollha tal-iżvilupp sostenibbli; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jilqa' pożittivament l-impenji li saru fil-Konferenza Dinjija tal-UNESCO tal-2021 dwar “Education for Sustainable Development” (L-edukazzjoni għall-iżvilupp sostenibbli) u l-adozzjoni tad-Dikjarazzjoni ta' Berlin; jinsisti li trid tiġi żgurata edukazzjoni ta' kwalità għat-tfal kollha bħala faċilitatur għall-SDGs kollha u jenfasizza l-importanza li l-iżvilupp sostenibbli jiġi integrat fil-livelli kollha tal-edukazzjoni u t-taħriġ mill-ewwel snin tat-tfulija sal-edukazzjoni terzjarja u għall-adulti, inklużi l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali, l-edukazzjoni mhux formali u l-apprendiment informali; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jinsisti li l-UE tieħu rwol ta' tmexxija bħala potenza edukattiva li tippermetti lill-Istati Membri jeżerċitaw bis-sħiħ il-kapaċità tagħhom li jappoġġaw l-edukazzjoni għat-tfal fid-dinja kollha u jsemmgħu l-opinjonijiet tagħhom dwar din il-kwistjoni; jissottolinja r-rwol ewlieni taż-Żona Ewropea tal-Edukazzjoni futura biex toffri opportunità importanti ħalli tissaħħaħ il-kooperazzjoni internazzjonali biex jinbnew sinerġiji fil-qasam tal-edukazzjoni lil hinn mill-Ewropa bil-għan li jiġu żviluppati approċċi u soluzzjonijiet komuni għall-isfidi komuni; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tirdoppja l-isforzi tagħha biex tiddefinixxi strateġija għal dak il-għan, inklużi skema preċiża u objettivi ċari; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jisħaq fuq l-importanza fundamentali li jiġi garantit id-dritt għall-edukazzjoni lit-tfal u li kull tifel u tifla jingħataw l-opportunità li jerġgħu jmorru l-iskola u jistieden lill-Kummissjoni, lis-SEAE u lill-Istati Membri jappoġġaw lill-awtoritajiet ta' pajjiżi terzi biex jagħtu prijorità lill-ftuħ mill-ġdid tal-iskejjel fil-pjanijiet ta' rkupru tagħhom, inkluż l-appoġġ lill-għalliema biex jgħinu lit-tfal jirkupraw l-apprendiment li tilfu u l-appoġġ għall-benesseri tat-tfal, peress li l-iskejjel huma essenzjali għall-apprendiment, is-sikurezza, is-saħħa, in-nutrizzjoni u l-benesseri ġenerali tat-tfal; jistieden lill-Kummissjoni, lis-SEAE u lill-Istati Membri jappoġġaw lill-awtoritajiet tal-pajjiżi terzi biex jiżguraw li t-tfal kollha jkunu jistgħu jgawdu mid-dritt tagħhom għall-edukazzjoni primarja u jieħdu azzjoni biex jiżguraw li l-edukazzjoni sekondarja tkun disponibbli u aċċessibbli; jistieden, barra minn hekk, lill-Kummissjoni, lis-SEAE u lill-Istati Membri jappoġġaw lill-awtoritajiet tal-pajjiżi terzi biex jiżviluppaw u jimplimentaw metodi ta' tagħlim u ta' apprendiment diġitali kif ukoll jiffaċilitaw l-aċċess għall-internet għal kulħadd; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Iqis li t-titjib fil-mobilizzazzjoni tar-riżorsi nazzjonali, il-protezzjoni u ż-żieda sostanzjali tan-nefqa interna għas-setturi soċjali, partikolarment l-edukazzjoni u s-saħħa, u t-titjib tal-kwalità ta' tali nefqa jridu jingħataw prijorità fil-pjanijiet nazzjonali ta' rkupru u fil-progammi ta' assistenza mmexxija mill-istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali u tal-UE; jinsisti, f'dan il-kuntest, li jiġu żgurati finanzjamenti u allokazzjonijiet ekwi biex it-tfal żvantaġġati, foqra u emarġinati – b'enfasi partikolari fuq il-bniet – iż-żgħażagħ u l-familji ma jitħallewx lura; jenfasizza li l-aħjar interessi tat-tfal iridu jiggwidaw l-isforzi kollha maħsuba biex itaffu l-impatt tal-pandemija tal-COVID-19 fuq l-aċċess għall-edukazzjoni u li tali miżuri jridu jirrispettaw id-drittijiet tat-tfal li jiġu infurmati, emanċipati u jingħataw l-opportunità li jsemmgħu leħinhom; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jisħaq fuq il-fatt li huwa essenzjali li titqies is-sitwazzjoni soċjali tal-ġenituri u li jingħata appoġġ lill-familji li l-introjtu tagħhom naqas minħabba l-impatt ekonomiku li ħalliet il-pandemija tal-COVID-19; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jirrikonoxxi li l-ksib ta' edukazzjoni ta' kwalità trid tkun prijorità għall-għajnuna uffiċjali għall-iżvilupp tal-UE u tal-Istati Membri; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jinnota li l-ispostament furzat iwassal għal għadd dejjem jikber ta' persuni li jgħixu fi strutturi għar-rifuġjati; jistieden lill-Kummissjoni tappoġġa t-trażmissjoni tal-ħiliet fil-kampijiet tar-rifuġjati u appoġġ edukattiv b'saħħtu għar-rifuġjati u għall-persuni spostati sabiex jiġu appoġġati l-integrazzjoni u l-involviment tagħhom f'attivitajiet li jiġġeneraw l-introjtu; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jinsab imħasseb dwar l-impatt finanzjarju dejjiemi tal-pandemija fuq il-finanzjamenti għall-edukazzjoni, peress li l-maġġoranza tal-Istati Membri tal-UNESCO għadhom ma laħqux il-livell limitu ta' 4-6 % tal-PDG jew 15-20 % tan-nefqa pubblika; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jenfasizza l-inikwità fl-isforzi biex tiġi indirizzata l-pandemija minħabba aċċess mhux uniformi għall-vaċċini, li jirriżulta f'kapaċitajiet ta' protezzjoni mhux ugwali; jenfasizza li l-pandemija tista' tintemm biss jekk dan isir fuq livell globali u li l-vaċċini jridu jkunu aċċessibbli għal kulħadd; jistieden lill-Istati Membri jżidu l-kontribuzzjonijiet tagħhom u l-effiċjenza ġenerali tal-programm COVAX tan-NU biex jiġi garantit biżżejjed aċċess għall-vaċċini kontra l-COVID-19 għall-pajjiżi terzi sabiex ikunu jistgħu jistabbilixxu kampanji nazzjonali ta' tilqim kontra l-COVID-19 li jkunu konformi mal-linji gwida stabbiliti mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti tas-saħħa pubblika u mill-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa, sabiex jiġi żgurat ritorn rapidu lejn l-iskejjel; iħeġġeġ lill-Kummissjoni, lis-SEAE u lill-Istati Membri jaħdmu mill-qrib mal-alleati trans-Atlantiċi u mas-sħab internazzjonali tagħhom sabiex jagħtu spinta lill-provvista globali tal-vaċċini kontra l-COVID-19, jiżguraw distribuzzjoni ġusta lill-pajjiżi u lill-popolazzjonijiet li huma l-aktar fil-bżonn, u jimmiraw li jtejbu l-aċċess globali għal prodotti mediċi għall-but ta' kulħadd relatati mal-COVID-19 u jindirizzaw ir-restrizzjonijiet globali fuq il-produzzjoni u l-iskarsezzi fil-provvista; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Iħeġġeġ lill-UE, flimkien mal-Istati Uniti u mal-membri l-oħra tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO), iżżid il-produzzjoni u l-firxa ta' għażliet ta' provvista biex tiżgura aċċess ekwu għall-metodi dijanjostiċi, il-vaċċini, it-terapiji u prodotti tas-saħħa rilevanti oħra meħtieġa għall-kontroll, il-prevenzjoni u t-trattament tal-COVID-19 u tiżgura li dawn l-objettivi jintlaħqu sat-12-il Konferenza Ministerjali tad-WTO; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jistieden lill-Kummissjoni, lis-SEAE u lill-Istati Membri jappoġġaw lill-awtoritajiet ta' pajjiżi terzi fil-finanzjament u l-implimentazzjoni ta' operazzjonijiet għal “skejjel sikuri”, inkluż l-għoti ta' provvisti ta' prodotti tal-iġjene u l-kondiviżjoni ta' informazzjoni dwar il-ħasil tal-idejn u miżuri oħrajn ta' iġjene, kif ukoll dwar iż-żamma ta' kontinwità ta' servizzi ta' nutrizzjoni għal tfal u adolexxenti tal-età tal-iskola; jisħaq li l-ikliet fl-iskejjel u l-ilma nadif huma vitali biex jiżguraw li t-tfal jikbru, jiżviluppaw u jirċievu nutrizzjoni peress li joffru inċentiv qawwi għat-tfal – speċjalment il-bniet u dawk mill-komunitajiet l-aktar fqar u l-aktar emarġinati – biex imorru lura l-iskola ladarba jitneħħew ir-restrizzjonijiet; jenfasizza, f'dan ir-rigward, ir-rwol fundamentali li l-għalliema u l-atturi tas-soċjetà ċivili, inklużi l-organizzazzjonijiet ta' ispirazzjoni reliġjuża, il-komunitajiet reliġjużi u l-NGOs, jistgħu jiżvolġu fil-promozzjoni tas-saħħa u fil-ġlieda kontra l-pandemija tal-COVID-19, kif ukoll fl-appoġġ lit-tfal u l-familji tagħhom biex jegħlbu l-isfidi u d-diffikultajiet li ġġib magħha l-kriżi tas-saħħa, itejbu l-benesseri tagħhom u jipprovdu programmi ta' taħriġ u edukazzjoni; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jistieden lill-Kummissjoni, lis-SEAE u lill-Istati Membri jappoġġaw lill-awtoritajiet ta' pajjiżi terzi fl-istabbiliment ta' pjanijiet ta' mitigazzjoni u ta' ġestjoni tar-riskji edukattivi permezz ta' ppjanar tar-reżiljenza; jenfasizza l-importanza li jiġu żviluppati u garantiti ppjanar ta' kontinġenza u pjanijiet ta' risposta għall-kriżijiet minn issa biex jitnaqqas ir-riskju tat-trażmissjoni tal-COVID-19 fl-iskejjel u biex jitnaqqas sal-minimu l-impatt tal-għeluq tal-iskejjel fuq it-tfal u l-familji tagħhom, speċjalment fuq it-tfal l-aktar foqra u l-aktar emarġinati, kif ukoll dawk b'diżabbiltajiet severi; jenfasizza, f'dan ir-rigward, il-ħtieġa li tingħata prijorità lit-tfal f'żoni milquta minn kunflitti u l-aċċess tagħhom għal edukazzjoni ta' kwalità; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jissottolinja l-impatt li l-għeluq tal-iskejjel jista' jkollu fuq ir-responsabbiltajiet professjonali tal-ġenituri filwaqt li, fl-istess ħin, jieħdu ħsieb lil uliedhom; jisħaq fuq l-importanza li l-ġenituri li jaħdmu jingħataw riżorsi u gwida xierqa dwar l-edukazzjoni mill-bogħod, l-attivitajiet ekstrakurrikulari u l-metodi ta' appoġġ psikoloġiku biex jibbilanċjaw ix-xogħol mid-dar u t-tagħlim mid-dar; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jisħaq fuq l-importanza li jingħata appoġġ edukattiv u psikosoċjali lit-tfal u lill-familji li għandhom l-obbligu ta' awtoiżolament biex jiġi mminimizzat ir-riskju ta' kontaġju, bil-għan li jitnaqqsu l-istress u l-ansjetà fid-dar; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jistieden lill-Kummissjoni, lis-SEAE u lill-Istati Membri jappoġġaw lill-awtoritajiet ta' pajjiżi terzi fil-ħruġ proattiv ta' gwida dwar l-aħjar prattiki fl-apprendiment mill-bogħod, u fl-iżgurar li jintużaw għodod, kurrikuli u teknoloġija xierqa u sikuri u li dawn isiru aċċessibbli għal tfal ta' familji b'introjtu baxx, tfal li jgħixu f'żoni rurali, tfal indiġeni u migranti, tfal emarġinati u tfal b'diżabbiltà jew b'diffikultajiet fit-tagħlim, tfal f'kustodja alternattiva, tfal f'postijiet ta' detenzjoni u tfal li jgħixu f'żoni mbiegħda jew f'ambjenti fejn jiġu mċaħħda mil-libertà jew fejn l-aċċess għall-internet ma jkunx kullimkien; jenfasizza l-potenzjal tal-apprendiment diġitali biex jippermetti lill-istituti edukattivi jilħqu lit-tfal kollha malajr u b'mod mifrux, filwaqt li fl-istess ħin irawmu sħubijiet u jaħdmu ma' firxa wiesgħa ta' atturi mis-soċjetà ċivili kif ukoll mis-settur pubblikui u minn dak privat; jinsisti, madankollu, li l-investiment fl-apprendiment diġitali jrid ifittex li jnaqqas id-distakk diġitali u jrid ikun speċifiku għall-kuntest, konsistenti mal-aħjar interessi tat-tfal u mhux a skapitu tal-appoġġ favur l-infrastruttura u l-persunal tal-edukazzjoni bażika, kif ukoll l-apprendiment wiċċ imb wiċċ; ifakkar, madankollu, li l-aċċess għat-teknoloġiji diġitali għadu ma kienx ekwu jew mifrux matul il-pandemija; iqis li huwa meħtieġ investiment qawwi f'dan is-settur, kemm f'termini ta' taħriġ kif ukoll ta' finanzjament; jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jkomplu joffru riżorsi edukattivi aċċessibbli u aċċess miftuħ għall-għodod diġitali għall-għalliema, il-ġenituri u l-istudenti; jisħaq, f'dan ir-rigward, li l-privatezza tat-tfal u l-protezzjoni tad-data personali jridu jiġu garantiti b'rabta mal-għodod diġitali kollha u li jrid jitqies, kif xieraq, il-kontenut reattiv għal kwistjonijiet ta' ġeneru u r-realtajiet differenti tal-ħajjiet tat-tfal; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jistieden lill-Kummissjoni u lis-SEAE jżommu finanzjament robust għall-edukazzjoni permezz tal-istrumenti finanzjarji kollha tal-UE disponibbli, skont il-parametru referenzjarju ta' 10 % dwar l-edukazzjoni fl-istrument Ewropa Globali, u sabiex jiżdied il-finanzjament disponibbli bil-għan li tiżdied ir-reżiljenza għall-kriżijiet li għaddejjin bħalissa u għal dawk futuri; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jistieden lill-Kummissjoni, lis-SEAE u lill-Istati Membri jappoġġaw lill-awtoritajiet ta' pajjiżi terzi fl-iżgurar li t-tfal jiġu ndukrati b'mod xieraq, inkluż billi jiġi stabbilit pjan ta' kontinġenza għall-indukrar tat-tfal orfni jew li jkunu tħallew mingħajr indukrar xieraq minħabba każijiet severi ta' COVID-19 li jirrikjedu r-rikoveru fl-isptar ta' indokraturi adulti; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jistieden lill-Kummissjoni tistabbilixxi rabta bejn attivitajiet possibbli ta' tneħħija tar-riskji mill-investimenti u appoġġ finanzjarju għall-aċċess għall-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali, b'mod partikolari għall-istabbiliment ta' taħriġ u infrastrutturi xierqa għall-għalliema, fl-ambitu tal-Istrument ta' Viċinat, ta' Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta' Kooperazzjoni Internazzjonali (NDICI) – Ewropa Globali; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jistieden lill-Kummissjoni u lis-SEAE jappoġġaw lill-gvernijiet ta' pajjiżi terzi fil-bini u fl-iżvilupp ulterjuri ta' sistemi edukattivi aktar b'saħħithom reattivi għal kwistjonijiet ta' ġeneru u inklużivi akkumpanjati mill-eradikazzjoni tal-forom kollha ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru fuq in-nisa u l-bniet; ifakkar li l-aċċess tan-nisa għall-edukazzjoni ġie stabbilit bħala dritt fundamentali min-NU; jemmen li ż-żieda fl-edukazzjoni tal-bniet u l-appoġġ tal-parteċipazzjoni tan-nisa fl-edukazzjoni u l-karrieri fix-xjenza, it-teknoloġija, l-inġinerija u l-matematika (STEM) bħala kwistjoni ta' prijorità għandhom ikunu objettiv politiku ċentrali għall-UE u l-komunità internazzjonali tal-iżvilupp; jinsisti, f'dan ir-rigward, fuq il-ħtieġa li l-bniet ikunu jistgħu jlestu l-edukazzjoni tagħhom u jkollhom aċċess għal informazzjoni u servizzi xierqa skont l-età, mingħajr diskriminazzjoni u preġudizzji tal-ġeneru u b'opportunitajiet indaqs biex jilħqu l-potenzjal tagħhom; jisħaq fuq il-ħtieġa urġenti li jiġu indirizzati l-ostakli relatati mal-ġeneru għall-edukazzjoni, bħal liġijiet, politiki u normi soċjokulturali dannużi li jipprevjenu lill-bniet milli jkomplu l-edukazzjoni f'każ ta' tqala, żwieġ jew maternità; jinkoraġġixxi l-indirizzar tal-istereotipi marbuta mal-ġeneru u n-normi soċjokulturali dannużi permezz tal-edukazzjoni, u l-prevenzjoni tal-vjolenza permezz ta' programmazzjoni tal-edukazzjoni sensittiva għall-ġeneru; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Jikkundanna l-fatt li miljuni ta' bniet fid-dinja m'għandhomx aċċess għall-edukazzjoni, u b'hekk iħalluhom esposti għal dipendenza u f'riskju ogħla ta' vjolenza u sfruttament, speċjalment f'każijiet li fihom in-nisa u l-bniet jiġu sistematikament imċaħħda mill-aċċess għall-edukazzjoni, ix-xogħol u l-ħajja pubblika mill-awtoritajiet fil-poter; jirrifjuta l-użu ħażin u l-istrumentalizzazzjoni ta' kwalunkwe prattika li tiddiskrimina fl-aċċess għall-edukazzjoni u timponi l-għeluq tal-iskejjel; jappella biex jintemmu dawn il-prattiki u jħeġġeġ il-ftuħ mill-ġdid tal-iskejjel kollha għall-bniet u n-nisa; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jistieden lill-Kummissjoni u lis-SEAE jippreservaw u jsaħħu aktar ir-riżultati li nkisbu f'dawn l-aħħar 20 sena fl-edukazzjoni għan-nisa u l-bniet fl-Afganistan; iħeġġeġ li jiġi allokat il-finanzjament meħtieġ fi ħdan il-pakkett ta' għajnuna umanitarja tal-UE għall-Afganistan biex l-organizzazzjonijiet internazzjonali u lokali jkunu jistgħu jiffaċilitaw il-ftuħ mill-ġdid ta' faċilitajiet edukattivi għan-nisa u l-bniet u jiżviluppaw programmi ta' apprendiment mill-bogħod bħala miżura temporanja; jappella biex tingħata attenzjoni simili lill-edukazzjoni tat-tfal u ż-żgħażagħ Afgani f'pajjiżi li jospitaw rifuġjati Afgani; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jissottolinja li d-dritt għall-edukazzjoni u għall-informazzjon dwar is-saħħa sesswali u riproduttiva, l-ippjanar tal-familja, il-metodi moderni ta' kontraċettivi, l-abort sikur u legali, u l-kura tas-saħħa materna, prenatali u postnatali jridu jiġu garantiti għal kulħadd; |
| --- | --- |

24.

| 25. | Jisiteden lill-Kummissjoni, lis-SEAE u lill-Istati Membri, kif ukoll lill-gvernijiet nazzjonali ta' pajjiżi terzi, jiżviluppaw programmi speċifiċi għall-ġestjoni u t-taffija tal-impatt tas-saħħa mentali u dak psikosoċjali mit-tifqigħa tal-COVID-19 fuq it-tfal, l-għalliema u l-komunitajiet tagħhom, u jfasslu kampanji preventivi speċifiċi mmirati lejn it-tfal, il-ġenituri u l-għalliema dwar ir-riskji tal-użu tal-internet, bħall-fastidju, it-traffikar, l-abbuż sesswali u l-bullying online kif ukoll jippromwovu pjanijiet speċjali biex jassistu lit-tfal li kienu vittmi ta' dawn il-prattiki u l-ġenituri tagħhom; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Jissottolinja l-ħtieġa ta' programmi edukattivi dwar is-sesswalità li jkunu xierqa skont l-età, ibbażati fuq l-elementi konkreti u komprensivi biex titnaqqas il-vulnerabbiltà tal-bniet u t-tfajliet għal twelid bikri u tqala mhux intenzjonata, iż-żwieġ ta' minorenni, il-prostituzzjoni, it-trażmissjoni tal-HIV u l-vjolenza abbażi tal-ġeneru; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Jinnota li l-proporzjon ta' studenti ma' professjonisti mħarrġa fir-reġjun sub-Saħarjan għadu għoli, minkejja d-diversi sforzi tal-UE u l-assistenza li tipprovdi; jenfasizza li l-medji reġjonali huma 58 student għal kull għalliem imħarreġ fil-livell primarju, u 43 student għal kull għalliem imħarreġ fil-livell sekondarju; jindika li ħafna pajjiżi li qed jiżviluppaw isibuha diffiċli jużaw ir-riżorsi b'mod effiċjenti u li, ħafna drabi, iż-żieda fl-infiq fl-edukazzjoni ma ssarrafx f'aktar apprendiment u kapital uman imtejjeb; jisħaq fuq ir-rwol tal-għalliema fil-livelli kollha fl-iffaċilitar tal-apprendiment, l-importanza tat-teknoloġija għall-apprendiment u l-ġestjoni effiċjenti tal-iskejjel u tas-sistemi edukattivi f'dawn il-pajjiżi; ifakkar li, skont l-UNESCO, hemm bżonn li jiġu impjegati mill-inqas 15-il miljun għalliem biex jintlaħqu l-għanijiet relatati mal-edukazzjoni fl-Afrika sub-Saħarjana sal-2030, skont l-SDG 4; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Jistieden lill-Kummissjoni, lis-SEAE u lill-Istati Membri jappoġġaw lill-awtoritajiet tal-pajjiżi sħab fl-indirizzar tal-isfidi fis-sistemi edukattivi tagħhom bl-għan li dawn ikunu kapaċi jifilħu għal kriżijiet futuri, u jagħmlu s-sistemi aktar reżiljenti u inklużivi, jimplimentaw programmi ta' rkupru tal-apprendiment u jipproteġu l-baġits edukattivi, b'investimenti ddedikati f'edukazzjoni ta' kwalità għolja, bi prezz raġonevoli u inklużiva, inkluż investimenti fit-teknoloġija tal-edukazzjoni, fit-taħriġ tal-għalliema u f'riżorsi oħrajn biex jiġi żgurat li t-tfal u ż-żgħażagħ jilħqu l-potenzjal sħiħ tagħhom, ikunu preparati għall-ħajja u ma jitilfux opportunitajiet li jidħlu fis-suq tax-xogħol aktar tard f'ħajjithom, filwaqt li jirrispettaw il-bżonnijiet u d-drittijiet edukattivi ta' kull tifel u tifla; jenfasizza li l-programmi ta' apprendiment mill-bogħod imfassla biex jindirizzaw kriżijiet futuri jridu jinkludu materjal didattiku differenti, inkluż materjal stampat, sabiex ikunu aċċessibbli għat-tfal l-aktar żvantaġġati u emarġinati; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Jilqa' d-Dikjarazzjoni ta' Pariġi tal-UNESCO: a Global Call for Investing in the Futures of Education (Appell Globali għall-Investiment fil-Futuri tal-Edukazzjoni); iħeġġeġ lill-pajjiżi fid-dinja jikkunsidraw l-edukazzjoni bħala investiment aktar milli spiża; jemmen li assistenza finanzjarja adegwata u effettiva fl-edukazzjoni hija prerekwiżit biex jiġi eliminat il-faqar u jissaħħaħ il-benesseri tal-bniedem, speċjalment fi żmien meta r-riżorsi pubbliċi kulma jmur qed isiru aktar ristretti b'domandi li jikkompetu bejniethom f'setturi milquta ħażin bħas-saħħa u l-edukazzjoni; iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jżidu b'mod sostanzjali l-finanzjament għall-edukazzjoni fl-istrateġiji internazzjonali tagħhom għall-iżvilupp u l-assistenza; |
| --- | --- |

29.

| 30. | Jissottolinja li ż-żgħażagħ huma l-aktar riżorsa prezzjuża biex tingħata spinta lill-iżvilupp ekonomiku tal-pajjiżi li qed jiżviluppaw; |
| --- | --- |

30.

| 31. | Ifakkar li l-komunità globali hija impenjata li ttejjeb il-kwalità tal-edukazzjoni sal-2030 (SDG 4); |
| --- | --- |

31.

| 32. | Jappella biex jiżdiedu l-iskambji edukattivi internazzjonali bejn iż-żgħażagħ fl-Afrika u fl-UE, permezz ta' programmi bħal Erasmus u Erasmus għal Imprendituri Żgħażagħ, bil-għan li jgħinu lill-imprendituri l-ġodda jiksbu l-ħiliet rilevanti għall-ġestjoni tan-negozji; |
| --- | --- |

32.

| 33. | Jistieden lill-Istati Membri jqisu l-fatt li l-kriżi tas-saħħa tal-COVID-19 aggravat is-sitwazzjoni ta' dawk miżmuma fil-kampijiet fis-Sirja u jirrimpatrijaw minnufih lit-tfal Ewropej kollha miżmuma f'dawk il-kampijiet, filwaqt li jiżguraw li l-aħjar interess tat-tfal jipprevali bħala l-kunsiderazzjoni primarja; |
| --- | --- |

33.

| 34. | Jisħaq fuq l-importanza li t-taħriġ vokazzjonali u l-“programmi kumpensatorji” jiġu inklużi fil-pjanijiet ta' rkupru biex jgħinu lit-tfal u liż-żgħażagħ jidħlu fis-suq tax-xogħol; jistieden lill-Kummissjoni, lis-SEAE, lill-Istati Membri u lill-pajjiżi terzi joffru prospettivi futuri mixtieqa għaż-żgħażagħ; |
| --- | --- |

34.

| 35. | Jisħaq fuq l-importanza li l-investiment fit-taħriġ u l-edukazzjoni jiġi akkumpanjat minn appoġġ għall-ħolqien tal-impjiegi biex tingħata perspettiva futura aħjar għall-ġenerazzjoni li jmiss ta' żgħażagħ fl-Afrika u f'reġjuni oħra li qed jiżviluppaw; jinnota l-importanza partikolari tas-sħubija pubblika-privata fil-ksib tal-SDG 8 dwar l-aċċess għal xogħol deċenti; jisħaq fuq l-importanza ta' edukazzjoni sekondarja u taħriġ vokazzjonali li huma essenzjali għall-impjegabbiltà taż-żgħażagħ u għall-iżvilupp sostenibbli; jinnota wkoll li ż-żieda fil-popolazzjoni taż-żgħażagħ tal-Afrika teħtieġ l-ewwel u qabel kollox l-appoġġ ta' edukazzjoni ta' kwalità u l-progress tat-taħriġ fil-ħiliet vokazzjonali biex jiżdiedu l-mobbiltà u l-aċċess għas-swieq u d-drittijiet; |
| --- | --- |

35.

| 36. | Jistieden lill-UE trawwem l-investiment fit-taħriġ vokazzjonali u fl-apprendiment tul il-ħajja u t-tisħiħ tal-istrutturi edukattivi, f'kooperazzjoni mas-settur privat, biex jiġi sfruttat il-kapital uman; |
| --- | --- |

36.

| 37. | Jenfasizza l-importanza ta' żvilupp professjonali kontinwu u appoġġ finanzjarju msaħħaħ għall-għalliema, li jagħtihom is-setgħa jindirizzaw it-telf tal-apprendiment fost l-istudenti tagħhom sabiex ikunu jistgħu jirrispondu għall-kundizzjonijiet tas-saħħa soċjali, tal-familja u mentali individwali tagħhom, u biex jinkorporaw it-teknoloġija diġitali fit-tagħlim tagħhom; jisħaq fuq il-ħtieġa urġenti li tinħataf l-opportunità u li jintużaw fondi għall-irkupru mill-COVID-19 u miżuri innovattivi rapidi użati biex jiġi żgurat l-apprendiment mill-bogħod matul il-pandemija bil-għan li tiġi riveduta l-edukazzjoni u jinbnew sistemi li jħarsu aktar 'il quddiem, li jkunu inklużivi, flessibbli u reżiljenti; jemmen li dawn l-approċċi l-ġodda jridu jindirizzaw it-telf tal-apprendiment, jipprevjenu t-tluq bikri mill-iskola u jiżguraw il-benesseri soċjali u emozzjonali tal-istudenti, l-għalliema u l-persunal; |
| --- | --- |

37.

| 38. | Jenfasizza r-rwol tal-edukazzjoni mhux formali u ta' dik informali, tal-edukazzjoni dwar iċ-ċittadinanza u tal-volontarjat; jistieden lill-Kummissjoni tappoġġa lill-pajjiżi terzi fit-titjib tar-rikonoxximent tal-ħiliet personali; jinsisti fuq il-promozzjoni ta' prattiki ta' solidarjetà u ta' mentoraġġ interġenerazzjonali biex jitnaqqsu l-inugwaljanzi, l-esklużjoni jew it-tluq bikri mill-iskola; |
| --- | --- |

38.

| 39. | Jappella biex jiġu aċċelerati l-iskambji tal-għarfien u l-mobbiltà globali fil-livelli kollha tal-edukazzjoni kif ukoll bejn u fi ħdan il-pajjiżi u r-reġjuni, filwaqt li jiġi rikonoxxut li l-istorja kumplessa u kkontestata tar-relazzjonijiet dinjija u jenfasizza l-importanza li l-wirt, l-identità kulturali, l-istorja, l-arti u ċ-ċittadinanza globali jiġu promossi permezz tal-edukazzjoni; jinnota l-potenzjal tal-kombinazzjoni tal-iskambji online u l-ivvjaġġar għal dan il-għan; |
| --- | --- |

39.

| 40. | Jisħaq fuq l-importanza li jiġu żviluppati u msaħħa attivitajiet ta' sensibilizzazzjoni relatati mat-tibdil fil-klima u l-protezzjoni ambjentali u l-impatt tagħhom fuq it-tfal u l-ġenerazzjonijiet futuri; jappella biex l-edukazzjoni ambjentali ssir komponent ewlieni tal-kurrikuli tal-iskejjel; |
| --- | --- |

40.

| 41. | Jenfasizza r-rwol importanti tal-edukazzjoni fiżika fl-iskejjel, peress li l-attività fiżika u stil ta' ħajja tajjeb għas-saħħa huma essenzjali għat-titjib tas-saħħa tal-istudenti; jistieden, għalhekk, lill-Kummissjoni u lis-SEAE jappoġġaw lill-awtoritajiet nazzjonali biex jiżguraw faċilitajiet sportivi suffiċjenti u sikuri fl-iskejjel u t-taħriġ ta' għalliema tal-isport kwalifikati; |
| --- | --- |

41.

| 42. | Jiġbed l-attenzjoni għall-ħtieġa li jiġu sfruttati s-sinerġiji bejn il-kultura u l-edukazzjoni sabiex jissawru soċjetajiet sostenibbli, inklużivi u reżiljenti; jistieden lill-Kummissjoni u lis-SEAE jappoġġaw, f'dan ir-rigward, lill-awtoritajiet nazzjonali huma u jinkludu l-arti u l-kultura fil-kurrikuli tal-iskejjel u fl-attivitajiet ekstrakurrikulari tagħhom sabiex jarrikkixxu l-esperjenzi edukattivi u tat-tagħlim tal-istudenti fil-pajjiżi terzi; |
| --- | --- |

42.

| 43. | Iqis li l-gvernijiet nazzjonali – u l-awtoritajiet nazzjonali, reġjonali jew lokali kompetenti tagħhom – jeħtiġilhom jikkomunikaw mat-tfal b'mod adattat għalihom bil-għan li jispjegaw il-miżuri meħuda biex jillimitaw it-tixrid tal-COVID-19 ħalli jkun hemm sensibilizzazzjoni dwar l-impatt, ir-riskji u t-theddid tal-COVID-19 u jinformaw lit-tfal dwar id-drittijiet tagħhom; |
| --- | --- |

43.

| 44. | Jisħaq fuq l-importanza li jinkisbu l-ħiliet, b'mod partikolari permezz tat-tagħlim wiċċ imb wiċċ, li se jippermettu lit-tfal jagħmlu progress f'ħajjithom, bħal fil-każ tar-relazzjonijiet personali, il-ħiliet fl-istudju, l-empatija u l-kooperazzjoni; jenfasizza l-importanza li t-tfal ikunu jistgħu jinvolvu ruħhom f'attivitajiet ta' logħob u ta' divertiment bħala element ewlieni tal-iżvilupp tagħhom, kif rikonoxxut fl-Artikolu 31 tal-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal; jappella biex jittieħdu passi bil-għan li tissaħħaħ it-tgawdija ta' attivitajiet kulturali u ta' divertiment għat-tfal, kemm bħala drittijiet fihom infushom kif ukoll bħala mezz biex jittejbu s-saħħa mentali u l-benesseri ġenerali tagħhom; |
| --- | --- |

44.

| 45. | Itenni t-talba tiegħu lill-Istati Membri kollha tan-NU li għadhom ma għamlux dan biex jirratifikaw il-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal, filwaqt li jisħaq fuq l-importanza li dan l-istrument ewlieni tad-drittijiet tal-bniedem isir effettiv fuq livell dinji; |
| --- | --- |

45.

| 46. | Jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġi evalwat, segwit u mmonitorjat b'mod xieraq l-impatt tal-inizjattivi introdotti matul il-kriżi, sabiex jiġu identifikati l-lakuni u n-nuqqasijiet u jiġi determinat kif dawn jistgħu jiġu rimedjati; |
| --- | --- |

46.

| 47. | Jimpenja ruħu li jagħmel l-edukazzjoni suġġett fundamentali tad-diskussjonijiet fil-ħidma tad-delegazzjonijiet parlamentari, b'mod partikolari permezz ta' assemblej parlamentari konġunti bħall-Assemblea Parlamentari Konġunta AKP-UE; |
| --- | --- |

47.

| 48. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni. |
| --- | --- |

48.

---

(1)  B'mod partikolari, l-Osservazzjoni Ġenerali nru 5 dwar il-miżuri ġenerali ta' implimentazzjoni tal-Konvenzjoni dwar id-Drittijiet tat-Tfal; nru 6 dwar it-trattament ta' tfal mhux akkumpanjati u separati barra mill-pajjiż tal-oriġini tagħhom; nru 10 dwar id-drittijiet tat-tfal fil-ġustizzja għall-minorenni; nru 12 dwar id-dritt tat-tfal li jinstemgħu; nru 13 dwar id-dritt tat-tfal li jkunu liberi minn kull forma ta' vjolenza; nru 14 dwar id-dritt tat-tfal li jkollhom l-aħjar interessi tagħhom meqjusa bħala kunsiderazzjoni primarja; nru 15 dwar id-dritt tat-tfal għat-tgawdija tal-ogħla standard ta' saħħa li jista' jinkiseb; u nru 16 dwar l-obbligi tal-Istat rigward l-impatt tas-settur tan-negozju fuq id-drittijiet tat-tfal.

(2)  ĠU C 232, 16.6.2021, p. 2.

(3)  ĠU C 474, 24.11.2021, p. 130.

(4)  Uffiċċju tar-Riċerka UNICEF, COVID-19: Missing More Than a Classroom – The impact of school closures on children's nutrition (COVID-19: is-sospensjoni tal-lezzjonijiet mhijiex l-unika konsegwenza – l-impatt tal-għeluq tal-iskejjel fuq in-nutrizzjoni tat-tfal), Jannar 2021.

(5)  UNESCO, Skeda informattiva nru 46, More Than One-Half of Children and Adolescents Are Not Learning Worldwide (Fid-dinja aktar min-nofs it-tfal u l-adolexxenti ma jmorrux l-iskola), Settembru 2017.

(6)  Rapport tan-Nazzjonijiet Uniti dwar l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tal-2021, 15 ta' Lulju 2021.

(7)  UNESCO, How many students are at risk of not returning to school? (Kemm studenti jinsabu f'riskju li ma jmorrux lura l-iskola?), 30 ta' Lulju 2020.

(8)  Stqarrija għall-istampa tad-19 ta' Ġunju 2020 mill-Europol bit-titolu “Exploiting Isolation: sexual predators increasingly targeting children during COVID pandemic” (L-isfruttament tal-iżolament: il-predaturi sesswali jimmiraw dejjem aktar it-tfal waqt il-pandemija tal-COVID).

---

| 6.12.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 465/54 |
| --- | --- | --- | --- |

6.12.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 465/54

---

P9_TA(2022)0139

Il-ksib tal-indipendenza ekonomika tan-nisa permezz tal-intraprenditorija u tal-impjieg indipendenti

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 dwar il-ksib tal-indipendenza ekonomika tan-nisa permezz tal-intraprenditorija u tal-impjieg indipendenti (2021/2080(INI))

(2022/C 465/05)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 2 u 3(3) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u l-Artikolu 8 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 2 u 3(3) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u l-Artikolu 8 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 21(1), 23 u 33(2) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 21(1), 23 u 33(2) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-5 ta' Marzu 2020 intitolata “Unjoni ta' Ugwaljanza: Strateġija ta' Ugwaljanza Bejn is-Sessi għall-2020-2025” (COM(2020)0152), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-5 ta' Marzu 2020 intitolata “Unjoni ta' Ugwaljanza: Strateġija ta' Ugwaljanza Bejn is-Sessi għall-2020-2025” (COM(2020)0152),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-10 ta' Marzu 2020 bit-titlu “Strateġija għall-SMEs għal Ewropa sostenibbli u diġitali” (COM(2020)0103), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-10 ta' Marzu 2020 bit-titlu “Strateġija għall-SMEs għal Ewropa sostenibbli u diġitali” (COM(2020)0103),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-1 ta' Lulju 2020 bit-titolu “Aġenda għall-Ħiliet għall-Ewropa għall-kompetittività sostenibbli, il-ġustizzja soċjali u r-reżiljenza” (COM(2020)0274), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-1 ta' Lulju 2020 bit-titolu “Aġenda għall-Ħiliet għall-Ewropa għall-kompetittività sostenibbli, il-ġustizzja soċjali u r-reżiljenza” (COM(2020)0274),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-3 ta' Marzu 2021 bit-titolu “Unjoni ta' Ugwaljanza: Strateġija dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità 2021-2030” (COM(2021)0101), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-3 ta' Marzu 2021 bit-titolu “Unjoni ta' Ugwaljanza: Strateġija dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità 2021-2030” (COM(2021)0101),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tad-Direttorat Ġenerali tal-Kummissjoni għan-Networks tal-Komunikazzjonijiet, il-Kontenut u t-Teknoloġija tal-2020 bit-titolu “Women in the Digital Age” (In-Nisa fl-Era Diġitali), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tad-Direttorat Ġenerali tal-Kummissjoni għan-Networks tal-Komunikazzjonijiet, il-Kontenut u t-Teknoloġija tal-2020 bit-titolu “Women in the Digital Age” (In-Nisa fl-Era Diġitali),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-19 ta' Jannar 2016 dwar fatturi esterni li jirrappreżentaw ostakoli għall-intraprenditorija femminili Ewropea (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-19 ta' Jannar 2016 dwar fatturi esterni li jirrappreżentaw ostakoli għall-intraprenditorija femminili Ewropea (1),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-28 ta' April 2016 dwar l-ugwaljanza bejn is-sessi u l-għoti ta' setgħa lin-nisa fl-era diġitali (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-28 ta' April 2016 dwar l-ugwaljanza bejn is-sessi u l-għoti ta' setgħa lin-nisa fl-era diġitali (2),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-3 ta' Ottubru 2017 dwar it-tisħiħ tal-pożizzjoni ekonomika tan-nisa fis-setturi privati u pubbliċi fl-UE (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-3 ta' Ottubru 2017 dwar it-tisħiħ tal-pożizzjoni ekonomika tan-nisa fis-setturi privati u pubbliċi fl-UE (3),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-17 ta' April 2018 dwar l-emanċipazzjoni tan-nisa u tat-tfajliet permezz tas-settur diġitali (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-17 ta' April 2018 dwar l-emanċipazzjoni tan-nisa u tat-tfajliet permezz tas-settur diġitali (4),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-21 ta' Jannar 2021 bit-titolu “Tnaqqis tad-disparità bejn il-ġeneri fil-qasam diġitali: il-parteċipazzjoni tan-nisa fl-ekonomija diġitali” (5), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-21 ta' Jannar 2021 bit-titolu “Tnaqqis tad-disparità bejn il-ġeneri fil-qasam diġitali: il-parteċipazzjoni tan-nisa fl-ekonomija diġitali” (5),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-21 ta' Jannar 2021 dwar il-perspettiva tal-ġeneru fil-kriżi tal-COVID-19 u fil-perjodu ta' wara l-kriżi (6), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-21 ta' Jannar 2021 dwar il-perspettiva tal-ġeneru fil-kriżi tal-COVID-19 u fil-perjodu ta' wara l-kriżi (6),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-21 ta' Jannar 2021 dwar l-Istrateġija tal-UE għall-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri (7), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-21 ta' Jannar 2021 dwar l-Istrateġija tal-UE għall-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri (7),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-10 ta' Ġunju 2021 dwar it-tħeġġiġ tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri fl-edukazzjoni u l-karrieri fl-oqsma tax-xjenza, tat-teknoloġija, tal-inġinerija u tal-matematika (STEM) (8), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-10 ta' Ġunju 2021 dwar it-tħeġġiġ tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri fl-edukazzjoni u l-karrieri fl-oqsma tax-xjenza, tat-teknoloġija, tal-inġinerija u tal-matematika (STEM) (8),

| — | wara li kkunsidra l-istudju bit-titolu “The Professional Status of Rural Women in the EU” (L-Istatus Professjonali tan-Nisa Rurali fl-UE) ippubblikat mid-Dipartiment Tematiku għad-Drittijiet taċ-Ċittadini u l-Affarijiet Kostituzzjonali tad-Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni f'Mejju 2019, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju bit-titolu “The Professional Status of Rural Women in the EU” (L-Istatus Professjonali tan-Nisa Rurali fl-UE) ippubblikat mid-Dipartiment Tematiku għad-Drittijiet taċ-Ċittadini u l-Affarijiet Kostituzzjonali tad-Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni f'Mejju 2019,

| — | wara li kkunsidra l-istudju bit-titolu “Enhancing economic Empowerment through Entrepreneurship and Business Leadership in OECD Countries” (It-Tisħiħ tal-Awtonomizzazzjoni Ekonomika tan-Nisa permezz tal-Intraprenditorija u t-Tmexxija tan-Negozju fil-Pajjiżi tal-OECD) ippubblikat mid-Direttorat għall-Impjiegi, ix-Xogħol u l-Affarijiet Soċjali tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD) fl-2014, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju bit-titolu “Enhancing economic Empowerment through Entrepreneurship and Business Leadership in OECD Countries” (It-Tisħiħ tal-Awtonomizzazzjoni Ekonomika tan-Nisa permezz tal-Intraprenditorija u t-Tmexxija tan-Negozju fil-Pajjiżi tal-OECD) ippubblikat mid-Direttorat għall-Impjiegi, ix-Xogħol u l-Affarijiet Soċjali tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD) fl-2014,

| — | wara li kkunsidra l-istudju bit-titolu “International Survey of Adult Financial Literacy” (Stħarriġ Internazzjonali tal-Litteriżmu Finanzjarju tal-Adulti) ippubblikat mill-OECD fl-2020, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju bit-titolu “International Survey of Adult Financial Literacy” (Stħarriġ Internazzjonali tal-Litteriżmu Finanzjarju tal-Adulti) ippubblikat mill-OECD fl-2020,

| — | Wara li kkunsidra l-Kapitolu 2 tal-istudju bit-titolu “The Missing Entrepreneurs 2019: Policies for Inclusive Entrepreneurship” (L-Imprendituri Nieqsa 2019: Politiki għal Intraprenditorija Inklużiva) ippubblikat mill-OECD f'Diċembru 2019, |
| --- | --- |

—

Wara li kkunsidra l-Kapitolu 2 tal-istudju bit-titolu “The Missing Entrepreneurs 2019: Policies for Inclusive Entrepreneurship” (L-Imprendituri Nieqsa 2019: Politiki għal Intraprenditorija Inklużiva) ippubblikat mill-OECD f'Diċembru 2019,

| — | wara li kkunsidra l-Indiċi tal-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri tal-2020 tal-Istitut Ewropew għall-Ugwaljanza bejn is-Sessi (l-EIGE), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Indiċi tal-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri tal-2020 tal-Istitut Ewropew għall-Ugwaljanza bejn is-Sessi (l-EIGE),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-drittijiet tal-persuni b'diżabilità, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-drittijiet tal-persuni b'diżabilità,

| — | wara li kkunsidra l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti (SDGs), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti (SDGs),

| — | wara li kkunsidra t-tabella ta' valutazzjoni dwar in-Nisa fl-Era Diġitali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra t-tabella ta' valutazzjoni dwar in-Nisa fl-Era Diġitali,

| — | wara li kkunsidra l-istudju intitolat “Women's entrepreneurship and self-employment, including aspects of gendered Corporate Social Responsibility” (L-intraprenditorija u l-impjieg indipendenti tan-nisa, inklużi aspetti tar-Responsabilità Soċjali Korporattiva relatati mal-ġeneru), ippubblikat mid-Dipartiment Tematiku għad-Drittijiet taċ-Ċittadini u l-Affarijiet Kostituzzjonali tad-Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni tiegħu f'Mejju 2020, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju intitolat “Women's entrepreneurship and self-employment, including aspects of gendered Corporate Social Responsibility” (L-intraprenditorija u l-impjieg indipendenti tan-nisa, inklużi aspetti tar-Responsabilità Soċjali Korporattiva relatati mal-ġeneru), ippubblikat mid-Dipartiment Tematiku għad-Drittijiet taċ-Ċittadini u l-Affarijiet Kostituzzjonali tad-Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni tiegħu f'Mejju 2020,

| — | wara li kkunsidra l-istudju bit-titolu “Funding women entrepreneurs – How to empower growth” (Il-finanzjament tal-imprendituri nisa – Kif għandu jiġi abilitat it-tkabbir), ippubblikat mis-Servizzi ta' Konsulenza tal-InnovFin (Finanzjament tal-UE għall-Innovaturi) tal-Bank Ewropew tal-Investiment f'Ġunju 2020, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju bit-titolu “Funding women entrepreneurs – How to empower growth” (Il-finanzjament tal-imprendituri nisa – Kif għandu jiġi abilitat it-tkabbir), ippubblikat mis-Servizzi ta' Konsulenza tal-InnovFin (Finanzjament tal-UE għall-Innovaturi) tal-Bank Ewropew tal-Investiment f'Ġunju 2020,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għad-Drittijiet tan-Nisa u l-Ugwaljanza bejn is-Sessi (A9-0096/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għad-Drittijiet tan-Nisa u l-Ugwaljanza bejn is-Sessi (A9-0096/2022),

| A. | billi l-ugwaljanza bejn il-ġeneri hija valur fundamentali u objettiv ewlieni tal-UE u prekundizzjoni bażika għat-tgawdija sħiħa tad-drittijiet tal-bniedem min-nisa u l-bniet, u hija essenzjali għall-awtonomizzazzjoni tagħhom, l-iżvilupp tal-potenzjal sħiħ tagħhom u l-kisba ta' soċjetà sostenibbli u inklużiva; billi d-diskriminazzjoni abbażi tal-ġeneru bbażata fuq l-istereotipi u l-inugwaljanzi, flimkien mad-diskriminazzjoni intersezzjonali minħabba, fost l-oħrajn, is-sess, ir-razza, l-oriġini etnika jew soċjali jew id-diżabilità, l-orjentazzjoni sesswali, l-identità tal-ġeneru jew l-espressjoni tal-ġeneru tagħhom għandhom konsegwenzi soċjali u ekonomiċi negattivi u għandhom impatti fuq il-mod kif in-nisa jesperjenzaw l-isfidi, inkluż fit-twettiq tal-intraprenditorija u biex isiru persuni li jaħdmu għal rashom; |
| --- | --- |

A.

billi l-ugwaljanza bejn il-ġeneri hija valur fundamentali u objettiv ewlieni tal-UE u prekundizzjoni bażika għat-tgawdija sħiħa tad-drittijiet tal-bniedem min-nisa u l-bniet, u hija essenzjali għall-awtonomizzazzjoni tagħhom, l-iżvilupp tal-potenzjal sħiħ tagħhom u l-kisba ta' soċjetà sostenibbli u inklużiva; billi d-diskriminazzjoni abbażi tal-ġeneru bbażata fuq l-istereotipi u l-inugwaljanzi, flimkien mad-diskriminazzjoni intersezzjonali minħabba, fost l-oħrajn, is-sess, ir-razza, l-oriġini etnika jew soċjali jew id-diżabilità, l-orjentazzjoni sesswali, l-identità tal-ġeneru jew l-espressjoni tal-ġeneru tagħhom għandhom konsegwenzi soċjali u ekonomiċi negattivi u għandhom impatti fuq il-mod kif in-nisa jesperjenzaw l-isfidi, inkluż fit-twettiq tal-intraprenditorija u biex isiru persuni li jaħdmu għal rashom;

| B. | billi l-intraprenditorija femminili tagħti spinta lill-emanċipazzjoni u l-awtonomizzazzjoni tan-nisa; billi fil-perjodu 2014-2018 l-introjtu annwali medjan għall-imprendituri full-time kien indaqs għall-irġiel u n-nisa (9); billi l-indipendenza ekonomika u l-awtonomizzazzjoni tan-nisa huma ċentrali għar-realizzazzjoni tad-drittijiet tan-nisa u l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u jinkludu l-kapaċità li jipparteċipaw b'mod indaqs fis-swieq tax-xogħol, l-aċċess għar-riżorsi produttivi u l-kontroll fuqhom, il-kontroll fuq ħinhom, fuq ħajjithom u fuq ġisimhom stess, l-awtosodisfazzjon u l-parteċipazzjoni sinifikattiva fit-teħid tad-deċiżjonijiet ekonomiċi fil-livelli kollha; billi l-promozzjoni tal-indipendenza ekonomika tirrikjedi li tingħata spinta lill-intraprenditorija u lill-impjieg indipendenti tan-nisa u tkun akkumpanjata b'miżuri xierqa biex jiġu żgurati l-parteċipazzjoni ugwali tan-nisa fis-swieq tax-xogħol, paga ugwali għal xogħol ugwali jew għal xogħol ta' valur ugwali, l-aċċess għal xogħol deċenti u l-kondiviżjoni u r-rikonoxximent tar-responsabbiltajiet domestiċi u ta' indukrar; |
| --- | --- |

B.

billi l-intraprenditorija femminili tagħti spinta lill-emanċipazzjoni u l-awtonomizzazzjoni tan-nisa; billi fil-perjodu 2014-2018 l-introjtu annwali medjan għall-imprendituri full-time kien indaqs għall-irġiel u n-nisa (9); billi l-indipendenza ekonomika u l-awtonomizzazzjoni tan-nisa huma ċentrali għar-realizzazzjoni tad-drittijiet tan-nisa u l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u jinkludu l-kapaċità li jipparteċipaw b'mod indaqs fis-swieq tax-xogħol, l-aċċess għar-riżorsi produttivi u l-kontroll fuqhom, il-kontroll fuq ħinhom, fuq ħajjithom u fuq ġisimhom stess, l-awtosodisfazzjon u l-parteċipazzjoni sinifikattiva fit-teħid tad-deċiżjonijiet ekonomiċi fil-livelli kollha; billi l-promozzjoni tal-indipendenza ekonomika tirrikjedi li tingħata spinta lill-intraprenditorija u lill-impjieg indipendenti tan-nisa u tkun akkumpanjata b'miżuri xierqa biex jiġu żgurati l-parteċipazzjoni ugwali tan-nisa fis-swieq tax-xogħol, paga ugwali għal xogħol ugwali jew għal xogħol ta' valur ugwali, l-aċċess għal xogħol deċenti u l-kondiviżjoni u r-rikonoxximent tar-responsabbiltajiet domestiċi u ta' indukrar;

| C. | billi n-nisa huma l-aktar sors ta' valur u l-akbar sors mhux sfruttat ta' potenzjal intraprenditorjali u ta' tmexxija fl-Ewropa; billi bejn l-2014 u l-2018 in-nisa madwar l-OECD kienu darbtejn aktar probabbli li jibdew in-negozju tagħhom stess minn dawk fl-UE (10); billi l-imprendituri nisa u n-nisa li jaħdmu għal rashom huma sors li mhuwiex utilizzat biżżejjed ta' tkabbir ekonomiku sostenibbli, ħolqien ta' impjiegi u potenzjal ta' innovazzjoni, billi l-promozzjoni ta' dan is-sors ta' tkabbir hija għodda importanti biex jitrawmu l-awtonomizzazzjoni u indipendenza ekonomika tan-nisa; billi l-awtonomizzazzjoni ekonomika tan-nisa tagħti spinta lill-produttività u żżid id-diversifikazzjoni ekonomika u l-ugwaljanza fl-introjtu; billi l-impjieg indipendenti jeħtieġ li jiġi rikonoxxut bħala forma ta' xogħol li jgħin biex jinħolqu l-impjiegi u jitnaqqas il-qgħad; billi l-istudji juru li n-nisa spiss ikollhom stil ta' ġestjoni u tmexxija differenti mill-irġiel u li d-diversità tal-ġeneru fit-timijiet hija ta' benefiċċju għas-soċjetà u għall-ekonomija (11); billi l-appoġġ għall-imprendituri nisa u għan-nisa li jaħdmu għal rashom isaħħaħ ukoll il-kompetittività tal-UE u, għalhekk, l-attività intraprenditorjali kollha li toħloq l-impjiegi u l-introjtu, u b'hekk il-valur miżjud għan-negozju u s-soċjetà, għandha tiġi promossa mill-UE u l-Istati Membri tagħha; |
| --- | --- |

C.

billi n-nisa huma l-aktar sors ta' valur u l-akbar sors mhux sfruttat ta' potenzjal intraprenditorjali u ta' tmexxija fl-Ewropa; billi bejn l-2014 u l-2018 in-nisa madwar l-OECD kienu darbtejn aktar probabbli li jibdew in-negozju tagħhom stess minn dawk fl-UE (10); billi l-imprendituri nisa u n-nisa li jaħdmu għal rashom huma sors li mhuwiex utilizzat biżżejjed ta' tkabbir ekonomiku sostenibbli, ħolqien ta' impjiegi u potenzjal ta' innovazzjoni, billi l-promozzjoni ta' dan is-sors ta' tkabbir hija għodda importanti biex jitrawmu l-awtonomizzazzjoni u indipendenza ekonomika tan-nisa; billi l-awtonomizzazzjoni ekonomika tan-nisa tagħti spinta lill-produttività u żżid id-diversifikazzjoni ekonomika u l-ugwaljanza fl-introjtu; billi l-impjieg indipendenti jeħtieġ li jiġi rikonoxxut bħala forma ta' xogħol li jgħin biex jinħolqu l-impjiegi u jitnaqqas il-qgħad; billi l-istudji juru li n-nisa spiss ikollhom stil ta' ġestjoni u tmexxija differenti mill-irġiel u li d-diversità tal-ġeneru fit-timijiet hija ta' benefiċċju għas-soċjetà u għall-ekonomija (11); billi l-appoġġ għall-imprendituri nisa u għan-nisa li jaħdmu għal rashom isaħħaħ ukoll il-kompetittività tal-UE u, għalhekk, l-attività intraprenditorjali kollha li toħloq l-impjiegi u l-introjtu, u b'hekk il-valur miżjud għan-negozju u s-soċjetà, għandha tiġi promossa mill-UE u l-Istati Membri tagħha;

| D. | billi n-nisa fir-reġjuni rurali u żvantaġġjati huma aktar probabbli li jinvolvu ruħhom f'intraprenditorija u f'impjieg indipendenti minn dawk li jinsabu fir-reġjuni urbani u ekonomikament prosperi (12); billi l-opportunitajiet ta' impjieg għan-nisa fiż-żoni rurali fl-UE huma agħar minn dawk għall-irġiel fi-żoni rurali u minn dawk għan-nisa fiż-żoni urbani; billi s-sehem ta' nisa li jaħdmu għal rashom fiż-żoni rurali huwa kemxejn ogħla minn dak fiż-żoni totali; billi 30 % tal-azjendi agrikoli fl-UE huma mmexxija minn nisa, bħala persuni li jaħdmu għal rashom (13); |
| --- | --- |

D.

billi n-nisa fir-reġjuni rurali u żvantaġġjati huma aktar probabbli li jinvolvu ruħhom f'intraprenditorija u f'impjieg indipendenti minn dawk li jinsabu fir-reġjuni urbani u ekonomikament prosperi (12); billi l-opportunitajiet ta' impjieg għan-nisa fiż-żoni rurali fl-UE huma agħar minn dawk għall-irġiel fi-żoni rurali u minn dawk għan-nisa fiż-żoni urbani; billi s-sehem ta' nisa li jaħdmu għal rashom fiż-żoni rurali huwa kemxejn ogħla minn dak fiż-żoni totali; billi 30 % tal-azjendi agrikoli fl-UE huma mmexxija minn nisa, bħala persuni li jaħdmu għal rashom (13);

| E. | billi l-iskarsezza relattiva ta' imprendituri nisa għandha titqies bħala sors mhux sfruttat għall-innovazzjoni u l-iżvilupp, speċjalment fil-kuntest tat-trasformazzjoni ekoloġika u dik diġitali tal-Ewropa u l-irkupru ekonomiku tagħha wara l-kriżi tal-COVID-19; billi l-kriżi tal-COVID-19 affettwat lin-nisa b'mod sproporzjonat, b'mod partikolari lil dawk li jaħdmu f'impjiegi prekarji, f'setturi femminizzati u fl-ekonomija informali, u kellha impatti sinifikanti fuqhom kemm mil-lat ekonomiku u kemm mil-lat ta' impjiegi minħabba li żdiedu r-responsabbiltajiet tal-indukrar u dawk domestiċi, ġie ristrett l-aċċess għas-saħħa sesswali u riproduttiva u d-drittijiet relatati (SRHR) kif ukoll żdiedu l-vjolenza u l-fastidju abbażi tal-ġeneru; billi l-ekonomija Ewropea għandha l-potenzjal li tibbenefika minn tkabbir fil-PDG ta' EUR 16-il biljun jekk tinkoraġġixxi lil aktar nisa jidħlu fis-suq tal-impjiegi diġitali; billi t-titjib tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-awtonomizzazzjoni tal-intraprenditorija femminili huma kruċjali biex jitħaffef u jissaħħaħ l-irkupru Ewropew; |
| --- | --- |

E.

billi l-iskarsezza relattiva ta' imprendituri nisa għandha titqies bħala sors mhux sfruttat għall-innovazzjoni u l-iżvilupp, speċjalment fil-kuntest tat-trasformazzjoni ekoloġika u dik diġitali tal-Ewropa u l-irkupru ekonomiku tagħha wara l-kriżi tal-COVID-19; billi l-kriżi tal-COVID-19 affettwat lin-nisa b'mod sproporzjonat, b'mod partikolari lil dawk li jaħdmu f'impjiegi prekarji, f'setturi femminizzati u fl-ekonomija informali, u kellha impatti sinifikanti fuqhom kemm mil-lat ekonomiku u kemm mil-lat ta' impjiegi minħabba li żdiedu r-responsabbiltajiet tal-indukrar u dawk domestiċi, ġie ristrett l-aċċess għas-saħħa sesswali u riproduttiva u d-drittijiet relatati (SRHR) kif ukoll żdiedu l-vjolenza u l-fastidju abbażi tal-ġeneru; billi l-ekonomija Ewropea għandha l-potenzjal li tibbenefika minn tkabbir fil-PDG ta' EUR 16-il biljun jekk tinkoraġġixxi lil aktar nisa jidħlu fis-suq tal-impjiegi diġitali; billi t-titjib tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-awtonomizzazzjoni tal-intraprenditorija femminili huma kruċjali biex jitħaffef u jissaħħaħ l-irkupru Ewropew;

| F. | billi l-Unjoni Ewropea għadha lura meta mqabbla mal-Istati Uniti u maċ-Ċina f'dak li hu l-iżvilupp ta' teknoloġiji, pereżempju, tal-intelliġenza artifiċjali u ta' teknoloġiji blockchain; billi f'April 2021 in-negozji ġodda bl-ogħla valur fid-dinja kienu prinċipalment kumpaniji Ċiniżi u Amerikani; billi l-Unjoni Ewropea għandha tirrikonoxxi u tappoġġja l-kapaċitajiet ta' innovazzjoni li għandhom in-nisa Ewropej biex jiżviluppaw teknoloġiji; |
| --- | --- |

F.

billi l-Unjoni Ewropea għadha lura meta mqabbla mal-Istati Uniti u maċ-Ċina f'dak li hu l-iżvilupp ta' teknoloġiji, pereżempju, tal-intelliġenza artifiċjali u ta' teknoloġiji blockchain; billi f'April 2021 in-negozji ġodda bl-ogħla valur fid-dinja kienu prinċipalment kumpaniji Ċiniżi u Amerikani; billi l-Unjoni Ewropea għandha tirrikonoxxi u tappoġġja l-kapaċitajiet ta' innovazzjoni li għandhom in-nisa Ewropej biex jiżviluppaw teknoloġiji;

| G. | billi n-nisa jirrappreżentaw biss 34,4 % ta' dawk li jaħdmu għal rashom fl-UE u 30 % tal-imprendituri tagħha li għadhom jibdew, u dawn il-fatti jikkonfermaw li l-akbar disparitajiet bejn il-ġeneri fl-attività intraprenditorjali jinsabu fl-Ewropa u fl-Amerika ta' Fuq (14); billi 34 % biss tal-pożizzjonijiet maniġerjali fl-UE huma okkupati minn nisa (15); billi l-esperjenza preċedenti f'pożizzjonijiet maniġerjali tipprovdi lill-individwi l-ħiliet u l-kunfidenza meħtieġa biex ikunu sidien ta' negozju huma stess (16); billi n-nuqqas ta' protezzjoni soċjali bħal-liv imħallas tal-mard, tal-maternità, tal-paternità u tal-ġenituri jista' jkun problematiku għan-nisa li jaħdmu għal rashom f'għadd ta' Stati Membri; billi huwa aktar probabbli li n-nisa li jaħdmu għal rashom jispiċċaw fil-faqar; |
| --- | --- |

G.

billi n-nisa jirrappreżentaw biss 34,4 % ta' dawk li jaħdmu għal rashom fl-UE u 30 % tal-imprendituri tagħha li għadhom jibdew, u dawn il-fatti jikkonfermaw li l-akbar disparitajiet bejn il-ġeneri fl-attività intraprenditorjali jinsabu fl-Ewropa u fl-Amerika ta' Fuq (14); billi 34 % biss tal-pożizzjonijiet maniġerjali fl-UE huma okkupati minn nisa (15); billi l-esperjenza preċedenti f'pożizzjonijiet maniġerjali tipprovdi lill-individwi l-ħiliet u l-kunfidenza meħtieġa biex ikunu sidien ta' negozju huma stess (16); billi n-nuqqas ta' protezzjoni soċjali bħal-liv imħallas tal-mard, tal-maternità, tal-paternità u tal-ġenituri jista' jkun problematiku għan-nisa li jaħdmu għal rashom f'għadd ta' Stati Membri; billi huwa aktar probabbli li n-nisa li jaħdmu għal rashom jispiċċaw fil-faqar;

| H. | billi li dak li jkun jibda u jmexxi negozju hija ħaġa kumplessi fl-UE minħabba r-rekwiżiti u l-proċeduri burokratiċi u amministrattivi differenti, sitwazzjoni li hija ostaklu biex aktar nisa jiġu inkoraġġiti jsiru imprendituri; billi n-nisa jiffaċċjaw ostakli differenti mill-irġiel, b'mod partikolari ta' natura ekonomika, leġiżlattiva u soċjali, biex jaqbdu t-triq tal-intraprenditorija; billi dawn l-ostakli huma mibnija madwar l-istereotipi tal-ġeneri li jikkontribwixxu għas-segregazzjoni tal-ġeneri fl-edukazzjoni, in-nuqqas ta' taħriġ speċifiku, livell aktar baxx ta' fiduċja intraprenditorjali, inqas aċċess għall-informazzjoni u għall-appoġġ finanzjarju u mill-gvern u inqas għodod għan-networks soċjali u tan-negozju, preġudizzji tal-ġeneru u diffikultajiet fir-rikonċiljazzjoni tax-xogħol mal-ħajja tal-familja, minħabba n-nuqqas ta' infrastrutturi tal-indukrar, speċjalment il-kura tat-tfal u minħabba l-istereotip li n-nisa jwettqu l-biċċa l-kbira tal-indukrar u x-xogħol domestiku; billi n-nisa huma aktar probabbli mill-irġiel li jirrapportaw is-sigħat tax-xogħol flessibbli bħala l-motivazzjoni tagħhom biex jaqbdu t-triq tal-intraprenditorija u tal-impjieg indipendenti (17); billi l-intraprenditorija u l-impjieg indipendenti femminili jistgħu jkunu wkoll strument siewi biex jirrikonċiljaw ix-xogħol u l-ħajja personali; billi mill-2014 sal-2018 34,5 % biss tan-nisa fl-UE u 37,7 % tan-nisa fl-OECD ħassew li kellhom il-ħiliet u l-għarfien meħtieġa biex jibdew in-negozju tagħhom stess; billi n-nisa huma kważi 10 % aktar probabbli mill-irġiel li jirrapportaw biża' ta' falliment (18); billi hemm diskrepanza fil-litteriżmu finanzjarju bejn l-irġiel u n-nisa; billi din id-diskrepanza taġixxi bħala ostaklu għan-nisa meta jkunu qed jaċċessaw il-finanzjament, u b'mod ġenerali xxekkilhom milli jipparteċipaw b'mod kunfidenti f'attivitajiet ekonomiċi u finanzjarji (19); |
| --- | --- |

H.

billi li dak li jkun jibda u jmexxi negozju hija ħaġa kumplessi fl-UE minħabba r-rekwiżiti u l-proċeduri burokratiċi u amministrattivi differenti, sitwazzjoni li hija ostaklu biex aktar nisa jiġu inkoraġġiti jsiru imprendituri; billi n-nisa jiffaċċjaw ostakli differenti mill-irġiel, b'mod partikolari ta' natura ekonomika, leġiżlattiva u soċjali, biex jaqbdu t-triq tal-intraprenditorija; billi dawn l-ostakli huma mibnija madwar l-istereotipi tal-ġeneri li jikkontribwixxu għas-segregazzjoni tal-ġeneri fl-edukazzjoni, in-nuqqas ta' taħriġ speċifiku, livell aktar baxx ta' fiduċja intraprenditorjali, inqas aċċess għall-informazzjoni u għall-appoġġ finanzjarju u mill-gvern u inqas għodod għan-networks soċjali u tan-negozju, preġudizzji tal-ġeneru u diffikultajiet fir-rikonċiljazzjoni tax-xogħol mal-ħajja tal-familja, minħabba n-nuqqas ta' infrastrutturi tal-indukrar, speċjalment il-kura tat-tfal u minħabba l-istereotip li n-nisa jwettqu l-biċċa l-kbira tal-indukrar u x-xogħol domestiku; billi n-nisa huma aktar probabbli mill-irġiel li jirrapportaw is-sigħat tax-xogħol flessibbli bħala l-motivazzjoni tagħhom biex jaqbdu t-triq tal-intraprenditorija u tal-impjieg indipendenti (17); billi l-intraprenditorija u l-impjieg indipendenti femminili jistgħu jkunu wkoll strument siewi biex jirrikonċiljaw ix-xogħol u l-ħajja personali; billi mill-2014 sal-2018 34,5 % biss tan-nisa fl-UE u 37,7 % tan-nisa fl-OECD ħassew li kellhom il-ħiliet u l-għarfien meħtieġa biex jibdew in-negozju tagħhom stess; billi n-nisa huma kważi 10 % aktar probabbli mill-irġiel li jirrapportaw biża' ta' falliment (18); billi hemm diskrepanza fil-litteriżmu finanzjarju bejn l-irġiel u n-nisa; billi din id-diskrepanza taġixxi bħala ostaklu għan-nisa meta jkunu qed jaċċessaw il-finanzjament, u b'mod ġenerali xxekkilhom milli jipparteċipaw b'mod kunfidenti f'attivitajiet ekonomiċi u finanzjarji (19);

| I. | billi l-istrutturi u l-istereotipi dannużi jipperpetwaw l-inugwaljanza; billi r-rwoli u l-istereotipi tal-ġeneru tradizzjonali għadhom jinfluwenzaw id-diviżjoni tax-xogħol fid-dar, fl-edukazzjoni, fuq il-post tax-xogħol u fis-soċjetà; billi l-kura mhux imħallsa u x-xogħol domestiku jitwettqu l-aktar min-nisa, b'impatt fuq l-impjiegi u l-progress fil-karriera u jikkontribwixxu għad-differenza bejn il-pagi u l-pensjonijiet tal-irġiel u n-nisa; billi l-miżuri ta' bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata, bħad-Direttiva dwar il-Bilanċ bejn ix-Xogħol u l-Ħajja Privata, jeħtieġ li jiġu trasposti b'mod urġenti u xieraq mill-Istati Membri u kkomplementati b'miżuri ulterjuri sabiex aktar irġiel jiġu involuti f'xogħol mhux imħallas; |
| --- | --- |

I.

billi l-istrutturi u l-istereotipi dannużi jipperpetwaw l-inugwaljanza; billi r-rwoli u l-istereotipi tal-ġeneru tradizzjonali għadhom jinfluwenzaw id-diviżjoni tax-xogħol fid-dar, fl-edukazzjoni, fuq il-post tax-xogħol u fis-soċjetà; billi l-kura mhux imħallsa u x-xogħol domestiku jitwettqu l-aktar min-nisa, b'impatt fuq l-impjiegi u l-progress fil-karriera u jikkontribwixxu għad-differenza bejn il-pagi u l-pensjonijiet tal-irġiel u n-nisa; billi l-miżuri ta' bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata, bħad-Direttiva dwar il-Bilanċ bejn ix-Xogħol u l-Ħajja Privata, jeħtieġ li jiġu trasposti b'mod urġenti u xieraq mill-Istati Membri u kkomplementati b'miżuri ulterjuri sabiex aktar irġiel jiġu involuti f'xogħol mhux imħallas;

| J. | billi l-aċċess għan-networks, il-mentoraġġ u l-promozzjoni tal-imprendituri nisa bħala mudelli eżemplari huma importanti biex in-nisa jiġu inkoraġġiti jqisu l-intraprenditorija bħala karriera u biex tiżdied l-awtonomizzazzjoni ekonomika tan-nisa; billi d-diversità tal-mudelli eżemplari tista' tappella għal nisa minn sfondi differenti; |
| --- | --- |

J.

billi l-aċċess għan-networks, il-mentoraġġ u l-promozzjoni tal-imprendituri nisa bħala mudelli eżemplari huma importanti biex in-nisa jiġu inkoraġġiti jqisu l-intraprenditorija bħala karriera u biex tiżdied l-awtonomizzazzjoni ekonomika tan-nisa; billi d-diversità tal-mudelli eżemplari tista' tappella għal nisa minn sfondi differenti;

| K. | billi xi kumpaniji privati inkludew azzjonijiet bħall-mentoraġġ, in-networking u l-appoġġ biex jiżdied l-aċċess tan-nisa għall-finanzi u t-teknoloġija biex jappoġġjaw l-intraprenditorija tan-nisa bħala parti mill-istrateġiji tagħhom ta' responsabbiltà soċjali korporattiva (CSR); |
| --- | --- |

K.

billi xi kumpaniji privati inkludew azzjonijiet bħall-mentoraġġ, in-networking u l-appoġġ biex jiżdied l-aċċess tan-nisa għall-finanzi u t-teknoloġija biex jappoġġjaw l-intraprenditorija tan-nisa bħala parti mill-istrateġiji tagħhom ta' responsabbiltà soċjali korporattiva (CSR);

| L. | billi l-istatistika turi li l-imprendituri nisa jħabbtu wiċċhom ma' aktar diffikultajiet mill-irġiel biex jottjenu l-finanzi u l-kapital; billi l-kumpaniji mmexxija min-nisa għadhom jirrappreżentaw porzjon żgħir ħafna tal-benefiċjarji tal-investimenti; billi t-timijiet fundaturi magħmula għalkollox minn irġiel irċevew 93 % tal-kapital kollu investit fil-kumpaniji tat-teknoloġija Ewropej fl-2018 (20); billi 32 % biss tal-finanzjament tal-kapital ta' riskju ġie allokat lil kumpaniji b'mill-inqas eżekuttiv mara waħda (21); billi l-innovazzjonijiet tan-nisa huma inqas spiss identifikati u rikonoxxuti bħala innovazzjonijiet u ideat promettenti; billi minkejja li jirċievu inqas appoġġ finanzjarju n-negozji mmexxija min-nisa fir-Reġjun tal-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant jagħtu prestazzjoni li tisboq lill-kumpaniji ffundati mill-irġiel fil-produttività tal-kapital b'96 % (22); |
| --- | --- |

L.

billi l-istatistika turi li l-imprendituri nisa jħabbtu wiċċhom ma' aktar diffikultajiet mill-irġiel biex jottjenu l-finanzi u l-kapital; billi l-kumpaniji mmexxija min-nisa għadhom jirrappreżentaw porzjon żgħir ħafna tal-benefiċjarji tal-investimenti; billi t-timijiet fundaturi magħmula għalkollox minn irġiel irċevew 93 % tal-kapital kollu investit fil-kumpaniji tat-teknoloġija Ewropej fl-2018 (20); billi 32 % biss tal-finanzjament tal-kapital ta' riskju ġie allokat lil kumpaniji b'mill-inqas eżekuttiv mara waħda (21); billi l-innovazzjonijiet tan-nisa huma inqas spiss identifikati u rikonoxxuti bħala innovazzjonijiet u ideat promettenti; billi minkejja li jirċievu inqas appoġġ finanzjarju n-negozji mmexxija min-nisa fir-Reġjun tal-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant jagħtu prestazzjoni li tisboq lill-kumpaniji ffundati mill-irġiel fil-produttività tal-kapital b'96 % (22);

| M. | billi d-data turi li l-imprendituri nisa jiġġeneraw aktar dħul minkejja li jirċievu inqas appoġġ finanzjarju; |
| --- | --- |

M.

billi d-data turi li l-imprendituri nisa jiġġeneraw aktar dħul minkejja li jirċievu inqas appoġġ finanzjarju;

| N. | billi 10 % biss tal-investituri informali fl-Ewropa huma nisa (23), u n-nisa huma partikolarment sottorappreżentati fost l-investituri tal-ekwità privata fid-diġitalizzazzjoni; billi 10 % biss tal-pożizzjonijiet superjuri kollha fid-ditti tal-ekwità privata u tal-kapital ta' riskju globalment (24) huma okkupati min-nisa; billi għadd ta' studji juru li l-maniġers tal-investiment għandhom it-tendenza li jipprovdu kapital u jimpjegaw lil dawk li huma simili għalihom infushom, filwaqt li jħallu lin-nisa u speċjalment lil dawk minn sfondi differenti u li jiffaċċjaw diskriminazzjoni intersezzjonali, fost raġunijiet oħra minħabba l-isfond razzjali, etniku jew soċjoekonomiku tagħhom, fi żvantaġġ ċar; billi d-ditti tal-kapital ta' riskju bi sħab nisa huma darbtejn jew tliet darbiet aktar probabbli li jinvestu f'negozji mmexxija min-nisa (25); billi n-nuqqas ta' nisa fi rwoli ta' teħid ta' deċiżjonijiet fid-ditti tal-kapital ta' riskju huwa wieħed mis-sorsi primarji tad-diskrepanza persistenti fil-finanzjament għall-intrapriżi mmexxija min-nisa fl-UE (26); billi kawża ewlenija oħra tad-diskrepanza persistenti fil-finanzjament għall-intrapriżi mmexxija min-nisa fl-UE hija li n-nisa huma inqas probabbli mill-irġiel li jfittxu finanzjament estern bħal self bankarju, kapital ta' riskju jew finanzjament minn programmi tal-istat, u minflok jirrikorru għall-awtofinanzjament permezz tat-tfaddil personali jew finanzjament mingħand il-membri tal-familja (27); billi l-implimentazzjoni ta' miżuri biex tinkiseb rappreżentanza ekwa tan-nisa u tiġi żviluppata ekosistema finanzjarja li tkun ibbilanċjata bejn il-ġeneri, li toħloq ambjent aktar favorevoli fil-livell tal-UE u tipprovdi biżżejjed riżorsi baġitarji hija fundamentali biex jinħolqu kemm il-kundizzjonijiet ta' finanzjament meħtieġa kif ukoll in-network essenzjali tal-investituri nisa il-kumpaniji mmexxija min-nisa jirnexxu; |
| --- | --- |

N.

billi 10 % biss tal-investituri informali fl-Ewropa huma nisa (23), u n-nisa huma partikolarment sottorappreżentati fost l-investituri tal-ekwità privata fid-diġitalizzazzjoni; billi 10 % biss tal-pożizzjonijiet superjuri kollha fid-ditti tal-ekwità privata u tal-kapital ta' riskju globalment (24) huma okkupati min-nisa; billi għadd ta' studji juru li l-maniġers tal-investiment għandhom it-tendenza li jipprovdu kapital u jimpjegaw lil dawk li huma simili għalihom infushom, filwaqt li jħallu lin-nisa u speċjalment lil dawk minn sfondi differenti u li jiffaċċjaw diskriminazzjoni intersezzjonali, fost raġunijiet oħra minħabba l-isfond razzjali, etniku jew soċjoekonomiku tagħhom, fi żvantaġġ ċar; billi d-ditti tal-kapital ta' riskju bi sħab nisa huma darbtejn jew tliet darbiet aktar probabbli li jinvestu f'negozji mmexxija min-nisa (25); billi n-nuqqas ta' nisa fi rwoli ta' teħid ta' deċiżjonijiet fid-ditti tal-kapital ta' riskju huwa wieħed mis-sorsi primarji tad-diskrepanza persistenti fil-finanzjament għall-intrapriżi mmexxija min-nisa fl-UE (26); billi kawża ewlenija oħra tad-diskrepanza persistenti fil-finanzjament għall-intrapriżi mmexxija min-nisa fl-UE hija li n-nisa huma inqas probabbli mill-irġiel li jfittxu finanzjament estern bħal self bankarju, kapital ta' riskju jew finanzjament minn programmi tal-istat, u minflok jirrikorru għall-awtofinanzjament permezz tat-tfaddil personali jew finanzjament mingħand il-membri tal-familja (27); billi l-implimentazzjoni ta' miżuri biex tinkiseb rappreżentanza ekwa tan-nisa u tiġi żviluppata ekosistema finanzjarja li tkun ibbilanċjata bejn il-ġeneri, li toħloq ambjent aktar favorevoli fil-livell tal-UE u tipprovdi biżżejjed riżorsi baġitarji hija fundamentali biex jinħolqu kemm il-kundizzjonijiet ta' finanzjament meħtieġa kif ukoll in-network essenzjali tal-investituri nisa il-kumpaniji mmexxija min-nisa jirnexxu;

| O. | billi sitt Stati Membri ħolqu 11-il fond privat biex jagħlqu d-distakk fil-finanzjament għall-imprendituri nisa u dawn il-fondi, fil-kriterji ta' investiment tagħhom, jutilizzaw il-kunsiderazzjonijiet tal-ġeneru li jappoġġjaw id-diversità; billi xi wħud minn dawn il-fondi rċevew appoġġ nazzjonali jew tal-UE, fatt li juri r-rwol importanti tal-politiki pubbliċi fil-promozzjoni tal-intraprenditorija (28); |
| --- | --- |

O.

billi sitt Stati Membri ħolqu 11-il fond privat biex jagħlqu d-distakk fil-finanzjament għall-imprendituri nisa u dawn il-fondi, fil-kriterji ta' investiment tagħhom, jutilizzaw il-kunsiderazzjonijiet tal-ġeneru li jappoġġjaw id-diversità; billi xi wħud minn dawn il-fondi rċevew appoġġ nazzjonali jew tal-UE, fatt li juri r-rwol importanti tal-politiki pubbliċi fil-promozzjoni tal-intraprenditorija (28);

| P. | billi hemm sfidi biex l-intraprenditorija fl-UE titkejjel b'mod effettiv; |
| --- | --- |

P.

billi hemm sfidi biex l-intraprenditorija fl-UE titkejjel b'mod effettiv;

| Q. | billi anqas minn 8 % tal-uffiċjali kap eżekuttivi (CEOs) tal-aqwa kumpaniji huma nisa; |
| --- | --- |

Q.

billi anqas minn 8 % tal-uffiċjali kap eżekuttivi (CEOs) tal-aqwa kumpaniji huma nisa;

| R. | billi 59 % tax-xjenzati u l-inġiniera fl-UE fl-2018 kienu rġiel u 41 % biss kienu nisa, fatt li jirrappreżentaw diskrepanza ta' 18 % (29); billi n-normi soċjali, l-istereotipi, l-iskoraġġiment kulturali u l-aspettattivi bbażati fuq il-ġeneru dwar l-għażliet ta' karriera, li spiss jissaħħu permezz ta' kontenut edukattiv u kurrikuli, huma tnejn mill-muturi ewlenin tas-segregazzjoni tal-ġeneri fl-edukazzjoni għolja u fis-suq tax-xogħol; |
| --- | --- |

R.

billi 59 % tax-xjenzati u l-inġiniera fl-UE fl-2018 kienu rġiel u 41 % biss kienu nisa, fatt li jirrappreżentaw diskrepanza ta' 18 % (29); billi n-normi soċjali, l-istereotipi, l-iskoraġġiment kulturali u l-aspettattivi bbażati fuq il-ġeneru dwar l-għażliet ta' karriera, li spiss jissaħħu permezz ta' kontenut edukattiv u kurrikuli, huma tnejn mill-muturi ewlenin tas-segregazzjoni tal-ġeneri fl-edukazzjoni għolja u fis-suq tax-xogħol;

| S. | billi huwa kruċjali li l-Ewropa jkollha numru indaqs ta' nisa u rġiel bħala imprendituri biex tiġi żgurata d-diversifikazzjoni tal-kontenut u l-prodotti; billi bejn l-2014 u l-2018 in-negozji ġodda mmexxija min-nisa kellhom il-probabbiltà li joffru prodotti u servizzi ġodda daqs dawk immexxija mill-irġiel fl-UE (30), u dan juri li n-nisa u l-irġiel iridu jitqiesu li jagħtu prestazzjoni tajba indaqs fil-qasam tal-innovazzjoni; billi l-inkoraġġiment ta' aktar nisa biex isiru imprendituri jista' jtejjeb il-kwalità u d-diversità tal-innovazzjonijiet, il-prodotti u s-servizzi; |
| --- | --- |

S.

billi huwa kruċjali li l-Ewropa jkollha numru indaqs ta' nisa u rġiel bħala imprendituri biex tiġi żgurata d-diversifikazzjoni tal-kontenut u l-prodotti; billi bejn l-2014 u l-2018 in-negozji ġodda mmexxija min-nisa kellhom il-probabbiltà li joffru prodotti u servizzi ġodda daqs dawk immexxija mill-irġiel fl-UE (30), u dan juri li n-nisa u l-irġiel iridu jitqiesu li jagħtu prestazzjoni tajba indaqs fil-qasam tal-innovazzjoni; billi l-inkoraġġiment ta' aktar nisa biex isiru imprendituri jista' jtejjeb il-kwalità u d-diversità tal-innovazzjonijiet, il-prodotti u s-servizzi;

| T. | billi l-European Network of Female Entrepreneurship Ambassadors (Network Ewropew tal-Ambaxxaturi tal-Intraprenditorija Femminili) s'issa organizza aktar minn 650 laqgħa nazzjonali u laħaq aktar minn 61 000 imprenditur mara aspiranti; billi l-ambaxxaturi tiegħu appoġġjaw il-ħolqien ta' aktar minn 250 intrapriża ġdida mmexxija min-nisa kif ukoll għadd ta' klabbs oħra tan-networking u tal-appoġġ għan-negozju għan-nisa (31); |
| --- | --- |

T.

billi l-European Network of Female Entrepreneurship Ambassadors (Network Ewropew tal-Ambaxxaturi tal-Intraprenditorija Femminili) s'issa organizza aktar minn 650 laqgħa nazzjonali u laħaq aktar minn 61 000 imprenditur mara aspiranti; billi l-ambaxxaturi tiegħu appoġġjaw il-ħolqien ta' aktar minn 250 intrapriża ġdida mmexxija min-nisa kif ukoll għadd ta' klabbs oħra tan-networking u tal-appoġġ għan-negozju għan-nisa (31);

| U. | billi fl-2020, kien hemm aktar persuni li kienu jafu lil xi ħadd li kien refa' minn xi negozju milli kienu jafu lil xi ħadd li kien beda wieħed (32), u dan ifakkarna fl-importanza li nrawmu art fertili għal kull tip ta' intraprenditorija, u li nibqgħu konnessi ma' ekonomiji oħra, biex nibqgħu b'għajnejna miftuħa għal opportunitajiet ġodda, u nissalvagwardjaw l-impjiegi tal-futur; |
| --- | --- |

U.

billi fl-2020, kien hemm aktar persuni li kienu jafu lil xi ħadd li kien refa' minn xi negozju milli kienu jafu lil xi ħadd li kien beda wieħed (32), u dan ifakkarna fl-importanza li nrawmu art fertili għal kull tip ta' intraprenditorija, u li nibqgħu konnessi ma' ekonomiji oħra, biex nibqgħu b'għajnejna miftuħa għal opportunitajiet ġodda, u nissalvagwardjaw l-impjiegi tal-futur;

| V. | billi d-differenza bejn il-pagi tal-irġiel u n-nisa fl-UE hija ta' 14,1 % u nbidlet biss b'mod minimu matul dawn l-aħħar għaxar snin; billi 24 % tad-differenza bejn il-pagi tal-irġiel u n-nisa hija relatata mar-rappreżentanza żejda tan-nisa f'setturi b'pagi relattivament baxxi, bħall-indukrar, is-saħħa u l-edukazzjoni; |
| --- | --- |

V.

billi d-differenza bejn il-pagi tal-irġiel u n-nisa fl-UE hija ta' 14,1 % u nbidlet biss b'mod minimu matul dawn l-aħħar għaxar snin; billi 24 % tad-differenza bejn il-pagi tal-irġiel u n-nisa hija relatata mar-rappreżentanza żejda tan-nisa f'setturi b'pagi relattivament baxxi, bħall-indukrar, is-saħħa u l-edukazzjoni;

| W. | billi l-intraprenditorija teħtieġ l-għarfien u l-ħiliet; billi ż-żieda fil-kisbiet edukattivi tan-nisa u l-bniet tikkontribwixxi għall-awtonomizzazzjoni ekonomika tagħhom u għal tkabbir ekonomiku aktar inklużiv; billi l-edukazzjoni tul il-ħajja, it-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid, speċjalment biex jinżamm il-pass mat-trasformazzjonijiet teknoloġiċi u diġitali rapidi, iżidu l-opportunitajiet professjonali tagħhom u huma importanti għas-saħħa, il-benesseri u l-kwalità tal-ħajja tan-nisa u l-bniet; |
| --- | --- |

W.

billi l-intraprenditorija teħtieġ l-għarfien u l-ħiliet; billi ż-żieda fil-kisbiet edukattivi tan-nisa u l-bniet tikkontribwixxi għall-awtonomizzazzjoni ekonomika tagħhom u għal tkabbir ekonomiku aktar inklużiv; billi l-edukazzjoni tul il-ħajja, it-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid, speċjalment biex jinżamm il-pass mat-trasformazzjonijiet teknoloġiċi u diġitali rapidi, iżidu l-opportunitajiet professjonali tagħhom u huma importanti għas-saħħa, il-benesseri u l-kwalità tal-ħajja tan-nisa u l-bniet;

| X. | billi l-intraprenditorija għandha tkun aċċessibbli għan-nisa kollha inklużi n-nisa b'diżabilità, in-nisa aktar kbar fl-età u dawk bi sfond razzjali jew etniku minoritizzat; billi n-nisa b'diżabilità jistgħu jsibuha aktar diffiċli biex jibdew in-negozji tagħhom stess; billi l-intraprenditorija fost in-nisa akbar fl-età mhijiex qed tiġi promossa għalkemm dawn għandhom jitqiesu bħala potenzjal siewi u mhux utilizzat għat-tkabbir ekonomiku; billi l-promozzjoni tal-intraprenditorija fost in-nisa migranti tista' toffri opportunitajiet kbar għall-integrazzjoni tagħhom fis-suq tax-xogħol u trawwem l-indipendenza ekonomika u l-awtonomizzazzjoni tagħhom; |
| --- | --- |

X.

billi l-intraprenditorija għandha tkun aċċessibbli għan-nisa kollha inklużi n-nisa b'diżabilità, in-nisa aktar kbar fl-età u dawk bi sfond razzjali jew etniku minoritizzat; billi n-nisa b'diżabilità jistgħu jsibuha aktar diffiċli biex jibdew in-negozji tagħhom stess; billi l-intraprenditorija fost in-nisa akbar fl-età mhijiex qed tiġi promossa għalkemm dawn għandhom jitqiesu bħala potenzjal siewi u mhux utilizzat għat-tkabbir ekonomiku; billi l-promozzjoni tal-intraprenditorija fost in-nisa migranti tista' toffri opportunitajiet kbar għall-integrazzjoni tagħhom fis-suq tax-xogħol u trawwem l-indipendenza ekonomika u l-awtonomizzazzjoni tagħhom;

Programmi ta' intraprenditorija, edukazzjoni u bini ta' kompetenzi

| 1. | Jissottolinja li l-intraprenditorija tan-nisa tikkontribwixxi biex jiżdiedu l-indipendenza ekonomika tan-nisa u l-awtonomizzazzjoni tagħhom, li hija prekundizzjoni essenzjali biex nilħqu l-għan ta' soċjetajiet ugwali bejn il-ġeneri u għandha tiġi inkoraġġita u promossa madwar l-UE; jinnota li l-indipendenza ekonomika tan-nisa ssaħħaħ il-parteċipazzjoni ugwali tagħhom fis-suq tax-xogħol, toffri kontroll fuq ir-riżorsi produttivi u parteċipazzjoni msaħħa fit-teħid ta' deċiżjonijiet ekonomiċi fil-livelli kollha, kif ukoll l-awtonomizzazzjoni ekonomika u l-awtodeterminazzjoni, li huma kruċjali biex jitwettqu d-drittijiet tan-nisa u l-ugwaljanza bejn is-sessi; jenfasizza li kull mara li trid twettaq attività intraprenditorjali għandha tiġi inkoraġġita tieħu dan il-pass, peress li t-tmexxija ta' negozju toħloq l-impjiegi u dħul u b'hekk valur miżjud għan-negozju u għas-soċjetà kollha kemm hi; jistieden lill-Kummissjoni tagħmel aktar sforzi biex iżżid ir-rata tal-imjieg tan-nisa fl-Ewropa u tiffaċilita l-aċċess tagħhom għas-suq tax-xogħol, inkluż billi tipprovdi aktar inċentivi biex tippromwovi l-intraprenditorija femminili; jilqa' l-proposta tal-Kummissjoni għal direttiva dwar it-trasparenza fil-pagi; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jiddispjaċih għall-fatt li n-nisa ma jibdewx u ma jmexxux negozji daqs l-irġiel; iħeġġeġ lill-Istati Membri jintroduċu riformi favorevoli għan-negozji biex jippromwovu l-ugwaljanza u jżidu l-intraprenditorija tan-nisa; jappella biex il-ħtiġijiet u l-parteċipazzjoni tan-nisa fis-suq tax-xogħol, kif ukoll is-segregazzjoni orizzontali u vertikali tas-suq tax-xogħol, jiġu eżaminati mill-qrib fil-livell tal-UE; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jilqa' l-inizjattivi tal-Kummissjoni bħall-Women TechEU u l-Programm ta' Tmexxija tan-Nisa tal-Kunsill Ewropew tal-Innovazzjoni u l-ħolqien ta' diversi networks Ewropej għall-imprendituri nisa; iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jippromwovu inizjattivi bħal dawn b'mod aktar attiv billi jiffokaw fuq il-potenzjal tat-tkabbir sostenibbli tal-UE u jappoġġjaw il-kisbiet tal-imprendituri nisa fid-diversità kollha tagħhom; iħeġġeġ lill-Kummissjoni ssaħħaħ in-networks billi tiffoka fuq l-intraprenditorija tan-nisa fil-livell Ewropew biex tagħti spinta lill-innovazzjoni u l-kooperazzjoni bejn in-networks nazzjonali, internazzjonali u tal-UE; jinnota li aktar kooperazzjoni transfruntiera bejn l-imprendituri nisa tista' ssaħħaħ is-suq intern tal-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jinkludu s-sħubijiet pubbliċi-privati fl-inizjattivi tagħhom għax il-kumpaniji privati jistgħu jaqdu rwol siewi bħala konsulenti u jittrażmettu ħiliet rilevanti u speċjalizzati lill-imprendituri nisa; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tiffaċilita n-networking pan-Ewropew tal-imprendituri nisa u tappoġġja l-kooperazzjoni tagħhom; jistieden lill-Kummissjoni tistabbilixxi programmi li jrawmu l-kreattività fl-innovazzjoni, tiżgura l-intraprenditorija fis-suq tax-xogħol, u tiżgura li n-nisa jkunu jistgħu jġibu valur miżjud għas-soċjetà; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jenfasizza li r-relazzjonijiet ta' mentoraġġ bejn l-imprendituri ta' esperjenza u dawk ġodda jistgħu jkunu ta' benefiċċju għaż-żewġ naħat u jgħinu biex titqajjem kuxjenza dwar l-intraprenditorija, jiġu miġġielda d-dubji dwar id-dħul fis-settur intraprenditorjali u jitrawwem l-iskambju ta' informazzjoni u pariri fost l-imprendituri nisa; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jenfasizza l-ħtieġa u l-importanza li jiġu rikonoxxuti u promossi l-imprendituri u l-investituri nisa bħala mudelli eżemplari u mentors, u li jiġi żgurat li dawn il-mudelli eżemplari jirrappreżentaw lin-nisa fid-diversità kollha tagħhom; jinnota, f'dan ir-rigward, il-Premju tal-UE għall-Innovaturi Nisa 2021 u n-Network Ewropew tal-Ambaxxaturi tal-Intraprenditorija Femminili, li jinkoraġġixxi lin-nisa jikkunsidraw l-intraprenditorija bħala karriera; jistieden lill-Kummissjoni tagħti prominenza lill-imprendituri u l-investituri nisa li jinsabu fuq quddiem bħala mudelli eżemplari billi tniedi kampanja madwar l-Ewropa kollha li tqajjem kuxjenza dwar il-potenzjal tal-intraprenditorija li timmira l-aktar lejn in-nisa u twettaq studji tal-każijiet ta' imprendituri nisa; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jistieden lill-Kummissjoni tiżviluppa strateġija mal-Istati Membri biex tiżgura r-rappreżentanza sinifikanti tan-nisa kollha minn sfondi diversi fi rwoli ta' teħid ta' deċiżjonijiet u b'azzjonijiet u politiki speċifiċi biex tippromwovi l-awtonomizzazzjoni ekonomika tagħhom; jitlob li jiġi żgurat li l-miżuri kollha għall-intraprenditorija tan-nisa jinkludu perspettiva intersezzjonali biex jiġi żgurat li n-nisa kollha jirċievu l-għajnuna u l-appoġġ rilevanti u li l-ebda mara ma titħalla lura; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jilqa' l-programmi ta' intraprenditorija tan-nisa pubbliċi u privati fl-Istati Membri li jinkludu aspetti ta' networking, mentoraġġ, taħriġ, ikkowċjar u servizzi ta' konsulenza u pariri professjonali dwar kwistjonijiet legali u fiskali biex jappoġġjaw u jagħtu pariri lill-imprendituri nisa, u jippromwovu l-indipendenza ekonomika tagħhom; jinnota li rapporti u testimonjanzi disponibbli pubblikament f'seba' Stati Membri jissuġġerixxu l-impatt pożittiv ta' dawn il-programmi; iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-EIGE jiġbru data diżaggregata skont il-ġeneri mill-Istati Membri kollha u tanalizza l-impatt tal-programmi tal-intraprenditorija tan-nisa; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jaqsmu l-aħjar prattiki biex issaħħu u jżidu s-sehem tal-imprendituri nisa u tan-nisa li jaħdmu għal rashom fl-Istati Membri; jistieden lill-Istati Membri jippromwovu strateġija ta' taħriġ żviluppata sew biex jipprovdu livelli differenti ta' taħriġ, minn sensibilizzazzjoni u informazzjoni għal taħriġ speċjalizzat u avvanzat, u jirrikonoxxu d-diversi opportunitajiet u restrizzjonijiet ta' ambjenti kummerċjali speċifiċi u l-firxa wiesgħa ta' karatteristiċi u ħtiġijiet tal-imprendituri nisa, b'attenzjoni speċifika għall-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata; jenfasizza l-ħtieġa ta' punti uniċi ta' kuntatt li joffru pereżempju korsijiet u taħriġ fi ħdan firxa wiesgħa ta' dixxiplini, bħall-kontabbiltà u l-kummerċjalizzazzjoni, għal imprendituri bi ftit jew l-ebda esperjenza jew kwalifika; jinnota li din l-inizjattiva tista' tinkoraġġixxi aktar nisa jsiru imprendituri; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-EIGE jagħmlu disponibbli statistika aġġornata u komparabbli għall-fini tal-analiżi tas-sinifikat ekonomiku tal-imprendituri u ta' dawk li jaħdmu għal rashom, u d-diversi kategoriji fi ħdan l-intraprenditorija u l-impjieg indipendenti fir-rigward tal-industrija u l-ġeneru biex jiġi identifikat is-sehem tal-imprendituri nisa u tan-nisa li jaħdmu għal rashom; itenni t-talbiet tiegħu lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex itejbu l-ġbir ta' data, statistika, riċerka u analiżi diżaggregati skont il-ġeneri, b'mod partikolari dwar il-parteċipazzjoni tan-nisa fis-suq tax-xogħol u f'oqsma bħall-impjieg informali, l-intraprenditorija, l-aċċess għall-finanzjament u għas-servizzi tal-kura tas-saħħa, ix-xogħol mhux imħallas, il-faqar u l-impatt tas-sistemi ta' protezzjoni soċjali; ifakkar fir-rwol tal-EIGE f'dan ir-rigward, u jistieden lill-Kummissjoni tuża din id-data biex timplimenta b'mod effettiv il-valutazzjonijiet tal-impatt fir-rigward tal-ġeneri tal-politiki u l-programmi tiegħu, u dawk ta' aġenziji u istituzzjonijiet oħra tal-UE; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jappella, b'mod partikolari, għal promozzjoni akbar, iffukata fuq in-nisa, u sensibilizzazzjoni dwar is-suġġetti STEM, l-edukazzjoni diġitali u l-litteriżmu finanzjarju sabiex jiġu miġġielda l-istereotipi prevalenti fl-edukazzjoni, it-taħriġ, il-kurrikuli tal-iskejjel u l-konsulenza dwar il-karriera; jitlob li jiġi żgurat li aktar nisa jidħlu f'dawn is-setturi, sabiex dan jippermetti stili ta' ġestjoni u tmexxija aktar varjati u li jġibu valur miżjud għal dawn is-setturi u jikkontribwixxu għall-iżvilupp tagħhom; jisħaq fuq l-importanza li jitwessa' l-orizzont tal-intraprenditorija tan-nisa biex jinkludi aktar setturi minn STEM u IT u biex jiġu promossi forom differenti ta' intraprenditorija; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jimplimentaw miżuri biex itejbu d-diversifikazzjoni tal-intraprenditorija u jippromwovu forom soċjali u kollettivi tal-intraprenditorija tan-nisa; jilqa' t-taħriġ, ir-riċerka u l-istudji speċifiċi fl-intraprenditorija; jenfasizza l-importanza tal-promozzjoni tal-edukazzjoni u l-karrieri fil-finanzi għan-nisa biex jiġi appoġġjat l-iżvilupp ta' network affidabbli ta' investituri nisa u fl-istess ħin jenfasizza l-ħtieġa li n-nisa jingħataw is-setgħa biex ikunu ekonomikament indipendenti u jirnexxu bħala imprendituri; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jiddispjaċih għall-fatt li n-nisa huma sottorappreżentati fil-pożizzjonijiet ta' tmexxija, u jenfasizza l-ħtieġa urġenti li tiġi promossa l-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa fil-livelli kollha tat-teħid ta' deċiżjonijiet fin-negozju u l-maniġment; jappella għal proċess ta' negozjar rapidu tad-Direttiva dwar in-Nisa fuq il-Bordijiet; jenfasizza l-ħtieġa li tiġi pprovduta aktar informazzjoni u informazzjoni aħjar dwar l-intraprenditorija bħala għażla ta' karriera attraenti, kemm għan-nisa żgħażagħ fl-iskola kif ukoll għan-nisa barra mill-forza tax-xogħol li qed jikkunsidraw li jibdew jew jerġgħu lura għax-xogħol; jistieden lill-Kummissjoni tippromwovi programmi ta' appoġġ għall-intraprenditorija għall-persuni akbar fl-età, u jinnota li dan jista' jilħaq lin-nisa li jitħallew barra mis-suq tax-xogħol; jenfasizza l-ħtieġa li jiġu promossi politiki biex jiġu stimulati kumpaniji b'rata għolja ta' tkabbir kif ukoll tkabbir u żvilupp f'negozji ta' daqs medju u akbar biex jiġi żgurat li aktar nisa jsiru imprendituri u jiġi appoġġat it-tkabbir sostenibbli; jistieden lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni jkomplu jżidu s-sensibilizzazzjoni dwar il-politiki ta' appoġġ fost l-imprendituri nisa u jnaqqsu l-ostakli burokratiċi u amministrattivi għall-aċċess għal programmi mmirati lejn it-trawwim tal-intraprenditorija; jilqa' l-isforzi biex jiġi promoss l-appoġġ minn esperti u konsulenti li bħala mentors jistgħu jibnu l-fiduċja tal-imprendituri nisa u jiggwidawhom fl-istadji kollha tal-proċess tal-intraprenditorija, filwaqt li jitqiesu l-aspetti kollha involuti, inklużi kwistjonijiet relatati mal-leġiżlazzjoni, it-taxxa, l-amministrazzjoni, l-ekonomija, u l-kontabbiltà, kif ukoll kwistjonijiet legali, formali, tax-xogħol u tar-reklutaġġ; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jappella għall-ħtieġa li jiġi rikonoxxut il-potenzjal intraprenditorjali tan-nisa fis-setturi u l-oqsma edukattivi kollha, inklużi dawk li huma ddominati min-nisa, bħal pereżempju fil-kura tas-saħħa u t-tagħlim; jenfasizza l-ħtieġa li jingħataw opportunitajiet għal aktar taħriġ u taħriġ mill-ġdid tal-impjegati u dawk li jiċċaqalqu minn impjieg għal impjieg indipendenti; jistieden lill-Kummissjoni tippromwovi t-tagħlim tul il-ħajja għal kulħadd; jenfasizza li d-dimensjoni intraprenditorjali trid tiġi rikonoxxuta wkoll fil-programmi kollha taż-żgħażagħ fil-livell Ewropew; jinkoraġġixxi lill-Istati Membri u lill-awtoritajiet reġjonali u lokali jinvestu fi programmi ta' taħriġ mill-ġdid u ta' titjib tal-ħiliet immirati lejn in-nisa li jaħdmu għal rashom u l-imprendituri nisa b'enfasi speċifika fuq it-taħriġ mill-ġdid tal-litteriżmu finanzjarju; |
| --- | --- |

12.

Aċċess għall-kapital

| 13. | Jenfasizza l-ħtieġa li jiġu rikonoxxuti l-intraprenditorija tan-nisa u l-impjieg indipendenti tan-nisa bħala każijiet ta' investiment potenzjalment profittabbli u bħala sorsi potenzjali ta' tkabbir ekonomiku u ħolqien tal-impjiegi; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jistieden lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni jagħtu spinta lis-sensibilizzazzjoni u jiffaċilitaw l-aċċess aktar faċli għall-finanzjament għall-imprendituri nisa u għan-nisa li jaħdmu għal rashom, inklużi forom alternattivi ta' finanzjament, filwaqt li jiżguraw li l-finanzjament ikun disponibbli u jilħaqhom; jinnota li l-imprendituri nisa huma aktar probabbli li jużaw sorsi alternattivi bħal pjattaformi ta' self kollettiv u ta' finanzjament; jinnota li f'ċerti każijiet il-mikrokrediti ddimostraw li kienu ta' suċċess biex jimmotivaw aktar nisa sabiex jibdew in-negozju tagħhom stess; jirrikonoxxi l-impatt tal-politiki ta' finanzjament u l-impatt pożittiv li jistgħu jġibu lin-nisa; jinkoraġġixxi lill-Istati Membri u lill-awtoritajiet reġjonali u lokali biex jagħmlu użu mill-Fondi Strutturali Ewropej attwali biex jimmiraw u jippromwovu l-imprendituri nisa u n-nisa li jaħdmu għal rashom; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tistabbilixxi network Ewropew ta' investituri konxji mill-kwistjonijiet tal-ġeneru; iqis li tali network se jkun jista' jipprovdi lill-kumpaniji mmexxija min-nisa konnessjonijiet, networks u opportunitajiet ta' finanzjament rilevanti; jisħaq fuq il-ħtieġa ta' kampanji ta' sensibilizzazzjoni u ta' informazzjoni dwar il-possibbiltajiet attwali u futuri ta' finanzjament tal-UE għall-imprendituri nisa sabiex jiġi pprovdut appoġġ imfassal apposta għas-sidien ta' negozji nisa u l-imprendituri nisa u tiżdied il-viżibbiltà tal-mexxejja nisa sabiex ikunu jistgħu jipprovdu mudelli eżemplari aktar b'saħħithom u jkissru l-istereotipi attwali; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tistabbilixxi pjan ta' azzjoni għall-intraprenditorija tan-nisa bħala parti minn Small Business Act u, bħala parti minnu, avveniment pan-Ewropew ta' intraprenditorija, innovazzjoni u investiment li jlaqqa' flimkien xjenzati, imprendituri, negozji ġodda u fuq kollox, investituri ta' ekwità privata, sabiex tagħti spinta lill-opportunitajiet ġodda ta' negozju femminili; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jilqa' l-isforzi li jsiru mill-fondi ta' investiment privat iddedikati li jinkorporaw kriterji tal-ġeneru fil-valutazzjonijiet tagħhom tal-investiment biex jindirizzaw in-nuqqas ta' investiment finanzjament ta' intrapriżi mmexxija min-nisa; jistieden lill-Kummissjoni tappoġġja programmi ta' koinvestiment b'fondi ta' kapital ta' riskju u investituri informali li jiffokaw l-investiment tagħhom fuq in-nisa u programmi ta' mentoraġġ għall-imprendituri nisa; iqis li din tkun azzjoni b'saħħitha biex l-ekosistema titrawwem mill-għeruq; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jilqa' l-fondi pubbliċi u privati li jimplimentaw politiki favur l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, id-diversità u l-inklużjoni; jinnota, f'dan ir-rigward, l-inizjattiva ta' Impenn għad-Diversità, li hija l-ewwel inizjattiva fid-dinja fejn investituri b'fondi privati impenjaw ruħhom li jkejlu u jindirizzaw b'mod determinat ir-rappreżentanza tal-ġeneru u li jirrapportaw kull sena u b'mod pubbliku dwar is-sejbiet tagħhom; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jenfasizza r-rwol importanti tal-mikrokrediti fit-titjib tal-inklużjoni finanzjarja tan-nisa billi jingħelbu l-ostakli soċjali u tas-suq fis-swieq finanzjarji; jinnota li l-vantaġġ tal-mikrofinanzjament huwa li joffri lill-imprendituri nisa l-possibbiltà ta' inċentivi b'saħħithom biex joħolqu negozju sostenibbli, peress li jeħtiġilhom iħallsu lura s-self, u dan l-istrument huwa mfassal speċifikament għall-ħtiġijiet ta' persuni li jesperjenzaw diffikultajiet biex jiksbu aċċess għal kreditu konvenzjonali; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jittraċċaw u jimmonitorjaw b'mod sistematiku d-data diżaggregata skont il-ġeneri fl-Unjoni kollha sabiex jiżguraw data ta' kwalità għolja dwar il-programmi ta' finanzjament tal-UE u dawk nazzjonali; ifakkar, barra minn hekk, fl-importanza li tinġabar data dwar l-ugwaljanza sabiex tinkiseb informazzjoni dwar esperjenzi intersezzjonali ta' diskriminazzjoni, u jenfasizza li dan jista' jservi bħala bażi għal deċiżjonijiet ta' politika aktar infurmati fil-futur u għat-tisħiħ tal-indipendenza ekonomika tan-nisa; jinnota li għandha tiġi rikonoxxuta dimensjoni intraprenditorjali tan-nisa fil-formulazzjoni ta' politiki relatati man-negozju u l-SMEs biex jiġi żgurat qafas ta' politika adegwat li jappoġġja aktar intraprenditorija u innovazzjoni femminili bid-diversità; |
| --- | --- |

18.

Qafas aħjar għall-imprendituri nisa

| 19. | Jistieden lill-Istati Membri jimplimentaw ir-rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-2019 fis-sens li jiġi żgurat aċċess effettiv għas-sistemi u l-intitolamenti ta' protezzjoni soċjali, inklużi l-pensjoni u l-liv għall-ħaddiema kollha li jaħdmu għal rashom u jimplimentaw il-prinċipji kollha stabbiliti fil-Pilastru Ewropew tad-Dritt Soċjali bħala mod kif tiġi żgurata n-nondiskriminazzjoni u titrawwem l-ugwaljanza bejn il-ġeneri; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jistieden lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni jintroduċu l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fl-istadji kollha tal-proċess tat-tfassil ta' miżuri ta' appoġġ għall-imprendituri nisa u jikkonsultaw ma' grupp varjat ta' imprendituri nisa potenzjali u attwali sabiex jiżguraw li dawn il-miżuri ta' appoġġ ikunu allinjati u jissodisfaw l-aspettattivi u l-ħtiġijiet tagħhom; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jenfasizza l-ħtieġa li l-ostakli amministrattivi għall-ftuħ ta' negozju jitneħħew sabiex isir aktar attraenti għan-nisa li jsiru imprendituri jew li jaħdmu għal rashom, inklużi wkoll in-nisa immigranti; jistieden lill-Istati Membri jikkunsidraw l-iżvilupp ta' pakketti amministrattivi standardizzati li l-imprendituri jkunu jistgħu isegwu fl-istadji bikrija ta' meta jiftħu negozju; jemmen li dan se jtaffi l-piż amministrattiv fl-interazzjonijiet mal-awtoritajiet lokali bħall-awtoritajiet tat-taxxa, il-muniċipalitajiet, eċċ.; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Jenfasizza l-ħtieġa li tiġi żviluppata l-ekosistema tal-innovazzjoni tal-Ewropa biex aktar nisa jingħataw is-setgħa li joħolqu negozji sostenibbli u profittabbli u l-innovazzjoni biex jissaħħu l-kompetittività, it-tkabbir ekonomiku u l-ħolqien tal-impjiegi tal-UE; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jistieden lill-Kummissjoni timplimenta l-miżuri stabbiliti fil-komunikazzjoni tagħha dwar Regolamentazzjoni Aħjar, kif ukoll fl-istrateġija tagħha għall-SMEs mingħajr dewmien; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jenfasizza l-ħtieġa ta' gwida u forom, proċeduri u proċessi simplifikati biex jgħinu lill-imprendituri nisa li jaħdmu għal rashom jaqdfu waħedhom fix-xenarju regolatorju, pereżempju sabiex jesportaw merkanzija; jinnota li l-mikronegozji u l-SMEs b'mod partikolari diġà qed jitħabtu ma' nuqqas ta' riżorsi biex isegwu u jimmaniġġjaw l-obbligi ta' konformità fl-Istati Membri kollha; jinkoraġġixxi lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jevalwaw u fejn meħtieġ itejbu l-gwida u l-amministrazzjoni; |
| --- | --- |

24.

| 25. | Jilqa' l-aġenda tal-Kummissjoni għal regolamentazzjoni aħjar; jemmen li r-rieda tal-Kummissjoni li timplimenta l-approċċ “one in, one out” hija pass importanti biex jiġu minimizzati l-piżijiet amministrattivi fuq in-negozji, inklużi negozji ġodda u SMEs, li jagħmilha aktar attraenti għan-nisa biex isiru imprendituri jew jaħdmu għal rashom; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Jistieden lill-Istati Membri jikkunsidraw inċentivi fiskali mtejba jew strutturi fiskali flessibbli biex itejbu l-kundizzjonijiet qafas għall-intraprenditorija u l-impjieg indipendenti; jirrimarka, bħala eżempju, dwar it-tassazzjoni tal-imprendituri fl-istadji bikrija tagħhom, meta jiġi ntaxxat biss id-dħul jew jiddewmu l-pagamenti tat-taxxa sabiex jiġi żgurat il-kapital; dan jista' jagħmilha aktar attraenti għan-nisa biex isiru imprendituri jew biex jaħdmu għal rashom; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Jenfasizza l-importanza tal-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata u servizzi soċjali bi prezzijiet raġonevoli bħala prerekwiżiti għall-imprendituri nisa u għan-nisa li jaħdmu għal rashom; jirrikonoxxi li l-intraprenditorija u l-impjieg indipendenti tan-nisa jipprovdu l-flessibbiltà biex jinkiseb bilanċ aħjar bejn ix-xogħol u l-ħajja privata; jirrikonoxxi l-importanza li tkun possibbli kondiviżjoni ugwali tar-responsabbiltajiet domestiċi u ta' kura sabiex jinkiseb il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata meħtieġ għan-nisa biex jinvolvu ruħhom fl-intraprenditorija u l-impjieg indipendenti; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżguraw bilanċ aħjar bejn ix-xogħol u l-ħajja privata permezz ta' liv aħjar tal-maternità, tal-paternità, tal-ġenituri u tal-persuni li jindukraw, sigħat tax-xogħol flessibbli u faċilitajiet għall-indukrar tat-tfal fuq il-post, u billi jippromwovu t-telexogħol; jenfasizza li l-ħinijiet tax-xogħol u x-xejriet tax-xogħol fiż-żoni rurali jvarjaw b'mod konsiderevoli minn dawk fiż-żoni urbani u li huwa importanti li tiġi offruta kura tat-tfal adattata għall-ħtiġijiet speċifiċi tan-nisa f'żoni differenti; jistieden lill-Istati Membri u lill-awtoritajiet reġjonali u lokali biex jappoġġjaw l-oqfsa soċjali, bħall-anzjani u l-persuni dipendenti u jipprovdu aktar dispożizzjonijiet flessibbli għall-indukrar tat-tfal u opportunitajiet għal-liv tal-ġenituri, peress li dawn huma essenzjali biex jinkoraġġixxu u jippermettu li aktar nisa jsiru imprendituri; jistieden lill-Istati Membri jimplimentaw il-miri ta' Barċellona, filwaqt li jiżguraw il-kopertura ta' dawn il-ħtiġijiet permezz ta' investiment f'servizzi ta' kura ta' kwalità għolja aċċessibbli u bi prezzijiet raġonevoli u jimmodernizzawhom sabiex in-nisa ma jkollhomx għalfejn jagħżlu bejn il-familja u l-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol; jenfasizza li aktar abilitazzjoni u titjib tal-possibilitajiet tan-nisa li jsiru imprendituri jistgħu jkunu determinanti biex titnaqqas id-differenza bejn il-pagi tal-irġiel u n-nisa fl-Istati Membri; jilqa' l-azzjonijiet li diġà ttieħdu minn xi Stati Membri dwar din il-kwistjoni, u jħeġġiġhom jiżguraw aċċess għal servizzi tal-kura tat-tfal u tal-kura fit-tul ta' kwalità, jippromwovu l-aċċess għal dawk li jaħdmu għal rashom u jittrasponu u jimplimentaw malajr u bis-sħiħ id-Direttiva dwar il-Bilanċ bejn ix-Xogħol u l-Ħajja Privata, u jistieden lill-Kummissjoni timmonitorjaha b'mod effettiv; jirrikonoxxi d-differenzi nazzjonali fil-politika soċjali u r-rispett tas-sussidjarjetà; jenfasizza li huwa fl-interess tal-Istati Membri li jippromwovu mudelli ta' xogħol favur il-familja; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Jinsab imħasseb li l-Qorti tal-Awdituri, fir-Rapport Speċjali tagħha Nru 10/21 dwar l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fil-baġit tal-UE, sabet li l-Kummissjoni ma kinitx implimentat b'mod adegwat l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri u kienet għamlet użu insuffiċjenti minn data u indikaturi diżaggregati skont is-sessi; jistieden lill-Kummissjoni timplimenta bbaġitjar sensittiv għal kwistjonijiet ta' ġeneru biex tiżgura li n-nisa u l-irġiel jibbenefikaw b'mod ugwali mill-infiq pubbliku, inkluż fin-NextGenerationEU u l-miżuri kollha ta' rkupru ekonomiku; |
| --- | --- |

28.

o

o o

| 29. | Jagħti struzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni. |
| --- | --- |

29.

---

(1)  ĠU C 11, 12.1.2018, p. 35.

(2)  ĠU C 66, 21.2.2018, p. 44.

(3)  ĠU C 346, 27.9.2018, p. 6.

(4)  ĠU C 390, 18.11.2019, p. 28.

(5)  ĠU C 456, 10.11.2021, p. 232.

(6)  ĠU C 456, 10.11.2021, p. 191.

(7)  ĠU C 456, 10.11.2021, p. 208.

(8)  ĠU C 67, 8.2.2022, p. 137.

(9)  OECD, The Missing Entrepreneurs – Policies for Inclusive Entrepreneurship (L-Imprendituri Nieqsa – Politiki għal Intraprenditorija Inklużiva), Pubblikazzjoni tal-OECD, Pariġi, 2019.

(10)  OECD, The Missing Entrepreneurs – Policies for Inclusive Entrepreneurship (L-Imprendituri Nieqsa – Politiki għal Intraprenditorija Inklużiva), Pubblikazzjoni tal-OECD, Pariġi, 2019.

(11)  Bajcar, B. u Babiak, J., “Gender Differences in Leadership Styles: Who Leads more Destructively?”(Id-Differenzi bejn in-Nisa u l-Irġiel fl-Istili tat-Tmexxija: Min Imexxi l-aktar b'mod Distruttiv?), l-34 Konferenza tal-IBIMA, Madrid, Novembru 2019. https://www.researchgate.net/publication/337534934_Gender_Differences_in_Leadership_Styles_Who_Leads_more_Destructively

(12)  Id-dipartiment Tematiku tal-Parlament Ewropew għad-Drittijiet taċ-Ċittadini u l-Affarijiet Kostituzzjonali, “The professional status of rural women in the EU” (L-istatus professjonali tan-nisa rurali fl-UE), Brussell, Mejju 2019. https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2019/608868/IPOL_STU(2019)608868_EN.pdf

(13)  Ibid.

(14)  Global Entrepreneurship Monitor, Women's Entrepreneurship 2020/21: Thriving Through Crisis (L-Intraprenditorija tan-Nisa 2020/21: Suċċess fil-Kriżi), Londra, 2021,

https://gemconsortium.org/report/gem-202021-womens-entrepreneurship-report-thriving-through-crisis.

(15)  Eurostat, Women in Management (In-Nisa fil-Maniġment), Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, il-Lussemburgu, 2020.

(16)  Foss, L., Henry, C., Ahl, H. u Mikalsen, G., “Women's entrepreneurship policy research: a 30-year review of the evidence” (Ir-riċerka dwar il-politika tal-intraprenditorija tan-nisa: analiżi tal-evidenza fuq 30 sena), Small Business Economics, 53(2), pp. 409–429.

(17)  OECD, The Missing Entrepreneurs – Policies for Inclusive Entrepreneurship (L-Imprendituri Nieqsa – Politiki għal Intraprenditorija Inklużiva), Pubblikazzjoni tal-OECD, Pariġi, 2019.

(18)  Ibid.

(19)  OECD, OECD/INFE 2020 International Survey of Adult Financial Literacy(OECD/INFE 2020 Stħarriġ Internazzjonali tal-Litteriżmu Finanzjarju tal-Adulti), Pubblikazzjoni tal-OECD, Pariġi, 2020.

(20)  Skonieczna, A. u Castellano, L., “Gender Smart Financing. Investing In and With Women: Opportunities for Europe” (Finanzjament Intelliġenti skont il-Ġeneru. L-Investiment Fin-Nisa u Man-Nisa: Opportunitajiet għall-Ewropa), European Economy Discussion Papers, Nru 129, Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, il-Lussemburgu, Lulju 2020.

(21)  Kummissjoni Ewropea u Bank Ewropew tal-Investiment, Funding women entrepreneurs: How to empower growth (Il-finanzjament tal-imprendituri nisa: Kif jiġi awtonomizzat it-tkabbir), 2018.

(22)  Women in VC, Experior Venture Fund u Unvconventional Ventures, Funding in the CEE Region Through the Lens of Gender Diversity and Positive Impact (Il-finanzjament fir-Reġjun tal-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant mil-Lenti tad-Diversità tal-Ġeneri u l-Impatt Pożittiv), 2021.

(23)  EBAN, Statistics Compendium – European Early Stage Market Statistics, (Kompendju tal-Istatistika – Statistika tas-Suq Ewropew fi Stadju Bikri), EBAN, Brussell, 2019.

(24)  International Finance Corporation, Moving Towards Gender Balance in Private Equity and Venture Capital (Il-Mixja Lejn Bilanċ bejn il-Ġeneri fl-Ekwità Privata u l-Kapital ta' Riskju), International Finance Corporation, Washington DC, 2019.

(25)  Women in VC, Experior Venture Fund u Unvconventional Ventures, Funding in the CEE Region Through the Lens of Gender Diversity and Positive Impact (Il-finanzjament fir-Reġjun tal-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant mil-Lenti tad-Diversità tal-Ġeneri u l-Impatt Pożittiv), online.

(26)  Il-Kummissjoni Ewropea, Gender Smart Financing. Investing In and With Women: Opportunities for Europe (Finanzjament Intelliġenti skont il-Ġeneru. L-Investiment Fin-Nisa u Man-Nisa: Opportunitajiet għall-Ewropa), Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, il-Lussemburgu, Lulju 2020.

(27)  OECD, The Missing Entrepreneurs – Policies for Inclusive Entrepreneurship (L-Imprendituri Nieqsa – Politiki għal Intraprenditorija Inklużiva), Pubblikazzjoni tal-OECD, Pariġi, 2021.

(28)  Eurofound, Female entrepreneurship: Public and private funding (L-intraprenditorija femminili: Il-finanzjament pubbliku u privat), Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, il-Lussemburgu, 2019.

(29)  Eurostat, “Women in science and technology” (In-nisa fix-xjenza u t-teknoloġija), Products Eurostat News, 2 ta' Ottubru 2020.

(30)  OECD, The Missing Entrepreneurs – Policies for Inclusive Entrepreneurship (L-Imprendituri Nieqsa – Politiki għal Intraprenditorija Inklużiva) Pubblikazzjoni tal-OECD, Pariġi, 2019.

(31)  https://ec.europa.eu/growth/smes/supporting-entrepreneurship/women-entrepreneurs/support-tools-and-networks-women_mt

(32)  Global Entrepreneurship Monitor, 2021/2022 Global Report – Opportunity Amid Disruption (Rapport Globali 2021/2022 – L-Opportunità Qalb it-Tħarbit), GEM, Londra, 2022, https://www.gemconsortium.org/reports/latest-global-report.

---

| 6.12.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 465/65 |
| --- | --- | --- | --- |

6.12.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 465/65

---

P9_TA(2022)0140

L-Intelliġenza Artifiċjali f'Era Diġitali

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 dwar l-intelliġenza artifiċjali f'era diġitali (2020/2266(INI))

(2022/C 465/06)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 4, 16, 26, 114, 169, 173, 179, 180, 181 u 187 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 4, 16, 26, 114, 169, 173, 179, 180, 181 u 187 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal u l-Kumment Ġenerali Nru 25 tal-Kumitat tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal tat-2 ta' Marzu 2021 dwar id-drittijiet tat-tfal fir-rigward tal-ambjent diġitali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal u l-Kumment Ġenerali Nru 25 tal-Kumitat tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal tat-2 ta' Marzu 2021 dwar id-drittijiet tat-tfal fir-rigward tal-ambjent diġitali,

| — | wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Edukazzjoni, ix-Xjenza u l-Kultura (UNESCO) dwar l-etika tal-intelliġenza artifiċjali adottata mill-Konferenza Ġenerali tan-NU fil-41 sessjoni tagħha fl-24 ta' Novembru 2021, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Edukazzjoni, ix-Xjenza u l-Kultura (UNESCO) dwar l-etika tal-intelliġenza artifiċjali adottata mill-Konferenza Ġenerali tan-NU fil-41 sessjoni tagħha fl-24 ta' Novembru 2021,

| — | wara li kkunsidra l-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta' April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet (1) u l-Linji Gwida tal-Kummissjoni għal Regolamentazzjoni Aħjar, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta' April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet (1) u l-Linji Gwida tal-Kummissjoni għal Regolamentazzjoni Aħjar,

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-24 ta' Marzu 2021 dwar strateġija tal-UE dwar id-drittijiet tat-tfal (COM(2021)0142), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-24 ta' Marzu 2021 dwar strateġija tal-UE dwar id-drittijiet tat-tfal (COM(2021)0142),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar l-istat tal-kapaċitajiet ta' difiża ċibernetika tal-UE (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-7 ta' Ottubru 2021 dwar l-istat tal-kapaċitajiet ta' difiża ċibernetika tal-UE (2),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta' Diċembru 2021 dwar l-isfidi u prospettivi għas-sistemi multilaterali ta' kontroll tal-armi ta' qerda massiva u ta' diżarm (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta' Diċembru 2021 dwar l-isfidi u prospettivi għas-sistemi multilaterali ta' kontroll tal-armi ta' qerda massiva u ta' diżarm (3),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2016/679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' April 2016 dwar il-protezzjoni tal-persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta' data personali u dwar il-moviment liberu ta' tali data, u li jħassar id-Direttiva 95/46/KE (Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data – GDPR) (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2016/679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' April 2016 dwar il-protezzjoni tal-persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta' data personali u dwar il-moviment liberu ta' tali data, u li jħassar id-Direttiva 95/46/KE (Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data – GDPR) (4),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/694 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta' April 2021 li jistabbilixxi l-Programm Ewropa Diġitali u li jħassar id-Deċiżjoni (UE) 2015/2240 (5), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/694 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta' April 2021 li jistabbilixxi l-Programm Ewropa Diġitali u li jħassar id-Deċiżjoni (UE) 2015/2240 (5),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/695 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-28 ta' April 2021 li jistabbilixxi l-Orizzont Ewropa – il-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni, li jistabbilixxi r-regoli tiegħu għall-parteċipazzjoni u d-disseminazzjoni, u li jħassar ir-Regolamenti (UE) Nru 1290/2013 u (UE) Nru 1291/2013 (6), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/695 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-28 ta' April 2021 li jistabbilixxi l-Orizzont Ewropa – il-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni, li jistabbilixxi r-regoli tiegħu għall-parteċipazzjoni u d-disseminazzjoni, u li jħassar ir-Regolamenti (UE) Nru 1290/2013 u (UE) Nru 1291/2013 (6),

| — | wara li kkunsidra l-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta' April 2021 li jistabbilixxi regoli armonizzati dwar l-Intelliġenza Artifiċjali (l-Att dwar l-Intelliġenza Artifiċjali) u li jemenda ċerti atti leġiżlattivi tal-Unjoni (COM(2021)0206), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta' April 2021 li jistabbilixxi regoli armonizzati dwar l-Intelliġenza Artifiċjali (l-Att dwar l-Intelliġenza Artifiċjali) u li jemenda ċerti atti leġiżlattivi tal-Unjoni (COM(2021)0206),

| — | wara li kkunsidra l-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Novembru 2020 dwar il-governanza Ewropea tad-data (Att dwar il-Governanza tad-Data) (COM(2020)0767), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Novembru 2020 dwar il-governanza Ewropea tad-data (Att dwar il-Governanza tad-Data) (COM(2020)0767),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2018/1807 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-14 ta' Novembru 2018 dwar qafas għall-moviment liberu ta' data mhux personali fl-Unjoni Ewropea (7), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2018/1807 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-14 ta' Novembru 2018 dwar qafas għall-moviment liberu ta' data mhux personali fl-Unjoni Ewropea (7),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/697 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta' April 2021 li jistabbilixxi l-Fond Ewropew għad-Difiża u li jħassar ir-Regolament (UE) 2018/1092 (8), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/697 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta' April 2021 li jistabbilixxi l-Fond Ewropew għad-Difiża u li jħassar ir-Regolament (UE) 2018/1092 (8),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2019/770 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Mejju 2019 dwar ċerti aspetti li jikkonċernaw il-kuntratti għall-provvista ta' kontenut diġitali u ta' servizzi diġitali (9), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2019/770 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Mejju 2019 dwar ċerti aspetti li jikkonċernaw il-kuntratti għall-provvista ta' kontenut diġitali u ta' servizzi diġitali (9),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (UE) 2021/1173 tat-13 ta' Lulju 2021 dwar l-istabbiliment tal-Impriża Konġunta għall-Computing ta' Prestazzjoni Għolja Ewropew u li jħassar ir-Regolament (UE) 2018/1488 (10), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (UE) 2021/1173 tat-13 ta' Lulju 2021 dwar l-istabbiliment tal-Impriża Konġunta għall-Computing ta' Prestazzjoni Għolja Ewropew u li jħassar ir-Regolament (UE) 2018/1488 (10),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-25 ta' April 2018 bit-titolu “L-Intelliġenza Artifiċjali għall-Ewropa” (COM(2018)0237), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-25 ta' April 2018 bit-titolu “L-Intelliġenza Artifiċjali għall-Ewropa” (COM(2018)0237),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-7 ta' Diċembru 2018 dwar pjan ikkoordinat dwar l-intelliġenza artifiċjali (COM(2018)0795), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-7 ta' Diċembru 2018 dwar pjan ikkoordinat dwar l-intelliġenza artifiċjali (COM(2018)0795),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-8 ta' April 2019 bit-titolu “Nibnu l-Fiduċja fl-Intelliġenza Artifiċjali Ċċentrata Fuq il-Bniedem” (COM(2019)0168), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-8 ta' April 2019 bit-titolu “Nibnu l-Fiduċja fl-Intelliġenza Artifiċjali Ċċentrata Fuq il-Bniedem” (COM(2019)0168),

| — | wara li kkunsidra l-White Paper tal-Kummissjoni tad-19 ta' Frar 2020 bit-titolu “L-Intelliġenza Artifiċjali – Approċċ Ewropew għall-eċċellenza u għall-fiduċja” (COM(2020)0065), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-White Paper tal-Kummissjoni tad-19 ta' Frar 2020 bit-titolu “L-Intelliġenza Artifiċjali – Approċċ Ewropew għall-eċċellenza u għall-fiduċja” (COM(2020)0065),

| — | wara li kkunsidra l-Green Paper tal-Kummissjoni tas-27 ta' Jannar 2021 dwar it-tixjiħ – inrawmu solidarjetà u responsabbiltà bejn il-ġenerazzjonijiet (COM(2021)0050), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Green Paper tal-Kummissjoni tas-27 ta' Jannar 2021 dwar it-tixjiħ – inrawmu solidarjetà u responsabbiltà bejn il-ġenerazzjonijiet (COM(2021)0050),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-19 ta' Frar 2020 dwar Strateġija Ewropea għad-data (COM(2020)0066), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-19 ta' Frar 2020 dwar Strateġija Ewropea għad-data (COM(2020)0066),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-19 ta' Frar 2020 dwar it-tiswir tal-futur diġitali tal-Ewropa (COM(2020)0067), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-19 ta' Frar 2020 dwar it-tiswir tal-futur diġitali tal-Ewropa (COM(2020)0067),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjonijiet tal-Kummissjoni tal-10 ta' Marzu 2020 dwar strateġija industrijali ġdida għall-Ewropa (COM(2020)0102) u tal-5 ta' Mejju 2021 bit-titolu “Aġġornament tal-Istrateġija Industrijali l-Ġdida tal-2020: Nibnu Suq Uniku aktar b'saħħtu għall-irkupru tal-Ewropa” (COM(2021)0350), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjonijiet tal-Kummissjoni tal-10 ta' Marzu 2020 dwar strateġija industrijali ġdida għall-Ewropa (COM(2020)0102) u tal-5 ta' Mejju 2021 bit-titolu “Aġġornament tal-Istrateġija Industrijali l-Ġdida tal-2020: Nibnu Suq Uniku aktar b'saħħtu għall-irkupru tal-Ewropa” (COM(2021)0350),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-30 ta' Settembru 2020 bit-titolu “Pjan ta' Azzjoni dwar l-Edukazzjoni Diġitali 2021-2027 – Tfassil mill-ġdid tal-edukazzjoni u t-taħriġ għall-era diġitali” (COM(2020)0624), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-30 ta' Settembru 2020 bit-titolu “Pjan ta' Azzjoni dwar l-Edukazzjoni Diġitali 2021-2027 – Tfassil mill-ġdid tal-edukazzjoni u t-taħriġ għall-era diġitali” (COM(2020)0624),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-9 ta' Marzu 2021 bit-titolu “Il-Kumpass Diġitali tal-2030: l-approċċ Ewropew għad-Deċennju Diġitali” (COM(2021)0118), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-9 ta' Marzu 2021 bit-titolu “Il-Kumpass Diġitali tal-2030: l-approċċ Ewropew għad-Deċennju Diġitali” (COM(2021)0118),

| — | wara li kkunsidra l-proposta għal deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta' Settembru 2021 li tistabbilixxi l-Programm ta' Politika tal-2030 “Il-Perkors għad-Deċennju Diġitali” (COM(2021)0574), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta għal deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta' Settembru 2021 li tistabbilixxi l-Programm ta' Politika tal-2030 “Il-Perkors għad-Deċennju Diġitali” (COM(2021)0574),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tal-Kummissjoni tat-28 ta' Lulju 2020 bit-titolu “Stħarriġ tal-intrapriżi Ewropej dwar l-użu ta' teknoloġiji bbażati fuq l-intelliġenza artifiċjali”, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tal-Kummissjoni tat-28 ta' Lulju 2020 bit-titolu “Stħarriġ tal-intrapriżi Ewropej dwar l-użu ta' teknoloġiji bbażati fuq l-intelliġenza artifiċjali”,

| — | wara li kkunsidra l-istudju tal-Kummissjoni tas-26 ta' Novembru 2020 bit-titolu “Energy-efficient cloud computing technologies and policies for an eco-friendly cloud market” (Teknoloġiji u politiki tal-cloud computing effiċjenti fl-użu tal-enerġija għal suq tal-cloud li ma jagħmilx ħsara lill-ambjent)", |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tal-Kummissjoni tas-26 ta' Novembru 2020 bit-titolu “Energy-efficient cloud computing technologies and policies for an eco-friendly cloud market” (Teknoloġiji u politiki tal-cloud computing effiċjenti fl-użu tal-enerġija għal suq tal-cloud li ma jagħmilx ħsara lill-ambjent)",

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissjoni tad-19 ta' Frar 2020 lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill u lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar l-implikazzjonijiet tas-sigurtà u tar-responsabbiltà tal-intelliġenza artifiċjali, tal-internet tal-oġġetti u tar-robotika (COM(2020)0064), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissjoni tad-19 ta' Frar 2020 lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill u lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar l-implikazzjonijiet tas-sigurtà u tar-responsabbiltà tal-intelliġenza artifiċjali, tal-internet tal-oġġetti u tar-robotika (COM(2020)0064),

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tat-22 ta' Marzu 2021 dwar l-Istrateġija tal-UE dwar iċ-ċibersigurtà għad-deċennju diġitali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tat-22 ta' Marzu 2021 dwar l-Istrateġija tal-UE dwar iċ-ċibersigurtà għad-deċennju diġitali,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Grupp ta' Esperti ta' Livell Għoli dwar l-Intelliġenza Artifiċjali tat-8 ta' April 2019 bit-titolu “Ethics guidelines for trustworthy AI” (Linji gwida tal-etika għal IA affidabbli), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Grupp ta' Esperti ta' Livell Għoli dwar l-Intelliġenza Artifiċjali tat-8 ta' April 2019 bit-titolu “Ethics guidelines for trustworthy AI” (Linji gwida tal-etika għal IA affidabbli),

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Grupp ta' Esperti ta' Livell Għoli dwar l-Intelliġenza Artifiċjali tat-8 ta' April 2019 bit-titolu “A definition of AI: main capabilities and disciplines” (Definizzjoni tal-IA: kapaċitajiet u dixxiplini ewlenin), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Grupp ta' Esperti ta' Livell Għoli dwar l-Intelliġenza Artifiċjali tat-8 ta' April 2019 bit-titolu “A definition of AI: main capabilities and disciplines” (Definizzjoni tal-IA: kapaċitajiet u dixxiplini ewlenin),

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Grupp ta' Esperti ta' Livell Għoli dwar l-Intelliġenza Artifiċjali tas-26 ta' Ġunju 2019 bit-titolu “Policy and investment recommendations for trustworthy AI” (Rakkomandazzjonijiet tal-politika u l-investiment għal IA affidabbli), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Grupp ta' Esperti ta' Livell Għoli dwar l-Intelliġenza Artifiċjali tas-26 ta' Ġunju 2019 bit-titolu “Policy and investment recommendations for trustworthy AI” (Rakkomandazzjonijiet tal-politika u l-investiment għal IA affidabbli),

| — | wara li kkunsidra l-pubblikazzjoni tal-UNESCO ta' Marzu 2019 bit-titolu “I'd blush if I could: closing gender divides in digital skills through education” (Kieku nista' niħmar: l-eliminazzjoni tad-distakki bejn il-ġeneri fil-ħiliet diġitali permezz tal-edukazzjoni), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-pubblikazzjoni tal-UNESCO ta' Marzu 2019 bit-titolu “I'd blush if I could: closing gender divides in digital skills through education” (Kieku nista' niħmar: l-eliminazzjoni tad-distakki bejn il-ġeneri fil-ħiliet diġitali permezz tal-edukazzjoni),

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għad-Drittijiet Fundamentali tal-14 ta' Diċembru 2020 bit-titolu “Getting the future right – Artificial intelligence and fundamental rights” (Insawru l-futur b'mod tajjeb – L-intelliġenza artifiċjali u d-drittijiet fundamentali), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għad-Drittijiet Fundamentali tal-14 ta' Diċembru 2020 bit-titolu “Getting the future right – Artificial intelligence and fundamental rights” (Insawru l-futur b'mod tajjeb – L-intelliġenza artifiċjali u d-drittijiet fundamentali),

| — | wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD) tat-22 ta' Mejju 2019 dwar l-intelliġenza artifiċjali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD) tat-22 ta' Mejju 2019 dwar l-intelliġenza artifiċjali,

| — | wara li kkunsidra l-pjattaforma tan-NU għal djalogu dwar l-intelliġenza artifiċjali: Summit Globali dwar l-IA għall-Ġid, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-pjattaforma tan-NU għal djalogu dwar l-intelliġenza artifiċjali: Summit Globali dwar l-IA għall-Ġid,

| — | wara li kkunsidra l-Prinċipji dwar l-IA tal-G20 tad-9 ta' Ġunju 2019, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Prinċipji dwar l-IA tal-G20 tad-9 ta' Ġunju 2019,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa tat-28 ta' Ġunju 2021 dwar l-intelliġenza artifiċjali fis-saħħa u sitt prinċipji ta' gwida għad-disinn u l-użu tagħha, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa tat-28 ta' Ġunju 2021 dwar l-intelliġenza artifiċjali fis-saħħa u sitt prinċipji ta' gwida għad-disinn u l-użu tagħha,

| — | wara li kkunsidra l-opinjoni fuq inizjattiva proprja tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tal-31 ta' Mejju 2017 bit-titolu “L-Intelliġenza Artifiċjali – Il-konsegwenzi tal-intelliġenza artifiċjali fuq is-suq uniku (diġitali), il-produzzjoni, il-konsum, l-impjiegi u s-soċjetà” (11), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjoni fuq inizjattiva proprja tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tal-31 ta' Mejju 2017 bit-titolu “L-Intelliġenza Artifiċjali – Il-konsegwenzi tal-intelliġenza artifiċjali fuq is-suq uniku (diġitali), il-produzzjoni, il-konsum, l-impjiegi u s-soċjetà” (11),

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Grupp ta' Esperti dwar ir-Responsabbiltà u t-Teknoloġiji l-Ġodda – Formazzjoni ta' Teknoloġiji Ġodda tal-21 ta' Novembru 2019 bit-titolu “Liability for Artificial Intelligence and other emerging digital technologies” (Responsabbiltà għall-Intelliġenza Artifiċjali u teknoloġiji diġitali emerġenti oħra), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Grupp ta' Esperti dwar ir-Responsabbiltà u t-Teknoloġiji l-Ġodda – Formazzjoni ta' Teknoloġiji Ġodda tal-21 ta' Novembru 2019 bit-titolu “Liability for Artificial Intelligence and other emerging digital technologies” (Responsabbiltà għall-Intelliġenza Artifiċjali u teknoloġiji diġitali emerġenti oħra),

| — | wara li kkunsidra l-pubblikazzjoni tal-Kumitat ad hoc dwar l-Intelliġenza Artifiċjali (CAHAI) tal-Kunsill tal-Ewropa ta' Diċembru 2020 bit-titolu “Towards Regulation of AI systems – Global perspectives on the development of a legal framework on Artificial Intelligence systems based on the Council of Europe's standards on human rights, democracy and the rule of law” (Lejn ir-Regolamentazzjoni tas-sistemi tal-IA – Perspettivi globali dwar l-iżvilupp ta' qafas legali dwar sistemi ta' Intelliġenza Artifiċjali bbażati fuq l-istandards tal-Kunsill tal-Ewropa dwar id-drittijiet tal-bniedem, id-demokrazija u l-istat tad-dritt), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-pubblikazzjoni tal-Kumitat ad hoc dwar l-Intelliġenza Artifiċjali (CAHAI) tal-Kunsill tal-Ewropa ta' Diċembru 2020 bit-titolu “Towards Regulation of AI systems – Global perspectives on the development of a legal framework on Artificial Intelligence systems based on the Council of Europe's standards on human rights, democracy and the rule of law” (Lejn ir-Regolamentazzjoni tas-sistemi tal-IA – Perspettivi globali dwar l-iżvilupp ta' qafas legali dwar sistemi ta' Intelliġenza Artifiċjali bbażati fuq l-istandards tal-Kunsill tal-Ewropa dwar id-drittijiet tal-bniedem, id-demokrazija u l-istat tad-dritt),

| — | wara li kkunsidra d-dokument ta' ħidma tal-Istitut Universitarju Ewropew ta' Ottubru 2020 bit-titolu “Models of Law and Regulation for IA” (Mudelli tal-Liġi u r-Regolamentazzjoni għall-IA), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dokument ta' ħidma tal-Istitut Universitarju Ewropew ta' Ottubru 2020 bit-titolu “Models of Law and Regulation for IA” (Mudelli tal-Liġi u r-Regolamentazzjoni għall-IA),

| — | wara li kkunsidra r-rapport konġunt ta' Trend Micro Research, l-Istitut Interreġjonali ta' Riċerka tan-NU dwar il-Kriminalità u l-Ġustizzja u l-Europol tad-19 ta' Novembru 2020 bit-titolu “Malicious Uses and Abuses of Artificial Intelligence” (Użi Malizzjużi u Abbużi tal-Intelliġenza Artifiċjali), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport konġunt ta' Trend Micro Research, l-Istitut Interreġjonali ta' Riċerka tan-NU dwar il-Kriminalità u l-Ġustizzja u l-Europol tad-19 ta' Novembru 2020 bit-titolu “Malicious Uses and Abuses of Artificial Intelligence” (Użi Malizzjużi u Abbużi tal-Intelliġenza Artifiċjali),

| — | wara li kkunsidra l-linji gwida politiċi tal-Kummissjoni għall-2019-2024 bit-titolu “A Union that strives for more: my agenda for Europe” (Unjoni li tistinka biex twettaq aktar: l-aġenda tiegħi għall-Ewropa), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-linji gwida politiċi tal-Kummissjoni għall-2019-2024 bit-titolu “A Union that strives for more: my agenda for Europe” (Unjoni li tistinka biex twettaq aktar: l-aġenda tiegħi għall-Ewropa),

| — | wara li kkunsidra s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea tas-16 ta' Lulju 2020 fil-Kawża C-311/18 (Schrems II), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea tas-16 ta' Lulju 2020 fil-Kawża C-311/18 (Schrems II),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-16 ta' Frar 2017 b'rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni dwar regoli ta' dritt ċivili dwar ir-robotika (12), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-16 ta' Frar 2017 b'rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni dwar regoli ta' dritt ċivili dwar ir-robotika (12),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-1 ta' Ġunju 2017 dwar id-diġitalizzazzjoni tal-industrija Ewropea (13), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-1 ta' Ġunju 2017 dwar id-diġitalizzazzjoni tal-industrija Ewropea (13),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-6 ta' Ottubru 2021 dwar il-Qafas ta' Politika tal-UE dwar is-Sikurezza fit-Toroq 2021-2030 – Rakkomandazzjonijiet dwar il-passi li jmiss lejn “Viżjoni Żero” (14), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-6 ta' Ottubru 2021 dwar il-Qafas ta' Politika tal-UE dwar is-Sikurezza fit-Toroq 2021-2030 – Rakkomandazzjonijiet dwar il-passi li jmiss lejn “Viżjoni Żero” (14),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-12 ta' Settembru 2018 dwar sistemi ta' armi awtonomi (15), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-12 ta' Settembru 2018 dwar sistemi ta' armi awtonomi (15),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-12 ta' Frar 2019 dwar politika industrijali Ewropea komprensiva dwar l-intelliġenza artifiċjali u r-robotika (16), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-12 ta' Frar 2019 dwar politika industrijali Ewropea komprensiva dwar l-intelliġenza artifiċjali u r-robotika (16),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-12 ta' Frar 2020 bit-titolu “Proċessi deċiżjonali awtomatizzati: niżguraw il-protezzjoni tal-konsumatur u l-moviment liberu tal-merkanzija u tas-servizzi (17)”, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-12 ta' Frar 2020 bit-titolu “Proċessi deċiżjonali awtomatizzati: niżguraw il-protezzjoni tal-konsumatur u l-moviment liberu tal-merkanzija u tas-servizzi (17)”,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Ottubru 2020 b'rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni dwar reġim ta' responsabbiltà ċivili għall-intelliġenza artifiċjali (18), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Ottubru 2020 b'rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni dwar reġim ta' responsabbiltà ċivili għall-intelliġenza artifiċjali (18),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Ottubru 2020 dwar drittijiet tal-proprjetà intellettwali għall-iżvilupp ta' teknoloġiji tal-intelliġenza artifiċjali (19), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Ottubru 2020 dwar drittijiet tal-proprjetà intellettwali għall-iżvilupp ta' teknoloġiji tal-intelliġenza artifiċjali (19),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Ottubru 2020 b'rakkomandazzjonijiet għall-Kummissjoni dwar qafas tal-aspetti etiċi tal-intelliġenza artifiċjali, ir-robotika u t-teknoloġiji relatati (20), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Ottubru 2020 b'rakkomandazzjonijiet għall-Kummissjoni dwar qafas tal-aspetti etiċi tal-intelliġenza artifiċjali, ir-robotika u t-teknoloġiji relatati (20),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Jannar 2021 dwar l-Intelliġenza Artifiċjali: kwistjonijiet ta' interpretazzjoni u applikazzjoni tad-dritt internazzjonali fil-livell li fih l-UE hija affettwata fl-oqsma tal-użi ċivili u militari u tal-awtorità tal-Istat barra l-ambitu tal-ġustizzja kriminali (21), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Jannar 2021 dwar l-Intelliġenza Artifiċjali: kwistjonijiet ta' interpretazzjoni u applikazzjoni tad-dritt internazzjonali fil-livell li fih l-UE hija affettwata fl-oqsma tal-użi ċivili u militari u tal-awtorità tal-Istat barra l-ambitu tal-ġustizzja kriminali (21),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Mejju 2021 bit-titolu “It-tiswir tal-futur diġitali tal-Ewropa: it-tneħħija tal-ostakli għall-funzjonament tas-suq uniku diġitali u t-titjib tal-użu tal-IA għall-konsumaturi Ewropej” (22), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Mejju 2021 bit-titolu “It-tiswir tal-futur diġitali tal-Ewropa: it-tneħħija tal-ostakli għall-funzjonament tas-suq uniku diġitali u t-titjib tal-użu tal-IA għall-konsumaturi Ewropej” (22),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-25 ta' Marzu 2021 dwar strateġija Ewropea għad-data (23), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-25 ta' Marzu 2021 dwar strateġija Ewropea għad-data (23),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-19 ta' Mejju 2021 dwar l-intelliġenza artifiċjali fl-edukazzjoni, il-kultura u s-settur awdjoviżiv (24), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-19 ta' Mejju 2021 dwar l-intelliġenza artifiċjali fl-edukazzjoni, il-kultura u s-settur awdjoviżiv (24),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-6 ta' Ottubru 2021 dwar l-intelliġenza artifiċjali fil-liġi kriminali u l-użu tagħha mill-pulizija u mill-awtoritajiet ġudizzjarji f'materji kriminali (25); |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-6 ta' Ottubru 2021 dwar l-intelliġenza artifiċjali fil-liġi kriminali u l-użu tagħha mill-pulizija u mill-awtoritajiet ġudizzjarji f'materji kriminali (25);

| — | wara li kkunsidra l-istudju mid-Direttorat Ġenerali tiegħu għall-Politiki Interni (DĠ IPOL) ta' Ġunju 2021 bit-titolu “Artificial Intelligence diplomacy – Artificial Intelligence governance as a new European Union external policy tool” (Id-diplomazija tal-Intelliġenza Artifiċjali – Il-governanza tal-Intelliġenza Artifiċjali bħala għodda ta' politika esterna ġdida tal-Unjoni Ewropea), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju mid-Direttorat Ġenerali tiegħu għall-Politiki Interni (DĠ IPOL) ta' Ġunju 2021 bit-titolu “Artificial Intelligence diplomacy – Artificial Intelligence governance as a new European Union external policy tool” (Id-diplomazija tal-Intelliġenza Artifiċjali – Il-governanza tal-Intelliġenza Artifiċjali bħala għodda ta' politika esterna ġdida tal-Unjoni Ewropea),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tad-DĠ IPOL ta' Mejju 2021 bit-titolu “Challenges and limits of an open source approach to Artificial Intelligence” (L-isfidi u l-limiti ta' approċċ b'sors miftuħ għall-Intelliġenza Artifiċjali), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tad-DĠ IPOL ta' Mejju 2021 bit-titolu “Challenges and limits of an open source approach to Artificial Intelligence” (L-isfidi u l-limiti ta' approċċ b'sors miftuħ għall-Intelliġenza Artifiċjali),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tad-DĠ IPOL ta' Mejju 2021 bit-titolu “Artificial Intelligence market and capital flows – AI and the financial sector at crossroads” (Is-suq u l-flussi ta' kapital tal-Intelliġenza Artifiċjali – l-IA u s-settur finanzarju f'salib it-toroq), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tad-DĠ IPOL ta' Mejju 2021 bit-titolu “Artificial Intelligence market and capital flows – AI and the financial sector at crossroads” (Is-suq u l-flussi ta' kapital tal-Intelliġenza Artifiċjali – l-IA u s-settur finanzarju f'salib it-toroq),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tad-DĠ IPOL ta' Ġunju 2021 bit-titolu “Improving working conditions using Artificial Intelligence” (It-titjib tal-kundizzjonijiet tax-xogħol permezz tal-Intelliġenza Artifiċjali), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tad-DĠ IPOL ta' Ġunju 2021 bit-titolu “Improving working conditions using Artificial Intelligence” (It-titjib tal-kundizzjonijiet tax-xogħol permezz tal-Intelliġenza Artifiċjali),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tad-DĠ IPOL ta' Mejju 2021 bit-titolu “The role of Artificial Intelligence in the European Green Deal” (Ir-rwol tal-Intelliġenza Artifiċjali fil-Patt Ekoloġiku Ewropew), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tad-DĠ IPOL ta' Mejju 2021 bit-titolu “The role of Artificial Intelligence in the European Green Deal” (Ir-rwol tal-Intelliġenza Artifiċjali fil-Patt Ekoloġiku Ewropew),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tad-DĠ IPOL ta' Lulju 2021 bit-titolu “Artificial Intelligence in smart cities and urban mobility” (L-Intelliġenza Artifiċjali fil-bliet intelliġenti u l-mobilità urbana), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tad-DĠ IPOL ta' Lulju 2021 bit-titolu “Artificial Intelligence in smart cities and urban mobility” (L-Intelliġenza Artifiċjali fil-bliet intelliġenti u l-mobilità urbana),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tad-DĠ IPOL ta' Lulju 2021 bit-titolu “Artificial Intelligence and public services” (L-Intelliġenza Artifiċjali u s-servizzi pubbliċi), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tad-DĠ IPOL ta' Lulju 2021 bit-titolu “Artificial Intelligence and public services” (L-Intelliġenza Artifiċjali u s-servizzi pubbliċi),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tad-DĠ IPOL ta' Lulju 2021 bit-titolu “European Union data challenge” (L-isfida tal-Unjoni Ewropea fir-rigward tad-data), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tad-DĠ IPOL ta' Lulju 2021 bit-titolu “European Union data challenge” (L-isfida tal-Unjoni Ewropea fir-rigward tad-data),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tad-DĠ IPOL ta' Ġunju 2020 bit-titolu “Opportunities of Artificial Intelligence” (L-Opportunitajiet tal-Intelliġenza Artifiċjali), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tad-DĠ IPOL ta' Ġunju 2020 bit-titolu “Opportunities of Artificial Intelligence” (L-Opportunitajiet tal-Intelliġenza Artifiċjali),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tad-DĠ IPOL ta' Ottubru 2021 bit-titolu “Europe's Digital Decade and Autonomy” (Id-Deċennju Diġitali u l-Awtonomija Ewropej), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tad-DĠ IPOL ta' Ottubru 2021 bit-titolu “Europe's Digital Decade and Autonomy” (Id-Deċennju Diġitali u l-Awtonomija Ewropej),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tad-DĠ IPol ta' Jannar 2022 bit-titolu “Identification and assessment of existing and draft EU legislation in the digital field” (L-identifikazzjoni u l-valutazzjoni tal-leġiżlazzjoni eżistenti u tal-abbozz tal-leġiżlazzjoni tal-UE fil-qasam diġitali), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tad-DĠ IPol ta' Jannar 2022 bit-titolu “Identification and assessment of existing and draft EU legislation in the digital field” (L-identifikazzjoni u l-valutazzjoni tal-leġiżlazzjoni eżistenti u tal-abbozz tal-leġiżlazzjoni tal-UE fil-qasam diġitali),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tas-Servizz ta' Riċerka Parlamentari Ewropew (EPRS) ta' Settembru 2020 bit-titolu “Civil liability regime for artificial intelligence – European added value assessment” (Ir-reġim tar-responsabbiltà ċivili għall-intelliġenza artifiċjali – valutazzjoni tal-valur miżjud Ewropew), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tas-Servizz ta' Riċerka Parlamentari Ewropew (EPRS) ta' Settembru 2020 bit-titolu “Civil liability regime for artificial intelligence – European added value assessment” (Ir-reġim tar-responsabbiltà ċivili għall-intelliġenza artifiċjali – valutazzjoni tal-valur miżjud Ewropew),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tal-Unità tal-Prospettiva Xjentifika tal-EPRS ta' Diċembru 2020 bit-titolu “Data subjects, digital surveillance, IA and the future of work” (Is-suġġetti tad-data, is-sorveljanza tad-data, l-IA u l-futur tax-xogħol), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tal-Unità tal-Prospettiva Xjentifika tal-EPRS ta' Diċembru 2020 bit-titolu “Data subjects, digital surveillance, IA and the future of work” (Is-suġġetti tad-data, is-sorveljanza tad-data, l-IA u l-futur tax-xogħol),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tal-EPRS ta' Settembru 2020 bit-titolu “European framework on ethical aspects of artificial intelligence, robotics and related technologies” (Qafas Ewropew dwar l-aspetti etiċi tal-intelliġenza artifiċjali, ir-robotika u t-teknoloġiji relatati), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tal-EPRS ta' Settembru 2020 bit-titolu “European framework on ethical aspects of artificial intelligence, robotics and related technologies” (Qafas Ewropew dwar l-aspetti etiċi tal-intelliġenza artifiċjali, ir-robotika u t-teknoloġiji relatati),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tal-EPRS ta' Marzu 2020 bit-titolu “The ethics of artificial intelligence: Issues and initiatives” (L-etika tal-intelliġenza artifiċjali: Kwistjonijiet u inizjattivi), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tal-EPRS ta' Marzu 2020 bit-titolu “The ethics of artificial intelligence: Issues and initiatives” (L-etika tal-intelliġenza artifiċjali: Kwistjonijiet u inizjattivi),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tal-EPRS ta' Ġunju 2020 bit-titolu “Artificial Intelligence: How does it work, why does it matter, and what can we do about it?” (L-Intelliġenza Artifiċjali: Kif taħdem, għaliex hija importanti, u x'nistgħu nagħmlu dwarha?), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tal-EPRS ta' Ġunju 2020 bit-titolu “Artificial Intelligence: How does it work, why does it matter, and what can we do about it?” (L-Intelliġenza Artifiċjali: Kif taħdem, għaliex hija importanti, u x'nistgħu nagħmlu dwarha?),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tal-EPRS ta' Lulju 2020 bit-titolu “Artificial Intelligence and Law enforcement – Impact on Fundamental Rights” (L-Intelliġenza Artifiċjali u l-Infurzar tal-Liġi – L-impatt fuq id-Drittijiet Fundamentali), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tal-EPRS ta' Lulju 2020 bit-titolu “Artificial Intelligence and Law enforcement – Impact on Fundamental Rights” (L-Intelliġenza Artifiċjali u l-Infurzar tal-Liġi – L-impatt fuq id-Drittijiet Fundamentali),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tal-EPRS ta' Ġunju 2020 bit-titolu “The impact of the General Data Protection Regulation (GDPR) on artificial intelligence” (L-impatt tar-Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data (GDPR) fuq l-intelliġenza artifiċjali), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tal-EPRS ta' Ġunju 2020 bit-titolu “The impact of the General Data Protection Regulation (GDPR) on artificial intelligence” (L-impatt tar-Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data (GDPR) fuq l-intelliġenza artifiċjali),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tal-EPRS ta' April 2020 bit-titolu “The White Paper on Artificial Intelligence” (Il-White Paper dwar l-Intelliġenza Artifiċjali), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tal-EPRS ta' April 2020 bit-titolu “The White Paper on Artificial Intelligence” (Il-White Paper dwar l-Intelliġenza Artifiċjali),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tal-EPRS ta' Settembru 2021 bit-titolu “Regulating facial recognition in the EU” (Ir-regolazzjoni tar-rikonoxximent tal-wiċċ fl-UE), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tal-EPRS ta' Settembru 2021 bit-titolu “Regulating facial recognition in the EU” (Ir-regolazzjoni tar-rikonoxximent tal-wiċċ fl-UE),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tal-EPRS ta' Frar 2021 bit-titolu “The future of work: Trends, challenges and potential initiatives” (Il-futur tax-xogħol: Ix-xejriet, l-isfidi u l-inizjattivi potenzjali), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tal-EPRS ta' Frar 2021 bit-titolu “The future of work: Trends, challenges and potential initiatives” (Il-futur tax-xogħol: Ix-xejriet, l-isfidi u l-inizjattivi potenzjali),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tal-EPRS ta' Ġunju 2021 bit-titolu “Robo-advisors: How do they fit in the existing EU regulatory framework, in particular with regard to investor protection” (Il-konsulenti robotiċi: Kif jidħlu fil-qafas regolatorju eżistenti tal-UE, b'mod partikolari fir-rigward tal-protezzjoni tal-investitur?), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tal-EPRS ta' Ġunju 2021 bit-titolu “Robo-advisors: How do they fit in the existing EU regulatory framework, in particular with regard to investor protection” (Il-konsulenti robotiċi: Kif jidħlu fil-qafas regolatorju eżistenti tal-UE, b'mod partikolari fir-rigward tal-protezzjoni tal-investitur?),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tal-EPRS ta' Settembru 2021 bit-titolu “China's ambitions in artificial intelligence” (L-ambizzjoni taċ-Ċina fl-intelliġenza artifiċjali), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tal-EPRS ta' Settembru 2021 bit-titolu “China's ambitions in artificial intelligence” (L-ambizzjoni taċ-Ċina fl-intelliġenza artifiċjali),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tal-EPRS ta' Ġunju 2021 bit-titolu “What if we chose new metaphors for artificial intelligence?” (X'jiġri jekk nagħżlu metafori ġodda għall-intelliġenza artifiċjali?), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tal-EPRS ta' Ġunju 2021 bit-titolu “What if we chose new metaphors for artificial intelligence?” (X'jiġri jekk nagħżlu metafori ġodda għall-intelliġenza artifiċjali?),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tal-EPRS ta' Jannar 2018 bit-titolu “Understanding artificial intelligence” (Nifhmu l-intelliġenza artifiċjali), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tal-EPRS ta' Jannar 2018 bit-titolu “Understanding artificial intelligence” (Nifhmu l-intelliġenza artifiċjali),

| — | wara li kkunsidra l-istudju tal-EPRS ta' Lulju 2021 bit-titolu “Tackling deepfakes in European policy” (Nindirizzaw id-deepfakes fil-politika Ewropea), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju tal-EPRS ta' Lulju 2021 bit-titolu “Tackling deepfakes in European policy” (Nindirizzaw id-deepfakes fil-politika Ewropea),

| — | wara li kkunsidra d-dokument ta' ħidma tal-Kumitat Speċjali għall-Intelliġenza Artifiċjali f'Era Diġitali (AIDA) ta' Frar 2021 bit-titolu “Artificial Intelligence and Health” (L-Intelliġenza Artifiċjali u s-Saħħa), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dokument ta' ħidma tal-Kumitat Speċjali għall-Intelliġenza Artifiċjali f'Era Diġitali (AIDA) ta' Frar 2021 bit-titolu “Artificial Intelligence and Health” (L-Intelliġenza Artifiċjali u s-Saħħa),

| — | wara li kkunsidra d-dokument ta' ħidma tal-AIDA ta' Marzu 2021 bit-titolu “Artificial Intelligence and the Green Deal” (L-Intelliġenza Artifiċjali u l-Patt Ekoloġiku), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dokument ta' ħidma tal-AIDA ta' Marzu 2021 bit-titolu “Artificial Intelligence and the Green Deal” (L-Intelliġenza Artifiċjali u l-Patt Ekoloġiku),

| — | wara li kkunsidra d-dokument ta' ħidma tal-AIDA ta' Marzu 2021 bit-titolu “The External Policy Dimensions of IA” (Id-Dimensjonijiet tal-Politika Esterna tal-IA), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dokument ta' ħidma tal-AIDA ta' Marzu 2021 bit-titolu “The External Policy Dimensions of IA” (Id-Dimensjonijiet tal-Politika Esterna tal-IA),

| — | wara li kkunsidra d-dokument ta' ħidma tal-AIDA ta' Mejju 2021 bit-titolu “AI and Competitiveness” (L-IA u l-Kompetittività), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dokument ta' ħidma tal-AIDA ta' Mejju 2021 bit-titolu “AI and Competitiveness” (L-IA u l-Kompetittività),

| — | wara li kkunsidra d-dokument ta' ħidma tal-AIDA ta' Ġunju 2021 bit-titolu “AI and the Future of Democracy” (L-IA u l-Futur tad-Demokrazija), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dokument ta' ħidma tal-AIDA ta' Ġunju 2021 bit-titolu “AI and the Future of Democracy” (L-IA u l-Futur tad-Demokrazija),

| — | wara li kkunsidra d-dokument ta' ħidma tal-AIDA ta' Ġunju 2021 dwar “AI and the Labour Market” (L-IA u s-Suq tax-Xogħol), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dokument ta' ħidma tal-AIDA ta' Ġunju 2021 dwar “AI and the Labour Market” (L-IA u s-Suq tax-Xogħol),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat Speċjali għall-Intelliġenza Artifiċjali f'Era Diġitali (A9-0088/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat Speċjali għall-Intelliġenza Artifiċjali f'Era Diġitali (A9-0088/2022),

1.   
  Introduzzjoni

| 1. | Jinnota li d-dinja tinsab fix-xifer tar-raba' rivoluzzjoni industrijali; jirrimarka li meta mqabbla mat-tliet mewġiet preċedenti, mibdija bl-introduzzjoni tal-istim, l-elettriku, u mbagħad il-kompjuters, ir-raba' mewġa tislet l-enerġija tagħha minn abbundanza ta' data flimkien ma' algoritmi qawwija u kapaċità komputazzjonali; jisħaq li r-rivoluzzjoni diġitali tal-lum hija msawra mill-iskala globali tagħha, il-konverġenza rapida, u l-impatt enormi tal-iskoperti teknoloġiċi rivoluzzjonarji emerġenti fuq l-Istati, l-ekonomiji, is-soċjetajiet, ir-relazzjonijiet internazzjonali u l-ambjent; jirrikonoxxi li bidla radikali ta' din l-iskala tħalli impatti differenti fuq diversi partijiet tas-soċjetà, skont l-objettivi, il-lokazzjoni ġeografika jew il-kuntest soċjoekonomiku tagħhom; jenfasizza li t-tranżizzjoni diġitali trid tissawwar b'rispett sħiħ għad-drittijiet fundamentali u b'tali mod li t-teknoloġiji diġitali jservu lill-umanità; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Josserva li fl-istess ħin, ir-rivoluzzjoni diġitali, skattat kompetizzjoni globali b'riżultat tal-valur ekonomiku tremend u l-kapaċitajiet teknoloġiċi li akkumulaw fl-ekonomiji li jimpenjaw l-aktar riżorsi għar-riċerka, l-iżvilupp u l-kummerċjalizzazzjoni tal-applikazzjonijiet tal-intelliġenza artifiċjali (IA); jinnota li l-kompetittività diġitali u l-awtonomija strateġika miftuħa saru objettiv ta' politika ċentrali f'diversi pajjiżi; jisħaq li r-realizzazzjoni dejjem akbar fost dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet li t-teknoloġiji emerġenti jistgħu jaffettwaw l-istat tal-poter ġeopolitiku tal-pajjiżi kollha; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jirrimarka li l-Ewropa, li għal sekli sħaħ stabbiliet standards internazzjonali, iddominat il-progress teknoloġiku u kienet mexxejja fil-manifattura u fl-implimentazzjoni ta' livell għoli, issa waqgħet lura, u tiżviluppa u tinvesti ħafna inqas mill-ekonomiji ewlenin bħall-Istati Uniti jew iċ-Ċina fis-suq diġitali, filwaqt li tibqa' relattivament kompetittiva fil-produzzjoni tar-riċerka dwar l-IA; jirrikonoxxi r-riskju li l-atturi Ewropej jiġu emarġinati fl-iżvilupp ta' standards u avvanzi globali tat-teknoloġija u tal-valuri Ewropej li qed jiġu kkontestati; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jenfasizza, l-ewwel nett, li l-għodod diġitali qed isiru dejjem aktar strument ta' manipulazzjoni u abbuż f'idejn xi wħud mill-atturi korporattivi kif ukoll f'idejn il-gvernijiet awtokratiċi għall-finijiet tal-imminar tas-sistemi politiċi demokratiċi, u b'hekk potenzjalment iwasslu għal nuqqas ta' qbil bejn is-sistemi politiċi; jispjega li l-kampanji ta' spjunaġġ diġitali, sabotaġġ, gwerra fuq skala baxxa u ta' diżinformazzjoni huma ta' sfida għas-soċjetajiet demokratiċi; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jisħaq li n-natura tal-mudelli ta' negozju diġitali tippermetti gradi għolja ta' skalabbiltà u effetti tan-network; jirrimarka li bosta swieq diġitali huma kkaratterizzati minn grad għoli ta' konċentrazzjoni tas-suq, u b'hekk għadd żgħir ta' pjattaformi tat-teknoloġija, li bħalissa huma, fil-biċċa l-kbira tagħhom, ibbażati fl-Istati Uniti, li jmexxu l-kummerċjalizzazzjoni tal-innovazzjonijiet teknoloġiċi rivoluzzjonarji, jattiraw l-aħjar ideat, talent u kumpaniji u jiksbu profittabbiltà straordinarja; iwissi li pożizzjonijiet dominanti fis-suq fl-ekonomija tad-data x'aktarx li jiġu estiżi fl-ekonomija emerġenti tal-IA; jirrimarka li tmienja biss mill-aqwa 200 kumpanija diġitali tal-lum għandhom id-domiċilju tagħhom fl-UE; jisħaq li t-tlestija ta' suq uniku verament diġitali hija tal-akbar importanza f'dak ir-rigward; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jenfasizza li b'riżultat ta' dan, il-kompetizzjoni globali għat-tmexxija teknoloġika saret prijorità fl-UE; jisħaq li jekk l-UE ma taġixxix malajr u b'kuraġġ, se tispiċċa jkollha ssegwi regoli u standards stabbiliti minn oħrajn u se tirriskja li tesperjenza effetti dannużi fuq l-istabbiltà politika, is-sigurtà soċjali, id-drittijiet fundamentali, il-libertajiet individwali u l-kompetittività ekonomika; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jargumenta li l-IA hija waħda mit-teknoloġiji emerġenti ewlenin fir-raba' rivoluzzjoni industrijali; jinnota li l-IA tixpruna l-ekonomija diġitali, peress li tippermetti l-introduzzjoni ta' prodotti u servizzi innovattivi, li għandhom is-setgħa li jżidu l-għażla tal-konsumatur u jistgħu jrendu l-proċessi ta' produzzjoni aktar effiċjenti; jiddikjara li sal-2030, l-IA hija mistennija tikkontribwixxi aktar minn EUR 11-il triljun għall-ekonomija globali; jisħaq, fl-istess ħin, li t-teknoloġiji tal-IA jirriskjaw li jnaqqsu l-aġenzija tal-bniedem; jenfasizza li l-IA għandha tkun teknoloġija ċċentrata fuq il-bniedem u affidabbli u la għandha tissostitwixxi l-awtonomija tal-bniedem u lanqas tassumi t-telf tal-libertà individwali; jisħaq fuq il-ħtieġa li jkun żgurat li din ir-raba' rivoluzzjoni industrijali tkun inklużiva u ma tħalli lil ħadd jibqa' lura; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jissuġġerixxi li hemm kompetizzjoni globali għat-tmexxija tal-IA; jirrimarka li t-teknoloġiji tal-IA jwiegħdu li jagħtu valur ekonomiku enormi lil dawk l-ekonomiji li jiżviluppaw, jipproduċu, u jadottaw dawn it-teknoloġiji b'mod li jrendi l-profitti, kif ukoll lil dawk il-pajjiżi li fihom iseħħ dan il-ħolqien ta' valur; jissottolinja li l-IA mhijiex teknoloġija omnipotenti, iżda sett effiċjenti ta' għodod u tekniki li jistgħu jintużaw għall-benefiċċju tas-soċjetà; jispjega li l-mod ta' kif jiffunzjonaw it-teknoloġiji jiddependi minn kif niddisinjawhom; jirrimarka li l-UE ddikjarat l-intenzjoni tagħha li tkun pijuniera f'qafas regolatorju dwar l-IA; jisħaq, madankollu, li huwa kruċjali li l-UE tkun tista' tiddefinixxi l-approċċ regolatorju, inkluż il-protezzjoni tad-drittijiet u l-libertajiet fundamentali, u li taġixxi bħala entità globali li tistabbilixxi l-istandards; jisħaq, għalhekk, fuq l-importanza tal-kompetittività Ewropea fl-IA u l-kapaċità tal-UE li ssawwar ix-xenarju regolatorju fil-livell internazzjonali; jisħaq li ċerti użi tal-IA jistgħu joħolqu riskji individwali u tas-soċjetà li jistgħu jipperikolaw id-drittijiet fundamentali u għalhekk għandhom jiġu indirizzati minn dawk li jfasslu l-politika, u b'hekk l-IA tkun tista' ssir effettivament strument li jservi lin-nies u lis-soċjetà, filwaqt li ssegwi il-ben komuni u l-interess ġenerali; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jinnota li qafas regolatorju ċar, impenn politiku u mentalità aktar effiċjenti, li ħafna drabi huma neqsin fil-preżent, huma meħtieġa biex l-atturi Ewropej jirnexxu fl-era diġitali u jsiru mexxejja tat-teknoloġija fl-IA; jikkonkludi li abbażi ta' approċċ bħal dan, kemm iċ-ċittadini tal-UE kif ukoll in-negozji jistgħu jibbenefikaw mill-IA u mill-opportunità kbira li toffri biex tingħata spinta lill-kompetittività, inkluż fir-rigward tal-prosperità u l-benesseri; jissottolinja li l-oqfsa regolatorji jridu jitfasslu b'tali mod li ma jiġux imposti ostakli mhux ġustifikati li jipprevjenu lill-atturi Ewropej milli jirnexxu fl-era diġitali, b'mod partikolari għan-negozji ġodda u għall-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju (SMEs); jenfasizza li l-investimenti privati u pubbliċi għandhom jiżdiedu b'mod sostanzjali biex tinħoloq klima li fiha jitfaċċaw u jiżviluppaw aktar stejjer ta' suċċess Ewropej fil-kontinent tagħna; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jenfasizza li l-progress teknoloġiku rapidu introdott mill-IA huwa dejjem aktar inseparabbli mill-biċċa l-kbira tal-oqsma tal-attività tal-bniedem u se jaffettwa wkoll l-għajxien ta' kull min ma għandux il-ħiliet li jeħtieġ biex jadatta malajr biżżejjed għal dawn it-teknoloġiji l-ġodda; jirrimarka li filwaqt li l-ksib tal-litteriżmu diġitali permezz tat-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid tista' jgħin biex jiġi indirizzat ħafna mit-tħassib soċjoekonomiku li jirriżulta, dawn l-impatti għandhom jiġu indirizzati wkoll fil-kuntest tas-sistemi tal-benesseri soċjali, tal-infrastruttura urbana u rurali, u tal-proċessi demokratiċi; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jenfasizza l-ħtieġa li jiġu riflessi l-objettivi u l-interessi tan-nisa u tal-gruppi vulnerabbli fit-tranżizzjoni diġitali; jenfasizza, f'dan il-kuntest, li n-nisa kienu jammontaw biss għal 22 % tal-professjonisti globali tal-IA fl-2018, problema li sservi biss biex jiġu sostnuti u stabbiliti l-istereotipi u l-preġudizzju; jirrikonoxxi l-ħtieġa li jiġu ppreservati d-drittijiet għall-ugwaljanza quddiem il-liġi, il-privatezza, il-libertà tal-espressjoni, u l-parteċipazzjoni fil-ħajja kulturali u politika meta jintużaw it-teknoloġiji tal-IA, speċjalment għall-komunitajiet minoritarji; |
| --- | --- |

11.

2.   
  Opportunitajiet, riskji u ostakli potenzjali fl-użu tal-IA: sitt studji tal-każ eżaminati mill-Kumitat tal-AIDA

| 12. | Ifakkar fil-fatt li l-IA hija bbażata fuq software li juża mudelli probabilistiċi u tbassir algoritmiku għal sett ta' objettivi speċifiċi; jirrimarka li t-terminu IA huwa terminu ġeneriku li jkopri firxa wiesgħa ta' teknoloġiji, tekniki u approċċi qodma u ġodda li jinftiehmu aħjar bħala “sistemi ta' intelliġenza artifiċjali”, li tirreferi għal kwalunkwe sistema bbażata fuq il-magni li ħafna drabi jkollha ftit aktar komuni milli tkun iggwidata minn sett partikolari ta' objettivi definiti mill-bniedem, bi gradi differenti ta' awtonomija fl-azzjonijiet tagħha, u involviment fi tbassir, rakkomandazzjonijiet jew teħid ta' deċiżjonijiet ibbażati fuq data disponibbli; jinnota li filwaqt li xi wħud minn dawn it-teknoloġiji diġà qegħdin jintużaw b'mod mifrux, oħrajn għadhom qed jiġu żviluppati jew saħansitra huma biss kunċetti spekulattivi li jistgħu jeżistu jew ma jeżistux fil-futur; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jirrimarka li hemm differenza sinifikanti bejn l-IA simbolika, l-approċċ ewlieni għall-IA mis-snin 50 sas-snin disgħin, u l-IA b'tagħlim awtomatiku xprunata mid-data, li ilha tiddomina mis-snin 2000; jiċċara li matul l-ewwel mewġa, l-IA ġiet żviluppata billi l-għarfien u l-esperjenza tal-esperti ġew ikkodifikati f'sett ta' regoli li mbagħad ġew eżegwiti minn magna; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jinnota li fit-tieni mewġa, il-proċessi ta' tagħlim awtomatizzat tal-algoritmi bbażati fuq l-ipproċessar ta' ammonti kbar ta' data, il-kapaċità li jinġabru flimkien l-inputs minn bosta sorsi differenti u li jiffurmaw rappreżentazzjonijiet kumplessi ta' ambjent partikolari, u l-identifikazzjoni tax-xejriet għamlu s-sistemi tal-IA aktar kumplessi, awtonomi u opaki, li jwasslu għal eżiti inqas spjegabbli; jisħaq, għalhekk, li l-IA attwali tista' tinqasam f'bosta sottodominji u tekniki differenti, fejn it-tagħlim profond huwa pereżempju sottoqasam tat-tagħlim awtomatiku, li huwa nnifsu huwa sottoqasam tal-IA; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jinnota li għalkemm l-IA tal-lum saret ħafna aktar effettiva b'saħħitha mill-IA simbolika, bis-saħħa taż-żidiet sinifikanti fil-kapaċitajiet tal-computing, xorta tista' ssolvi biss il-kompiti ddefiniti b'mod ċar f'oqsma speċifiċi għad-dominju bħal ċess jew rikonoxximent tal-immaġni u l-programmazzjoni tagħha mhijiex iddisinjata biex tagħraf bis-sħiħ l-azzjonijiet li tagħmel is-sistema ta' IA; jenfasizza li s-sistemi tal-IA – għall-kuntrarju ta' x'jissuġġerixxi isimhom – ma għandhomx “intelliġenza” reali; jirrimarka li għalhekk issir referenza għaliha bħala IA “ristretta” jew “dgħajfa” u għadha mhi xejn aktar ħlief għodda li tipprovdi rakkomandazzjonijiet u tbassir; jinnota, pereżempju, li l-karozzi awtonomi joperaw permezz ta' kombinazzjoni ta' diversi sistemi tal-IA ta' kompitu wieħed li flimkien jistgħu jipprovdu mappa tridimensjonali tal-inħawi tal-vettura sabiex is-sistema operattiva tagħha tkun tista' tieħu deċiżjonijiet; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jenfasizza li ħafna beżgħat marbuta mal-IA huma bbażati fuq kunċetti ipotetiċi bħall-IA ġenerali, is-superintelliġenza artifiċjali u s-singularità li jistgħu, f'termini teoretiċi, iwasslu għal intelliġenza tal-magni li tissupera l-intelliġenza tal-bniedem f'bosta oqsma; jisħaq li hemm dubji dwar jekk din l-IA spekulattiva tistax tinkiseb bit-teknoloġiji u bil-liġijiet xjentifiċi tagħna; jemmen, madankollu, li r-riskji li bħalissa jirriżultaw mit-teħid ta' deċiżjonijiet ibbażat fuq l-IA jeħtieġ li jiġu indirizzati mil-leġiżlaturi peress li huwa tassew ċar li l-effetti dannużi bħad-diskriminazzjoni razzjali u sesswali diġà huma attribwibbli għal każijiet partikolari li fihom l-IA ġiet implimentata mingħajr salvagwardji; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jissottolinja li l-maġġoranza tas-sistemi tal-IA li qed jintużaw bħalissa huma ta' riskju baxx; jirreferi, pereżempju, għat-traduzzjoni awtomatika, il-“magni Eureka”, il-magni tal-logħob u r-robots li jeżegwixxu proċessi tal-manifattura ripetittivi; jikkonkludi li xi każijiet ta' użu jistgħu jiġu kkategorizzati bħala riskjużi u li każijiet bħal dawn jirrikjedu azzjoni regolatorja u salvagwardji effettivi, jekk dawn ma jkunux diġà stabbiliti; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jinkoraġġixxi dibattitu pubbliku dwar kif għandu jiġi esplorat il-potenzjal enormi tal-IA ibbażat fuq il-valuri fundamentali Ewropej, il-prinċipji tat-trasparenza, l-ispjegabbiltà, il-ġustizzja, l-għoti ta' rendikont, ir-responsabbiltà u l-affidabbiltà, kif ukoll il-prinċipju li l-IA u r-robotika għandhom ikunu ċċentrati fuq il-bniedem u żviluppati biex jikkomplementaw lill-bnedmin; jisħaq li f'għadd sinifikanti ta' oqsma tal-ħajja tal-bniedem, mis-sostenibbiltà sal-kura tas-saħħa, l-IA tista' tipprovdi benefiċċji bħala għodda awżiljarja għall-utenti u l-professjonisti, filwaqt li tawmenta l-kapaċitajiet tal-bnedmin mingħajr ma timpedixxi l-kapaċità tagħhom li jaġixxu u jiddeċiedu b'mod liberu; jisħaq li l-prinċipji u r-rekwiżiti etiċi tal-IA miftiehma għandhom jiġu operazzjonalizzati fid-dominji kollha tal-applikazzjoni tal-IA, filwaqt li jibnu fis-salvagwardji meħtieġa, li se jżidu l-fiduċja taċ-ċittadini, u b'hekk jagħmluhom jħaddnu l-benefiċċji tal-IA; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jissottolinja li l-livell ta' riskju ta' applikazzjoni tal-IA partikolari jvarja b'mod sinifikanti skont il-probabbiltà u l-gravità tal-ħsara; jenfasizza, għalhekk, li r-rekwiżiti legali għandhom jiġu aġġustati għal dan, f'konformità ma' approċċ ibbażat fuq ir-riskju u filwaqt li jiġi kkunsidrat, meta jkun iġġustifikat, il-prinċipju ta' prekawzjoni; jisħaq li f'każijiet bħal dawn, attwali jew futuri, fejn f'każ ta' użu partikolari, is-sistemi tal-IA joħolqu riskji kbar għad-drittijiet fundamentali u tal-bniedem, huma meħtieġa sorveljanza sħiħa mill-bniedem u intervent regolatorju u li, minħabba l-veloċità tal-iżvilupp teknoloġiku, ir-regolamentazzjoni għas-sistemi tal-IA ta' riskju għoli jeħtieġ li tkun flessibbli u tibqa' valida fil-futur; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Juri li dan ir-rapport jindirizza sitt studji tal-każ dwar l-IA fid-dettall, li jiddeskrivu l-opportunitajiet offruti mill-IA fis-settur rispettiv, ir-riskji li għandhom jiġu indirizzati u l-ostakli li bħalissa qed jipprevjenu lill-Ewropa milli tisfrutta bis-sħiħ il-benefiċċji tal-IA; jenfasizza li l-istudji tal-każ jirrappreżentaw uħud mill-aktar każijiet ta' użu importanti bħalissa dwar l-IA u, fl-istess ħin, jirriflettu xi wħud mis-suġġetti ewlenin tas-seduti pubbliċi li saru mill-Kumitat tal-AIDA matul il-mandat tiegħu, jiġifieri s-saħħa, il-Patt Ekoloġiku, il-politika esterna u s-sigurtà, il-kompetittività, il-futur tad-demokrazija u tas-suq tax-xogħol; |
| --- | --- |

20.

a)   L-IA u s-saħħa

| 21. | Iqis li l-analiżi metodoloġika ta' ammonti kbar ta' data, inkluż permezz tal-IA, tista' tisfrutta soluzzjonijiet ġodda jew ittejjeb it-tekniki eżistenti fis-settur tas-saħħa li jistgħu jħaffu r-riċerka xjentifika b'mod enormi, jiġu salvati l-ħajjiet tal-bniedem u tittejjeb il-kura tal-pazjenti billi jiġu offruti trattamenti innovattivi u dijanjożi aħjar u billi jitrawmu ambjenti ta' appoġġ għal stili ta' ħajja tajbin għas-saħħa; jenfasizza li s-sistemi tal-IA jistgħu jikkontribwixxu wkoll għall-aċċessibbiltà, ir-reżiljenza u s-sostenibbiltà tas-sistemi tas-saħħa, filwaqt li fl-istess ħin jintroduċu vantaġġ kompetittiv għas-setturi Ewropej tal-ICT u tal-kura tas-saħħa jekk ir-riskji inerenti jiġu ġestiti kif xieraq; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Jenfasizza li l-użu tal-IA fis-settur tas-saħħa għandu jiġi ankrat fuq rekwiżiti etiċi b'saħħithom bħall-aċċess ekwu għall-kura tas-saħħa, il-privatezza, ir-responsabbiltà, it-trasparenza, l-ispjegabbiltà, l-affidabbiltà, l-inklużività u r-rappreżentanza ta' settijiet ta' data u s-sorveljanza kostanti mill-bniedem; jisħaq li d-disinn ta' sistemi bbażati fuq l-IA jrid jindirizza r-riskju li r-riżorsi jiġu allokati b'mod żbaljat lil individwi abbażi ta' kategorizzazzjoni difettuża jew preġudikata, prijoritizzazzjoni jew teknoloġija li ma taħdimx tajjeb, li jwasslu għal dijanjożi ħażina, trattament ħażin jew l-ebda trattament; jemmen li għandhom japplikaw l-ogħla standards etiċi għall-applikazzjonijiet kollha tal-kura tas-saħħa u li għandhom jiġu stabbiliti regoli etiċi fi stadju bikri ħafna fl-iżvilupp u d-disinn tagħhom jiġifieri etika ppjanata; jissottolinja li t-teħid awtomatizzat ta' deċiżjonijiet fl-applikazzjonijiet għall-kura tas-saħħa jista' joħloq riskji għall-benesseri tal-pazjenti u għad-drittijiet fundamentali u jisħaq li l-IA għalhekk irid ikollha rwol ta' appoġġ fil-kura tas-saħħa, fejn dejjem għandha tinżamm is-sorveljanza professjonali mill-bniedem; jitlob li l-IA fid-dijanjożijiet mediċi fis-sistemi tas-saħħa pubblika tippreserva r-relazzjoni bejn il-pazjent u t-tabib u tkun konsistenti mal-Ġurament ippokratiku f'kull ħin; jinnota, madankollu, li l-IA ttejjeb il-preċiżjoni tal-iskrinjar u li f'diversi każijiet diġà qed tagħmel dijanjożijiet aħjar minn dawk tat-tobba; huwa tal-fehma li l-oqfsa ta' responsabbiltà eżistenti ma jipprovdux biżżejjed ċertezza tad-dritt u ma jirrispettawx id-dritt tal-pazjenti għal rimedju legali fil-każ ta' dijanjożi ħażina u trattament mhux korrett permezz tal-IA; jilqa' f'dan ir-rigward, il-proposta leġiżlattiva li jmiss dwar ir-responsabbiltà tal-IA; jinnota li huwa importanti li l-professjonisti tal-kura tas-saħħa jiġu protetti bħala utenti tas-sistemi tal-IA, kif ukoll il-pazjenti bħala riċevituri finali, filwaqt li jiġu pprovduti b'informazzjoni suffiċjenti u trasparenti; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jissottolinja li s-soluzzjonijiet ibbażati fuq l-IA diġà qed jintużaw jew jiġu ttestjati f'ambjenti kliniċi bl-għan li jappoġġjaw id-dijanjożi, il-pronjożi, it-trattament u l-involviment tal-pazjenti, u b'hekk jitħaffef u jittejjeb it-trattament u jitnaqqsu interventi bla bżonn; jinnota, barra minn hekk, li l-IA tista' ttejjeb il-mediċina personalizzata u l-kura tal-pazjent; jinnota li bħalissa l-IA qed tkopri firxa wiesgħa ta' oqsma tas-saħħa, inkluża s-saħħa pubblika, is-servizzi tal-kura, il-kura personali u s-servizzi tas-saħħa; jikkummenta li d-data għandha rwol importanti; huwa tal-fehma li hemm applikazzjonijiet promettenti għall-IA fl-estrazzjoni ta' informazzjoni minn immaġnijiet u f'apparat mediku ieħor biex tiġi infurmata l-analiżi downstream u jinnota li huwa mistenni wkoll li l-algoritmi ta' apprendiment profond jistgħu jrendu qabża kwantitattiva fil-varjetà ta' kompiti kliniċi; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jenfasizza li t-teknoloġiji tal-IA jistgħu jiġu applikati għar-riċerka, l-iżvilupp u l-produzzjoni bil-massa ta' prodotti farmaċewtiċi u għandhom il-potenzjal li jħaffu l-iżvilupp ta' mediċini, trattamenti u vaċċini ġodda bi spiża aktar baxxa; huwa tal-fehma li l-IA tista' tgħin biex jiġi previst l-eżitu tar-reazzjonijiet għat-trattamenti u tista' tippermetti lit-tobba jaġġustaw l-istrateġiji terapewtiċi skont il-karatteristiċi ġenetiċi jew fiżjoloġiċi individwali b'livelli dejjem akbar ta' preċiżjoni meta jkunu bbażati fuq data ta' kwalità għolja u suppożizzjonijiet sodi, u b'hekk tiżdied l-effettività tal-kura preventiva, dment li jiġu ssodisfati r-rekwiżiti etiċi kollha fir-rigward tas-sorveljanza professjonali fuq il-validazzjoni klinika tal-IA, il-privatezza, il-protezzjoni tad-data u l-kunsens infurmat; jinnota li l-big data fis-saħħa tista' tiġi analizzata bl-għajnuna tal-IA biex jitħaffef l-ipproċessar tagħha; jissottolinja l-importanza li jiġi żgurat li l-computing ta' prestazzjoni għolja jkun interoperabbli mal-IA, peress li setturi ekonomiċi ewlenin inklużi l-manifattura, is-saħħa u l-farmaċewtika jiddependu minn computing ta' prestazzjoni għolja; |
| --- | --- |

24.

| 25. | Jissottolinja li s-soluzzjonijiet ibbażati fuq l-IA għandhom il-potenzjal li jfasslu t-trattamenti u l-iżvilupp tal-mediċini skont il-ħtiġijiet speċifiċi tal-pazjenti u jtejbu l-involviment mal-partijiet ikkonċernati u mal-parteċipanti fis-sistema tal-kura tas-saħħa; huwa tal-fehma li l-IA u l-aċċess għal settijiet ta' data anonimizzati u rappreżentattivi rilevanti, aġġornati u ta' kwalità għolja, f'konformità mar-regoli tal-UE dwar il-protezzjoni tad-data personali, jappoġġjaw lill-professjonisti tal-kura tas-saħħa biex jgħinuhom jipprovdu kura aħjar għall-pazjenti tagħhom u feedback, gwida u appoġġ aktar personalizzati, jippromwovu s-sikurezza tal-pazjent u jagħmlu t-terapija aktar effettiva; jenfasizza li dan jista' jkun partikolarment utli fl-għażla u r-rieżami tal-ammont dejjem akbar ta' għarfien xjentifiku għall-finijiet tal-estrazzjoni tal-informazzjoni rilevanti għall-professjonisti tas-saħħa; jenfasizza li ċ-ċittadini mill-Istati Membri kollha għandhom ikunu jistgħu jikkondividu d-data dwar is-saħħa tagħhom mal-fornituri tal-kura tas-saħħa u l-awtoritajiet tal-għażla tagħhom; jissottolinja, f'dan ir-rigward, il-ħtieġa li jinħolqu inċentivi għat-titjib tal-ħiliet, it-taħriġ mill-ġdid u fit-taħriġ għal impjieg ieħor għall-ħaddiema b'karrieri fis-settur tas-saħħa; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Isib li l-ġlieda kontra l-COVID-19 aċċellerat kemm ir-riċerka dwar teknoloġiji ġodda kif ukoll l-użu tagħhom, b'mod partikolari l-applikazzjonijiet tal-IA, fit-tfittxija għal titjib fid-detezzjoni tal-każijiet, fir-riċerka dwar il-kura klinika u l-prodotti terapewtiċi u enfasizzat l-utilità tal-IA kif ukoll l-importanza tal-finanzjament u d-data ta' kwalità għolja għall-finijiet tal-monitoraġġ u l-immudellar effiċjenti tal-firxa ta' tifqigħat ta' mard infettiv, f'konformità mal-liġi dwar il-protezzjoni tad-data; jinnota, madankollu, li l-esperjenzi bl-applikazzjonijiet tal-IA matul il-COVID-19 żvelaw xi wħud mil-limitazzjonijiet fl-użu tal-IA fid-dijanjostika medika (26); |
| --- | --- |

26.

| 27. | Jenfasizza l-potenzjal tas-sistemi tal-IA biex itaffu l-piż fuq is-sistemi tas-saħħa u l-professjonisti tas-saħħa b'mod partikolari u jikkontribwixxu għal soluzzjonijiet biex jipprovdu kura lill-popolazzjonijiet li qed jixjieħu malajr fl-Ewropa u fid-dinja u jipproteġuhom minn mard perikoluż; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Jenfasizza li l-użu ta' applikazzjonijiet tal-IA sikuri u effiċjenti għall-kompiti amministrattivi li ma jirrikjedux azzjoni mill-bniedem jistgħu jiffrankaw ħafna ħin għall-ħaddiema tal-kura tas-saħħa li minflok jista' jiġi ddedikat għal żjarat tal-pazjent; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Jisħaq li l-applikazzjonijiet tas-saħħa tal-konsumatur ibbażati fuq l-IA jistgħu jgħinu biex jiġi traċċat l-istatus tas-saħħa ta' individwu permezz ta' apparati ta' kuljum bħall-ismartphones, li jippermettu lill-utenti jipprovdu data volontarjament li tista' tkun il-bażi għal twissijiet u allerti bikrija dwar mard ta' periklu għall-ħajja bħal attakki ta' puplesija jew attakki tal-qalb; jisħaq li l-applikazzjonijiet tas-saħħa bbażati fuq l-IA jistgħu jinkoraġġixxu wkoll imġiba tajba għas-saħħa u jagħtu s-setgħa lil awtokura responsabbli għall-individwi billi jgħammru lill-pazjenti bil-mezzi addizzjonali biex jimmonitorjaw saħħithom u l-istil ta' ħajja tagħhom u billi jtejbu l-preċiżjoni tal-iskrinjar mill-professjonisti tal-kura tas-saħħa; jirrimarka, madankollu, is-sensittività partikolari tad-data personali dwar is-saħħa u r-riskju ta' ksur tad-data jew użu ħażin f'dan ir-rigward, u jissottolinja l-ħtieġa li jiġu applikati standards b'saħħithom taċ-ċibersigurtà għal kwalunkwe applikazzjoni tas-saħħa; |
| --- | --- |

29.

| 30. | Jisħaq li l-IA fis-settur tas-saħħa hija partikolarment dipendenti minn ammonti kbar ta' data personali, il-kondiviżjoni tad-data, data ta' kwalità għolja, l-aċċessibbiltà tad-data u l-interoperabbiltà tad-data biex jitwettaq il-potenzjal sħiħ tal-IA u tas-saħħa; jisħaq fuq il-ħtieġa li tiġi ffaċilitata r-rabta tar-rekords tas-saħħa elettroniċi ma' sistemi ta' preskrizzjoni elettronika sabiex jippermettu lill-professjonisti tas-saħħa involuti fil-kura tal-pazjent jaċċessaw l-informazzjoni meħtieġa dwar il-pazjent, soġġett għall-kunsens tiegħu; |
| --- | --- |

30.

| 31. | Jilqa' l-ħolqien ta' spazju Ewropew tad-data dwar is-saħħa sabiex tinbena data ta' kwalità għolja ħafna għall-użu fis-settur tas-saħħa; iqis li l-interkonnessjoni u l-interoperabbiltà tal-infrastruttura ta' computing ta' prestazzjoni għolja mal-ispazju Ewropew tad-data dwar is-saħħa jiżguraw id-disponibbiltà ta' settijiet ta' data dwar is-saħħa kbar u ta' kwalità għolja, li huma importanti għar-riċerka u t-trattament tal-patoloġiji, speċjalment il-mard rari u l-kondizzjonijiet pedjatriċi; |
| --- | --- |

31.

| 32. | Jisħaq fuq il-ħtieġa li tinbena l-fiduċja billi tiġi promossa l-interoperabbiltà u aktar kollaborazzjoni bejn professjonisti differenti tal-kura tas-saħħa li jaqdu lill-istess pazjenti; jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġi offrut taħriġ lill-professjonisti tal-kura tas-saħħa dwar it-tekniki u l-approċċi tal-IA; jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġi miġġieled in-nuqqas ta' fiduċja, bħal pereżempju billi jiġi sfruttat il-potenzjal sħiħ tal-anonimizzazzjoni u l-psewdonimizzazzjoni tad-data, u biex iċ-ċittadini, il-professjonisti tas-saħħa u dawk li jieħdu deċiżjonijiet jiġu infurmati aħjar dwar l-użi, il-benefiċċji u r-riskji tal-IA fil-qasam tas-saħħa, kif ukoll l-iżviluppaturi tal-IA jiġu infurmati dwar l-isfidi u r-riskji tal-ipproċessar ta' data sensittiva f'dan id-dominju; |
| --- | --- |

32.

| 33. | Jemmen, barra minn hekk, li huma meħtieġa standards etiċi u legali vinkolanti u robusti u drittijiet infurzabbli ta' rimedju biex tiġi promossa ekosistema ta' fiduċja fost iċ-ċittadini u tiġi protetta b'mod adegwat id-data dwar is-saħħa minn użu ħażin potenzjali u aċċess illegali; jaqbel mal-Kummissjoni li ċ-ċittadini għandu jkollhom aċċess sigur għal rekord elettroniku komprensiv tad-data dwar saħħithom, u li għandhom iżommu kontroll fuq id-data personali li tikkonċerna saħħithom u jkunu jistgħu jikkondividuha b'mod sigur, bi protezzjoni effettiva għad-data personali u ċibersigurtà b'saħħitha, ma' partijiet terzi awtorizzati; jenfasizza li l-aċċess u t-tixrid mhux awtorizzati għandhom ikunu pprojbiti u li l-protezzjoni tad-data personali tal-pazjenti trid tiġi ggarantita f'konformità mal-leġiżlazzjoni dwar il-protezzjoni tad-data; |
| --- | --- |

33.

| 34. | Jissottolinja, f'dan ir-rigward, ir-riskju ta' deċiżjonijiet preġudikati li jwasslu għal diskriminazzjoni u ksur tad-drittijiet tal-bniedem; jisħaq fuq il-ħtieġa, għalhekk, ta' kontrolli imparzjali dwar l-algoritmi u s-settijiet ta' data użati, u tal-promozzjoni ta' aktar riċerka dwar il-metodi u l-preġudizzju inkorporati f'sistemi tal-IA mħarrġa sabiex jiġu evitati konklużjonijiet mhux etiċi u diskriminatorji fil-qasam tad-data dwar is-saħħa tal-bniedem; |
| --- | --- |

34.

| 35. | Jisħaq li hija meħtieġa applikazzjoni effiċjenti u uniformi tal-GDPR fl-UE kollha sabiex jingħelbu sfidi bħall-inċertezza tad-dritt u n-nuqqas ta' kooperazzjoni fis-settur tas-saħħa; jisħaq li f'xi każijiet dawn l-isfidi jwasslu għal dewmien fl-iskoperti xjentifiċi u għal piż burokratiku fir-riċerka dwar is-saħħa; jisħaq li l-ħolqien ta' spazju Ewropew tad-data dwar is-saħħa li jiggarantixxi d-drittijiet tal-pazjenti u l-portabbiltà tad-data jista' jżid il-kooperazzjoni u jistimula l-kondiviżjoni tad-data għar-riċerka u l-innovazzjoni fis-settur tas-saħħa Ewropew; |
| --- | --- |

35.

| 36. | Jinnota li l-IA tista' tikkontribwixxi għall-progress rapidu ta' teknoloġiji ġodda, bħall-immaġni tal-moħħ, li diġà għandhom applikazzjonijiet importanti fil-mediċina iżda li jinvolvu wkoll riskji sostanzjali għall-aġenzija tal-bniedem u l-espressjoni tad-drittijiet fundamentali mingħajr il-ħtieġa ta' kunsens; jinsab imħasseb dwar in-nuqqas ta' leġiżlazzjoni dwar id-data newroloġika u jemmen li l-UE għandha tħabrek biex tikseb pożizzjoni dominanti fid-dinja fl-iżvilupp ta' teknoloġiji newroloġiċi sikuri; |
| --- | --- |

36.

b)   L-IA u l-Patt Ekoloġiku

| 37. | Jenfasizza li ż-żewġ prijoritajiet ewlenin tal-Kummissjoni għas-snin li ġejjin huma Ewropa lesta għall-era diġitali u l-Patt Ekoloġiku; jissottolinja l-ħtieġa li jiġi żgurat li t-tranżizzjoni diġitali tikkontribwixxi għall-ksib tal-iżvilupp sostenibbli u tippromwovi t-tranżizzjoni ekoloġika; huwa tal-fehma li dan jirrikjedi aċċellerazzjoni tal-innovazzjoni b'mod kompatibbli mal-miri klimatiċi u l-istandards ambjentali tal-UE; jenfasizza li l-applikazzjonijiet tal-IA jistgħu jwasslu benefiċċji ambjentali u ekonomiċi u jsaħħu l-kapaċitajiet ta' tbassir li jistgħu jikkontribwixxu għall-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima, u biex jintlaħqu l-objettivi tal-Patt Ekoloġiku Ewropew u l-mira tal-UE li ssir l-ewwel kontinent newtrali għall-klima sal-2050; huwa tal-fehma li l-użu tal-IA għandu l-potenzjal li jnaqqas l-emissjonijiet globali ta' gassijiet serra b'sa 4 % sal-2030 (27); huwa tal-fehma li skont xi stimi, it-teknoloġiji tal-ICT jistgħu jnaqqsu 10 darbiet aktar l-emissjonijiet ta' gassijiet serra mill-impronta tagħhom stess (28), iżda jirrikonoxxi li dan jirrikjedi għażliet konxji tad-disinn u azzjoni regolatorja; iwissi, fl-istess ħin, li ż-żieda fil-konsum tal-enerġija fil-ħżin tas-settijiet kbar ta' data meħtieġa għat-taħriġ tas-sistemi tal-IA jista' jkollha wkoll effett negattiv; ifakkar fil-fatt li t-traffiku tad-data u l-infrastruttura tal-ICT jikkunsmaw madwar 7 % tal-elettriku tad-dinja llum, ċifra li, mingħajr is-salvagwardji xierqa, hija mbassra li tiżdied għal 13 % sal-2030; iżid li l-użu intensiv tal-materja prima biex jinbnew il-mikroproċessuri u l-apparati ta' teknoloġija avvanzata li jużaw l-IA jista' jikkontribwixxi wkoll għal dan l-impatt negattiv; jissottolinja li sabiex tiġi ggarantita l-“handprint kbira iżda l-impronta żgħira” tal-IA fuq l-ambjent u l-klima, dawn l-impatti ambjentali negattivi diretti u indiretti jeħtieġ li jiġu kkunsidrati u s-sistemi tal-IA jeħtieġ li jiġu ddisinjati biex jippromwovu l-konsum sostenibbli, jillimitaw l-użu tar-riżorsi u l-konsum tal-enerġija, jevitaw operazzjonijiet ta' pproċessar mhux meħtieġa u jipprevjenu ħsara lill-ambjent; jenfasizza li l-indirizzar tal-impatt ambjentali tas-settur tal-ICT jirrikjedi informazzjoni u data rilevanti; |
| --- | --- |

37.

| 38. | Huwa mħasseb li sitt Stati Membri biss inkludew enfasi qawwija fuq l-applikazzjonijiet tal-IA fl-isforzi tagħhom biex jilħqu l-objettivi tal-Patt Ekoloġiku; huwa tal-fehma li l-IA tista' tintuża biex tinġabar u tiġi organizzata informazzjoni rilevanti għall-ippjanar ambjentali, għat-teħid ta' deċiżjonijiet u għall-ġestjoni u l-monitoraġġ tal-progress tal-politiki ambjentali, pereżempju għal arja aktar nadifa, fejn l-applikazzjonijiet tal-IA jistgħu jimmonitorjaw it-tniġġis u jwissu dwar il-perikli; jenfasizza li dawn is-soluzzjonijiet tal-IA u diġitali jistgħu jintużaw f'diversi setturi biex jiżdiedu s-soluzzjonijiet effiċjenti fl-użu tar-riżorsi; |
| --- | --- |

38.

| 39. | Jenfasizza l-importanza tas-sistemi bbażati fuq l-IA fl-iżvilupp ta' bliet u villaġġi intelliġenti biex jiġi ottimizzat l-użu tar-riżorsi u tiżdied ir-reżiljenza tal-infrastruttura, inkluż permezz ta' tbassir u tnaqqis tat-traffiku, ġestjoni tal-enerġija intelliġenti, assistenza f'emerġenza u l-iskart, kif diġà huwa l-każ f'diversi bliet u muniċipalitajiet madwar l-UE; jisħaq li s-soluzzjonijiet ibbażati fuq l-IA jistgħu jkomplu jgħinu fil-proċessi ta' ppjanar urban, tal-arkitettura, tal-kostruzzjoni u tal-inġinerija biex inaqqsu l-emissjonijiet, iż-żmien tal-kostruzzjoni, l-ispejjeż u l-iskart; |
| --- | --- |

39.

| 40. | Jisħaq li t-tranżizzjoni tal-enerġija mhux se sseħħ mingħajr id-diġitalizzazzjoni; jenfasizza li l-IA tista' timmonitorja, tottimizza u tnaqqas il-konsum u l-produzzjoni tal-enerġija, kif ukoll tappoġġja l-integrazzjoni tal-enerġiji rinnovabbli fil-grilji tal-elettriku eżistenti; jissottolinja li l-miters intelliġenti, it-tidwil effiċjenti, il-cloud computing u s-software distribwit flimkien ma' komponent tal-IA għandhom il-potenzjal li jittrasformaw ix-xejriet tal-użu tal-enerġija u jippromwovu użu responsabbli; |
| --- | --- |

40.

| 41. | Jenfasizza li l-kumplessità dejjem akbar ta' sistema ta' tranżizzjoni tal-enerġija, b'żieda fil-ġenerazzjoni volatili rinnovabbli u bidliet fil-ġestjoni tat-tagħbija, tagħmel iż-żieda fil-kontroll awtomatizzat meħtieġa għas-sigurtà tal-provvista tal-enerġija; jisħaq li l-IA għandha l-potenzjal li tkun ta' benefiċċju għas-sigurtà tal-provvista, speċjalment fl-operat, il-monitoraġġ, il-manutenzjoni u l-kontroll tan-networks tal-ilma, tal-gass u tal-elettriku; jinnota, madankollu, li t-teknoloġiji tal-grilja mtejba bl-IA se jintroduċu miljuni ta' komponenti intelliġenti b'vulnerabbiltajiet komuni, filwaqt li jżidu għadd kbir ta' punti ta' attakk potenzjali man-networks tal-enerġija u jżidu l-vulnerabbiltajiet tal-infrastruttura kritika, jekk ma jiġux stabbiliti dispożizzjonijiet xierqa taċ-ċibersigurtà; huwa tal-fehma li l-grilji intelliġenti jirrikjedu aktar investiment u riċerka; |
| --- | --- |

41.

| 42. | Isib li l-IA u applikazzjonijiet diġitali oħra għall-mobbiltà u t-trasport għandhom il-potenzjal li jottimizzaw il-flussi tat-traffiku u jtejbu s-sikurezza fit-toroq, inkluż billi jżidu l-effiċjenza tas-sistemi tat-trasport; jirrimarka li l-IA tista' tinforma l-ġestjoni tad-disinn u l-enerġija ta' vetturi effiċjenti fl-użu tal-enerġija; jenfasizza li l-għażliet għal servizzi ta' rkib, ride pooling u car sharing ibbażati fuq applikazzjoni żdiedu b'mod konsiderevoli u l-IA ħafna drabi tintuża f'dawn is-servizzi ta' mobbiltà permezz ta' ppjanar effiċjenti tar-rotta u għażla tal-punt minn fejn jirkeb il-klijent; |
| --- | --- |

42.

| 43. | Jemmen li l-IA jista' jkollha rwol ta' trasformazzjoni fis-settur agrikolu, billi tappoġġja l-ħolqien ta' metodi ġodda ta' ħsad, inklużi t-tbassir tal-ħsad u l-ġestjoni tar-riżorsi agrikoli; jisħaq li l-agrikoltura hija settur ewlieni li fih l-IA tista' tgħin biex jitnaqqsu l-emissjonijiet u l-użu tal-pestiċidi, tal-fertilizzanti, tas-sustanzi kimiċi u tal-ilma billi tiffoka l-użu tagħhom fuq l-ammont preċiż u f'erja idjaq; jisħaq ukoll li l-IA tista' tikkontribwixxi għar-restawr tal-bijodiversità billi timmonitorja speċijiet fil-periklu jew issegwi l-attivitajiet ta' deforestazzjoni; jenfasizza l-ħtieġa li jiġu żviluppati linji gwida għall-użu u metodoloġiji ta' valutazzjoni standardizzati biex tiġi appoġġjata l-“IA ekoloġika” f'oqsma bħall-grilji intelliġenti, il-biedja ta' preċiżjoni, u bliet intelliġenti u sostenibbli kif ukoll il-komunitajiet; huwa tal-fehma li l-IA fil-forma ta' biedja ta' preċiżjoni għandha l-potenzjal li tottimizza l-produzzjoni tal-ikel fl-azjenda kif ukoll ġestjoni usa' tal-art billi ttejjeb l-ippjanar tal-użu tal-art, tipprevedi bidla fl-użu tal-art u timmonitorja s-saħħa tal-għelejjel, kif ukoll il-potenzjal li tittrasforma t-tbassir ta' avvenimenti tat-temp estremi; |
| --- | --- |

43.

| 44. | Jisħaq li l-IA tista' tikkontribwixxi għall-ekonomija ċirkolari billi tagħmel il-proċessi u l-imġiba tal-produzzjoni, tal-konsum u tar-riċiklaġġ aktar effiċjenti fl-użu tar-riżorsi u żżid it-trasparenza tal-użu tal-materjali, pereżempju fir-rigward tal-akkwist etiku ta' materja prima u tnaqqis fl-iskart; jenfasizza li l-IA għandha l-potenzjal li żżid l-għarfien tan-negozji dwar l-emissjonijiet tagħhom, inklużi fil-ktajjen tal-valur, u b'hekk tgħinhom biex jiġu aġġustati u jintlaħqu l-miri individwali tal-emissjonijiet; jissottolinja li l-għodod diġitali jistgħu jgħinu lin-negozji jimplimentaw il-passi meħtieġa lejn imġiba aktar sostenibbli, speċjalment l-SMEs li altrimenti ma jkollhomx ir-riżorsi biex jagħmlu dan; |
| --- | --- |

44.

| 45. | Jenfasizza li bħalissa mhuwiex possibbli li l-IA tintuża biex tkejjel bis-sħiħ l-impatti ambjentali; huwa tal-fehma li hemm bżonn ta' aktar studji dwar ir-rwol tal-IA fit-tnaqqis tal-impatti ambjentali; jisħaq li hija meħtieġa aktar data ambjentali sabiex jinkiseb aktar għarfien u jiġi xprunat aktar il-progress permezz ta' soluzzjonijiet tal-IA; jissottolinja li l-użu tal-IA biex id-data dwar l-emissjonijiet tas-CO2 tiġi konnessa sistematikament mad-data dwar ix-xejriet tal-produzzjoni u tal-konsum, il-ktajjen tal-provvista u r-rotot tal-loġistika jista' jiżgura li jiġu identifikati l-attivitajiet li għandhom impatt pożittiv jew negattiv; |
| --- | --- |

45.

c)   Il-politika esterna u d-dimensjoni tas-sigurtà tal-IA

| 46. | Itenni li l-UE qed tinsisti għal ftehim globali dwar standards komuni għall-użu responsabbli tal-IA, li huwa ta' importanza kbira; jemmen, madankollu, bħala kwistjoni ta' prinċipju, fil-potenzjal tad-demokraziji tal-istess fehma li jaħdmu flimkien biex isawru b'mod konġunt id-dibattitu internazzjonali dwar qafas tal-IA li jirrispetta d-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt, li jaħdmu flimkien lejn ċerti normi u prinċipji, standards tekniċi u etiċi, u linji gwida għal imġiba tal-Istat responsabbli, speċjalment taħt l-umbrella ta' organizzazzjonijiet intergovernattivi bħan-NU u l-OECD, u b'hekk jippromwovu l-multilateraliżmu, l-iżvilupp sostenibbli, l-interoperabbiltà u l-kondiviżjoni tad-data fix-xena internazzjonali; jappoġġja l-ħidma tal-Grupp ta' Ħidma Miftuħ tan-NU dwar l-ICT u s-sigurtà internazzjonali; jissottolinja li l-miżuri ta' bini tal-fiduċja huma essenzjali biex jiżdied il-livell ta' djalogu u fiduċja; jappella, għalhekk, għal aktar trasparenza fl-użu tal-IA sabiex jiġi żgurat obbligu ta' rendikont aħjar; |
| --- | --- |

46.

| 47. | Jilqa' l-inizjattivi multilaterali reċenti biex jiġu żviluppati linji gwida u standards għal użu etikament responsabbli tal-IA bħall-prinċipji tal-OECD dwar l-IA, is-Sħubija Globali dwar l-IA, ir-rakkomandazzjoni tal-UNESCO dwar l-etika tal-IA, is-Summit Globali dwar l-IA għall-Ġid, ir-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill tal-Ewropa għal qafas legali possibbli dwar l-IA, u l-gwida ta' politika tal-UNICEF dwar l-IA għat-tfal; jilqa' l-ħidma li għaddejja fil-livell internazzjonali dwar l-istandards tal-IA u l-progress li sar bl-istandards tal-Organizzazzjoni Internazzjonali għall-Istandardizzazzjoni dwar l-implikazzjonijiet ta' governanza tal-IA; |
| --- | --- |

47.

| 48. | Jilqa', barra minn hekk, l-istabbiliment u l-operazzjonalizzazzjoni tal-Kunsill tal-Kummerċ u t-Teknoloġija (TTC) bejn l-UE u l-Istati Uniti; jilqa' l-eżitu tal-ewwel laqgħa tat-TTC f'Pittsburgh; iqis it-TTC bħala forum potenzjali għall-koordinazzjoni globali bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Uniti għall-istabbiliment ta' regoli globali għall-IA u standards teknoloġiċi globali li jissalvagwardjaw il-valuri komuni tagħna, għat-tisħiħ tal-investiment, ir-riċerka u l-iżvilupp konġunti, u għal koordinazzjoni politika aktar mill-qrib fl-istituzzjonijiet internazzjonali dwar kwistjonijiet relatati mat-teknoloġija u l-IA; |
| --- | --- |

48.

| 49. | Jenfasizza r-rwol ewlieni li l-UE jista' jkollha fl-istabbiliment ta' standards globali, bħala l-ewwel blokk fid-dinja li tintroduċi leġiżlazzjoni dwar l-IA; jisħaq li l-qafas legali tal-Unjoni dwar l-IA jista' jagħmel lill-Ewropa tikseb pożizzjoni dominanti fid-dinja fis-settur u għalhekk għandu jiġi promoss madwar id-dinja billi jkun hemm kooperazzjoni mas-sħab internazzjonali kollha filwaqt li jkompli d-djalogu kritiku u bbażat fuq l-etika ma' pajjiżi terzi li għandhom mudelli u standards alternattivi ta' governanza dwar l-IA; |
| --- | --- |

49.

| 50. | Josserva li l-Gvern Ċiniż iffirma standards u ftehimiet ta' kooperazzjoni ma' 52 pajjiż permezz tal-Inizjattiva tiegħu “Belt and Road”; iwissi li peress li bosta minn dawn l-istandards, inkluż dwar it-teknoloġiji tal-IA u b'mod partikolari fir-rigward tas-sorveljanza tal-gvern u l-libertajiet individwali, mhumiex konformi mad-drittijiet tal-bniedem u l-valuri tal-UE, l-attiviżmu tal-istandards taċ-Ċina joħloq sfida għall-UE; |
| --- | --- |

50.

| 51. | Jisħaq li t-teknoloġiji tal-IA, speċjalment dawk li ma ġewx iddisinjati u żviluppati bil-proċeduri espliċiti ta' kontroll stabbiliti u li jintużaw b'mod mhux xieraq u mingħajr sorveljanza f'ċentri ta' kmand militari jew f'faċilitajiet ta' varar bil-missili, jinvolvu riskji partikolarment sinifikanti u jistgħu jeskalaw il-kunflitt reċiproku awtomatizzat; |
| --- | --- |

51.

| 52. | Jinnota li l-użu tas-sistemi tal-IA fl-iżviluppi relatati mad-difiża jitqies bħala bidla fundamentali fl-operazzjonijiet militari permezz tal-analiżi tad-data, il-kapaċità li tiġi riflessa kumplessità tas-sitwazzjoni akbar, il-potenzjal li tittejjeb il-preċiżjoni fil-mira, li jiġu ottimizzati l-loġistika u jkun hemm involviment f'kunflitti armati b'riskju iżgħar ta' ħsara fiżika lill-popolazzjonijiet ċivili u lill-persunal militari proprju ta' dak li jkun, kif ukoll li tintuża data għall-iżvilupp ta' modi ta' azzjoni bħall-involviment f'kampanja jew kors ta' azzjoni bl-użu ta' strateġiji ta' eżerċizzju militari; jiġbed l-attenzjoni, madankollu, li dan jista' jwassal għal limitu aktar baxx għall-użu tal-forza, u għalhekk għal aktar kunflitti; jafferma li l-magni ma jistgħux jieħdu deċiżjonijiet bħal dawk li jieħdu l-bnedmin, li jinvolvu l-prinċipji legali ta' distinzjoni, proporzjonalità u prekawzjoni; jafferma li l-bnedmin għandu jibqa' jkollhom il-kontroll tad-deċiżjoni li jutilizzaw u jużaw armi u jibqgħu responsabbli għall-użu tal-forza letali u għal deċiżjonijiet dwar ħajja u mewt; huwa tal-fehma li s-sistemi tal-armi bbażati fuq l-IA għandhom ikunu soġġetti għal standards globali u kodiċi ta' kondotta etika internazzjonali biex isostnu l-użu tat-teknoloġiji tal-IA f'operazzjonijiet militari, b'rispett sħiħ tad-dritt umanitarju internazzjonali u tad-dritt dwar id-drittijiet tal-bniedem u f'konformità mad-dritt u l-valuri tal-Unjoni; |
| --- | --- |

52.

| 53. | Huwa mħasseb dwar ir-riċerka militari u l-iżviluppi teknoloġiċi li qed jiġu segwiti f'xi pajjiżi fir-rigward ta' sistemi ta' armi awtonomi letali mingħajr kontroll mill-bniedem sinifikattiv; josserva li s-sistemi ta' armi awtonomi letali diġà jintużaw f'kunflitti militari; ifakkar fil-fatt li l-Parlament appella diversi drabi għal projbizzjoni internazzjonali fuq l-iżvilupp, il-produzzjoni u l-użu ta' sistemi ta' armi awtonomi letali u li jinbdew negozjati effettivi dwar il-projbizzjoni tagħhom; jisħaq li s-sistemi abilitati bl-IA taħt l-ebda ċirkostanza ma jistgħu jitħallew jissostitwixxu t-teħid ta' deċiżjonijiet mill-bniedem li jinvolvi l-prinċipji legali ta' distinzjoni, proporzjonalità u prekawzjoni; |
| --- | --- |

53.

| 54. | Jinnota, b'mod partikolari, li t-teknoloġija tal-IA tista' tinvolvi riskji potenzjali bħala mezz ta' kif jitwettqu diversi forom ta' gwerra ibrida u ndħil barrani; jispeċifika li din tista' pereżempju tiġi mmobilizzata biex tiskatta diżinformazzjoni, billi jintużaw bots jew kontijiet foloz tal-media soċjali, biex l-interdipendenza tiġi adattata għall-użu fi gwerra, billi tinġabar informazzjoni siewja jew billi jiġi miċħud l-aċċess għan-network lill-opponenti, biex jinħolqu disturbi fis-sistemi ekonomiċi u finanzjarji ta' pajjiżi oħra, biex jitħammeġ id-dibattitu politiku u jiġu ffavoriti gruppi estremi jew jiġu mmanipulati l-elezzjonijiet għad-destabilizzazzjoni tad-demokraziji; |
| --- | --- |

54.

| 55. | Jenfasizza li t-teknoloġiji tal-IA jistgħu jinkludu wkoll malware li jaħdem bl-IA, serq tal-identità, avvelenament tad-data jew forom oħra ta' tagħlim awtomatiku kontenzjuż li jikkawża interpretazzjoni ħażina tal-input minn sistemi oħra tal-IA; jindika, b'mod partikolari, iż-żieda fid-deepfakes, li mhumiex neċessarjament attakki ċibernetiċi iżda jwasslu għal dubji dwar l-awtentiċità tal-kontenut diġitali kollu, inklużi vidjos, u għalhekk jirrikjedu attenzjoni partikolari f'termini tar-rekwiżiti tat-trasparenza; iwissi li d-deepfakes jistgħu jikkontribwixxu għal nuqqas mifrux ta' fiduċja pubblika fl-IA, kif ukoll għal polarizzazzjoni soċjopolitika aktar profonda fis-soċjetajiet tagħna; |
| --- | --- |

55.

| 56. | Jelabora li bl-użu tas-sistemi tal-IA f'ammont sinifikanti ta' infrastruttura kritika ewlenija bħal grilji tal-enerġija u tat-trasport, is-settur tal-ispazju, il-katina alimentari, l-infrastruttura bankarja u finanzjarja u l-faċilitajiet tal-isptarijiet, ħoloq vulnerabbiltajiet ġodda li jirrikjedu miżuri robusti taċ-ċibersigurtà biex jiġi evitat it-theddid; jirrimarka, f'dan ir-rigward, l-importanza tal-kooperazzjoni u l-kondiviżjoni tal-informazzjoni u l-azzjoni kemm fil-livell tal-UE kif ukoll fost l-Istati Membri; jissottolinja l-importanza li titrawwem ir-reżiljenza tal-entitajiet kritiċi għat-theddid ibridu; |
| --- | --- |

56.

| 57. | Iwissi li l-kapaċitajiet tal-IA jistgħu joħolqu wkoll riskji għas-sigurtà, peress li jistgħu jwasslu lill-bnedmin fi stat fejn tant ikollhom fiduċja fl-IA li jafdawha aktar mill-ġudizzju tagħhom stess; jinnota li l-użu ta' approċċ human-in-the-loop bħala mekkaniżmu korrettiv mhuwiex fattibbli fil-każijiet kollha; jinnota li l-esperimenti wrew li dan jista' jżid l-livell ta' awtonomija tal-IA lil hinn mir-rwol ta' appoġġ li għalih kienet imfassla oriġinarjament u jfisser li l-bnedmin jitilfu l-opportunitajiet li jiksbu esperjenza u jirfinaw il-ħiliet u l-għarfien tagħhom tas-sistemi tal-IA; jisħaq, għalhekk, li huma meħtieġa s-sikurezza mid-disinn u s-sorveljanza sinifikanti mill-bniedem abbażi ta' taħriġ xieraq kif ukoll salvagwardji xierqa għas-sigurtà u l-privatezza f'sistemi tal-IA ta' riskju għoli sabiex jingħeleb dan il-preġudizzju tal-awtomatizzazzjoni; |
| --- | --- |

57.

| 58. | Jenfasizza, madankollu, li l-IA tista' tintuża biex tbassar il-qtugħ tad-dawl u biex jiġu identifikati l-ħtiġijiet ta' manutenzjoni bi preċiżjoni kbira; jispeċifika, barra minn hekk, li din tista' tintuża biex jiġu ssintetizzati ammonti kbar ta' data permezz ta' estrazzjoni awtomatizzata tal-informazzjoni jew klassifikazzjoni awtomatizzata tal-informazzjoni u biex jiġu identifikati xejriet speċifiċi; jisħaq li dawn l-elementi jippermettu tbassir u valutazzjoni aħjar tal-livell ta' theddid u tal-vulnerabbiltajiet tas-sistema, proċessi aktar rapidi tat-teħid ta' deċiżjonijiet, reattività mtejba u l-iżgurar tal-apparati tal-punt tat-tmiem b'mod aktar effettiv; |
| --- | --- |

58.

| 59. | Jissottolinja, b'mod partikolari, il-potenzjal inerenti li l-aġenziji tal-infurzar tal-liġi jitħallew jidentifikaw u jiġġieldu l-attività kriminali, li huwa megħjun mit-teknoloġija tal-IA; jissottolinja li tali attivitajiet ta' infurzar tal-liġi relatati mill-IA, madankollu, jirrikjedu rispett sħiħ għad-drittijiet fundamentali, sorveljanza demokratika stretta, regoli ċari dwar it-trasparenza, infrastruttura tal-IT b'saħħitha, sorveljanza mill-bniedem, impjegati b'livell għoli ta' ħiliet u aċċess għal data rilevanti u ta' kwalità għolja; |
| --- | --- |

59.

d)   L-IA u l-kompetittività

| 60. | Jinnota li aktar u aktar prodotti u servizzi tul il-katina tal-valur se jkunu interkonnessi fil-futur qrib, bl-IA u l-awtomatizzazzjoni jkollhom rwol importanti f'bosta proċessi tal-manifattura, operazzjonijiet u mudelli ta' negozju; jissottolinja l-importanza kbira tar-riċerka bażika għall-iżvilupp ta' ekosistemi industrijali tal-IA kif ukoll investiment sostanzjali għall-promozzjoni tal-amministrazzjoni pubblika diġitali u għat-titjib tal-infrastruttura diġitali; |
| --- | --- |

60.

| 61. | Josserva li minkejja ż-żieda sinifikanti fil-kapital ta' riskju u finanzjament ieħor fi stadju bikri f'dawn l-aħħar sentejn, bosta industriji Ewropej għadhom lura u l-livelli ta' finanzjament attwali fl-UE għadhom insuffiċjenti u għandhom jissaħħu sostanzjalment sabiex jaqblu mad-dinamiżmu ta' ekosistemi ewlenin tal-IA bħal Silicon Valley u bnadi oħra; jenfasizza l-istruttura partikolari tan-network ta' raggruppamenti tal-ekosistema tal-innovazzjoni tal-UE, għall-kuntrarju ta' ekosistemi tal-innovazzjoni ċentralizzati (u appoġġjati mill-Istat); |
| --- | --- |

61.

| 62. | Jissottolinja li l-IA tista' tkun bidla fundamentali għall-kompetittività tal-industrija tal-UE u għandha l-potenzjal li żżid il-produttività, taċċellera l-innovazzjoni, ittejjeb il-proċessi tal-manifattura u tgħin fil-monitoraġġ tar-reżiljenza tal-ktajjen tal-provvista Ewropej; |
| --- | --- |

62.

| 63. | Jindika r-riskju ta' tfixkil ta' ktajjen tal-provvista li qed jiġu mfixkla minħabba avvenimenti ta' diżakkoppjament jew katastrofiċi bħall-pandemiji jew fenomeni relatati mat-tibdil fil-klima; jisħaq li l-użu tal-IA jista' jgħin biex jiġu identifikati xejriet ta' tfixkil fil-ktajjen tal-provvista u tiġi infurmata l-manutenzjoni predittiva, li tista' tappoġġja d-diversifikazzjoni tal-fornituri; |
| --- | --- |

63.

| 64. | Jinnota li l-kumpaniji li bdew it-tfixkil diġitali ħafna drabi ġew ippremjati bi qligħ sinifikanti fis-sehem mis-suq; jinnota li studji reċenti jindikaw li din ix-xejra x'aktarx tirrepeti ruħha b'saħansitra aktar intensità peress li l-kumpaniji li jadottaw l-IA għandhom it-tendenza li jiġbru ammonti kbar ta' data, bil-probabbiltà li dan itejjeb il-pożizzjoni kompetittiva tagħhom; huwa mħasseb dwar ir-riskji li jirriżultaw mill-konċentrazzjoni tas-suq għad-detriment tal-SMEs u tan-negozji l-ġodda; |
| --- | --- |

64.

| 65. | Jenfasizza li din il-prospettiva hija partikolarment ta' tħassib peress li l-akbar kumpaniji tat-teknoloġija eżistenti li x'aktarx se jiddominaw ukoll it-teknoloġiji tal-IA huma gwardjani għas-swieq, filwaqt li jieħdu l-biċċa l-kbira tal-valur li jiġi ġġenerat; jisħaq li minħabba li d-data li tixpruna s-settur tal-IA tinġabar fil-biċċa l-kbira mill-istess kumpaniji kbar tat-teknoloġija, li joffru lill-utenti aċċess għas-servizzi bi skambju għad-data u l-esponiment għar-reklamar immirat, il-pożizzjoni dominanti eżistenti tagħhom fis-suq aktarx, fiha nnifisha, issir xprunatur ta' pożizzjoni aktar dominanti fis-suq; jirrimarka li bosta minn dawn il-kumpaniji tat-teknoloġija għandhom il-kwartieri ġenerali tagħhom barra mill-UE iżda xorta jirnexxilhom jiġbru l-valur iġġenerat mid-data tal-klijenti Ewropej, u b'hekk jiksbu vantaġġ kompetittiv; |
| --- | --- |

65.

| 66. | Jilqa' l-komunikazzjoni reċenti tal-Kummissjoni li tappella għall-aġġornament tar-regoli tal-kompetizzjoni biex ikunu adatti għall-era diġitali (29) u jisħaq fuq ir-rwol ewlieni tal-miżuri ex ante, inkluż l-Att futur dwar is-Swieq Diġitali, fil-kontrobilanċjar tal-konċentrazzjoni qabel ma dan jirriżulta; jissottolinja, barra minn hekk, ir-rwol li jista' jkollhom l-istandardizzazzjoni u l-kooperazzjoni regolatorja fl-indirizzar ta' din il-kwistjoni, billi jiġi ffaċilitat l-iżvilupp globali tal-prodotti u s-servizzi irrispettivament mill-post fiżiku tagħhom; |
| --- | --- |

66.

| 67. | Jissottolinja li l-SMEs u n-negozji ġodda għandhom rwol ċentrali fl-introduzzjoni tat-teknoloġiji tal-IA fl-UE peress li jirrappreżentaw il-biċċa l-kbira tal-kumpaniji kollha u huma sors kritiku ta' innovazzjoni; josserva, madankollu, li negozji ġodda promettenti tal-IA jiffaċċjaw ostakli sinifikanti biex jespandu madwar l-Ewropa minħabba s-suq uniku diġitali mhux komplut u d-diverġenza regolatorja f'bosta Stati Membri, jew, meta jirnexxilhom jespandu, jiġu akkwistati minn kumpaniji kbar tat-teknoloġija; jesprimi dispjaċir għall-fatt li l-SMEs ħafna drabi jiffaċċjaw nuqqas ta' finanzjament, proċeduri amministrattivi kumplessi u nuqqas ta' ħiliet adegwati u aċċess għall-informazzjoni; jinnota li l-awtoritajiet tal-kompetizzjoni tal-UE fil-passat ippermettew il-biċċa l-kbira tal-akkwiżizzjonijiet barranin ta' kumpaniji Ewropej tal-IA u tar-robotika; |
| --- | --- |

67.

| 68. | Jisħaq li l-użu intensiv tal-algoritmi, pereżempju għall-iffissar tal-prezzijiet, jista' joħloq ukoll problemi kompletament ġodda speċifiċi għall-IA fi ħdan is-suq uniku; jinnota li l-awtoritajiet tal-antitrust jistgħu, pereżempju, isibuha diffiċli biex juru kollużjoni fil-prezzijiet bejn is-sistemi tal-istabbiliment tal-prezzijiet xprunati mill-IA; iżid jgħid, barra minn hekk, li l-ftit fornituri tal-IA li diġà qed jipparteċipaw fin-negozjar tal-ishma jistgħu jippreżentaw riskju sistemiku għas-swieq finanzjarji, inkluż permezz ta' kollużjoni; jisħaq li l-kollużjoni algoritmika tista' tkun diffiċli ħafna biex tiġi identifikata, peress li s-sistemi bbażati fuq l-IA ma jeħtieġx li jikkomunikaw ma' xulxin bil-mod li l-bnedmin jagħmlu dan għal prattiki kollużivi, li jistgħu jagħmluha impossibbli li tintwera l-intenzjoni ta' kollużjoni; jissottolinja r-riskju li dan joħloq għall-istabbiltà tas-suq u l-ħtieġa li l-UE u l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jiżviluppaw strateġiji u għodod xierqa; jenfasizza, barra minn hekk, ir-riskju sistemiku għas-swieq finanzjarji mill-użu mifrux ta' mudelli u sistemi ta' negozjar algoritmiku mingħajr l-ebda interazzjoni umana, li fil-passat amplifika ħafna l-movimenti tas-suq, u li x'aktarx jerġgħu jagħmlu dan fil-futur; |
| --- | --- |

68.

| 69. | Josserva li bosta kumpaniji tal-IA fl-UE bħalissa jiffaċċjaw inċertezza tad-dritt fir-rigward ta' kif jistgħu jiżviluppaw il-prodotti u s-servizzi tagħhom b'mod assigurat b'riżultat ta' ostakli burokratiċi, koinċidenza bejn il-leġiżlazzjoni eżistenti speċifika għas-settur u n-nuqqas ta' standards u normi stabbiliti tal-IA; |
| --- | --- |

69.

| 70. | Jenfasizza l-isfida għall-kumpaniji tal-IA f'termini ta' kontroll tal-kwalità u protezzjoni tal-konsumatur; jikkonkludi li t-trasparenza u l-affidabbiltà huma essenzjali biex jiġi żgurat li l-kumpaniji tal-UE jkollhom vantaġġ kompetittiv, peress li dawn il-kunsiderazzjonijiet fil-futur se jiddeċiedu dwar jekk prodott jew servizz eventwalment jiġix aċċettat mis-suq; |
| --- | --- |

70.

| 71. | Jinnota li għalkemm 26 % tal-pubblikazzjonijiet ta' riċerka ta' valur għoli dwar l-IA ġejjin mill-Ewropa, erbgħa biss mill-aqwa 30 applikant (13 %) u 7 % tan-negozji involuti fil-privattivi tal-IA madwar id-dinja, huma Ewropej; |
| --- | --- |

71.

| 72. | Iqis li l-liġijiet tal-UE dwar il-proprjetà intellettwali jirrikjedu armonizzazzjoni u infurzar ċar u trasparenti, u qafas bilanċjat, li jista' jiġi infurzat u prevedibbli biex in-negozji Ewropej, u b'mod partikolari l-SMEs u n-negozji l-ġodda, ikunu jistgħu jiżguraw il-protezzjoni tal-proprjetà intellettwali; |
| --- | --- |

72.

| 73. | Huwa mħasseb li l-użu mill-SME tal-protezzjoni tal-PI għadu limitat, peress li ħafna drabi l-SMEs ma jużawx il-protezzjoni tal-PI peress li mhumiex konxji bis-sħiħ tad-drittijiet tagħhom u lanqas ma għandhom biżżejjed riżorsi biex jappoġġjawhom; jenfasizza l-importanza tal-informazzjoni u tal-istatistika dwar il-protezzjoni tal-PI fost l-SMEs attivi f'setturi intensivi fl-għarfien u jilqa' l-isforzi, inklużi proċeduri simplifikati ta' reġistrazzjoni u tariffi amministrattivi aktar baxxi, biex jipprovdu lill-SMEs u lin-negozji ġodda b'għarfien aħjar u jiffaċilitaw l-aċċess tagħhom għall-protezzjoni tal-PI; jinnota li sabiex il-kumpaniji tal-UE jiġu megħjuna jipproteġu d-drittijiet tagħhom tal-PI tal-IA, il-pożizzjoni tal-UE bħala entità li tistabbilixxi l-istandards fuq livell globali għandha tissaħħaħ; jisħaq li l-kompetittività u l-attraenza internazzjonali madankollu għandhom l-għeruq tagħhom f'suq intern b'saħħtu u reżiljenti, inkluż fil-protezzjoni u l-infurzar tal-PI; |
| --- | --- |

73.

| 74. | Jiddikjara li l-analitika tad-data, kif ukoll l-aċċess għal, il-kondiviżjoni u l-użu mill-ġdid ta' data mhux personali, diġà huma essenzjali għal bosta prodotti u servizzi xprunati mid-data llum, iżda se jkunu importanti għall-iżvilupp u l-użu tas-sistemi tal-IA li ġejjin; jisħaq, madankollu, li l-biċċa l-kbira tad-data mhux personali ġġenerata fl-UE s'issa ma tintużax, filwaqt li suq uniku għad-data għadu qed jiġi żviluppat; |
| --- | --- |

74.

| 75. | Jirrimarka l-importanza li jiġu ffaċilitati l-aċċess għad-data u l-kondiviżjoni tad-data, u l-istandards miftuħa u t-teknoloġija b'sors miftuħ bħala mod kif jittejbu l-investimenti u tingħata spinta lill-innovazzjoni fit-teknoloġiji tal-IA fl-UE; jispeċifika li armonizzazzjoni aħjar fuq l-interpretazzjonijiet mill-awtoritajiet nazzjonali tal-protezzjoni tad-data kif ukoll fuq gwida dwar it-tekniki ta' data mħallta u depersonalizzazzjoni tkun utli għall-iżviluppaturi tal-IA; |
| --- | --- |

75.

| 76. | Jenfasizza r-rwol li jista' jkollha l-IA fl-assistenza ta' azzjoni ta' infurzar mill-awtoritajiet Ewropej u nazzjonali, b'mod partikolari fl-oqsma tad-dwana u tas-sorveljanza tas-suq; huwa tal-fehma li l-proċeduri kummerċjali u doganali jistgħu jsiru aktar effiċjenti u aktar kosteffettivi permezz tal-IA, billi tiżdied il-konformità u jiġi żgurat li prodotti sikuri biss jidħlu fis-suq uniku; jindika l-eżempju tas-sistema ta' Valutazzjoni u ta' Ġestjoni tad-Dħul tal-Aġenzija tas-Servizzi tal-Fruntieri tal-Kanada (CARM), li tissimplifika ħafna l-proċeduri tal-importazzjoni u tal-esportazzjoni bl-użu ta' valutazzjoni tar-riskju tal-IA kwalifikat u ġestjoni ta' informazzjoni diġitalizzata simplifikata biex titnaqqas il-ħtieġa ta' spezzjonijiet twal; |
| --- | --- |

76.

e)   
  L-IA u s-suq tax-xogħol

| 77. | Jinnota li l-IA qed tinfluwenza dejjem aktar is-suq tax-xogħol, il-post tax-xogħol u l-qasam soċjali u li l-impatti tat-tibdil teknoloġiku fuq ix-xogħol u l-impjiegi huma multidimensjonali; jenfasizza li l-użu tal-IA f'dan il-qasam jagħti lok għal għadd ta' sfidi etiċi, legali u relatati mal-impjiegi; huwa mħasseb li f'termini tas-suq tax-xogħol, id-diġitalizzazzjoni tista' twassal għal riorganizzazzjoni tal-forza tax-xogħol u l-għejbien potenzjali ta' ċerti setturi tal-impjiegi; jemmen li l-adozzjoni tal-IA, jekk tkun ikkombinata mal-infrastruttura ta' appoġġ, l-edukazzjoni u t-taħriġ meħtieġa, tista' żżid il-produttività tal-kapital u tax-xogħol, l-innovazzjoni, it-tkabbir sostenibbli u l-ħolqien tal-impjiegi; |
| --- | --- |

77.

| 78. | Jisħaq li għalkemm l-IA tista' tissostitwixxi xi kompiti, inklużi dawk ripetittivi, tqal, ta' xogħol intensiv ħafna jew perikolużi, din tista' tgħin ukoll fit-titjib tal-ħiliet, iżżid il-kwalità tax-xogħol u toħloq impjiegi ġodda u ta' valur miżjud ogħla, li tħalli aktar ħin għall-istimulazzjoni tal-kompiti u l-iżvilupp tal-karriera; jisħaq li l-IA bħalissa diġà qed tissostitwixxi jew tikkomplementa l-bnedmin f'subsett ta' kompiti iżda li għad ma għandhiex konsegwenzi aggregati sinifikanti tas-suq tax-xogħol li jistgħu jiġu identifikati (30); jisħaq, madankollu, il-potenzjal għal żieda fl-inugwaljanza fl-introjtu jekk l-IA żżid l-okkupazzjonijiet b'livell għoli ta' ħiliet u tissostitwixxi l-okkupazzjonijiet b'livell baxx ta' ħiliet; iżid li kwalunkwe implikazzjoni ekonomika u soċjali li tirriżulta jeħtieġ li tiġi mmitigata b'miżuri, riċerka u prospettiva xierqa u tiġi mħejjija billi jsir investiment fit-taħriġ mill-ġdid u fit-titjib tal-ħiliet tal-forza tax-xogħol b'enfasi fuq gruppi sottorappreżentati bħan-nisa u l-minoranzi, li x'aktarx ikunu l-aktar affettwati minn din it-tranżizzjoni, u billi tiġi promossa d-diversità fil-fażijiet kollha tal-iżvilupp tas-sistemi tal-IA; huwa mħasseb li l-IA tista' tipproduċi proċessi ta' tneħħija tal-ħiliet u toħloq u tintegra xogħol bi ħlas baxx, b'awtonomija baxxa u testendi xogħol atipiku u flessibbli (jew “gig”); jissottolinja li l-ġestjoni algoritmika tista' twassal għal żbilanċi fil-poter bejn il-maniġment u l-impjegati u oskurità dwar it-teħid ta' deċiżjonijiet; |
| --- | --- |

78.

| 79. | Jenfasizza li l-użu tal-IA joffri opportunità biex titrawwem bidla kulturali sinifikanti fl-organizzazzjonijiet, inkluż permezz ta' sikurezza mtejba fuq il-post tax-xogħol, bilanċ aħjar bejn ix-xogħol u l-ħajja privata, u li jiġi offrut id-dritt għall-iskonnessjoni u opportunitajiet ta' taħriġ u gwida aktar effettivi għall-impjegati; jindika, f'dan ir-rigward, ir-rakkomandazzjonijiet tal-OECD li jisħqu li l-awtomazzjoni tista' wkoll tagħti bidu għal tnaqqis fil-ħin tax-xogħol, u b'hekk jittejbu l-kundizzjonijiet tal-għajxien u s-saħħa tal-ħaddiema; huwa tal-fehma li l-applikazzjonijiet tal-IA li jagħtu s-setgħa lill-bniedem jistgħu joħolqu wkoll opportunitajiet ġodda ta' impjieg, b'mod partikolari għal dawk li, minħabba restrizzjonijiet bħal diżabilitajiet jew ċirkostanzi ta' għajxien, s'issa kienu marbuta ma' impjiegi b'inqas kwalifiki; jisħaq fuq il-ħtieġa li tintuża l-assistenza tal-IA fuq il-post tax-xogħol biex jingħata ħin lill-bnedmin ħalli jtejbu l-kwalità tal-produzzjoni tagħhom minflok iżidu biss l-ammont ta' xogħol; |
| --- | --- |

79.

| 80. | Jikkundanna ż-żieda fir-rikors għal sorveljanza bbażata fuq l-IA fuq il-post tax-xogħol, li ħafna drabi sseħħ mingħajr l-għarfien tal-ħaddiema, wisq inqas bil-kunsens tagħhom, b'mod partikolari anke fil-kuntest tat-telexogħol; isostni li din il-prattika ma għandhiex tkun permessa, peress li tabbuża ħafna mid-dritt fundamentali għall-privatezza, għall-protezzjoni tad-data u għad-dinjità tal-bniedem tal-ħaddiem u għad-drittijiet soċjali u tax-xogħol, u għandha wkoll effetti negattivi fuq is-saħħa mentali tal-ħaddiema minħabba l-grad ta' intrużjoni, l-effett ġenerali jew indiskriminat tagħha, u n-nuqqas ta' salvagwardji għall-individwi affettwati; |
| --- | --- |

80.

| 81. | Huwa mħasseb li riskju simili ta' sorveljanza huwa preżenti wkoll fl-ambjent tal-iskola, bl-adozzjoni dejjem tiżdied ta' sistemi tal-IA fl-iskejjel, li jimminaw id-drittijiet fundamentali tat-tfal; jinnota li l-implikazzjonijiet li għandha l-IA għall-privatezza, is-sikurezza u s-sigurtà tat-tfal jaqgħu fuq spettru wiesa', minn benefiċċji relatati mal-kapaċità li jiġi mifhum it-theddid li jiffaċċjaw it-tfal bi speċifiċità u preċiżjoni akbar, sar-riskji marbuta ma' ksur mhux intenzjonat tal-privatezza; jissottolinja li kemm l-implikazzjonijiet pożittivi kif ukoll dawk negattivi għall-privatezza, is-sikurezza u s-sigurtà tat-tfal jitolbu eżaminazzjoni mill-qrib u salvagwardji korrispondenti; jisħaq ukoll li jeħtieġ li tingħata kunsiderazzjoni u protezzjoni speċjali lit-tfal meta jiġu żviluppati sistemi tal-IA minħabba n-natura partikolarment sensittiva tagħhom u l-vulnerabbiltajiet speċifiċi; |
| --- | --- |

81.

| 82. | Jisħaq li huwa importanti ħafna li l-individwi jiġu pprovduti bi programmi komprensivi ta' żvilupp tal-ħiliet fl-istadji kollha tal-ħajja, sabiex ikunu jistgħu jibqgħu produttivi f'post tax-xogħol li qed jevolvi kontinwament u tiġi evitata l-esklużjoni tagħhom mis-suq tax-xogħol; iqis li l-adattament tal-forza tax-xogħol f'termini ta' edukazzjoni dwar l-IA, tagħlim tul il-ħajja u ħiliet mill-ġdid huwa ta' importanza vitali; jenfasizza li l-kunċetti attwali ta' tagħlim u ta' xogħol għadhom definiti żżejjed mid-dinja prediġitali, li qed jikkontribwixxi għal diskrepanza dejjem akbar fil-ħiliet u għal distakk diġitali ġdid għaċ-ċittadini li ma għandhomx aċċess għal spazju diġitali sigur; jisħaq li t-titjib tal-litteriżmu diġitali jikkontribwixxi għall-ilħuq tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-NU, b'mod partikolari dawk dwar l-edukazzjoni, il-kapital uman u l-infrastruttura; jenfasizza l-gwadann inkredibbli fl-għarfien ta' forom ġodda ta' xogħol u tagħlim minħabba l-kriżi tal-COVID-19 li jistgħu jkomplu jiġu esplorati; |
| --- | --- |

82.

| 83. | Jissottolinja li biex jiġu sfruttati l-benefiċċji kollha tad-diġitalizzazzjoni, l-Unjoni jeħtiġilha tindirizza l-litteriżmu u l-ħiliet diġitali għal kulħadd; jemmen li l-litteriżmu diġitali huwa prekundizzjoni għall-fiduċja taċ-ċittadini fl-impatti tal-IA u s-sensibilizzazzjoni dwarhom; jenfasizza l-importanza li jiġi inkluż taħriġ bażiku fil-ħiliet diġitali u l-IA fis-sistemi edukattivi nazzjonali; jemmen li l-implimentazzjoni u l-iżvilupp tat-teknoloġija tal-IA fil-qasam tal-lingwi minoritarji jistgħu jwasslu biex jagħtu spinta lill-għarfien u l-użu tagħhom; jisħaq li aktar minn 70 % tan-negozji jirrapportaw nuqqas ta' persunal b'ħiliet diġitali u tal-IA adegwati bħala ostaklu għall-investiment; huwa mħasseb li mill-2019, kien hemm 7,8 miljun speċjalist tal-ICT fl-UE, b'rata ta' tkabbir annwali preċedenti ta' 4,2 %, li hija ferm anqas mill-20 miljun espert li huma meħtieġa għal oqsma ewlenin bħall-analiżi tad-data, kif ipproġettat mill-Kummissjoni; |
| --- | --- |

83.

| 84. | Huwa mħasseb dwar id-differenza estensiva bejn il-ġeneri f'dan il-qasam, fejn waħda biss minn kull sitt speċjalisti tal-ICT u waħda minn kull tliet gradwati fix-xjenza, fit-teknoloġija, fl-inġinerija u fil-matematika (STEM) hija mara; (31) jinnota bi tħassib li d-distakk bejn il-ġeneri qed jippersisti speċjalment fil-qasam tan-negozji ġodda, fejn fl-2019, USD 92 minn kull USD 100 investiti f'kumpaniji tat-teknoloġija Ewropej marru għand timijiet fundaturi li kienu ffurmati minn irġiel biss; jirrakkomanda inizjattivi mmirati biex jappoġġjaw lin-nisa fi STEM sabiex titnaqqas id-diskrepanza fil-ħiliet f'dan is-settur; jisħaq li dan id-distakk inevitabbilment jirriżulta f'algoritmi preġudikati; jenfasizza l-importanza tat-tisħiħ tal-pożizzjoni u tal-motivazzjoni tal-bniet lejn karrieri STEM u l-eliminazzjoni tad-differenza bejn il-ġeneri f'dan il-qasam; |
| --- | --- |

84.

f)   L-IA u l-futur tad-demokrazija

| 85. | Jiddikjara li l-IA, minn naħa waħda, għandha l-potenzjal li tgħin fil-bini ta' settur pubbliku aktar trasparenti u effiċjenti, iżda min-naħa l-oħra, li l-iżviluppi tekniċi fil-qasam tal-IA, ħafna drabi xprunati minn loġika ta' tkabbir u profitti, huma rapidi u dinamiċi ħafna, u b'hekk jagħmluha diffiċli għal dawk li jfasslu l-politika li jkollhom fehim suffiċjenti ta' kif jaħdmu l-applikazzjonijiet ġodda tal-IA u x'tip ta' eżiti jistgħu jipproduċu dawk l-applikazzjonijiet, għalkemm għandhom id-dmir li jipprovdu qafas biex jiżguraw li l-IA tikkonforma mad-drittijiet fundamentali u tkun tista' tintuża għall-benefiċċju tas-soċjetà; jenfasizza li l-previżjonijiet tal-esperti dwar l-impatt futur tal-IA jvarjaw ukoll, u jissuġġerixxu li jista' jkun diffiċli anke għalihom li jipprevedu l-eżiti tal-użu ta' teknoloġiji ġodda tal-IA; jargumenta, għalhekk, li din l-inċertezza tagħmilha meħtieġa għal-leġiżlaturi li jqisu kif xieraq il-prinċipju ta' prekawzjoni fir-regolamentazzjoni tal-IA; jemmen li huwa kruċjali li jiġu kkonsultati esperti b'għarfien espert u sfondi differenti sabiex tinħoloq leġiżlazzjoni solida, li tista' taħdem u li tibqa' valida fil-futur; iwissi kontra l-inċertezza tad-dritt bħala waħda mill-akbar impedimenti għall-innovazzjoni; jinnota, f'dan ir-rigward, l-importanza tal-promozzjoni tal-litteriżmu fl-IA fost iċ-ċittadini, inklużi r-rappreżentanti eletti u l-awtoritajiet nazzjonali; |
| --- | --- |

85.

| 86. | Iwissi li ċ-ċikli leġiżlattivi għalhekk ħafna drabi ma jkunux sinkronizzati mar-ritmu tal-progress teknoloġiku, u b'hekk iġiegħlu lil dawk li jfasslu l-politika jilħqu l-istess livell u jiffavorixxu r-regolamentazzjoni tal-każijiet ta' użu diġà fis-suq; jirrimarka li approċċ regolatorju sod għall-IA jrid ikun ippreċedut minn analiżi eżawrjenti tal-proporzjonalità u l-ħtieġa, biex jiġi evitat it-tfixkil tal-innovazzjoni u tal-kompetittività tal-kumpaniji tal-UE; |
| --- | --- |

86.

| 87. | Jisħaq li l-użu tal-IA biex tinkiseb data bijometrika jista' jkun kemm intrużiv kif ukoll dannuż jew ta' benefiċċju għall-individwu, kif ukoll għall-pubbliku ġenerali; |
| --- | --- |

87.

| 88. | Jinnota bi tħassib li tali teknoloġiji tal-IA joħolqu kwistjonijiet etiċi u legali kruċjali; jinnota li ċerti teknoloġiji tal-IA jabilitaw l-awtomatizzazzjoni tal-ipproċessar tal-informazzjoni għal skala mingħajr preċedent, li jwitti t-triq għal sorveljanza tal-massa u ndħil illegali ieħor u joħloq theddida għad-drittijiet fundamentali, b'mod partikolari d-drittijiet għall-privatezza u l-protezzjoni tad-data; |
| --- | --- |

88.

| 89. | Jisħaq li bosta reġimi awtoritarji jużaw is-sistemi tal-IA biex jikkontrollaw, jeżerċitaw sorveljanza tal-massa fuq, jispijaw, jimmonitorjaw u jikklassifikaw liċ-ċittadini tagħhom jew jirrestrinġu l-libertà ta' moviment; jisħaq li kwalunkwe forma ta' punteġġ taċ-ċittadini normattiv mill-awtoritajiet pubbliċi, speċjalment fil-qasam tal-infurzar tal-liġi, tal-kontroll fil-fruntieri u tal-ġudikatura, kif ukoll l-użu tagħha minn kumpaniji privati jew individwi, twassal għat-telf tal-awtonomija u tal-privatezza, tintroduċi riskji ta' diskriminazzjoni u mhijiex konformi mal-valuri Ewropej; ifakkar fil-fatt li teknoloġiji bħas-sorveljanza ċibernetika u r-rikonoxximent bijometriku, li jistgħu jintużaw għal dawn il-finijiet, huma soġġetti għar-Regolament tal-UE dwar il-Kontroll tal-Esportazzjoni; huwa mħasseb ħafna dwar il-kumpaniji tal-UE li jbigħu sistemi bijometriċi li jkunu illegali għall-użu fl-UE lil reġimi awtoritarji f'pajjiżi mhux tal-UE, u jikkundannahom; |
| --- | --- |

89.

| 90. | Jinnota li l-pjattaformi teknoloġiċi dominanti llum il-ġurnata mhux biss għandhom kontroll sinifikanti fuq l-aċċess għall-informazzjoni u d-distribuzzjoni tagħha, iżda jużaw ukoll it-teknoloġiji tal-IA biex jiksbu aktar informazzjoni dwar l-identità, l-imġiba ta' persuna u għarfien dwar l-istorja tat-teħid ta' deċiżjonijiet tagħha; jemmen li tali tfassil ta' profil kriminali joħloq riskji għas-sistemi demokratiċi kif ukoll għas-salvagwardja tad-drittijiet fundamentali u l-awtonomija taċ-ċittadini; jisħaq li dan joħloq żbilanċ tal-poter u joħloq riskji sistemiċi li jistgħu jaffettwaw id-demokrazija; |
| --- | --- |

90.

| 91. | Jirrimarka li l-pjattaformi diġitali jistgħu, inkluż permezz ta' applikazzjonijiet tat-tqegħid fis-suq ibbażati fuq l-IA, jintużaw għal indħil barrani u biex ixerrdu d-diżinformazzjoni u d-deepfakes, billi jaġixxu bħala networks għall-propaganda, għat-trolling u għall-fastidju bil-għan li jimminaw il-proċessi elettorali; jisħaq li t-tagħlim awtomatiku jippermetti, b'mod partikolari, l-użu mmirat tad-data personali biex jiġu mmanipulati l-votanti mhux konxji, billi jinħolqu messaġġi personalizzati u konvinċenti; jisħaq fuq l-importanza ta' obbligi ta' trasparenza b'saħħithom li jkunu infurzati b'mod effettiv; |
| --- | --- |

91.

| 92. | Jissottolinja li l-IA tista', madankollu, tintuża wkoll biex tnaqqas l-attivitajiet antidemokratiċi u mhux etiċi fuq il-pjattaformi, u bħala mezz biex tiġi llimitata d-distribuzzjoni ta' aħbarijiet foloz u diskors ta' mibegħda, minkejja li t-testijiet tal-kapaċitajiet tagħha li tifhem kontenut speċifiku għall-kuntest s'issa wrew riżultati batuti; huwa mħasseb dwar il-fatt li l-lingwa diviżiva tista' twassal għal involviment akbar tal-utenti, u din hija r-raġuni għaliex it-tneħħija ta' tali lingwa tkun f'kunflitt dirett ma' tali mudell ta' negozju tal-pjattaforma li huwa bbażat fuq il-massimizzazzjoni tal-involviment tal-utenti; huwa tal-fehma li s-soluzzjonijiet li jaħdmu bl-IA jridu jkunu bbażati fuq ir-rispett sħiħ għal-libertà tal-espressjoni u tal-opinjoni, u fuq evidenza b'saħħitha favur tagħhom, qabel l-użu eventwali tagħhom; |
| --- | --- |

92.

| 93. | Jisħaq li l-preġudizzju fis-sistemi tal-IA, speċjalment fir-rigward ta' sistemi ta' apprendiment profond, ħafna drabi jseħħ minħabba nuqqas ta' data għat-taħriġ u l-ittestjar diversa u ta' kwalità għolja, pereżempju fejn jintużaw settijiet ta' data li mhumiex rappreżentattivi biżżejjed tal-gruppi vulnerabbli, jew fejn id-definizzjoni tal-kompitu jew l-istabbiliment tar-rekwiżit stess kienu preġudikati; jinnota li jista' jinħoloq preġudizzju wkoll minħabba nuqqas possibbli ta' diversità fit-timijiet tal-iżviluppatur, filwaqt li jiġu mtennija preġudizzji intrinsiċi, minħabba volum limitat ta' data għat-taħriġ u l-ittestjar, jew fejn żviluppatur tal-IA preġudikat ikun ikkomprometta l-algoritmu; jirrimarka li d-differenzjazzjoni motivata tinħoloq ukoll intenzjonalment sabiex tittejjeb il-prestazzjoni tat-tagħlim tal-IA taħt ċerti ċirkostanzi; |
| --- | --- |

93.

| 94. | Jisħaq li l-preġudizzji strutturali preżenti fis-soċjetà tagħna ma għandhomx jiġu ripetuti jew saħansitra jiżdiedu permezz ta' settijiet ta' data ta' kwalità baxxa; jispeċifika f'dan ir-rigward li l-algoritmi jitgħallmu jkunu diskriminatorji daqs id-data li qed jaħdmu biha u, bħala riżultat ta' data ta' taħriġ ta' kwalità baxxa jew preġudizzji u diskriminazzjoni osservati fis-soċjetà, jistgħu jissuġġerixxu deċiżjonijiet li huma diskriminatorji b'mod inerenti, li jikkontribwixxi għall-aggravar tad-diskriminazzjoni fis-soċjetà; jinnota, madankollu, li l-preġudizzji tal-IA xi drabi jistgħu jiġu kkoreġuti; jikkonkludi li huwa għalhekk meħtieġ li jiġu applikati mezzi tekniċi u jiġu stabbiliti saffi ta' kontroll differenti fuq is-sistemi tal-IA, inkluż is-software, l-algoritmi u d-data użati u prodotti minnhom, sabiex jiġi mminimizzat dan ir-riskju; jargumenta li l-IA tista' u għandha tintuża biex tnaqqas il-preġudizzji u d-diskriminazzjoni u tippromwovi d-drittijiet ugwali u bidla soċjali pożittiva fis-soċjetajiet tagħna, inkluż permezz ta' rekwiżiti normattivi dwar settijiet ta' data użati għat-taħriġ tas-sistemi tal-IA; jisħaq li wieħed mill-aktar modi effiċjenti biex jitnaqqas il-preġudizzju fis-sistemi tal-IA huwa li jiġi żgurat, sa fejn ikun possibbli skont id-dritt tal-Unjoni, li jkun disponibbli l-ammont massimu ta' data mhux personali għal skopijiet ta' taħriġ u tagħlim awtomatiku; |
| --- | --- |

94.

| g) | Sejbiet rikorrenti fis-sitt studji tal-każ kollha |
| --- | --- |

g)

Sejbiet rikorrenti fis-sitt studji tal-każ kollha

| 95. | Jinnota li hemm benefiċċji u opportunitajiet tas-soċjetà ċari assoċjati mal-adozzjoni tat-teknoloġiji tal-IA, li jistgħu jiġu sfruttati biss jekk jiġu indirizzati l-ostakli trażversali fl-UE, f'konformità mad-drittijiet fundamentali, il-valuri u l-leġiżlazzjoni; jiddikjara li s-sovrapożizzjoni tal-leġiżlazzjoni, il-frammentazzjoni tas-suq, l-ostakli burokratiċi, nuqqas ta' infrastruttura diġitali aċċessibbli u ħiliet diġitali fis-soċjetà usa', u investiment insuffiċjenti fir-riċerka u l-iżvilupp jistgħu jiġu osservati b'mod partikolari bħala ostakli għall-applikazzjoni b'suċċess tal-IA fdata fl-oqsma kollha analizzati; |
| --- | --- |

95.

| 96. | Jikkonkludi wkoll mill-istudji tal-każ eżaminati li hemm ċerti każijiet ta' użu li huma riskjużi jew dannużi, iżda li mhumiex neċessarjament it-teknoloġiji tal-IA speċifiċi nfushom iżda l-oqsma ta' applikazzjoni tagħhom; jirrikonoxxi li r-regolamentazzjoni futura jeħtieġ li tindirizza t-tħassib leġittimu relatat ma' dawn ir-riskji sabiex it-teknoloġiji tal-IA jsibu applikazzjoni wiesgħa fl-UE; |
| --- | --- |

96.

| 97. | Jiddikjara li huwa importanti li jiġu eżaminati u kkategorizzati r-riskji potenzjali maħluqa mill-IA, l-istudji tal-każ urew li t-teknoloġiji tal-IA jistgħu jipprovdulna kontromiżuri effettivi li jistgħu jimmitigaw jew jeliminaw dawn ir-riskji; jissottolinja li peress li l-IA għadha fl-istadji bikrija tal-iżvilupp tagħha f'kuntest usa' ta' teknoloġiji emerġenti, il-potenzjal reali tagħha kif ukoll ir-riskji mhumiex ċerti; jirrimarka li hemm bżonn li wieħed iħares mhux biss lejn ir-riskji għall-individwi, iżda wkoll lejn il-ħsarat soċjetali usa' u l-ħsara individwali mhux materjali; jenfasizza l-iżbilanċi sinifikanti tas-saħħa fis-suq preżenti fis-swieq tad-data u l-ekonomija tal-IA relatata; jisħaq li l-kompetizzjoni ġusta u t-tneħħija tal-ostakli għall-kompetizzjoni għan-negozji ġodda u l-SMEs huma essenzjali biex jitqassmu b'mod ġust il-benefiċċji potenzjali tal-IA f'termini ekonomiċi u tas-soċjetà, li jidhru li huma sinifikanti kemm fl-UE kif ukoll globalment; |
| --- | --- |

97.

3.   
  Il-post tal-UE fil-kompetizzjoni globali tal-IA

| 98. | Josserva kompetizzjoni globali ħarxa tal-IA, fejn l-UE għadha ma laħqitx l-aspirazzjonijiet tagħha; jeżamina fit-taqsimiet li ġejjin il-kompetittività globali tal-UE fir-rigward tal-IA billi jqabbilha ma' dik taċ-Ċina u tal-Istati Uniti, b'enfasi fuq tliet elementi ewlenin: l-approċċ regolatorju, il-pożizzjoni fis-suq u l-investimenti; jirrikonoxxi, madankollu, li s-swieq u l-korporazzjonijiet tranżnazzjonali ma jistgħux jiġu delineati faċilment bejn il-fruntieri nazzjonali, peress li l-biċċa l-kbira tal-kumpaniji tat-teknoloġija għandhom klijenti, azzjonisti, impjegati u fornituri f'bosta pajjiżi differenti; |
| --- | --- |

98.

a)   Approċċ regolatorju

| 99. | Jinnota li l-Istati Uniti għadhom ma introduċewx leġiżlazzjoni orizzontali fil-qasam diġitali, u s'issa għamlu enfasi fuq liġijiet speċifiċi għas-settur u li jiffaċilitaw l-investimenti, inkluż permezz ta' miżuri tat-taxxa fuq l-innovazzjoni tas-settur privat, b'mod partikolari fost il-ġganti tat-teknoloġija u l-universitajiet ewlenin tiegħu; josserva li, minkejja l-iżviluppi reċenti li wrew rwol aktar attiv fit-tfassil tal-politika, l-approċċ tal-Istati Uniti s'issa kien jirrifletti l-aktar enfasi fuq l-għoti ta' gwida legali lin-negozji, l-investiment fi proġetti ta' riċerka u t-tneħħija ta' ostakli perċepiti għall-innovazzjoni; |
| --- | --- |

99.

| 100. | Jisħaq li l-Att Amerikan tal-2019 dwar l-Inizjattiva tal-IA wassal għal allinjament mill-ġdid żgħir, peress li minbarra r-ridirezzjoni tal-finanzjament, it-taħriġ mill-ġdid tal-ħaddiema u t-tisħiħ tal-infrastruttura diġitali, il-Gvern tal-Istati Uniti ħabbar l-iżvilupp ta' standards komuni għal IA affidabbli; jinnota, madankollu, li l-10 prinċipji li jirriżultaw ġew ifformulati b'mod wiesa' ħafna sabiex kull aġenzija tal-gvern tkun tista' toħloq regolamenti speċifiċi għas-settur; jistenna li għalkemm l-amministrazzjoni attwali tal-Istati Uniti qed tippjana li tressaq abbozz ġdid ta' drittijiet biex tillimita l-ħsarat kkawżati mill-IA fl-2022, l-approċċ tal-Istati Uniti se jibqa' xprunat mis-suq; |
| --- | --- |

100.

| 101. | Jenfasizza li l-President Ċiniż Xi Jinping issottolinja sa mill-2013 l-importanza tat-teknoloġiji fil-ġeopolitika, ir-rwol tal-politiki pubbliċi fid-definizzjoni tal-objettivi fit-tul u l-fatt li t-teknoloġiji tal-IA joffru opportunità biex tiġi mnedija mill-ġdid is-setgħa militari tagħha; jisħaq ukoll li l-Gvern Ċiniż sussegwentement ippreżenta l-pjan Made in China 2025 fl-2015 u l-Pjan ta' Żvilupp tal-IA tal-Ġenerazzjoni li Jmiss fl-2017, li t-tnejn li huma kellhom il-miri ċari li jagħmlu liċ-Ċina l-mexxejja globali fl-IA sal-2030; jinnota li l-white paper taċ-Ċina tal-2018 dwar l-istandardizzazzjoni tal-IA spjegat aktar kif l-ekonomija tas-suq soċjalista tista' tiżviluppa standards internazzjonali u tinvolvi ruħha b'mod strateġiku f'organizzazzjonijiet internazzjonali tal-istandardizzazzjoni; jinnota l-introduzzjoni ta' regoli dwar sistemi ta' rakkomandazzjoni kif ukoll kodiċi tal-etika dwar l-IA fiċ-Ċina; |
| --- | --- |

101.

| 102. | Josserva li fix-xena globali, iċ-Ċina tippromwovi b'mod attiv is-sħubijiet internazzjonali dwar l-IA bħala mod kif tesporta l-prattiki tagħha stess ta' sorveljanza bbażata fuq l-IA, is-sistema ta' punteġġ għaċ-ċittadini u l-istrateġiji ta' ċensura; jenfasizza li investiment kbir barra mill-pajjiż fl-ambitu tal-inizjattiva “Digital Silk Road” jintuża wkoll bħala mezz biex tinxtered l-influwenza Ċiniża u t-teknoloġija tal-IA tagħha globalment, li jista' jkollu implikazzjonijiet estensivi lil hinn mill-impożizzjoni ta' standards teknoloġiċi jew iż-żamma tal-kompetittività teknoloġika; jikkonkludi li l-approċċ tal-Gvern Ċiniż huwa għalhekk mibni fuq l-użu domestiku tal-IA kif ukoll fuq l-esportazzjoni tat-teknoloġiji tal-IA abbażi ta' standards determinati minn qabel li huma konformi mal-ideoloġija tal-Gvern Ċiniż; |
| --- | --- |

102.

| 103. | Jinnota li l-Kummissjoni bdiet il-ħidma tagħha fuq ir-regolamentazzjoni tal-IA fl-2018 billi ppubblikat l-istrateġija Ewropea għall-IA u stabbiliet Grupp ta' Esperti ta' Livell Għoli u introduċiet pjan ikkoordinat (32) biex trawwem “l-IA magħmula fl-Ewropa”; jinnota li l-white paper tal-2020 dwar l-IA ipproponiet bosta miżuri u għażliet ta' politika għar-regolament futur dwar l-IA u eventwalment irriżultat fl-Att orizzontali dwar l-IA (33), li ġie ppreżentat flimkien ma' pjan ikkoordinat rivedut dwar l-IA (34) f'Mejju 2021; jirrimarka li minn Ġunju 2021, 20 Stat Membru ppubblikaw strateġiji nazzjonali dwar l-IA, filwaqt li sebgħa oħra jinsabu fl-istadji preparatorji finali tal-adozzjoni tal-istrateġiji tagħhom; |
| --- | --- |

103.

| 104. | Jenfasizza li fiċ-ċentru tal-approċċ regolatorju tal-UE hemm attenzjoni qawwija għall-iżvilupp ta' suq uniku diġitali Ewropew kif ukoll għal kunsiderazzjonijiet etiċi f'konformità mal-valuri ewlenin tad-drittijiet tal-bniedem u l-prinċipji demokratiċi; jirrikonoxxi li l-istabbiliment tal-ewwel qafas regolatorju tad-dinja għall-IA jista' jagħti ingranaġġ lill-UE u vantaġġ ta' min jidħol l-ewwel fl-istabbiliment ta' standards internazzjonali tal-IA bbażati fuq id-drittijiet fundamentali kif ukoll jesporta b'suċċess “IA affidabbli” iċċentrata fuq il-bniedem madwar id-dinja; jissottolinja li dan l-approċċ jeħtieġ li jiġi appoġġjat minn koordinazzjoni u konverġenza regolatorja ma' sħab internazzjonali; |
| --- | --- |

104.

b)   Is-sitwazzjoni tas-suq

| 105. | Jinnota li ħafna mill-100 kumpanija ewlenin tal-IA globalment għandhom il-kwartieri ġenerali tagħhom fl-Istati Uniti, filwaqt li ftit biss jinsabu fl-UE; jinnota li l-Istati Uniti jinsabu l-ewwel wkoll fl-għadd totali ta' negozji ġodda tal-IA; |
| --- | --- |

105.

| 106. | Jirrimarka li fi snin reċenti, diversi kumpaniji diġitali Ewropej ġew akkwistati minn ġganti tat-teknoloġija tal-Istati Uniti; jilqa' l-ambizzjoni tal-Kummissjoni li tindirizza akkwisti li jista' jkollhom impatt sinifikanti fuq il-kompetizzjoni effettiva fis-suq diġitali u li tillimita l-akkwiżizzjonijiet killer; jirrimarka, madankollu, li f'xi każijiet, l-akkwist jista' jkun objettiv primarju tal-ħallieqa ta' negozji ġodda u l-finanzjaturi tagħhom, bħala metodu leġittimu wieħed biex jinkisbu benefiċċji mill-ideat tagħhom; |
| --- | --- |

106.

| 107. | Jisħaq li filwaqt li l-Istati Uniti u ċ-Ċina qed jippruvaw jaċċelleraw l-użu tat-teknoloġiji tal-IA fis-setturi pubbliċi u privati, l-adozzjoni tal-IA fl-UE għadha lura; jiddikjara li fl-2020, 7 % biss tal-kumpaniji tal-UE b'mill-inqas 10 impjegati kienu qed jużaw teknoloġiji tal-IA, b'differenzi sinifikanti fost l-Istati Membri kif ukoll fost setturi kummerċjali differenti; |
| --- | --- |

107.

| 108. | Huwa mħasseb dwar il-fatt li filwaqt li l-Istati Uniti u ċ-Ċina għandhom kull wieħed suq diġitali unifikat b'sett koerenti ta' regoli, is-suq uniku diġitali tal-UE għadu mhux komplut u għad fadallu ostakli mhux ġustifikati; jisħaq li l-iżvilupp tal-prodotti u s-servizzi tal-IA jista' jkompli jitnaqqas bil-ħidma li għaddejja fuq 27 strateġija nazzjonali differenti tal-IA; |
| --- | --- |

108.

| 109. | Jindika wkoll il-fatt li l-inkonsistenzi fid-dritt tal-Unjoni, is-sovrapożizzjoni ta' inizjattivi leġiżlattivi differenti, il-kontradizzjonijiet bejn il-liġijiet tal-UE u dawk nazzjonali, l-interpretazzjonijiet legali differenti u nuqqas ta' infurzar fost l-Istati Membri kollha jipprevjenu kundizzjonijiet ekwivalenti ta' kompetizzjoni u jippreżentaw ir-riskju li joħolqu inċertezza tad-dritt għall-kumpaniji Ewropej peress li jistgħu jsibuha diffiċli biex jiddeterminaw jekk l-innovazzjonijiet tagħhom tal-IA humiex konformi mad-dritt tal-Unjoni; |
| --- | --- |

109.

| 110. | Jinnota li l-frammentazzjoni tas-suq għall-kumpaniji tal-IA hija aggravata aktar minn nuqqas ta' standards u normi komuni f'xi setturi, inkluż dwar l-interoperabbiltà tad-data; jesprimi dispjaċir għar-riskju regolatorju li jirriżulta mid-dewmien tal-leġiżlazzjoni, bħar-Regolament dwar il-Privatezza online; jenfasizza bħala eżempju l-fatt li l-iżviluppaturi tal-IA tal-UE jiffaċċjaw sfida tad-data li l-kontropartijiet tagħhom tal-Istati Uniti u dawk Ċiniżi ma jiffaċċjawx minħabba s-suq uniku diġitali Ewropew mhux komplut; josserva li ħafna drabi dawn ma jkollhomx biżżejjed data ta' kwalità għolja biex iħarrġu u jittestjaw l-algoritmi tagħhom, u jsibu diffikultà b'nuqqas ta' spazji tad-data settorjali u interoperabbiltà transsettorjali, kif ukoll restrizzjonijiet fuq il-flussi tad-data transfruntiera; |
| --- | --- |

110.

c)   Investimenti

| 111. | Josserva li l-kumpaniji u l-gvernijiet Ewropej jinvestu ħafna inqas fit-teknoloġiji tal-IA mill-Istati Uniti jew miċ-Ċina; jirrimarka li għalkemm l-investimenti privati fl-industrija tal-IA tal-UE qed jiżdiedu b'mod sinifikanti, l-UE għadha mhix tinvesti biżżejjed b'mod sostanzjali fl-IA meta mqabbla ma' reġjuni ewlenin oħra, peress li l-Istati Uniti u ċ-Ċina jammontaw għal aktar minn 80 % tal-investimenti annwali ta' ekwità ta' EUR 25 biljun fl-IA u fil-blockchain, filwaqt li s-sehem tal-UE jammonta biss għal 7 % jew madwar EUR 1,75 biljun; jisħaq li l-likwidità tas-swieq ta' finanzjament tal-UE għall-kumpaniji tat-teknoloġija għadha nieqsa mill-iskala ta' swieq komparabbli fl-Istati Uniti; jinnota li l-Istati Uniti qed imexxu wkoll fil-kapital ta' riskju u fil-finanzjament ta' ekwità privata, li huwa partikolarment importanti għal negozji ġodda tal-IA, bi EUR 12,6 biljun fl-2019, meta mqabbel ma' EUR 4,9 biljun għaċ-Ċina u EUR 2,8 biljun għall-UE; jinnota li bħala konsegwenza, l-imprendituri Ewropej tal-IA qed jaqsmu l-Atlantiku biex jespandu n-negozji tagħhom fl-Istati Uniti; |
| --- | --- |

111.

| 112. | Jiddikjara li flimkien ma' inizjattivi nazzjonali, l-investiment pubbliku annwali stmat tal-UE fl-IA ta' EUR 1 biljun (35) huwa ħafna inqas mill-EUR 5.1 biljun investiti kull sena fl-Istati Uniti u sa EUR 6.8 biljun fiċ-Ċina (36); jiddikjara, madankollu, li bejn l-2017 u l-2020, il-finanzjament pubbliku tal-UE għar-riċerka u l-innovazzjoni tal-IA żdied b'70 % meta mqabbel mal-perjodu preċedenti, u fl-2019, l-UE investiet bejn EUR 7,9 u 9 biljun fl-IA, li kien 39 % aktar mis-sena preċedenti; jirrikonoxxi u jilqa' l-pjanijiet tal-Kummissjoni li żżid aktar l-investiment permezz tal-programm Ewropa diġitali, Orizzont Ewropa, InvestEU, il-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej, il-Fond Ewropew tal-Investiment, il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa fit-Telekomunikazzjoni, u diversi programmi ta' politika ta' koeżjoni, li se jkomplu jiġu kkomplementati u msaħħa aktar mill-mira ta' nefqa ta' 20 % għat-tranżizzjoni diġitali fil-pjanijiet nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza, kif miftiehem mill-Kummissjoni u l-Istati Membri fl-ambitu tal-Faċilità ta' Rkupru u Reżiljenza; jissottolinja, madankollu, ir-rapport reċenti tal-Bank Ewropew tal-Investiment li jikkwantifika d-diskrepanza fl-investiment fl-IA u t-teknoloġiji blockchain fl-UE ta' madwar EUR 5-10 biljun fis-sena; |
| --- | --- |

112.

| 113. | Jisħaq li l-kumpaniji tal-IA fl-UE għandhom kompetizzjoni qawwija għall-impjegati kwalifikati, li qed tiggrava minħabba l-fatt li 42 % tal-popolazzjoni tal-UE ma għandhomx ħiliet diġitali bażiċi; jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġi mħarreġ u attirat numru sostanzjalment ogħla ta' gradwati b'edukazzjoni tajba, inkluż nisa, biex jaħdmu fis-settur diġitali; |
| --- | --- |

113.

| 114. | Josserva li għalkemm l-UE għad għandha komunità eċċellenti ta' riċerkaturi dwar l-IA, l-eżodu ta' mħuħ tar-riċerkaturi tal-UE għadu problema; jisħaq li hemm bżonn ta' miżuri biex jattiraw ir-riċerkaturi ewlenin; jinnota li l-UE nefqet biss 2.32 % tal-PDG tagħha fuq ir-riċerka u l-iżvilupp fl-2020, filwaqt li l-Istati Uniti nefqu 3.08 %; ifakkar fil-fatt li l-Istati Membri jeħtiġilhom iżommu l-impenn tagħhom li jinvestu 3 % tal-PDG tagħhom fir-riċerka u l-iżvilupp, sabiex tiġi żgurata l-awtonomija strateġika tal-Unjoni fil-qasam diġitali; |
| --- | --- |

114.

| 115. | Jinnota li l-infrastruttura diġitali tal-UE teħtieġ aġġornament sostanzjali, b'25 % biss tan-nies fl-UE jistgħu jaqbdu ma' network 5G, meta mqabbla ma' 76 % tan-nies fl-Istati Uniti; josserva li l-UE ma għandhiex biżżejjed infrastruttura diġitali ta' prestazzjoni għolja bi spazji tad-data interoperabbli, rati u volumi għoljin ta' trażmissjoni, affidabbiltà u dewmien qasir; jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġu appoġġjati l-ekosistemi tal-IA Ewropej b'raggruppamenti ta' eċċellenza; |
| --- | --- |

115.

d)   Konklużjoni

| 116. | Jikkonkludi li l-Istati Uniti għadhom il-mexxejja ġenerali fl-IA peress li jinsabu 'l quddiem f'bosta kategoriji, bil-kumpaniji li għandhom il-kwartieri ġenerali fl-Istati Uniti li qegħdin fuq quddiem fl-iżvilupp tat-teknoloġija f'oqsma bħall-cloud computing u l-kapaċitajiet ta' computing ta' prestazzjoni għolja, u anke fir-rigward tal-investiment, l-attirar ta' talent, riċerka u infrastruttura tal-IA; jenfasizza, madankollu, li ċ-Ċina, li ftit snin ilu kienet għadha lura b'mod sinifikanti meta mqabbla mal-Istati Uniti fl-indikaturi kollha, issa malajr qed tlaħħaq; jirrikonoxxi li ż-żewġ pajjiżi għandhom il-vantaġġ ta' suq uniku unifikat u impenn aktar b'saħħtu biex jibqgħu mexxejja fl-IA; |
| --- | --- |

116.

| 117. | Jisħaq li minkejja l-pożizzjoni b'saħħitha tal-UE fis-software industrijali u r-robotika, l-atturi tal-UE għadhom lura mill-pari tagħhom tal-Istati Uniti u taċ-Ċina f'bosta kategoriji; jissottolinja li l-UE għandha tiżviluppa pjan ambizzjuż għall-IA Ewropea ċċentrata fuq il-bniedem; jinnota li l-UE, madankollu, hija minn ta' quddiem fir-rigward tal-approċċi regolatorji; jirrimarka li strateġija vijabbli tal-UE biex issir aktar kompetittiva fl-IA tinvolvi li ssir enfasi fuq ir-riċerka u l-innovazzjoni, il-ħiliet, l-infrastruttura u l-investiment, filwaqt li fl-istess ħin tipprova tistabbilixxi qafas regolatorju orjentat lejn il-futur, orizzontali u favur l-innovazzjoni għall-iżvilupp u l-użu tal-IA, u simultanjament tiżgura li jiġu ssalvagwardjati d-drittijiet fundamentali taċ-ċittadini tal-UE u l-istat tad-dritt; |
| --- | --- |

117.

| 118. | Jissottolinja li Brexit kellu impatt negattiv fuq l-isforzi tal-UE biex issaħħaħ l-impronta globali tal-IA tagħha, peress li r-Renju Unit kien wieħed mill-pajjiżi ewlenin tal-UE fl-IA; jisħaq, madankollu, li r-Renju Unit għandu jibqa' sieħeb ta' valur tal-UE, li jsaħħaħ il-kompetittività taż-żewġ sħab u l-promozzjoni ta' prospetti regolatorji kondiviżi fl-istabbiliment ta' standards globali; |
| --- | --- |

118.

| 119. | Jikkonkludi li l-UE bħalissa għadha 'l bogħod milli tissodisfa l-aspirazzjoni tagħha li ssir kompetittiva fl-IA fuq livell globali, u tista' tkun f'riskju li taqa' aktar lura f'xi kategoriji; isostni li azzjoni rapida dwar il-Pjan Direzzjonali tal-UE għall-IA deskritt hawn taħt toħloq opportunità biex tinbidel din is-sitwazzjoni; |
| --- | --- |

119.

| 120. | Jispeċifika li peress li l-UE ma għandhiex is-setgħa leġiżlattiva biex tindirizza l-punti kollha elenkati fil-Pjan Direzzjonali tal-UE għall-IA, il-kumitat speċjali jirrakkomanda li jiġu mfittxija diskussjonijiet ulterjuri ta' livell għoli u proċessi politiċi fost l-istituzzjonijiet tal-UE u l-Istati Membri sabiex issir ħidma għal approċċ aktar armonizzat għall-IA u l-Istati Membri jiġu megħjuna jikkoordinaw l-isforzi tagħhom; jirreferi f'dan ir-rigward għall-aġenda ta' Liżbona 2000 tal-UE, li, minkejja l-kritika, kellha rwol importanti fit-tmexxija tal-orjentazzjoni tal-politika tal-UE matul 20 sena u fiż-żamma tal-pressjoni fuq l-Istati Membri għar-riforma; |
| --- | --- |

120.

4.   
  “Ewropa lesta għall-era diġitali” – Pjan direzzjonali biex issir mexxejja globali

a)   Ambjent regolatorju favorevoli

i.   TFASSIL TAL-LIĠIJIET

| 121. | Jistieden lill-Kummissjoni tipproponi biss atti leġiżlattivi fil-forma ta' regolamenti għal liġijiet diġitali ġodda f'oqsma bħall-IA, peress li s-suq uniku diġitali jeħtieġ li jgħaddi minn proċess ta' armonizzazzjoni ġenwina; huwa konvint li minħabba l-iżvilupp teknoloġiku rapidu, il-leġiżlazzjoni diġitali dejjem għandha tkun flessibbli, ibbażata fuq il-prinċipji, newtrali għat-teknoloġija, tibqa' valida fil-futur u proporzjonata, filwaqt li tadotta approċċ ibbażat fuq ir-riskju fejn xieraq, abbażi tar-rispett għad-drittijiet fundamentali u tipprevjeni piż amministrattiv addizzjonali mhux meħtieġ għall-SMEs, għan-negozji ġodda, għall-akkademja u għar-riċerka; jisħaq, barra minn hekk, fuq l-importanza ta' grad għoli taċ-ċertezza tad-dritt u, konsegwentement, fuq il-ħtieġa ta' kriterji ta' applikabbiltà, definizzjonijiet u obbligi robusti, prattiċi u mhux ambigwi, fit-testi legali kollha rigward il-bejgħ, l-użu jew l-iżvilupp tat-teknoloġiji tal-IA; |
| --- | --- |

121.

| 122. | Jemmen li l-aġenda għal regolamentazzjoni aħjar hija element ewlieni biex l-istrateġija tal-UE dwar l-IA tkun ta' suċċess; jisħaq fuq il-ħtieġa li ssir enfasi fuq il-mekkaniżmi ta' rieżami, adattament, implimentazzjoni u infurzar tal-liġijiet diġà eżistenti qabel ma jiġu proposti atti leġiżlattivi ġodda; |
| --- | --- |

122.

| 123. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni twettaq valutazzjonijiet tal-impatt ex ante fil-fond bi tbassir u analiżi tar-riskju adegwati qabel ma toħroġ proposti diġitali ġodda f'oqsma bħall-IA; jenfasizza li l-valutazzjonijiet tal-impatt għandhom ifasslu u jevalwaw b'mod sistematiku l-leġiżlazzjoni eżistenti rilevanti, filwaqt li jipprevjenu kwalunkwe duplikazzjoni jew kunflitt; |
| --- | --- |

123.

| 124. | Jissuġġerixxi li l-liġijiet ġodda f'oqsma bħall-IA għandhom jiġu kkomplementati bil-promozzjoni ta' standards Ewropej żviluppati mill-partijiet ikkonċernati; huwa tal-fehma li l-UE għandha tistinka biex tevita l-frammentazzjoni u li l-istandards internazzjonali jistgħu jservu bħala referenza utli, iżda li l-UE għandha tagħti prijorità lill-iżvilupp tal-istandards tagħha stess; jenfasizza li tali standards għandhom jirriżultaw minn kompetizzjoni ġusta għall-aħjar standards fl-UE, li l-UE u l-organizzazzjonijiet tal-istandardizzazzjoni għandhom iwieġbu għalihom; jinnota li l-istandards tekniċi u l-istruzzjonijiet tad-disinn jistgħu mbagħad jiġu kkombinati ma' skemi ta' tikkettar bħala mod biex tinbena l-fiduċja tal-konsumatur u billi jiġu pprovduti servizzi u prodotti affidabbli; jisħaq fuq ir-rwol tal-organizzazzjonijiet tal-istandardizzazzjoni tal-UE fl-iżvilupp ta' standards tekniċi tal-ogħla livell ta' żvilupp tekniku; jistieden lill-Kummissjoni tħaffef il-ħruġ ta' mandati ta' standardizzazzjoni lill-organizzazzjonijiet Ewropej tal-istandardizzazzjoni skont ir-Regolament (UE) Nru 1025/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Ottubru 2012 dwar l-istandardizzazzjoni Ewropea (37); |
| --- | --- |

124.

| 125. | Jispjega li pjattaforma ta' ċertifikazzjoni miftuħa tista' tistabbilixxi ekosistema ta' fiduċja li tinvolvi lill-gvernijiet, lis-soċjetà ċivili, lin-negozji u lil partijiet ikkonċernati oħra; |
| --- | --- |

125.

| 126. | Jitlob lill-Parlament, lill-Kummissjoni u lill-Kunsill itejbu l-kapaċitajiet tagħhom li jittrattaw kunflitti ta' kompetenza interna fir-rigward ta' suġġetti ġenerali bħall-IA, peress li tali kunflitti joħolqu r-riskju li jdewmu l-proċedura leġiżlattiva, b'effetti sekondarji f'termini tad-dħul fis-seħħ tal-leġiżlazzjoni; |
| --- | --- |

126.

ii.   GOVERNANZA U INFURZAR

| 127. | Jappella għall-koordinazzjoni, l-implimentazzjoni u l-infurzar konsistenti madwar l-UE tal-leġiżlazzjoni relatata mal-IA; |
| --- | --- |

127.

| 128. | Jispjega li fora ta' konsultazzjoni bbażati fuq il-partijiet ikkonċernati bħall-Bord għall-Innovazzjoni fil-Qasam tad-Data, li għandu jiġi stabbilit mill-Att dwar il-Governanza tad-Data, jew l-Alleanza Ewropea dwar l-IA, li tinkludi sħubijiet pubbliċi-privati, bħall-Alleanza Ewropea għad-Data Industrijali, għall-Edge u għall-Cloud huma approċċ ta' governanza promettenti; jelabora li dan l-approċċ jippermetti lill-ekosistema tal-IA tal-UE toperazzjonalizza l-prinċipji, il-valuri, l-objettivi tagħha u tirrifletti l-interessi tas-soċjetà fil-livell tal-kodiċi tas-software; |
| --- | --- |

128.

| 129. | Jenfasizza li l-“problema tal-pass” tirrikjedi enfasi speċjali fuq l-infurzar ex post effettiv mill-qrati u mill-aġenziji regolatorji kif ukoll approċċi ex ante biex jiġu ttrattati l-isfidi legali ppreżentati mit-teknoloġiji emerġenti; jappoġġja, għalhekk, l-użu ta' ambjenti ta' esperimentazzjoni regolatorji, li jagħti lill-iżviluppaturi tal-IA l-opportunità unika li jesperimentaw b'mod mgħaġġel, aġili u kkontrollat taħt is-superviżjoni tal-awtoritajiet kompetenti; jinnota li dawn l-ambjenti ta' esperimentazzjoni regolatorji jkunu spazji sperimentali li fihom jiġu ttestjati s-sistemi tal-IA u mudelli ta' negozju ġodda f'kundizzjonijiet tad-dinja reali f'ambjent ikkontrollat qabel ma jidħlu fis-suq; |
| --- | --- |

129.

iii.   QAFAS LEGALI GĦALL-IA

| 130. | Jenfasizza li objettiv sottostanti tal-istrateġija diġitali tal-UE, kif ukoll dak tal-istrateġija tal-IA huwa li jinħoloq “Approċċ Ewropew” f'dinja diġitalizzata; jiċċara li dan l-approċċ għandu jkun iffukat fuq il-bniedem, afffidabbli, iggwidat mill-prinċipji etiċi u bbażat fuq il-kunċett tal-ekonomija tas-suq soċjali; jissottolinja li l-individwu u l-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali tiegħu għandhom dejjem jibqgħu fiċ-ċentru tal-kunsiderazzjonijiet politiċi u leġiżlattivi kollha; |
| --- | --- |

130.

| 131. | Jaqbel mal-konklużjoni misluta mill-Kummissjoni fil-White Paper tagħha tal-2020 dwar l-intelliġenza artifiċjali li hemm il-ħtieġa li jiġi stabbilit qafas legali bbażat fuq ir-riskju għall-IA, li b'mod partikolari jkopri standards etiċi ta' livell għoli bbażati fuq it-trasparenza, l-awditabbiltà, u l-obbligu ta' rendikont, flimkien ma' dispożizzjonijiet dwar is-sikurezza tal-prodott, regoli ta' responsabbiltà xierqa u dispożizzjonijiet speċifiċi għas-settur, filwaqt li fl-istess ħin jipprovdi lin-negozji u lill-utenti b'biżżejjed flessibbiltà u ċertezza tad-dritt u kundizzjonijiet ekwivalenti ta' kompetizzjoni biex jitrawmu l-implimentazzjoni u l-innovazzjoni tal-IA; |
| --- | --- |

131.

| 132. | Jirrimarka l-valur miżjud ta' gwida tat-teħid tal-kunċetti, tat-terminoloġija u tal-istandards żviluppati mill-OECD bħala ispirazzjoni għad-definizzjoni tal-IA fil-leġiżlazzjoni; jisħaq li jekk isir dan, l-UE tingħata vantaġġ fit-tfassil ta' sistema internazzjonali futura ta' governanza tal-IA; |
| --- | --- |

132.

| 133. | Huwa konvint li mhijiex dejjem l-IA bħala teknoloġija li għandha tiġi regolata, iżda li l-livell tal-intervent regolatorju għandu jkun proporzjonat għat-tip ta' individwu u/jew riskju tas-soċjetà mġarrab mill-użu ta' sistema ta' IA; jissottolinja, f'dan ir-rigward, l-importanza li ssir distinzjoni bejn każijiet ta' użu tal-IA ta' “riskju għoli” u ta' “riskju baxx”; jikkonkludi li l-kategorija preċedenti teħtieġ salvagwardji leġiżlattivi addizzjonali stretti filwaqt li każijiet ta' użu ta' “riskju baxx” jistgħu, f'bosta każijiet, jirrikjedu rekwiżiti ta' trasparenza għall-utenti finali u għall-konsumaturi; |
| --- | --- |

133.

| 134. | Jispeċifika li l-klassifikazzjoni tas-sistemi tal-IA bħala “riskju għoli” għandha tkun ibbażata fuq l-użu konkret tagħhom u l-kuntest, in-natura, il-probabbiltà, is-severità u l-irriversibbiltà potenzjali tal-ħsara li tista' tkun mistennija li sseħħ bi ksur tad-drittijiet fundamentali u tar-regoli dwar is-saħħa u s-sikurezza kif stabbiliti fid-dritt tal-Unjoni; jisħaq li din il-klassifikazzjoni għandha tkun akkumpanjata minn gwida u l-promozzjoni tal-iskambju tal-aħjar prattiki għall-iżviluppaturi tal-IA; jisħaq li d-dritt għall-privatezza għandu dejjem jiġi rrispettat u li l-iżviluppaturi tal-IA għandhom jiggarantixxu konformità sħiħa mar-regoli dwar il-protezzjoni tad-data; |
| --- | --- |

134.

| 135. | Jissottolinja li s-sistemi tal-IA li x'aktarx jinteraġixxu mat-tfal jew li jaffettwaw lit-tfal b'xi mod ieħor iridu jqisu d-drittijiet u l-vulnerabbiltajiet tagħhom u jissodisfaw l-ogħla standards disponibbli ta' sikurezza, sigurtà u privatezza mid-disinn u b'mod prestabbilit; |
| --- | --- |

135.

| 136. | Jinnota li l-ambjenti li fihom joperaw is-sistemi tal-IA jistgħu jvarjaw f'ambjent minn negozju għal negozju (B2B) meta mqabbla ma' ambjent minn negozju għall-konsumatur (B2C); jirrimarka li d-drittijiet tal-konsumatur jeħtieġ li jiġu protetti legalment permezz ta' leġiżlazzjoni dwar il-protezzjoni tal-konsumatur; jisħaq li, filwaqt li l-kumpaniji jistgħu jsolvu sfidi relatati mar-responsabbiltà u sfidi legali oħra malajr u b'mod kosteffettiv permezz ta' mezzi kuntrattwali mas-sħab kummerċjali direttament, il-leġiżlazzjoni tista' tkun meħtieġa biex tipproteġi negozji iżgħar mill-abbuż tas-saħħa tas-suq minn atturi dominanti permezz ta' lock-in kummerċjali jew teknoloġiku, ostakli għad-dħul fis-suq jew problemi ta' informazzjoni asimmetrika; jenfasizza li hemm ukoll il-ħtieġa li jiġu kkunsidrati l-ħtiġijiet tal-SMEs u n-negozji ġodda b'rekwiżiti leġiżlattivi kumplessi, li jpoġġuhom fi żvantaġġ meta mqabbla ma' kumpaniji akbar, li għandhom ir-riżorsi biex iżommu dipartimenti legali u ta' konformità mdaqqsa; |
| --- | --- |

136.

| 137. | Jissottolinja l-ħtieġa li jiġi applikat approċċ ibbażat fuq il-prinċipji għal kwistjonijiet etiċi miftuħa li jitqajmu minn possibbiltajiet teknoloġiċi ġodda li jirriżultaw mill-bejgħ u l-użu ta' applikazzjonijiet tal-IA, inkluż permezz tal-użu ta' prinċipji fundamentali u obbligatorji bħall-prinċipju ta' nuqqas ta' malefiċenza, il-prinċipju tar-rispett tad-dinjità tal-bniedem u tad-drittijiet fundamentali, u l-protezzjoni tal-proċess demokratiku; jinnota li l-prattiki tajba fl-iżvilupp tal-IA bħall-IA ċċentrata fuq il-bniedem, il-governanza responsabbli u l-prinċipji ta' trasparenza u spjegabbiltà, kif ukoll prinċipji ta' IA sostenibbli li huma allinjati bis-sħiħ mal-Aġenda 2030 tan-NU għall-Iżvilupp Sostenibbli huma komponenti importanti oħra fit-tiswir tal-ekonomija tal-IA; |
| --- | --- |

137.

| 138. | Jirrikonoxxi li mhux dejjem ikun possibbli li l-algoritmi tal-IA jitneħħielhom il-preġudizzju għalkollox peress li l-objettiv ideali ta' data mingħajr żbalji huwa diffiċli ħafna jew kważi impossibbli li jintlaħaq; jinnota li anke sistema ta' IA li tkun ġiet ittestjata inevitabbilment se tiltaqa' ma' xenarji tad-dinja reali li jistgħu jipproduċu riżultati preġudikati meta tiġi użata f'ambjent li jvarja mill-kompożizzjoni tad-data tat-taħriġ u tal-ittestjar tagħha; jisħaq li l-UE għandha tagħmel ħilitha biex ittejjeb it-trasparenza tas-settijiet u tal-algoritmi tad-data, tikkoopera mill-qrib ħafna mal-iżviluppaturi tal-IA biex jikkontrobilanċjaw u jnaqqsu l-preġudizzji strutturali tas-soċjetà u tikkunsidra regoli obbligatorji tad-diliġenza dovuta tad-drittijiet tal-bniedem fi stadju bikri tal-iżvilupp; |
| --- | --- |

138.

| 139. | Jelabora li filwaqt li l-obbligi sinifikattivi tat-trasparenza jew tal-ispjegabbiltà għas-sistemi tal-IA jistgħu jkunu ta' għajnuna f'ħafna każijiet, jista' ma jkunx possibbli li dawn jiġu implimentati f'kull każ; jinnota li d-drittijiet tal-proprjetà intellettwali u s-sigrieti kummerċjali jridu jiġu protetti minn prattiki inġusti bħall-ispjunaġġ industrijali; |
| --- | --- |

139.

| 140. | Jiddikjara li l-qafas leġiżlattiv dwar il-proprjetà intellettwali jrid ikompli jinċentiva u jipproteġi lill-innovaturi tal-IA billi jagħtihom privattivi bħala premju għall-iżvilupp u l-pubblikazzjoni tal-kreazzjonijiet tagħhom; huwa tal-fehma li l-liġijiet eżistenti fil-biċċa l-kbira tagħhom jibqgħu validi fil-futur, iżda jipproponi ċerti aġġustamenti, inkluża l-integrazzjoni ta' elementi ta' sors miftuħ, kif ukoll l-użu tal-akkwist pubbliku biex jiġi awtorizzat, fejn xieraq, software b'sors miftuħ għal soluzzjonijiet tal-IA; jipproponi forom ġodda ta' liċenzjar tal-privattivi biex jiġi żgurat li jkunu disponibbli għodod għar-reġjuni u inizjattivi li altrimenti ma jkollhomx il-mezzi finanzjarji għalihom; |
| --- | --- |

140.

| 141. | Iqis li awtovalutazzjonijiet tar-riskju ex ante obbligatorji bbażati fuq regoli u standards ċari, kif ukoll valutazzjonijiet tal-impatt tal-protezzjoni tad-data, ikkomplementati minn valutazzjonijiet tal-konformità ta' partijiet terzi b'markatura CE rilevanti u xierqa, flimkien ma' infurzar ex post mis-sorveljanza tas-suq, jistgħu jkunu utli biex jiġi żgurat li s-sistemi tal-IA fis-suq ikunu sikuri u affidabbli; jemmen li sabiex jiġi evitat li l-SMEs jiġu mbuttati barra mis-suq, għandhom jiġu żviluppati standards u gwida dwar il-konformità mal-leġiżlazzjoni tal-IA bl-involviment mill-qrib tan-negozji ż-żgħar, allinjati internazzjonalment sal-akbar limitu possibbli, li jkunu disponibbli mingħajr ħlas; |
| --- | --- |

141.

| 142. | Jinnota li sabiex tiżdied is-sikurezza tal-prodott u tittejjeb l-identifikazzjoni tad-difetti, l-iżviluppaturi tal-IA ta' riskju għoli għandhom jiżguraw li jinżammu b'mod sigur rekords aċċessibbli ta' attività algoritmika; iqis li, fejn rilevanti, l-iżviluppaturi għandhom jiddisinjaw sistemi tal-IA ta' riskju għoli b'mekkaniżmi inkorporati – “interrutturi ta' emerġenza” – għall-intervent tal-bniedem biex iwaqqfu b'mod sikur u effiċjenti l-attivitajiet awtomatizzati fi kwalunkwe mument u jiżguraw approċċ human-in-the-loop; iqis li l-produzzjoni u r-raġunament tas-sistema tal-IA għandhom dejjem ikunu jinftiehmu mill-bnedmin; |
| --- | --- |

142.

| 143. | Jirrikonoxxi l-isfidi legali kkawżati mis-sistemi tal-IA, u li hemm ħtieġa li tiġi kkunsidrata reviżjoni ta' partijiet speċifiċi tar-regoli eżistenti dwar ir-responsabbiltà; iħares 'il quddiem, f'dan ir-rigward, għall-preżentazzjoni tal-proposta leġiżlattiva tal-Kummissjoni dwar ir-responsabbiltà tal-IA; jisħaq li d-Direttiva dwar ir-Responsabbiltà għall-Prodotti (38) u r-reġimi nazzjonali ta' responsabbiltà bbażata fuq negliġenza jistgħu, fil-prinċipju, jibqgħu l-leġiżlazzjoni ċentrali kontra l-biċċa l-kbira tal-ħsara kkawżata mill-IA; jissottolinja li f'xi każijiet jista' jkun hemm eżiti mhux xierqa, iżda javża li kwalunkwe reviżjoni għandha tqis il-leġiżlazzjoni eżistenti dwar is-sikurezza tal-prodotti u għandha tkun ibbażata fuq lakuni identifikati b'mod ċar, filwaqt li tibqa' valida fil-futur u kapaċi li tiġi implimentata b'mod effettiv u tiżgura l-protezzjoni tal-individwi fl-UE; |
| --- | --- |

143.

| 144. | Jissottolinja li l-qafas legali ma għandux jagħmel lit-tfal soġġetti għall-istess livell ta' responsabbiltà personali bħall-adulti biex jifhmu r-riskju; |
| --- | --- |

144.

| 145. | Jinnota li ċerti bidliet fid-definizzjonijiet legali ta' “prodott”, inklużi applikazzjonijiet ta' software integrati, servizzi diġitali u dipendenza bejn prodotti differenti, u “produttur”, inkluż operatur back-end, fornitur ta' servizzi u fornitur tad-data, jistgħu jiġu kkunsidrati biex jiġi żgurat li jkun hemm kumpens disponibbli għall-ħsara kkawżata minn dawn it-teknoloġiji; jisħaq, madankollu, li għandu jiġi evitat approċċ wiesa' wisq jew dejjaq iżżejjed għad-definizzjoni ta' “prodott”; |
| --- | --- |

145.

| 146. | Jirrimarka li, minħabba l-karatteristiċi tas-sistemi tal-IA, bħall-kumplessità, il-konnettività, l-opaċità, il-vulnerabbiltà tagħhom, il-kapaċità li jiġu mmodifikati permezz ta' aġġornamenti, il-kapaċità għall-awtotagħlim u l-awtonomija potenzjali, kif ukoll l-għadd kbir ta' atturi involuti fl-iżvilupp, fl-implimentazzjoni u fl-użu tagħhom, hemm sfidi sinifikanti għall-effettività tad-dispożizzjonijiet tal-qafas ta' responsabbiltà tal-Unjoni u nazzjonali; iqis, għalhekk, li għalkemm ma hemm l-ebda ħtieġa ta' reviżjoni sħiħa tar-reġimi ta' responsabbiltà li jiffunzjonaw tajjeb, huma meħtieġa aġġustamenti speċifiċi u kkoordinati għar-reġimi ta' responsabbiltà Ewropej u nazzjonali biex tiġi evitata sitwazzjoni li fiha l-persuni li jġarrbu ħsara jew li l-proprjetà tagħhom iġġarrab ħsara jispiċċaw mingħajr kumpens; jispeċifika li filwaqt li s-sistemi tal-IA ta' riskju għoli għandhom jaqgħu taħt liġijiet stretti ta' responsabbiltà, flimkien ma' kopertura obbligatorja tal-assigurazzjoni, kwalunkwe attività, apparat jew proċess ieħor xprunat minn sistemi tal-IA li jikkawżaw dannu jew ħsara għandhom jibqgħu soġġetti għal responsabbiltà bbażata fuq negliġenza; jemmen li l-persuna affettwata għandha madankollu tgawdi minn preżunzjoni ta' negliġenza min-naħa tal-operatur, sakemm dan tal-aħħar ma jkunx jista' juri li mexa mad-dmir tiegħu ta' diliġenza; |
| --- | --- |

146.

iv.   SFIDA TAD-DATA TAL-UE

| 147. | Jieħu nota tal-konklużjonijiet li waslet għalihom il-Kummissjoni fil-komunikazzjoni tagħha tal-2020 bit-titolu “Strateġija Ewropea għad-data” u mill-Parlament fir-riżoluzzjoni tiegħu tal-25 ta' Marzu 2021 dwar l-istess suġġett, li tiddikjara li l-ħolqien ta' spazju uniku Ewropew tad-data akkumpanjat mill-iżvilupp ta' spazji tad-data settorjali u enfasi fuq standards komuni huwa kruċjali biex tiġi żgurata l-iskalabbiltà rapida tas-soluzzjonijiet tal-IA fl-UE u lil hinn minnha, kif ukoll biex jiġu żgurati l-awtonomija strateġika miftuħa u l-prosperità ekonomika tal-UE; ifakkar fir-rabta essenzjali bejn id-disponibbiltà ta' data ta' kwalità għolja u l-iżvilupp ta' applikazzjonijiet tal-IA; jisħaq, f'dan ir-rigward, fuq il-ħtieġa li jiġu implimentati servizzi ta' cloud robusti, affidabbli u interoperabbli fi ħdan l-UE, kif ukoll soluzzjonijiet li jingranaw l-analitika tad-data deċentralizzata u l-arkitettura edge; jistieden lill-Kummissjoni tiċċara d-drittijiet għall-aċċess, l-użu u l-kondiviżjoni tad-data għad-detenturi ta' data mhux personali maħluqa b'mod konġunt; jisħaq li l-aċċess għad-data jrid isir teknikament possibbli, inkluż permezz ta' interfaċċi standardizzati interoperabbli u software interoperabbli; jisħaq li l-ostakli għall-kondiviżjoni tad-data jwasslu għal inqas innovazzjoni, kompetizzjoni mnaqqsa u t-tkomplija tal-istrutturi oligopolistiċi tas-suq, li jiffaċċjaw riskju qawwi li jsostnu lilhom infushom fis-suq biswit għall-applikazzjonijiet tal-IA; |
| --- | --- |

147.

| 148. | Jisħaq fuq l-importanza ewlenija li jinfetħu silos tad-data u jitrawwem l-aċċess għad-data għar-riċerkaturi u l-kumpaniji tal-IA kif deskritt fir-riżoluzzjoni tal-Parlament dwar l-istrateġija Ewropea għad-data; jisħaq li l-iżbilanċi tas-suq li jirriżultaw mir-restrizzjoni miżjuda tad-data minn kumpaniji privati jżidu l-ostakli għad-dħul fis-suq u jnaqqsu l-aċċess u l-użu ta' data usa', u jagħmluha speċjalment diffiċli għan-negozji ġodda u r-riċerkaturi biex jakkwistaw jew jilliċenzjaw id-data li jeħtieġu biex iħarrġu l-algoritmi tagħhom; jissottolinja l-ħtieġa li tiġi stabbilita ċ-ċertezza tad-dritt meħtieġa u l-infrastruttura teknika interoperabbli, filwaqt li d-detenturi tad-data fl-Ewropa jiġu mmotivati wkoll biex jagħmlu disponibbli l-ammonti kbar tagħhom ta' data mhux utilizzata; jikkunsidra li l-kondiviżjoni volontarja tad-data bejn in-negozji bbażata fuq arranġamenti kuntrattwali ġusti tikkontribwixxi biex jintlaħaq dan l-għan; jinnota, madankollu, li l-ftehimiet kuntrattwali B2B ma jiggarantixxux neċessarjament aċċess adegwat għad-data għall-SMEs minħabba d-disparitajiet fil-poter ta' negozjar jew fl-għarfien espert; jenfasizza li s-swieq tad-data miftuħa jiffaċilitaw il-kondiviżjoni tad-data billi jgħinu lill-kumpaniji u lir-riċerkaturi tal-IA jakkwistaw jew jilliċenzjaw id-data mingħand dawk li jixtiequ jagħmlu d-data disponibbli fuq tali swieq, li jinkludu katalgi tad-data u jippermettu lid-detenturi tad-data u lill-utenti jinnegozjaw tranżazzjonijiet ta' kondiviżjoni tad-data; jilqa' f'dan il-kuntest ir-regoli dwar is-servizzi ta' intermedjazzjoni tad-data fl-Att dwar il-Governanza tad-Data; |
| --- | --- |

148.

| 149. | Jilqa' l-inizjattivi tal-federazzjoni Ewropea tal-cloud, bħall-Alleanza Ewropea għad-Data Industrijali, għall-Edge u għall-Cloud, kif ukoll il-proġett GAIA-X, li għandhom l-għan li jiżviluppaw infrastruttura tad-data federata u joħolqu ekosistema li tippermetti l-iskalabbiltà, l-interoperabbiltà u l-awtodeterminazzjoni tal-fornituri tad-data; jinnota li l-ġabra ta' regoli tal-UE dwar il-cloud li tiġbor il-leġiżlazzjoni eżistenti u l-inizjattivi awtoregolatorji tgħin ukoll biex issarraf il-prinċipji u l-valuri komuni tal-UE fi proċessi u kontrolli azzjonabbli għall-prattikanti tekniċi; |
| --- | --- |

149.

| 150. | Jirrakkomanda li l-interoperabbiltà tad-data tissaħħaħ aktar u li jiġu stabbiliti standards komuni sabiex jiġi ffaċilitat il-fluss tad-data bejn il-magni u l-entitajiet differenti, tittejjeb il-kondiviżjoni tad-data bejn il-pajjiżi u s-setturi u jkun permess il-ħolqien fuq skala kbira ta' settijiet ta' data ta' kwalità għolja; jinnota li l-inkoraġġiment ta' standards miftuħa, is-software b'sors miftuħ, il-liċenzji komuni kreattivi u l-interfaċċi miftuħa għall-ipprogrammar tal-applikazzjonijiet (APIs) jista' wkoll ikollhom rwol ewlieni fl-aċċellerazzjoni tal-kondiviżjoni tad-data; jenfasizza r-rwol ta' spazji Ewropej komuni tad-data biex jiffaċilitaw il-moviment liberu tad-data fl-ekonomija Ewropea tad-data; |
| --- | --- |

150.

| 151. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiggarantixxu li kundizzjonijiet kuntrattwali ġusti jkunu infurzati b'mod aktar qawwi fl-ambitu tar-regoli tal-kompetizzjoni bl-għan li jiġu indirizzati l-iżbilanċi tas-saħħa fis-suq mingħajr ma jinterferixxu mal-libertà kuntrattwali, u li l-awtoritajiet tal-antitrust ikunu mgħammra u jkollhom ir-riżorsi biex jiġġieldu t-tendenzi ta' konċentrazzjoni tad-data; jissottolinja li l-ispazji Ewropej tad-data jippermettu lill-kumpaniji jikkooperaw aktar mill-qrib ma' xulxin, u għalhekk iqis li hemm bżonn ta' aktar gwida u ċarezza tad-dritt għan-negozji dwar il-liġi tal-kompetizzjoni u l-kooperazzjoni dwar il-kondiviżjoni u l-ġbir tad-data; jisħaq li l-kooperazzjoni tad-data, inkluż għat-taħriġ tal-applikazzjonijiet tal-IA jew fl-industrija tal-internet tal-oġġetti (IoT), taħt l-ebda ċirkostanza ma għandha tiffaċilita l-iffurmar ta' kartelli jew toħloq ostakli għal parteċipanti ġodda f'suq; jenfasizza l-importanza li jiġu ċċarati d-drittijiet kuntrattwali tal-iżviluppaturi tal-IA u l-kumpaniji li jikkontribwixxu għall-ħolqien ta' data permezz tal-użu ta' algoritmi jew magni tal-IoT, u b'mod partikolari d-drittijiet għall-aċċess għad-data, għall-portabbiltà tad-data, biex iħeġġu parti oħra biex tieqaf tuża d-data, u jikkoreġu jew iħassru d-data; |
| --- | --- |

151.

| 152. | Jistieden lill-Istati Membri, fir-rigward tad-data miżmuma mill-gvern, jimplimentaw malajr id-Direttiva dwar id-Data Miftuħa (39) u japplikaw kif xieraq l-Att dwar il-Governanza tad-Data, billi jagħmlu settijiet ta' data ta' valur għoli disponibbli idealment mingħajr ħlas u jfornuhom f'formati li jinqraw mill-magni u APIs; jisħaq li din l-inizjattiva tnaqqas l-ispejjeż għall-korpi pubbliċi biex ixerrdu u jerġgħu jużaw id-data tagħhom u tgħin lir-riċerkaturi u lill-kumpaniji tal-UE b'mod enormi biex itejbu t-teknoloġiji diġitali tagħhom f'oqsma bħall-IA; |
| --- | --- |

152.

| 153. | Jappella għal implimentazzjoni uniformi tal-GDPR madwar l-UE billi jiġi applikat b'mod effettiv u rapidu l-mekkaniżmu ta' konsistenza u billi jiġu allinjati l-interpretazzjonijiet nazzjonali differenti tal-liġi; huwa tal-fehma li hemm bżonn ukoll li l-awtoritajiet tal-protezzjoni tad-data jiġu mgħammra aħjar, inkluż b'għarfien espert tekniku; |
| --- | --- |

153.

| 154. | Jieħu nota tal-gwida prattika tal-Kummissjoni tal-2019 dwar kif jiġu pproċessati settijiet ta' data mħallta; jirrimarka li n-nuqqas ta' kondiviżjoni ta' settijiet ta' data ħafna drabi għadu l-aħjar għażla għar-riċerkaturi u l-kumpaniji tal-IA minħabba l-inċertezza dwar jekk id-data hijiex anonimizzata biżżejjed; |
| --- | --- |

154.

| 155. | Iqis li l-Opinjoni 05/2014 tal-Artikolu 29 tal-Grupp ta' Ħidma dwar il-Protezzjoni tad-Data tal-10 ta’ April 2014 dwar it-tekniki ta' anonimizzazzjoni toffri bħala ħarsa ġenerali utli, li tista' tiġi żviluppata aktar; jistieden lill-Bord Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data (EDPB) jadotta linji gwida bbażati fuq każijiet ta' użu speċifiċi u sitwazzjonijiet rilevanti għal tipi differenti ta' kontrolluri u proċessuri tad-data u sitwazzjonijiet ta' pproċessar differenti, inkluża lista ta' kontroll bir-rekwiżiti kollha li jridu jiġu ssodisfati biex id-data ssir anonima biżżejjed; jinnota, madankollu, li t-tekniki tal-anonimizzazzjoni bħalissa mhumiex kapaċi jiggarantixxu protezzjoni sħiħa u kompleta tal-privatezza, peress li l-esperimenti wrew li s-sistemi tal-IA moderni madankollu jirnexxielhom jidentifikaw persuna mill-ġdid; |
| --- | --- |

155.

| 156. | Jitlob lill-EDPB joħroġ aktar gwida għar-riċerkaturi u l-kumpaniji f'oqsma bħall-IA dwar kif jipproċessaw b'mod effettiv id-data personali barra mill-UE b'mod konformi mal-GDPR; |
| --- | --- |

156.

| 157. | Jissuġġerixxi l-finanzjament ta' aktar riċerka dwar l-istandardizzazzjoni ta' approċċi ta' “privatezza mid-disinn”, kif ukoll il-promozzjoni ta' soluzzjonijiet kriptografiċi u tagħlim awtomatiku li jippreserva l-privatezza, peress li huwa kruċjali li jiġi żgurat li tkun tista' tintuża data ta' kwalità għolja biex jitħarrġu l-algoritmi u jitwettqu kompiti tal-IA mingħajr ksur tal-privatezza; jinnota li trusts tad-data, ċertifikazzjonijiet għal applikazzjonijiet tal-IA ta' riskju għoli, sistemi ta' ġestjoni tal-informazzjoni personali u l-użu ta' data sintetika wkoll jidhru promettenti; |
| --- | --- |

157.

| 158. | Iħeġġeġ lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jingranaw il-proġett tal-OECD stabbilit reċentement dwar l-aċċess fdat tal-gvern għal data personali miżmuma mis-settur privat bħala punt ta' referenza għal dawk li jfasslu l-politika globalment biex jaħdmu lejn soluzzjoni internazzjonali u konverġenza regolatorja tal-aħjar prattiki f'dan il-qasam; jisħaq, f'dan ir-rigward, li l-fluss liberu tad-data u tal-metadata bejn il-fruntieri internazzjonali, filwaqt li jirrispetta bis-sħiħ l-acquis tal-UE dwar il-protezzjoni tad-data, huwa faċilitatur kruċjali għall-innovazzjoni diġitali fl-Ewropa; jistieden lill-Kummissjoni għalhekk toqgħod lura milli timponi rekwiżiti ta' lokalizzazzjoni tad-data, ħlief meta dan ikun meħtieġ biex jiġu protetti d-drittijiet fundamentali, inkluż il-protezzjoni tad-data, jew f'każijiet limitati, proporzjonati u ġustifikati li fihom tali politika tkun fl-interess tal-UE jew tkun meħtieġa biex jiġu sostnuti l-istandards Ewropej; |
| --- | --- |

158.

| 159. | Jistieden lill-Kummissjoni twieġeb għas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea (QĠUE) li l-Ħarsien tal-Privatezza UE-U.S. huwa invalidu billi tieħu l-miżuri kollha meħtieġa biex tiżgura li kwalunkwe deċiżjoni ġdida ta' adegwatezza fir-rigward tal-Istati Uniti tikkonforma bis-sħiħ mal-GDPR, mal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, u kull aspett tas-sentenza tal-QĠUE, filwaqt li jiġu ssimplifikati wkoll il-flussi tranżatlantiċi tad-data; jistieden lill-Kummissjoni tkompli ssegwi taħditiet dwar l-adegwatezza tad-data ma' pajjiżi oħra mhux tal-UE, peress li dan huwa l-aħjar mod biex jiġu promossi l-politiki tal-UE dwar il-protezzjoni tad-data u jiġi permess l-iskambju internazzjonali tad-data; |
| --- | --- |

159.

b)   L-ikkompletar tas-suq uniku diġitali

i.   STRATEĠIJI NAZZJONALI DWAR L-IA

| 160. | Jistieden lill-Istati Membri jirrieżaminaw l-istrateġiji nazzjonali tagħhom dwar l-IA, peress li diversi minnhom għadhom vagi u ma għandhomx għanijiet ċari, inkluż fir-rigward tal-edukazzjoni diġitali għas-soċjetà kollha kif ukoll kwalifiki avvanzati għall-ispeċjalisti; jirrakkomanda li l-Istati Membri jifformulaw azzjonijiet konkreti, kwantifikabbli u speċifiċi, filwaqt li jippruvaw joħolqu sinerġiji bejniethom; |
| --- | --- |

160.

| 161. | Jistieden lill-Kummissjoni tgħin lill-Istati Membri jistabbilixxu l-prijoritajiet u jallinjaw kemm jista' jkun l-istrateġiji nazzjonali tagħhom dwar l-IA u l-ambjenti regolatorji sabiex jiġu żgurati l-koerenza u l-konsistenza madwar l-UE; jirrimarka li, filwaqt li diversità ta' approċċi nazzjonali hija mod tajjeb biex jiġu stabbiliti l-aħjar prattiki, l-iżviluppaturi u r-riċerkaturi tal-IA jiffaċċjaw ostakli kbar jekk ikunu soġġetti għal parametri operattivi u obbligi regolatorji differenti f'kull wieħed mis-27 Stat Membru; |
| --- | --- |

161.

ii.   OSTAKLI GĦAS-SUQ

| 162. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tkompli l-ħidma tagħha fuq it-tneħħija ta' ostakli mhux ġustifikati għat-tlestija sħiħa tas-suq uniku diġitali, inkluż diskriminazzjoni bbażata fuq il-pajjiż mhux dovuta, rikonoxximent reċiproku mhux komplut tal-kwalifiki professjonali, proċeduri ta' aċċess għas-suq b'piż żejjed, spejjeż tal-konformità regolatorja għoljin bla bżonn u proċeduri ta' valutazzjoni tal-konformità diverġenti, u tindirizza l-użu frekwenti ta' derogi li jirriżulta f'regoli diverġenti fost il-ġuriżdizzjonijiet differenti tal-Istati Membri; jenfasizza li għall-kumpaniji li joperaw f'ambjent transfruntier, ir-regoli madwar l-UE kollha dwar l-IA, b'kuntrast ma' approċċ frammentat pajjiż b'pajjiż, huwa żvilupp milqugħ li se jgħin biex titrawwem pożizzjoni ta' tmexxija Ewropea dwar l-iżvilupp u l-użu tal-IA; |
| --- | --- |

162.

| 163. | Jistieden lill-Kummissjoni taċċellera l-istabbiliment ta' unjoni reali tas-swieq kapitali; jisħaq fuq il-ħtieġa li jitjieb l-aċċess għar-riżorsi finanzjarji, speċjalment għall-SMEs, għan-negozji ġodda u għan-negozji li qed jespandu; |
| --- | --- |

163.

| 164. | Jissottolinja l-ħtieġa li jiġu konklużi malajr in-negozjati dwar il-fajls leġiżlattivi pendenti mmirati lejn it-tlestija tas-suq uniku diġitali; |
| --- | --- |

164.

| 165. | Jistieden lill-Kummissjoni tiżgura infurzar konsistenti mar-regoli tas-suq uniku; |
| --- | --- |

165.

| 166. | Jinnota li l-qafas leġiżlattiv il-ġdid għandu jiġi aġġornat bir-reqqa u jiġi allinjat mal-prodotti u s-servizzi diġitali; jipproponi li l-enfasi għandha titqiegħed fuq l-immodernizzar u s-simplifikazzjoni tal-proċeduri ta' konformità billi jiġu introdotti alternattivi diġitali għal mezzi eżistenti analogi u bbażati fuq il-karta li jippermettu lill-kumpaniji jużaw, pereżempju permezz tal-markatura CE diġitali, it-tikkettar elettroniku jew struzzjonijiet ta' sikurezza diġitalizzati; |
| --- | --- |

166.

| 167. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tappoġġja n-negozji offline li jixtiequ joperaw online; iħeġġeġ aktar kampanji ta' informazzjoni mmirati lejn l-SMEs u n-negozji ġodda b'antiċipazzjoni għal leġiżlazzjoni ġdida u futura tal-UE f'dan ir-rigward, kif ukoll żieda fl-infurzar tar-regoli tas-sorveljanza tas-suq bħala mezz biex tiżdied il-fiduċja tal-konsumaturi Ewropej; |
| --- | --- |

167.

iii.   KUNDIZZJONIJIET EKWIVALENTI TA' KOMPETIZZJONI

| 168. | Huwa konvint li l-oqfsa attwali nazzjonali u Ewropej tal-kompetizzjoni u tal-antitrust jeħtieġ li jiġu riformati sabiex jiġu mmirati aħjar l-abbużi tas-saħħa tas-suq u l-kollużjoni algoritmika fl-ekonomija diġitali, u kwistjonijiet relatati mal-akkumulazzjoni tad-data, kif ukoll biex jiġu indirizzati aħjar ir-riskji ta' monopolji emerġenti ġodda mingħajr ma tiġi kompromessa l-innovazzjoni; jilqa' l-approvazzjoni li jmiss tal-Att dwar is-Swieq Diġitali; jappella għall-konsiderazzjoni speċifikata ta' kwistjonijiet potenzjali tal-kompetizzjoni fil-qasam tal-IA; |
| --- | --- |

168.

| 169. | Jinnota li tali riforma għandha ssaħħaħ approċċ ibbażat fuq l-evidenza u tqis aktar il-valur tad-data u l-implikazzjonijiet tal-effetti tan-network, tintroduċi regoli ċari għal pjattaformi dominanti fis-suq u żżid iċ-ċertezza tad-dritt għall-kooperazzjoni fl-ekonomija diġitali; |
| --- | --- |

169.

| 170. | Jistqarr, f'dan ir-rigward, li l-Kummissjoni għandha tadatta l-prattiki tagħha ta' definizzjoni tas-suq biex tiddefinixxi s-swieq b'mod aktar preċiż u f'konformità mar-realtajiet moderni tas-suq fis-settur diġitali, filwaqt li twettaq analiżi dinamika u tadotta perspettiva fit-tul biex tivvaluta l-eżistenza ta' pressjonijiet kompetittivi; |
| --- | --- |

170.

| 171. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jżidu l-isforzi tagħhom biex jimmonitorjaw is-swieq diġitali fuq bażi kontinwa, u b'hekk jidentifikaw restrizzjonijiet kompetittivi u ostakli fil-kompetizzjoni, u sussegwentement jimponu azzjonijiet korrettivi aktar ta' spiss fuq kumpaniji li jabbużaw mill-pożizzjoni dominanti tagħhom jew li jimpenjaw ruħhom f'imġiba antikompetittiva; |
| --- | --- |

171.

| 172. | Jistieden lill-Istati Membri jżidu b'mod sostanzjali l-finanzjament għall-awtoritajiet tal-kompetizzjoni u l-kapaċità teknika tagħhom sabiex jiżguraw l-infurzar effettiv u rapidu tar-regoli tal-kompetizzjoni fl-ekonomija diġitali b'ritmu mgħaġġel u kumplessa; jissottolinja li l-awtoritajiet tal-kompetizzjoni għandhom iħaffu l-proċedimenti ta' abbuż u, fejn meħtieġ, japplikaw miżuri interim biex jippreservaw u jippromwovu l-kompetizzjoni ġusta, filwaqt li fl-istess ħin jiggarantixxu d-drittijiet ta' difiża proċedurali tal-kumpaniji; |
| --- | --- |

172.

c)   Infrastruttura ekoloġika diġitali

i.   KONNETTIVITÀ U QAWWA KOMPUTAZZJONALI

| 173. | Jistieden lill-Kummissjoni ssegwi l-ambizzjoni tagħha li tinċentiva 75 % tal-intrapriżi Ewropej biex sal-2030 jadottaw servizzi tal-computing cloud, big data u IA sabiex jibqgħu kompetittivi fuq livell globali u jaċelleraw il-miri tan-newtralità klimatika tagħha biex jiżguraw li dawn jintlaħqu sal-2050; huwa tal-fehma li l-allokazzjoni ta' EUR 2.07 biljun f'finanzjament għall-infrastruttura diġitali fl-ambitu tal-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa mhijiex biżżejjed; |
| --- | --- |

173.

| 174. | Jisħaq li l-bidla fil-volum u fl-ipproċessar tad-data għall-IA tirrikjedi wkoll l-iżvilupp u l-użu ta' teknoloġiji ġodda għall-ipproċessar tad-data li jinkludu l-edge, u b'hekk jitbiegħdu minn mudelli ta' infrastruttura ċentralizzati bbażati fuq il-cloud filwaqt li jersqu lejn żieda fid-deċentralizzazzjoni tal-kapaċitajiet tal-ipproċessar tad-data; iħeġġeġ it-tisħiħ tal-investiment u tar-riċerka fir-raggruppamenti distribwiti tal-computing, fin-nodi tal-edge u fl-inizjattivi diġitali tal-mikrokontrollur; jinnota li t-tranżizzjoni għal użu wiesa' ta' soluzzjonijiet edge tista' tkun aktar intensiva fir-riżorsi, peress li l-benefiċċji tal-ottimizzazzjoni tal-ġbir jintilfu u jisħaq li l-ispiża/il-benefiċċju ambjentali tal-infrastrutturi edge għandhom jiġu eżaminati f'livell sistemiku fi strateġija Ewropea dwar il-cloud, inkluż biex jiġi ottimizzat il-konsum tal-enerġija tal-IA; |
| --- | --- |

174.

| 175. | Jisħaq li l-IA tirrikjedi hardware b'saħħtu biex ikunu jistgħu jintużaw algoritmi sofistikati, inklużi l-computing ta' prestazzjoni għolja u l-computing kwantistiku u l-IoT; jappella għal żidiet kontinwi fil-finanzjament pubbliku u privat għal soluzzjonijiet innovattivi li jnaqqsu l-konsum tal-enerġija, inkluż l-ekodisinn tas-software; jappella għall-iżvilupp ta' standards dwar il-kejl tal-użu tar-riżorsi mill-infrastruttura diġitali fil-livell tal-UE, ibbażati fuq l-aħjar prattiki; jinsab imħasseb dwar il-kriżi globali tal-mikroproċessuri u jilqa', f'dan ir-rigward, il-proposta tal-Kummissjoni għal Att dwar iċ-Ċipep biex titnaqqas id-dipendenza attwali tal-UE fuq fornituri esterni; iwissi, madankollu, dwar ir-riskji futuri ta' kapaċità żejda fis-suq u jwissi dwar il-kunsiderazzjoni bir-reqqa taċ-ċiklu tal-investiment; |
| --- | --- |

175.

| 176. | Jenfasizza li infrastruttura funzjonali u rapida għall-IA trid tkun ibbażata fuq konnettività diġitali b'veloċità għolja ġusta u sikura, li tirrikjedi t-tnedija tal-5G fiż-żoni urbani kollha sal-2030, kif ukoll aċċess wiesa' għal networks tal-broadband ultraveloċi u politika tal-ispettru b'kundizzjonijiet ta' liċenzja li jiżguraw il-prevedibbiltà, irawmu l-investiment fit-tul u ma jxekklux il-kompetizzjoni; iħeġġeġ lill-Istati Membri jkomplu jimplimentaw is-sett ta' għodod tal-5G; jitlob li d-Direttiva dwar it-Tnaqqis tal-Ispiża għall-Broadband (40) titqiegħed fil-prattika biex tiffaċilita l-użu tan-network; jistieden lill-Kummissjoni twettaq valutazzjonijiet tal-impatt ambjentali fuq il-5G; jisħaq fuq l-importanza li jiġi miġġieled it-tixrid tad-diżinformazzjoni relatata man-networks 5G bi strateġija ta' komunikazzjoni tal-UE; jirrimarka, f'dan ir-rigward, li dibattitu wiesa' u inklużiv fl-aħħar mill-aħħar se jikkontribwixxi biex tinħoloq il-fiduċja fost iċ-ċittadini fir-rigward tal-azzjonijiet lejn l-iżvilupp kontinwu tan-networks mobbli; |
| --- | --- |

176.

| 177. | Jistieden lill-Kummissjoni tistabbilixxi skedi ta' żmien għall-Istati Membri, il-bliet, ir-reġjuni u l-industrija, u ttejjeb il-proċessi ta' approvazzjoni amministrattiva għall-5G; jitlob li f'reġjuni fejn it-tnedija ssir mis-settur pubbliku, isiru disponibbli aktar fondi biex iwasslu l-konnettività b'veloċità għolja fil-komunitajiet remoti u jikkontribwixxu biex jitnaqqas id-distakk diġitali; jappella għal appoġġ għal proġetti ta' broadband u konnettività skont il-qafas finanzjarju pluriennali, b'aċċess aktar faċli għall-awtoritajiet lokali biex jevitaw in-nuqqas ta' użu tal-fondi pubbliċi; |
| --- | --- |

177.

| 178. | Jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta l-interazzjoni bejn l-IA u l-mewġa li jmiss ta' infrastruttura diġitali, li tippermetti lill-Ewropa tkun fuq quddiem fin-networks tal-ġenerazzjoni li jmiss, inkluż is-6G; |
| --- | --- |

178.

| 179. | Jappella għal strateġija ċara dwar l-użu tan-network tal-fibra ottika u t-tnedija tal-broadband fiż-żoni rurali, li hija wkoll kruċjali għal teknoloġiji intensivi fid-data bħall-IA; jappella, f'dan ir-rigward għal appoġġ akbar mill-Bank Ewropew tal-Investiment għall-proġetti ta' konnettività fiż-żoni rurali; |
| --- | --- |

179.

| 180. | Jisħaq li l-investiment sinifikanti meħtieġ għall-implimentazzjoni tan-network u t-tnedija rapida sabiex jintlaħqu l-miri stabbiliti mill-Kumpass Diġitali jirrikjedi ftehimiet ta' kondiviżjoni tal-infrastruttura, li huma wkoll kruċjali għall-promozzjoni tas-sostenibbiltà u għat-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija; jisħaq li dawn l-isforzi għadhom fil-bidu tagħhom u jeħtieġ li jiġu estiżi aktar; |
| --- | --- |

180.

ii.   SOSTENIBBILTÀ

| 181. | Iħeġġeġ lill-UE tieħu pożizzjoni ta' tmexxija biex tagħmel l-infrastruttura diġitali ekoloġika newtrali għall-klima u effiċjenti fl-użu tal-enerġija sal-2030 f'konformità mal-miri tal-Ftehim ta' Pariġi u integrata mal-programm ta' politika tal-Patt Ekoloġiku Ewropew; inkluż billi jiġi vvalutat l-impatt ambjentali tal-użu fuq skala kbira ta' sistemi bbażati fuq l-IA, filwaqt li titqies iż-żieda fil-ħtiġijiet tal-enerġija tal-iżvilupp u l-użu tal-IA; jappella għal azzjoni multilaterali globali koordinata biex l-IA tintuża fil-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima u d-degradazzjoni ambjentali u ekoloġika, kif ukoll fit-telfien tal-bijodiversità; |
| --- | --- |

181.

| 182. | Iħeġġeġ l-użu tal-IA biex jiġi mmonitorjat il-konsum tal-enerġija fil-muniċipalitajiet u jiġu żviluppati miżuri għall-effiċjenza fl-użu tal-enerġija; |
| --- | --- |

182.

| 183. | Jirrikonoxxi l-karattru intensiv fid-data u fl-użu tar-riżorsi ta' xi applikazzjonijiet tal-IA fuq skala kbira u l-impatti rispettivi tagħhom fuq l-ambjent; ifakkar fil-fatt li biex l-IA Ewropea tkun sostenibbli u ambjentalment responsabbli, is-sistemi tal-IA għandhom jiġu ddisinjati, żviluppati u użati bl-għan li jinkisbu t-tranżizzjoni ekoloġika, in-newtralità klimatika u l-ekonomija ċirkolari; |
| --- | --- |

183.

| 184. | Jistieden lill-Kummissjoni tinċentiva l-użu ta' ċentri tad-data effiċjenti fl-użu tal-enerġija li jistgħu jappoġġjaw in-newtralità tal-karbonju; |
| --- | --- |

184.

| 185. | Jenfasizza li n-nuqqas attwali ta' kondiviżjoni tal-informazzjoni taċ-ċentri tad-data jfixkel il-possibbiltà li tittieħed azzjoni pubblika adegwata u jkun hemm ħarsa ġenerali komparattiva tal-prestazzjoni ambjentali taċ-ċentri tad-data; jappella għal żieda sinifikanti fl-għadd ta' valutazzjonijiet tal-impatt ambjentali mwettqa fuq l-iżvilupp tal-IA; jappella għall-iżvilupp ta' rekwiżiti biex jiġi żgurat li tkun disponibbli evidenza xierqa biex titkejjel l-impronta ambjentali tal-applikazzjonijiet tal-IA fuq skala kbira; jindika l-ħtieġa ta' regoli u linji gwida ċari għall-valutazzjonijiet tal-impatt ambjentali dwar l-IA, inklużi valutazzjonijiet taċ-ċiklu tal-ħajja bi kriterji multipli; jappella għal aċċess miftuħ għall-indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni ambjentali taċ-ċentri tad-data, l-iżvilupp ta' standards tal-UE u l-ħolqien ta' tikketti ekoloġiċi tal-UE għall-cloud computing; |
| --- | --- |

185.

| 186. | Jappella għal pjan ta' ekonomija ċirkolari għat-teknoloġiji diġitali u l-IA u jenfasizza li l-UE għandha tiżgura katina b'saħħitha ta' riċiklaġġ tal-ICT; |
| --- | --- |

186.

| 187. | Jirrakkomanda li jitrawwem l-użu ta' soluzzjonijiet ibbażati fuq l-IA f'konformità mat-tranżizzjoni doppja ekoloġika u diġitali fis-setturi kollha, biex jiġu kkoordinati standards sostenibbli għan-negozji u jkun possibbli l-monitoraġġ tal-effiċjenza fl-użu tal-enerġija u l-ġbir ta' informazzjoni dwar l-emissjonijiet u ċ-ċikli tal-ħajja tal-prodotti; |
| --- | --- |

187.

| 188. | Jistieden lill-Kummissjoni tniedi kompetizzjonijiet u missjonijiet għal soluzzjonijiet tal-IA li jindirizzaw problemi ambjentali speċifiċi u ssaħħaħ dan il-komponent f'Orizzont Ewropa u fil-programm Ewropa diġitali; ifakkar fil-fatt li l-proġetti relatati mal-potenzjal tal-IA biex tindirizza t-tħassib ambjentali għandhom jitwettqu abbażi ta' riċerka u innovazzjoni responsabbli u etiċi; |
| --- | --- |

188.

| 189. | Jistieden lill-Kummissjoni tiżviluppa kriterji ambjentali u torbot l-allokazzjoni tal-baġit tal-UE, il-finanzjament u l-proċeduri tal-akkwist pubbliku għall-IA mal-prestazzjoni ambjentali tagħhom; |
| --- | --- |

189.

| 190. | Jistieden lill-Kummissjoni trawwem bliet intelliġenti, li jkopru bini intelliġenti, grilji intelliġenti, karozzi konnessi, pjattaformi mobbli, servizzi pubbliċi u loġistika; jappoġġja l-iżvilupp ta' ġabra komuni tal-aħjar prattiki għal proġetti u applikazzjonijiet; jisħaq li l-bliet intelliġenti jirrikjedu kooperazzjoni tajba bejn il-gvernijiet statali u lokali, kif ukoll fost l-aġenziji u l-partijiet privati tagħhom; |
| --- | --- |

190.

| 191. | Jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġu ddefiniti prinċipji biex jiġi żgurat li d-data rilevanti dwar il-klima u s-sostenibbiltà tkun tista' tiġi integrata meta jiġu stabbiliti spazji ġodda tad-data dwar is-sostenibbiltà; |
| --- | --- |

191.

| 192. | Jistieden lill-Kummissjoni tikkoopera mal-Istati Membri u mas-settur privat biex tistabbilixxi u tappoġġja faċilitajiet ta' ttestjar fejn l-applikazzjonijiet tal-IA jistgħu jiġu ttestjati fuq il-prestazzjoni tas-sostenibbiltà tagħhom u toffri gwida dwar kif tittejjeb l-impronta ambjentali ta' dawn l-applikazzjonijiet; iħeġġeġ l-adattament ta' faċilitajiet ta' ttestjar eżistenti biex jiffokaw fuq każijiet ta' użu fil-produzzjoni ċirkolari; |
| --- | --- |

192.

| 193. | Jistieden lill-Kummissjoni tippromwovi infrastruttura tat-trasport sostenibbli li tuża l-IA biex iżżid l-effiċjenza, tnaqqas it-tniġġis u tippromwovi l-adattabilità għall-ħtiġijiet tal-utenti; |
| --- | --- |

193.

d)   Ekosistema ta' eċċellenza

i.   TALENT

| 194. | Jistieden lill-Kummissjoni toħloq qafas ta' ħiliet fl-IA għall-individwi, li jibni fuq il-qafas ta' kompetenza diġitali, li jipprovdi liċ-ċittadini, lill-ħaddiema u lin-negozji b'opportunitajiet rilevanti ta' taħriġ u ta' tagħlim tal-IA u jtejjeb il-kondiviżjoni tal-għarfien, l-aħjar prattiki u l-litteriżmu tal-media u tad-data bejn l-organizzazzjonijiet u l-kumpaniji kemm fil-livell tal-UE kfir ukoll nazzjonali; jitlob lill-Kummissjoni taħdem malajr fuq il-ħolqien ta' tali qafas ta' kompetenza billi tibni fuq skemi eżistenti tal-edukazzjoni dwar l-IA; jirrakkomanda li jiġi stabbilit spazju Ewropew tad-data dwar il-ħiliet tal-IA biex jiġi appoġġjat it-taħriġ Ewropew dwar il-ħiliet fil-livelli settorjali u reġjonali fl-Istati Membri kollha; jisħaq li l-akkwist u t-tagħlim tal-ħiliet diġitali u tal-IA jeħtieġ li jkunu aċċessibbli għal kulħadd, u b'mod partikolari għan-nisa u l-gruppi vulnerabbli; iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jappoġġjaw korsijiet online bla ħlas li jtejbu t-taħriġ bażiku fl-IA; |
| --- | --- |

194.

| 195. | Iħeġġeġ l-investiment fir-riċerka biex jiġu mifhuma aħjar ix-xejriet strutturali relatati mal-IA fis-suq tax-xogħol, inkluż liema ħiliet huma f'domanda akbar jew f'riskju ta' nuqqas fil-futur biex jiġu infurmati l-iskemi ta' tranżizzjoni tal-impjegati; |
| --- | --- |

195.

| 196. | Jinnota bi tħassib in-nuqqas ta' miżuri mmirati u sistematiċi fit-taħriġ professjonali għall-adulti; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżviluppaw politiki inkluż investiment xieraq fit-taħriġ mill-ġdid u fit-titjib tal-ħiliet tal-forza tax-xogħol, inkluż billi jinfurmaw liċ-ċittadini dwar kif joperaw l-algoritmi u l-impatt tagħhom fuq il-ħajja ta' kuljum; jappella biex tingħata attenzjoni speċjali lil dawk li tilfu l-impjieg tagħhom jew li huma f'riskju li jitilfuh minħabba t-tranżizzjoni diġitali, bil-għan li jitħejjew biex jaħdmu b'teknoloġiji relatati mal-IA u l-ICT; jistieden lill-Kummissjoni biex tinċentiva u tinvesti fi sħubijiet ta' ħiliet ta' bosta partijiet ikkonċernati biex tittestja l-aħjar prattiki; jirrakkomanda li jiġi mmonitorjat il-ħolqien ta' impjiegi ta' kwalità marbuta mal-IA fl-UE; |
| --- | --- |

196.

| 197. | Jisħaq li l-lakuni diġitali eżistenti jistgħu jingħalqu biss b'miżuri mmirati u inklużivi kemm lejn in-nisa kif ukoll lejn l-anzjani u għalhekk jappella għal investimenti sostanzjali f'miżuri mmirati ta' titjib fil-ħiliet u edukattivi biex jingħalqu tali lakuni diġitali; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jrawmu kultura u kundizzjonijiet tax-xogħol ugwali għall-ġeneru f'dan ir-rigward; |
| --- | --- |

197.

| 198. | Jappella lill-Kummissjoni tippromwovi l-ugwaljanza bejn il-ġeneri f'kumpaniji li jaħdmu fuq attivitajiet relatati mal-IA u l-ICT, inkluż permezz tal-finanzjament ta' proġetti mmexxija minn nisa fis-settur diġitali u l-promozzjoni ta' numru minimu ta' riċerkaturi nisa li jipparteċipaw f'sejħiet ta' finanzjament ta' riċerka relatata mal-IA u l-ICT; |
| --- | --- |

198.

| 199. | Jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġi indirizzat in-nuqqas ta' talent billi jiġu żgurati t-tkabbir, l-attrazzjoni u ż-żamma tal-aqwa talent; iħeġġeġ lill-Kummissjoni ssegwi l-għan tagħha li jkollha 20 miljun speċjalista tal-ICT impjegati fl-UE; jisħaq li sabiex iżżomm l-aqwa talent tal-IA u tipprevjeni l-eżodu ta' mħuħ, l-UE teħtieġ li tippermetti salarji kompetittivi, kundizzjonijiet tax-xogħol aħjar, kooperazzjoni transfruntiera u infrastruttura kompetittiva; |
| --- | --- |

199.

| 200. | Jenfasizza l-valur miżjud li jkun hemm qafas tal-Unjoni simplifikat biex jattira talent internazzjonali fis-settur tat-teknoloġija, sabiex jippermetti l-fluss tat-talent u l-mobilità fi ħdan l-UE u minn barra, itejjeb l-aċċess tat-talent internazzjonali għas-suq tax-xogħol tal-Unjoni u jattira ħaddiema u studenti fuq talba; jenfasizza li huma meħtieġa għodod innovattivi u leġiżlazzjoni ġodda biex jgħinu jqabblu lill-impjegaturi ma' ħaddiema prospettivi tal-ICT, jindirizzaw in-nuqqasijiet fis-suq tax-xogħol, u jiffaċilitaw ir-rikonoxximent ta' kwalifiki u ħiliet internazzjonali; jirrakkomanda l-ħolqien ta' riżerva ta' talent tal-UE u pjattaforma ta' tqabbil biex iservu ta' punt uniku ta' servizz għat-talenti internazzjonali li jixtiequ japplikaw għal xogħol fl-UE, kif ukoll għall-impjegaturi li jfittxu impjegati potenzjali barra mill-pajjiż; jistieden lill-Kummissjoni tespandi l-kamp ta' applikazzjoni tal-Karta Blu tal-UE biex tiżgura li l-Ewropa tibqa' miftuħa għat-talent globali; |
| --- | --- |

200.

| 201. | Jistieden lill-Kummissjoni tindirizza d-domanda akbar għal xogħol mill-bogħod bejn il-fruntieri tal-Istati Membri biex tippermetti lill-impjegati tal-UE u internazzjonali jaħdmu mill-bogħod fi Stat Membru differenti minn dak li jkunu qed joqogħdu fih; jirrakkomanda, f'dan il-kuntest, rieżami komprensiv tal-ostakli leġiżlattivi u ostakli oħrajn għax-xogħol mill-bogħod u li dawn jiġu indirizzati fi proposti leġiżlattivi sussegwenti; |
| --- | --- |

201.

| 202. | Jenfasizza l-ħtieġa li tissaħħaħ il-koeżjoni tal-innovazzjoni fost ir-reġjuni tal-UE u l-Istati Membri, peress li t-talent jista' jkun distribwit b'mod inugwali; |
| --- | --- |

202.

| 203. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżguraw protezzjoni xierqa tad-drittijiet u l-benesseri tal-ħaddiema, bħan-nondiskriminazzjoni, il-privatezza, l-awtonomija u d-dinjità tal-bniedem fl-użu tal-IA u l-ġestjoni algoritmika, inkluż fir-rigward ta' prattiki ta' sorveljanza mhux xierqa; jisħaq li meta tintuża l-IA fuq il-post tax-xogħol, l-impjegaturi jeħtiġilhom ikunu trasparenti dwar il-mod kif jintuża u l-influwenza tagħha fuq il-kundizzjonijiet tax-xogħol u jisħaq li l-ħaddiema għandhom dejjem jiġu infurmati u kkonsultati qabel l-użu ta' apparati u prattiki bbażati fuq l-IA; jenfasizza l-fatt li l-algoritmi dejjem irid ikollhom sorveljanza mill-bniedem u li d-deċiżjonijiet tagħhom iridu jkunu responsabbli, kontestabbli u, fejn rilevanti, riversibbli; jemmen li għandu jitħeġġeġ it-taħriġ tal-iżviluppaturi tal-algoritmi fi kwistjonijiet etiċi, ta' trasparenza u antidiskriminatorji; |
| --- | --- |

203.

| 204. | Jappella għal strateġija Ewropea għal użu sikur tal-IA fir-rigward tat-tfal li hija ddisinjata biex tinforma lit-tfal dwar l-interazzjoni mal-IA bil-għan li tipproteġihom mir-riskji u mill-ħsara potenzjali; |
| --- | --- |

204.

| 205. | Jistieden lill-Istati Membri jagħmlu l-ħiliet u l-litteriżmu diġitali komponent tal-edukazzjoni bażika u tat-tagħlim tul il-ħajja; jappella għal sistema edukattiva tal-IA ta' prestazzjoni għolja li trawwem il-litteriżmu diġitali, il-ħiliet u r-reżiljenza diġitali minn stadju bikri, li tibda mill-edukazzjoni primarja; jenfasizza li l-iżvilupp ta' kurrikuli effettivi għall-edukazzjoni diġitali jirrikjedi rieda politika, riżorsi suffiċjenti u riċerka xjentifika; jistieden lill-Kummissjoni tippromwovi l-introduzzjoni ta' korsijiet ta' kompetenza tal-IA u dik komputazzjonali fl-iskejjel, fl-universitajiet u fl-istituzzjonijiet edukattivi Ewropej kollha; jenfasizza li tali żvilupp tal-ħiliet huwa meħtieġ fl-edukazzjoni tal-adulti daqskemm fl-edukazzjoni primarja jew sekondarja; jappella għal inizjattiva ta' politika komprensiva u konsistenti mill-Kummissjoni u mill-Istati Membri dwar il-ħiliet u l-edukazzjoni tal-IA fil-livell tal-UE, kif ukoll għal inizjattiva leġiżlattiva dwar l-IA fuq il-post tax-xogħol; |
| --- | --- |

205.

| 206. | Jiġbed l-attenzjoni għall-ħtieġa ta' kurrikuli universitarji multidixxiplinari li jiffokaw fuq il-ħiliet diġitali u tal-IA, inkluż fis-saħħa, u ċentri ta' riċerka transdixxiplinari; jemmen li għandhom jiġu enfasizzati wkoll il-perkorsi lejn edukazzjoni ulterjuri biex jispeċjalizzaw fl-IA (eż. lawrji ta' Master's u PhD, u studju part-time); |
| --- | --- |

206.

| 207. | Jistieden lill-Istati Membri jagħtu prijorità lill-iżvilupp ta' metodi ta' tagħlim u kurrikuli innovattivi fl-oqsma u fl-ipprogrammar ta' STEM, b'mod partikolari biex isaħħu l-kwalità tal-matematika u l-analiżi statistika għall-għan biex jinftiehmu l-algoritmi tal-IA; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jippromwovu d-dixxiplini akkademiċi STEM biex jiżdied in-numru ta' studenti f'dawn l-oqsma; jisħaq li dixxiplini oħra li jinteraġixxu mad-dixxiplini STEM se jkunu wkoll kruċjali għall-promozzjoni tal-ħiliet diġitali; |
| --- | --- |

207.

| 208. | iħeġġeġ lill-Istati Membri jippromwovu l-parteċipazzjoni tan-nisa fi studji u karrieri relatati mas-suġġetti STEM, l-ICT u l-IA biex tinkiseb l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, inkluż billi tiġi ddefinita mira għall-parteċipazzjoni ta' riċerkaturi nisa fi proġetti STEM u tal-IA; |
| --- | --- |

208.

| 209. | Jisħaq li l-edukazzjoni diġitali għandha żżid ukoll is-sensibilizzazzjoni dwar aspetti tal-ħajja ta' kuljum li potenzjalment jiġu affettwati mit-tagħlim awtomatiku, inklużi magni ta' rakkomandazzjoni, reklamar immirat, algoritmi tal-media soċjali u deepfakes; jisħaq li r-reżiljenza diġitali tirrikjedi edukazzjoni addizzjonali fil-media biex tgħin fil-kuntestwalizzazzjoni ta' ħiliet diġitali u tal-IA ġodda u għalhekk jappella għal appoġġ lejn korsijiet ġodda u diġà eżistenti tal-litteriżmu aċċessibbli tal-IA għaċ-ċittadini kollha, u approvazzjoni dwarhom; |
| --- | --- |

209.

| 210. | Jappella għal miżuri biex jiġi żgurat li kull faċilità edukattiva jkollha aċċess għall-broadband, kif ukoll infrastruttura ta' tagħlim diġitali b'saħħitha; jisħaq fuq il-ħtieġa li l-universitajiet Ewropej u n-networks tagħhom jiġu pprovduti bir-riżorsi komputazzjonali adegwati meħtieġa għat-taħriġ tal-mudelli tal-IA, li qed isiru dejjem aktar għaljin; jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġi żgurat li l-għalliema jkollhom il-ħiliet u l-għodod meħtieġa tal-IA; jappella għal żieda fl-enfasi fuq it-taħriġ tekniku għall-għalliema u l-iżvilupp ta tagħlim u għodod ta' tagħlim innovattivi; |
| --- | --- |

210.

| 211. | Jitlob investiment f'inizjattivi ta' ħiliet ta' kodifikazzjoni taż-żgħażagħ biex jitrawmu ħiliet tal-IA taż-żgħażagħ u kwalifiki ta' livell għoli, inklużi akkademji tal-kodifikazzjoni, programmi tal-iskejjel tas-sajf u boroż ta' studju speċifiċi għall-IA; huwa tal-opinjoni li t-Traineeships ta' Opportunità Diġitali tal-UE għandhom jiġu estiżi aktar għat-taħriġ vokazzjonali; |
| --- | --- |

211.

ii.   RIĊERKA

| 212. | Jitlob lill-UE żżid l-investiment fir-riċerka fl-IA u f'teknoloġiji ewlenin oħra, bħar-robotika, il-computing kwantistiku, il-mikroelettronika, l-IoT, in-nanoteknoloġija u l-istampar 3D; jistieden lill-Kummissjoni tiżviluppa u żżomm pjan direzzjonali strateġiku Ewropew għar-riċerka għall-IA li jindirizza l-isfidi interdixxiplinari ewlenin fejn l-IA tista' tkun parti mis-soluzzjoni; jissottolinja li l-investimenti għandhom ikunu diretti lejn każijiet ta' użu li x'aktarx iżidu s-soluzzjonijiet sostenibbli, il-benessri u l-inklużjoni fis-soċjetà; |
| --- | --- |

212.

| 213. | Iħeġġeġ lill-Istati Membri kollha biex jonfqu proporzjon ikbar mill-PDG tagħhom fuq riċerka dwar it-teknoloġiji diġitali; iħeġġeġ it-tisħiħ kontinwu tal-programm Orizzont Ewropa, b'mod partikolari s-sħubija tiegħu dwar l-IA, id-data u r-robotika u l-Kunsill Ewropew tal-Innovazzjoni; iħeġġeġ l-espansjoni tal-programm Ewropa diġitali u jqis li l-finanzjament allokat tiegħu ta' EUR 7.6 biljun għandu jiżdied; |
| --- | --- |

213.

| 214. | Jisħaq fuq il-ħtieġa li tiġi pprijoritizzata r-riċerka fil-livell tal-UE fl-qasam tal-IA; jistieden lill-Kummissjoni tissimplifika l-istruttura tal-finanzjament tar-riċerka, inkluż ir-rekwiżiti u l-proċessi tal-applikazzjoni għal għotja; jisħaq fuq il-ħtieġa li jittejbu l-kwalità u l-konsistenza tar-rieżamijiet tal-proposti u li tiżdied il-prevedibbiltà tal-istrumenti ta' finanzjament u taż-żmien tagħhom biex jiġi appoġġjat l-ippjanar fit-tul, permezz tal-pjan direzzjonali Ewropew għar-riċerka dwar l-IA; jistieden lill-Kummissjoni tiffinanzja aktar applikazzjonijiet fil-qasam tal-IA, billi tgħaqqad strumenti differenti, bħall-Kunsill Ewropew tar-Riċerka, l-Azzjonijiet Marie Curie, il-Kunsill Ewropew tal-Innovazzjoni u l-Istitut Ewropew tal-Innovazzjoni u t-Teknoloġija; |
| --- | --- |

214.

| 215. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jagħtu prijorità lill-finanzjament tar-riċerka dwar l-IA li tiffoka fuq IA sostenibbli u soċjalment responsabbli, li tikkontribwixxi biex jinstabu soluzzjonijiet li jissalvagwardjaw u jippromwovu d-drittijiet fundamentali, u jevitaw programmi ta' finanzjament li joħolqu riskju inaċċettabbli għal dawn id-drittijiet, inklużi sistemi ta' finanzjament ta' sorveljanza tal-massa, punteġġ soċjali u sistemi oħra li għandhom il-potenzjal li jwasslu għal impatti soċjali negattivi, kif ukoll teknoloġiji li jikkontribwixxu għall-ħsara ambjentali; |
| --- | --- |

215.

| 216. | Jinkoraġġixxi li jinħolqu aktar karigi ta' għalliema dwar l-IA fl-universitajiet Ewropej, salarji adegwati għar-riċerka dwar l-IA u l-għoti ta' aktar finanzjament pubbliku sabiex il-ġenerazzjoni attwali u li jmiss ta' riċerkaturi u talent tiġi mħarrġa u tinżamm u jiġi evitat l-eżodu ta' mħuħ; jisħaq fuq il-ħtieġa li jitnaqqsu l-ostakli burokratiċi għar-riċerkaturi universitarji fl-aċċess ta' fondi faċilment u jistieden lill-Kummissjoni tipprovdi għodod biex tiżdied l-interkonnettività diġitali bejn l-universitajiet fi ħdan u bejn l-Istati Membri; iħeġġeġ l-iżvilupp ta' networks trażversali għall-IA madwar l-universitajiet, l-istituzzjonijiet tar-riċerka u s-settur privat Ewropej, kif ukoll ċentri ta' riċerka multidixxiplinarji tal-IA dedikati; |
| --- | --- |

216.

| 217. | Jirrakkomanda li l-universitajiet isaħħu l-finanzjament għal proġetti ta' riċerka applikata li fihom jitqiesu d-dimensjonijiet tal-IA; |
| --- | --- |

217.

| 218. | Jistieden lill-Kummissjoni ttejjeb it-trasferimenti tal-għarfien bejn ir-riċerka dwar l-IA u l-pubbliku billi tistabbilixxi networks tan-negozju u punti ta' kuntatt mal-professjonisti legali u konsulenti tan-negozju f'universitajiet, kif ukoll billi tistabbilixxi panels taċ-ċittadini, pjattaformi tax-xjenza u tas-soċjetà, u tinvolvi lill-pubbliku fit-tfassil tal-aġendi tar-riċerka dwar l-IA; jissottolinja l-importanza ta' tranżizzjoni bla xkiel mill-akkademja għall-industrija u l-valur miżjud tal-prossimità bejn dawn it-tnejn għal ekosistemi u ċentri industrijali tal-IA ta' suċċess u dinamiċi; |
| --- | --- |

218.

| 219. | Jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġu aċċellerati t-trasferimenti tal-għarfien fl-UE mir-riċerka u x-xjenza għall-applikazzjonijiet tal-IA fl-industrija u fis-settur pubbliku; jilqa' l-ħolqien ta' sħubija pubblika-privata dedikata dwar l-IA; jistieden lill-Kummissjoni tistabbilixxi ċentri Ewropej tad-data dwar l-IA, żviluppati b'mod konġunt mal-industrija u mas-soċjetà ċivili; jisħaq fuq l-importanza tas-siti tal-ittestjar għall-IA; jagħmel referenza speċifika għall-Impriża Konġunta għall-Computing ta' Prestazzjoni Għolja, l-Impriża Konġunta Teknoloġiji Diġitali Ewlenin u n-Networks Intelliġenti u l-Impriża Konġunta tas-Sistemi; |
| --- | --- |

219.

| 220. | Jappella għall-istabbiliment ta' fanali tal-IA appoġġjati fl-ambitu tal-qafas ta' Orizzont Ewropa, li jibnu fuq in-networks eżistenti u futuri ta' ċentri ta' eċċellenza reġjonali tal-IA, bil-għan li tinbena alleanza ta' organizzazzjonijiet għar-riċerka Ewropej b'saħħithom li jkollhom pjan direzzjonali komuni biex tiġi appoġġjata l-eċċellenza fir-riċerka bażika u applikata, jiġu allinjati l-isforzi nazzjonali fl-IA, jitrawmu l-innovazzjoni u l-investimenti, jiġi attirat u jinżamm it-talent fl-IA fl-Ewropa, u jinħolqu sinerġiji u ekonomiji ta' skala; jemmen li l-kunċett ta' fanal għandu l-potenzjal li jattira l-aqwa mħuħ minn pajjiżi oħra, kif ukoll li jattira investiment privat sostanzjali lejn l-Ewropa; |
| --- | --- |

220.

| 221. | Iżid jgħid li l-fanali tal-IA, f'kooperazzjoni ma' istituzzjonijiet oħra tar-riċerka u mal-industrija, għandhom ikunu ffinanzjati biżżejjed; jenfasizza l-benefiċċji ta' ambjenti ta' esperimentazzjoni regolatorji kkontrollati sew għall-ittestjar tal-prodotti, tas-servizzi u tal-approċċi tal-IA f'ambjent tad-dinja reali kkontrollat qabel ma jitqiegħdu fis-suq; |
| --- | --- |

221.

| 222. | Jirrimarka li d-deżinjazzjoni ta' Ċentri Ewropej ta' Innovazzjoni Diġitali (EDIH) fl-ambitu tal-programm Ewropa diġitali hija pass ieħor importanti fil-bini ta' ekosistema tal-IA ta' eċċellenza bbażata fuq raggruppamenti bejn l-universitajiet u l-industrija; jikkritika, madankollu, li l-kriterji għad-deżinjazzjoni tal-EDIH għadhom vagi u b'hekk l-EDIHs madwar l-Ewropa għandhom kapaċitajiet u żvilupp differenti, u li l-interazzjoni ma' ċentri diġitali oħra ddeżinjati mill-Istitut Ewropew tal-Innovazzjoni u t-Teknoloġija u fl-ambitu tal-qafas Orizzont Ewropa għadha mhijiex ċara; jissuġġerixxi, konsegwentement, li huma meħtieġa aktar koordinazzjoni u sforzi fin-nefqa, kif ukoll l-istabbiliment ta' raggruppament ġenerali li jikkoopera ta' ċentri deċentralizzati tal-IA bbażati fuq qafas madwar l-UE għall-għarfien espert legali, id-data, il-finanzjament u l-inċentivi; jilqa' l-inizjattivi tal-Kummissjoni biex tistabbilixxi networks ta' negozji ġodda madwar l-UE u anke lil hinn minnha, bħal Startup Europe u Startup Europe Mediterranean sabiex jitrawmu l-iskambji tal-ideat, tan-negozju, u tal-opportunitajiet ta' networking; |
| --- | --- |

222.

| 223. | Jipproponi l-espansjoni u l-allinjament tal-inizjattivi eżistenti, bħal-Laboratorju Ewropew għat-Tagħlim u s-Sistemi Intelliġenti u l-Konfederazzjoni tal-Laboratorji għar-Riċerka dwar l-Intelliġenza Artifiċjali fl-Ewropa, u proġetti ewlenin, bħan-Network Uman tal-IA u l-AI4EU, sabiex jiġu promossi għanijiet u proġetti ambizzjużi, kollaborattivi u madwar l-UE kollha ta' riċerka u żvilupp; |
| --- | --- |

223.

e)   Ekosistema ta' fiduċja

i.   IS-SOĊJETÀ U L-IA

| 224. | Jipproponi, minbarra t-taħriġ issuġġerit dwar l-IA, l-UE u l-Istati Membri tagħha għandhom joħolqu kampanji ta' sensibilizzazzjoni, inklużi diskussjonijiet pubbliċi fil-livell lokali, bħala mezz addizzjonali biex jintlaħqu, jiġu infurmati u tissaħħaħ il-pożizzjoni taċ-ċittadini biex jifhmu aħjar l-opportunitajiet, ir-riskji u l-impatt soċjetali, legali, u etiku tal-IA biex jikkontribwixxu aktar għall-affidabbiltà u għad-demokratizzazzjoni tal-IA; huwa konvint li dan, b'mod parallel mal-ħolqien ta' qafas legali ċar u sod dwar l-IA ċċentrata fuq il-bniedem u affidabbli, se jikkontribwixxi għat-tnaqqis tat-tħassib taċ-ċittadini li jista' jkun assoċjat mal-użu mifrux tal-IA fl-Ewropa; |
| --- | --- |

224.

| 225. | Jappella lill-UE tiżgura li l-iżvilupp, l-implimentazzjoni u l-użu tal-IA jirrispettaw bis-sħiħ il-prinċipji demokratiċi, id-drittijiet fundamentali u jirrispettaw il-liġi b'mod li tkun tista' tiġġieled il-mekkaniżmi ta' sorveljanza u ma tfixkilx b'mod mhux xieraq l-elezzjonijiet jew tikkontribwixxi għat-tixrid tad-diżinformazzjoni; |
| --- | --- |

225.

| 226. | Jisħaq li l-gvernijiet u n-negozji għandhom jużaw u jakkwistaw biss sistemi affidabbli tal-IA li huma mfassla, fejn rilevanti, biex jirrispettaw id-drittijiet tal-ħaddiema u jippromwovu edukazzjoni u litteriżmu diġitali ta' kwalità u li ma jżidux id-differenza bejn il-ġeneri jew id-diskriminazzjoni billi jipprevjenu opportunitajiet indaqs għal kulħadd; |
| --- | --- |

226.

| 227. | Jappoġġja aġġustamenti għal-liġijiet dwar il-protezzjoni tal-konsumatur bħala mod ieħor biex tinbena l-fiduċja fl-IA, pereżempju billi l-konsumaturi jingħataw id-dritt li jkunu jafu jekk humiex qed jinteraġixxu ma' aġent tal-IA, li jippermettilhom jinsistu fuq rieżami mill-bniedem tad-deċiżjonijiet tal-IA, u billi jingħataw il-mezzi biex jiġġieldu s-sorveljanza kummerċjali jew ipprezzar personalizzat; |
| --- | --- |

227.

| 228. | Jisħaq li l-introduzzjoni ta' ċerti teknoloġiji tal-IA fuq il-post tax-xogħol, bħal dawk li jużaw id-data tal-ħaddiema, għandha ssir b'konsultazzjoni mar-rappreżentanti tal-ħaddiema u mas-sħab soċjali; jirrimarka li l-ħaddiema u r-rappreżentanti tagħhom għandhom ikunu jistgħu jitolbu informazzjoni mill-impjegaturi dwar x'data tinġabar, fejn tinħażen din id-data, kif tiġi pproċessata din id-data u s-salvagwardji li hemm stabbiliti biex jipproteġuha; |
| --- | --- |

228.

| 229. | Jistieden lill-UE tiżgura li s-sistemi tal-IA jirriflettu d-diversità kulturali u l-multilingwiżmu biex jiġu pprevenuti l-preġudizzji u d-diskriminazzjoni; jenfasizza li sabiex jiġi indirizzat il-preġudizzju fl-IA, hemm bżonn li tiġi promossa d-diversità fit-timijiet li jiżviluppaw, jimplimentaw u jivvalutaw ir-riskji ta' applikazzjonijiet speċifiċi tal-IA; jisħaq fuq il-ħtieġa li tintuża data diżaggregata skont il-ġeneru fl-evalwazzjoni tal-algoritmi tal-IA u li l-analiżi tal-ġeneru tkun parti mill-valutazzjonijiet tar-riskju kollha tal-IA; |
| --- | --- |

229.

| 230. | Jissottolinja l-importanza ta' riċerka u monitoraġġ kontinwi dwar l-impatti tal-IA fuq diversi aspetti tas-soċjetà, kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f'dak tal-UE; jissuġġerixxi li jkunu involuti l-Eurostat u aġenziji oħra tal-UE f'dan; |
| --- | --- |

230.

| 231. | Jenfasizza li, abbażi tar-riżultati tas-sistema ta' monitoraġġ, jista' jitqies fond Ewropew ta' tranżizzjoni biex jgħin fil-ġestjoni, pereżempju, tat-telf ta' impjiegi f'setturi vulnerabbli jew bejn ir-reġjuni; |
| --- | --- |

231.

ii.   Governanza elettronika

| 232. | Jistieden lill-Istati Membri jimplimentaw id-Dikjarazzjoni ta' Tallinn dwar il-Gvern elettroniku, li tqiegħed liċ-ċittadini fiċ-ċentru tas-servizz u jistabbilixxu mekkaniżmi biex jipprovdu servizzi pubbliċi diġitali mingħajr fruntieri, interoperabbli, personalizzati, faċli għall-utent, u minn tarf sa tarf ibbażati fuq l-IA liċ-ċittadini kollha fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni pubblika; huwa tal-fehma li l-objettiv għandu jkun li jiġi stabbilit il-forniment ta' servizzi tal-Gvern elettroniku diġitalizzati u bbażati fuq l-IA liċ-ċittadini matul il-ħames snin li ġejjin, filwaqt li xorta jipprovdi interazzjoni umana; ifakkar li l-fondi tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u l-pjanijiet nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza se jkollhom rwol ewlieni f'dan ir-rigward; jistieden lill-korpi pubbliċi jappoġġjaw u jiżviluppaw l-IA fis-settur pubbliku; jilqa' r-reviżjoni tar-Regolament eIDAS (41) u r-rwol tiegħu biex isaħħaħ il-provvista ta' servizzi pubbliċi diġitali; jisħaq li ħadd ma għandu jitħalla jibqa' lura u li dejjem għandhom jiġu pprovduti alternattivi offline; |
| --- | --- |

232.

| 233. | Jistieden lill-Kummissjoni ġġedded il-pjan ta' azzjoni dwar il-Gvern elettroniku u toħloq sinerġiji mal-programm Ewropa diġitali biex tappoġġja lill-amministrazzjonijiet pubbliċi fl-adozzjoni tal-IA f'konformità mal-istrateġija Ewropea għal software b'sors miftuħ; |
| --- | --- |

233.

| 234. | Jenfasizza li l-Gvern elettroniku għandu rwol sinifikanti fl-iżvilupp tal-ekonomija tad-data u l-innovazzjoni diġitali fis-suq uniku diġitali; jinnota li l-kollaborazzjoni u l-kondiviżjoni ta' prattiki tajbin fl-amministrazzjonijiet pubbliċi u bejn il-fruntieri huma partijiet essenzjali mill-implimentazzjoni tal-Gvern elettroniku madwar l-UE; jappella għal proċeduri ta' amministrazzjoni pubblika standardizzati u simplifikati għal skambji aktar effiċjenti fl-Istati Membri tal-UE u fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni; |
| --- | --- |

234.

| 235. | Jinnota li huma meħtieġa esperti kapaċi għall-iżvilupp ta' servizzi online ta' kwalità għolja; jisħaq fuq il-ħtieġa li jiżdied ir-reklutaġġ tal-gvern u l-politiki ta' taħriġ għal persuni b'ħiliet diġitali li għandhom għarfien tal-IA; |
| --- | --- |

235.

| 236. | Jappella għat-tħaffif tal-implimentazzjoni tal-gateway diġitali unika u għall-promozzjoni tal-iżvilupp ta' pjattaformi interoperabbli li joffru servizzi transfruntiera fl-UE, filwaqt li jiġu ssodisfati l-istandards tas-sigurtà komuni fl-Istati Membri kollha; jisħaq li għandha tiġi kkunsidrata espansjoni possibbli lil hinn mis-sett limitat ta' servizzi attwalment inkluż fir-Regolament (UE) 2018/1724 (42) li jistabbilixxi gateway diġitali unika; |
| --- | --- |

236.

| 237. | Jisħaq li l-pjattaformi ta' konsultazzjoni pubblika tal-istituzzjonijiet tal-UE u tal-Istati Membri jżidu l-involviment u l-aċċess għall-informazzjoni diġitali; jirrakkomanda li jsir investiment f'titjib għall-kapaċità tal-utilizzabbiltà u l-aċċessibbiltà, bħall-provvista ta' sommarji u informazzjoni f'diversi lingwi, kif ukoll fil-kummerċjalizzazzjoni dedikata u s-sensibilizzazzjoni mmirata għall-pjattaformi ta' interazzjoni diġitali mal-pubbliku; |
| --- | --- |

237.

| 238. | Jirrakkomanda l-intensifikazzjoni tad-djalogi interattivi u personali maċ-ċittadini tal-UE permezz ta' konsultazzjonijiet online maċ-ċittadini, formati ta' djalogu mal-partijiet ikkonċernati jew funzjonijiet diġitali għall-ikkummentar dwar il-leġiżlazzjoni u l-inizjattivi tal-UE; |
| --- | --- |

238.

iii.   E-SAĦĦA

| 239. | Jappella għal disinn iffukat fuq il-bniedem u approċċ ibbażat fuq l-evidenza għall-IA fis-saħħa li jiffoka fuq kura tas-saħħa personalizzata, iffukata fuq il-pazjent, kosteffiċjenti u ta' kwalità għolja, żviluppata f'kooperazzjoni mill-qrib mal-professjonisti tas-saħħa u mal-pazjenti, filwaqt li jinżammu s-sorveljanza mill-bniedem u t-teħid ta' deċiżjonijiet; iħeġġeġ il-prijoritizzazzjoni tal-finanzjament, l-istabbiliment ta' għanijiet strateġiċi, it-trawwim ta' kooperazzjoni u l-adozzjoni ta' applikazzjonijiet tal-IA fil-kura tas-saħħa bħala settur kritiku fejn l-opportunitajiet offruti mill-IA jistgħu joħolqu benefiċċji enormi għas-saħħa u l-benesseri taċ-ċittadini, sakemm ir-riskji inerenti jiġu ġestiti kif xieraq; |
| --- | --- |

239.

| 240. | Jenfasizza li l-adozzjoni tal-IA fl-ambjenti tal-kura tas-saħħa għandha tiġi promossa bħala għodda biex tassisti u tnaqqas il-piż tal-professjonisti tas-saħħa, sabiex ikunu jistgħu jiffukaw fuq il-kompiti kliniċi tagħhom, u mhux bħala sostituzzjoni tal-professjonisti tas-saħħa jew bħala attur indipendenti fis-sistemi tas-saħħa; jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġi żgurat livell ta' kwalità, sikurezza u sigurtà komparabbli ma' dak li jinsab fil-proċess ta' approvazzjoni regolatorju għall-mediċini, il-vaċċini u l-apparat mediku; jitlob metodu simili għal prova klinika biex tiġi ttestjata l-adegwatezza u jiġi mmonitorjat il-varar tal-IA f'ambjenti kliniċi; huwa tal-fehma li huwa ta' benefiċċju li jiġi evalwat liema servizzi tal-kura tas-saħħa jistgħu jiġu awtomatizzati b'mod etiku u responsabbli; |
| --- | --- |

240.

| 241. | Iqis li l-aċċess ekwitabbli għall-kura tas-saħħa bħala prinċipju għandu jiġi estiż għal applikazzjonijiet tal-IA relatati mas-saħħa, inklużi sistemi għad-detezzjoni ta' mard, il-ġestjoni ta' kundizzjonijiet kroniċi, il-forniment ta' servizzi tas-saħħa u l-iskoperta ta' mediċini; jenfasizza l-ħtieġa tal-adozzjoni ta' miżuri xierqa biex jiġu indirizzati r-riskji relatati mas-saħħa dwar id-distakk diġitali, il-preġudizzju fl-algoritmi u d-diskriminazzjoni, u l-emarġinalizzazzjoni ta' persuni vulnerabbli jew minoranzi kulturali, li għandhom aċċess limitat għall-kura tas-saħħa; |
| --- | --- |

241.

| 242. | Ifakkar fil-pożizzjoni tal-Parlament li l-kumpaniji tal-assigurazzjoni jew kwalunkwe fornitur ta' servizzi ieħor intitolati biex jaċċessaw l-informazzjoni maħżuna fl-applikazzjonijiet tas-saħħa elettronika ma jitħallewx jużaw dik id-data bil-għan li jwettqu diskriminazzjoni fl-istabbiliment tal-prezzijiet; |
| --- | --- |

242.

| 243. | Huwa konvint li l-proġetti u l-inizjattivi attwali tal-UE, bħall-EU4 Health, l-ispazji Ewropej tad-data dwar is-Saħħa u l-Pjattaforma Ewropea dwar ir-Reġistrazzjoni ta' Mard Rari, huma passi fit-triq it-tajba, peress li jippermettu lill-Istati Membri jiġbru flimkien ir-riżorsi, iżidu l-kooperazzjoni ta' benefiċċju bejn is-sistemi tas-saħħa, u jippermettu l-iskambju sigur u li jippreserva l-privatezza ta' data ta' kwalità għolja għar-riċerka u l-innovazzjoni; |
| --- | --- |

243.

| 244. | Jappella għal ankrar legali u pożizzjonament xierqa ta' qafas"L-IA fis-Saħħa" fil-livell tal-Unjoni; jissottolinja li hemm bosta livelli ta' riskju li jevolvu maż-żmien permezz tal-avvanz tat-teknoloġiji tal-IA; |
| --- | --- |

244.

| 245. | Jisħaq fuq il-ħtieġa ta' aktar gwida dwar l-ipproċessar tad-data dwar is-saħħa skont il-GDPR sabiex jiġi sfruttat il-potenzjal sħiħ tal-IA għall-benefiċċju tal-individwi, filwaqt li jiġu rrispettati d-drittijiet fundamentali; jistieden lill-Kummissjoni timplimenta armonizzazzjoni aktar rapida u aħjar tal-istandards li jirregolaw l-ipproċessar, inkluż il-kondiviżjoni, l-anonimizzazzjoni u l-interoperabbiltà, tad-data dwar is-saħħa madwar l-Istati Membri; |
| --- | --- |

245.

| 246. | Jistieden lill-Kummissjoni tippromwovi l-integrazzjoni ta' regoli etiċi f'kull stadju fl-iżvilupp, id-disinn u l-użu tal-applikazzjonijiet tal-IA; jisħaq fuq il-ħtieġa li tiġi promossa aktar riċerka dwar il-metodi u l-preġudizzji involuti f'sistema ta' IA mħarrġa sabiex jiġu evitati konklużjonijiet mhux etiċi u diskriminatorji meta jiġu applikati għad-data dwar is-saħħa tal-bniedem; jirrakkomanda l-ħolqien ta' Kodiċi ta' Kondotta tal-UE għall-ipproċessar tad-data dwar is-saħħa f'konformità sħiħa mal-GDPR; |
| --- | --- |

246.

| 247. | Jistieden lill-Kummissjoni tikkunsidra inizjattiva dwar id-drittijiet newroloġiċi bil-għan li l-moħħ tal-bniedem jitħares mill-interferenza, il-manipulazzjoni u l-kontroll min-newroteknoloġija mħaddma bl-IA; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tippromwovi aġenda tad-drittijiet newroloġiċi fil-livell tan-NU sabiex id-drittijiet newroloġiċi jiġu inklużi fid-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem, b'mod konkret, fir-rigward tad-drittijiet għall-identità, għar-rieda ħielsa, għall-privatezza mentali, għal aċċess ugwali għal avvanzi fit-titjib tal-moħħ, u għall-protezzjoni minn preġudizzji algoritmiċi; |
| --- | --- |

247.

| 248. | Jistieden lill-Kummissjoni tikkunsidra qafas legali għall-konsultazzjonijiet mediċi online; |
| --- | --- |

248.

| 249. | Jisħaq fuq il-ħtieġa ta' miżuri li jippromwovu aċċess ugwali għall-kura tas-saħħa u li jtejbu l-użu mill-fornituri tal-kura tas-saħħa ta' soluzzjonijiet tal-IA; |
| --- | --- |

249.

| 250. | Jistieden lill-Kummissjoni tappoġġja l-istabbiliment ta' mekkaniżmu ta' kooperazzjoni fil-kuntest u t-tħaddim ta' spazju Ewropew tad-data dwar is-saħħa sabiex titrawwem il-kondiviżjoni tad-data dwar is-saħħa u jiġi appoġġjat l-iżvilupp ta' rekords elettroniċi tas-saħħa f'konformità mal-liġijiet u r-regolamenti applikabbli; iħeġġeġ titjib fil-kwalità tad-data disponibbli għal kull ċittadin tal-UE billi l-għodod diġitali jkunu jistgħu jaħdmu kif suppost (eż. abbażi ta' algoritmi ta' awtotagħlim jew analiżi tal-big data); jirrakkomanda li d-data maħżuna f'konformità mal-GDPR tkun disponibbli għal aktar riċerka, kif ukoll għall-iżvilupp ta' mediċini u trattamenti individwalizzati ġodda; |
| --- | --- |

250.

| 251. | Jissottolinja li jeħtieġ li jiġu inklużi ħiliet diġitali u tal-IA fl-edukazzjoni tal-professjonisti tal-kura tas-saħħa, kif ukoll għarfien dwar il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar il-protezzjoni tad-data u t-trattament ta' data sensittiva, inkluż il-promozzjoni tal-anonimizzazzjoni tad-data; |
| --- | --- |

251.

| 252. | Jappella għal gwida fir-rigward tal-applikabbiltà ta' oqfsa ta' responsabbiltà u skemi ta' approvazzjoni armonizzati għal applikazzjonijiet mediċi bbażati fuq l-IA u mediċini żviluppati jew ittestjati permezz tal-IA u t-tagħlim awtomatiku; jisħaq li l-ħsara li tirriżulta minn allokazzjoni insuffiċjenti ta' riżorsi jew nuqqas ta' provvista ta' kura permezz ta' sistemi ta' rakkomandazzjoni tal-IA fis-settur tal-kura tas-saħħa għandha tiġi indirizzata fi kwalunkwe riforma regolatorja futura; jenfasizza li huma meħtieġa l-aħjar prattiki, standards u kriterji xierqa għaċ-ċertifikazzjoni u l-approvazzjoni ta' applikazzjonijiet tal-kura tas-saħħa f'konformità mar-riskji ta' responsabbiltà; |
| --- | --- |

252.

| 253. | Jistieden lill-Kummissjoni tipprovdi u tagħmel użu minn mudelli ta' tbassir ċċentrati fuq il-bniedem għall-pandemiji, b'settijiet ta' data differenti li jingħaqdu f'ħin reali biex jinfurmaw it-teħid ta' deċiżjonijiet; |
| --- | --- |

253.

f)   Strateġija industrijali

i.   IPPJANAR U INVESTIMENTI STRATEĠIĊI

| 254. | Huwa konvint li l-UE għandha tqiegħed l-IA u l-ekonomija tad-data fiċ-ċentru ta' strateġija industrijali diġitali ambizzjuża, bl-għan li l-kumpaniji u l-imprendituri innovattivi jingħataw is-setgħa li jikkompetu għall-aqwa innovazzjonijiet teknoloġiċi u tal-mudelli ta' negozju fl-Ewropa u fid-dinja u li tissaħħaħ l-awtonomija strateġika miftuħa tal-UE filwaqt li jiġu stabbiliti standards legali, etiċi, teknoloġiċi u tas-sigurtà sodi għas-sistemi u l-komponenti kollha tal-IA li huma maħsuba biex jintużaw fis-suq uniku tal-UE; |
| --- | --- |

254.

| 255. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tuża l-analiżi tal-IA tal-big data biex tgħin fit-twettiq ta' testijiet tal-istress biex tivvaluta r-reżiljenza tal-ktajjen tal-valur u d-dipendenzi tal-mapep; |
| --- | --- |

255.

| 256. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni twettaq analiżi komprensiva tal-punti tajbin u n-nuqqasijiet biex tiddetermina l-vulnerabbiltajiet tal-UE, tidentifika l-oqsma kritiċi u d-dipendenzi ta' riskju għoli, tistabbilixxi aspettattivi tekniċi u ekonomiċi realistiċi fir-rigward tal-IA u tivvaluta l-effetti fis-setturi kollha tal-industrija Ewropea; jissottolinja li l-Kummissjoni għandha tikkoopera ma' partijiet ikkonċernati rilevanti għal dan il-għan; |
| --- | --- |

256.

| 257. | Jissuġġerixxi li l-UE għandha, abbażi ta' din l-analiżi, tifformula u tadotta strateġija fit-tul għall-industrija tal-IA b'viżjoni ċara għall-10 snin li jmiss bħala estensjoni tal-Kumpass Diġitali; jispjega li din l-istrateġija għandha tkun ikkomplementata minn sistema ta' monitoraġġ b'indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni u aġġornamenti annwali; jisħaq, madankollu, fuq il-ħtieġa li jiġi kkonsolidat u ssimplifikat in-numru kbir ta' inizjattivi individwali mnedija mill-Kummissjoni biex jappoġġjaw l-industrija tal-IA fl-UE, qabel ma jiġu inkorporati fl-istrateġija l-ġdida għall-industrija tal-IA; |
| --- | --- |

257.

| 258. | Jistieden lill-Kummissjoni tikkunsidra kif l-istrateġija industrijali ġenerali tista' tiġi kkomplementata permezz ta' investiment pubbliku mmirat; jirrimarka, madankollu, li programmi ta' investiment eċċessivi mhux diretti għal teknoloġiji kumplessi jistgħu, f'xi każijiet, jippreżentaw ir-riskju li jfixklu l-allokazzjoni effiċjenti tal-kapital u jistgħu jwasslu għal investiment mhux ippjanat; jisħaq, f'dan il-kuntest, li t-tisħiħ tal-pożizzjoni tan-negozji, tal-imprendituri u tar-riċerkaturi biex jiżviluppaw u jikkummerċjalizzaw soluzzjonijiet tat-teknoloġija tal-IA bbażati fuq l-intrapriża privata huwa parti ewlenija mill-istrateġija industrijali tal-UE, inkluż billi jiġu infurzati kundizzjonijiet ekwivalenti ta' kompetizzjoni u jiġi kkompletat is-suq uniku diġitali u l-unjoni tas-swieq kapitali; jissuġġerixxi l-iffaċilitar tal-aċċess għall-finanzjament, speċjalment strumenti ta' finanzjament ta' riskju, b'mod partikolari għall-finanzjament fi stadju bikri; huwa tal-fehma li l-proporzjon tar-riżorsi ddedikati għall-IA permezz ta' InvestEU u l-programm Ewropa diġitali għandu jiġi rieżaminat u, fejn xieraq, jiżdied b'mod sinifikanti; |
| --- | --- |

258.

| 259. | Jisħaq fuq il-ħtieġa tal-implimentazzjoni rapida tal-qafas tal-UE adottat reċentement għall-iskrinjar tal-investiment dirett barrani (43) u r-regolament rivedut reċentement dwar ir-reġim tal-UE għall-kontroll tal-esportazzjoni ta' oġġetti b'użu doppju (44); jiddikjara li l-IA, kif ukoll ir-robotika u infrastruttura diġitali oħra, għandhom jitqiesu bħala settur kritiku; jinnota li l-protezzjoni tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali u l-ħruġ ta' teknoloġiji kritiċi għandhom ikunu soġġetti għal infurzar aktar b'saħħtu; |
| --- | --- |

259.

| 260. | Jisħaq li huwa kruċjali li l-Ewropa tgħammar lilha nnifisha b'infrastruttura diġitali adegwata; jilqa' inizjattivi bħall-Inizjattiva għal Proċessur Ewropew, l-Att dwar iċ-Ċipep li għadu kif ġie propost u l-Impriża Konġunta għall-Computing ta' Prestazzjoni Għolja Ewropew; |
| --- | --- |

260.

ii.   SMES U NEGOZJI ĠODDA

| 261. | Jipproponi li jiġi pprovdut appoġġ fil-livell tal-UE u tal-gvern lin-negozji l-ġodda tal-IA permezz ta' aċċess għal kapital privat u impjegati bil-ħiliet, il-ħila li jakkwistaw settijiet ta' data ta' kwalità għolja biex jiġu mħarrġa l-algoritmi u l-ħila li jikbru bejn il-fruntieri tal-Istati Membri; jisħaq ukoll li għodda ta' politika pubblika effettiva ħafna biex tappoġġja ekonomija ta' negozji ġodda hija l-infurzar effettiv tad-dritt tal-kompetizzjoni biex jiġu evitati abbużi tas-saħħa dominanti fis-suq u jiġu miġġielda l-ostakli għad-dħul fis-suq; jissottolinja, f'dan ir-rigward, li l-UE għandha tamplifika l-isforzi tagħha biex toffri lill-SMEs u lin-negozji ġodda mogħdijiet u servizzi għall-iżvilupp; huwa tal-fehma li dan jista' jinkludi l-introduzzjoni ta' sistema ta' buddies li tgħaqqad lin-negozji esperjenzati orjentati lejn l-IA ma' negozji iżgħar li qed ifittxu li jimplimentaw it-teknoloġija; jisħaq li n-nuqqas ta' kapaċità li jkollhom il-flus għal timijiet legali ta' daqs konsiderevoli ħafna drabi toħloq ostaklu għad-dħul f'ambjenti regolatorji kumplessi għan-negozji ġodda u l-imprendituri; jissottolinja l-ħtieġa li l-SMEs ikollhom aċċess għall-appoġġ legali u tekniku speċifiku; jenfasizza wkoll il-ħtieġa li jitrawmu sħubijiet li fihom jistgħu jikkooperaw il-kumpaniji xprunati mill-IA u dawk li jidħlu fis-suq; iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jipprovdu konsulenza aħjar u appoġġ aktar konkret permezz ta' networks, ċentri diġitali, ħarrieġa tal-IA, mentoraġġ tan-negozju, żjarat fis-sit u kliniki legali; jissottolinja l-importanza ta' programmi ta' skambju bejn in-nies, bħal Erasmus għal Imprendituri Żgħażagħ, li għandhom jiġu żviluppati u mħeġġa aktar; |
| --- | --- |

261.

| 262. | Jissuġġerixxi li jittaffa l-piż amministrattiv għall-SMEs u n-negozji ġodda fl-IA, pereżempju billi jiġu ssimplifikati l-obbligi ta' rappurtar, informazzjoni jew dokumentazzjoni, u billi tiġi pprovduta gwida dwar standards tal-liġi ċivili proċedurali komuni li għandhom jiġu adottati fil-livell nazzjonali; jappella għall-implimentazzjoni rapida tal-gateway diġitali unika biex jiġi stabbilit portal online uniku tal-UE f'lingwi differenti li jkun fih il-proċeduri u l-formalitajiet kollha meħtieġa biex jopera f'pajjiż ieħor tal-UE; jisħaq li l-punti kollha ta' kuntatt uniku stabbiliti fil-livell nazzjonali għandhom ikunu aċċessibbli faċilment permezz tal-gateway diġitali unika u għandhom jipprovdu informazzjoni u joffru servizzi amministrattivi fl-Istati Membri, inkluż fir-rigward tar-regoli dwar il-VAT u rekwiżiti ta' informazzjoni għall-forniment ta' servizzi, permezz ta' terminoloġija aċċessibbli u b'disponibbiltà sħiħa, b'persunal tal-uffiċċju mħarreġ li jipprovdi appoġġ effettiv u faċli għall-utent; |
| --- | --- |

262.

| 263. | Jinnota li modi potenzjali li bihom l-Istati Membri tal-UE jistgħu jappoġġjaw lill-SMEs u lin-negozji ġodda jinkludu: ħelsien mit-taxxa għal riċerka fid-dettall, aċċess aħjar għal kapaċitajiet tal-kompjuter u settijiet ta' data ta' kwalità għolja u appoġġ għal prospezzjoni tat-teknoloġija u edukazzjoni, taħriġ u taħriġ mill-ġdid fl-IA għall-impjegati; |
| --- | --- |

263.

| 264. | Jissottolinja li l-SMEs u n-negozji ġodda fl-IA jeħtieġu aċċess aħjar għall-akkwist pubbliku; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tfassal mill-ġdid proċeduri ta' applikazzjoni għal sejħiet għall-offerti pubbliċi u għal finanzjament minn programmi tal-UE biex tagħti lin-negozji ġodda u lill-SMEs opportunità ġusta li jingħataw proġetti ta' akkwist pubbliku u għotjiet ta' riċerka u żvilupp; ifakkar, f'dan ir-rigward, fil-programmi GovTech ta' suċċess li appoġġjaw l-involviment tan-negozji ż-żgħar fl-akkwist pubbliku diġitali; jisħaq li l-iskemi ta' opzjoni fuq l-ishma għan-negozji ġodda tal-IA madwar l-Ewropea għandhom jiġu promossi wkoll; |
| --- | --- |

264.

iii.   XENA INTERNAZZJONALI

| 265. | Jirrimarka li l-UE għandha toħloq u tmexxi b'eżempju alleanza teknoloġika ewlenija internazzjonali b'saħħitha bbażata fuq il-valur, fejn taħdem flimkien ma' sħab tal-istess fehma sabiex tistabbilixxi standards regolatorji komuni, tibbenefika mill-aħjar prattiki fl-oqsma tal-IA, tad-drittijiet tal-privatezza, tal-flussi tad-data u tar-regoli tal-kompetizzjoni, u tirrimedja vulnerabbiltajiet strateġiċi billi tibni fuq l-assi ta' xulxin u tiġbor riżorsi f'oqsma fejn ikun ta' benefiċċju reċiproku li dan isir; jissottolinja li l-UE għandha tappoġġja wkoll b'mod attiv kooperazzjoni internazzjonali msaħħa dwar l-IA etika, affidabbli u ċċentrata fuq il-bniedem f'fora multilaterali u bilaterali rilevanti, pereżempju fi ħdan is-sistema tan-NU, l-OECD, il-Kunsill tal-Ewropa, l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ, il-Forum Ekonomiku Dinji u l-G20; jilqa', b'mod partikolari, l-istabbiliment tat-TTC bejn l-UE u l-Istati Uniti, li jelenka l-kooperazzjoni dwar l-istandards tal-IA bħala prijorità ewlenija u jargumenta li, minħabba l-potenzjal strateġiku tiegħu, it-TTC jeħtieġ li jiġi msaħħaħ b'dimensjoni interparlamentari, li tinvolvi lill-Parlament Ewropew u lill-Kungress tal-Istati Uniti; |
| --- | --- |

265.

| 266. | Jissuġġerixxi li jiġi stabbilit ukoll grupp ta' ħidma tranżatlantiku speċifiku dwar l-IA, li jinkludi rappreżentanti mill-gvernijiet, minn organizzazzjonijiet ta' standardizzazzjoni, mis-settur privat u mis-soċjetà ċivili, biex jaħdmu fuq standards komuni u linji gwida etiċi għall-IA; jipproponi l-istabbiliment ta' pjattaforma fit-tul għall-iskambju dwar l-IA u kwistjonijiet diġitali u kummerċjali importanti oħra bbażati fuq it-TTC attwali, flimkien ma' sħab oħra tal-istess fehma; |
| --- | --- |

266.

| 267. | Jissottolinja li l-UE għandha tippromwovi użu tal-IA soċjalment responsabbli u etiku u tikkoopera ma' korpi tal-istandardizzazzjoni internazzjonali biex ikomplu jtejbu l-istandards dwar l-etika, is-sikurezza, l-affidabbiltà, l-interoperabbiltà u s-sigurtà; jilqa' l-inizjattivi ta' standardizzazzjoni reċenti mnedija minn atturi bħall-Kumitat Tekniku Konġunt tal-Organizzazzjoni Internazzjonali għall-Istandardizzazzjoni u l-Kummissjoni Elettroteknika Internazzjonali li għandhom l-għan li jarmonizzaw il-kodiċijiet diverġenti tal-IA fuq livell globali; jisħaq, barra minn hekk, li l-Ewropa għandha tippromwovi u tiżviluppa standards, inkluż fl-oqsma tal-manifattura intelliġenti, l-IoT, ir-robotika u l-analitika tad-data; jipproponi li jingħata appoġġ aħjar lill-akkademiċi, lis-soċjetà ċivili u lill-SMEs għall-parteċipazzjoni f'fora ta' standardizzazzjoni; |
| --- | --- |

267.

| 268. | Jappoġġja l-inizjattiva tal-Kummerċ Elettroniku tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ biex tiżviluppa politika inklużiva, ta' standard għoli, kummerċjalment sinifikattivi, ibbażata fuq l-evidenza u mmirata ħalli jiġu indirizzati aħjar l-ostakli għall-kummerċ diġitali; jissottolinja li l-ftehim għandu jirrifletti wkoll il-prinċipji ta' governanza tajba u jipprovdi lill-gvernijiet bil-kapaċità li jiġġieldu l-protezzjoniżmu diġitali filwaqt li jipproteġi u jippromwovi l-fiduċja tal-konsumaturi u joħloq valur reali għall-ekonomija globali; |
| --- | --- |

268.

| 269. | Jissuġġerixxi li l-Kummissjoni tkompli tindirizza l-ostakli għall-kummerċ mhux ġustifikati, b'mod partikolari ostakoli mhux tariffarji jew restrizzjonijiet tal-aċċess għas-suq għall-kumpaniji tal-IA Ewropej f'pajjiżi terzi; jisħaq li l-politika ta' kummerċ, tal-viċinat u tal-iżvilupp għandha tintuża wkoll b'mod attiv biex issawwar id-dibattitu internazzjonali dwar l-IA u tippromwovi l-prinċipji etiċi Ewropej dwar l-IA; |
| --- | --- |

269.

g)   Sigurtà

i.   L-IA U L-INFURZAR TAL-LIĠI

| 270. | Jisħaq fuq l-importanza tal-kapaċità tal-aġenziji tal-infurzar tal-liġi li jidentifikaw u jiġġieldu l-attività kriminali, megħjuna mit-teknoloġija tal-IA; |
| --- | --- |

270.

| 271. | Jisħaq fuq il-potenzjal tal-użu ħażin tal-IA fl-infurzar tal-liġi biex tiġi kkawżata ħsara, inkluż diskriminazzjoni awtomatizzata u trattament mhux legali taċ-ċittadini, filwaqt li jiġu pprovduti ftit mezzi ta' rikors; iħeġġeġ lill-Istati Membri jimplimentaw rekwiżiti sinifikattivi ta' sorveljanza mill-bniedem u jiggarantixxu mezzi ta' rikors għal dawk soġġetti għal deċiżjonijiet imwettqa mill-IA; |
| --- | --- |

271.

| 272. | Jissuġġerixxi li l-UE għandha tipparteċipa fl-approċċi ta' liġi mhux vinkolanti stabbiliti mill-Istitut Interreġjonali ta' Riċerka tan-NU dwar il-Kriminalità u l-Ġustizzja, li żviluppa settijiet ta' għodod operattivi tal-IA u beda sħubija mal-Interpol, li sservi bħala forum uniku għad-djalogu u l-kooperazzjoni dwar l-IA bejn l-aġenziji tal-infurzar tal-liġi, l-industrija, l-akkademja u s-soċjetà ċivili, f'konformità sħiħa mal-acquis tal-UE dwar il-protezzjoni tad-data u l-privatezza; |
| --- | --- |

272.

| 273. | Jinnota r-rwol tal-Europol fl-iżvilupp, fit-taħriġ u fil-validazzjoni tal-għodod tal-IA għall-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata, it-terroriżmu u ċ-ċiberkriminalità fi sħubija mal-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data u b'rispett sħiħ għall-valuri fundamentali tal-UE, b'mod partikolari n-nondiskriminazzjoni u l-preżunzjoni tal-innoċenza; |
| --- | --- |

273.

| 274. | Jistieden lill-Kummissjoni ssaħħaħ ir-riżorsi finanzjarji u umani taċ-Ċentru tal-Innovazzjoni tal-UE għas-Sigurtà Interna; jilqa' l-isforzi tal-Eurojust, l-Aġenzija tal-EU għad-Drittijiet Fundamentali u l-Europol biex jiżviluppaw sett ta' għodod ta' prinċipji ta' obbligu ta' rendikont universali għall-użu tal-IA minn prattikanti tal-ġustizzja u s-sigurtà interna (il-qafas AP4AI); jistieden lill-Kummissjoni tipprovdi appoġġ finanzjarju dedikat għal din l-inizjattiva biex tippromwovi l-istandards u l-valuri tal-obbligu ta' rendikont tal-UE fil-qasam tal-IA; |
| --- | --- |

274.

ii.   ĊIBERSIGURTÀ

| 275. | Jitlob lill-Istati Membri jżidu l-kooperazzjoni fil-qasam taċ-ċibersigurtà lil-livell Ewropew sabiex l-UE u l-Istati Membri jkunu jistgħu jiġbru flimkien aħjar ir-riżorsi, jikkoordinaw b'mod aktar effiċjenti u jissimplifikaw il-politiki nazzjonali dwar iċ-ċibersigurtà, ikomplu jżidu l-kapaċitajiet tal-bini taċ-ċibersigurtà u s-sensibilizzazzjoni, u jipprovdu malajr għarfien u assistenza teknika dwar iċ-ċibersigurtà lill-SMEs, kif ukoll lil setturi oħra aktar tradizzjonali; |
| --- | --- |

275.

| 276. | Iħeġġeġ lill-UE tieħu pożizzjoni ta' tmexxija fl-iżvilupp ta' kriptografija b'saħħitha u standards oħra tas-sigurtà li jippermettu l-fiduċja u l-interoperabbiltà fis-sistemi tal-IA; jenfasizza li, biex tinħoloq konverġenza internazzjonali fil-qasam tas-sorveljanza tar-riskju tal-ICT, l-istandards internazzjonali eżistenti għandhom jinbnew u jitqiesu kemm jista' jkun; |
| --- | --- |

276.

| 277. | Jipproponi l-introduzzjoni ta' rekwiżiti orizzontali taċ-ċibersigurtà bbażati fuq leġiżlazzjoni eżistenti u, fejn xieraq, fuq atti leġiżlattivi orizzontali ġodda sabiex tiġi evitata l-frammentazzjoni u jiġi żgurat approċċ konsistenti taċ-ċibersigurtà fil-gruppi kollha tal-prodotti; jinnota li l-prodotti tal-IA fis-suq uniku diġitali li għandhom il-markatura CE fil-futur jistgħu jirrappreżentaw kemm livell għoli ta' sikurezza fiżika kif ukoll livell ta' reżiljenza ċibernetika adegwat għar-riskju u juru konformità mal-leġiżlazzjoni rilevanti tal-UE; |
| --- | --- |

277.

| 278. | Jipproponi li l-Istati Membri jinċentivaw ir-rekwiżiti taċ-ċibersigurtà għas-sistemi tal-IA permezz ta' politiki tal-akkwist pubbliku, inkluż billi jagħmlu ċerti prinċipji etiċi, tas-sigurtà u tas-sikurezza obbligatorji għall-akkwist ta' applikazzjonijiet tal-IA, b'mod partikolari f'setturi kritiċi; |
| --- | --- |

278.

| 279. | Jitlob li l-Aġenzija tal-UE għaċ-Ċibersigurtà (ENISA) twettaq valutazzjonijiet settorjali tar-riskju għas-sigurtà, billi tibda minn setturi, kemm pubbliċi kif ukoll privati, involuti fl-użi tal-IA l-aktar ta' riskju għoli u sensittivi, u bl-ogħla potenzjal għal impatti negattivi dwar is-saħħa tal-bniedem, is-sikurezza, is-sigurtà u d-drittijiet fundamentali; jisħaq li l-ENISA, flimkien maċ-Ċentru Ewropew ta' Kompetenza fil-qasam taċ-Ċibersigurtà u n-Network ta' Ċentri Nazzjonali ta' Koordinazzjoni, għandhom jivvalutaw l-inċidenti taċ-ċibersigurtà bl-objettiv li jidentifikaw lakuni u vulnerabbiltajiet ġodda u jagħtu pariri lill-istituzzjonijiet tal-UE f'ħin f'waqtu dwar azzjonijiet korrettivi adegwati; |
| --- | --- |

279.

| 280. | Iħeġġeġ lill-kumpaniji li jużaw, jiżviluppaw jew jimplimentaw sistemi mħaddma bl-IA attivi fis-suq uniku diġitali biex jiżviluppaw strateġija taċ-ċibersigurtà ċara u evalwata b'mod indipendenti, abbażi tas-sitwazzjoni tar-riskju individwali tagħha; iħeġġeġ l-inklużjoni tas-sistemi tal-IA fl-immudellar tat-theddid u l-ġestjoni tar-riskju għas-sigurtà; jissuġġerixxi li l-Kummissjoni, l-ENISA u l-awtoritajiet nazzjonali jappoġġjaw dan il-proċess; |
| --- | --- |

280.

| 281. | Jiddikjara li r-rekwiżiti taċ-ċibersigurtà għall-prodotti tal-IA għandhom ikopru ċ-ċiklu tal-ħajja kollu tagħhom; jenfasizza li jrid ikun ċar ukoll li kull kumpanija fil-katina tal-provvista trid taqdi r-rwol tagħha biex tikkontribwixxi għall-ħolqien ta' prodotti tal-IA reżiljenti; jirrimarka li r-rekwiżiti l-ġodda għandhom ikunu bbażati fuq ir-riskju assoċjat fil-grupp ta' prodotti speċifiku u l-grad ta' influwenza fuq il-livell ta' riskju sabiex jiġu evitati piżijiet sproporzjonati għall-SMEs u n-negozji ġodda; |
| --- | --- |

281.

| 282. | Jipproponi li l-inizjattivi eżistenti f'ċerti Stati Membri, bħall-Katalgu Ġermaniż tal-Kriterji ta' Konformità tas-Servizzi ta' Cloud tal-IA jew il-programm Malti ta' ċertifikazzjoni tal-IA, jitqiesu għall-iżvilupp ta' skema ta' ċertifikazzjoni fl-UE kollha għall-IA affidabbli; |
| --- | --- |

282.

iii.   DIFIŻA ĊIBERNETIKA

| 283. | Iħeġġeġ lill-Istati Membri jsegwu politika attiva ta' diplomazija ċibernetika Ewropea billi jiddenunzjaw u jattribwixxu attakki ċibernetiċi appoġġjati minn barra, inkluż dawk bl-IA, filwaqt li jingranaw is-sett ta' għodod sħiħ tad-diplomazija tal-UE; jirrakkomanda li s-sett ta' għodod ċibernetiċi tal-UE jinkludi t-terminazzjoni tal-għajnuna finanzjarja u sanzjonijiet kontra dawk il-pajjiżi jew instituri li jinvolvu ruħhom f'attivitajiet ċibernetiċi malizzjużi jew attakki ibridi inklużi kampanji ta' diżinformazzjoni, jew li jisponsorjaw reati ċibernetiċi; jirrikonoxxi li, sa ċertu punt, id-difiża ċibernetika mħaddma mill-IA tkun aktar effettiva jekk ikun fiha wkoll xi mezzi u miżuri offensivi, dment li l-użu tagħhom ikun konformi mad-dritt internazzjonali; |
| --- | --- |

283.

| 284. | Jissuġġerixxi, barra minn hekk, it-tisħiħ tal-kapaċitajiet taċ-ċibersigurtà fi ħdan l-Aġenzija Ewropea għad-Difiża, inkluż bl-użu ta' sistemi bbażati fuq l-IA biex tiġi appoġġjata reazzjoni kkoordinata u rapida għall-attakki ċibernetiċi; jirrakkomanda l-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-politiki dwar id-difiża ċibernetika f'kull Stat Membru u l-valutazzjoni tal-allokazzjoni tar-riżorsi rilevanti fl-UE; |
| --- | --- |

284.

| 285. | Jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġi analizzat l-impatt tal-IA fuq is-sigurtà Ewropea u li jiġu żviluppati rakkomandazzjonijiet dwar kif għandhom jiġu indirizzati l-isfidi l-ġodda tas-sigurtà fil-livell tal-UE, f'kooperazzjoni mal-Istati Membri, mas-settur privat, mar-riċerkaturi, max-xjenzjati u mas-soċjetà ċivili; |
| --- | --- |

285.

| 286. | Iħeġġeġ lill-Istati Membri jieħdu miżuri biex jippremjaw l-vulnerabbiltà u l-iskoperta u jappoġġjaw awditi ta' prodotti, sistemi u proċessi bbażati fuq l-IA; |
| --- | --- |

286.

iv.   UŻU MILITARI TAL-IA

| 287. | Jinnota li kwalunkwe użu tal-IA militari jrid ikun soġġett għal mekkaniżmi stretti ta' kontroll u sorveljanza mill-bniedem, prinċipji etiċi u jkollu rispett sħiħ għad-drittijiet tal-bniedem internazzjonali u d-dritt umanitarju; jinnota, barra minn hekk, li l-UE għandha taħdem mas-sħab tagħha tal-istess fehma dwar qafas internazzjonali għal riċerka, żvilupp u użu siguri ta' armi assistiti mill-IA li jsaħħaħ id-dritt umanitarju internazzjonali, inkluż fil-kuntest tal-liġi tal-kunflitt armat; ifakkar fin-normi u l-prinċipji internazzjonali, bħall-proporzjonalità stabbilita, li jridu jiġu rrispettati meta jiġu żviluppati u jintużaw teknoloġiji militari ġodda; |
| --- | --- |

287.

| 288. | Jinnota li t-teknoloġiji bbażati fuq l-IA huma komponenti tat-tagħmir u l-istrateġija militari li qed isir aktar importanti; jisħaq li tali użi militari u tas-sigurtà nazzjonali esklużivi għandhom jiġu ttrattati strettament b'mod distint mill-każijiet ta' użu ċivili; ifakkar fil-kwistjonijiet relatati ma' teknoloġiji emerġenti fil-qasam militari li huma ttrattati fil-Grupp ta' Esperti Governattivi dwar it-teknoloġiji emerġenti fil-qasam ta' sistema ta' armi awtonomi letali, inklużi kwistjonijiet relatati mal-IA, u li fih huma rappreżentati l-Istati Membri tal-UE; |
| --- | --- |

288.

| 289. | Jilqa' l-Boxxla Strateġika futura tal-UE li se tipprovdi qafas u ċertu livell ta' ambizzjoni fl-indirizzar ta' aspetti tas-sigurtà u tad-difiża tal-IA; ifakkar fil-Kooperazzjoni Strutturata Permanenti fl-ambitu tal-politika ta' sigurtà u ta' difiża komuni u l-Fond Ewropew għad-Difiża li se jippermettu lill-Istati Membri u lill-Unjoni jsaħħu l-investimenti, il-kapaċitajiet u l-interoperabbiltà fil-qasam tat-teknoloġiji l-ġodda, inkluża l-IA; |
| --- | --- |

289.

| 290. | Jiddikjara li l-UE għandha tikkunsidra l-IA bħala komponent kruċjali tas-sovranità teknoloġika Ewropea; |
| --- | --- |

290.

| 291. | Jikkonkludi li l-Istati Membri għandhom ikomplu jħarrġu l-persunal militari tagħhom biex jiżguraw li jkollhom il-ħiliet diġitali meħtieġa biex jużaw l-IA f'sistemi ta' kontroll, operazzjonali u ta' komunikazzjoni; jilqa' l-approċċ tal-Fond Ewropew għad-Difiża lejn sistemi ta' armi awtonomi letali u l-Artikolu 10(6) tiegħu; jenfasizza l-importanza tal-Fond Ewropew għad-Difiża biex jappoġġja l-kooperazzjoni transfruntiera bejn il-pajjiżi tal-UE fir-riċerka militari tal-IA, l-iżvilupp ta' teknoloġiji ta' difiża tal-ogħla livell ta' żvilupp tekniku u l-kostruzzjoni tal-infrastruttura meħtieġa, jiġifieri ċentri tad-data b'kapaċitajiet ċibernetiċi b'saħħithom; |
| --- | --- |

291.

| 292. | Jistieden lill-Kunsill jadotta pożizzjoni konġunta dwar sistemi ta' armi awtonomi li tiżgura kontroll mill-bniedem sinifikattiv fuq il-funzjoni kritika tagħhom; jinsisti fuq it-tnedija ta' negozjati internazzjonali dwar strument legalment vinkolanti li jipprojbixxi s-sistemi ta' armi kompletament awtonomi; jiddikjara li l-ftehim internazzjonali għandu jiddetermina li l-armi letali kollha tal-IA jridu jkunu soġġetti għal sorveljanza u kontroll sinifikattivi mill-bniedem, li jfisser li l-bniedem jibqa' involut, u b'hekk fl-aħħar mill-aħħar ikun responsabbli għad-deċiżjoni biex tintgħażel u tittieħed azzjoni letali mmirata; |
| --- | --- |

292.

| 293. | Jappella għal kooperazzjoni aktar mill-qrib man-NATO fil-qasam tad-difiża ċibernetika u jistieden lill-alleati tan-NATO jappoġġjaw l-isforzi multilaterali biex jiġi rregolat l-użu militari tal-IA; |
| --- | --- |

293.

5.   
  Konklużjoni: sejħa urġenti għal azzjoni!

| 294. | Jemmen li t-trasformazzjoni diġitali li għaddejja, li fiha l-IA għandha r-rwol ewlieni, waslet għal kompetizzjoni globali għat-tmexxija teknoloġika; jisħaq li s'issa l-UE waqgħet lura bil-konsegwenza li l-istandards teknoloġiċi futuri huma f'riskju li jiġu żviluppati mingħajr biżżejjed kontribut tal-UE, ħafna drabi minn atturi mhux ekonomiċi, li jippreżenta sfida għall-istabbiltà politika u l-kompetittività ekonomika; jikkonkludi li l-UE jeħtieġ li taġixxi bħala entità li tistabbilixxi l-istandards globali dwar l-IA; |
| --- | --- |

294.

| 295. | Jenfasizza li l-IA, filwaqt li ħafna drabi tiġi ppreżentata bħala theddida imprevedibbli, tista' tkun għodda diġitali b'saħħitha u bidla fundamentali f'bosta aspetti importanti, inkluż billi toffri prodotti u servizzi innovattivi, iżżid l-għażla tal-konsumatur u tagħmel il-proċessi ta' produzzjoni aktar effiċjenti; jinnota li hemm benefiċċji u opportunitajiet ċari mill-adozzjoni tat-teknoloġiji tal-IA għas-soċjetà kollha, inkluż fl-oqsma tal-kura tas-saħħa, is-sostenibbiltà, is-sigurtà u l-kompetittività; jirrimarka li, fl-istess ħin, it-teknoloġiji tal-IA jippreżentaw ir-riskju li jnaqqsu l-aġenzija umana u li jissostitwixxu l-awtonomija tal-bniedem; jisħaq li kemm dawn il-benefiċċji kif ukoll ir-riskji għandhom jiggwidaw u jinfurmaw ir-regolamentazzjoni u l-komunikazzjoni pubblika dwar l-IA; |
| --- | --- |

295.

| 296. | Jenfasizza li l-UE għandha l-potenzjal li ssawwar id-dibattitu internazzjonali dwar l-IA u tiżviluppa regoli u standards komuni ewlenin fuq livell globali, filwaqt li tippromwovi approċċ għall-IA li jiffoka fuq il-bniedem, affidabbli u sostenibbli, kompletament f'konformità mad-drittijiet fundamentali; jenfasizza, madankollu, li l-opportunità għall-konsolidazzjoni ta' tali approċċ Ewropew distintiv għall-IA fix-xena internazzjonali jirrikjedi azzjoni rapida, li hija r-raġuni għaliex l-UE jeħtieġ li taqbel malajr dwar strateġija tal-IA konġunta u qafas regolatorju; jisħaq li t-tiswir ta' normi u standards internazzjonali tat-teknoloġija jirrikjedi koordinazzjoni u kooperazzjoni aktar mill-qrib ma' sħab demokratiċi tal-istess fehma; |
| --- | --- |

296.

| 297. | Jisħaq li bħalissa, l-UE għadha 'l bogħod milli tissodisfa l-aspirazzjoni tagħha li ssir kompetittiva fl-IA fuq skala globali; jenfasizza, f'dan il-kuntest, l-importanza li jiġu pprovduti regoli u standards armonizzati, ċertezza tad-dritt u kundizzjonijiet ekwivalenti ta' kompetizzjoni biex jitrawmu l-implimentazzjoni u l-innovazzjoni tal-IA, inkluż billi jitneħħew ostakli amministrattivi mhux meħtieġa għan-negozji ġodda, għall-SMEs u għas-soċjetà ċivili; jirrikonoxxi li bidla radikali ta' din l-iskala tħalli impatt fuq diversi partijiet tas-soċjetà b'mod differenti u jenfasizza li t-tranżizzjoni diġitali trid tkun f'rispett sħiħ għad-drittijiet fundamentali; jistieden lill-Kummissjoni, lill-Istati Membri u lill-Parlament, inklużi l-kumitati rilevanti tiegħu, isegwu r-rakkomandazzjonijiet maħruġa fil-Pjan Direzzjonali tal-UE għall-IA; |
| --- | --- |

297.

| 298. | Jappella għal ambjent regolatorju għall-IA li jipprovdi governanza effettiva u protezzjoni tad-drittijiet fundamentali, filwaqt li jiffaċilita l-aċċess kompetittiv għas-swieq diġitali għall-atturi ta' kull daqs biex jippromwovu l-innovazzjoni u t-tkabbir ekonomiku għall-benefiċċju ta' kulħadd; jissottolinja li ekonomija tad-data kompetittiva, aċċessibbli u ġusta, ibbażata fuq standards komuni, hija prerekwiżit għall-iżvilupp u t-taħriġ adegwati tal-IA; jindika, f'dan il-kuntest, ir-riskju ta' konċentrazzjoni tas-suq fl-ekonomija tad-data li testendi fl-ekonomija għall-applikazzjonijiet tal-IA; |
| --- | --- |

298.

| 299. | Jikkonkludi li l-avvanzi fl-ambizzjonijiet tal-UE f'oqsma bħall-IA jirrikjedu grad ħafna aktar qawwi ta' integrazzjoni u armonizzazzjoni fis-suq uniku diġitali biex jiġi promoss l-iskambju transfruntier u li jiġi ggarantit li l-istess regoli u standards japplikaw madwar l-UE; jisħaq, f'dan ir-rigward, li l-istituzzjonijiet tal-UE jeħtieġ li jiġġieldu l-abbużi tas-saħħa tas-suq sabiex ikun hemm kundizzjonijiet ekwivalenti ta' kompetizzjoni; |
| --- | --- |

299.

| 300. | Jikkonkludi li jridu jittieħdu l-passi meħtieġa biex jiġi żgurat li t-tranżizzjoni diġitali tippromwovi u ma xxekkilx it-tranżizzjoni ekoloġika; jikkonkludi li s-sistemi tal-IA jirrikjedu infrastruttura u kapaċitajiet tal-konnettività robusti; jisħaq li l-infrastruttura diġitali f'konformità mal-Patt Ekoloġiku se timmira lejn is-setturi u l-ktajjen tal-valur kollha u għandha ssegwi l-prinċipji ta' ekonomija ċirkolari; jisħaq li l-IA, madankollu, mhux se tkun funzjonali mingħajr l-użu adegwat tal-infrastruttura diġitali, inklużi l-broadband, il-fibra, in-nodi edge u l-5G; jisħaq fuq l-importanza tal-mitigazzjoni taż-żieda fil-konsum tal-enerġija u fl-użu tar-riżorsi biex tinkiseb infrastruttura diġitali newtrali għall-klima sal-2030; |
| --- | --- |

300.

| 301. | Jenfasizza li progress teknoloġiku rapidu introdott mill-IA se jaffettwa wkoll l-għajxien ta' dawk kollha li ma għandhomx il-ħiliet biex jadattaw malajr għal dawn it-teknoloġiji l-ġodda; jirrimarka li t-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid jistgħu jgħinu biex jiġi indirizzat ħafna mit-tħassib soċjoekonomiku li jirriżulta, iżda jisħaq li dawn l-impatti għandhom jiġu indirizzati wkoll fil-kuntest tas-sistemi ta' protezzjoni soċjali, tal-infrastruttura urbana u rurali u tal-proċessi demokratiċi; jikkonkludi li sabiex tiġi promossa l-adozzjoni tal-innovazzjoni fl-IA, tiżdied l-aċċettazzjoni tal-applikazzjonijiet ibbażati fuq l-IA u jiġi evitat milli xi ħadd jitħalla jibqa' lura, huwa meħtieġ li n-nies jingħataw il-mezzi biex jiksbu ħiliet diġitali; jisħaq li sabiex jiżdiedu l-litteriżmu u r-reżiljenza diġitali, l-edukazzjoni bbażata fuq l-ICT u STEM jeħtieġ li tibda fi stadju bikri u tibqa' aċċessibbli tul l-istadji kollha tal-ħajja; huwa tal-fehma li l-inizjattivi biex jiġu stabbiliti ekosistemi ta' eċċellenza tal-IA, jiġi attirat it-talent fl-IA lejn l-UE u jiġi miġġieled l-eżodu ta' mħuħ huma ta' importanza vitali; |
| --- | --- |

301.

| 302. | Jisħaq fuq l-importanza li jiġu indirizzati l-isfidi għad-drittijiet fundamentali xprunati mill-IA, u b'hekk l-IA tkun tista' ssir effettivament strument li jservi lin-nies u lis-soċjetà u jsegwi l-ġid komuni l-interess ġenerali; Jikkonkludi li sabiex tinbena l-fiduċja fl-IA fost iċ-ċittadini, id-drittijiet fundamentali tagħhom jeħtieġ li jiġu protetti fl-aspetti kollha tal-ħajja, inkluż fil-kuntest tal-użu tal-IA fl-isfera pubblika u fuq il-post tax-xogħol; jenfasizza, b'mod partikolari, il-ħtieġa li jiġu riflessi d-drittijiet, l-objettivi u l-interessi tan-nisa u tal-komunitajiet minoritarji fit-tranżizzjoni diġitali; jisħaq li s-servizzi pubbliċi u l-istrutturi amministrattivi tagħhom jeħtieġ li jmexxu bl-eżempju; jisħaq li l-UE jeħtieġ li taċċellera l-adozzjoni ta' sistemi bbażati fuq l-IA u l-Governanza elettronika sabiex tiffaċilita l-użu sigur tal-IA fl-amministrazzjonijiet pubbliċi; jisħaq barra minn hekk li l-IA tista' tiftaħ soluzzjonijiet ġodda fis-settur tal-kura tas-saħħa, jekk ir-riskji jkunu ġestiti kif xieraq u jkun hemm aċċess ekwu għall-kura tas-saħħa bħala prinċipju li jestendi bis-sħiħ għall-applikazzjonijiet tal-IA relatati mas-saħħa; |
| --- | --- |

302.

| 303. | Jikkonkludi li l-istrateġija tal-UE dwar l-IA ma għandhiex tinjora kunsiderazzjonijiet militari u ta' sigurtà u tħassib li jirriżulta mill-użu globali tat-teknoloġiji tal-IA; jisħaq li l-kooperazzjoni internazzjonali ma' sħab tal-istess fehma jeħtieġ li tiżdied sabiex jiġu ssalvagwardjati d-drittijiet fundamentali u fl-istess ħin ikun hemm kooperazzjoni biex jiġi mminimizzat it-theddid teknoloġiku ġdid; |
| --- | --- |

303.

o

o o

| 304. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni. |
| --- | --- |

304.

---

(1)  ĠU L 123, 12.5.2016, p. 1.

(2)  ĠU C 132, 24.3.2022, p. 102.

(3)  Testi adottati, P9_TA(2021)0504.

(4)  ĠU L 119, 4.5.2016, p. 1.

(5)  ĠU L 166, 11.5.2021, p. 1.

(6)  ĠU L 170, 12.5.2021, p. 1.

(7)  ĠU L 303, 28.11.2018, p. 59.

(8)  ĠU L 170, 12.5.2021, p. 149.

(9)  ĠU L 136, 22.5.2019, p. 1.

(10)  ĠU L 256, 19.7.2021, p. 3.

(11)  ĠU C 288, 31.8.2017, p. 1.

(12)  ĠU C 252, 18.7.2018, p. 239.

(13)  ĠU C 307, 30.8.2018, p. 163.

(14)  ĠU C 132, 24.3.2022, p. 45.

(15)  ĠU C 433, 23.12.2019, p. 86.

(16)  ĠU C 449, 23.12.2020, p. 37.

(17)  ĠU C 294, 23.7.2021, p. 14.

(18)  ĠU C 404, 6.10.2021, p. 107.

(19)  ĠU C 404, 6.10.2021, p. 129.

(20)  ĠU C 404, 6.10.2021, p. 63.

(21)  ĠU C 456, 10.11.2021, p. 34.

(22)  ĠU C 15, 12.1.2022, p. 204.

(23)  ĠU C 494, 8.12.2021, p. 37.

(24)  ĠU C 15, 12.1.2022, p. 28.

(25)  ĠU C 132, 24.3.2022, p. 17.

(26)  Roberts, M., Driggs, D., Thorpe, M. et al., “Common pitfalls and recommendations for using machine learning to detect and prognosticate for COVID-19 using chest radiographs and CT scans” (Diffikultajiet komuni u rakkomandazzjonijiet għall-użu tat-tagħlim awtomatiku fl-identifikazzjoni u l-pronjożi tal-COVID-19 permezz ta' radjografi u CT scans tas-sider), Nature Machine Intelligence, 3, pp. 199-217, 15 ta' Marzu 2021.

(27)  Studju tad-DĠ IPOL, Opportunities of Artificial Intelligence (Opportunitajiet tal-Intelliġenza Artifiċjali), Ġunju 2020.

(28)  Dokument ta' ħidma tal-AIDA, Artificial Intelligence and the Green Deal (L-Intelliġenza Artifiċjali u l-Patt Ekoloġiku), Marzu 2021.

(29)  Il-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-18 ta' Novembru 2021 dwar politika ta' kompetizzjoni lesta għal sfidi ġodda (COM(2021)0713).

(30)  Acemoglu, D., et al., AI and Jobs: (L-IA u l-Impjiegi:) Evidence from Online Vacancies (Evidenza minn Postijiet Vakanti Online), l-Uffiċċju Nazzjonali tar-Riċerka Ekonomika, Diċembru 2020.

(31)  Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-9 ta' Marzu 2021 bit-titolu “Il-Kumpass Diġitali tal-2030: l-approċċ Ewropew għad-Deċennju Diġitali” (COM(2021)0118),

(32)  Il-Kummissjoni Ewropea, Pjan Ikkoordinat dwar l-Intelliġenza Artifiċjali (COM(2018)0795).

(33)  Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi regoli armonizzati dwar l-intelliġenza artifiċjali (L-Att dwar l-Intelliġenza Artifiċjali) u li jemenda ċerti atti leġiżlattivi tal-Unjoni (COM(2021)0206).

(34)  Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni – Inrawmu approċċ Ewropew għall-Intelliġenza Artifiċjali (COM(2021)0205).

(35)  Data mill-2018.

(36)  Koerner, K., (How) will the EU become an AI superstar? ((Kif) l-UE se tispikka fl-IA?), Deutsche Bank, Marzu 2020.

(37)  ĠU L 316, 14.11.2012, p. 12.

(38)  Id-Direttiva tal-Kunsill 85/374/KEE tal-25 ta' Lulju 1985 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi tal-Istati Membri dwar responabbiltà għall-prodotti difettużi (ĠU L 210, 7.8.1985, p. 29).

(39)  Id-Direttiva (UE) 2019/1024 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Ġunju 2019 dwar id-data miftuħa u l-użu mill-ġdid tal-informazzjoni tas-settur pubbliku (ĠU L 172, 26.6.2019, p. 56).

(40)  Direttiva 2014/61/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta' Mejju 2014 dwar miżuri biex tonqos l-ispiża għall-installazzjoni ta' netwerks tal-komunikazzjoni elettronika b'veloċità għolja (ĠU L 155, 23.5.2014, p. 1).

(41)  Regolament (UE) Nru 910/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ Lulju 2014 dwar l-identifikazzjoni elettronika u s-servizzi fiduċjarji għal transazzjonijiet elettroniċi fis-suq intern u li jħassar id-Direttiva 1999/93/KE (ĠU L 257, 28.8.2014, p. 73).

(42)  ĠU L 295, 21.11.2018, p. 1.

(43)  ĠU L 79 I, 21.3.2019, p. 1.

(44)  ĠU L 206, 11.6.2021, p. 1.

---

L-Erbgħa 4 ta’ Mejju 2022

| 6.12.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 465/109 |
| --- | --- | --- | --- |

6.12.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 465/109

---

P9_TA(2022)0141

Is-segwitu għall-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-4 ta' Mejju 2022 dwar is-segwitu għall-konklużjonijiet tal-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa (2022/2648(RSP))

(2022/C 465/07)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra r-Regoli ta' Proċedura tal-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa (“il-Konferenza”), kif approvati mill-Bord Eżekuttiv u ppubblikati fuq il-Pjattaforma Diġitali Multilingwi tal-Konferenza, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regoli ta' Proċedura tal-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa (“il-Konferenza”), kif approvati mill-Bord Eżekuttiv u ppubblikati fuq il-Pjattaforma Diġitali Multilingwi tal-Konferenza,

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tad-disa' gruppi ta' ħidma tematiċi tal-Konferenza, kif approvati fit-30 ta' April 2022 mill-Plenarja tal-Konferenza, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tad-disa' gruppi ta' ħidma tematiċi tal-Konferenza, kif approvati fit-30 ta' April 2022 mill-Plenarja tal-Konferenza,

| — | wara li kkunsidra r-rapport ta' attività tal-Pjattaforma Diġitali Multilingwi tal-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa, ippubblikat fi Frar 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport ta' attività tal-Pjattaforma Diġitali Multilingwi tal-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa, ippubblikat fi Frar 2022,

| — | wara li kkunsidra l-Kontributi għal kull Stat Membru dwar il-Pjattaforma Diġitali Multilingwi tal-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa, ippubblikati fi Frar 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Kontributi għal kull Stat Membru dwar il-Pjattaforma Diġitali Multilingwi tal-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa, ippubblikati fi Frar 2022,

| — | wara li kkunsidra r-rapporti tal-Panels taċ-Ċittadini Nazzjonali u l-avvenimenti nazzjonali, kif ippubblikati fuq il-Pjattaforma Diġitali Multilingwi tal-Konferenza, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapporti tal-Panels taċ-Ċittadini Nazzjonali u l-avvenimenti nazzjonali, kif ippubblikati fuq il-Pjattaforma Diġitali Multilingwi tal-Konferenza,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Ideat taż-Żgħażagħ għall-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa, ippubblikat bħala riżultat tal-Avveniment Ewropew taż-Żgħażagħ tat-8 u tad-9 ta' Ottubru 2021, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Ideat taż-Żgħażagħ għall-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa, ippubblikat bħala riżultat tal-Avveniment Ewropew taż-Żgħażagħ tat-8 u tad-9 ta' Ottubru 2021,

| — | wara li kkunsidra r-rakkomandazzjonijiet tal-Panel 1 taċ-Ċittadini Ewropej “Ekonomija aktar b'saħħitha, ġustizzja soċjali u impjiegi / Edukazzjoni, kultura, żgħażagħ u sport / Trasformazzjoni diġitali”, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rakkomandazzjonijiet tal-Panel 1 taċ-Ċittadini Ewropej “Ekonomija aktar b'saħħitha, ġustizzja soċjali u impjiegi / Edukazzjoni, kultura, żgħażagħ u sport / Trasformazzjoni diġitali”,

| — | wara li kkunsidra r-rakkomandazzjonijiet tal-Panel 2 taċ-Ċittadini Ewropej “Demokrazija / Valuri Ewropej, drittijiet, stat tad-dritt, sigurtà”, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rakkomandazzjonijiet tal-Panel 2 taċ-Ċittadini Ewropej “Demokrazija / Valuri Ewropej, drittijiet, stat tad-dritt, sigurtà”,

| — | wara li kkunsidra r-rakkomandazzjonijiet tal-Panel 3 taċ-Ċittadini Ewropej “It-tibdil fil-klima, l-ambjent / Is-saħħa”, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rakkomandazzjonijiet tal-Panel 3 taċ-Ċittadini Ewropej “It-tibdil fil-klima, l-ambjent / Is-saħħa”,

| — | wara li kkunsidra r-rakkomandazzjonijiet tal-Panel 4 taċ-Ċittadini Ewropej “L-UE fid-dinja / Migrazzjoni”, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rakkomandazzjonijiet tal-Panel 4 taċ-Ċittadini Ewropej “L-UE fid-dinja / Migrazzjoni”,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta' Jannar 2020 dwar il-pożizzjoni tal-Parlament Ewropew rigward il-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta' Jannar 2020 dwar il-pożizzjoni tal-Parlament Ewropew rigward il-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa (1),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tas-16 ta' Frar 2017 dwar it-titjib tal-funzjonament tal-Unjoni Ewropea bl-isfruttament tal-potenzjal tat-Trattat ta' Liżbona (2), tas-16 ta' Frar 2017 dwar evoluzzjonijiet u aġġustamenti possibbli tal-istruttura istituzzjonali attwali tal-Unjoni Ewropea (3), tat-13 ta' Frar 2019 dwar l-istat tad-dibattitu dwar il-Futur tal-Ewropa (4) u tas-26 ta' Novembru 2020 dwar analiżi tal-elezzjonijiet Ewropej (5), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tas-16 ta' Frar 2017 dwar it-titjib tal-funzjonament tal-Unjoni Ewropea bl-isfruttament tal-potenzjal tat-Trattat ta' Liżbona (2), tas-16 ta' Frar 2017 dwar evoluzzjonijiet u aġġustamenti possibbli tal-istruttura istituzzjonali attwali tal-Unjoni Ewropea (3), tat-13 ta' Frar 2019 dwar l-istat tad-dibattitu dwar il-Futur tal-Ewropa (4) u tas-26 ta' Novembru 2020 dwar analiżi tal-elezzjonijiet Ewropej (5),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 132(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 132(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| A. | billi l-Unjoni Ewropea qed tgħix f'sitwazzjoni mingħajr preċedent meta mqabbla ma' meta tnieda l-proċess tal-Konferenza, li jirrikjedi impetu ġdid għall-integrazzjoni Ewropea, bil-ħtieġa ta' azzjoni u solidarjetà komuni aktar b'saħħithom, peress li l-gwerra qed terġa' lura fil-kontinent Ewropew; |
| --- | --- |

A.

billi l-Unjoni Ewropea qed tgħix f'sitwazzjoni mingħajr preċedent meta mqabbla ma' meta tnieda l-proċess tal-Konferenza, li jirrikjedi impetu ġdid għall-integrazzjoni Ewropea, bil-ħtieġa ta' azzjoni u solidarjetà komuni aktar b'saħħithom, peress li l-gwerra qed terġa' lura fil-kontinent Ewropew;

| B. | billi l-UE se tiġi ġġudikata fuq il-kapaċità tagħha li toħroġ mill-kriżijiet attwali u għalhekk għandu jkollha l-għan li ssir aktar b'saħħitha; |
| --- | --- |

B.

billi l-UE se tiġi ġġudikata fuq il-kapaċità tagħha li toħroġ mill-kriżijiet attwali u għalhekk għandu jkollha l-għan li ssir aktar b'saħħitha;

| C. | billi l-Parlament Ewropew impenja ruħu bis-sħiħ għall-Konferenza, filwaqt li jemmen bis-sħiħ li l-UE jeħtieġ li tiġi riformata sabiex tkun tista' tindirizza mhux biss l-isfidi attwali, iżda wkoll dawk futuri; |
| --- | --- |

C.

billi l-Parlament Ewropew impenja ruħu bis-sħiħ għall-Konferenza, filwaqt li jemmen bis-sħiħ li l-UE jeħtieġ li tiġi riformata sabiex tkun tista' tindirizza mhux biss l-isfidi attwali, iżda wkoll dawk futuri;

| D. | billi l-konklużjonijiet tal-Konferenza se jkollhom bżonn jindirizzaw ukoll il-konsegwenzi kollha tal-invażjoni tal-Ukrajna mir-Russja, f'kuntest diġà impenjattiv ħafna wara l-pandemija; |
| --- | --- |

D.

billi l-konklużjonijiet tal-Konferenza se jkollhom bżonn jindirizzaw ukoll il-konsegwenzi kollha tal-invażjoni tal-Ukrajna mir-Russja, f'kuntest diġà impenjattiv ħafna wara l-pandemija;

| E. | billi l-proposti li joħorġu mill-parteċipazzjoni taċ-ċittadini, kif tradotti fil-konklużjonijiet finali tal-Konferenza, jitolbu li l-Unjoni Ewropea ssir aktar demokratika, sigura, effettiva, prospera, aktar ġusta, sostenibbli, aktar kapaċi li taġixxi u attur aktar influwenti fid-dinja; |
| --- | --- |

E.

billi l-proposti li joħorġu mill-parteċipazzjoni taċ-ċittadini, kif tradotti fil-konklużjonijiet finali tal-Konferenza, jitolbu li l-Unjoni Ewropea ssir aktar demokratika, sigura, effettiva, prospera, aktar ġusta, sostenibbli, aktar kapaċi li taġixxi u attur aktar influwenti fid-dinja;

| F. | billi l-UE għandha tkun mgħammra b'mezzi suffiċjenti u xierqa biex tilħaq l-għanijiet imsemmija hawn fuq, li jenfasizza għal darb'oħra l-ħtieġa li jittejjeb il-mod kif jaħdmu l-istituzzjonijiet; |
| --- | --- |

F.

billi l-UE għandha tkun mgħammra b'mezzi suffiċjenti u xierqa biex tilħaq l-għanijiet imsemmija hawn fuq, li jenfasizza għal darb'oħra l-ħtieġa li jittejjeb il-mod kif jaħdmu l-istituzzjonijiet;

| G. | billi l-UE għandha għalhekk tingħata s-setgħa b'għodod li jippermettulha taġixxi fuq sfidi transnazzjonali importanti fl-oqsma tas-sigurtà, is-saħħa, it-tibdil fil-klima u l-ambjent, il-migrazzjoni, id-diġitalizzazzjoni, id-difiża, it-tassazzjoni, il-ġlieda kontra l-inugwaljanzi, il-politiki ekonomiċi u soċjali, u l-ġeopolitika; |
| --- | --- |

G.

billi l-UE għandha għalhekk tingħata s-setgħa b'għodod li jippermettulha taġixxi fuq sfidi transnazzjonali importanti fl-oqsma tas-sigurtà, is-saħħa, it-tibdil fil-klima u l-ambjent, il-migrazzjoni, id-diġitalizzazzjoni, id-difiża, it-tassazzjoni, il-ġlieda kontra l-inugwaljanzi, il-politiki ekonomiċi u soċjali, u l-ġeopolitika;

| H. | billi minbarra l-proposti leġiżlattivi, il-ftuħ ta' proċess ta' riformi istituzzjonali huwa meħtieġ sabiex jiġu implimentati r-rakkomandazzjonijiet u l-aspettattivi tal-proċess ta' parteċipazzjoni taċ-ċittadini; |
| --- | --- |

H.

billi minbarra l-proposti leġiżlattivi, il-ftuħ ta' proċess ta' riformi istituzzjonali huwa meħtieġ sabiex jiġu implimentati r-rakkomandazzjonijiet u l-aspettattivi tal-proċess ta' parteċipazzjoni taċ-ċittadini;

| I. | billi politiki ġodda u, f'xi każijiet, bidliet fit-Trattati, huma meħtieġa mhux bħala mezz fihom infushom, iżda fl-interess tal-Ewropej kollha, billi jimmiraw li jsawru mill-ġdid l-UE b'mod li jiggarantixxi l-awtonomija strateġika miftuħa tagħha, is-sigurtà, is-sostenibbiltà u l-kompetittività, it-titjib tal-kundizzjonijiet tal-għajxien u tax-xogħol, u r-rispett għall-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali; |
| --- | --- |

I.

billi politiki ġodda u, f'xi każijiet, bidliet fit-Trattati, huma meħtieġa mhux bħala mezz fihom infushom, iżda fl-interess tal-Ewropej kollha, billi jimmiraw li jsawru mill-ġdid l-UE b'mod li jiggarantixxi l-awtonomija strateġika miftuħa tagħha, is-sigurtà, is-sostenibbiltà u l-kompetittività, it-titjib tal-kundizzjonijiet tal-għajxien u tax-xogħol, u r-rispett għall-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali;

| J. | billi l-Konferenza turi, għal darb'oħra, li kwalunkwe riforma tal-Unjoni titlob l-involviment sħiħ tal-Parlament, tal-Kummissjoni, tal-Kunsill u tal-partijiet ikkonċernati rilevanti, kif ukoll l-involviment dirett maċ-ċittadini; |
| --- | --- |

J.

billi l-Konferenza turi, għal darb'oħra, li kwalunkwe riforma tal-Unjoni titlob l-involviment sħiħ tal-Parlament, tal-Kummissjoni, tal-Kunsill u tal-partijiet ikkonċernati rilevanti, kif ukoll l-involviment dirett maċ-ċittadini;

| K. | billi l-esperjenza tal-Konferenza tikkonferma l-importanza li jissaħħu l-mezzi kollha possibbli ta' djalogu u kooperazzjoni bejn il-Parlament Ewropew u l-parlamenti nazzjonali; |
| --- | --- |

K.

billi l-esperjenza tal-Konferenza tikkonferma l-importanza li jissaħħu l-mezzi kollha possibbli ta' djalogu u kooperazzjoni bejn il-Parlament Ewropew u l-parlamenti nazzjonali;

| 1. | Jilqa' l-konklużjonijiet tal-Konferenza kif approvati mill-Plenarja tal-Konferenza fit-30 ta' April 2022; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jesprimi s-sodisfazzjon tiegħu bil-proposti ambizzjużi u kostruttivi fformulati mill-Konferenza, ibbażati fuq ir-rakkomandazzjonijiet u l-ideat li joħorġu mill-Panels taċ-Ċittadini Ewropej u nazzjonali, l-Avveniment Ewropew taż-Żgħażagħ u mill-pjattaforma online; jilqa' l-fatt li l-konklużjonijiet tal-Konferenza ġew abbozzati fi proċess immexxi miċ-ċittadini u jenfasizza l-importanza tal-parteċipazzjoni taċ-ċittadini fid-demokrazija Ewropea; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Iqis li l-Konferenza wasslet għal parteċipazzjoni innovattiva u b'suċċess miċ-ċittadini Ewropej u pprovdiet opportunità addizzjonali għall-istituzzjonijiet Ewropej, li wasslet għal djalogu komprensiv bejn iċ-ċittadini, il-parlamenti nazzjonali, l-awtoritajiet reġjonali u lokali, is-sħab soċjali u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili dwar il-futur tal-Unjoni; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jenfasizza l-importanza tad-dimensjoni parlamentari tal-proċess tal-Konferenza u jesprimi x-xewqa tiegħu li jrawwem u jsaħħaħ id-djalogu u l-kooperazzjoni bejn il-parlamenti nazzjonali u l-Parlament Ewropew; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jemmen li rwol akbar fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-UE jimxi id f'id ma' istituzzjonijiet tal-UE aktar demokratiċi, trasparenti u responsabbli; jappoġġa, barra minn hekk, l-involviment kontinwu tal-parteċipazzjoni u l-konsultazzjoni taċ-ċittadini f'dan il-proċess; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jirrimarka li l-aktar kriżijiet reċenti jitolbu soluzzjonijiet Ewropej komuni; jemmen li l-Konferenza rrappreżentat opportunità unika biex tipprovdi lill-UE bi proposti li jħarsu 'l quddiem f'dan ir-rigward; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Iqis li l-aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna turi l-ħtieġa ta' UE ġeopolitika aktar b'saħħitha, li titkellem b'vuċi waħda fid-dinja u ssegwi politiki komuni fl-oqsma tas-sigurtà, id-difiża, l-enerġija u l-migrazzjoni, abbażi ta' azzjoni komuni u solidarjetà sħiħa; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Ifakkar li b'reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, l-UE wriet il-kapaċità tagħha li taġixxi u tippromwovi soluzzjonijiet innovattivi u komuni fir-rigward tas-saħħa, it-tkabbir ekonomiku u l-koeżjoni soċjali; huwa tal-fehma li dawn l-azzjonijiet pożittivi jeħtieġ li jiġu ttrasformati f'qafas istituzzjonali u ta' politika permanenti ġdid; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jenfasizza li l-konklużjonijiet tal-Konferenza juru l-ħtieġa urġenti li l-UE jkollha rwol ewlieni fl-indirizzar tat-tibdil fil-klima, il-protezzjoni tal-bijodiversità u l-promozzjoni tas-sostenibbiltà; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jenfasizza l-ħtieġa li jinkisbu riżultati dwar il-konklużjonijiet tal-Konferenza u dwar l-aspettattivi taċ-ċittadini billi naħdmu fuq bidliet ambizzjużi f'xi wħud mill-aktar politiki kruċjali tagħna; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jemmen li integrazzjoni politika aktar profonda u demokrazija ġenwina, kif enfasizzat fil-konklużjonijiet tal-Konferenza, jistgħu jinkisbu permezz ta' dritt ta' inizjattiva leġiżlattiva għall-Parlament Ewropew u l-abolizzjoni tal-unanimità fil-Kunsill; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jirrikonoxxi li l-konklużjonijiet tal-Konferenza jirrikjedu bidliet fit-Trattati, fost l-oħrajn, fir-rigward tas-simplifikazzjoni tal-arkitettura istituzzjonali tal-UE, aktar trasparenza u responsabbiltà fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet u riflessjoni ġdida dwar il-kompetenzi tal-UE; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jappoġġa, kif enfasizzat fil-konklużjonijiet tal-gruppi ta' ħidma tal-Konferenza, bidla lejn mudell ta' tkabbir sostenibbli, inklużiv u reżiljenti; it-tisħiħ tal-kompetittività u r-reżiljenza tal-ekonomija tal-UE, b'attenzjoni speċjali għall-SMEs bħala s-sinsla tal-ekonomija tagħna, u kontroll tal-kompetittività; l-implimentazzjoni sħiħa tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, inklużi l-miri ewlenin rilevanti tiegħu għall-2030; Protokoll dwar il-Progress Soċjali; u l-promozzjoni ta' investimenti orjentati lejn il-futur iffokati fuq it-tranżizzjonijiet ġusti, ekoloġiċi u diġitali, b'dimensjoni soċjali b'saħħitha, inkluża l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, filwaqt li jitqiesu wkoll l-eżempji ta' NextGenerationEU u l-istrument Ewropew għal Appoġġ temporanju biex jittaffew ir-Riskji ta' Qgħad f'Emerġenza (SURE); |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jemmen li huwa essenzjali li wieħed jiffoka fuq is-segwitu għall-proposti tal-Konferenza, sabiex jitwettqu t-talbiet taċ-ċittadini; jistenna li l-istituzzjonijiet Ewropej kollha jimpenjaw ruħhom għal approċċ kostruttiv u ambizzjuż, skont ir-rwoli u l-kompetenzi rispettivi tagħhom, f'kull stadju tas-segwitu, inkluż billi jagħmlu proposti leġiżlattivi; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jinsab lest li jwettaq ir-rwol tiegħu u jiżgura segwitu xieraq għall-eżitu tal-Konferenza; jitlob, għalhekk, li tissejjaħ Konvenzjoni billi tiġi attivata l-proċedura għar-reviżjoni tat-Trattati prevista fl-Artikolu 48 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, u jistieden lill-Kumitat għall-Affarijiet Kostituzzjonali tiegħu biex iniedi l-proċedura meħtieġa kif xieraq; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni kif ukoll lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri. |
| --- | --- |

16.

---

(1)  ĠU C 270, 7.7.2021, p. 71.

(2)  ĠU C 252, 18.7.2018, p. 215.

(3)  ĠU C 252, 18.7.2018, p. 201.

(4)  ĠU C 449, 23.12.2020, p. 90.

(5)  ĠU C 425, 20.10.2021, p. 98.

---

Il-Ħamis 5 ta’ Mejju 2022

| 6.12.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 465/112 |
| --- | --- | --- | --- |

6.12.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 465/112

---

P9_TA(2022)0199

Il-każ ta' Osman Kavala fit-Turkija

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Mejju 2022 dwar il-każ ta' Osman Kavala fit-Turkija (2022/2656(RSP))

(2022/C 465/08)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar it-Turkija, b'mod partikolari dawk tad-19 ta' Mejju 2021 dwar ir-Rapporti tal-Kummissjoni 2019-2020 dwar it-Turkija (1) u tal-21 ta' Jannar 2021 dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fit-Turkija, b'mod partikolari l-każ ta' Selahattin Demirtaş u priġunieri oħra minħabba twemmin (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar it-Turkija, b'mod partikolari dawk tad-19 ta' Mejju 2021 dwar ir-Rapporti tal-Kummissjoni 2019-2020 dwar it-Turkija (1) u tal-21 ta' Jannar 2021 dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fit-Turkija, b'mod partikolari l-każ ta' Selahattin Demirtaş u priġunieri oħra minħabba twemmin (2),

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet tar-Rapporteur Permanenti tal-Parlament għat-Turkija u l-President tad-Delegazzjoni għall-Kumitat Parlamentari Konġunt UE-Turkija tal-21 ta' April 2022 dwar is-smigħ finali tal-proċess Gezi u tat-18 ta' Diċembru 2020 dwar id-deċiżjoni tal-qorti dwar Osman Kavala, u d-dikjarazzjoni tal-President tad-Delegazzjoni għall-Kumitat Parlamentari Konġunt UE-Turkija tal-20 ta' Frar 2020 dwar id-detenzjoni ta' Osman Kavala, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet tar-Rapporteur Permanenti tal-Parlament għat-Turkija u l-President tad-Delegazzjoni għall-Kumitat Parlamentari Konġunt UE-Turkija tal-21 ta' April 2022 dwar is-smigħ finali tal-proċess Gezi u tat-18 ta' Diċembru 2020 dwar id-deċiżjoni tal-qorti dwar Osman Kavala, u d-dikjarazzjoni tal-President tad-Delegazzjoni għall-Kumitat Parlamentari Konġunt UE-Turkija tal-20 ta' Frar 2020 dwar id-detenzjoni ta' Osman Kavala,

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-19 ta' Ottubru 2021 dwar il-Politika tat-Tkabbir tal-UE (COM(2021)0644) u r-Rapport li jakkumpanjaha tal-2021 dwar it-Turkija (SWD(2021)0290), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-19 ta' Ottubru 2021 dwar il-Politika tat-Tkabbir tal-UE (COM(2021)0644) u r-Rapport li jakkumpanjaha tal-2021 dwar it-Turkija (SWD(2021)0290),

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tal-24 ta' Ġunju 2021, u l-konklużjonijiet preċedenti rilevanti kollha tal-Kunsill u tal-Kunsill Ewropew, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tal-24 ta' Ġunju 2021, u l-konklużjonijiet preċedenti rilevanti kollha tal-Kunsill u tal-Kunsill Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Diċembru 2021 dwar it-tkabbir u l-proċess ta' stabbilizzazzjoni u ta' assoċjazzjoni, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Diċembru 2021 dwar it-tkabbir u l-proċess ta' stabbilizzazzjoni u ta' assoċjazzjoni,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà tas-26 ta' April 2022 dwar il-kundanna tas-Sur Osman Kavala, u d-dikjarazzjonijiet preċedenti tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna dwar il-każ tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà tas-26 ta' April 2022 dwar il-kundanna tas-Sur Osman Kavala, u d-dikjarazzjonijiet preċedenti tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna dwar il-każ tiegħu,

| — | wara li kkunsidra s-sentenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem (QEDB) tal-10 ta' Diċembru 2019 fil-kawża ta' Kavala vs it-Turkija (28749/18), li saret finali fil-11 ta' Mejju 2020, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra s-sentenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem (QEDB) tal-10 ta' Diċembru 2019 fil-kawża ta' Kavala vs it-Turkija (28749/18), li saret finali fil-11 ta' Mejju 2020,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet rilevanti tal-Kumitat tal-Ministri tal-Kunsill tal-Ewropa, inkluża r-riżoluzzjoni interim tat-2 ta' Diċembru 2021 dwar l-eżekuzzjoni tas-sentenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem f'Kavala kontra t-Turkija, u r-riżoluzzjoni interim tat-2 ta' Frar 2022 dwar l-istess suġġett, li wasslu għat-tnedija ta' proċedimenti ta' ksur kontra t-Turkija minħabba r-rifjut tagħha li timplimenta s-sentenza tal-2019 tal-QEDB u teħles lil Osman Kavala, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet rilevanti tal-Kumitat tal-Ministri tal-Kunsill tal-Ewropa, inkluża r-riżoluzzjoni interim tat-2 ta' Diċembru 2021 dwar l-eżekuzzjoni tas-sentenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem f'Kavala kontra t-Turkija, u r-riżoluzzjoni interim tat-2 ta' Frar 2022 dwar l-istess suġġett, li wasslu għat-tnedija ta' proċedimenti ta' ksur kontra t-Turkija minħabba r-rifjut tagħha li timplimenta s-sentenza tal-2019 tal-QEDB u teħles lil Osman Kavala,

| — | wara li kkunsidra r-reazzjoni tas-Segretarju Ġenerali tal-Kunsill tal-Ewropa tat-18 ta' Frar 2020 għas-sentenza dwar Osman Kavala fit-Turkija u r-reazzjoni tal-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Bniedem tal-Kunsill tal-Ewropa tad-19 ta' Frar 2020 għall-arrest mill-ġdid ta' Osman Kavala, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-reazzjoni tas-Segretarju Ġenerali tal-Kunsill tal-Ewropa tat-18 ta' Frar 2020 għas-sentenza dwar Osman Kavala fit-Turkija u r-reazzjoni tal-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Bniedem tal-Kunsill tal-Ewropa tad-19 ta' Frar 2020 għall-arrest mill-ġdid ta' Osman Kavala,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem (KEDB) tal-4 ta' Novembru 1950, li t-Turkija hija Stat parti għaliha, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem (KEDB) tal-4 ta' Novembru 1950, li t-Turkija hija Stat parti għaliha,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 46 tal-KEDB li jistabbilixxi li “l-Partijiet Għolja Kontraenti jimpenjaw ruħhom li jirrispettaw is-sentenza finali tal-Qorti (QEDB) fi kwalunkwe każ li jkunu parti fih”, u, għaldaqstant, wara li kkunsidra l-obbligu li t-Turkija timplimenta s-sentenzi kollha tal-QEDB; |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 46 tal-KEDB li jistabbilixxi li “l-Partijiet Għolja Kontraenti jimpenjaw ruħhom li jirrispettaw is-sentenza finali tal-Qorti (QEDB) fi kwalunkwe każ li jkunu parti fih”, u, għaldaqstant, wara li kkunsidra l-obbligu li t-Turkija timplimenta s-sentenzi kollha tal-QEDB;

| — | wara li kkunsidra l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi, li ġie adottat mill-Assemblea Ġenerali tan-NU fid-19 ta' Diċembru 1966 u li t-Turkija hija Stat parti tiegħu, u b'mod partikolari l-Artikolu 9 tiegħu dwar l-arrest arbitrarju u d-detenzjoni, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi, li ġie adottat mill-Assemblea Ġenerali tan-NU fid-19 ta' Diċembru 1966 u li t-Turkija hija Stat parti tiegħu, u b'mod partikolari l-Artikolu 9 tiegħu dwar l-arrest arbitrarju u d-detenzjoni,

| — | wara li kkunsidra d-deċiżjoni tat-13-il Qorti Kriminali Għolja ta' Istanbul rigward il-proċess Gezi tal-25 ta' April 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-deċiżjoni tat-13-il Qorti Kriminali Għolja ta' Istanbul rigward il-proċess Gezi tal-25 ta' April 2022,

| — | wara li kkunsidra d-deċiżjoni tat-30 Qorti Kriminali Għolja ta' Istanbul rigward il-proċess Gezi tat-18 ta' Frar 2020, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-deċiżjoni tat-30 Qorti Kriminali Għolja ta' Istanbul rigward il-proċess Gezi tat-18 ta' Frar 2020,

| — | wara li kkunsidra l-Linji Gwida tal-UE dwar id-Difensuri tad-Drittijiet tal-Bniedem, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Linji Gwida tal-UE dwar id-Difensuri tad-Drittijiet tal-Bniedem,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-10 ta' Diċembru 1948, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-10 ta' Diċembru 1948,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 144(5) u 132(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 144(5) u 132(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| A. | billi fil-25 ta' April 2022, it-13-il Qorti Kriminali Għolja ta' Istanbul, ippreseduta mill-Imħallef Mesut Özdemir, ikkundannat lil Osman Kavala, filantropista u difensur prominenti tad-drittijiet tal-bniedem, għal għomru l-ħabs mingħajr libertà kondizzjonali, u sabitu ħati li pprova jwaqqa' l-gvern, iżda lliberatu minn akkużi ta' spjunaġġ; billi seba' akkużati oħra, inkluż l-arkitett Mücella Yapıcı, l-avukat Can Atalay, il-pjanifikatur tal-belt Tayfun Kahraman, id-direttur tal-Iskola Ewropea tal-Politika ta' Boğaziçi Ali Hakan Altınay, il-fundatur tal-Università Bilgi ta' Istanbul Yiğit Ali Ekmekçi, il-produttur tal-films Çiğdem Mater Utku u l-produttur tal-films dokumentarji Mine Özerden ġew ikkundannati għal 18-il sena ħabs fuq l-istess akkużi; billi l-Qorti ordnat l-arrest immedjat tagħhom fl-awla tal-qorti; billi dawn l-allegazzjonijiet huma politikament motivati u qatt ma ġew sostanzjati, lanqas fis-sentenza tal-25 ta' April 2022; |
| --- | --- |

A.

billi fil-25 ta' April 2022, it-13-il Qorti Kriminali Għolja ta' Istanbul, ippreseduta mill-Imħallef Mesut Özdemir, ikkundannat lil Osman Kavala, filantropista u difensur prominenti tad-drittijiet tal-bniedem, għal għomru l-ħabs mingħajr libertà kondizzjonali, u sabitu ħati li pprova jwaqqa' l-gvern, iżda lliberatu minn akkużi ta' spjunaġġ; billi seba' akkużati oħra, inkluż l-arkitett Mücella Yapıcı, l-avukat Can Atalay, il-pjanifikatur tal-belt Tayfun Kahraman, id-direttur tal-Iskola Ewropea tal-Politika ta' Boğaziçi Ali Hakan Altınay, il-fundatur tal-Università Bilgi ta' Istanbul Yiğit Ali Ekmekçi, il-produttur tal-films Çiğdem Mater Utku u l-produttur tal-films dokumentarji Mine Özerden ġew ikkundannati għal 18-il sena ħabs fuq l-istess akkużi; billi l-Qorti ordnat l-arrest immedjat tagħhom fl-awla tal-qorti; billi dawn l-allegazzjonijiet huma politikament motivati u qatt ma ġew sostanzjati, lanqas fis-sentenza tal-25 ta' April 2022;

| B. | billi Osman Kavala ġie arrestat u mitfugħ il-ħabs għall-ewwel darba fl-1 ta' Novembru 2017 fuq akkużi relatati mal-protesti ta' Gezi Park fl-2013 u l-attentat ta' kolp ta' stat fl-2016; billi l-proċess Gezi Park beda f'Ġunju 2019; billi s-Sur Kavala ġie akkużat li ffinanzja l-protesti ta' Gezi Park u organizzahom; billi fit-18 ta' Frar 2020, it-30 Qorti Kriminali Għolja ta' Istanbul illiberat lis-Sur Kavala fil-proċess Gezi u ordnat il-ħelsien immedjat tiegħu, filwaqt li kkwotat in-nuqqas totali ta' evidenza konkreta u materjali li tikkonferma li l-allegati delitti kienu twettqu; billi l-Qorti lliberat ukoll lil Mücella Yapıcı, Can Atalay, Tayfun Kahraman, Ali Hakan Altınay, Yiğit Aksakoğlu, Yiğit Ali Ekmekçi, Çiğdem Mater Utku u Mine Özerden; billi s-Sur Kavala kien l-uniku akkużat li kien għadu f'kustodja saż-żmien tal-liberazzjoni tiegħu, peress li nżamm f'arrest preventiv illegali mit-18 ta' Ottubru 2017 fuq akkużi mhux sostanzjati; |
| --- | --- |

B.

billi Osman Kavala ġie arrestat u mitfugħ il-ħabs għall-ewwel darba fl-1 ta' Novembru 2017 fuq akkużi relatati mal-protesti ta' Gezi Park fl-2013 u l-attentat ta' kolp ta' stat fl-2016; billi l-proċess Gezi Park beda f'Ġunju 2019; billi s-Sur Kavala ġie akkużat li ffinanzja l-protesti ta' Gezi Park u organizzahom; billi fit-18 ta' Frar 2020, it-30 Qorti Kriminali Għolja ta' Istanbul illiberat lis-Sur Kavala fil-proċess Gezi u ordnat il-ħelsien immedjat tiegħu, filwaqt li kkwotat in-nuqqas totali ta' evidenza konkreta u materjali li tikkonferma li l-allegati delitti kienu twettqu; billi l-Qorti lliberat ukoll lil Mücella Yapıcı, Can Atalay, Tayfun Kahraman, Ali Hakan Altınay, Yiğit Aksakoğlu, Yiğit Ali Ekmekçi, Çiğdem Mater Utku u Mine Özerden; billi s-Sur Kavala kien l-uniku akkużat li kien għadu f'kustodja saż-żmien tal-liberazzjoni tiegħu, peress li nżamm f'arrest preventiv illegali mit-18 ta' Ottubru 2017 fuq akkużi mhux sostanzjati;

| C. | billi fit-22 ta' Jannar 2021, it-Tielet Awla Kriminali tal-Qorti Reġjonali tal-Ġustizzja ta' Istanbul, il-Qorti tal-Appell, reġġgħet lura s-sentenzi li lliberaw lis-Sur Kavala u t-tmien akkużati oħra; |
| --- | --- |

C.

billi fit-22 ta' Jannar 2021, it-Tielet Awla Kriminali tal-Qorti Reġjonali tal-Ġustizzja ta' Istanbul, il-Qorti tal-Appell, reġġgħet lura s-sentenzi li lliberaw lis-Sur Kavala u t-tmien akkużati oħra;

| D. | billi rreferiet għall-akkużi mressqa kontra l-akkużati fil-kawża, il-Qorti ġġustifikat it-treġġigħ lura tagħha billi indikat li l-biċċiet ta' evidenza bħall-posts tal-media soċjali tal-akkużati, l-istqarrijiet għall-istampa u l-islogans li qalu ma ġewx ikkunsidrati meta ngħatat is-sentenza preċedenti; |
| --- | --- |

D.

billi rreferiet għall-akkużi mressqa kontra l-akkużati fil-kawża, il-Qorti ġġustifikat it-treġġigħ lura tagħha billi indikat li l-biċċiet ta' evidenza bħall-posts tal-media soċjali tal-akkużati, l-istqarrijiet għall-istampa u l-islogans li qalu ma ġewx ikkunsidrati meta ngħatat is-sentenza preċedenti;

| E. | billi seba' akkużati, inklużi l-ġurnalist Can Dündar u l-attur Mehmet Ali Alabora, baqgħu barra mill-pajjiż sakemm dam il-proċess; billi l-Qorti sseparat il-kawżi tagħhom minn dawk tad-disa' akkużati li għadhom fil-pajjiż u ħarġitilhom mandati ta' arrest; billi fid-deċiżjoni tagħha tat-18 ta' Frar 2020, il-Qorti rrevokat il-mandati ta' arrest; |
| --- | --- |

E.

billi seba' akkużati, inklużi l-ġurnalist Can Dündar u l-attur Mehmet Ali Alabora, baqgħu barra mill-pajjiż sakemm dam il-proċess; billi l-Qorti sseparat il-kawżi tagħhom minn dawk tad-disa' akkużati li għadhom fil-pajjiż u ħarġitilhom mandati ta' arrest; billi fid-deċiżjoni tagħha tat-18 ta' Frar 2020, il-Qorti rrevokat il-mandati ta' arrest;

| F. | billi ftit sigħat biss wara l-liberazzjoni tiegħu u qabel ma setgħet tiġi implimentata l-ordni ta' ħelsien tiegħu, is-Sur Kavala reġa' ġie arrestat u ttrasferit għall-kustodja tal-pulizija fuq talba tal-Kap Prosekutur Pubbliku ta' Istanbul İrfan Fidan skont l-Artikolu 309 tal-Kodiċi Kriminali tat-Turkija fuq akkużi li pprova jimmina l-ordni kostituzzjonali fil-kuntest ta' investigazzjoni parallela li għaddejja bħalissa fir-rigward tal-allegat involviment tiegħu fl-attentat ta' kolp ta' stat tal-15 ta' Lulju 2016; |
| --- | --- |

F.

billi ftit sigħat biss wara l-liberazzjoni tiegħu u qabel ma setgħet tiġi implimentata l-ordni ta' ħelsien tiegħu, is-Sur Kavala reġa' ġie arrestat u ttrasferit għall-kustodja tal-pulizija fuq talba tal-Kap Prosekutur Pubbliku ta' Istanbul İrfan Fidan skont l-Artikolu 309 tal-Kodiċi Kriminali tat-Turkija fuq akkużi li pprova jimmina l-ordni kostituzzjonali fil-kuntest ta' investigazzjoni parallela li għaddejja bħalissa fir-rigward tal-allegat involviment tiegħu fl-attentat ta' kolp ta' stat tal-15 ta' Lulju 2016;

| G. | billi fid-19 ta' Frar 2020, il-President Recep Tayyip Erdoğan tat-Turkija kkundanna s-sentenza tat-30 Qorti Kriminali Għolja ta' Istanbul, fejn iddikjara li l-liberazzjoni tas-Sur Kavala kienet parti minn skema mfittxija minn individwi “li jixtiequ jqajmu rewwixti f'ċerti pajjiżi u jqanqlu l-inkwiet” u rrefera għal dawn l-individwi bħala “għedewwa volontarji tal-Istat u tal-poplu tiegħu”; billi d-dikjarazzjonijiet tal-President Erdoğan, flimkien ma' dawk ta' uffiċjali oħra ta' livell għoli, jimminaw b'mod attiv l-indipendenza tal-ġudikatura Torka; |
| --- | --- |

G.

billi fid-19 ta' Frar 2020, il-President Recep Tayyip Erdoğan tat-Turkija kkundanna s-sentenza tat-30 Qorti Kriminali Għolja ta' Istanbul, fejn iddikjara li l-liberazzjoni tas-Sur Kavala kienet parti minn skema mfittxija minn individwi “li jixtiequ jqajmu rewwixti f'ċerti pajjiżi u jqanqlu l-inkwiet” u rrefera għal dawn l-individwi bħala “għedewwa volontarji tal-Istat u tal-poplu tiegħu”; billi d-dikjarazzjonijiet tal-President Erdoğan, flimkien ma' dawk ta' uffiċjali oħra ta' livell għoli, jimminaw b'mod attiv l-indipendenza tal-ġudikatura Torka;

| H. | billi l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku appella wkoll kontra l-verdetti ta' liberazzjoni u l-Prosekutur Pubbliku Edip Şahiner talab li l-liberazzjonijiet jitreġġgħu lura biex il-proċedura tittawwal b'mod artifiċjali; |
| --- | --- |

H.

billi l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku appella wkoll kontra l-verdetti ta' liberazzjoni u l-Prosekutur Pubbliku Edip Şahiner talab li l-liberazzjonijiet jitreġġgħu lura biex il-proċedura tittawwal b'mod artifiċjali;

| I. | billi wara d-dikjarazzjonijiet tal-President Erdoğan, il-Kunsill tal-Imħallfin u l-Prosekuturi (HSK), li huwa responsabbli għall-ħatriet u l-amministrazzjoni ġudizzjarja, fetaħ investigazzjoni dwar it-tliet imħallfin li lliberaw lis-Sur Kavala u lit-tmien koakkużati tiegħu, filwaqt li kkwota nuqqasijiet fis-sentenza tagħhom; billi l-proċedimenti dixxiplinari kontra dawn l-imħallfin jidhru li kkostitwixxew indħil dirett fis-setgħa tat-teħid tad-deċiżjonijiet tagħhom u seta' kellhom effett dissważiv fuq l-indipendenza tal-membri kollha tal-ġudikatura; |
| --- | --- |

I.

billi wara d-dikjarazzjonijiet tal-President Erdoğan, il-Kunsill tal-Imħallfin u l-Prosekuturi (HSK), li huwa responsabbli għall-ħatriet u l-amministrazzjoni ġudizzjarja, fetaħ investigazzjoni dwar it-tliet imħallfin li lliberaw lis-Sur Kavala u lit-tmien koakkużati tiegħu, filwaqt li kkwota nuqqasijiet fis-sentenza tagħhom; billi l-proċedimenti dixxiplinari kontra dawn l-imħallfin jidhru li kkostitwixxew indħil dirett fis-setgħa tat-teħid tad-deċiżjonijiet tagħhom u seta' kellhom effett dissważiv fuq l-indipendenza tal-membri kollha tal-ġudikatura;

| J. | billi f'konformità mal-Liġi tat-Turkija Nru 7188 dwar l-emendar tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali u ċerti liġijiet, suspettat li qed jiffaċċja akkużi ta' terroriżmu jew reati kontra l-Istat jista' jinżamm f'detenzjoni ta' qabel il-proċess għal mhux aktar minn sentejn qabel ma l-kawża tiegħu tgħaddi għall-proċess; billi l-fajl ta' investigazzjoni kontra s-Sur Kavala skont l-Artikolu 309 tal-Kodiċi Kriminali tat-Turkija nfetaħ fil-25 ta' Frar 2018; billi n-nuqqas tal-awtoritajiet Torok li jeħilsu lis-Sur Kavala fil-25 ta' Frar 2020 għalhekk ikkostitwixxa ksur tal-Kodiċi Kriminali tat-Turkija; |
| --- | --- |

J.

billi f'konformità mal-Liġi tat-Turkija Nru 7188 dwar l-emendar tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali u ċerti liġijiet, suspettat li qed jiffaċċja akkużi ta' terroriżmu jew reati kontra l-Istat jista' jinżamm f'detenzjoni ta' qabel il-proċess għal mhux aktar minn sentejn qabel ma l-kawża tiegħu tgħaddi għall-proċess; billi l-fajl ta' investigazzjoni kontra s-Sur Kavala skont l-Artikolu 309 tal-Kodiċi Kriminali tat-Turkija nfetaħ fil-25 ta' Frar 2018; billi n-nuqqas tal-awtoritajiet Torok li jeħilsu lis-Sur Kavala fil-25 ta' Frar 2020 għalhekk ikkostitwixxa ksur tal-Kodiċi Kriminali tat-Turkija;

| K. | billi n-nuqqas tal-Uffiċċju tal-Kap Prosekutur Pubbliku ta' Istanbul li jwettaq interrogazzjoni ġdida wara l-arrest mill-ġdid tas-Sur Kavala juri li ma nstabet l-ebda evidenza ġdida li tissostanzja l-akkużi mressqa skont l-Artikolu 309 tal-Kodiċi Kriminali tat-Turkija mill-ordni ta' rilaxx ex officio tal-11 ta' Ottubru 2019; billi dan in-nuqqas ta' evidenza ġdida kkostitwixxa nuqqas ta' raġunijiet kredibbli għall-arrest mill-ġdid tas-Sur Kavala fuq l-istess akkużi; |
| --- | --- |

K.

billi n-nuqqas tal-Uffiċċju tal-Kap Prosekutur Pubbliku ta' Istanbul li jwettaq interrogazzjoni ġdida wara l-arrest mill-ġdid tas-Sur Kavala juri li ma nstabet l-ebda evidenza ġdida li tissostanzja l-akkużi mressqa skont l-Artikolu 309 tal-Kodiċi Kriminali tat-Turkija mill-ordni ta' rilaxx ex officio tal-11 ta' Ottubru 2019; billi dan in-nuqqas ta' evidenza ġdida kkostitwixxa nuqqas ta' raġunijiet kredibbli għall-arrest mill-ġdid tas-Sur Kavala fuq l-istess akkużi;

| L. | billi l-arrest mill-ġdid tas-Sur Kavala huwa eżempju ta' trattament ħażin, kif iddikjarat mill-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Bniedem tal-Kunsill tal-Ewropa Dunja Mijatović; billi d-deċiżjoni punittiva għall-arrest mill-ġdid tas-Sur Kavala tikkostitwixxi ksur ċar kemm tad-dritt nazzjonali kif ukoll tad-dritt internazzjonali; billi l-proċess kollu kontra s-Sur Kavala kien sensiela ta' manuvri ġudizzjarji u irregolaritajiet, imtappna minn indħil politiku, u bl-għan ewlieni li tiġi estiża d-detenzjoni tas-Sur Kavala; |
| --- | --- |

L.

billi l-arrest mill-ġdid tas-Sur Kavala huwa eżempju ta' trattament ħażin, kif iddikjarat mill-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Bniedem tal-Kunsill tal-Ewropa Dunja Mijatović; billi d-deċiżjoni punittiva għall-arrest mill-ġdid tas-Sur Kavala tikkostitwixxi ksur ċar kemm tad-dritt nazzjonali kif ukoll tad-dritt internazzjonali; billi l-proċess kollu kontra s-Sur Kavala kien sensiela ta' manuvri ġudizzjarji u irregolaritajiet, imtappna minn indħil politiku, u bl-għan ewlieni li tiġi estiża d-detenzjoni tas-Sur Kavala;

| M. | billi, fost deċiżjonijiet irrazzjonali oħra, bejn Awwissu 2021 u Frar 2022 il-kawża Gezi ġiet amalgamata mal-hekk imsejjaħ proċess Çarşı, li l-akkużati tiegħu wkoll raw li l-liberazzjoni tagħhom mibdula; billi l-imħallef li ppresjedi t-30 Qorti Kriminali Għolja ta' Istanbul, Mahmut Başbuğ, li talab li l-kawżi jiġu amalgamati, kien l-istess imħallef li ffirma l-amalgamazzjoni fit-13-il Qorti Kriminali Għolja wara li nħatar temporanjament għaliha; billi aktar tard, fi Frar 2022, it-13-il Qorti Kriminali Għolja ddeċidiet li terġa' taqsam il-kawżi għal darb'oħra għall-ebda raġuni apparenti; billi wieħed mill-imħallfin fil-panel tat-13-il Qorti Kriminali Għolja għall-proċess fil-25 ta' April 2022, Murat Bircan, applika biex ikun kandidat għall-Gran Assemblea Nazzjonali għall-partit fil-gvern fl-2018; |
| --- | --- |

M.

billi, fost deċiżjonijiet irrazzjonali oħra, bejn Awwissu 2021 u Frar 2022 il-kawża Gezi ġiet amalgamata mal-hekk imsejjaħ proċess Çarşı, li l-akkużati tiegħu wkoll raw li l-liberazzjoni tagħhom mibdula; billi l-imħallef li ppresjedi t-30 Qorti Kriminali Għolja ta' Istanbul, Mahmut Başbuğ, li talab li l-kawżi jiġu amalgamati, kien l-istess imħallef li ffirma l-amalgamazzjoni fit-13-il Qorti Kriminali Għolja wara li nħatar temporanjament għaliha; billi aktar tard, fi Frar 2022, it-13-il Qorti Kriminali Għolja ddeċidiet li terġa' taqsam il-kawżi għal darb'oħra għall-ebda raġuni apparenti; billi wieħed mill-imħallfin fil-panel tat-13-il Qorti Kriminali Għolja għall-proċess fil-25 ta' April 2022, Murat Bircan, applika biex ikun kandidat għall-Gran Assemblea Nazzjonali għall-partit fil-gvern fl-2018;

| N. | billi, fl-10 ta' Diċembru 2019, il-QEDB iddeċidiet li d-detenzjoni tas-Sur Kavala kienet bi ksur tal-Artikolu 5(1) tal-KEDB minħabba nuqqas ta' suspett raġonevoli, tal-Artikolu 5(4) tal-Konvenzjoni minħabba nuqqas ta' rimedju ġudizzjarju rapidu mill-Qorti Kostituzzjonali, u tal-Artikolu 18 tal-Konvenzjoni, flimkien mal-Artikolu 5(1) tagħha, minħabba n-natura politikament motivata tad-detenzjoni tiegħu, li l-għan tagħha kien li jiġi eżerċitat effett dissważiv fuq id-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem; |
| --- | --- |

N.

billi, fl-10 ta' Diċembru 2019, il-QEDB iddeċidiet li d-detenzjoni tas-Sur Kavala kienet bi ksur tal-Artikolu 5(1) tal-KEDB minħabba nuqqas ta' suspett raġonevoli, tal-Artikolu 5(4) tal-Konvenzjoni minħabba nuqqas ta' rimedju ġudizzjarju rapidu mill-Qorti Kostituzzjonali, u tal-Artikolu 18 tal-Konvenzjoni, flimkien mal-Artikolu 5(1) tagħha, minħabba n-natura politikament motivata tad-detenzjoni tiegħu, li l-għan tagħha kien li jiġi eżerċitat effett dissważiv fuq id-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem;

| O. | billi s-sentenza tal-QEDB tappartjeni kemm għall-akkużi miġjuba kontra s-Sur Kavala skont l-Artikolu 312 tal-Kodiċi Kriminali tat-Turkija għall-allegat involviment tiegħu fil-protesti ta' Gezi Park, kif ukoll l-akkużi miġjuba kontrih skont l-Artikolu 309 tal-Kodiċi Kriminali tat-Turkija għall-allegat involviment tiegħu fil-kolp ta' stat fallut tal-15 ta' Lulju 2016; |
| --- | --- |

O.

billi s-sentenza tal-QEDB tappartjeni kemm għall-akkużi miġjuba kontra s-Sur Kavala skont l-Artikolu 312 tal-Kodiċi Kriminali tat-Turkija għall-allegat involviment tiegħu fil-protesti ta' Gezi Park, kif ukoll l-akkużi miġjuba kontrih skont l-Artikolu 309 tal-Kodiċi Kriminali tat-Turkija għall-allegat involviment tiegħu fil-kolp ta' stat fallut tal-15 ta' Lulju 2016;

| P. | billi s-sentenza tal-QEDB talbet li l-awtoritajiet Torok jiżguraw il-ħelsien immedjat tas-Sur Kavala; billi ma sar l-ebda progress għall-ħelsien tiegħu, minkejja s-sentenza vinkolanti tal-QEDB fl-2019 u żewġ riżoluzzjonijiet interim tal-Kumitat tal-Ministri tal-Kunsill tal-Ewropa tat-2 ta' Diċembru 2021 u tat-2 ta' Frar 2022, li nedew proċedimenti ta' ksur kontra t-Turkija talli rrifjutat li timplimenta s-sentenza legalment vinkolanti tal-QEDB u l-ħelsien immedjat tas-Sur Kavala, li żied it-tħassib tal-UE dwar l-aderenza tal-ġudikatura Torka mal-istandards internazzjonali u tal-UE; |
| --- | --- |

P.

billi s-sentenza tal-QEDB talbet li l-awtoritajiet Torok jiżguraw il-ħelsien immedjat tas-Sur Kavala; billi ma sar l-ebda progress għall-ħelsien tiegħu, minkejja s-sentenza vinkolanti tal-QEDB fl-2019 u żewġ riżoluzzjonijiet interim tal-Kumitat tal-Ministri tal-Kunsill tal-Ewropa tat-2 ta' Diċembru 2021 u tat-2 ta' Frar 2022, li nedew proċedimenti ta' ksur kontra t-Turkija talli rrifjutat li timplimenta s-sentenza legalment vinkolanti tal-QEDB u l-ħelsien immedjat tas-Sur Kavala, li żied it-tħassib tal-UE dwar l-aderenza tal-ġudikatura Torka mal-istandards internazzjonali u tal-UE;

| Q. | billi l-partit fil-gvern Tork ripetutament qed inaqqar l-istat tad-dritt u l-istandards demokratiċi, u tad-drittijiet tal-bniedem, b'ripressjonijiet frekwenti fuq l-avversarji politiċi u d-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, li spiss jiġu akkużati b'akkużi ta' terroriżmu definiti b'mod wiesa'; |
| --- | --- |

Q.

billi l-partit fil-gvern Tork ripetutament qed inaqqar l-istat tad-dritt u l-istandards demokratiċi, u tad-drittijiet tal-bniedem, b'ripressjonijiet frekwenti fuq l-avversarji politiċi u d-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, li spiss jiġu akkużati b'akkużi ta' terroriżmu definiti b'mod wiesa';

| R. | billi wara diversi Stati Membri tal-UE ħarġu dikjarazzjonijiet li jikkundannaw id-detenzjoni kontinwa ta' Kavala, it-Turkija heddet li tiddikjara għaxra mill-ambaxxaturi tagħhom fit-Turkija persona non grata; |
| --- | --- |

R.

billi wara diversi Stati Membri tal-UE ħarġu dikjarazzjonijiet li jikkundannaw id-detenzjoni kontinwa ta' Kavala, it-Turkija heddet li tiddikjara għaxra mill-ambaxxaturi tagħhom fit-Turkija persona non grata;

| S. | billi t-Turkija, bħala pajjiż kandidat tal-UE, hija meħtieġa tirrispetta l-ogħla standards tad-demokrazija, inkluż ir-rispett għad-drittijiet tal-bniedem, l-istat tad-dritt, il-libertajiet fundamentali u d-dritt universali għal proċess ġust, u rispett strett għall-prinċipju tal-preżunzjoni tal-innoċenza u d-dritt għal proċess dovut; |
| --- | --- |

S.

billi t-Turkija, bħala pajjiż kandidat tal-UE, hija meħtieġa tirrispetta l-ogħla standards tad-demokrazija, inkluż ir-rispett għad-drittijiet tal-bniedem, l-istat tad-dritt, il-libertajiet fundamentali u d-dritt universali għal proċess ġust, u rispett strett għall-prinċipju tal-preżunzjoni tal-innoċenza u d-dritt għal proċess dovut;

| T. | billi t-Turkija ilha membru tal-Kunsill tal-Ewropa mid-9 ta' Awwissu 1949, li jorbotha mal-KEDB u mas-sentenzi tal-QEDB; |
| --- | --- |

T.

billi t-Turkija ilha membru tal-Kunsill tal-Ewropa mid-9 ta' Awwissu 1949, li jorbotha mal-KEDB u mas-sentenzi tal-QEDB;

| 1. | Jikkundanna, bl-aktar mod qawwi possibbli, is-sentenza reċenti tat-13-il Qorti Kriminali Għolja ta' Istanbul li imponiet sentenza ta' għomor il-ħabs aggravata fuq Osman Kavala wara aktar minn erba' snin u nofs ta' detenzjoni inġusta, illegali u illeġittima u inqas minn tliet xhur wara li l-Kumitat tal-Ministri tal-Kunsill tal-Ewropa nieda proċedimenti ta' ksur kontra t-Turkija talli rrifjutat li timplimenta s-sentenza legalment vinkolanti tal-QEDB; jemmen li huwa nstab ħati fuq akkużi mhux ġustifikati, għall-iskop ulterjuri li jsikktuh bħala difensur tad-drittijiet tal-bniedem u li jiskoraġġixxu l-vuċijiet kritiċi fit-Turkija; jikkundanna bl-istess mod l-għoti ta' sentenzi lill-koakkużati Mücella Yapıcı, Can Atalay, Tayfun Kahraman, Ali Hakan Altınay, Yiğit Ali Ekmekçi, Çiğdem Mater Utku u Mine Özerden; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jitlob li l-ħelsien immedjat u mingħajr kondizzjonijiet ta' Osman Kavala f'konformità mas-sentenza tal-2019 tal-QEDB, li l-akkużi kollha kontrih jitneħħew immedjatament u li d-drittijiet u l-libertajiet tiegħu jiġu ggarantiti bis-sħiħ, kif ukoll il-ħelsien immedjat tas-seba' koakkużati l-oħra fil-każ; jikkundanna l-fatt li Osman Kavala ġie kontinwament imċaħħad mil-libertà tiegħu minn Ottubru 2017 u jistieden lit-Turkija taġixxi f'konformità mal-obbligi internazzjonali u nazzjonali tagħha; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jesprimi solidarjetà sħiħa ma' Osman Kavala, il-bqija tal-akkużati fil-proċess Gezi u l-familji tagħhom; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jinsab imħasseb ħafna dwar id-deterjorament kontinwu tad-drittijiet u l-libertajiet fundamentali u l-istat tad-dritt fit-Turkija, speċjalment wara l-kolp ta' stat fallut; jistieden lill-awtoritajiet Torok itemmu l-fastidju ġudizzjarju tad-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, tal-akkademiċi, tal-ġurnalisti, tal-mexxejja spiritwali u tal-avukati; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jistieden lit-Turkija, bħala Membru tal-Kunsill tal-Ewropa, timplimenta bis-sħiħ is-sentenzi kollha tal-QEDB f'konformità mal-Artikolu 46 tal-KEDB, obbligu assolut li jirriżulta mis-sħubija tat-Turkija fil-Kunsill tal-Ewropa u li huwa minqux fil-kostituzzjoni tat-Turkija; jisħaq li r-rifjut tat-Turkija li timplimenta s-sentenza tal-QEDB dwar il-kawża ta' Osman Kavala jkompli jamplifika t-tħassib tal-UE rigward l-aderenza tal-ġudikatura Torka mal-istandards internazzjonali u Ewropej; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jikkundanna u jiddeplora l-isforzi u t-tentattivi kontinwi biex tiġi estiża l-priġunerija tas-Sur Kavala, minkejja n-nuqqas ta' kwalunkwe evidenza kredibbli jew tanġibbli, permezz ta' sensiela ta' tattiċi ġudizzjarji evażivi kumplessi inklużi l-amalgamazzjoni u d-diżassoċjazzjoni tal-fajls tal-kawżi u l-irregolaritajiet kostanti f'nuqqas ta' kunsiderazzjoni totali tal-istandards ta' proċess ġust u għas-servizz ta' skop politiku; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jinsab ixxukkjat bil-fatt li t-13-il Qorti Kriminali Għolja ta' Istanbul tat sentenza ta' għomor il-ħabs aggravata lil Osman Kavala talli allegatament ipprova jwaqqa' l-gvern bil-forza u uża l-vjolenza, bi ksur sfaċċat tal-fatt li l-QEDB kienet diġà ċaħdet speċifikament din l-akkuża fis-sentenzi tagħha; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jilqa' d-deċiżjonijiet rikorrenti tal-Kumitat tal-Ministri tal-Kunsill tal-Ewropa li talbu l-ħelsien tas-Sur Kavala, li wassal għat-tnedija storika tiegħu ta' proċedimenti ta' ksur kontra t-Turkija permezz ta' riżoluzzjonijiet interim f'Diċembru 2021 u Frar 2022 dwar ir-rifjut tal-pajjiż li jirrispetta s-sentenza finali tal-QEDB; jinnota li l-proċedimenti ta' ksur jenfasizzaw il-gravità tal-ksur min-naħa tat-Turkija tal-obbligi tagħha bħala membru tal-Kunsill tal-Ewropa u pajjiż kandidat tal-UE; jistieden lill-Kumitat tal-Ministri tal-Kunsill tal-Ewropa jieħu l-passi meħtieġa biex jiżgura li l-Gvern tat-Turkija jimplimenta s-sentenza tal-QEDB mingħajr aktar dewmien; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jikkundanna t-trattament degradanti u inuman min-naħa tal-awtoritajiet Torok tas-Sur Kavala, li jikser id-drittijiet tiegħu skont il-KEDB, il-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi u l-liġi nazzjonali Torka, kif ukoll id-dinjità umana tiegħu skont l-Artikolu 17 tal-Kostituzzjoni tar-Repubblika tat-Turkija; jistieden lit-Turkija żżomm lura milli tkompli tieħu aktar miżuri ta' intimidazzjoni kontrih u tiggarantixxi d-drittijiet tal-bniedem tiegħu kif minquxa fil-Kostituzzjoni Torka u fid-dritt Ewropew u dak internazzjonali; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jiddenunzja d-deċiżjoni tal-Kunsill tal-Imħallfin u l-Prosekuturi tat-Turkija li jniedi investigazzjoni dwar it-tliet imħallfin li b'mod kategoriku u inekwivoku lliberaw lis-Sur Kavala; jinsab ixxukkjat dwar kif, min-naħa l-oħra, l-eks Deputat Prosekutur Pubbliku ta' Istanbul Hasan Yılmaz, responsabbli għat-tieni akkuża kontra Kavala, sussegwentement inħatar Deputat Ministru tal-Ġustizzja u membru ex officio tal-Kunsill tal-Imħallfin u l-Prosekuturi; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jesprimi tħassib serju dwar inċidenti li jissuġġerixxu interferenza ċara mill-gvern fl-affarijiet ġudizzjarji relatati mal-prosekuzzjoni tas-Sur Kavala; jinsab tassew imħasseb dwar in-nuqqas ta' osservanza mill-ġudikatura Torka u mill-awtoritajiet Torok għas-sentenzi tal-QEDB u n-nuqqas ta' konformità dejjem akbar ta' partijiet mill-ġudikatura mas-sentenzi tal-Qorti Kostituzzjonali tat-Turkija; jinsisti li l-awtoritajiet Torok jieħdu l-miżuri kollha possibbli biex jindirizzaw l-istat terribbli attwali tal-ġudikatura u jerġgħu jistabbilixxu l-indipendenza tagħha f'konformità mal-Artikolu 6 tal-KEDB, filwaqt li jiżguraw l-imparzjalità tal-korpi ġudizzjarji kollha tat-Turkija u jipproteġuhom minn indħil politiku; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Iħeġġeġ lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jkomplu jqajmu l-każ tas-Sur Kavala, u l-każijiet l-oħra kollha tad-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, tal-avukati, tal-ġurnalisti, tal-politiċi u tal-akkademiċi, fost l-oħrajn, li huma soġġetti għal detenzjoni arbitrarja mal-interlokuturi Torok tagħhom, u jipprovdulhom appoġġ diplomatiku u politiku, inklużi l-osservazzjoni tal-proċessi u l-monitoraġġ tal-kawżi; jitlob li delegazzjoni tal-Parlament Ewropew tattendi l-proċess tas-Sur Kavala u tal-koakkużati tiegħu, jekk dan iseħħ; jinnota l-possibbiltà li jitressaq appell kontra l-aħħar sentenza tal-qorti fil-Qorti tal-Kassazzjoni tat-Turkija u fil-Qorti Kostituzzjonali; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jżidu l-użu ta' għotjiet ta' emerġenza għad-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u jiżguraw l-implimentazzjoni sħiħa tal-Linji Gwida tal-UE dwar id-Difensuri tad-Drittijiet tal-Bniedem; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jissottolinja li s-Sur Kavala u ċittadini Torok oħra f'sitwazzjonijiet simili jistgħu jingħataw ażil politiku fl-UE jekk ikun meħtieġ; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jinnota li bid-deċiżjoni li jisfidaw b'mod ċar is-sentenzi vinkolanti tal-QEDB dwar il-każ ta' Osman Kavala u oħrajn, il-Gvern Tork attwali qered deliberatament kwalunkwe tama li jerġa' jiftaħ il-proċess ta' adeżjoni tiegħu mal-UE jew jiftaħ kapitoli ġodda u jagħlaq kapitoli miftuħa fiċ-ċirkostanzi attwali; ifakkar lill-Kunsill Ewropew li kwalunkwe titjib fir-relazzjonijiet uffiċjali bejn l-UE u t-Turkija u kwalunkwe progress fl-aġenda pożittiva offruta fil-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew ta' Ġunju 2021, Marzu 2021 u Diċembru 2021 għandhom ikunu dipendenti fuq titjib reali tad-drittijiet ċivili u d-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt fit-Turkija; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lill-President, lill-Gvern u lill-Parlament tat-Turkija, u jitlob li din ir-riżoluzzjoni tiġi tradotta bit-Tork. |
| --- | --- |

16.

---

(1)  ĠU C 15, 12.1.2022, p. 81.

(2)  ĠU C 456, 10.11.2021, p. 247.

---

| 6.12.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 465/117 |
| --- | --- | --- | --- |

6.12.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 465/117

---

P9_TA(2022)0200

Rapporti dwar il-kontinwazzjoni tat-teħid ta' organi fiċ-Ċina

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Mejju 2022 dwar ir-rapporti dwar il-kontinwazzjoni tat-teħid ta' organi fiċ-Ċina (2022/2657(RSP))

(2022/C 465/09)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar ir-relazzjonijiet bejn l-UE u ċ-Ċina, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar ir-relazzjonijiet bejn l-UE u ċ-Ċina,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-12 ta' Diċembru 2013 dwar it-tneħħija tal-organi fiċ-Ċina (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-12 ta' Diċembru 2013 dwar it-tneħħija tal-organi fiċ-Ċina (1),

| — | wara li kkunsidra l-istudju bit-titolu “Proceedings of the Workshop on ‘Organ Harvesting in China’”, ippubblikat mid-Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni tiegħu fit-12 ta' April 2016 (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju bit-titolu “Proceedings of the Workshop on ‘Organ Harvesting in China’”, ippubblikat mid-Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni tiegħu fit-12 ta' April 2016 (2),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva 2010/53/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta' Lulju 2010 dwar l-istandards tal-kwalità u s-sikurezza ta' organi umani maħsuba għal trapjanti (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva 2010/53/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta' Lulju 2010 dwar l-istandards tal-kwalità u s-sikurezza ta' organi umani maħsuba għal trapjanti (3),

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-1948 u l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea tal-2009, b'mod partikolari l-Artikolu 3 tagħha dwar id-dritt għall-integrità tal-persuna, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-1948 u l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea tal-2009, b'mod partikolari l-Artikolu 3 tagħha dwar id-dritt għall-integrità tal-persuna,

| — | wara li kkunsidra l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi, il-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ekonomiċi, Soċjali u Kulturali u l-Konvenzjoni Kontra t-Tortura u Trattament jew Pieni Krudili, Inumani jew Degradanti oħra, irratifikata miċ-Ċina fl-4 ta' Ottubru 1988, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi, il-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ekonomiċi, Soċjali u Kulturali u l-Konvenzjoni Kontra t-Tortura u Trattament jew Pieni Krudili, Inumani jew Degradanti oħra, irratifikata miċ-Ċina fl-4 ta' Ottubru 1988,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa kontra t-Traffikar ta' Organi Umani, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa kontra t-Traffikar ta' Organi Umani,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Istanbul dwar it-Traffikar tal-Organi u t-Turiżmu tat-Trapjanti, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Istanbul dwar it-Traffikar tal-Organi u t-Turiżmu tat-Trapjanti,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni dwar il-Prevenzjoni u l-Kastig tad-Delitt ta' Ġenoċidju ffirmata miċ-Ċina fl-1949, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni dwar il-Prevenzjoni u l-Kastig tad-Delitt ta' Ġenoċidju ffirmata miċ-Ċina fl-1949,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-esperti tad-drittijiet tal-bniedem tan-NU tal-14 ta' Ġunju 2021 dwar rapporti ta' allegat teħid ta' organi b'mod partikolari minn persuni li jappartjenu għal minoranzi fiċ-Ċina, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-esperti tad-drittijiet tal-bniedem tan-NU tal-14 ta' Ġunju 2021 dwar rapporti ta' allegat teħid ta' organi b'mod partikolari minn persuni li jappartjenu għal minoranzi fiċ-Ċina,

| — | wara li kkunsidra s-seduta ta' smigħ tal-29 ta' Novembru 2021 organizzata mis-Sottokumitat tiegħu għad-Drittijiet tal-Bniedem dwar it-teħid ta' organi fiċ-Ċina, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra s-seduta ta' smigħ tal-29 ta' Novembru 2021 organizzata mis-Sottokumitat tiegħu għad-Drittijiet tal-Bniedem dwar it-teħid ta' organi fiċ-Ċina,

| — | wara li kkunsidra s-sentenza finali tat-Tribunal Indipendenti dwar it-Teħid ta' Organi bil-Forza minn Priġunieri Minħabba Twemmin fiċ-Ċina (Tribunal taċ-Ċina), maħruġa fl-1 ta' Marzu 2020, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra s-sentenza finali tat-Tribunal Indipendenti dwar it-Teħid ta' Organi bil-Forza minn Priġunieri Minħabba Twemmin fiċ-Ċina (Tribunal taċ-Ċina), maħruġa fl-1 ta' Marzu 2020,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 144(5) u 132(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 144(5) u 132(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| A. | billi l-promozzjoni u r-rispett tad-drittijiet tal-bniedem, tad-demokrazija u tal-istat tad-dritt huma fil-qalba tar-relazzjonijiet tal-UE maċ-Ċina, f'konformità mal-impenn tal-UE li tiddefendi dawn il-valuri fl-azzjoni esterna tagħha u mal-impenn taċ-Ċina li taderixxi għalihom fl-iżvilupp u l-kooperazzjoni internazzjonali tagħha stess; |
| --- | --- |

A.

billi l-promozzjoni u r-rispett tad-drittijiet tal-bniedem, tad-demokrazija u tal-istat tad-dritt huma fil-qalba tar-relazzjonijiet tal-UE maċ-Ċina, f'konformità mal-impenn tal-UE li tiddefendi dawn il-valuri fl-azzjoni esterna tagħha u mal-impenn taċ-Ċina li taderixxi għalihom fl-iżvilupp u l-kooperazzjoni internazzjonali tagħha stess;

| B. | billi, minn mindu ħa l-poter il-President Xi Jinping f'Marzu 2013, is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fiċ-Ċina baqgħet sejra għall-agħar; billi l-Gvern Ċiniż sar dejjem aktar ostili fir-rigward tad-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt; |
| --- | --- |

B.

billi, minn mindu ħa l-poter il-President Xi Jinping f'Marzu 2013, is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fiċ-Ċina baqgħet sejra għall-agħar; billi l-Gvern Ċiniż sar dejjem aktar ostili fir-rigward tad-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt;

| C. | billi kull sena jsiru 10 000 trapjant illeċitu ta' organi umani madwar id-dinja; billi l-kummerċ fit-traffikar tal-organi umani jiġġenera, skont l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa (WHO), aktar minn EUR 1 biljun fi profitti fis-sena; |
| --- | --- |

C.

billi kull sena jsiru 10 000 trapjant illeċitu ta' organi umani madwar id-dinja; billi l-kummerċ fit-traffikar tal-organi umani jiġġenera, skont l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa (WHO), aktar minn EUR 1 biljun fi profitti fis-sena;

| D. | billi r-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina għandha rati estremament baxxi ta' donazzjoni volontarja ta' organi minħabba twemmin tradizzjonali; billi, fl-1984, iċ-Ċina implimentat regolamenti li jippermettu t-teħid ta' organi minn priġunieri ġġustizzjati; billi, fl-2015, iċ-Ċina ddikjarat li kienet waqfet tuża organi minn priġunieri ġġustizzjati u kienet varat sistema nazzjonali ta' donazzjoni, mingħajr, madankollu, qatt ma pprojbiet kompletament il-prattika, li għadha legali; |
| --- | --- |

D.

billi r-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina għandha rati estremament baxxi ta' donazzjoni volontarja ta' organi minħabba twemmin tradizzjonali; billi, fl-1984, iċ-Ċina implimentat regolamenti li jippermettu t-teħid ta' organi minn priġunieri ġġustizzjati; billi, fl-2015, iċ-Ċina ddikjarat li kienet waqfet tuża organi minn priġunieri ġġustizzjati u kienet varat sistema nazzjonali ta' donazzjoni, mingħajr, madankollu, qatt ma pprojbiet kompletament il-prattika, li għadha legali;

| E. | billi s-sistema tat-trapjant tal-organi fiċ-Ċina ma tikkonformax mar-rekwiżiti tad-WHO għat-trasparenza u t-traċċabbiltà fil-modi kif jinkisbu l-organi, u billi l-Gvern Ċiniż irreżista skrutinju indipendenti tas-sistema; billi l-kunsens volontarju u infurmat huwa prekundizzjoni għal donazzjoni etika tal-organi; |
| --- | --- |

E.

billi s-sistema tat-trapjant tal-organi fiċ-Ċina ma tikkonformax mar-rekwiżiti tad-WHO għat-trasparenza u t-traċċabbiltà fil-modi kif jinkisbu l-organi, u billi l-Gvern Ċiniż irreżista skrutinju indipendenti tas-sistema; billi l-kunsens volontarju u infurmat huwa prekundizzjoni għal donazzjoni etika tal-organi;

| F. | billi t-teħid tal-organi bil-forza jrid jinftiehem bħala l-qtil ta' persuna mingħajr il-kunsens tagħha sabiex l-organi tagħha jkunu jistgħu jitneħħew u jiġu ttrapjantati f'persuna oħra; billi din il-prattika trid titqies bħala ksur terribbli u intollerabbli tad-dritt fundamentali għall-ħajja; |
| --- | --- |

F.

billi t-teħid tal-organi bil-forza jrid jinftiehem bħala l-qtil ta' persuna mingħajr il-kunsens tagħha sabiex l-organi tagħha jkunu jistgħu jitneħħew u jiġu ttrapjantati f'persuna oħra; billi din il-prattika trid titqies bħala ksur terribbli u intollerabbli tad-dritt fundamentali għall-ħajja;

| G. | billi l-Kumitat tan-NU kontra t-Tortura u r-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar it-tortura u trattament jew pieni krudili, inumani jew degradanti oħra esprimew tħassib dwar l-allegazzjonijiet ta' teħid ta' organi minn priġunieri, u stiednu lill-Gvern tar-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina biex iżid l-obbligu ta' rendikont u t-trasparenza tas-sistema ta' trapjant tal-organi u jikkastiga lil dawk responsabbli għal abbużi; |
| --- | --- |

G.

billi l-Kumitat tan-NU kontra t-Tortura u r-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar it-tortura u trattament jew pieni krudili, inumani jew degradanti oħra esprimew tħassib dwar l-allegazzjonijiet ta' teħid ta' organi minn priġunieri, u stiednu lill-Gvern tar-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina biex iżid l-obbligu ta' rendikont u t-trasparenza tas-sistema ta' trapjant tal-organi u jikkastiga lil dawk responsabbli għal abbużi;

| H. | billi t-Tribunal taċ-Ċina (4) ħareġ is-sentenza finali tiegħu f'Marzu 2020, fejn ikkonkluda li t-teħid tal-organi bil-forza kien ilu jsir is-snin fiċ-Ċina kollha fuq skala sinifikanti u li l-prattikanti ta' Falun Gong kienu sors wieħed, u probabbilment is-sors ewlieni, ta' provvista ta' organi; billi l-Gvern Ċiniż irrifjuta jixhed quddiem it-Tribunal; |
| --- | --- |

H.

billi t-Tribunal taċ-Ċina (4) ħareġ is-sentenza finali tiegħu f'Marzu 2020, fejn ikkonkluda li t-teħid tal-organi bil-forza kien ilu jsir is-snin fiċ-Ċina kollha fuq skala sinifikanti u li l-prattikanti ta' Falun Gong kienu sors wieħed, u probabbilment is-sors ewlieni, ta' provvista ta' organi; billi l-Gvern Ċiniż irrifjuta jixhed quddiem it-Tribunal;

| I. | billi d-dipendenza qawwija fuq priġunieri ġġustizzjati u ħajjin bħala sors ta' organi għat-trapjanti tinvolvi firxa wiesgħa ta' ksur inaċċettabbli tad-drittijiet tal-bniedem u tal-etika medika; |
| --- | --- |

I.

billi d-dipendenza qawwija fuq priġunieri ġġustizzjati u ħajjin bħala sors ta' organi għat-trapjanti tinvolvi firxa wiesgħa ta' ksur inaċċettabbli tad-drittijiet tal-bniedem u tal-etika medika;

| J. | billi, skont esperti tad-drittijiet tal-bniedem tan-NU, fid-dikjarazzjoni tagħhom tal-10 ta' Ġunju 2021, hemm informazzjoni kredibbli li detenuti minn minoranzi etniċi, lingwistiċi jew reliġjużi fiċ-Ċina sarulhom eżamijiet mediċi, inklużi testijiet tad-demm u eżamijiet tal-organi bħal ultrasound u x-rays, li huma essenzjali biex tiġi vverifikata l-kompatibbiltà tal-organi għat-trapjant, mingħajr il-kunsens liberu, volontarju u infurmat tagħhom; |
| --- | --- |

J.

billi, skont esperti tad-drittijiet tal-bniedem tan-NU, fid-dikjarazzjoni tagħhom tal-10 ta' Ġunju 2021, hemm informazzjoni kredibbli li detenuti minn minoranzi etniċi, lingwistiċi jew reliġjużi fiċ-Ċina sarulhom eżamijiet mediċi, inklużi testijiet tad-demm u eżamijiet tal-organi bħal ultrasound u x-rays, li huma essenzjali biex tiġi vverifikata l-kompatibbiltà tal-organi għat-trapjant, mingħajr il-kunsens liberu, volontarju u infurmat tagħhom;

| K. | billi l-esperti tad-drittijiet tal-bniedem tan-NU preċedentement qajmu l-kwistjoni mal-Gvern Ċiniż fl-2006 u l-2007; billi t-tweġibiet tal-Gvern Ċiniż ma kienx fihom data bħal informazzjoni dwar is-sorsi ta' organi użati għal operazzjonijiet ta' trapjanti jew sistemi ta' kondiviżjoni ta' informazzjoni li setgħu għenu bl-identifikazzjoni u l-protezzjoni tal-vittmi tat-traffikar, u l-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni effettivi tat-traffikanti; |
| --- | --- |

K.

billi l-esperti tad-drittijiet tal-bniedem tan-NU preċedentement qajmu l-kwistjoni mal-Gvern Ċiniż fl-2006 u l-2007; billi t-tweġibiet tal-Gvern Ċiniż ma kienx fihom data bħal informazzjoni dwar is-sorsi ta' organi użati għal operazzjonijiet ta' trapjanti jew sistemi ta' kondiviżjoni ta' informazzjoni li setgħu għenu bl-identifikazzjoni u l-protezzjoni tal-vittmi tat-traffikar, u l-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni effettivi tat-traffikanti;

| L. | billi l-Gvern Ċiniż ċaħad akkużi ta' teħid ta' organi, b'mod partikolari permezz tat-tweġiba tiegħu lill-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem, u ripetutament u kategorikament ċaħad li l-prattikanti ta' Falun Gong inqatlu għall-organi tagħhom; |
| --- | --- |

L.

billi l-Gvern Ċiniż ċaħad akkużi ta' teħid ta' organi, b'mod partikolari permezz tat-tweġiba tiegħu lill-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem, u ripetutament u kategorikament ċaħad li l-prattikanti ta' Falun Gong inqatlu għall-organi tagħhom;

| 1. | Jesprimi t-tħassib serju tiegħu dwar ir-rapporti ta' teħid ta' organi persistenti, sistematiku, inuman u awtorizzat mill-istat minn priġunieri fir-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina, u, b'mod aktar speċifiku, minn prattikanti ta' Falun Gong u minoranzi oħra bħall-Ujguri, it-Tibetani u l-Insara; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Ifakkar li ċ-Ċina rratifikat il-Konvenzjoni Kontra t-Tortura u Trattament jew Pieni Krudili, Inumani jew Degradanti oħra, li tipprevedi l-projbizzjoni assoluta u mhux derogabbli tat-tortura u trattament jew pieni krudili, inumani u degradanti oħra; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Iqis li l-prattika tat-teħid ta' organi minn priġunieri ħajjin ikkundannati għall-mewt u priġunieri minħabba twemmin fir-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina tista' tikkostitwixxi delitti kontra l-umanità, kif definit fl-Artikolu 7 tal-Istatut ta' Ruma tal-Qorti Kriminali Internazzjonali; iħeġġeġ lir-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina tiffirma l-Istatut ta' Ruma u taderixxi għalih; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jistieden lill-awtoritajiet Ċiniżi jwieġbu minnufih għall-allegazzjonijiet ta' teħid ta' organi u jippermettu monitoraġġ indipendenti minn mekkaniżmi internazzjonali tad-drittijiet tal-bniedem, inkluż l-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jesprimi t-tħassib tiegħu dwar in-nuqqas ta' sorveljanza indipendenti dwar jekk il-priġunieri jew id-detenuti jagħtux kunsens validu għad-donazzjoni tal-organi; jiddenunzja n-nuqqas ta' informazzjoni mill-awtoritajiet Ċiniżi dwar rapporti li l-familji tad-detenuti u l-priġunieri deċeduti mhumiex qed jitħallew jieħdu ġisimhom; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Iħeġġeġ lill-awtoritajiet Ċiniżi jitolbu u jiżguraw il-kunsens liberu u infurmat tal-priġunieri jew tad-detenuti b'rabta mal-eżamijiet mediċi u jadottaw qafas regolatorju, f'konformità mal-konvenzjonijiet internazzjonali, għal sistema ta' donazzjoni tal-organi volontarja u trasparenti; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jitlob lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jqajmu l-kwistjoni tat-teħid tal-organi fiċ-Ċina f'kull Djalogu dwar id-Drittijiet tal-Bniedem; jinsisti li l-UE u l-Istati Membri tagħha jikkundannaw pubblikament l-abbużi fir-rigward tat-trapjanti tal-organi fiċ-Ċina; jistieden lill-Istati Membri jieħdu l-azzjonijiet meħtieġa sabiex jipprevjenu t-turiżmu tat-trapjanti lejn iċ-Ċina miċ-ċittadini tagħhom u jqajmu kuxjenza dwar din il-kwistjoni fost iċ-ċittadini tagħhom li jivvjaġġaw lejn iċ-Ċina; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jilqa' ż-żjara tal-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem, Michelle Bachelet, fiċ-Ċina; iħeġġeġ lin-NU tkompli l-investigazzjoni tagħha dwar it-traffikar tal-organi matul din iż-żjara; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jitlob lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jqajmu l-kwistjoni tat-teħid tal-organi bil-forza fl-involviment tagħha ma' pajjiżi terzi, speċjalment mas-sħab tagħha fir-reġjun tal-Golf, fejn iċ-ċentri tat-trapjant Ċiniżi rreklamaw “organi halal” minn Ujguri u minoranzi Musulmani fiċ-Ċina; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jistieden liċ-Ċina tikkonforma bis-sħiħ mar-rekwiżiti tad-WHO għat-trasparenza u t-traċċabbiltà fil-modi kif jinkisbu l-organi; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jistieden lill-Istati Membri jiżguraw li l-konvenzjonijiet u l-ftehimiet ta' kooperazzjoni tagħhom ma' pajjiżi terzi, inkluża ċ-Ċina, fil-qasam tas-saħħa u r-riċerka jirrispettaw il-prinċipji etiċi tal-UE fir-rigward tad-donazzjoni tal-organi u l-użu għal skopijiet xjentifiċi ta' elementi u prodotti tal-ġisem uman; jistieden lill-istituzzjonijiet rilevanti fl-Istati Membri jevalwaw u jirrevedu t-termini tal-kollaborazzjonijiet tagħhom mal-istituzzjonijiet Ċiniżi dwar il-mediċina tat-trapjanti, ir-riċerka u t-taħriġ f'dan il-qasam; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jeżiġi li l-awtoritajiet Ċiniżi jagħtu aċċess miftuħ, bla xkiel u sinifikanti lill-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem u lid-detenturi ta' mandat tal-proċeduri speċjali tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU biex iżuru Xinjiang; jitlob lill-Gvern Ċiniż jikkoopera mal-organizzazzjonijiet tan-NU dwar din il-kwistjoni; iħeġġeġ lill-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU jittratta l-kwistjoni tat-teħid tal-organi bil-forza bħala kwistjoni ta' prijorità; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri, lill-Gvern u lill-Parlament tar-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina u lill-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem. |
| --- | --- |

13.

---

(1)  ĠU C 468, 15.12.2016, p. 208.

(2)  Studju – “Proceedings of the Workshop ‘Organ Harvesting in China’”, Parlament Ewropew, Direttorat Ġenerali għall-Politiki Interni, Dipartiment Tematiku A – Politika Ekonomika u Xjentifika, 12 ta' April 2016.

(3)  ĠU L 207, 6.8.2010, p. 14.

(4)  https://chinatribunal.com/

---

| 6.12.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 465/120 |
| --- | --- | --- | --- |

6.12.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 465/120

---

P9_TA(2022)0201

It-trażżin kontinwu tal-oppożizzjoni politika fil-Kambodja

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Mejju 2022 dwar it-trażżin kontinwu tal-oppożizzjoni politika fil-Kambodja (2022/2658(RSP))

(2022/C 465/10)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar il-Kambodja, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar il-Kambodja,

| — | wara li kkunsidra r-rapporti u d-dikjarazzjonijiet preċedenti tar-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Kambodja, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapporti u d-dikjarazzjonijiet preċedenti tar-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Kambodja,

| — | wara li kkunsidra d-deċiżjoni tal-Kummissjoni tat-12 ta' Frar 2020 li tirtira parti mill-preferenzi tariffarji mogħtija lill-Kambodja skont l-iskema kummerċjali tal-UE, “Kollox Minbarra Armi” (KMA), mit-12 ta' Awwissu 2020, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-deċiżjoni tal-Kummissjoni tat-12 ta' Frar 2020 li tirtira parti mill-preferenzi tariffarji mogħtija lill-Kambodja skont l-iskema kummerċjali tal-UE, “Kollox Minbarra Armi” (KMA), mit-12 ta' Awwissu 2020,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol dwar il-Libertà ta' Assoċjazzjoni u l-Protezzjoni tad-Dritt għall-Organizzazzjoni, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol dwar il-Libertà ta' Assoċjazzjoni u l-Protezzjoni tad-Dritt għall-Organizzazzjoni,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tad-Delegazzjoni tal-UE għan-NU tad-29 ta' Marzu 2022 dwar djalogi interattivi mar-Rapporteur Speċjali dwar il-Kambodja fid-49 sessjoni tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tad-Delegazzjoni tal-UE għan-NU tad-29 ta' Marzu 2022 dwar djalogi interattivi mar-Rapporteur Speċjali dwar il-Kambodja fid-49 sessjoni tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni 48/23 tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU tal-11 ta' Ottubru 2021 dwar is-servizzi ta' konsulenza u l-assistenza teknika għall-Kambodja, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni 48/23 tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU tal-11 ta' Ottubru 2021 dwar is-servizzi ta' konsulenza u l-assistenza teknika għall-Kambodja,

| — | wara li kkunsidra l-osservazzjonijiet tal-għeluq tal-Kumitat tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU tat-30 ta' Marzu 2022 rigward it-tielet rapport perjodiku dwar il-Kambodja, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-osservazzjonijiet tal-għeluq tal-Kumitat tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU tat-30 ta' Marzu 2022 rigward it-tielet rapport perjodiku dwar il-Kambodja,

| — | wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Koperazzjoni bejn il-Komunità Ewropea u r-Renju tal-Kambodja, iffirmat fil-Lussemburgu fid-29 ta' April 1997 (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Koperazzjoni bejn il-Komunità Ewropea u r-Renju tal-Kambodja, iffirmat fil-Lussemburgu fid-29 ta' April 1997 (1),

| — | wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Paċi Komprensiv tal-Kambodja tat-23 ta' Ottubru 1991, b'mod partikolari l-Artikolu 15 tiegħu, li minqux fih hemm impenn favur ir-rispett tad-drittijiet tal-bniedem u tal-libertajiet fundamentali fil-Kambodja, inkluż min-naħa tal-firmatarji internazzjonali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Paċi Komprensiv tal-Kambodja tat-23 ta' Ottubru 1991, b'mod partikolari l-Artikolu 15 tiegħu, li minqux fih hemm impenn favur ir-rispett tad-drittijiet tal-bniedem u tal-libertajiet fundamentali fil-Kambodja, inkluż min-naħa tal-firmatarji internazzjonali,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-10 ta' Diċembru 1948 u l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi tas-16 ta’ Diċembru 1966, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-10 ta' Diċembru 1948 u l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi tas-16 ta’ Diċembru 1966,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 144(5) u 132(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 144(5) u 132(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| A. | billi fis-16 ta' Novembru 2017, il-Qorti Suprema tal-Kambodja ħabbret ix-xoljiment tal-akbar partit tal-oppożizzjoni, il-Partit tas-Salvataġġ Nazzjonali tal-Kambodja (Cambodia National Rescue Party – CNRP); |
| --- | --- |

A.

billi fis-16 ta' Novembru 2017, il-Qorti Suprema tal-Kambodja ħabbret ix-xoljiment tal-akbar partit tal-oppożizzjoni, il-Partit tas-Salvataġġ Nazzjonali tal-Kambodja (Cambodia National Rescue Party – CNRP);

| B. | billi minn meta l-Qorti Suprema xoljiet is-CNRP b'antiċipazzjoni tal-elezzjonijiet tal-2018, il-Gvern tal-Kambodja kien qed iwettaq attakk ta' trażżin kontra membri tal-oppożizzjoni politika, li ġiegħel lil dawn il-membri jeżiljaw ruħhom minħabba l-biża' ta' arrest arbitrarju jew ritaljazzjoni; billi t-trażżin min-naħa tal-gvern fuq il-media indipendenti, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-oppożizzjoni politika li bdiet fl-2017 kompliet għaddejja matul l-2021 u l-2022; |
| --- | --- |

B.

billi minn meta l-Qorti Suprema xoljiet is-CNRP b'antiċipazzjoni tal-elezzjonijiet tal-2018, il-Gvern tal-Kambodja kien qed iwettaq attakk ta' trażżin kontra membri tal-oppożizzjoni politika, li ġiegħel lil dawn il-membri jeżiljaw ruħhom minħabba l-biża' ta' arrest arbitrarju jew ritaljazzjoni; billi t-trażżin min-naħa tal-gvern fuq il-media indipendenti, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-oppożizzjoni politika li bdiet fl-2017 kompliet għaddejja matul l-2021 u l-2022;

| C. | billi l-Prim Ministru Hun Sen ilu fil-poter kważi mingħajr interruzzjoni 37 sena u l-Partit Popolari tal-Kambodja li jinsab fil-gvern għandu setgħa assoluta fuq l-istat u fuq il-korpi leġiżlattivi; |
| --- | --- |

C.

billi l-Prim Ministru Hun Sen ilu fil-poter kważi mingħajr interruzzjoni 37 sena u l-Partit Popolari tal-Kambodja li jinsab fil-gvern għandu setgħa assoluta fuq l-istat u fuq il-korpi leġiżlattivi;

| D. | billi l-Kambodja qed torganizza l-elezzjonijiet komunali f'Ġunju 2022 u l-elezzjonijiet ġenerali li jmiss mistennija jsiru f'Lulju 2023; billi qabel l-elezzjonijiet komunali f'Ġunju 2022 u l-elezzjonijiet nazzjonali tas-sena d-dieħla, is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem tal-Kambodja laħqet punt ta' kriżi, peress li l-gvern kien qed iwettaq trażżin intensifikat fuq l-oppożizzjoni politika, il-ġurnalisti, il-media indipendenti u s-soċjetà ċivili bl-iskuża tal-miżuri tal-COVID-19; billi l-Kumitat Elettorali Nazzjonali tal-Kambodja neħħa aktar minn 100 kandidat tal-partit tal-oppożizzjoni, il-Partit tad-Dawl tax-Xemgħa (2) (Candlelight Party), mil-lista ta' dawk li ħerġin għall-elezzjonijiet komunali tal-pajjiż fil-5 ta' Ġunju 2022; |
| --- | --- |

D.

billi l-Kambodja qed torganizza l-elezzjonijiet komunali f'Ġunju 2022 u l-elezzjonijiet ġenerali li jmiss mistennija jsiru f'Lulju 2023; billi qabel l-elezzjonijiet komunali f'Ġunju 2022 u l-elezzjonijiet nazzjonali tas-sena d-dieħla, is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem tal-Kambodja laħqet punt ta' kriżi, peress li l-gvern kien qed iwettaq trażżin intensifikat fuq l-oppożizzjoni politika, il-ġurnalisti, il-media indipendenti u s-soċjetà ċivili bl-iskuża tal-miżuri tal-COVID-19; billi l-Kumitat Elettorali Nazzjonali tal-Kambodja neħħa aktar minn 100 kandidat tal-partit tal-oppożizzjoni, il-Partit tad-Dawl tax-Xemgħa (2) (Candlelight Party), mil-lista ta' dawk li ħerġin għall-elezzjonijiet komunali tal-pajjiż fil-5 ta' Ġunju 2022;

| E. | billi wara taħrika tal-qorti f'Novembru 2020, l-awtoritajiet bdew proċessi tal-massa fl-2021 kontra aktar minn 100 membru tal-oppożizzjoni u difensuri tad-drittijiet tal-bniedem talli eżerċitaw id-dritt tagħhom għal-libertà tal-espressjoni u tal-għaqda paċifika; billi l-irregolaritajiet preżenti f'dawn il-proċessi kienu jinkludu n-nuqqas ta' evidenza kredibbli, il-ksur tad-drittijiet għal proċess ġust u għal garanziji ta' proċess ġust u proċessi in absentia għal diversi konvenuti, bi ksur tal-garanziji tad-drittijiet tal-bniedem; billi bħalissa hemm aktar minn 60 difensur tad-drittijiet tal-bniedem fil-ħabs, inklużi mexxejja tat-trade unions u attivisti ambjentali; |
| --- | --- |

E.

billi wara taħrika tal-qorti f'Novembru 2020, l-awtoritajiet bdew proċessi tal-massa fl-2021 kontra aktar minn 100 membru tal-oppożizzjoni u difensuri tad-drittijiet tal-bniedem talli eżerċitaw id-dritt tagħhom għal-libertà tal-espressjoni u tal-għaqda paċifika; billi l-irregolaritajiet preżenti f'dawn il-proċessi kienu jinkludu n-nuqqas ta' evidenza kredibbli, il-ksur tad-drittijiet għal proċess ġust u għal garanziji ta' proċess ġust u proċessi in absentia għal diversi konvenuti, bi ksur tal-garanziji tad-drittijiet tal-bniedem; billi bħalissa hemm aktar minn 60 difensur tad-drittijiet tal-bniedem fil-ħabs, inklużi mexxejja tat-trade unions u attivisti ambjentali;

| F. | billi f'Marzu 2021, disa' mexxejja għolja tal-partiti, inkluż Sam Rainsy, instabu ħatja in absentia li “ppruvaw iwettqu delitt gravissimu” u “attakk” skont l-Artikoli 27 u 451 tal-Kodiċi Kriminali, u ġew ikkundannati 25 sena ħabs; billi Sam Rainsy, Mu Sochua u politiċi oħra tal-oppożizzjoni ġew ipproċessati in absentia, peress li ma tħallewx jirritornaw lejn il-Kambodja biex jiddefendu lilhom infushom fil-qorti; |
| --- | --- |

F.

billi f'Marzu 2021, disa' mexxejja għolja tal-partiti, inkluż Sam Rainsy, instabu ħatja in absentia li “ppruvaw iwettqu delitt gravissimu” u “attakk” skont l-Artikoli 27 u 451 tal-Kodiċi Kriminali, u ġew ikkundannati 25 sena ħabs; billi Sam Rainsy, Mu Sochua u politiċi oħra tal-oppożizzjoni ġew ipproċessati in absentia, peress li ma tħallewx jirritornaw lejn il-Kambodja biex jiddefendu lilhom infushom fil-qorti;

| G. | billi filwaqt li kienu għaddejjin proċessi oħra, il-proċess kontra Kem Sokha, li nħeles fuq pleġġ restrittiv, ġie pospost għal kważi sentejn minkejja talbiet ripetuti biex il-proċess jissokta; billi l-proċess tiegħu reġa' beda f'Jannar 2022, iżda mingħajr ma hemm ħjiel meta se jintemm, sitwazzjoni li tħalli lill-politiku mċaħħad mid-dritt fundamentali tiegħu ta' parteċipazzjoni politika; |
| --- | --- |

G.

billi filwaqt li kienu għaddejjin proċessi oħra, il-proċess kontra Kem Sokha, li nħeles fuq pleġġ restrittiv, ġie pospost għal kważi sentejn minkejja talbiet ripetuti biex il-proċess jissokta; billi l-proċess tiegħu reġa' beda f'Jannar 2022, iżda mingħajr ma hemm ħjiel meta se jintemm, sitwazzjoni li tħalli lill-politiku mċaħħad mid-dritt fundamentali tiegħu ta' parteċipazzjoni politika;

| H. | billi l-kap tas-CNRP, Kem Sokha, ġie arrestat f'Settembru 2017 u għadu qed jiffaċċja akkużi ta' tradiment foloz; |
| --- | --- |

H.

billi l-kap tas-CNRP, Kem Sokha, ġie arrestat f'Settembru 2017 u għadu qed jiffaċċja akkużi ta' tradiment foloz;

| I. | billi fis-17 ta' Marzu 2022, il-Qorti Muniċipali ta' Phnom Penh ikkundannat lill-avversarji politiċi tal-partit fil-gvern għal sentenzi ta' ħabs li jvarjaw minn 5 sa 10 snin, mingħajr pleġġ; billi fis-17 ta' Marzu 2022, il-Qorti Muniċipali ta' Phnom Penh ikkundannat lil 20 politiku u attivist tal-oppożizzjoni b'akkużi vagi ta' “inċitament” u “konfoffa”, u tathom sentenzi twal ta' ħabs; |
| --- | --- |

I.

billi fis-17 ta' Marzu 2022, il-Qorti Muniċipali ta' Phnom Penh ikkundannat lill-avversarji politiċi tal-partit fil-gvern għal sentenzi ta' ħabs li jvarjaw minn 5 sa 10 snin, mingħajr pleġġ; billi fis-17 ta' Marzu 2022, il-Qorti Muniċipali ta' Phnom Penh ikkundannat lil 20 politiku u attivist tal-oppożizzjoni b'akkużi vagi ta' “inċitament” u “konfoffa”, u tathom sentenzi twal ta' ħabs;

| J. | billi f'Novembru 2021, Veourn Veasna, Voeung Samnang u Lanh Thavry, kollha sostenituri tas-CNRP u rifuġjati rikonoxxuti bħala tali mill-Kummissarju Għoli tan-NU għar-Rifuġjati ġew irritornati bil-forza lejn il-Kambodja mit-Tajlandja u mbagħad ġew detenuti fuq akkużi ta' inċitament u ksur tal-liġi tal-COVID-19; |
| --- | --- |

J.

billi f'Novembru 2021, Veourn Veasna, Voeung Samnang u Lanh Thavry, kollha sostenituri tas-CNRP u rifuġjati rikonoxxuti bħala tali mill-Kummissarju Għoli tan-NU għar-Rifuġjati ġew irritornati bil-forza lejn il-Kambodja mit-Tajlandja u mbagħad ġew detenuti fuq akkużi ta' inċitament u ksur tal-liġi tal-COVID-19;

| K. | billi f'Awwissu 2021, il-mexxej tat-trade union Rong Chhun instab ħati ta' “inċitament biex jitwettaq delitt gravissimu jew titqajjem rewwixta”, flimkien mal-eks membri tal-oppożizzjoni politika Sar Kanika u Ton Nimol, b'sentenzi li jvarjaw minn 20 xahar sa sentejn u multa kbira ta' 400 miljun riel (kważi EUR 95 000); billi f'Novembru 2021, Rong Chhun, Sar Kanika, Ton Nimol u attivisti oħra arrestati fl-istess ħin inħelsu b'sentenzi sospiżi u baqgħu ħielsa minn dak iż-żmien;; billi n-nisa involuti fi strajkijiet paċifiċi kienu ripetutament u sproporzjonatament fil-mira tal-isforzi tal-gvern biex ixerrduhom; |
| --- | --- |

K.

billi f'Awwissu 2021, il-mexxej tat-trade union Rong Chhun instab ħati ta' “inċitament biex jitwettaq delitt gravissimu jew titqajjem rewwixta”, flimkien mal-eks membri tal-oppożizzjoni politika Sar Kanika u Ton Nimol, b'sentenzi li jvarjaw minn 20 xahar sa sentejn u multa kbira ta' 400 miljun riel (kważi EUR 95 000); billi f'Novembru 2021, Rong Chhun, Sar Kanika, Ton Nimol u attivisti oħra arrestati fl-istess ħin inħelsu b'sentenzi sospiżi u baqgħu ħielsa minn dak iż-żmien;; billi n-nisa involuti fi strajkijiet paċifiċi kienu ripetutament u sproporzjonatament fil-mira tal-isforzi tal-gvern biex ixerrduhom;

| L. | billi aktar minn 60 priġunier politiku dokumentat qed jinżammu taħt arrest preventiv, filwaqt li rappreżentanti tal-oppożizzjoni politika, attivisti tal-komunità u trejdjunjonisti qed jiffaċċjaw arrest, detenzjoni u reklużjoni illeġittima; billi mill-2015, l-għadd ta' ħabsin fil-ħabsijiet tal-Kambodja żdied b'aktar mid-doppju u skont iċ-ċifri tal-gvern, 38 977 persuna bħalissa qed jinżammu fil-ħabsijiet tal-Kambodja li għandhom kapaċità uffiċjali ta' 8 804; billi dan l-iffullar drammatiku jammonta għal ksur serju tad-drittijiet tal-priġunieri, li spiss ma jkollhomx aċċess għal ilma nadif jew kura medika; billi l-gvern naqas ukoll milli jieħu passi suffiċjenti biex jipprevjeni tifqigħat kbar tal-COVID-19 fost il-popolazzjoni tal-ħabs; |
| --- | --- |

L.

billi aktar minn 60 priġunier politiku dokumentat qed jinżammu taħt arrest preventiv, filwaqt li rappreżentanti tal-oppożizzjoni politika, attivisti tal-komunità u trejdjunjonisti qed jiffaċċjaw arrest, detenzjoni u reklużjoni illeġittima; billi mill-2015, l-għadd ta' ħabsin fil-ħabsijiet tal-Kambodja żdied b'aktar mid-doppju u skont iċ-ċifri tal-gvern, 38 977 persuna bħalissa qed jinżammu fil-ħabsijiet tal-Kambodja li għandhom kapaċità uffiċjali ta' 8 804; billi dan l-iffullar drammatiku jammonta għal ksur serju tad-drittijiet tal-priġunieri, li spiss ma jkollhomx aċċess għal ilma nadif jew kura medika; billi l-gvern naqas ukoll milli jieħu passi suffiċjenti biex jipprevjeni tifqigħat kbar tal-COVID-19 fost il-popolazzjoni tal-ħabs;

| M. | billi skont rapporti, ħames kandidati mill-Partit tad-Dawl tax-Xemgħa ddaħħlu l-ħabs matul l-aħħar xahrejn; billi kandidati oħra ġew imġiegħla jirtiraw il-kandidaturi tagħhom biex jevitaw prosekuzzjoni falza fuq akkużi bħal parteċipazzjoni f'komplott; billi l-gvern preċedentement uża allegazzjonijiet simili biex ineħħi l-partiti u l-kandidati tal-oppożizzjoni; billi fl-2021, l-awtoritajiet irrifjutaw li jirreġistraw il-Partit tal-Qalb Nazzjonali tal-Kambodja, li l-organizzatur tiegħu issa huwa s-suġġett ta' investigazzjoni mill-Ministeru għall-Intern; billi matul dawn l-aħħar ġimgħat, il-Kumitat Elettorali Nazzjonali, ikkontrollat mill-Partit Popolari tal-Kambodja, żamm għadd sinifikanti ta' kandidati tal-Partit tad-Dawl tax-Xemgħa milli joħorġu għall-elezzjonijiet li ġejjin; billi għadd ta' deċiżjonijiet wasslu għall-annullament ta' listi sħaħ ta' kandidati fi 11-il komun; |
| --- | --- |

M.

billi skont rapporti, ħames kandidati mill-Partit tad-Dawl tax-Xemgħa ddaħħlu l-ħabs matul l-aħħar xahrejn; billi kandidati oħra ġew imġiegħla jirtiraw il-kandidaturi tagħhom biex jevitaw prosekuzzjoni falza fuq akkużi bħal parteċipazzjoni f'komplott; billi l-gvern preċedentement uża allegazzjonijiet simili biex ineħħi l-partiti u l-kandidati tal-oppożizzjoni; billi fl-2021, l-awtoritajiet irrifjutaw li jirreġistraw il-Partit tal-Qalb Nazzjonali tal-Kambodja, li l-organizzatur tiegħu issa huwa s-suġġett ta' investigazzjoni mill-Ministeru għall-Intern; billi matul dawn l-aħħar ġimgħat, il-Kumitat Elettorali Nazzjonali, ikkontrollat mill-Partit Popolari tal-Kambodja, żamm għadd sinifikanti ta' kandidati tal-Partit tad-Dawl tax-Xemgħa milli joħorġu għall-elezzjonijiet li ġejjin; billi għadd ta' deċiżjonijiet wasslu għall-annullament ta' listi sħaħ ta' kandidati fi 11-il komun;

| N. | billi f'Marzu 2021, il-gvern adotta liġi wiesgħa ġdida dwar miżuri għall-prevenzjoni tat-tixrid tal-COVID-19 u ta' mard serju, perikoluż u kontaġġjuż ieħor, li tippermetti sentenzi ta' priġunerija sa 20 sena u pieni sproporzjonati oħra għall-ksur tal-miżuri tal-COVID-19; |
| --- | --- |

N.

billi f'Marzu 2021, il-gvern adotta liġi wiesgħa ġdida dwar miżuri għall-prevenzjoni tat-tixrid tal-COVID-19 u ta' mard serju, perikoluż u kontaġġjuż ieħor, li tippermetti sentenzi ta' priġunerija sa 20 sena u pieni sproporzjonati oħra għall-ksur tal-miżuri tal-COVID-19;

| O. | billi fi Frar 2021, il-gvern adotta sottodigriet li jissikka l-kontroll tal-internet u jespandi s-sorveljanza online tal-utenti tal-internet li jikkritikaw lill-gvern; billi f'Marzu 2022, il-gvern ħabbar il-posponiment indefinit tal-implimentazzjoni tas-sottodigriet; |
| --- | --- |

O.

billi fi Frar 2021, il-gvern adotta sottodigriet li jissikka l-kontroll tal-internet u jespandi s-sorveljanza online tal-utenti tal-internet li jikkritikaw lill-gvern; billi f'Marzu 2022, il-gvern ħabbar il-posponiment indefinit tal-implimentazzjoni tas-sottodigriet;

| 1. | Jikkundanna l-prosekuzzjoni ta' politiċi tal-oppożizzjoni, trejdjunjonisti, difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, ġurnalisti, ambjentalisti, studenti u oħrajn talli esprimew l-opinjonijiet tagħhom, orkestrati mill-Prim Ministru Hun Sen u l-Partit Popolari Kambodjan tiegħu; jistieden lill-Prim Ministru Kambodjan u lill-gvern tiegħu jtemmu minnufih il-forom kollha ta' intimidazzjoni u fastidju, inkluż il-fastidju ġudizzjarju, ta' membri tal-oppożizzjoni, trejdjunjonisti, difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, il-media u l-atturi tas-soċjetà ċivili; jistieden lill-forzi tas-sigurtà jżommu lura milli jużaw forza bla bżonn u eċċessiva kontra dawk involuti fi protesti paċifiċi; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jikkundanna x-xoljiment tas-CNRP u jtenni t-talba tiegħu biex l-akkużi kontra Kem Sokha, Sam Rainsy, Mu Sochua u uffiċjali oħra tal-oppożizzjoni jitneħħew immedjatament; iħeġġeġ lill-awtoritajiet Kambodjani jeħilsu minnufih lill-priġunieri tal-kuxjenza kollha, kif ukoll lill-priġunieri detenuti talli wettqu l-ħidma leġittima tagħhom jew eżerċitaw id-drittijiet tagħhom, inklużi l-ġurnalisti, id-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, l-attivisti ambjentali u t-trejdjunjonisti; jistieden lill-awtoritajiet Kambodjani jwettqu investigazzjonijiet indipendenti dwar l-allegazzjonijiet kollha ta' fastidju, intimidazzjoni, arrest arbitrarju u atti ta' vjolenza u tortura kontra membri tal-partiti tal-oppożizzjoni u atturi tas-soċjetà ċivili, u jressqu lill-awturi tar-reati quddiem il-ġustizzja; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jissottolinja li l-proċessi ta' membri tal-oppożizzjoni politika, attivisti tas-soċjetà ċivili, difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, ġurnalisti u ċittadini ordinarji qed jitwettqu bi ksur assolut tal-istandards internazzjonali ta' proċessi ġusti; jistieden lill-gvern jirriforma l-ġudikatura politiċizzata, jiżgura d-dritt għal proċess ġust għal kulħadd u jeħles minnufih u mingħajr kundizzjonijiet lill-priġunieri politiċi kollha; jistieden lill-awtoritajiet Kambodjani jissalvagwardjaw l-indipendenza u l-imparzjalità sħiħa tas-sistema ġudizzjarja u jieħdu miżuri legali effettivi u miżuri oħra biex jindirizzaw l-iffullar drammatiku fil-ħabsijiet, inkluż billi jtemmu d-detenzjonijiet preventivi; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Iħeġġeġ lill-awtoritajiet Kambodjani jiżguraw li l-allegazzjonijiet kollha ta' qtil ekstraġudizzjarju jiġu investigati minnufih u b'mod imparzjali, inklużi l-każijiet ta' Sin Khon u Kem Ley, u li l-awturi tar-reati jiġu mħarrka; jistieden lill-awtoritajiet Kambodjani jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex jipprevjenu u jwaqqfu tali qtil; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jesprimi t-tħassib serju tiegħu dwar ir-rigress tad-drittijiet tal-bniedem fil-Kambodja fid-dawl tal-elezzjonijiet lokali li ġejjin f'Ġunju 2022 u l-elezzjonijiet nazzjonali fl-2023, inklużi r-restrizzjonijiet fuq ir-rappurtar indipendenti, il-kriminalizzazzjoni tal-libertà tal-kelma u l-projbizzjoni de facto fuq l-assemblea paċifika; iħeġġeġ lill-awtoritajiet Kambodjani jtemmu r-restrizzjonijiet illeġittimi kollha fuq il-parteċipazzjoni tan-nies fl-affarijiet pubbliċi u jiżguraw li l-partiti politiċi kollha jkunu jistgħu jwettqu kampanja elettorali ugwali, ħielsa u trasparenti, billi jibdew bl-elezzjonijiet komunali li jmiss fil-5 ta' Ġunju 2022 u l-elezzjonijiet nazzjonali f'Lulju 2023; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jinsab imħasseb ħafna dwar is-sorveljanza online tal-gvern u t-theddid għal-libertà tal-espressjoni u d-dritt għall-privatezza; jistieden lill-awtoritajiet Kambodjani jabolixxu l-liġi ta' Frar 2022 dwar portal tal-internet nazzjonali, li jippermetti lill-gvern jimmonitorja l-attività kollha tal-internet u javvanza l-proċedimenti legali kontra persuni li jirrapportaw dwar azzjonijiet governattivi jew tal-pulizija; jistieden lill-Gvern Kambodjan jirrevoka l-liġijiet ripressivi kollha, b'mod partikolari l-liġi dwar il-partiti politiċi, il-liġi tat-trade unions u l-biċċiet l-oħra kollha tal-leġiżlazzjoni li jillimitaw il-libertà tal-kelma u l-libertajiet politiċi, u dawk li mhumiex kompletament konformi mal-istandards internazzjonali u mal-obbligi internazzjonali tal-Kambodja; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jesprimi t-tħassib tiegħu dwar it-trażżin intensifikat fuq attivisti ambjentali, inklużi attivisti tad-drittijiet tal-art, li kienu fil-mira b'mod partikolari fi proċessi tal-massa li saru dan l-aħħar; jiddispjaċih ħafna, f'dan il-kuntest, dwar l-aċċellerazzjoni rrappurtata tal-qtugħ illegali tas-siġar fil-foresti protetti tal-Kambodja matul il-pandemija u jappella lill-UE u lill-Istati Membri jrawmu koordinazzjoni internazzjonali sabiex jipprevjenu li kwalunkwe merkanzija mhux awtorizzata tiġi esportata illegalment mill-Kambodja; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Ifakkar lin-negozji bbażati fl-UE dwar il-ħtieġa li jwettqu diliġenza dovuta bir-reqqa dwar id-drittijiet tal-bniedem u l-ambjent, u biex jiżguraw li ma jkollhom l-ebda rabta ma' mexxejja politiċi jew mexxejja tal-forzi tas-sigurtà responsabbli għal ksur serju tad-drittijiet tal-bniedem u x-xoljiment u r-repressjoni sussegwenti tal-oppożizzjoni fil-Kambodja, kif ukoll ma' entitajiet li huma proprjetà ta' jew ikkontrollati minn dawn il-mexxejja u entitajiet li jibbenefikaw mill-qtugħ illegali tas-siġar għall-injam u l-ħtif tal-art; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jappella lill-UE, lill-Istati Membri u lill-komunità internazzjonali, fid-dawl tar-rwol tal-Kambodja bħala president tal-Assoċjazzjoni tan-Nazzjonijiet tax-Xlokk tal-Asja (ASEAN), jaħtfu l-opportunità li jagħmlu pressjoni u jieħdu azzjonijiet pubbliċi biex jipprovdu protezzjoni lill-attivisti u lid-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u jappoġġjaw lill-partiti politiċi fil-ġlieda tagħhom biex jiftħu mill-ġdid xi ammont ta' spazju politiku u ċiviku b'antiċipazzjoni għall-elezzjonijiet komunali li jmiss fil-5 ta' Ġunju 2022 u l-elezzjonijiet nazzjonali fl-2023; jisħaq li l-aħħar żviluppi jkomplu jdgħajfu l-kredibbiltà tal-Gvern Kambodjan fl-implimentazzjoni ta' aġenda pożittiva tad-drittijiet tal-bniedem fir-reġjun u bħala president tal-ASEAN; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Itenni l-appell tiegħu lill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà biex jimmonitorja mill-qrib is-sitwazzjoni fil-Kambodja, u b'mod partikolari biex jiżgura li l-Partit tad-Dawl tax-Xemgħa ma jiġix xolt taħt termini ridikoli kif kien is-CNRP; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Itenni t-talba tiegħu għal sanzjonijiet immirati u jħeġġeġ lill-Kunsill jadotta miżuri restrittivi, inklużi projbizzjonijiet fuq l-ivvjaġġar u l-iffriżar ta' assi, kontra mexxejja politiċi u mexxejja tal-forzi tas-sigurtà, kif ukoll l-interessi ekonomiċi tagħhom, skont ir-Reġim Globali ta' Sanzjonijiet tal-UE b'rabta mad-Drittijiet tal-Bniedem bil-għan li jinżammu responsabbli l-persuni kollha responsabbli għal ksur serju tad-drittijiet tal-bniedem u x-xoljiment u r-repressjoni sussegwenti tal-oppożizzjoni fil-Kambodja; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jistieden lill-Kummissjoni timmonitorja mill-qrib ħafna l-elezzjonijiet lokali li ġejjin u tkun lesta tuża l-għodod kollha disponibbli, inkluża s-sospensjoni sħiħa tal-istatus ta' EBA tal-Kambodja u sanzjonijiet oħra, jekk l-osservaturi elettorali jsibu evidenza ta' elezzjonijiet inġusti; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tinsisti fuq punti ta' riferiment definiti b'mod ċar dwar id-drittijiet tal-bniedem fl-interazzjonijiet kollha tagħha mal-Gvern Kambodjan, u tinkludi l-kwistjonijiet ta' tħassib enfasizzati f'din ir-riżoluzzjoni, inkluż l-istatus EBA tal-Kambodja, bħala parti mill-impenn imsaħħaħ kontinwu tagħha mal-awtoritajiet Kambodjani; jistieden lill-Kummissjoni timmonitorja is-sitwazzjoni mill-qrib u tivvaluta l-effett tas-sospensjoni parzjali tal-EBA fuq l-aktar partijiet vulnerabbli tas-soċjetà ċivili; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jistieden lill-Kummissjoni timmonitorja l-appoġġ finanzjarju bilaterali kollu lill-Gvern tal-Kambodja u tiżgura li l-appoġġ finanzjarju bilaterali jingħata lill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u lill-partiti tal-oppożizzjoni tal-Kambodja; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lis-Segretarju Ġenerali tal-ASEAN u lill-Gvern, lill-Prim Ministru u lill-Assemblea Nazzjonali tal-Kambodja. |
| --- | --- |

15.

---

(1)  ĠU L 269, 19.10.1999, p. 18.

(2)  Is-CNRP ġie ffundat fl-2012 bħala fużjoni bejn il-Partit tad-Dawl tax-Xemgħa u l-Partit tad-Drittijiet tal-Bniedem. Wara x-xoljiment furzat tas-CNRP fl-2017, il-Partit tad-Dawl tax-Xemgħa li reġa' ngħata l-ħajja sar il-partit ewlieni tal-oppożizzjoni fil-Kambodja.

---

| 6.12.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 465/124 |
| --- | --- | --- | --- |

6.12.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 465/124

---

P9_TA(2022)0202

Politika tal-kompetizzjoni – rapport annwali 2021

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Mejju 2022 dwar il-politika tal-kompetizzjoni – rapport annwali 2021 (2021/2185(INI))

(2022/C 465/11)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, b'mod partikolari l-Artikoli 101 sa 109 tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, b'mod partikolari l-Artikoli 101 sa 109 tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-regoli, il-linji gwida, ir-riżoluzzjonijiet, il-konsultazzjonijiet pubbliċi, il-komunikazzjonijiet u d-dokumenti rilevanti tal-Kummissjoni dwar is-suġġett tal-kompetizzjoni, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-regoli, il-linji gwida, ir-riżoluzzjonijiet, il-konsultazzjonijiet pubbliċi, il-komunikazzjonijiet u d-dokumenti rilevanti tal-Kummissjoni dwar is-suġġett tal-kompetizzjoni,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissjoni tas-7 ta' Lulju 2021 dwar il-Politika tal-Kompetizzjoni 2020 (COM(2021)0373) u d-dokument ta' ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni ppubblikat bħala dokument ta' sostenn fl-istess data (SWD(2021)0177), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissjoni tas-7 ta' Lulju 2021 dwar il-Politika tal-Kompetizzjoni 2020 (COM(2021)0373) u d-dokument ta' ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni ppubblikat bħala dokument ta' sostenn fl-istess data (SWD(2021)0177),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-9 ta' Ġunju 2021 dwar il-politika tal-kompetizzjoni – rapport annwali 2020 (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-9 ta' Ġunju 2021 dwar il-politika tal-kompetizzjoni – rapport annwali 2020 (1),

| — | wara li kkunsidra l-Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni ECON-VII/015 għar-rapport tal-Kummissjoni tas-7 ta' Lulju 2021 dwar il-politika tal-kompetizzjoni 2020 (COM(2021)0373), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni ECON-VII/015 għar-rapport tal-Kummissjoni tas-7 ta' Lulju 2021 dwar il-politika tal-kompetizzjoni 2020 (COM(2021)0373),

| — | wara li kkunsidra s-segwitu tal-Kummissjoni għar-riżoluzzjoni tal-Parlament tat-18 ta' Ġunju 2020 dwar il-politika tal-kompetizzjoni – rapport annwali 2019 (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra s-segwitu tal-Kummissjoni għar-riżoluzzjoni tal-Parlament tat-18 ta' Ġunju 2020 dwar il-politika tal-kompetizzjoni – rapport annwali 2019 (2),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjonijiet tal-Kummissjoni tad-19 ta' Marzu 2020, tat-3 ta' April 2020, tat-8 ta' Mejju 2020, tad-29 ta' Ġunju 2020, tat-13 ta' Ottubru 2020, tat-28 ta' Jannar 2021 u tat-18 ta' Novembru 2021 dwar qafas temporanju għall-miżuri ta' għajnuna mill-Istat biex jingħata sostenn lill-ekonomija matul it-tifqigħa preżenti tal-COVID-19 (C(2021)8442), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjonijiet tal-Kummissjoni tad-19 ta' Marzu 2020, tat-3 ta' April 2020, tat-8 ta' Mejju 2020, tad-29 ta' Ġunju 2020, tat-13 ta' Ottubru 2020, tat-28 ta' Jannar 2021 u tat-18 ta' Novembru 2021 dwar qafas temporanju għall-miżuri ta' għajnuna mill-Istat biex jingħata sostenn lill-ekonomija matul it-tifqigħa preżenti tal-COVID-19 (C(2021)8442),

| — | wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni tal-5 ta' Mejju 2021 għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar sussidji barranin li joħolqu distorsjoni fis-suq intern (COM(2021)0223), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni tal-5 ta' Mejju 2021 għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar sussidji barranin li joħolqu distorsjoni fis-suq intern (COM(2021)0223),

| — | wara li kkunsidra l-ewwel rapport annwali tal-Kummissjoni dwar l-iskrinjar tal-investimenti diretti barranin fl-Unjoni tat-23 ta' Novembru 2021 (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-ewwel rapport annwali tal-Kummissjoni dwar l-iskrinjar tal-investimenti diretti barranin fl-Unjoni tat-23 ta' Novembru 2021 (3),

| — | wara li kkunsidra l-pakkett regolatorju inklużi l-proposti tal-Kummissjoni tal-15 ta' Diċembru 2020 għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar Suq Intern għas-Servizzi Diġitali (l-Att dwar is-Servizzi Diġitali) (COM(2020)0825) u dwar swieq kontestabbli u ġusti fis-settur diġitali (l-Att dwar is-Swieq Diġitali) (COM(2020)0842), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-pakkett regolatorju inklużi l-proposti tal-Kummissjoni tal-15 ta' Diċembru 2020 għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar Suq Intern għas-Servizzi Diġitali (l-Att dwar is-Servizzi Diġitali) (COM(2020)0825) u dwar swieq kontestabbli u ġusti fis-settur diġitali (l-Att dwar is-Swieq Diġitali) (COM(2020)0842),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2019/1 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2018 sabiex l-awtoritajiet tal-kompetizzjoni tal-Istati Membri jingħataw setgħat biex ikunu inforzaturi aktar effettivi, u biex jiġi żgurat il-funzjonament tajjeb tas-suq intern (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2019/1 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2018 sabiex l-awtoritajiet tal-kompetizzjoni tal-Istati Membri jingħataw setgħat biex ikunu inforzaturi aktar effettivi, u biex jiġi żgurat il-funzjonament tajjeb tas-suq intern (4),

| — | wara li kkunsidra d-dokument ta' ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni tat-12 ta' Lulju 2021 dwar l-evalwazzjoni tal-avviż tal-Kummissjoni dwar id-definizzjoni ta' suq rilevanti għall-finijiet tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-Komunità tad-9 ta' Diċembru 1997 (SWD(2021)0199), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dokument ta' ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni tat-12 ta' Lulju 2021 dwar l-evalwazzjoni tal-avviż tal-Kummissjoni dwar id-definizzjoni ta' suq rilevanti għall-finijiet tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-Komunità tad-9 ta' Diċembru 1997 (SWD(2021)0199),

| — | wara li kkunsidra l-istudju ta' appoġġ li jakkumpanja l-evalwazzjoni tal-avviż tal-Kummissjoni dwar id-definizzjoni tas-suq rilevanti għall-finijiet tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-Komunità, ikkummissjonat mid-Direttorat Ġenerali għall-Kompetizzjoni (DĠ COMP) tal-Kummissjoni u ppubblikat f'Ġunju 2021 (5), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-istudju ta' appoġġ li jakkumpanja l-evalwazzjoni tal-avviż tal-Kummissjoni dwar id-definizzjoni tas-suq rilevanti għall-finijiet tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-Komunità, ikkummissjonat mid-Direttorat Ġenerali għall-Kompetizzjoni (DĠ COMP) tal-Kummissjoni u ppubblikat f'Ġunju 2021 (5),

| — | wara li kkunsidra r-rapport speċjali tal-konsulenti bit-titolu “Competition policy for the digital era” (Il-Politika tal-Kompetizzjoni għall-Era Diġitali) ikkummissjonat mid-DĠ COMP u ppubblikat fl-2019 (6), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport speċjali tal-konsulenti bit-titolu “Competition policy for the digital era” (Il-Politika tal-Kompetizzjoni għall-Era Diġitali) ikkummissjonat mid-DĠ COMP u ppubblikat fl-2019 (6),

| — | wara li kkunsidra r-rapport bit-titolu “Consumer vulnerability across key markets in the European Union” (Il-vulnerabbiltà tal-konsumatur fis-swieq ewlenin fl-Unjoni Ewropea), prodott għad-Direttorat Ġenerali tal-Kummissjoni għall-Ġustizzja u l-Konsumaturi (7) u ppubblikat fl-2016, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport bit-titolu “Consumer vulnerability across key markets in the European Union” (Il-vulnerabbiltà tal-konsumatur fis-swieq ewlenin fl-Unjoni Ewropea), prodott għad-Direttorat Ġenerali tal-Kummissjoni għall-Ġustizzja u l-Konsumaturi (7) u ppubblikat fl-2016,

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-18 ta' Novembru 2021 dwar politika ta' kompetizzjoni adattata għal sfidi ġodda (COM(2021)0713) u l-anness tagħha, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-18 ta' Novembru 2021 dwar politika ta' kompetizzjoni adattata għal sfidi ġodda (COM(2021)0713) u l-anness tagħha,

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni u l-pjan direzzjonali tal-Kummissjoni tal-11 ta' Diċembru 2019 dwar il-Patt Ekoloġiku Ewropew (COM(2019)0640), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni u l-pjan direzzjonali tal-Kummissjoni tal-11 ta' Diċembru 2019 dwar il-Patt Ekoloġiku Ewropew (COM(2019)0640),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/1119 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta' Ġunju 2021 li jistabbilixxi l-qafas biex tinkiseb in-newtralità klimatika u li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 401/2009 u (UE) 2018/1999 (“il-Liġi Ewropea dwar il-Klima”) (8), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/1119 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta' Ġunju 2021 li jistabbilixxi l-qafas biex tinkiseb in-newtralità klimatika u li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 401/2009 u (UE) 2018/1999 (“il-Liġi Ewropea dwar il-Klima”) (8),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-21 ta' Diċembru 2021 dwar il-Linji Gwida dwar l-għajnuna mill-Istat għall-klima, il-protezzjoni tal-ambjent u l-enerġija għall-2022 (9), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-21 ta' Diċembru 2021 dwar il-Linji Gwida dwar l-għajnuna mill-Istat għall-klima, il-protezzjoni tal-ambjent u l-enerġija għall-2022 (9),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-6 ta' Diċembru 2021 dwar il-linji gwida dwar l-għajnuna mill-Istat biex tippromwovi investimenti ta' finanzjament ta' riskju (10), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-6 ta' Diċembru 2021 dwar il-linji gwida dwar l-għajnuna mill-Istat biex tippromwovi investimenti ta' finanzjament ta' riskju (10),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-9 ta' Diċembru 2021 dwar il-Linji Gwida dwar l-applikazzjoni tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-UE għal ftehimiet kollettivi rigward il-kundizzjonijiet tax-xogħol ta' persuni li jaħdmu għal rashom u waħedhom (C(2021)8838), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-9 ta' Diċembru 2021 dwar il-Linji Gwida dwar l-applikazzjoni tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-UE għal ftehimiet kollettivi rigward il-kundizzjonijiet tax-xogħol ta' persuni li jaħdmu għal rashom u waħedhom (C(2021)8838),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-10 ta' Marzu 2020, bit-titolu “Strateġija Industrijali Ġdida għall-Ewropa” (COM(2020)0102) kif ukoll il-komunikazzjoni tagħha tal-5 ta' Mejju 2021 li taġġorna l-imsemmija strateġija (COM(2021)0350), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-10 ta' Marzu 2020, bit-titolu “Strateġija Industrijali Ġdida għall-Ewropa” (COM(2020)0102) kif ukoll il-komunikazzjoni tagħha tal-5 ta' Mejju 2021 li taġġorna l-imsemmija strateġija (COM(2021)0350),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kummissjoni (UE) 2021/1237 tat-23 ta' Lulju 2021 li jemenda r-Regolament (UE) Nru 651/2014 li jiddikjara ċerti kategoriji ta' għajnuna bħala kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikoli 107 u 108 tat-Trattat (11), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kummissjoni (UE) 2021/1237 tat-23 ta' Lulju 2021 li jemenda r-Regolament (UE) Nru 651/2014 li jiddikjara ċerti kategoriji ta' għajnuna bħala kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikoli 107 u 108 tat-Trattat (11),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni lill-Kummissjoni tal-21 ta' Diċembru 2021 dwar l-approvazzjoni tal-kontenut ta' abbozz għal komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-linji gwida dwar l-għajnuna mill-Istat għall-klima, il-protezzjoni tal-ambjent u l-enerġija għall-2022 (C(2021)9817), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni lill-Kummissjoni tal-21 ta' Diċembru 2021 dwar l-approvazzjoni tal-kontenut ta' abbozz għal komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-linji gwida dwar l-għajnuna mill-Istat għall-klima, il-protezzjoni tal-ambjent u l-enerġija għall-2022 (C(2021)9817),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-21 ta' Ottubru 2021 dwar il-linji gwida fir-rigward tal-għajnuna mill-Istat għall-klima, l-enerġija u l-ambjent (CEEAG) (12), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-21 ta' Ottubru 2021 dwar il-linji gwida fir-rigward tal-għajnuna mill-Istat għall-klima, l-enerġija u l-ambjent (CEEAG) (12),

| — | wara li kkunsidra r-Rapport Speċjali Nru 24/2020 tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri (QEA) bit-titolu “Il-kontroll tal-fużjonijiet fl-UE u l-proċedimenti tal-antitrust tal-Kummissjoni: jeħtieġ li tiżdied is-sorveljanza tas-swieq”, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Rapport Speċjali Nru 24/2020 tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri (QEA) bit-titolu “Il-kontroll tal-fużjonijiet fl-UE u l-proċedimenti tal-antitrust tal-Kummissjoni: jeħtieġ li tiżdied is-sorveljanza tas-swieq”,

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-26 ta' Marzu 2021 bit-titolu “Gwida dwar l-applikazzjoni tal-mekkaniżmu ta' referenza stabbilit fl-Artikolu 22 tar-Regolament dwar l-Għaqdiet għal ċerti kategoriji ta' każijiet” (C(2021)1959), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-26 ta' Marzu 2021 bit-titolu “Gwida dwar l-applikazzjoni tal-mekkaniżmu ta' referenza stabbilit fl-Artikolu 22 tar-Regolament dwar l-Għaqdiet għal ċerti kategoriji ta' każijiet” (C(2021)1959),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-9 ta' Lulju 2021 dwar l-approvazzjoni tal-kontenut ta' abbozz għal regolament tal-Kummissjoni dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 101(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għal kategoriji ta' ftehimiet vertikali u prattiki miftiehma (C(2021)5026) u l-anness tiegħu, u l-anness tal-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-9 ta' Lulju 2021 dwar l-avviż tal-Kummissjoni dwar linji gwida dwar restrizzjonijiet vertikali (C(2021)5038), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-9 ta' Lulju 2021 dwar l-approvazzjoni tal-kontenut ta' abbozz għal regolament tal-Kummissjoni dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 101(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għal kategoriji ta' ftehimiet vertikali u prattiki miftiehma (C(2021)5026) u l-anness tiegħu, u l-anness tal-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-9 ta' Lulju 2021 dwar l-avviż tal-Kummissjoni dwar linji gwida dwar restrizzjonijiet vertikali (C(2021)5038),

| — | wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni tal-14 ta' Lulju 2021 għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi mekkaniżmu ta' aġġustament tal-karbonju fil-fruntiera (COM(2021)0564), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni tal-14 ta' Lulju 2021 għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi mekkaniżmu ta' aġġustament tal-karbonju fil-fruntiera (COM(2021)0564),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat għas-Suq Intern u l-Ħarsien tal-Konsumatur, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat għas-Suq Intern u l-Ħarsien tal-Konsumatur,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji (A9-0064/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji (A9-0064/2022),

| A. | billi l-politika tal-kompetizzjoni tal-UE għandha rwol kruċjali – speċjalment fi żminijiet ta' inċertezza u trasformazzjoni doppja – fl-iżgurar ta' kompetizzjoni effettiva biex tinkoraġġixxi l-innovazzjoni, il-ħolqien tal-impjiegi, it-tkabbir, il-kompetittività u l-intraprenditorija, tistabbilixxi kundizzjonijiet ekonomiċi ġusti, b'mod partikolari billi tixpruna l-innovazzjoni li tgħin biex jiġu żviluppati teknoloġiji ġodda li jistgħu mbagħad jgħinuna nagħmlu aktar, filwaqt li jikkawżaw inqas ħsara lill-ambjent, u tiġi promossa allokazzjoni effiċjenti tar-riżorsi, tipprovdi għażla akbar u prezzijiet ġusti għall-konsumaturi, u trawwem ir-reżiljenza tas-suq uniku; |
| --- | --- |

A.

billi l-politika tal-kompetizzjoni tal-UE għandha rwol kruċjali – speċjalment fi żminijiet ta' inċertezza u trasformazzjoni doppja – fl-iżgurar ta' kompetizzjoni effettiva biex tinkoraġġixxi l-innovazzjoni, il-ħolqien tal-impjiegi, it-tkabbir, il-kompetittività u l-intraprenditorija, tistabbilixxi kundizzjonijiet ekonomiċi ġusti, b'mod partikolari billi tixpruna l-innovazzjoni li tgħin biex jiġu żviluppati teknoloġiji ġodda li jistgħu mbagħad jgħinuna nagħmlu aktar, filwaqt li jikkawżaw inqas ħsara lill-ambjent, u tiġi promossa allokazzjoni effiċjenti tar-riżorsi, tipprovdi għażla akbar u prezzijiet ġusti għall-konsumaturi, u trawwem ir-reżiljenza tas-suq uniku;

| B. | billi l-għan tal-politika tal-kompetizzjoni tal-Unjoni huwa li tiżgura li tiġi ssalvagwardjata l-kompetizzjoni fis-suq intern; billi l-politika tal-kompetizzjoni għandha impatt li ma jistax jiġi miċħud fuq l-interessi ekonomiċi speċifiċi tal-utenti finali li jixtru oġġetti jew servizzi; |
| --- | --- |

B.

billi l-għan tal-politika tal-kompetizzjoni tal-Unjoni huwa li tiżgura li tiġi ssalvagwardjata l-kompetizzjoni fis-suq intern; billi l-politika tal-kompetizzjoni għandha impatt li ma jistax jiġi miċħud fuq l-interessi ekonomiċi speċifiċi tal-utenti finali li jixtru oġġetti jew servizzi;

| C. | billi l-Kummissjoni rreaġixxiet minnufih għat-tifqigħa tal-kriżi tal-COVID-19 billi adottat regoli tal-kompetizzjoni speċjali li għandhom jibqgħu temporanji; |
| --- | --- |

C.

billi l-Kummissjoni rreaġixxiet minnufih għat-tifqigħa tal-kriżi tal-COVID-19 billi adottat regoli tal-kompetizzjoni speċjali li għandhom jibqgħu temporanji;

| D. | billi l-politika tal-kompetizzjoni trid tistimula lin-negozji biex jinvestu u jużaw infrastruttura u għodod diġitali aktar avvanzati (eż. teknoloġija cloud, mikroproċessuri u intelliġenza artifiċjali) u teknoloġiji tal-manifattura li jniġġsu inqas u li huma aktar effiċjenti; |
| --- | --- |

D.

billi l-politika tal-kompetizzjoni trid tistimula lin-negozji biex jinvestu u jużaw infrastruttura u għodod diġitali aktar avvanzati (eż. teknoloġija cloud, mikroproċessuri u intelliġenza artifiċjali) u teknoloġiji tal-manifattura li jniġġsu inqas u li huma aktar effiċjenti;

| E. | billi l-Kummissjoni teħtieġ sett xieraq u effettiv ta' strumenti, metodi u għodda biex tiżgura l-infurzar strett tal-politika tal-kompetizzjoni u tinforza r-regoli tal-kompetizzjoni u tiżgura kif xieraq l-implimentazzjoni uniformi tagħhom, u b'hekk tikkontribwixxi għal prijoritajiet ta' politika ewlenin; billi l-Kummissjoni jeħtieġ li taġixxi b'mod imparzjali u oġġettiv sabiex tippreserva l-kredibbiltà tal-politika tal-kompetizzjoni tal-UE; |
| --- | --- |

E.

billi l-Kummissjoni teħtieġ sett xieraq u effettiv ta' strumenti, metodi u għodda biex tiżgura l-infurzar strett tal-politika tal-kompetizzjoni u tinforza r-regoli tal-kompetizzjoni u tiżgura kif xieraq l-implimentazzjoni uniformi tagħhom, u b'hekk tikkontribwixxi għal prijoritajiet ta' politika ewlenin; billi l-Kummissjoni jeħtieġ li taġixxi b'mod imparzjali u oġġettiv sabiex tippreserva l-kredibbiltà tal-politika tal-kompetizzjoni tal-UE;

| F. | billi huwa essenzjali qafas regolatorju xieraq għall-politika tal-kompetizzjoni biex is-suq tal-UE kollu kemm hu, isir aktar attraenti għall-kumpaniji u l-investituri internazzjonali li jkunu jixtiequ joperaw fl-UE, kif ukoll biex tiġi promossa nisġa produttiva tal-UE aktar soda u l-ħolqien tal-impjiegi fl-Unjoni; |
| --- | --- |

F.

billi huwa essenzjali qafas regolatorju xieraq għall-politika tal-kompetizzjoni biex is-suq tal-UE kollu kemm hu, isir aktar attraenti għall-kumpaniji u l-investituri internazzjonali li jkunu jixtiequ joperaw fl-UE, kif ukoll biex tiġi promossa nisġa produttiva tal-UE aktar soda u l-ħolqien tal-impjiegi fl-Unjoni;

| G. | billi l-indipendenza politika tal-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni hija tal-akbar importanza fl-iżgurar tal-imparzjalità u l-kredibbiltà tal-politika tal-kompetizzjoni; |
| --- | --- |

G.

billi l-indipendenza politika tal-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni hija tal-akbar importanza fl-iżgurar tal-imparzjalità u l-kredibbiltà tal-politika tal-kompetizzjoni;

| H. | billi rikonċiljazzjoni bbilanċjata tar-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni mal-politiki industrijali u kummerċjali internazzjonali tagħha hija essenzjali biex jiġu rilokati l-attivitajiet tal-katina tal-valur u tissaħħaħ il-kompetittività globali; |
| --- | --- |

H.

billi rikonċiljazzjoni bbilanċjata tar-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni mal-politiki industrijali u kummerċjali internazzjonali tagħha hija essenzjali biex jiġu rilokati l-attivitajiet tal-katina tal-valur u tissaħħaħ il-kompetittività globali;

| I. | billi s-swieq diġitali qed isiru aktar ikkonċentrati u qed jippreżentaw ir-riskju li juru livelli aktar baxxi ta' investiment fl-innovazzjoni u tfixkil ġenerali bħala konsegwenza tad-dinamika tas-suq li qed tiddeterjora u saħħa akbar fis-suq; |
| --- | --- |

I.

billi s-swieq diġitali qed isiru aktar ikkonċentrati u qed jippreżentaw ir-riskju li juru livelli aktar baxxi ta' investiment fl-innovazzjoni u tfixkil ġenerali bħala konsegwenza tad-dinamika tas-suq li qed tiddeterjora u saħħa akbar fis-suq;

| J. | billi l-prezzijiet tal-komoditajiet tal-enerġija laħqu livelli għoljin mingħajr preċedent fl-Ewropa bil-prezzijiet tal-gass matul il-ħarifa tal-2021 isiru 400 % aktar għaljin mir-rebbiegħa tal-istess sena, fost l-oħrajn minħabba n-nuqqas ta' kompetizzjoni globali fis-suq tal-provvista tal-gass; |
| --- | --- |

J.

billi l-prezzijiet tal-komoditajiet tal-enerġija laħqu livelli għoljin mingħajr preċedent fl-Ewropa bil-prezzijiet tal-gass matul il-ħarifa tal-2021 isiru 400 % aktar għaljin mir-rebbiegħa tal-istess sena, fost l-oħrajn minħabba n-nuqqas ta' kompetizzjoni globali fis-suq tal-provvista tal-gass;

| K. | billi l-politika tal-kompetizzjoni tal-UE għandha tkun adatta għat-tranżizzjoni doppja sostenibbli; |
| --- | --- |

K.

billi l-politika tal-kompetizzjoni tal-UE għandha tkun adatta għat-tranżizzjoni doppja sostenibbli;

| L. | billi l-iskambju u l-kooperazzjoni internazzjonali huma essenzjali biex jinkisbu kundizzjonijiet ekwivalenti globali u kompetittivi; billi l-politika tal-kompetizzjoni Ewropea trid tkun l-appoġġ li tiggarantixxi l-integrità u r-reżiljenza tas-suq uniku, filwaqt li tikkontribwixxi għall-kisba tal-prijoritajiet tal-Unjoni, b'mod partikolari billi tiffaċilita t-tranżizzjoni doppja diġitali u ekoloġika b'mod koordinat; |
| --- | --- |

L.

billi l-iskambju u l-kooperazzjoni internazzjonali huma essenzjali biex jinkisbu kundizzjonijiet ekwivalenti globali u kompetittivi; billi l-politika tal-kompetizzjoni Ewropea trid tkun l-appoġġ li tiggarantixxi l-integrità u r-reżiljenza tas-suq uniku, filwaqt li tikkontribwixxi għall-kisba tal-prijoritajiet tal-Unjoni, b'mod partikolari billi tiffaċilita t-tranżizzjoni doppja diġitali u ekoloġika b'mod koordinat;

| M. | billi l-kooperazzjoni internazzjonali u strumenti ġodda bħar-Regolament dwar is-Sussidji Barranin huma essenzjali biex jiġi żgurat li pajjiżi mhux tal-UE jiġu diżinċentivati milli jissussidjaw b'mod distort impriżi li huma attivi fl-Unjoni, f'konformità mar-regoli tas-suq uniku, li jipprojbixxu prattiki bħal dawn min-naħa tal-Istati Membri u n-negozji tal-UE; billi l-UE għandha tosserva u timmonitorja mill-qrib il-politiki u l-prattiki ta' pajjiżi u entitajiet mhux tal-UE f'dan ir-rigward; |
| --- | --- |

M.

billi l-kooperazzjoni internazzjonali u strumenti ġodda bħar-Regolament dwar is-Sussidji Barranin huma essenzjali biex jiġi żgurat li pajjiżi mhux tal-UE jiġu diżinċentivati milli jissussidjaw b'mod distort impriżi li huma attivi fl-Unjoni, f'konformità mar-regoli tas-suq uniku, li jipprojbixxu prattiki bħal dawn min-naħa tal-Istati Membri u n-negozji tal-UE; billi l-UE għandha tosserva u timmonitorja mill-qrib il-politiki u l-prattiki ta' pajjiżi u entitajiet mhux tal-UE f'dan ir-rigward;

| N. | billi hemm il-ħtieġa ta' koordinazzjoni msaħħa hija bejn l-għanijiet politiċi tal-Unjoni fil-qafas tal-Patt Ekoloġiku u l-Ftehim ta' Pariġi min-naħa waħda u r-regoli tal-kompetizzjoni min-naħa l-oħra; |
| --- | --- |

N.

billi hemm il-ħtieġa ta' koordinazzjoni msaħħa hija bejn l-għanijiet politiċi tal-Unjoni fil-qafas tal-Patt Ekoloġiku u l-Ftehim ta' Pariġi min-naħa waħda u r-regoli tal-kompetizzjoni min-naħa l-oħra;

Kunsiderazzjonijiet ġenerali

| 1. | Jenfasizza li l-isfidi li jirriżultaw mill-pandemija tal-COVID-19 jeħtieġ li jitqiesu b'mod adegwat u li l-prinċipju ta' gwida għandu jkun it-tneħħija gradwali raġonevoli ta' miżuri speċifiċi ta' appoġġ b'mod progressiv u proporzjonat, filwaqt li tiġi żgurata konformità sħiħa mar-regoli tal-kompetizzjoni tal-UE li jissalvagwardjaw il-kundizzjonijiet ekwivalenti u l-kompetittività tal-kumpaniji tagħna, b'mod partikolari fir-rigward tal-ħtiġijiet industrijali tal-UE; jirrimarka li hekk kif l-irkupru ekonomiku jimxi 'l quddiem, il-miżuri ta' appoġġ għandhom isiru gradwalment aktar speċifiċi, qabel ma eventwalment jitneħħew kompletament; jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġu evitati l-effetti ta' preċipizju u li jiġu pprevenuti rkupru asimetriku u riskju ta' diverġenza akbar fi ħdan is-suq uniku; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jenfasizza li politika tal-kompetizzjoni li għandha l-għan li tiżgura kundizzjonijiet ekwivalenti fis-setturi kollha, b'hekk tixpruna l-innovazzjoni u l-kwalità, u tagħti lill-konsumaturi aktar għażla, hija kruċjali biex tiggarantixxi l-funzjonament xieraq tas-suq uniku; jiġbed l-attenzjoni għall-prattiki dannużi li joħorġu mill-politiki tal-prezz bl-imnut rakkomandati, li jimminaw is-suq intern u l-kompetizzjoni bejn il-kumpaniji; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jenfasizza li l-UE ma għandhiex tkun dipendenti wisq mill-ktajjen tal-provvista globali, speċjalment fis-setturi identifikati bħala importanti għall-awtonomija strateġika u għal ekonomija reżiljenti u sostenibbli, li wrew li huma fraġli matul il-pandemija; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jinnota l-konsultazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-kwistjoni tal-linji gwida dwar l-applikazzjoni tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-UE għal ftehimiet kollettivi rigward il-kundizzjonijiet tax-xogħol ta' persuni li jaħdmu għal rashom u waħedhom; jistieden lill-Kummissjoni tinkludi l-ħaddiema kollha li jaħdmu għal rashom u waħedhom fil-linji gwida, kemm online kif ukoll offline; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Iqis li l-kompetizzjoni akbar fis-suq tal-prodotti tnaqqas il-marġni tal-profitt u l-livelli tal-prezzijiet, u b'hekk tikkontribwixxi għall-moderazzjoni tal-inflazzjoni; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jitlob l-iżvilupp ta' sistema effettiva ta' strumenti regolatorji u ta' infurzar aġġustati sew u komplementari biex tiġi ffaċilitata t-tranżizzjoni diġitali u ekoloġika, kif ukoll l-iżvilupp industrijali u l-konverġenza li jippromwovu t-tkabbir ekonomiku sostenibbli u l-ħolqien tal-impjiegi fl-UE; jiddikjara li t-tranżizzjoni doppja trid tkun proċess li joħloq l-impjiegi u opportunità għan-negozji tal-UE biex jiksbu vantaġġ kompetittiv fl-implimentazzjoni tat-tranżizzjoni, u b'hekk tingħata spinta lill-kompetittività tal-UE; jiġbed l-attenzjoni lejn il-Liġi Ewropea dwar il-Klima, li l-objettivi tagħha jistgħu jintlaħqu verament biss permezz ta' investimenti privati u pubbliċi; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jilqa' l-fatt li l-politika tal-kompetizzjoni tal-UE għandha rekord ippruvat li tibqa' effettiva billi tirreaġixxi għal żviluppi ġodda tas-suq; jappella għal politika tal-kompetizzjoni b'saħħitha u effettiva u l-infurzar tagħha, sabiex l-ekonomija tal-UE tingħata l-kapaċità li taqbad it-triq għall-irkupru u tikseb it-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali doppji tagħha b'mod sostenibbli u inklużiv mill-aspett soċjali u territorjali; jenfasizza li kwalunkwe adattament irid jiżgura li l-politika tal-kompetizzjoni tal-UE tkompli tixpruna l-innovazzjoni fit-tranżizzjoni doppja, trawwem ir-reżiljenza tas-suq uniku u tippreserva ekonomija soċjali tas-suq kompetittiva ħafna, filwaqt li tiżgura li l-klijenti jibbenefikaw minn prezzijiet ġusti; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jenfasizza li l-impriżi żgħar u medji (SMEs) huma s-sinsla tal-ekonomija Ewropea, u jirrappreżentaw 99,8 % tan-negozji kollha fl-UE; jinnota li l-kontribut b'saħħtu għall-ħolqien tal-impjiegi u l-valur miżjud jagħmlu lill-SMEs kruċjali għall-iżgurar tat-tkabbir ekonomiku u l-integrazzjoni soċjali fl-UE; jesprimi dispjaċir għall-fatt li minkejja l-opportunitajiet tat-tkabbir tagħhom, l-SMEs jistgħu jiffaċċjaw diffikultajiet fil-kisba ta' aċċess għall-finanzi; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jilqa' r-rakkomandazzjonijiet tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD) għall-2021 dwar in-newtralità kompetittiva u jistieden lill-Kummissjoni żżomm in-newtralità kompetittiva fl-ambjent regolatorju tas-suq intern; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Ifakkar li s-servizzi jirrappreżentaw l-akbar settur ekonomiku ta' attività fl-UE f'termini ta' valur miżjud gross u li s-suq uniku għas-servizzi għadu lura sew meta mqabbel mas-suq uniku għall-oġġetti; jenfasizza l-ħtieġa li jiġu indirizzati l-ostakli mhux ġustifikati li fadal għall-iżvilupp tas-suq uniku għas-servizzi, inkluż permezz tal-infurzar tar-regoli tal-kompetizzjoni; jilqa', f'dan il-kuntest, l-Inizjattiva Konġunta dwar ir-Regolamentazzjoni Nazzjonali tas-Servizzi, adottata mill-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ sabiex titnaqqas il-burokrazija fil-kummerċ tas-servizzi; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Ifakkar fir-rapport tal-2021 tal-Fond Monetarju Internazzjonali dwar il-kompetizzjoni, l-innovazzjoni u t-tkabbir inklużiv, li jiddikjara li l-kompetizzjoni u t-tkabbir immexxija mill-innovazzjoni huma kritiċi biex jixprunaw żidiet fil-produttività u jappoġġjaw tkabbir b'bażi wiesgħa; jinnota li r-rapport jiddikjara wkoll li l-politiki li jappoġġjaw l-innovazzjoni jistgħu jtejbu wkoll id-dinamiżmu tan-negozji u jnaqqsu s-saħħa fis-suq; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jafferma mill-ġdid il-ħtieġa ta' rieżami fil-fond u implimentazzjoni effettiva tal-istrumenti eżistenti tal-kompetizzjoni, u, jekk xieraq, l-iżvilupp ta' strumenti ġodda adatti għall-investigazzjonijiet fis-swieq diġitali; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jenfasizza l-ħtieġa li jiġu ssodisfati b'mod adegwat l-isfidi l-ġodda, billi tiżdied l-effettività tal-investigazzjonijiet permezz tal-użu ta' strumenti ġodda li jirriżultaw minn mezzi komputazzjonali (eż. big data, intelliġenza artifiċjali u tagħlim awtomatiku/apprendiment profond) fl-infurzar tad-dritt tal-kompetizzjoni, fl-infurzar tal-politika tal-kompetizzjoni; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Iqis li r-rieżami fil-fond għandu jiffoka fuq is-salvagwardja tal-integrità tas-suq uniku, il-promozzjoni ta' tkabbir ekonomiku sostenibbli u inklużiv għall-benefiċċju tal-konsumaturi u t-tisħiħ tad-drittijiet tal-konsumatur kemm online kif ukoll offline; jemmen, madankollu, li l-arranġamenti eċċezzjonali fl-ebda ċirkostanza ma għandhom isiru twieqi ta' opportunità biex il-finanzjament pubbliku – kemm dak nazzjonali kif ukoll dak tal-UE – jintuża għall-kapitalizzazzjoni ta' kumpaniji li huma ekonomikament mhux vijabbli jew ta' ebda interess strateġiku reali għall-pubbliku; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jinnota l-viġilanza tal-Kummissjoni fl-infurzar tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat fil-qasam tat-tassazzjoni u jistieden lill-Kummissjoni tibqa' viġilanti; jinnota, madanakollu, il-fatt li diversi deċiżjonijiet reċenti tal-Kummissjoni f'każijiet ta' kompetizzjoni ta' profil għoli fil-qasam tat-tassazzjoni ġew annullati mill-Qorti Ġenerali; jistieden lill-Kummissjoni tieħu t-tagħlimiet meħtieġa mis-sentenzi bil-ħsieb li timminimizza r-riskji ta' annullament f'każijiet futuri f'dan il-qasam; |
| --- | --- |

15.

Rispons politiku għall-pandemija tal-COVID-19

| 16. | Jieħu nota tat-tiġdid ta' sitt xhur tal-qafas temporanju għal miżuri ta' għajnuna mill-Istat, li ġie stabbilit b'reazzjoni għall-kriżi tal-COVID-19 u huwa mfassal biex jaċċellera l-irkupru; jenfasizza li r-raġuni għat-tiġdid kienet it-titwil tal-effetti ekonomiċi tal-kriżi tal-COVID-19 f'diversi industriji ewlenin bħala riżultat tal-ħolqien ta' varjanti ġodda tal-virus; ifakkar li l-iskemi ta' għajnuna mill-Istat huma żviluppati fil-livell tal-Istati Membri, fatt li għandu l-potenzjal li joħloq kundizzjonijiet mhux ekwivalenti għan-negozji li joperaw fis-suq uniku; iħeġġeġ lill-Kummissjoni timmonitorja kwalunkwe effett bħal dan; iħeġġeġ lill-Kummissjoni timmonitorja mill-qrib u tevita l-frammentazzjoni possibbli tal-istrateġija industrijali Ewropea; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jistieden lill-Kummissjoni tipprovdi valutazzjoni f'waqtha tal-qafas temporanju tal-għajnuna mill-Istat malajr kemm jista' jkun biex il-Parlament Ewropew ikun jista' jkollu dibattitu politiku sod u bbażat fuq il-fatti u biex fil-futur isir xogħol dwar il-politika tal-kompetizzjoni tal-UE; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jinnota li l-Pjanijiet Nazzjonali għall-Irkupru u r-Reżiljenza (RRPs) huma vetturi xierqa biex jiġi aċċellerat u indirizzat l-irkupru tal-bidliet strutturali fl-ekonomiji nazzjonali; jemmen li l-miżuri ta' għajnuna mill-Istat li huma parti mill-RPPs għandhom jiġu ttrattati b'mod flessibbli u bħala kwistjoni ta' prijorità; jisħaq li għandha tingħata attenzjoni partikolari lill-investimenti li jsiru fl-ambitu tal-RPPs biex jingħata lok għall-iżvilupp fuq perjodu medju ta' żmien tal-parteċipazzjoni privata; ifakkar li l-miżuri tal-RRP iridu jirrispettaw ir-rekwiżiti kollha stabbiliti skont ir-Regolament dwar il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (13), b'mod partikolari l-pilastri ekoloġiċi u diġitali; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jilqa' l-evalwazzjoni ppjanata tar-regoli dwar is-servizzi tas-saħħa u dawk soċjali ta' interess ekonomiku ġenerali (SGEI) biex jiġi żgurat li dawn ir-regoli jissodisfaw l-objettivi tagħhom u jkunu adatti għall-iskop; ifakkar fil-ħtieġa li jiġu pprovduti servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali (SGEI) ta' kwalità liċ-ċittadini; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jirrepeti l-appell tiegħu li l-għoti ta' għajnuna mill-Istat fil-kuntest tal-SGEI għadu essenzjali għas-sopravivenza ta' diversi komunitajiet fl-Ewropa kollha speċjalment fil-kuntest tal-appoġġ tal-Istat iddedikat għal reġjuni iżolati, remoti jew periferiċi fl-Unjoni; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jenfasizza d-diffikultajiet li ħolqot il-pandemija fl-industrija tal-ospitalità tal-Unjoni; jirrikonoxxi l-assistenza diretta lejn is-settur; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Jenfasizza l-importanza li l-Kummissjoni u l-Istati Membri jniedu pjan direzzjonali ta' wara l-COVID-19 biex jitneħħa gradwalment l-appoġġ pubbliku pprovdut fid-dawl tal-pandemija tal-COVID-19, b'għajnuna mill-Istat mhux distorsiva u mmirata aħjar biex ma jiġux imfixkla l-irkupru ekonomiku, l-kompetittività u t-tkabbir u jiġu żgurati impjiegi ta' kwalità għolja; jenfasizza li ammont sinifikanti ta' għajnuna mill-Istat ġie allokat biex jappoġġja lin-negozji fil-mitigazzjoni tal-konsegwenzi tal-miżuri ta' konteniment tal-pandemija; jenfasizza l-ħtieġa li matul il-proċess tiġi kkunsidrata d-dinamika tas-suq intern meta Stati Membri kbar ikunu jistgħu jipprovdu aktar għajnuna mill-Istat minn Stati Membri iżgħar, li tista' tirriżulta fil-frammentazzjoni tas-suq uniku; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jinnota li l-miżuri ta' appoġġ approvati matul il-kriżi tal-COVID-19 kienu straordinarji u meħtieġa fid-dawl ta' kriżi ekonomika u tas-saħħa mingħajr preċedent, iżda dan il-livell straordinarju ta' appoġġ pubbliku ma jridx isir in-normalità ġdida; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jisħaq fuq il-ħtieġa li l-pjan direzzjonali ta' wara l-COVID-19 iqis l-SMEs minn żoni rurali u inqas żviluppati, li jeħtieġ li jiġu pprovduti b'aċċess għal swieq usa', u li jiġu eliminati l-problemi spazjali li jirriżultaw minn żvantaġġi ġeografiċi, bl-għan li tali SMEs jingħataw appoġġ ugwali, opportunitajiet ġusti u żvilupp ibbilanċjat fis-suq uniku; |
| --- | --- |

24.

Il-politika tal-kompetizzjoni dwar l-infurzar u l-globalizzazzjoni

| 25. | Jenfasizza l-importanza li tiġi ssalvagwardjata l-kompetittività tal-kumpaniji Ewropej f'kuntest ta' kompetizzjoni globali li qed tiżdied, li jsir sforz għar-reċiproċità, u li tiġi żgurata kompetizzjoni ġusta fis-suq uniku; jinnota li l-ambjent internazzjonali jeħtieġ li jiġi analizzat bir-reqqa meta tittieħed deċiżjoni dwar id-definizzjoni tas-suq rilevanti f'każijiet ta' kompetizzjoni u ta' kontroll tal-fużjonijiet; jistieden lill-Kummissjoni tiżviluppa perspettiva inklużiva u wiesgħa fis-suq rilevanti sabiex il-kumpaniji Ewropej jingħataw l-opportunità li jikkompetu b'mod effettiv f'xena globalizzata; jisħaq fuq il-ħtieġa ta' kundizzjonijiet ekwivalenti globali; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Jisħaq fuq l-importanza ta' djalogu globali strutturat u ta' kooperazzjoni dwar l-infurzar tal-politika tal-kompetizzjoni b'mod partikolari fir-rigward ta' kwistjonijiet ta' għajnuna mill-Istat; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Jilqa' l-isforzi tal-Kummissjoni biex ittejjeb l-infurzar tar-regoli tas-suq uniku tad-direttiva dwar test tal-proporzjonalità għall-professjonijiet regolati (14) billi tagħti bidu għal proċeduri ta' ksur; jistieden lill-Istati Membri jimplimentaw kif xieraq it-test tal-proporzjonalità meta jimponu regoli nazzjonali; jisħaq li n-nuqqas ta' implimentazzjoni xierqa tar-regoli tal-UE dwar it-test tal-proporzjonalità jista' fl-aħħar mill-aħħar ikun ta' żvantaġġ għall-konsumaturi fil-forma ta' prezzijiet eċċessivi, idgħajjef l-iżvilupp ta' servizzi innovattivi jew saħansitra jwassal għal aċċess inqas tajjeb għas-servizzi; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Jilqa' l-proposta tal-Kummissjoni għal regolament ġdid dwar is-sussidji barranin bl-għan li jiġu limitati l-effetti potenzjalment distorsivi fuq is-suq uniku, titnaqqas id-diskrepanza fl-infurzar, jiġu salvagwardjati l-interessi tal-Unjoni u jiġu stabbiliti kundizzjonijiet ekwivalenti għall-kumpaniji Ewropej u l-impriżi kollha attivi fis-suq intern billi jintużaw l-istrumenti tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-UE u l-elementi kostitwenti ewlenin tagħhom; jisħaq fuq l-importanza tal-promozzjoni ta' qafas regolatorju Ewropew li jħeġġeġ l-investiment barrani u n-negozju min-naħa tal-kumpaniji internazzjonali fl-UE; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Jissottolinja li r-regoli tal-UE dwar l-għajnuna mill-Istat għandhom japplikaw għall-kumpaniji kollha attivi fis-suq uniku; jisħaq li l-Unjoni għandha tibqa' miftuħa għal investimenti diretti barranin u jiġbed l-attenzjoni għal politiki u investimenti mmirati lejn ir-ritorn tal-impjiegi u t-trawwim ta' esternalitajiet soċjali u ambjentali pożittivi; jistieden lill-Kummissjoni twettaq rieżamijiet tal-fużjonijiet, skrinjar tal-investiment dirett barrani u kontroll tas-sussidji barranin b'mod koerenti; |
| --- | --- |

29.

| 30. | Jinnota li l-politiki u l-miżuri nazzjonali tat-tassazzjoni jista' jkollhom impatt fuq il-ġbir tat-taxxa fi Stati Membri oħra; itenni li t-tassazzjoni xi drabi tista' tintuża biex tingħata għajnuna indiretta mill-Istat, u b'hekk jinħolqu kundizzjonijiet mhux ekwivalenti fis-suq intern, u għalhekk jisħaq li l-Kummissjoni rrakkomandat li l-Istati Membri ma jagħtux appoġġ finanzjarju lil kumpaniji b'rabtiet ma' rifuġji fiskali; ifakkar fl-appell tal-Kunsill lill-Kummissjoni biex tikkunsidra kif għandhom jiġu indirizzati l-effetti distortivi li jirriżultaw mill-parteċipazzjoni tal-offerenti li jużaw ir-rifuġji fiskali għal skopijiet ta' evitar tat-taxxa; |
| --- | --- |

30.

| 31. | Ifakkar li l-analiżi empirika mwettqa għall-istudju tal-OECD tal-2021 sabet li l-finanzjament b'rati aktar baxxi minn dawk tas-suq seta' kien kontributur għall-kapaċità eċċessiva f'għadd ta' setturi, u li s-sussidji jidhru wkoll li huma korrelatati b'mod negattiv mal-produttività tal-intrapriżi; jinnota li s-sejbiet tal-OECD qajmu wkoll tħassib sinifikanti dwar nuqqas ta' trasparenza fir-rigward ta' finanzjament b'rati aktar baxxi minn dawk tas-suq; jemmen li l-UE għandha tindirizza b'mod effettiv dawn il-konsegwenzi negattivi tas-sussidji barranin fuq is-suq intern, filwaqt li tqis l-effetti negattivi potenzjali tar-regolamentazzjoni, inklużi l-piż amministrattiv u regolatorju, il-miżuri ta' ritaljazzjoni u l-impatti fuq l-investimenti u t-tkabbir; |
| --- | --- |

31.

| 32. | Jistieden lill-Kummissjoni tkompli tinforza b'mod rigoruż u imparzjali l-politika tal-kompetizzjoni filwaqt li tistinka għal djalogu u kooperazzjoni kontinwi kostruttivi dwar kwistjonijiet teknoloġiċi u ekonomiċi ewlenin ma' sħab u partijiet ikkonċernati tal-istess fehma; jenfasizza l-importanza tal-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni fil-preservazzjoni tas-swieq u fl-iżgurar ta' kundizzjonijiet ekwivalenti matul il-pandemija tal-COVID-19; jenfasizza r-rwol akbar tagħhom fi kwistjonijiet relatati mal-ekonomija tal-pjattaformi; |
| --- | --- |

32.

| 33. | Jilqa' t-tnedija tal-Kunsill tal-Kummerċ u t-Teknoloġija (TTC) bejn l-UE u l-Istati Uniti u d-Djalogu Konġunt dwar il-Politika tal-Kompetizzjoni tat-Teknoloġija (TCPD), li se jfittex li japprofondixxi r-relazzjonijiet ekonomiċi u transatlantiċi bbażati fuq valuri komuni; jinnota li t-trasformazzjoni tar-regoli tal-UE fir-rigward ta' kumpaniji ta' pjattaformi diġitali hija riflessa minn inizjattivi leġiżlattivi komparabbli u investigazzjonijiet individwali fl-Istati Uniti; |
| --- | --- |

33.

| 34. | Jisħaq li ftehimiet ta' kooperazzjoni dedikati ma' pajjiżi mhux tal-UE fil-qasam tal-politika tal-kompetizzjoni jistgħu jikkontribwixxu b'mod sinifikattiv għall-effettività tagħha u jirrikonoxxi l-importanza tal-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni fl-infurzar u fl-iżgurar tal-applikazzjoni tal-politika tal-kompetizzjoni tal-UE; |
| --- | --- |

34.

Politika tal-kompetizzjoni u għajnuna mill-Istat adatti għall-isfidi l-ġodda

| 35. | Jilqa' l-mandat ta' negozjar tal-Parlament tal-Att dwar is-Swieq Diġitali kif adottat fil-plenarja u jisħaq fuq il-fatt li l-Parlament huwa lest li jaħdem lejn it-tlestija aċċellerata tan-negozjati tal-Att dwar is-Swieq Diġitali u d-dħul fis-seħħ tar-regoli l-ġodda; |
| --- | --- |

35.

| 36. | Jistieden lill-Kummissjoni tiżgura implimentazzjoni bla xkiel u rapida tal-miżuri regolatorji l-ġodda, filwaqt li tiżgura sinerġiji u tevita sovrapożizzjoni ma' miżuri eżistenti u futuri jew duplikazzjonijiet magħhom; |
| --- | --- |

36.

| 37. | Jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li l-kompiti regolatorji u ta' infurzar jiġu ddelegati b'mod rapidu u trasparenti lis-servizzi tagħha sabiex jiġu eliminati l-ineffiċjenzi u l-piżijiet amministrattivi; itenni li aċċess limitat għad-data rilevanti jista' jfixkel id-dħul tal-parteċipanti fis-suq; jisħaq li t-trasformazzjoni diġitali qed taggrava l-ħtieġa tal-adattament tal-infurzar tal-politika tal-kompetizzjoni; jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġi żgurat għarfien espert speċifiku dwar kwistjonijiet diġitali; jistieden lill-Kummissjoni, f'dan ir-rigward, biex talloka riżorsi umani u finanzjarji suffiċjenti u adegwati għall-organizzazzjoni tal-infurzar tal-Att dwar is-Swieq Diġitali; jemmen li l-każijiet komplementari tal-antitrust u tal-Att dwar is-Swieq Diġitali, kemm jekk fil-livell nazzjonali kif ukoll f'dak tal-UE, għandhom jibbenefikaw minn koordinazzjoni u fluss ta' infurzar imsaħħa permezz tal-akkomodazzjoni tal-istrument il-ġdid fil-qafas attwali tal-kompetizzjoni; |
| --- | --- |

37.

| 38. | Jistieden lill-Kummissjoni ttejjeb it-trasparenza tal-proċess ta' evalwazzjoni tal-għajnuna mill-Istat, li għandu jinkludi raġunament ċar, deskrizzjoni tal-għajnuna mill-Istat, u indikaturi li jistgħu jitkejlu li jippermettu l-monitoraġġ u l-evalwazzjoni ex post; jenfasizza, għalhekk, il-ħtieġa ta' monitoraġġ ex post tal-implimentazzjoni effettiva tal-każijiet ta' għajnuna mill-Istat adottati; jemmen li l-eżitu tal-fażi ta' konsultazzjoni għandu jiġi żvelat ukoll; |
| --- | --- |

38.

| 39. | Jilqa' s-sentenza reċenti tal-Qorti Ġenerali tal-UE (15), li tikkonferma l-valutazzjoni tal-Kummissjoni fir-rigward tal-abbuż tal-pożizzjoni dominanti fis-suq u li sservi bħala prova u eżempju tal-applikazzjoni effettiva tar-regoli tradizzjonali tal-kompetizzjoni tal-UE fil-kuntest ta' ekonomija diġitali, b'mod partikolari fir-rigward tal-Att dwar is-Swieq Diġitali u l-interazzjoni tal-pjattaformi diġitali globali ma' kumpaniji Ewropej oħra; jinnota l-proċess legali twil ta' każijiet ta' antitrust (16) u jistenna li l-għodod il-ġodda disponibbli fl-ambitu tal-Att dwar is-Swieq Diġitali jgħinu biex tiġi solvuta l-imġiba antikompetittiva aktar malajr; |
| --- | --- |

39.

| 40. | Jilqa' r-rieżami tal-istrumenti tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-UE kif deskritt fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-18 ta' Novembru 2021; ifakkar, madankollu, li dan ma għandux jeskludi l-iżvilupp ta' għodod ġodda fejn meħtieġ u l-użu aħjar tal-għodod eżistenti; iqis li l-valutazzjonijiet tal-kompetizzjoni għandhom jiġu adattati għall-infurzar tal-politika tal-kompetizzjoni tal-UE u għad-dinamika tas-suq li qed tevolvi; |
| --- | --- |

40.

| 41. | Jilqa' d-determinazzjoni tal-Kummissjoni li tindirizza t-termini inġusti sabiex tappoġġja t-trasparenza tal-prezzijiet u tevita prattiki kummerċjali inġusti u mhux raġonevoli; jiġbed l-attenzjoni għall-inċidenza dejjem akbar ta' prattiki ta' sfruttament u ta' esklużjoni, bħall-awtopreferenzjar; |
| --- | --- |

41.

| 42. | Ifakkar fir-rakkomandazzjonijiet tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri (QEA) (17), li skonthom il-Kummissjoni għandha ssegwi approċċ aktar proattiv billi tiġbor u tipproċessa informazzjoni rilevanti għas-suq b'mod konsistenti u kosteffiċjenti u tagħżel każijiet għall-investigazzjoni bbażati fuq kriterji ponderati b'mod ċar, pereżempju billi tuża sistema ta' punteġġ; jenfasizza l-ħtieġa, f'konformità mar-rakkomandazzjonijiet tal-QEA, li r-regoli l-ġodda jtejbu r-rapportar tar-riżultati tal-azzjonijiet ta' infurzar, minflok ma jiffukaw fuq ir-rapportar tal-attivitajiet; |
| --- | --- |

42.

| 43. | Ifakkar li mġiba li tfittex li tagħmel il-profitt għandha tiġi aċċettata u ma għandhiex tiġi ġġudikata li hija antikompetittiva mingħajr raġunijiet oġġettivi u bbażati fuq il-fatti; ifakkar li mġiba antikompetittiva hija pprojbita u mġiba iperkompetittiva mhijiex ipprojbita; jirrimarka li l-fatt li offerta partikolari tattira bosta konsumaturi minħabba l-konvenjenza tagħha mhijiex fiha nnifisha raġuni suffiċjenti għal tħassib; jistieden lill-Kummissjoni tagħmel distinzjoni bejn dawn l-imġibiet għall-finijiet ta' infurzar tal-antitrust; |
| --- | --- |

43.

| 44. | Jilqa' r-rieżami kontinwu tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat, li għandu l-għan li jiżgura konsistenza kemm mal-prinċipji regolatorji stabbiliti kif ukoll ma' dawk ġodda rilevanti għat-tranżizzjoni doppja; |
| --- | --- |

44.

| 45. | Jisħaq li l-Kummissjoni tevalwa l-każijiet ta' għajnuna mill-Istat fuq bażi ta' każ individwali u jenfasizza li t-trasparenza tal-proċess ta' evalwazzjoni tal-każ tal-għajnuna mill-Istat għandha tissaħħaħ; jirrikonoxxi li Proġetti Importanti ta' Interess Ewropew Komuni (IPCEIs) huma għodda importanti minħabba l-eżistenza ċara u dokumentata sew ta' fallimenti tas-suq; itenni li l-allokazzjoni tal-għajnuna mill-Istat lill-IPCEI, bħala regola ġenerali, għandha tintefaq fuq ir-riċerka u l-iżvilupp; |
| --- | --- |

45.

| 46. | Jieħu nota tar-reviżjoni ppjanata tat-taqsimiet relatati tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa (GBER) (18); |
| --- | --- |

46.

| 47. | Jinnota l-linji gwida ġodda tal-Kummissjoni dwar l-għajnuna mill-Istat fil-qasam tal-klima, tal-protezzjoni tal-ambjent u tal-enerġija (CEEAG) u l-isforzi tagħha biex issaħħaħ il-linji gwida tal-2014 u tallinjahom mal-Patt Ekoloġiku Ewropew, u jappoġġja l-adozzjoni ta' linji gwida ġodda biex tiġi bbilanċjata s-sostenibbiltà ekonomika u ambjentali; isostni li għajnuna mill-Istat ambjentalment sostenibbli hija kruċjali biex jintlaħqu l-objettivi tal-UE għall-klima, l-enerġija u l-protezzjoni tal-ambjent, filwaqt li tiġi żgurata tranżizzjoni ġusta; jafferma li l-investimenti pubbliċi u privati fit-teknoloġiji meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika huma essenzjali għat-twettiq tal-Liġi Ewropea dwar il-Klima, u b'mod partikolari għall-iżvilupp ta' soluzzjonijiet innovattivi rivoluzzjonarji u teknoloġiji ta' titjib rilevanti meħtieġa biex jintlaħaq l-objettiv tan-newtralità klimatika; jisħaq li l-livell ta' ambizzjoni tal-pakkett “Lesti għall-mira ta' 55 %” se jirrikjedi li ċerti setturi speċifiċi tal-enerġija jirċievu ċertu grad ta' appoġġ pubbliku sabiex ilaħħqu mat-tranżizzjoni; |
| --- | --- |

47.

| 48. | Jitlob li l-linji gwida jikkunsidraw lil dawk li qed ibatu bħala riżultat taż-żieda fil-kostijiet tal-enerġija, filwaqt li jżommu f'moħħhom l-effett ta' maturità li dan se jkollu fuq l-ekonomija tal-UE u l-kompetittività esterna tagħha, u l-impatt soċjoekonomiku li ż-żieda fil-prezz kemm tal-enerġija kif ukoll tal-prodotti finali se jkollha fuq iċ-ċittadini tal-UE; |
| --- | --- |

48.

| 49. | Jilqa' b'sodisfazzjon il-kapitolu l-ġdid fis-CEEAG dwar l-għajnuna għall-għeluq bikri tal-attivitajiet tal-faħam, taż-żejt tax-shale u tal-pit; jissottolinja li t-tneħħija gradwali tal-faħam hija waħda mill-aktar xpruni importanti tad-dekarbonizzazzjoni u jfakkar fir-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Ottubru 2021 li fiha appella għall-introduzzjoni ta' salvagwardji ċari fit-tneħħija gradwali tal-fjuwils fossili, u li dawn is-salvagwardji jistgħu jinkludu dati ta' għeluq obbligatorji; ifakkar ukoll li din ir-riżoluzzjoni tiddikjara li r-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat ma għandhomx jikkawżaw jew jikkontribwixxu għal effetti ta' intrappolament tal-emissjonijiet ta' gassijiet serra jew għall-ħolqien ta' assi mhux rekuperabbli, u jitlob lill-Kummissjoni timmonitorja u tapplika miżuri biex jiġu evitati effetti ta' intrappolament fejn possibbli, b'mod li jkun konformi bis-sħiħ mal-objettivi klimatiċi tal-Unjoni, filwaqt li jiġi ssalvagwardjat l-irkupru mill-kriżi tal-COVID-19, il-ħolqien tal-impjiegi fl-UE u l-kompetittività; |
| --- | --- |

49.

| 50. | Jemmen li l-integrazzjoni ta' strateġiji ekoloġiċi u diġitali hija essenzjali biex tiġi appoġġjata t-tranżizzjoni tal-UE; jistieden lill-Kummissjoni tinkorpora dan l-approċċ fil-kundizzjonijiet futuri għall-għajnuna mill-Istat permezz tal-valutazzjoni tagħha tar-Regolament De Minimis (19) mal-iskadenza; jinnota li l-limiti massimi de minimis jistgħu jiġu riveduti, filwaqt li jitqiesu r-realtajiet ekonomiċi li jħabbtu wiċċhom magħhom l-Istati Membri, u jirrikonoxxi l-miri li jridu jintlaħqu fl-oqsma tal-ambjent, l-enerġija u t-tranżizzjoni diġitali; |
| --- | --- |

50.

| 51. | Jinsab imħasseb dwar kif il-konnettività tar-reġjuni insulari, periferali u remoti fl-UE kważi tispiċċa għal kollox matul l-istaġuni b'domanda baxxa għad-detriment tar-residenti u tan-negozji f'dawn ir-reġjuni; jistieden lill-Kummissjoni tagħti l-attenzjoni dovuta lid-deċiżjonijiet dwar l-għajnuna mill-Istat fir-rigward tal-konnettività ta' reġjuni insulari, periferiċi u remoti tal-UE, speċjalment peress li ntlaqtu partikolarment ħażin mill-pandemija; |
| --- | --- |

51.

| 52. | Jitlob li tiġi eżerċitata kawtela fil-konsolidazzjoni tal-industrija tal-linji tal-ajru tal-UE, fid-dawl tal-ammonti kbar ħafna ta' għajnuna mill-Istat awtorizzati għal ċerti linji tal-ajru tal-UE, sabiex jiġi żgurat li l-linji tal-ajru ma jkunux jistgħu jeliminaw jew jakkwistaw kompetituri iżgħar tal-UE b'riżultat ta' dan; |
| --- | --- |

52.

| 53. | Jinnota li hemm diversi bejjiegħa f'diversi swieq speċifiċi għad-data finanzjarja, u għalkemm l-ebda minnhom ma għandu sehem mis-suq dominanti, il-kompetizzjoni għadha baxxa ħafna; jinnota li l-miżuri biex tissaħħaħ il-kompetizzjoni f'dan is-suq irriżultaw li ma kinux biżżejjed; |
| --- | --- |

53.

| 54. | Jirrikonoxxi li r-riżorsi allokati lid-DĠ COMP tal-Kummissjoni għandhom ikunu adegwati għall-ammont ta' xogħol u l-firxa ta' kompiti tiegħu; iqis li huwa meħtieġ li jiġi żgurat għarfien espert speċifiku fil-kuntest tal-ekonomija diġitali; |
| --- | --- |

54.

| 55. | Jisħaq li l-metaverse huwa soġġett għal oqfsa leġiżlattivi rilevanti, bħall-qafas dwar il-privatezza u l-protezzjoni tad-data, il-leġiżlazzjoni diġitali u l-qafas tal-kompetizzjoni; jistieden lill-Kummissjoni, f'dan ir-rigward, tiżgura b'mod attiv jekk il-kumpaniji u l-entitajiet li jaħdmu fuq il-metaverse u fih humiex qed jikkonformaw mal-oqfsa leġiżlattivi msemmija hawn fuq; |
| --- | --- |

55.

| 56. | Jiddeplora l-akkwiżizzjonijiet qattiela preċedenti li seħħew u li waqgħu barra mill-kamp ta' applikazzjoni tar-Regolament tal-KE dwar l-Għaqdiet (20); |
| --- | --- |

56.

Fużjonijiet

| 57. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni taċċellera l-isforzi biex twettaq l-impenn tagħha li tirrieżamina l-avviż tagħha dwar id-definizzjoni ta' suq rilevanti għall-finijiet tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-UE; jinnota li l-Kummissjoni nediet sejħa għal evidenza dwar ir-reviżjoni u l-aġġornament tal-avviż tagħha dwar id-definizzjoni tas-suq; jenfasizza li dan ir-rieżami għandu jiġi aġġornat u adattat biex jirrifletti ż-żieda fil-kompetizzjoni globali, l-istat futur tal-kompetizzjoni u t-tranżizzjoni doppja, inklużi l-karatteristiċi tas-suq li qed jevolvu tal-ekosistema tas-suq diġitali, is-swieq b'diversi naħat, l-importanza tad-data u s-swieq bi prezz żero; |
| --- | --- |

57.

| 58. | Ifakkar li d-data hija sors ta' setgħa u ingranaġġ ekonomiku konsiderevoli u jqis li meta jiġu ddefiniti s-swieq diġitali għandhom jitqiesu fatturi mhux monetarji; |
| --- | --- |

58.

| 59. | Jistieden lill-Kummissjoni tikkunsidra tirrevedi l-linji gwida dwar il-fużjonijiet biex tqis l-isfida tal-kompetittività industrijali tal-UE; jilqa' r-rwol tat-Taqsima tal-Prijoritajiet u l-Koordinazzjoni Strateġika fi ħdan id-DĠ COMP fil-bini fuq l-għarfien espert tad-Direttorati Ġenerali kollha tal-Kummissjoni matul l-investigazzjoni ta' każijiet mid-DĠ COMP; jemmen li l-għarfien espert tal-istrateġija industrijali u settorjali tal-Kummissjoni jista' jissaħħaħ biex jiġu megħjuna t-timijiet tal-investigazzjoni tad-DĠ COMP ħalli jiġu identifikati l-fattibbiltà u l-konsegwenzi tar-rimedji fir-rigward tal-prijoritajiet tal-Kummissjoni; |
| --- | --- |

59.

| 60. | Jirrikonoxxi l-kontribut tar-Regolament tal-KE dwar l-Għaqdiet għall-funzjonament xieraq tas-suq intern u jistieden lill-Kummissjoni tkompli tippromwovi u tinforza l-prinċipji ewlenin tiegħu; |
| --- | --- |

60.

| 61. | Jenfasizza li l-prezz mhuwiex dejjem parametru komprensiv għad-definizzjoni tas-suq fl-ekonomija diġitali; jenfasizza li fi swieq diġitali bi prezz żero, il-konsumaturi jaċċessaw prodotti u servizzi bi skambju għad-data tagħhom u huma, min-naħa tagħhom, esposti għat-tfassil ta' profili u għar-reklamar fejn funzjonalitajiet bħall-kwalità, il-privatezza, l-ipproċessar tad-data u l-attenzjoni huma parametri aktar adatti; ifakkar li l-ittestjar relatat mal-prezz mhux l-uniku metodu disponibbli għall-Kummissjoni meta tiddefinixxi s-suq tal-prodotti rilevanti; |
| --- | --- |

61.

| 62. | Jenfasizza li l-mezzi teknoloġiċi u l-kollezzjoni ta' data personali meħtieġa għall-personalizzazzjoni online u d-diskriminazzjoni fil-prezzijiet huma estensivi, qed jiżviluppaw malajr, u huma diffiċli biex jiġu identifikati; ifakkar li l-postijiet tas-suq online, il-pjattaformi u l-media soċjali jistgħu jużaw tekniki għall-analitika tad-data u t-tfassil ta' profili biex itejbu l-effiċjenza tar-reklamar fil-livell ta' konsumaturi individwali, jippersonalizzaw il-klassifikazzjoni tal-offerti, jew ivarjaw il-prezzijiet biex jirriflettu l-kost tal-adattament ta' servizzi għall-klijenti individwali; |
| --- | --- |

62.

| 63. | Jafferma mill-ġdid li d-data hija kruċjali fir-rigward tas-suq diġitali; jistieden, għalhekk, lill-Kummissjoni tagħmel l-aħjar użu mill-Att dwar is-Swieq Diġitali u tressaq proposti leġiżlattivi oħra, bl-istess mod bħall-Att dwar id-Data; |
| --- | --- |

63.

| 64. | Jirrikonoxxi l-gwida tal-Kummissjoni dwar ċerti aspetti tal-Artikolu 22 tar-Regolament tal-KE dwar l-Għaqdiet; jesprimi tħassib, madankollu, li din l-inizjattiva tista' ma tkunx biżżejjed biex tadatta r-regolament għall-ħtiġijiet ta' mudelli kummerċjali moderni, bħal dawk dwar akkwiżizzjonijiet qattiela li jirriskjaw li jipperikolaw l-innovazzjoni; jistieden lill-Kummissjoni tiċċara l-applikazzjoni prattika tal-gwida tagħha biex tiżgura li tkun maniġġabbli kemm għall-awtoritajiet nazzjonali kif ukoll għall-partijiet tal-fużjoni; |
| --- | --- |

64.

| 65. | Jistieden lill-Kummissjoni tirrieżamina mill-ġdid ir-regoli dwar il-fużjonijiet u l-akkwist f'dak li jirrigwarda l-valutazzjoni tad-data personali; jistieden, b'mod partikolari, lill-Kummissjoni tqis u tivvaluta bis-sħiħ l-assi ta' data personali bl-istess mod bħall-assi fiżiċi tradizzjonali l-oħra kollha meta tiddeċiedi dwar il-fużjonijiet u l-akkwisti diġitali; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tieħu pożizzjoni aktar ġenerali meta tevalwa l-fużjonijiet diġitali u tivvaluta l-impatt tal-konċentrazzjoni tad-data; jinnota li l-akkwist tal-miri b'riżorsi speċifiċi tad-data jista' jwassal għal konċentrazzjoni fil-kontroll fuq ir-riżorsi tad-data ta' valur u mhux replikabbli u jirriżulta f'aċċess għad-data aħjar għall-partijiet tal-fużjoni milli għall-kompetituri tagħhom; jisħaq li l-konsolidazzjoni tad-data permezz ta' fużjonijiet tista' ssaħħaħ pożizzjoni dominanti jew tippermetti lill-entità akkwirenti tisfrutta s-saħħa fis-suq tagħha, u tista' xi kultant tqajjem tħassib dwar esklużjoni; |
| --- | --- |

65.

| 66. | Jistieden lill-Kummissjoni tibni fuq inizjattivi eżistenti biex iżżid il-kollaborazzjoni bejn ir-regolaturi tal-antitrust u tal-privatezza tad-data kemm biex tikkontrolla l-użu ħażin tad-data korporattiva kif ukoll tipprevjeni lill-kumpaniji milli jużaw id-data tal-konsumatur ħalli jiksbu vantaġġ kompetittiv inġust; |
| --- | --- |

66.

| 67. | Jinnota li l-limiti tal-fatturat jistgħu ma jkunux xierqa għall-identifikazzjoni tal-każijiet kollha li għandhom jiġu rieżaminati mill-awtoritajiet tal-kompetizzjoni f'każijiet ta' fużjonijiet; |
| --- | --- |

67.

| 68. | Jiddikjara li l-awtoritajiet nazzjonali għandhom ikunu jistgħu jużaw l-informazzjoni li jirċievu bħala riżultat tal-applikazzjoni tal-Artikolu 12 tal-Att dwar is-Swieq Diġitali biex jitolbu eżami ta' konċentrazzjoni skont l-Artikolu 22 tar-Regolament dwar l-Għaqdiet; |
| --- | --- |

68.

Antitrust u kartelli

| 69. | Jappoġġja rieżami sostanzjali tar-reġim attwali dwar il-ftehimiet vertikali, l-irfinar tar-regoli rigward livell xieraq ta' protezzjoni, u l-adozzjoni ta' regoli biex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet tal-kummerċ elettroniku u tan-negozju tal-pjattaformi biex jiġu evitati restrizzjonijiet tas-suq li jinħolqu bħala riżultat tal-effetti ambivalenti ta' dawk il-ftehimiet, filwaqt li jiġi żgurat l-allinjament mar-regoli fformulati attwalment dwar is-swieq diġitali; |
| --- | --- |

69.

| 70. | Jinnota, b'mod partikolari, li f'dawn l-aħħar snin il-proċedimenti tal-antitrust kienu twal wisq, li jnaqqsu r-ritmu tad-deċiżjonijiet tant meħtieġa u konsegwentement għandhom impatt negattiv fuq l-infurzar tal-liġi tal-kompetizzjoni, b'mod speċjali fil-każ ta' swieq diġitali li qed jikbru b'mod rapidu; jirrimarka, għalhekk, li l-Att dwar is-Swieq Diġitali, kif ukoll il-proċedimenti tal-antitrust, huma ferm meħtieġa; |
| --- | --- |

70.

| 71. | Jieħu nota tal-ftuħ mill-Kummissjoni tal-investigazzjonijiet tal-antitrust f'imġiba possibbilment antikompetittiva fis-settur tat-teknoloġija tar-reklamar online; jissuġġerixxi li l-Kummissjoni tista' twettaq studju tas-suq tas-settur fl-UE biex tinvestiga kwistjonijiet li għandhom impatt fuq il-kompetizzjoni; |
| --- | --- |

71.

| 72. | Jinnota li s-settur tal-Internet tal-Oġġetti (IoT) għall-konsumaturi se jespandi b'mod sinifikanti fis-snin li ġejjin iżda jirrikonoxxi li għad hemm nuqqasijiet f'dan is-settur, bħan-nuqqas ta' interoperabbiltà, li jistgħu jnaqqsu l-kompetizzjoni u l-għażla tal-konsumaturi; jistieden lill-Kummissjoni tħejji analiżi bir-reqqa ta' tali impatti potenzjali fuq is-suq intern, inkluża analiżi tal-ispejjeż imqabbla mal-benefiċċji ta' kwalunkwe intervent regolatorju; jilqa' l-inkjesta settorjali tal-Kummissjoni dwar l-IoT u jistieden lill-Kummissjoni tieħu azzjoni ulterjuri, fejn meħtieġ, dwar l-istandards, il-portabbiltà tad-data u l-aċċess għaliha; |
| --- | --- |

72.

| 73. | Jibqa' mħasseb ħafna dwar il-konċentrazzjoni wiesgħa ħafna fil-katina tal-provvista agrikola u alimentari tal-KE; itenni l-appell tiegħu għall-Kummissjoni biex twettaq b'urġenza analiżi fil-fond tal-firxa u l-effett tal-alleanzi tax-xiri, u b'hekk tiddedika attenzjoni speċjali biex tiggarantixxi kompetizzjoni ġusta u trasparenza akbar fil-prattiki kummerċjali tal-ktajjen tal-hypermarkets u tas-supermarkets, b'mod partikolari fejn tali prattiki jaffettwaw il-valur tad-ditta u l-għażla tal-prodott jew jillimitaw l-innovazzjoni jew il-komparabbiltà tal-prezzijiet; |
| --- | --- |

73.

| 74. | Jinnota li r-Regolament dwar l-Eżenzjoni ta' Kategorija Vertikali (VBER) (21) u l-Linji Gwida Vertikali (22) relatati ma ġewx adattati b'mod adegwat għall-iżviluppi reċenti tas-suq, b'mod partikolari t-tkabbir tal-bejgħ online u tal-pjattaformi online; jinnota wkoll, li l-Kummissjoni bħalissa qed taħdem fuq il-proposta tagħha biex tadatta aħjar ir-regolament u l-linji gwida; jenfasizza li hemm tħassib dwar is-settur tal-oġġetti durabbli, fejn il-manifatturi qegħdin jikkompetu direttament man-network tad-distribuzzjoni billi jimmodifikaw it-termini kuntrattwali tar-relazzjoni tad-distribuzzjoni vertikali, u b'hekk qegħdin ipoġġu lid-distributuri fi żvantaġġ kompetittiv u jisfurzaw lill-SMEs barra mis-suq; jisħaq li d-diġitalizzazzjoni tas-settur tal-oġġetti durabbli tqajjem ukoll tħassib dwar il-kompetizzjoni; jitlob lill-Kummissjoni tiżgura li kwalunkwe reviżjoni futura tqis l-abbuż tal-ftehimiet ta' distribuzzjoni selettiva, it-tikkettar u miżuri oħra biex jiġu evitati x-xiri, id-distribuzzjoni u l-bejgħ mill-ġdid transfruntier tal-oġġetti; |
| --- | --- |

74.

| 75. | Iqis li d-distinzjoni li saret fl-abbozz tal-linji gwida għar-reviżjoni tal-VBER bejn iż-żamma tal-prezz għall-bejgħ mill-ġdid (RPM), li tgħawweġ is-suq, u l-prezz minimu rreklamat (MAP), li tista' tkun permessa f'ċerti ċirkostanzi u kundizzjonijiet, tista' tikkostitwixxi għodda li tappoġġja lill-SMEs biex jirreżistu kompetizzjoni aggressiva fil-prezzijiet f'postijiet tas-suq online; jitlob lill-Kummissjoni, għal dan il-għan, tiċċara, fil-linji gwida, il-kundizzjonijiet li skonthom MAP ma jikkostitwixxix RPM; |
| --- | --- |

75.

| 76. | Itenni l-appell tiegħu lill-Kummissjoni biex tindirizza l-effett antikompetittiv tar-restrizzjonijiet territorjali tal-provvista (TSCs) bl-għan li jinkiseb suq uniku li jiffunzjona bis-sħiħ u jiġu sfruttati l-benefiċċji potenzjali tiegħu għall-konsumaturi; itenni li t-TSCs jistgħu jinqalgħu permezz ta' prattiki differenti, bħar-rifjut ta' forniment, it-theddid ta' twaqqif tal-forniment lil distributur partikolari, il-limitazzjoni tal-kwantitajiet disponibbli għall-bejgħ, id-differenzjazzjoni mingħajr ebda spjegazzjoni tal-firxiet u tal-prezzijiet tal-prodotti fost l-Istati Membri u l-limitazzjoni tal-għażliet lingwistiċi għall-imballaġġ tal-prodotti; |
| --- | --- |

76.

| 77. | Ifakkar fl-appell preċedenti tiegħu lill-Kummissjoni biex timmonitorja u tneħħi kwalunkwe mblukkar ġeografiku jew ostaklu ieħor mhux ġustifikat għall-bejgħ online transfruntier li jippersisti, kif identifikat fl-ewwel rieżami fuq terminu qasir tar-Regolament dwar l-Imblukkar Ġeografiku (23); jirrikonoxxi t-tnedija tad-djalogu mal-partijiet ikkonċernati f'dan il-kuntest; |
| --- | --- |

77.

| 78. | Jenfasizza l-importanza tal-kooperazzjoni tal-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni fi ħdan in-Network Ewropew għall-Kompetizzjoni (NEK); jenfasizza li l-kontribut tagħhom għall-infurzar huma pedament tal-Att dwar is-Swieq Diġitali fil-forma attwali tiegħu; jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta bir-reqqa l-implimentazzjoni tad-Direttiva (UE) 2019/1 (24); jilqa' t-traspożizzjoni tad-Direttiva (UE) 2019/1 fil-liġi nazzjonali fl-Istati Membri, b'hekk tingħata s-setgħa lill-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni biex ikunu inforzaturi aktar effettivi tal-politika tal-kompetizzjoni; jenfasizza li l-kapaċitajiet imsaħħa ta' investigazzjoni u ta' teħid ta' deċiżjonijiet tal-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni kif ukoll il-livelli suffiċjenti ta' riżorsi umani u finanzjarji, se jippermettu infurzar aħjar tar-regoli tal-kompetizzjoni b'mod indipendenti u imparzjali; jirrakkomanda li tiżdied il-kapaċità analitika tal-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni biex ikunu jistgħu jindirizzaw aħjar il-kumplessitajiet li jinħolqu fl-infurzar tad-dritt tal-kompetizzjoni fis-swieq diġitali; jirrakkomanda wkoll li l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jikkollaboraw fir-rigward tal-kondiviżjoni tal-aħjar prattiki u jaħdmu flimkien ma' awtoritajiet kompetenti oħra biex jieħdu approċċ multidixxiplinari ħalli jinqerdu s-silos tal-infurzar, peress li l-imġiba antikompetittiva tista' tidħol ukoll f'oqsma tal-protezzjoni tad-data jew tad-dritt tal-konsumatur; |
| --- | --- |

78.

| 79. | Jisħaq fuq l-importanza ta' garanziji ta' indipendenza għall-awtoritajiet nazzjonali ta' sorveljanza u kompetizzjoni, itenni l-ħtieġa dejjem tikber li jiġu żgurati kanali aktar effikaċi ta' komunikazzjoni, informazzjoni u kooperazzjoni fil-livell tal-UE; jenfasizza, f'dan ir-rigward, il-ħtieġa li dawn l-awtoritajiet jiġu pprovduti bir-riżorsi umani, finanzjarji u teknoloġiċi meħtieġa għat-twettiq xieraq tal-kompiti tagħhom; jenfasizza, fl-aħħar nett, l-importanza li jinżammu l-aktar rekwiżiti stretti ta' trasparenza u indipendenza fir-rigward tal-mandati ta' dawn l-awtoritajiet, mill-mekkaniżmi għall-ħatra sar-regoli għall-aċċess tal-informazzjoni; |
| --- | --- |

79.

| 80. | Jisħaq li l-infurzar irid jibqa' indipendenti u jibbenefika minn għodod ta' skrinjar adatti għall-iskop u r-riżorsi umani bi kwalifiki xierqa, sabiex jiġu ttrattati b'mod effiċjenti n-numri u t-tipi ta' każijiet li qed jiżdiedu u li huma aktar ta' sfida; |
| --- | --- |

80.

| 81. | Ifakkar fil-fatt li analiżi fil-fond tad-Direttiva 2014/104/UE (25) ma setgħetx titwettaq minħabba traspożizzjoni mdewma u n-nuqqas ta' informazzjoni rilevanti dwar il-każijiet ġudizzjarji; jistieden lill-Kummissjoni, madankollu, biex timmonitorja kontinwament l-implimentazzjoni tad-Direttiva u tippubblika r-riżultati tal-analiżi; |
| --- | --- |

81.

| 82. | Iqis li l-Parlament għandu jkollu rwol attiv fid-dibattitu politiku dwar il-politika tal-kompetizzjoni; jinnota li l-Parlament għandu jkun aktar involut bħala osservatur fl-attività tal-gruppi ta' ħidma u tal-gruppi ta' esperti, bħan-Network Internazzjonali dwar il-Kompetizzjoni (ICN) u l-OECD, sabiex jikseb aktar għarfien fil-qasam u jibqa' aġġornat dwar l-iżviluppi sabiex ikun aktar ippreparat għar-rwol tiegħu ta' koleġiżlatur; jisħaq li l-Parlament għandu jipparteċipa fil-Ġimgħat tal-Kompetizzjoni tal-UE u f'laqgħat oħra li għalihom huma mistiedna rappreżentanti tal-Istati Membri; jinnota li l-Grupp ta' Ħidma dwar il-Kompetizzjoni huwa vettura utli biex jitrawmu skambji bejn il-Parlament Ewropew u d-DĠ COMP; |
| --- | --- |

82.

| 83. | Jikkundanna l-aggressjoni mhux ipprovokata u mhux ġustifikata tar-Russja kontra l-Ukrajna; jilqa' l-miżuri straordinarji li l-UE qed tistabbilixxi biex tgħin lill-poplu Ukren; jappoġġja l-miżuri mmirati lejn l-NGOs u n-negozji li jgħinu lir-rifuġjati jaħarbu lejn l-Unjoni minn pajjiżi milquta mill-gwerra; |
| --- | --- |

83.

| 84. | Jistieden lill-Kummissjoni timmonitorja mill-qrib is-sitwazzjoni u, jekk xieraq, tuża l-flessibbiltà meħtieġa tal-qafas tal-UE dwar l-għajnuna mill-Istat biex l-Istati Membri jkunu jistgħu jipprovdu appoġġ lill-kumpaniji u lis-setturi l-aktar milquta b'mod sever mill-aggressjoni militari Russa li għaddejja kontra l-Ukrajna u li se tkun ta' dannu għas-sanzjonijiet imposti fuq ir-Russja; |
| --- | --- |

84.

o

o o

| 85. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-parlamenti nazzjonali tal-Istati Membri u lill-awtoritajiet tal-kompetizzjoni nazzjonali u, fejn applikabbli, reġjonali tal-Istati Membri. |
| --- | --- |

85.

---

(1)  ĠU C 67, 8.2.2022, p. 2.

(2)  ĠU C 362, 8.9.2021, p. 22.

(3)  Ir-rapport tal-Kummissjoni tat-23 ta' Novembru 2021 bit-titolu “First Annual Report on the screening of foreign direct investments into the Union” (L-Ewwel Rapport Annwali dwar l-iskrinjar tal-investimenti diretti barranin fl-Unjoni) (COM(2021)0714).

(4)  ĠU L 11, 14.1.2019, p. 3.

(5)  https://ec.europa.eu/competition-policy/system/files/2021-06/kd0221712enn_market_definition_notice_2021_1.pdf

(6)  Il-Kummissjoni Ewropea, id-Direttorat Ġenerali għall-Kompetizzjoni, Montjoye, Y., Schweitzer, H., Crémer, J., “Competition policy for the digital era” (Il-politika tal-kompetizzjoni għall-era diġitali), l-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet, 2019, https://data.europa.eu/doi/10.2763/407537.

(7)  Il-Kummissjoni Ewropea, l-Aġenzija Eżekuttiva għall-Konsumatur, is-Saħħa, l-Agrikoltura u l-Ikel, “Consumer vulnerability across key markets in the European Union: final report” (Il-vulnerabbiltà tal-konsumatur fis-swieq ewlenin fl-Unjoni Ewropea: rapport finali), l-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet, 2016, https://data.europa.eu/doi/10.2818/056024.

(8)  ĠU L 243, 9.7.2021, p. 1.

(9)  ĠU C 80, 18.2.2022, p. 1.

(10)  ĠU C 508, 16.12.2021, p. 1.

(11)  ĠU L 270, 29.7.2021, p. 39.

(12)  Testi adottati, P9_TA(2021)0441.

(13)  Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

(14)  Id-Direttiva (UE) 2018/958 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-28 ta' Ġunju 2018 dwar test tal-proporzjonalità qabel l-adozzjoni ta' regolamentazzjoni ġdida tal-professjonijiet (ĠU L 173, 9.7.2018, p. 25).

(15)  Sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-10 ta' Novembru 2021, Google u Alphabet vs Il-Kummissjoni, T-612/17, ECLI:EU:T:2021:763.

(16)  Ibid.

(17)  Ir-Rapport Speċjali Nru 24/2020 tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri, Il-kontroll tal-fużjonijiet fl-UE u l-proċedimenti tal-antitrust tal-Kummissjoni: jeħtieġ li tiżdied is-sorveljanza tas-swieq, 19 ta' Novembru 2020.

(18)  ĠU L 187, 26.6.2014, p. 1.

(19)  ĠU L 352, 24.12.2013, p. 1.

(20)  Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 139/2004 tal-20 ta' Jannar 2004 dwar il-kontroll ta' konċentrazzjonijiet bejn impriżi (ĠU L 24, 29.1.2004, p. 1).

(21)  Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 330/2010 tal-20 ta' April 2010 dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 101(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għal kategoriji ta' akkordji vertikali u prattiċi miftiehma (ĠU L 102, 23.4.2010, p. 1).

(22)  ĠU C 130, 19.5.2010, p. 1.

(23)  Ir-Regolament (UE) 2018/302 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-28 ta' Frar 2018 dwar l-indirizzar tal-imblukkar ġeografiku mhux ġustifikat u forom oħrajn ta' diskriminazzjoni abbażi tan-nazzjonalità, tal-post tar-residenza jew tal-post tal-istabbiliment tal-klijenti fi ħdan is-suq intern (ĠU L 60 I, 2.3.2018, p. 1).

(24)  ĠU L 11, 14.1.2019, p. 3.

(25)  ĠU L 349, 5.12.2014, p. 1.

---

| 6.12.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 465/137 |
| --- | --- | --- | --- |

6.12.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 465/137

---

P9_TA(2022)0203

Theddidiet għall-istabbiltà, is-sigurtà u d-demokrazija fl-Afrika tal-Punent u fir-reġjun Afrikan tas-Saħel

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Mejju 2022 dwar theddidiet għall-istabbiltà, is-sigurtà u d-demokrazija fl-Afrika tal-Punent u fir-reġjun Afrikan tas-Saħel (2022/2650(RSP))

(2022/C 465/12)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tas-16 ta' Settembru 2020 dwar il-kooperazzjoni UE-Afrika fil-qasam tas-sigurtà fir-reġjun tas-Saħel, fil-Punent tal-Afrika u fil-Qarn tal-Afrika (1), u tal-25 ta' Marzu 2021 bit-titolu “Strateġija ġdida UE-Afrika – sħubija għal żvilupp sostenibbli u inklużiv” (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tas-16 ta' Settembru 2020 dwar il-kooperazzjoni UE-Afrika fil-qasam tas-sigurtà fir-reġjun tas-Saħel, fil-Punent tal-Afrika u fil-Qarn tal-Afrika (1), u tal-25 ta' Marzu 2021 bit-titolu “Strateġija ġdida UE-Afrika – sħubija għal żvilupp sostenibbli u inklużiv” (2),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Mejju 2021 dwar is-sitwazzjoni fiċ-Chad (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Mejju 2021 dwar is-sitwazzjoni fiċ-Chad (3),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-25 ta' Novembru 2021 dwar il-ksur tad-drittijiet tal-bniedem imwettaq minn kumpaniji militari u tas-sigurtà privati, b'mod partikolari l-Grupp Wagner (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-25 ta' Novembru 2021 dwar il-ksur tad-drittijiet tal-bniedem imwettaq minn kumpaniji militari u tas-sigurtà privati, b'mod partikolari l-Grupp Wagner (4),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tas-17 ta' Frar 2022 bit-titolu “Implimentazzjoni tal-Politika ta' Sigurtà u ta' Difiża Komuni – rapport annwali 2021” (5) u “Implimentazzjoni tal-politika estera u ta' sigurtà komuni – rapport annwali 2021” (6), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tas-17 ta' Frar 2022 bit-titolu “Implimentazzjoni tal-Politika ta' Sigurtà u ta' Difiża Komuni – rapport annwali 2021” (5) u “Implimentazzjoni tal-politika estera u ta' sigurtà komuni – rapport annwali 2021” (6),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-1 ta' Marzu 2022 dwar l-aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna (7), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-1 ta' Marzu 2022 dwar l-aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna (7),

| — | wara li kkunsidra l-41 Assemblea Parlamentari Konġunta (JPA) bejn l-Organizzazzjoni tal-Istati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku (AKP) u l-UE li saret fi Strasburgu, Franza, mill-1 sat-3 ta' April 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-41 Assemblea Parlamentari Konġunta (JPA) bejn l-Organizzazzjoni tal-Istati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku (AKP) u l-UE li saret fi Strasburgu, Franza, mill-1 sat-3 ta' April 2022,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-1948, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-1948,

| — | wara li kkunsidra l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi tal-1966, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi tal-1966,

| — | wara li kkunsidra l-protokoll tal-Komunità Ekonomika tal-Istati tal-Afrika tal-Punent (ECOWAS) dwar id-demokrazija u l-governanza tajba, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-protokoll tal-Komunità Ekonomika tal-Istati tal-Afrika tal-Punent (ECOWAS) dwar id-demokrazija u l-governanza tajba,

| — | wara li kkunsidra l-Aġenda 2063 tal-Unjoni Afrikana (UA), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Aġenda 2063 tal-Unjoni Afrikana (UA),

| — | wara li kkunsidra l-Karta Afrikana dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Popli, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Karta Afrikana dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Popli,

| — | wara li kkunsidra l-Karta Afrikana dwar id-Demokrazija, l-Elezzjonijiet u l-Governanza, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Karta Afrikana dwar id-Demokrazija, l-Elezzjonijiet u l-Governanza,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti kontra l-Korruzzjoni (UNCAC) li daħlet fis-seħħ fl-14 ta' Diċembru 2005, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti kontra l-Korruzzjoni (UNCAC) li daħlet fis-seħħ fl-14 ta' Diċembru 2005,

| — | wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Sħubija bejn il-membri tal-Grupp ta' Stati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku, min-naħa waħda, u l-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-oħra, iffirmat f'Cotonou fit-23 ta' Ġunju 2000 (8) (il-Ftehim ta' Cotonou), kif emendat fl-2005 u fl-2010 (9), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Sħubija bejn il-membri tal-Grupp ta' Stati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku, min-naħa waħda, u l-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-oħra, iffirmat f'Cotonou fit-23 ta' Ġunju 2000 (8) (il-Ftehim ta' Cotonou), kif emendat fl-2005 u fl-2010 (9),

| — | wara li kkunsidra l-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli u l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-NU (SDGs), b'mod partikolari l-SDG 16 dwar il-promozzjoni ta' soċjetajiet ġusti, paċifiċi u inklużivi għall-iżvilupp sostenibbli, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli u l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-NU (SDGs), b'mod partikolari l-SDG 16 dwar il-promozzjoni ta' soċjetajiet ġusti, paċifiċi u inklużivi għall-iżvilupp sostenibbli,

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/947 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-9 ta' Ġunju 2021 li jistabbilixxi l-Istrument ta' Viċinat, ta' Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta' Kooperazzjoni Internazzjonali (NDICI) – Ewropa Globali (10), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/947 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-9 ta' Ġunju 2021 li jistabbilixxi l-Istrument ta' Viċinat, ta' Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta' Kooperazzjoni Internazzjonali (NDICI) – Ewropa Globali (10),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni konġunta tal-Kummissjoni u tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà tad-9 ta' Marzu 2020 bit-titolu “Lejn strateġija komprensiva mal-Afrika” (JOIN(2020)0004), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni konġunta tal-Kummissjoni u tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà tad-9 ta' Marzu 2020 bit-titolu “Lejn strateġija komprensiva mal-Afrika” (JOIN(2020)0004),

| — | wara li kkunsidra l-Istrateġija għas-Sigurtà u l-Iżvilupp tal-Grupp ta' Ħamsa għall-pajjiżi tas-Saħel (G5 tas-Saħel) ta' Settembru 2016, il-Qafas għal Azzjonijiet ta' Prijorità Integrati ta' Frar 2020, l-Alleanza tas-Saħel u s-Sħubija għas-Sigurtà u l-Istabbiltà fis-Saħel, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Istrateġija għas-Sigurtà u l-Iżvilupp tal-Grupp ta' Ħamsa għall-pajjiżi tas-Saħel (G5 tas-Saħel) ta' Settembru 2016, il-Qafas għal Azzjonijiet ta' Prijorità Integrati ta' Frar 2020, l-Alleanza tas-Saħel u s-Sħubija għas-Sigurtà u l-Istabbiltà fis-Saħel,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni konġunta tal-membri tal-Kunsill Ewropew mal-Istati Membri tal-G5 tas-Saħel tat-28 ta' April 2020, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni konġunta tal-membri tal-Kunsill Ewropew mal-Istati Membri tal-G5 tas-Saħel tat-28 ta' April 2020,

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni konġunta tat-tieni laqgħa Ministerjali bejn l-Unjoni Afrikana (UA) u l-UE dwar l-Affarijiet Barranin tal-25 u s-26 ta' Ottubru 2021, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni konġunta tat-tieni laqgħa Ministerjali bejn l-Unjoni Afrikana (UA) u l-UE dwar l-Affarijiet Barranin tal-25 u s-26 ta' Ottubru 2021,

| — | wara li kkunsidra l-Konferenza tas-Saħel li saret f'Pariġi fis-17 ta' Frar 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konferenza tas-Saħel li saret f'Pariġi fis-17 ta' Frar 2022,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni konġunta tas-Sitt Summit UA-UE li sar mis-17 sat-18 ta' Frar 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni konġunta tas-Sitt Summit UA-UE li sar mis-17 sat-18 ta' Frar 2022,

| — | wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-21 ta' Frar 2022 dwar l-estensjoni u t-tisħiħ tal-implimentazzjoni tal-Kunċett ta' Preżenzi Marittimi Koordinati fil-Golf tal-Guinea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-21 ta' Frar 2022 dwar l-estensjoni u t-tisħiħ tal-implimentazzjoni tal-Kunċett ta' Preżenzi Marittimi Koordinati fil-Golf tal-Guinea,

| — | wara li kkunsidra d-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2020/253 tal-25 ta' Frar 2020 li temenda d-deċiżjoni (PESK) 2018/906 li testendi l-mandat tar-Rappreżentant Speċjali tal-Unjoni Ewropea għas-Saħel (11), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2020/253 tal-25 ta' Frar 2020 li temenda d-deċiżjoni (PESK) 2018/906 li testendi l-mandat tar-Rappreżentant Speċjali tal-Unjoni Ewropea għas-Saħel (11),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni 2590 (2021) tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU tat-30 ta' Awwissu 2021 dwar it-tiġdid tas-sanzjonijiet imposti mir-riżoluzzjoni 2374 (2017) tal-Kunsill tas-Sigurtà, u l-estensjoni tal-mandat tal-Bord ta' Esperti dwar il-Mali sat-30 ta' Settembru 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni 2590 (2021) tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU tat-30 ta' Awwissu 2021 dwar it-tiġdid tas-sanzjonijiet imposti mir-riżoluzzjoni 2374 (2017) tal-Kunsill tas-Sigurtà, u l-estensjoni tal-mandat tal-Bord ta' Esperti dwar il-Mali sat-30 ta' Settembru 2022,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU tas-Segretarju Ġenerali tal-11 ta' Novembru 2021 dwar il-Forza Konġunta tal-Grupp ta' Ħamsa għas-Saħel, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU tas-Segretarju Ġenerali tal-11 ta' Novembru 2021 dwar il-Forza Konġunta tal-Grupp ta' Ħamsa għas-Saħel,

| — | wara li kkunsidra r-Riżoluzzjoni A/ES-11/1 tal-Assemblea Ġenerali tan-NU tal-1 ta' Marzu 2022 dwar l-aggressjoni kontra l-Ukrajna, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Riżoluzzjoni A/ES-11/1 tal-Assemblea Ġenerali tan-NU tal-1 ta' Marzu 2022 dwar l-aggressjoni kontra l-Ukrajna,

| — | wara li kkunsidra l-Aġenda tan-NU dwar in-Nisa, il-Paċi u s-Sigurtà, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Aġenda tan-NU dwar in-Nisa, il-Paċi u s-Sigurtà,

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kunsill tal-Paċi u s-Sigurtà tal-UA li sar fil-31 ta' Jannar 2022 dwar is-sitwazzjoni fil-Burkina Faso, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kunsill tal-Paċi u s-Sigurtà tal-UA li sar fil-31 ta' Jannar 2022 dwar is-sitwazzjoni fil-Burkina Faso,

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-president tal-Kummissjoni tal-UA tas-6 ta' Awwissu 2021 wara l-attakki terroristiċi kontra l-Burkina Faso, il-Mali, in-Niġer u ċ-Chad, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-president tal-Kummissjoni tal-UA tas-6 ta' Awwissu 2021 wara l-attakki terroristiċi kontra l-Burkina Faso, il-Mali, in-Niġer u ċ-Chad,

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-president tal-Kummissjoni tal-UA tal-24 ta' Jannar 2022 dwar is-sitwazzjoni fil-Burkina Faso, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-president tal-Kummissjoni tal-UA tal-24 ta' Jannar 2022 dwar is-sitwazzjoni fil-Burkina Faso,

| — | wara li kkunsidra s-Summit Straordinarju tal-Awtorità tal-ECOWAS tal-Kapijiet ta' Stat u ta' Gvern tat-3 ta' Frar 2022 dwar is-sitwazzjoni politika fil-Burkina Faso, fil-Guinea u fil-Mali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra s-Summit Straordinarju tal-Awtorità tal-ECOWAS tal-Kapijiet ta' Stat u ta' Gvern tat-3 ta' Frar 2022 dwar is-sitwazzjoni politika fil-Burkina Faso, fil-Guinea u fil-Mali,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà (VP/RGħ) Josep Borrell tas-26 ta' Jannar 2022 dwar il-Burkina Faso, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tal-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà (VP/RGħ) Josep Borrell tas-26 ta' Jannar 2022 dwar il-Burkina Faso,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tal-Assemblea Parlamentari Konġunta AKP-UE adottata fit-21 ta' Ġunju 2017 dwar is-sitwazzjoni tas-sigurtà fir-reġjun tas-Saħel-Saħara, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tal-Assemblea Parlamentari Konġunta AKP-UE adottata fit-21 ta' Ġunju 2017 dwar is-sitwazzjoni tas-sigurtà fir-reġjun tas-Saħel-Saħara,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Assemblea Parlamentari Konġunta AKP-UE tal-11 ta' Marzu 2021 dwar id-demokrazija u r-rispett għall-kostituzzjonijiet fil-pajjiżi tal-UE u tal-AKP, tat-28 ta' Settembru 2021 dwar ir-rwol li jista' jkollhom il-parlamenti fit-tisħiħ tas-sigurtà internazzjonali, u tal-21 ta' Novembru 2019 dwar l-impatt tal-media soċjali fuq il-governanza, l-iżvilupp, id-demokrazija u l-istabbiltà, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Assemblea Parlamentari Konġunta AKP-UE tal-11 ta' Marzu 2021 dwar id-demokrazija u r-rispett għall-kostituzzjonijiet fil-pajjiżi tal-UE u tal-AKP, tat-28 ta' Settembru 2021 dwar ir-rwol li jista' jkollhom il-parlamenti fit-tisħiħ tas-sigurtà internazzjonali, u tal-21 ta' Novembru 2019 dwar l-impatt tal-media soċjali fuq il-governanza, l-iżvilupp, id-demokrazija u l-istabbiltà,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 132(2) u (4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 132(2) u (4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| A. | billi fir-reġjuni kkonċernati, it-theddidiet dejjem jikbru tal-faqar, in-nuqqas ta' aċċess għal servizzi soċjali bażiċi, it-tibdil fil-klima, il-gruppi armati terroristiċi, iż-żieda fil-vjolenza interkomunitarja fuq l-art u r-riżorsi, l-insigurtà tal-ikel, l-ispostament tal-persuni, u l-vjolenza bbażata fuq il-ġeneru rriżultaw f'kuntest kumpless ta' instabbiltà u nuqqas ta' sigurtà; |
| --- | --- |

A.

billi fir-reġjuni kkonċernati, it-theddidiet dejjem jikbru tal-faqar, in-nuqqas ta' aċċess għal servizzi soċjali bażiċi, it-tibdil fil-klima, il-gruppi armati terroristiċi, iż-żieda fil-vjolenza interkomunitarja fuq l-art u r-riżorsi, l-insigurtà tal-ikel, l-ispostament tal-persuni, u l-vjolenza bbażata fuq il-ġeneru rriżultaw f'kuntest kumpless ta' instabbiltà u nuqqas ta' sigurtà;

| B. | billi s-Saħel u l-Afrika tal-Punent għandhom rwol kruċjali għas-sigurtà u l-istabbiltà tal-kontinent Afrikan kollu; billi s-sitwazzjoni tas-sigurtà f'dawk ir-reġjuni ddeterjorat drastikament f'dawn l-aħħar snin, li ħoloq theddida għall-istabbiltà reġjonali u internazzjonali; billi l-vjolenza fis-Saħel ilha tiżdied minn mindu waqa' r-reġim ta' Gaddafi fil-Libja fl-2011, u b'riżultat ta' dan, huwa wieħed mir-reġjuni l-aktar affettwati mill-proliferazzjoni ta' armi żgħar illeċiti; billi s-Saħel huwa wieħed mill-ifqar pajjiżi tad-dinja; |
| --- | --- |

B.

billi s-Saħel u l-Afrika tal-Punent għandhom rwol kruċjali għas-sigurtà u l-istabbiltà tal-kontinent Afrikan kollu; billi s-sitwazzjoni tas-sigurtà f'dawk ir-reġjuni ddeterjorat drastikament f'dawn l-aħħar snin, li ħoloq theddida għall-istabbiltà reġjonali u internazzjonali; billi l-vjolenza fis-Saħel ilha tiżdied minn mindu waqa' r-reġim ta' Gaddafi fil-Libja fl-2011, u b'riżultat ta' dan, huwa wieħed mir-reġjuni l-aktar affettwati mill-proliferazzjoni ta' armi żgħar illeċiti; billi s-Saħel huwa wieħed mill-ifqar pajjiżi tad-dinja;

| C. | billi fl-2013, wara talba mill-Gvern Maljan, l-armata Franċiża nediet l-Operazzjoni Serval biex tkeċċi gruppi ġiħadisti u gruppi ribelli militari oħrajn mit-Tramuntana tal-Mali, li kienu bdew deħlin fiċ-ċentru tal-Mali; billi l-armata Franċiża laħqet l-objettiv ta' din il-missjoni b'suċċess; |
| --- | --- |

C.

billi fl-2013, wara talba mill-Gvern Maljan, l-armata Franċiża nediet l-Operazzjoni Serval biex tkeċċi gruppi ġiħadisti u gruppi ribelli militari oħrajn mit-Tramuntana tal-Mali, li kienu bdew deħlin fiċ-ċentru tal-Mali; billi l-armata Franċiża laħqet l-objettiv ta' din il-missjoni b'suċċess;

| D. | billi tnedew diversi missjonijiet u inizjattivi internazzjonali matul l-aħħar snin, inkluża l-Missjoni ta' Stabbilizzazzjoni Integrata Multidimensjonali tan-NU fil-Mali (MINUSMA) fl-2013, il-Missjoni tal-Unjoni Ewropea għat-Tisħiħ tal-Kapaċitajiet fin-Niġer fl-2012, il-Missjoni ta' Taħriġ tal-Unjoni Ewropea fil-Mali fl-2013, il-Missjoni tal-Unjoni Ewropea għat-Tisħiħ tal-Kapaċitajiet fil-Mali fl-2014, l-Operazzjoni Barkhane fl-2014, il-G5 tas-Saħel fl-2014, il-Forza Konġunta G5 tas-Saħel fl-2017, l-Alleanza tas-Saħel fl-2017, il-Koalizzjoni għas-Saħel fl-2020 u t-Task Force ta' Takuba fl-2020; billi matul l-aħħar għaxar snin, l-istituzzjonijiet Afrikani tas-sigurtà bagħtu eluf ta' persunal f'operazzjonijiet ta' paċi fil-kontinent; billi dawn l-interventi għad ma kellhomx il-kapaċità li jsolvu l-isfidi tas-sigurtà fir-reġjun; |
| --- | --- |

D.

billi tnedew diversi missjonijiet u inizjattivi internazzjonali matul l-aħħar snin, inkluża l-Missjoni ta' Stabbilizzazzjoni Integrata Multidimensjonali tan-NU fil-Mali (MINUSMA) fl-2013, il-Missjoni tal-Unjoni Ewropea għat-Tisħiħ tal-Kapaċitajiet fin-Niġer fl-2012, il-Missjoni ta' Taħriġ tal-Unjoni Ewropea fil-Mali fl-2013, il-Missjoni tal-Unjoni Ewropea għat-Tisħiħ tal-Kapaċitajiet fil-Mali fl-2014, l-Operazzjoni Barkhane fl-2014, il-G5 tas-Saħel fl-2014, il-Forza Konġunta G5 tas-Saħel fl-2017, l-Alleanza tas-Saħel fl-2017, il-Koalizzjoni għas-Saħel fl-2020 u t-Task Force ta' Takuba fl-2020; billi matul l-aħħar għaxar snin, l-istituzzjonijiet Afrikani tas-sigurtà bagħtu eluf ta' persunal f'operazzjonijiet ta' paċi fil-kontinent; billi dawn l-interventi għad ma kellhomx il-kapaċità li jsolvu l-isfidi tas-sigurtà fir-reġjun;

| E. | billi aktar minn 200 membru tal-forzi taż-żamma tal-paċi tan-NU u aktar minn 50 suldat Franċiż tal-missjonijiet Serval u Barkhane, kif ukoll diversi suldati Afrikani, inqatlu waqt li kienu qed jiġġieldu għas-sigurtà tar-reġjun tas-Saħel; billi diversi suldati Ewropej u tan-NU ġew feruti matul il-qadi ta' dmirhom fir-reġjun; |
| --- | --- |

E.

billi aktar minn 200 membru tal-forzi taż-żamma tal-paċi tan-NU u aktar minn 50 suldat Franċiż tal-missjonijiet Serval u Barkhane, kif ukoll diversi suldati Afrikani, inqatlu waqt li kienu qed jiġġieldu għas-sigurtà tar-reġjun tas-Saħel; billi diversi suldati Ewropej u tan-NU ġew feruti matul il-qadi ta' dmirhom fir-reġjun;

| F. | billi minkejja l-bosta sforzi għaż-żamma tal-paċi mill-pajjiżi tas-Saħel u mill-komunità internazzjonali, is-sitwazzjoni fir-reġjun għadha volatili ħafna; billi l-gruppi terroristiċi, inklużi t-terroristi Iżlamisti affiljati mal-ISIS bħall-Boko Haram u l-Istat Iżlamiku fil-Provinċja tal-Afrika tal-Punent (ISWAP), żiedu l-preżenza tagħhom fir-reġjun tas-Saħel u l-Afrika tal-Punent u huma responsabbli għall-qtil tal-massa, għat-tortura, għall-vjolenza sesswali, għall-għajbien furzat, għas-serq u għall-ispostament furzat; billi s-sena 2020 rat żieda qawwija fil-qtil attribwit, fost l-oħrajn, għall-vjolenza Iżlamista, b'għadd totali ta' 4 250 każ ta' qtil li ġew irrapportati skont iċ-Ċentru Afrikan għall-Istudji Strateġiċi; billi aktar minn 7,7 miljun persuna ġew spostati bil-forza f'seba' pajjiżi fis-Saħel; billi attwalment hemm madwar 3 miljun persuna spostati internament fir-reġjun; |
| --- | --- |

F.

billi minkejja l-bosta sforzi għaż-żamma tal-paċi mill-pajjiżi tas-Saħel u mill-komunità internazzjonali, is-sitwazzjoni fir-reġjun għadha volatili ħafna; billi l-gruppi terroristiċi, inklużi t-terroristi Iżlamisti affiljati mal-ISIS bħall-Boko Haram u l-Istat Iżlamiku fil-Provinċja tal-Afrika tal-Punent (ISWAP), żiedu l-preżenza tagħhom fir-reġjun tas-Saħel u l-Afrika tal-Punent u huma responsabbli għall-qtil tal-massa, għat-tortura, għall-vjolenza sesswali, għall-għajbien furzat, għas-serq u għall-ispostament furzat; billi s-sena 2020 rat żieda qawwija fil-qtil attribwit, fost l-oħrajn, għall-vjolenza Iżlamista, b'għadd totali ta' 4 250 każ ta' qtil li ġew irrapportati skont iċ-Ċentru Afrikan għall-Istudji Strateġiċi; billi aktar minn 7,7 miljun persuna ġew spostati bil-forza f'seba' pajjiżi fis-Saħel; billi attwalment hemm madwar 3 miljun persuna spostati internament fir-reġjun;

| G. | billi l-ħtiġijiet umanitarji żdiedu bħala riżultat tad-diversi kriżijiet marbuta ma' xulxin; billi 20 miljun persuna bħalissa jeħtieġu assistenza umanitarja urġenti fis-Saħel ċentrali; billi n-nisa u t-tfal huma partikolarment vulnerabbli għall-kriżi u huma affettwati minnha; |
| --- | --- |

G.

billi l-ħtiġijiet umanitarji żdiedu bħala riżultat tad-diversi kriżijiet marbuta ma' xulxin; billi 20 miljun persuna bħalissa jeħtieġu assistenza umanitarja urġenti fis-Saħel ċentrali; billi n-nisa u t-tfal huma partikolarment vulnerabbli għall-kriżi u huma affettwati minnha;

| H. | billi s-sigurtà, l-iżvilupp u l-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali tal-individwu jsaħħu lil xulxin, u huma neċessarji għall-ħolqien ta' paċi dejjiema; billi tali paċi sostenibbli tinkiseb biss billi jiġu indirizzat l-għeruq ta' dak li jikkawża l-insigurtà, inklużi l-faqar, il-korruzzjoni, il-ġuħ u l-iskarsezza tar-riżorsi; |
| --- | --- |

H.

billi s-sigurtà, l-iżvilupp u l-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali tal-individwu jsaħħu lil xulxin, u huma neċessarji għall-ħolqien ta' paċi dejjiema; billi tali paċi sostenibbli tinkiseb biss billi jiġu indirizzat l-għeruq ta' dak li jikkawża l-insigurtà, inklużi l-faqar, il-korruzzjoni, il-ġuħ u l-iskarsezza tar-riżorsi;

| I. | billi l-isfidi tas-sigurtà fl-Afrika tal-Punent u fis-Saħel ivarjaw fin-natura bejn il-pajjiżi; billi dawn l-isfidi jinkludu l-attivitajiet ta' organizzazzjonijiet terroristika b'rabtiet ma' networks internazzjonali ġiħadisti, il-kunflitti etniċi u tribali, il-ġlied fuq l-aċċess għar-riżorsi naturali, l-attivitajiet ekstraġudizzjarji ta' milizzji u servizzi ta' sigurtà, ir-rewwixti armati, il-kunflitti separatisti, u l-vjolenza politika u elettorali; |
| --- | --- |

I.

billi l-isfidi tas-sigurtà fl-Afrika tal-Punent u fis-Saħel ivarjaw fin-natura bejn il-pajjiżi; billi dawn l-isfidi jinkludu l-attivitajiet ta' organizzazzjonijiet terroristika b'rabtiet ma' networks internazzjonali ġiħadisti, il-kunflitti etniċi u tribali, il-ġlied fuq l-aċċess għar-riżorsi naturali, l-attivitajiet ekstraġudizzjarji ta' milizzji u servizzi ta' sigurtà, ir-rewwixti armati, il-kunflitti separatisti, u l-vjolenza politika u elettorali;

| J. | billi s-sigurtà tal-Ewropa u tal-Afrika huma marbuta mill-qrib; billi t-terroristi, il-gruppi armati, il-forzi ta' reżistenza u t-traffikanti qed jisfruttaw sensiela ta' sfidi kumplessi li jikkoinċidu fir-reġjun, inklużi l-faqar, in-nuqqas ta' aċċess għal servizzi soċjali bażiċi, l-insigurtà tal-ikel, id-deforestazzjoni, id-degradazzjoni ambjentali, l-istituzzjonijiet dgħajfa, il-korruzzjoni u nuqqas ta' fiduċja fl-Istat; |
| --- | --- |

J.

billi s-sigurtà tal-Ewropa u tal-Afrika huma marbuta mill-qrib; billi t-terroristi, il-gruppi armati, il-forzi ta' reżistenza u t-traffikanti qed jisfruttaw sensiela ta' sfidi kumplessi li jikkoinċidu fir-reġjun, inklużi l-faqar, in-nuqqas ta' aċċess għal servizzi soċjali bażiċi, l-insigurtà tal-ikel, id-deforestazzjoni, id-degradazzjoni ambjentali, l-istituzzjonijiet dgħajfa, il-korruzzjoni u nuqqas ta' fiduċja fl-Istat;

| K. | billi t-tibdil fil-klima qed ikollu impatt serju fir-reġjun; billi dan jista' jwassal għal destabbilizzazzjoni ulterjuri; billi hemm riskju gravi ta' radikalizzazzjoni minħabba l-emarġinazzjoni ekonomika, soċjali u ambjentali fl-Afrika tal-Punent u fis-Saħel; |
| --- | --- |

K.

billi t-tibdil fil-klima qed ikollu impatt serju fir-reġjun; billi dan jista' jwassal għal destabbilizzazzjoni ulterjuri; billi hemm riskju gravi ta' radikalizzazzjoni minħabba l-emarġinazzjoni ekonomika, soċjali u ambjentali fl-Afrika tal-Punent u fis-Saħel;

| L. | billi l-piż tad-dejn jikkontribwixxi għat-theddida għall-istabbiltà ġenerali tal-pajjiżi fir-reġjuni tas-Saħel u tal-Afrika tal-Punent; |
| --- | --- |

L.

billi l-piż tad-dejn jikkontribwixxi għat-theddida għall-istabbiltà ġenerali tal-pajjiżi fir-reġjuni tas-Saħel u tal-Afrika tal-Punent;

| M. | billi l-kapaċità biex jiġu indirizzati dawn l-isfidi tas-sigurtà kompliet tiddgħajjef bil-pandemija tal-COVID-19; |
| --- | --- |

M.

billi l-kapaċità biex jiġu indirizzati dawn l-isfidi tas-sigurtà kompliet tiddgħajjef bil-pandemija tal-COVID-19;

| N. | billi l-konsolidazzjoni demokratika fl-Afrika tal-Punent u r-reġjun Afrikan tas-Saħel qed tkompli tiddgħajjef b'kolpi ta' stat militari, bidliet kostituzzjonali mhux demokratiċi, ripressjonijiet fuq protesti popolari, restrizzjonijiet fir-rigward tal-libertà ta' għaqda, tal-espressjoni u tal-istampa, u restrizzjonijiet imposti fuq il-partiti u l-politiċi tal-oppożizzjoni; |
| --- | --- |

N.

billi l-konsolidazzjoni demokratika fl-Afrika tal-Punent u r-reġjun Afrikan tas-Saħel qed tkompli tiddgħajjef b'kolpi ta' stat militari, bidliet kostituzzjonali mhux demokratiċi, ripressjonijiet fuq protesti popolari, restrizzjonijiet fir-rigward tal-libertà ta' għaqda, tal-espressjoni u tal-istampa, u restrizzjonijiet imposti fuq il-partiti u l-politiċi tal-oppożizzjoni;

| O. | billi, minbarra t-theddidiet għas-sigurtà, il-konsolidazzjoni demokratika fl-Afrika tal-Punent u r-reġjun Afrikan tas-Saħel qed tkompli tiddgħajjef bil-korruzzjoni, ir-ripressjonijiet fuq l-assembleji u l-protesti popolari, ir-restrizzjonijiet fuq il-libertà ta' espressjoni u tal-istampa, ir-restrizzjonijiet imposti fuq il-partiti u l-politiċi tal-oppożizzjoni, nuqqas ta' rispett tal-limiti tal-mandat presidenzjali u dispożizzjonijiet kostituzzjonali oħra, u sfidi ta' kapaċità biex jiġu pprovduti elezzjonijiet inklużivi u trasparenti għall-popolazzjonijiet spostati; |
| --- | --- |

O.

billi, minbarra t-theddidiet għas-sigurtà, il-konsolidazzjoni demokratika fl-Afrika tal-Punent u r-reġjun Afrikan tas-Saħel qed tkompli tiddgħajjef bil-korruzzjoni, ir-ripressjonijiet fuq l-assembleji u l-protesti popolari, ir-restrizzjonijiet fuq il-libertà ta' espressjoni u tal-istampa, ir-restrizzjonijiet imposti fuq il-partiti u l-politiċi tal-oppożizzjoni, nuqqas ta' rispett tal-limiti tal-mandat presidenzjali u dispożizzjonijiet kostituzzjonali oħra, u sfidi ta' kapaċità biex jiġu pprovduti elezzjonijiet inklużivi u trasparenti għall-popolazzjonijiet spostati;

| P. | billi l-UE, l-UA, l-ECOWAS u organizzazzjonijiet internazzjonali oħra implimentaw missjonijiet ta' osservazzjoni elettorali fil-pajjiżi tal-Afrika tal-Punent u tas-Saħel matul dawn l-aħħar 20 sena; billi ġew ippubblikati rapporti komprensivi li jinkludu rakkomandazzjonijiet sostanzjali għar-riforma, li wħud minnhom biss tmwexxew 'il quddiem; |
| --- | --- |

P.

billi l-UE, l-UA, l-ECOWAS u organizzazzjonijiet internazzjonali oħra implimentaw missjonijiet ta' osservazzjoni elettorali fil-pajjiżi tal-Afrika tal-Punent u tas-Saħel matul dawn l-aħħar 20 sena; billi ġew ippubblikati rapporti komprensivi li jinkludu rakkomandazzjonijiet sostanzjali għar-riforma, li wħud minnhom biss tmwexxew 'il quddiem;

| Q. | billi skont l-Indiċi dwar il-Perċezzjoni tal-Korruzzjoni tal-2021, il-livelli ta' korruzzjoni mhumiex uniformi madwar l-Afrika tal-Punent, b'Cabo Verde u s-Senegal fost dawk bl-aħjar prestazzjoni fir-riformi kontra l-korruzzjoni, u l-Liberja, il-Mali u n-Niġerja fost l-agħar; |
| --- | --- |

Q.

billi skont l-Indiċi dwar il-Perċezzjoni tal-Korruzzjoni tal-2021, il-livelli ta' korruzzjoni mhumiex uniformi madwar l-Afrika tal-Punent, b'Cabo Verde u s-Senegal fost dawk bl-aħjar prestazzjoni fir-riformi kontra l-korruzzjoni, u l-Liberja, il-Mali u n-Niġerja fost l-agħar;

| R. | billi ż-żieda fl-isfidi tas-sigurtà u fl-iskuntentizza pubblika bil-gvernijiet u bil-komunità internazzjonali wasslu għal għadd ta' dimostrazzjonijiet pubbliċi favur aktar riformi tal-gvern u titjib fis-sitwazzjoni tas-sigurtà; billi l-akkużi ta' korruzzjoni u nepotiżmu kontra l-awtoritajiet tal-gvern reġjonali ppersistew għal żmien konsiderevoli u wasslu għal tnaqqis kostanti fil-fiduċja u fis-sodisfazzjon bil-gvernijiet u l-istituzzjonijiet tagħhom; |
| --- | --- |

R.

billi ż-żieda fl-isfidi tas-sigurtà u fl-iskuntentizza pubblika bil-gvernijiet u bil-komunità internazzjonali wasslu għal għadd ta' dimostrazzjonijiet pubbliċi favur aktar riformi tal-gvern u titjib fis-sitwazzjoni tas-sigurtà; billi l-akkużi ta' korruzzjoni u nepotiżmu kontra l-awtoritajiet tal-gvern reġjonali ppersistew għal żmien konsiderevoli u wasslu għal tnaqqis kostanti fil-fiduċja u fis-sodisfazzjon bil-gvernijiet u l-istituzzjonijiet tagħhom;

| S. | billi l-istat ġenerali tad-demokrazija u l-kooperazzjoni fis-sigurtà fis-Saħel ħadu daqqa kbira meta l-militari fil-Mali u fil-Burkina Faso waqqgħu lill-gvernijiet tagħhom, jiġifieri fil-Mali f'Awwissu 2020, u għal darb' oħra f'Mejju 2021 meta l-militar waqqa' lill-istess gvern li kien ħatar qabel, u mbagħad f'Jannar 2022 meta seħħ kolp ta' stat fil-Burkina Faso; billi dan jirrifletti kriżi b'għeruq fondi fir-reġjun; |
| --- | --- |

S.

billi l-istat ġenerali tad-demokrazija u l-kooperazzjoni fis-sigurtà fis-Saħel ħadu daqqa kbira meta l-militari fil-Mali u fil-Burkina Faso waqqgħu lill-gvernijiet tagħhom, jiġifieri fil-Mali f'Awwissu 2020, u għal darb' oħra f'Mejju 2021 meta l-militar waqqa' lill-istess gvern li kien ħatar qabel, u mbagħad f'Jannar 2022 meta seħħ kolp ta' stat fil-Burkina Faso; billi dan jirrifletti kriżi b'għeruq fondi fir-reġjun;

| T. | billi f'diversi okkażjonijiet l-ECOWAS u l-UA organizzaw skambji u żjarat fil-Mali u fil-Burkina Faso sabiex jagħmlu medjazzjoni u jilħqu kompromessi bejn id-diversi atturi; billi f'diversi okkażjonijiet, l-ECOWAS enfasizzat l-importanza li tiġi stabbilita skeda ċara għar-ritorn lejn proċessi demokratiċi, inkluża data imminenti għall-elezzjonijiet demokratiċi; |
| --- | --- |

T.

billi f'diversi okkażjonijiet l-ECOWAS u l-UA organizzaw skambji u żjarat fil-Mali u fil-Burkina Faso sabiex jagħmlu medjazzjoni u jilħqu kompromessi bejn id-diversi atturi; billi f'diversi okkażjonijiet, l-ECOWAS enfasizzat l-importanza li tiġi stabbilita skeda ċara għar-ritorn lejn proċessi demokratiċi, inkluża data imminenti għall-elezzjonijiet demokratiċi;

| U. | billi wara l-kolp ta' stat fil-Guinea f'Settembru 2021 u l-arrest tal-President Alpha Condé, li dan l-aħħar ġie rilaxxat, il-pajjiż se jibqa' eskluż mill-ECOWAS sakemm terġa' tiġi stabbilita l-ordni kostituzzjonali; billi l-awtoritajiet militari ngħataw l-iskadenza tal-25 ta' April 2022 biex jipprovdu dettalji dwar il-pjan ta' tranżizzjoni tagħhom; billi f'dik id-data, huma talbu skadenza ġdida għall-preżentazzjoni ta' skeda għat-tranżizzjoni; |
| --- | --- |

U.

billi wara l-kolp ta' stat fil-Guinea f'Settembru 2021 u l-arrest tal-President Alpha Condé, li dan l-aħħar ġie rilaxxat, il-pajjiż se jibqa' eskluż mill-ECOWAS sakemm terġa' tiġi stabbilita l-ordni kostituzzjonali; billi l-awtoritajiet militari ngħataw l-iskadenza tal-25 ta' April 2022 biex jipprovdu dettalji dwar il-pjan ta' tranżizzjoni tagħhom; billi f'dik id-data, huma talbu skadenza ġdida għall-preżentazzjoni ta' skeda għat-tranżizzjoni;

| V. | billi r-rispett għall-ordni kostituzzjonali u l-istat tad-dritt nazzjonali huwa vitali biex jiġu żgurati l-paċi u l-istabbiltà daqskemm huwa vitali biex jiġi miġġieled it-terroriżmu u tiġi żgurata s-sigurtà militari; billi r-rispett għall-prinċipji demokratiċi, inkluża l-organizzazzjoni ta' elezzjonijiet trasparenti u inklużivi, huwa ta' importanza fundamentali sabiex jiġi żgurat li l-gvernijiet ikollhom mandati pubbliċi wiesgħa; billi ċ-ċittadini huma favur il-proċessi demokratiċi ġenwini u jixtiequ parteċipazzjoni ekwa fihom; |
| --- | --- |

V.

billi r-rispett għall-ordni kostituzzjonali u l-istat tad-dritt nazzjonali huwa vitali biex jiġu żgurati l-paċi u l-istabbiltà daqskemm huwa vitali biex jiġi miġġieled it-terroriżmu u tiġi żgurata s-sigurtà militari; billi r-rispett għall-prinċipji demokratiċi, inkluża l-organizzazzjoni ta' elezzjonijiet trasparenti u inklużivi, huwa ta' importanza fundamentali sabiex jiġi żgurat li l-gvernijiet ikollhom mandati pubbliċi wiesgħa; billi ċ-ċittadini huma favur il-proċessi demokratiċi ġenwini u jixtiequ parteċipazzjoni ekwa fihom;

| W. | billi l-involviment tal-parlamenti nazzjonali fit-teħid ta' deċiżjonijiet dwar kwistjonijiet ta' sigurtà huwa essenzjali għall-iżvilupp tas-sigurtà u l-istabbiltà soċjetali fit-tul; |
| --- | --- |

W.

billi l-involviment tal-parlamenti nazzjonali fit-teħid ta' deċiżjonijiet dwar kwistjonijiet ta' sigurtà huwa essenzjali għall-iżvilupp tas-sigurtà u l-istabbiltà soċjetali fit-tul;

| X. | billi s-sigurtà, l-iżvilupp u l-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali tal-bniedem isaħħu lil xulxin u huma meħtieġa għall-ħolqien ta' paċi dejjiema; |
| --- | --- |

X.

billi s-sigurtà, l-iżvilupp u l-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali tal-bniedem isaħħu lil xulxin u huma meħtieġa għall-ħolqien ta' paċi dejjiema;

| Y. | billi l-ispazju dejjem jiċkien għall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-libertà tal-istampa f'xi pajjiżi tal-Afrika tal-Punent u r-reġjun Afrikan tas-Saħel joħoloq sfidi serji għad-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali; |
| --- | --- |

Y.

billi l-ispazju dejjem jiċkien għall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-libertà tal-istampa f'xi pajjiżi tal-Afrika tal-Punent u r-reġjun Afrikan tas-Saħel joħoloq sfidi serji għad-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali;

| Z. | billi l-Unjoni Ewropea hija impenjata li tappoġġa s-sigurtà u l-iżvilupp tal-Afrika tal-Punent u tar-reġjun tas-Saħel permezz ta' sħubijiet politiċi, diplomatiċi u umanitarji, inklużi, fost affarijiet oħra, appoġġ tekniku għar-riforma tas-settur tas-sigurtà, taħriġ militari u tal-pulizija, proċessi elettorali u obbligu ta' rendikont, u t-tisħiħ tas-soċjetà ċivili; |
| --- | --- |

Z.

billi l-Unjoni Ewropea hija impenjata li tappoġġa s-sigurtà u l-iżvilupp tal-Afrika tal-Punent u tar-reġjun tas-Saħel permezz ta' sħubijiet politiċi, diplomatiċi u umanitarji, inklużi, fost affarijiet oħra, appoġġ tekniku għar-riforma tas-settur tas-sigurtà, taħriġ militari u tal-pulizija, proċessi elettorali u obbligu ta' rendikont, u t-tisħiħ tas-soċjetà ċivili;

| AA. | billi l-UA hija sieħeb mill-qrib tal-UE fl-isforzi favur il-paċi u l-istabbiltà; billi l-għanijiet tal-atturi tas-sigurtà reġjonali, inklużi l-ECOWAS u l-Forza Afrikana ta' Intervent fil-Pront tal-UA, jikkoinċidu mal-interess tal-UE li tgħin lill-pajjiżi f'diffikultà jiżguraw il-paċi u l-prosperità; billi l-mexxejja tal-UE u tal-UA qablu li jagħtu spinta lill-kooperazzjoni favur il-paċi u s-sigurtà fil-kontinent Afrikan; billi l-memorandum ta' qbil bejn l-UA u l-UE dwar il-paċi, is-sigurtà u l-governanza u l-Faċilità Ewropea għall-Paċi huma mfassla biex jiġġieldu l-instabbiltà, ir-radikalizzazzjoni, l-estremiżmu vjolenti u t-terroriżmu, u biex jindirizzaw iċ-ċiklu kollu tal-konflitt permezz ta' approċċ integrat; |
| --- | --- |

AA.

billi l-UA hija sieħeb mill-qrib tal-UE fl-isforzi favur il-paċi u l-istabbiltà; billi l-għanijiet tal-atturi tas-sigurtà reġjonali, inklużi l-ECOWAS u l-Forza Afrikana ta' Intervent fil-Pront tal-UA, jikkoinċidu mal-interess tal-UE li tgħin lill-pajjiżi f'diffikultà jiżguraw il-paċi u l-prosperità; billi l-mexxejja tal-UE u tal-UA qablu li jagħtu spinta lill-kooperazzjoni favur il-paċi u s-sigurtà fil-kontinent Afrikan; billi l-memorandum ta' qbil bejn l-UA u l-UE dwar il-paċi, is-sigurtà u l-governanza u l-Faċilità Ewropea għall-Paċi huma mfassla biex jiġġieldu l-instabbiltà, ir-radikalizzazzjoni, l-estremiżmu vjolenti u t-terroriżmu, u biex jindirizzaw iċ-ċiklu kollu tal-konflitt permezz ta' approċċ integrat;

| AB. | billi l-G5 tas-Saħel, li huwa appoġġat mill-UE u mill-UA, jipprovdi sigurtà u żvilupp reġjonali fi sforz biex jiġi miġġieled it-terroriżmu u tinkiseb l-istabbiltà fir-reġjun tas-Saħel; billi l-G5 tas-Saħel qed jiffaċċja sfidi biex juri l-progress u jżomm l-appoġġ pubbliku; billi l-attivitajiet iffinanzjati mill-UE għall-prevenzjoni tal-kunflitti, il-medjazzjoni, id-djalogu u r-rikonċiljazzjoni għadhom limitati; |
| --- | --- |

AB.

billi l-G5 tas-Saħel, li huwa appoġġat mill-UE u mill-UA, jipprovdi sigurtà u żvilupp reġjonali fi sforz biex jiġi miġġieled it-terroriżmu u tinkiseb l-istabbiltà fir-reġjun tas-Saħel; billi l-G5 tas-Saħel qed jiffaċċja sfidi biex juri l-progress u jżomm l-appoġġ pubbliku; billi l-attivitajiet iffinanzjati mill-UE għall-prevenzjoni tal-kunflitti, il-medjazzjoni, id-djalogu u r-rikonċiljazzjoni għadhom limitati;

| AC. | billi l-isforzi kollha mill-komunità internazzjonali kien fihom komponenti b'saħħithom ħafna ta' riformi demokratiċi u tas-settur tas-sigurtà; billi l-biċċa l-kbira tal-pajjiżi fir-reġjun ibatu minn nuqqas ta' kapaċità tal-Istat biex jimplimentaw b'mod effettiv riformi tant meħtieġa; |
| --- | --- |

AC.

billi l-isforzi kollha mill-komunità internazzjonali kien fihom komponenti b'saħħithom ħafna ta' riformi demokratiċi u tas-settur tas-sigurtà; billi l-biċċa l-kbira tal-pajjiżi fir-reġjun ibatu minn nuqqas ta' kapaċità tal-Istat biex jimplimentaw b'mod effettiv riformi tant meħtieġa;

| AD. | billi l-preżenza ta' kumpaniji militari u ta' sigurtà privati barranin fl-Afrika tal-Punent tkompli tiddestabbilizza s-sigurtà u l-ambjent politiku tar-reġjun; billi l-hekk imsejjaħ Grupp Wagner, grupp ta' merċenarji proxy għall-Gvern Russu, ilu preżenti fil-Mali minn meta ġie mistieden mill-ġunta militari lejn l-aħħar tal-2021; billi l-Grupp Wagner allegatament jiddependi minn infrastruttura militari Russa, u l-Ministeru Russu tad-Difiża huwa involut fil-finanzjament, ir-reklutaġġ, it-taħriġ u l-protezzjoni tal-operaturi Wagner; billi l-Grupp Wagner huwa akkużat li wettaq ksur gravi tad-drittijiet tal-bniedem; |
| --- | --- |

AD.

billi l-preżenza ta' kumpaniji militari u ta' sigurtà privati barranin fl-Afrika tal-Punent tkompli tiddestabbilizza s-sigurtà u l-ambjent politiku tar-reġjun; billi l-hekk imsejjaħ Grupp Wagner, grupp ta' merċenarji proxy għall-Gvern Russu, ilu preżenti fil-Mali minn meta ġie mistieden mill-ġunta militari lejn l-aħħar tal-2021; billi l-Grupp Wagner allegatament jiddependi minn infrastruttura militari Russa, u l-Ministeru Russu tad-Difiża huwa involut fil-finanzjament, ir-reklutaġġ, it-taħriġ u l-protezzjoni tal-operaturi Wagner; billi l-Grupp Wagner huwa akkużat li wettaq ksur gravi tad-drittijiet tal-bniedem;

| AE. | billi l-esperti tan-NU kkonkludew b'mod konġunt li l-Grupp Wagner wettaq ksur serju u sistematiku tad-drittijiet tal-bniedem fir-Repubblika Ċentru-Afrikana, inklużi eżekuzzjonijiet sommarji tal-massa, detenzjonijiet arbitrarji, vjolenza sesswali, sakkeġġi, għajbien sfurzat u tortura matul l-interrogazzjonijiet; |
| --- | --- |

AE.

billi l-esperti tan-NU kkonkludew b'mod konġunt li l-Grupp Wagner wettaq ksur serju u sistematiku tad-drittijiet tal-bniedem fir-Repubblika Ċentru-Afrikana, inklużi eżekuzzjonijiet sommarji tal-massa, detenzjonijiet arbitrarji, vjolenza sesswali, sakkeġġi, għajbien sfurzat u tortura matul l-interrogazzjonijiet;

| AF. | billi r-Russja ilha xxerrdet u qed tkompli xxerred b'mod attiv id-diżinformazzjoni fis-Saħel kollu sabiex tiddeleġittimizza inizjattivi Ewropej li għandhom l-għan li jġibu l-istabbiltà u s-sigurtà biex jgħinu lir-reġjun; |
| --- | --- |

AF.

billi r-Russja ilha xxerrdet u qed tkompli xxerred b'mod attiv id-diżinformazzjoni fis-Saħel kollu sabiex tiddeleġittimizza inizjattivi Ewropej li għandhom l-għan li jġibu l-istabbiltà u s-sigurtà biex jgħinu lir-reġjun;

| AG. | billi l-UE u l-missjonijiet tal-politika ta' sigurtà u ta' difiża komuni tagħha kienu soġġetti għal kampanji ta' diżinformazzjoni u jeħtieġ li jingħataw b'mod urġenti l-mezzi għal komunikazzjoni strateġika effettiva; billi d-diżinformazzjoni wasslet biex saħansitra saret akkuża falza lill-militar Franċiż bi qtil tal-massa fiż-żona ta' Gossi fil-Mali, għalkemm l-evidenza turi li l-Maljani u barranin issuspettati li jappartjenu għal Wagner Group huma responsabbli għal qlajja' kerha vvintata u qarrieqa; |
| --- | --- |

AG.

billi l-UE u l-missjonijiet tal-politika ta' sigurtà u ta' difiża komuni tagħha kienu soġġetti għal kampanji ta' diżinformazzjoni u jeħtieġ li jingħataw b'mod urġenti l-mezzi għal komunikazzjoni strateġika effettiva; billi d-diżinformazzjoni wasslet biex saħansitra saret akkuża falza lill-militar Franċiż bi qtil tal-massa fiż-żona ta' Gossi fil-Mali, għalkemm l-evidenza turi li l-Maljani u barranin issuspettati li jappartjenu għal Wagner Group huma responsabbli għal qlajja' kerha vvintata u qarrieqa;

| AH. | billi bħala riżultat tal-ostakoli multipli mill-awtoritajiet tranżizzjonali tal-Mali, l-atturi internazzjonali kkonkludew li l-kundizzjonijiet biex jitkompla l-involviment militari tagħhom fil-Mali ma għadhomx issodisfati; |
| --- | --- |

AH.

billi bħala riżultat tal-ostakoli multipli mill-awtoritajiet tranżizzjonali tal-Mali, l-atturi internazzjonali kkonkludew li l-kundizzjonijiet biex jitkompla l-involviment militari tagħhom fil-Mali ma għadhomx issodisfati;

| AI. | billi fuq it-talba tas-sħab Afrikani tagħhom, l-atturi Ewropej u internazzjonali qablu li jkomplu bl-azzjoni konġunta tagħhom kontra t-terroriżmu fir-reġjun tas-Saħel, inkluż fin-Niġer u fil-Golf tal-Guinea, u bdew konsultazzjonijiet politiċi u militari magħhom bil-għan li jistabbilixxu t-termini għal din l-azzjoni kondiviża sa Ġunju 2022; |
| --- | --- |

AI.

billi fuq it-talba tas-sħab Afrikani tagħhom, l-atturi Ewropej u internazzjonali qablu li jkomplu bl-azzjoni konġunta tagħhom kontra t-terroriżmu fir-reġjun tas-Saħel, inkluż fin-Niġer u fil-Golf tal-Guinea, u bdew konsultazzjonijiet politiċi u militari magħhom bil-għan li jistabbilixxu t-termini għal din l-azzjoni kondiviża sa Ġunju 2022;

| AJ. | billi s-sitwazzjoni fis-Saħel hija marbuta mill-qrib mas-sitwazzjoni fil-Golf tal-Guinea; billi l-piraterija għadha theddida għas-sigurtà fil-Golf tal-Guinea; billi l-Kunsill estenda l-implimentazzjoni tal-Preżenza Marittima Koordinata fil-Golf tal-Guinea b'sentejn; |
| --- | --- |

AJ.

billi s-sitwazzjoni fis-Saħel hija marbuta mill-qrib mas-sitwazzjoni fil-Golf tal-Guinea; billi l-piraterija għadha theddida għas-sigurtà fil-Golf tal-Guinea; billi l-Kunsill estenda l-implimentazzjoni tal-Preżenza Marittima Koordinata fil-Golf tal-Guinea b'sentejn;

| 1. | Jikkundanna bil-qawwa l-vjolenza u t-telf tal-ħajja fl-Afrika tal-Punent u fir-reġjun tas-Saħel, inklużi l-abbużi mwettqa fil-kuntest ta' operazzjonijiet militari, u jesprimi tħassib dwar iż-żieda fl-instabbiltà fis-Saħel, li timmina s-sigurtà u l-istabbiltà tal-pajjiżi kkonċernati u li għandha konsegwenzi reġjonali u internazzjonali profondi; jesprimi s-solidarjetà tiegħu mal-familji tal-vittmi kollha ta' attakki terroristiċi fir-reġjun kollu u jagħtihom il-kondoljanzi; itenni l-appoġġ qawwi tiegħu għall-poplu tal-Afrika tal-Punent u r-reġjun Afrikan tas-Saħel u l-aspirazzjonijiet tagħhom għall-paċi, id-drittijiet tal-bniedem, is-sigurtà, l-istabbiltà, l-iżvilupp ekonomiku u l-progress soċjali u demokratiku; jagħti rikonoxximent lill-bosta sforzi mill-atturi lokali u internazzjonali li għandhom l-għan li jrawmu l-paċi u l-progress fir-reġjun kollu; jirrikonoxxi li s-sitwazzjoni tas-sigurtà fis-Saħel għadha sfida enormi u li ħafna persuni ċivili qed ibatu minn insigurtà u sfaw vittmi ta' attakki terroristiċi; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jisħaq fuq il-punt li rispons komprensiv għall-isfidi li qed jiffaċċjaw l-Afrika tal-Punent u s-Saħel jeħtieġ koordinazzjoni bejn il-politiki tas-sigurtà, tal-klima, tal-iżvilupp u tal-kummerċ; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jesprimi tħassib serju dwar l-istat tad-demokrazija fir-reġjun tas-Saħel u l-kolpi ta' stat reċenti fir-reġjun; jistieden lill-mexxejja kollha tal-kolp ta' stat jistabbilixxu limiti ċari dwar id-durata tal-perjodi ta' tranżizzjoni politika, biex jiżguraw ritorn rapidu għall-ordni kostituzzjonali, l-istat tad-dritt u gvernijiet ċivili u jiffaċilitaw l-organizzazzjoni ta' elezzjonijiet trasparenti u inklużivi; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Itenni bil-qawwa l-pożizzjoni tiegħu li kwalunkwe kooperazzjoni politika u ta' sigurtà fit-tul mal-atturi tal-UE se tirrikjedi skedi realistiċi għar-ritorn għad-demokrazija, inklużi stadji importanti ċari u li jistgħu jitkejlu; ifakkar li fin-nuqqas ta' skedi realistiċi bħal dawn, se jitqajjem dubju dwar kwalunkwe kooperazzjoni futura mal-atturi tal-UE; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jinnota li l-kolpi ta' stat jimminaw l-isforzi għat-tisħiħ tal-istat tad-dritt u jasserixxu l-leġittimità demokratika tal-azzjonijiet tal-gvern; ifakkar li t-tranżizzjoni u r-riforma demokratiċi ġenwini jridu jkunu mmexxija minn persuni ċivili u jippermettu l-involviment sħiħ u attiv tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, tan-nisa, taż-żgħażagħ u tal-partiti tal-oppożizzjoni; iħeġġeġ lill-awtoritajiet fl-Afrika tal-Punent u r-reġjun Afrikan tas-Saħel jirrispettaw u jipproteġu l-libertà tal-media u l-libertà tal-għaqda, l-assoċjazzjoni u l-espressjoni; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jissottolinja li djalogi nazzjonali ġenwini, li jinvolvu lis-setturi kollha tas-soċjetà ċivili, huma meħtieġa fir-reġjun kollu sabiex tiġi deskritta viżjoni futura ċara għad-demokrazija, inklużi objettivi konkreti miftiehma b'mod konġunt u kondiviżi mid-diversi atturi mhux militari u mhux statali; jistieden lill-komunità internazzjonali tgħin biex tiffaċilita djalogu bħal dan billi toffri li jkollha rwol ta' medjazzjoni; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jissottolinja li l-għaqda hija l-aħjar mod biex jiġu indirizzati l-bosta sfidi li r-reġjun qed jiffaċċja; Jappoġġa għalhekk l-azzjonijiet imħabbra mill-UA u l-azzjonijiet meħuda mill-ECOWAS għad-difiża tad-demokrazija u tal-istat tad-dritt; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jistieden lit-tmexxija militari tal-istati kollha fis-Saħel tissodisfa l-impenji internazzjonali tagħha, inkluż ir-rispett sħiħ għad-drittijiet tal-bniedem; jappoġġa l-isforzi tal-ECOWAS biex tistabbilixxi pjan direzzjonali għar-riformi tad-drittijiet tal-bniedem u l-obbligu ta' rendikont bil-għan li jiġi evitat aktar ksur tad-drittijiet tal-bniedem bħala parti minn sforz olistiku biex jiġu solvuti l-kriżijiet varji; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Ifakkar li l-NDICI-Ewropa Globali ma tappoġġax il-finanzjament ta' ċerti operazzjonijiet marbuta mas-settur militari jew tas-sigurtà tal-Istat, jew dawk li jistgħu jirriżultaw fi ksur tad-drittijiet tal-bniedem f'pajjiżi sħab; jirrikonoxxi l-isfidi multipli li jiffaċċjaw iż-żoni tas-Saħel u tas-Saħara, bħat-tibdil fil-klima, il-kriżijiet ekonomiċi u l-attakki terroristiċi; jistieden lill-Ewropa turi aktar solidarjetà billi tappoġġa lir-reġjun politikament u militarment, inkluż permezz tal-Faċilità Ewropea għall-Paċi, b'taħriġ dwar l-armi suffiċjenti għad-difiża u l-iżvilupp tad-drittijiet tal-bniedem u r-rispett għalihom; jistieden lill-Istati Membri kollha tal-UE jissodisfaw l-obbligi tagħhom dwar id-drittijiet tal-bniedem u jżommu lura mit-trasferimenti tal-armi li jistgħu jżidu l-ksur tad-drittijiet tal-bniedem fl-Afrika tal-Punent u r-reġjun Afrikan tas-Saħel; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Ifakkar ir-rwol importanti li ż-żgħażagħ tal-Afrika jista' jkollhom fl-istabbiliment ta' futur prosperu għar-reġjun; jitlob li tiżdied l-inklużjoni u l-parteċipazzjoni attiva tan-nisa fit-teħid ta' deċiżjonijiet demokratiċi fil-livelli kollha u fl-isforzi għall-bini tal-paċi u r-rikonċiljazzjoni; jikkundanna l-użu ta' vjolenza sesswali u intimidazzjoni fil-forom kollha tagħha f'sitwazzjonijiet ta' kunflitt; |
| --- | --- |

10.

| 11. | jisħaq li t-tfaqqir dejjem akbar tan-nies jipprovdi l-bażi soċjoekonomika għall-iżvilupp ta' gruppi kriminali u terroristiċi; jisħaq li nuqqas ta' aċċess għal servizzi pubbliċi kruċjali għall-popolazzjonijiet, bħall-ilma, is-sanità, is-saħħa jew l-edukazzjoni, jikkostitwixxi l-pedamenti soċjoekonomiċi għall-iżvilupp tat-terroriżmu; jissottolinja l-importanza tal-edukazzjoni bħala l-bażi għat-trawwim tat-tkabbir ekonomiku, il-ħolqien ta' soċjetà demokratika u l-prevenzjoni tal-estremiżmu; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jissottolinja r-rwol li għandhom il-parlamenti nazzjonali fl-istabbiltà u d-demokratizzazzjoni; jappella lill-istati tal-ECOWAS biex jinkludu aktar korpi demokratiċi nazzjonali u reġjonali fi kwistjonijiet li għandhom x'jaqsmu mas-sigurtà; jemmen li kwalunkwe intervent mill-UE bħal dan għandu jkun soġġett għal dibattitu fi ħdan il-parlament nazzjonali kkonċernat; jappella lill-pajjiżi tal-UE u tal-ECOWAS biex iżidu l-koordinazzjoni tal-assistenza għas-sigurtà, għall-iżvilupp, umanitarja u ta' appoġġ għad-demokrazija biex jiġi żgurat approċċ integrat għall-paċi u s-sigurtà għal żvilupp sostenibbli dejjiemi madwar ir-reġjun; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jindika l-kontribut sinifikanti tal-UE u tal-Istati Membri tagħha f'termini ta' kooperazzjoni għall-iżvilupp u ta' assistenza umanitarja u jilqa' l-ħidma tal-Alleanza tas-Saħel biex tappoġġa l-isforzi ta' żvilupp immexxija mill-gvernijiet tal-G5 tas-Saħel; jitlob l-operazzjonalizzazzjoni sħiħa tal-G5 tas-Saħel u għall-Istati Membri tal-UE biex jikkooperaw mill-qrib miegħu f'dan ir-rigward, permezz tal-bini tal-kapaċità finanzjarja, l-iskambju ta' tagħmir militari u l-forniment ta' taħriġ effiċjenti f'operazzjonijiet militari u ċivili; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jissottolinja li t-titjib tas-sitwazzjoni tas-sigurtà tar-reġjun se jirrikjedi li jiġu indirizzati l-kawżi ewlenin tal-vjolenza u l-kunflitt, inklużi l-faqar, it-tibdil fil-klima, l-ispostament u n-nuqqas ta' aċċess għall-edukazzjoni u l-opportunitajiet, li kollha kemm huma ġew aggravati mill-pandemija tal-COVID-19; jirrikonoxxi li l-kawżi ewlenin tal-estremiżmu vjolenti u tat-terroriżmu huma kumplessi; jissottolinja l-ħtieġa li tingħata spinta lill-ekonomiji tar-reġjun, li jitrawwem il-ħolqien tal-impjiegi u li jiġu stabbiliti l-pedamenti għal żvilupp sostenibbli fit-tul; jitlob lill-UE tfassal l-investimenti u l-kooperazzjoni għall-iżvilupp tagħha biex tindirizza l-kawżi ewlenin tat-terroriżmu u tan-nuqqas ta' sigurtà; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jesprimi tħassib serju dwar id-deterjorament qawwi fis-sigurtà tal-ikel madwar l-Afrika tal-Punent u r-reġjun Afrikan tas-Saħel, li bħalissa qed jaffettwa għexieren ta' miljuni ta' nies minħabba l-vulnerabbiltà kontinwa u dejjem akbar tas-sistemi tal-ikel agrikoli u tal-ktajjen tal-provvista ta' dawn ir-reġjuni; jisħaq li l-Afrika tal-Punent u r-reġjun tas-Saħel jiddependu minn provvisti tal-qamħ li joriġinaw mill-Ukrajna; jesprimi t-tħassib serjissimu tiegħu dwar il-konsegwenzi inkwetanti fuq perjodu qasir u medju ta' żmien għas-sigurtà tal-ikel fl-Afrika tal-Punent u fir-reġjun tas-Saħel li rriżultaw mill-gwerra mhux ipprovokata tar-Russja kontra l-Ukrajna u l-potenzjal inkwetanti li l-gwerra taf tiġġenera kriżi ġdida u perikoluża tal-ġuħ u n-nutrizzjoni; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jirrikonoxxi d-drittijiet tal-Afrika tal-Punent u tar-reġjun tas-Saħel għas-sovranità tal-ikel bħala mezz biex jinkisbu s-sigurtà nutrizzjonali u t-tnaqqis tal-faqar, filwaqt li tingħata attenzjoni partikolari lin-nisa u lill-biedja mill-familji, bl-għan li tiġi żgurata l-provvista ta' ikel għall-but ta' kulħadd u aċċessibbli; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jirrikonoxxi lill-UE bħala d-donatur globali ewlieni ta' appoġġ umanitarju u għall-iżvilupp; jitlob lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jżidu l-appoġġ finanzjarju u l-għajnuna umanitarja tagħhom biex jiġu ssodisfati l-bżonnijiet urġenti tal-popolazzjonijiet affetwati; jiddispjaċih li bosta Stati Membri tal-UE ma laħqux il-mira li jallokaw 0,7 % tal-introjtu nazzjonali gross tagħhom għall-għajnuna uffiċjali għall-iżvilupp; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jenfasizza l-importanza li jiġi permess aċċess liberu għall-assistenza umanitarja u għas-servizzi bażiċi f'żoni ta' kunflitt, inkluż għal dawk li jgħixu f'territorji barra mill-kontroll tal-gvern; ifakkar li l-partijiet kollha jeħtiġilhom li jirrispettaw id-dritt umanitarju internazzjonali biex jiġi evitat kwalunkwe riskju ta' devjazzjoni tal-assistenza umanitarja; jisħaq fuq l-importanza li l-għoti tal-assistenza umanitarja jitqies bħala newtrali u imparzjali, u li tiġi żgurata s-sigurtà tal-ħaddiema umanitarji; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jilqa' l-progress li sar minn xi pajjiżi biex itemmu l-korruzzjoni; iħeġġeġ lill-pajjiżi Afrikani u tal-UE jiġġieldu l-atti kollha ta' korruzzjoni; jisħaq fuq ir-rabta bejn il-korruzzjoni u reati ambjentali, li t-tnejn li huma joħolqu theddida dejjem akbar għall-ilħuq tal-SDGs; jinnota li l-indirizzar tal-instabbiltà fir-reġjun huwa prerekwiżit sabiex tiġi avvanzata s-sigurtà globali u jsir progress fl-ilħuq tal-SDGs; iħeġġeġ lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jisfruttaw il-politika kontra l-korruzzjoni permezz ta' tisħiħ tal-kapaċità fir-rigward ta' reati rikonoxxuti bħala reati ambjentali mill-UE, mill-Interpol u mill-Programm tan-NU għall-Ambjent; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Ifakkar li t-tibdil fil-klima huwa fattur dejjem aktar importanti fl-istabbiltà reġjonali fl-Afrika tal-Punent u fis-Saħel; jistieden lill-istati tal-Afrika tal-Punent u tas-Saħel jikkooperaw mal-Istati Membri tal-UE biex jindirizzaw il-konsegwenzi negattivi tat-tibdil fil-klima fuq is-sigurtà u l-istabbiltà fir-reġjun; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Ifakkar li huma meħtieġa istituzzjonijiet b'saħħithom biex jiġġieldu t-terroriżmu u jindirizzaw l-isfidi nazzjonali; jisħaq fuq l-importanza li tiġi definita mill-ġdid strateġija għall-ġlieda kontra t-terroriżmu u l-estremiżmu vjolenti fir-reġjuni kkonċernati, f'konformità mal-istandards internazzjonali, u jitlob li l-awturi kollha ta' tali azzjonijiet jinżammu responsabbli u jitressqu quddiem il-ġustizzja; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Jistieden lill-awtoritajiet nazzjonali madwar ir-reġjun jiddekriminalizzaw l-attività sesswali bejn persuni tal-istess sess u biex jiżguraw id-drittijiet tal-popolazzjoni LGBTI; jisħaq li n-nies li qed jaħarbu mill-persekuzzjoni minħabba li huma LGBTI jeħtiġilhom ikunu intitolati għall-protezzjoni internazzjonali fl-UE; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jenfasizza l-impenn tal-UE biex tinvolvi ruħha b'mod komprensiv fir-reġjun għall-appoġġ politiku, l-assistenza teknika u finanzjarja, b'mod partikolari għar-riformi tas-settur tas-sigurtà, it-taħriġ militari u l-appoġġ għall-protezzjoni u t-tisħiħ tas-soċjetà ċivili, li huma essenzjali biex jiġu indirizzati t-theddidiet għas-sigurtà; jistieden lill-ECOWAS u lill-Istati Membri tal-UE jimplimentaw b'mod effettiv il-memorandum ta' qbil dwar il-paċi, is-sigurtà u l-governanza; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jissottolinja li l-għajnuna umanitarja u għall-iżvilupp tal-UE tfittex li tipprevjeni t-tbatija tal-popolazzjoni ċivili u ttejjeb il-kundizzjonijiet bażiċi tal-għajxien tagħhom; ifakkar li l-iżvilupp sostenibbli fl-Afrika huwa possibbli biss permezz ta' taħlita ta' kapital uman u appoġġ għall-iżvilupp estern; ifakkar li l-migrazzjoni ma għandhiex twassal għal eżodu ta' mħuħ; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jevalwaw b'mod urġenti, f'koordinazzjoni mas-sħab internazzjonali tagħhom u mal-istituzzjonijiet internazzjonali rilevanti, il-mezzi kollha disponibbli biex tiġi evitata kwalunkwe inadempjenza fil-ħlas tad-dejn tal-pajjiżi Afrikani; |
| --- | --- |

24.

| 25. | Jesprimi l-appoġġ tiegħu għall-involviment tan-NU, tal-UE u dak reġjonali fl-Afrika tal-Punent u fis-Saħel għaż-żamma tal-paċi, għat-taħriġ militari u għall-assistenza teknika, b'mod partikolari permezz ta' missjonijiet tal-UE ta' taħriġ u ta' tisħiħ tal-kapaċitajiet u inizjattivi mill-ECOWAS u mill-Unjoni Afrikana; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Juri tħassib serju dwar l-għadd kbir ta' każijiet ta' abbużi serji ħafna tad-drittijiet tal-bniedem imwettqa mill-forzi tas-sigurtà Maljani, kif irrappurtat mill-MINUSMA tan-NU, li jistgħu jammontaw għal reati tal-gwerra skont il-liġi umanitarja; jieħu nota tad-deċiżjoni tal-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà li jwaqqaf xi taħriġ mogħti mill-Missjoni ta' Taħriġ tal-UE fil-Mali u mill-Missjoni tal-UE ta' Bini tal-Kapaċità fil-Mali għall-forzi armati u l-gwardja nazzjonali Maljani, u jħeġġeġ li tiġi sospiża kwalunkwe assistenza oħra tal-UE lis-settur tas-sigurtà Maljan sakemm ir-reati kollha jkunu tressqu quddiem il-ġustizzja; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Jirrikonoxxi li d-diversi missjonijiet internazzjonali ma laħqux l-għan primarju tagħhom b'rabta ma' paċi dejjiema fir-reġjun u li għalhekk hemm bżonn ta' proċess ta' riflessjoni dwar il-mandati u r-rwoli tal-missjonijiet u tal-politiki internazzjonali; jissottolinja li reviżjoni tal-mandati u tal-involvimenti tal-UE għandha tiffoka fuq il-fatt li l-kooperazzjoni mal-pajjiżi Afrikani tal-Punent u tas-Saħel issir aktar preventiva fin-natura tagħha; iħeġġeġ lill-pajjiżi tal-ECOWAS u lill-UE jiżviluppaw b'mod konġunt approċċ ġdid għar-riforma tas-settur tas-sigurtà u għall-assistenza fis-sigurtà; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Jikkundanna d-diżinformazzjoni dwar l-UE u l-missjonijiet tal-politika ta' sigurtà u ta' difiża komuni tagħha; jistieden lill-UE tgħammar lilha nnifisha bil-mezzi kollha meħtieġa għal komunikazzjoni strateġika aktar effettiva; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Jissottolinja li kwalunkwe appoġġ Ewropew jew internazzjonali għandu jitqies biss bħala addizzjonali għall-isforzi nazzjonali u reġjonali; ifakkar li l-pajjiżi ospitanti jeħtiġilhom iżommu s-sjieda tal-inizjattivi kollha li jseħħu fit-territorji rispettivi tagħhom; ifakkar li t-tmexxija politika u soċjetali għalhekk trid tappoġġa wkoll inizjattivi bħal dawn sabiex ikunu ta' suċċess; |
| --- | --- |

29.

| 30. | Jirrikonoxxi li minkejja l-isfidi persistenti għas-sigurtà, sar progress fil-ġlieda kontra l-gruppi Iżlamisti armati; itenni l-ħtieġa li jiġu miġġielda l-propaganda terroristika u l-inizjattivi ta' reklutaġġ fi ħdan strateġiji usa' biex jiġu miġġielda s-suxxettibbiltà u r-reklutaġġ tat-terroriżmu; jissottolinja, fl-istess ħin, il-ħtieġa li jiġu inċentivati d-diżerzjonijiet minn gruppi estremisti vjolenti u li jiżdiedu l-isforzi għad-deradikalizzazzjoni u l-integrazzjoni mill-ġdid ta' dawn il-ġellieda fis-soċjetà; |
| --- | --- |

30.

| 31. | Jikkritika bil-qawwa d-deċiżjoni tal-Gvern tal-Mali li jostakola l-kooperazzjoni mal-atturi Ewropej, espressa, fost azzjonijiet oħra, permezz tad-denunzja tiegħu tat-2 ta' Mejju 2022 ta' żewġ ftehimiet ewlenin, jiġifieri l-Ftehim dwar l-Istatus tal-Forzi li jistabbilixxi l-qafas legali għall-preżenza fil-Mali tal-forzi għall-operazzjoni Franċiża ta' Barkhane u dik Ewropea ta' Takuba, u t-trattat ta' kooperazzjoni tad-difiża tal-2014 bejn il-Mali u Franza; jikkritika bil-qawwa l-appell ta' Mali f'Jannar 2022 biex jitlaq il-kontinġent Daniż u Franċiż mit-territorju tiegħu, kif ukoll ir-rifjut tiegħu li jagħti permess lil ajruplan Ġermaniż itir fl-ispazju tal-ajru ta' Mali; |
| --- | --- |

31.

| 32. | Jikkundanna l-preżenza dejjem akbar tal-Grupp Wagner Russu appoġġat mill-Kremlin fis-Saħel; jemmen bis-sħiħ li l-involviment tal-Grupp Wagner fl-Afrika tal-Punent imur kontra l-objettiv li jinġiebu l-paċi, is-sigurtà u l-istabbiltà fir-reġjun u huwa inkompatibbli mal-kooperazzjoni fl-oqsma tas-sigurtà u d-difiża mal-UE; jistieden lill-pajjiżi kollha jeżaminaw ir-rekord tal-Grupp Wagner, b'mod partikolari fir-Repubblika Ċentru-Afrikana; jesprimi t-tħassib serju tiegħu dwar il-firxa wiesgħa ta' ksur tad-drittijiet tal-bniedem tal-grupp u l-ksur tiegħu tad-dritt umanitarju internazzjonali, li għadhom jiġu rrapportati; jikkundanna bil-qawwa r-reati mwettqa fl-Afrika tal-Punent u fis-Saħel mill-Grupp Wagner u kumpaniji militari u tas-sigurtà privati oħra; |
| --- | --- |

32.

| 33. | Jistieden lill-pajjiżi kollha li qed jikkooperaw jew li qed jikkunsidraw li jikkooperaw mal-Grupp Wagner biex iqisu l-iżviluppi fl-Ukrajna, fejn ir-reġim Russu qed iwettaq gwerra brutali u inumana bi ksur ċar tad-dritt internazzjonali; jistieden lill-istati kollha jitbiegħdu minn kwalunkwe illużjoni dwar l-objettivi finali ta' kwalunkwe involviment Russu f'pajjiżhom u biex jirrikonoxxu li r-Russja u l-Grupp Wagner tagħha jiffukaw biss fuq l-interessi tagħhom stess u se jużaw kwalunkwe forza li jqisu meħtieġa, kif jidher fl-Ukrajna u f'postijiet oħra fejn il-popolazzjoni ċivili qed tħallas prezz għoli; |
| --- | --- |

33.

| 34. | Ifakkar li s-sitwazzjoni tas-sigurtà fis-Saħel, l-istati kostali tal-Afrika tal-Punent u l-Magreb huma interkonnessi mill-qrib; jitlob li ssir evalwazzjoni tan-nuqqasijiet li żammew lill-missjonijiet ta' taħriġ tal-UE milli jaqdu l-iskop maħsub tagħhom li jħarrġu b'mod adegwat lill-forzi armati fil-pajjiżi sħab biex jiġġieldu l-ġiħadiżmu; jitlob li l-missjonijiet ta' taħriġ tal-UE li jmiss jitwettqu b'mod li jegħlbu dawn in-nuqqasijiet serji; |
| --- | --- |

34.

| 35. | Itenni li, fil-kuntest tar-rilokazzjoni tal-Operazzjoni Barkhane għan-Niġer, għandhom jittieħdu tagħlimiet sabiex jitfasslu mill-ġdid ir-reazzjonijiet b'enfasi akbar fuq il-prevenzjoni u approċċ aktar komprensiv għall-governanza, is-sigurtà u l-assistenza għall-iżvilupp; |
| --- | --- |

35.

| 36. | Jissottolinja li l-komunità internazzjonali għandha tintensifika l-kooperazzjoni ekonomika u politika ma' dawk il-pajjiżi li huma lesti li jirriformaw u jagħtu riżultati sabiex iservu bħala mudelli reġjonali, li jista' jkollhom rwol fl-istabbilizzazzjoni tar-reġjun kollu; jilqa' l-isforzi li saru minn xi pajjiżi favur id-demokratizzazzjoni; jenfasizza l-fatt li stejjer ta' suċċess reġjonali, pereżempju fir-reġjun kostali tal-Afrika tal-Punent, jista' jkollhom rwol fl-istabbilizzazzjoni tar-reġjun kollu, u għalhekk jemmen li eżempji pożittivi bħal dawn jeħtieġ li jiġu mħeġġa u appoġġati aktar; |
| --- | --- |

36.

| 37. | Itenni li l-protezzjoni u s-sikurezza tal-popolazzjoni ċivili huma wieħed mill-kompiti ewlenin ta' kwalunkwe gvern u jissottolinja li għandhom jittieħdu miżuri addizzjonali sabiex tittejjeb il-protezzjoni tal-popolazzjoni ċivili; jissuġġerixxi li tali miżuri jistgħu jinkludu metodi ta' protezzjoni tal-popolazzjoni ċivili mhux armati, li diġà ġew implimentati b'suċċess min-NU f'sitwazzjonijiet oħra ta' kunflitt; |
| --- | --- |

37.

| 38. | Jinnota b'mod partikolari l-importanza li jitfasslu strateġiji ta' sigurtà bl-involviment sinifikanti tan-nisa – li huma affettwati b'mod sproporzjonat mill-insigurtà u mill-vjolenza – u taż-żgħażagħ, li l-futur tagħhom – u dak tar-reġjun – se jiddependi fuq l-aċċess għall-edukazzjoni u l-impjiegi bħala mezz ta' sostenn għall-iżvilupp paċifiku u ta' dissważjoni għar-reklutaġġ ġiħadista; jistieden lill-pajjiżi fir-reġjun u lill-komunità internazzjonali biex ikomplu jippromwovu l-implimentazzjoni tar-Riżoluzzjoni 2250(2015) tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU dwar iż-żgħażagħ, il-paċi u s-sigurtà u jtenni l-appoġġ tiegħu għall-implimentazzjoni tal-aġenda tan-NU dwar in-nisa, il-paċi u s-sigurtà fis-Saħel; |
| --- | --- |

38.

| 39. | Jilqa' d-deċiżjoni tal-Kunsill li jestendi u jsaħħaħ l-implimentazzjoni tal-Kunċett ta' Preżenzi Marittimi Koordinati fil-Golf tal-Guinea; jistieden lill-Kunsill iqis it-tisħiħ tal-kunċett fil-Golf tal-Guinea mill-ajru; jappella għal involviment u kooperazzjoni akbar mal-istati kostali tal-Golf tal-Guinea permezz tal-NDICI-Ewropa Globali u l-Faċilità Ewropea għall-Paċi; |
| --- | --- |

39.

| 40. | Jilqa' r-rwol li għandhom il-missjonijiet ta' osservazzjoni elettorali biex jappoġġaw u jsaħħu l-proċess demokratiku; ifakkar li l-Istati Membri tal-UE u l-pajjiżi madwar l-Afrika tal-Punent u s-Saħel stiednu missjonijiet ta' osservazzjoni uffiċjali, u jħeġġeġ lill-gvernijiet fil-pajjiżi tal-Afrika tal-Punent u tas-Saħel ikomplu jagħmlu dan bħala parti mill-organizzazzjoni ta' elezzjonijiet trasparenti, inklużivi u ġenwinament kompetittivi; |
| --- | --- |

40.

| 41. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lill-Kunsill AKP-UE, lill-Kunsill tal-Ministri tal-AKP, lill-Membri tal-Unjoni Afrikana u lis-segretarjati tal-ECOWAS, lill-Inizjattiva Accra u lill-G5 tas-Saħel. |
| --- | --- |

41.

---

(1)  ĠU C 385, 22.9.2021, p. 24.

(2)  ĠU C 494, 8.12.2021, p. 80.

(3)  ĠU C 15, 12.1.2022, p. 166.

(4)  Testi adottati, P9_TA(2021)0482.

(5)  Testi adottati, P9_TA(2022)0040.

(6)  Testi adottati, P9_TA(2022)0039.

(7)  Testi adottati, P9_TA(2022)0052.

(8)  ĠU L 317, 15.12.2000, p. 3.

(9)  ĠU L 287, 4.11.2010, p. 3.

(10)  ĠU L 209, 14.6.2021, p. 1.

(11)  ĠU L 54 I, 26.2.2020, p. 9.

---

| 6.12.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 465/147 |
| --- | --- | --- | --- |

6.12.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 465/147

---

P9_TA(2022)0204

Is-seduti ta' smigħ li għaddejjin skont l-Artikolu 7(1) tat-TUE rigward il-Polonja u l-Ungerija

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Mejju 2022 dwar is-seduti ta' smigħ li għaddejjin bħalissa skont l-Artikolu 7(1) tat-TUE fir-rigward tal-Polonja u l-Ungerija (2022/2647(RSP))

(2022/C 465/13)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 2 u 7(1) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 2 u 7(1) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE),

| — | wara li kkunsidra l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-12 ta' Settembru 2018 dwar proposta li titlob lill-Kunsill jiddetermina, skont l-Artikolu 7(1)TUE, l-eżistenza ta' riskju ċar ta' ksur serju mill-Ungerija tal-valuri li fuqhom hija bbażata l-Unjoni (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-12 ta' Settembru 2018 dwar proposta li titlob lill-Kunsill jiddetermina, skont l-Artikolu 7(1)TUE, l-eżistenza ta' riskju ċar ta' ksur serju mill-Ungerija tal-valuri li fuqhom hija bbażata l-Unjoni (1),

| — | wara li kkunsidra l-proposta motivata tal-Kummissjoni tal-20 ta' Diċembru 2017 skont l-Artikolu 7(1) tat-TUE rigward l-istat tad-dritt fil-Polonja: proposta għal deċiżjoni tal-Kunsill dwar id-determinazzjoni ta' riskju ċar ta' ksur gravi tal-istat tad-dritt mir-Repubblika tal-Polonja (COM(2017)0835), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta motivata tal-Kummissjoni tal-20 ta' Diċembru 2017 skont l-Artikolu 7(1) tat-TUE rigward l-istat tad-dritt fil-Polonja: proposta għal deċiżjoni tal-Kunsill dwar id-determinazzjoni ta' riskju ċar ta' ksur gravi tal-istat tad-dritt mir-Repubblika tal-Polonja (COM(2017)0835),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-1 ta' Marzu 2018 dwar id-deċiżjoni tal-Kummissjoni biex jiġi attivat l-Artikolu 7(1) tat-TUE minħabba s-sitwazzjoni fil-Polonja (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-1 ta' Marzu 2018 dwar id-deċiżjoni tal-Kummissjoni biex jiġi attivat l-Artikolu 7(1) tat-TUE minħabba s-sitwazzjoni fil-Polonja (2),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-16 ta' Jannar 2020 dwar is-seduti ta' smigħ li għaddejjin bħalissa skont l-Artikolu 7(1) tat-TUE fir-rigward tal-Polonja u l-Ungerija (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-16 ta' Jannar 2020 dwar is-seduti ta' smigħ li għaddejjin bħalissa skont l-Artikolu 7(1) tat-TUE fir-rigward tal-Polonja u l-Ungerija (3),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-17 ta' Settembru 2020 dwar il-proposta għal deċiżjoni tal-Kunsill dwar id-determinazzjoni ta' riskju ċar ta' ksur gravi tal-istat tad-dritt mir-Repubblika tal-Polonja (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-17 ta' Settembru 2020 dwar il-proposta għal deċiżjoni tal-Kunsill dwar id-determinazzjoni ta' riskju ċar ta' ksur gravi tal-istat tad-dritt mir-Repubblika tal-Polonja (4),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-25 ta' Ottubru 2016 li tinkludi rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni dwar l-istabbiliment ta' mekkaniżmu tal-UE dwar id-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali (5), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-25 ta' Ottubru 2016 li tinkludi rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni dwar l-istabbiliment ta' mekkaniżmu tal-UE dwar id-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali (5),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-7 ta' Ottubru 2020 dwar l-istabbiliment ta' Mekkaniżmu tal-UE għad-Demokrazija, l-Istat tad-Dritt u d-Drittijiet Fundamentali (6), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-7 ta' Ottubru 2020 dwar l-istabbiliment ta' Mekkaniżmu tal-UE għad-Demokrazija, l-Istat tad-Dritt u d-Drittijiet Fundamentali (6),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-26 ta' Novembru 2020 dwar is-sitwazzjoni tad-Drittijiet Fundamentali fl-Unjoni Ewropea – Rapport Annwali għas-snin 2018-2019 (7), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-26 ta' Novembru 2020 dwar is-sitwazzjoni tad-Drittijiet Fundamentali fl-Unjoni Ewropea – Rapport Annwali għas-snin 2018-2019 (7),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-24 ta' Ġunju 2021 dwar ir-Rapport tal-2020 tal-Kummissjoni dwar l-Istat tad-Dritt (8), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-24 ta' Ġunju 2021 dwar ir-Rapport tal-2020 tal-Kummissjoni dwar l-Istat tad-Dritt (8),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-8 ta' Lulju 2021 dwar ksur tal-liġi tal-UE u tad-drittijiet taċ-ċittadini LGBTIQ fl-Ungerija b'riżultat tal-bidliet legali adottati mill-Parlament Ungeriż (9), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-8 ta' Lulju 2021 dwar ksur tal-liġi tal-UE u tad-drittijiet taċ-ċittadini LGBTIQ fl-Ungerija b'riżultat tal-bidliet legali adottati mill-Parlament Ungeriż (9),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-16 ta' Settembru 2021 dwar il-libertà tal-media u d-deterjorament ulterjuri tal-istat tad-dritt fil-Polonja (10), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-16 ta' Settembru 2021 dwar il-libertà tal-media u d-deterjorament ulterjuri tal-istat tad-dritt fil-Polonja (10),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-21 ta' Ottubru 2021 dwar il-kriżi tal-istat tad-dritt fil-Polonja u l-preċedenza tad-dritt tal-UE (11), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-21 ta' Ottubru 2021 dwar il-kriżi tal-istat tad-dritt fil-Polonja u l-preċedenza tad-dritt tal-UE (11),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-11 ta' Novembru 2021 dwar l-ewwel anniversarju tal-projbizzjoni de facto tal-abort fil-Polonja (12), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-11 ta' Novembru 2021 dwar l-ewwel anniversarju tal-projbizzjoni de facto tal-abort fil-Polonja (12),

| — | wara li kkunsidra l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE,

| — | wara li kkunsidra l-modalitajiet standard għas-seduti ta' smigħ imsemmija fl-Artikolu 7(1) tat-TUE kif inhuma approvati mill-Kunsill fit-18 ta' Lulju 2019, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-modalitajiet standard għas-seduti ta' smigħ imsemmija fl-Artikolu 7(1) tat-TUE kif inhuma approvati mill-Kunsill fit-18 ta' Lulju 2019,

| — | wara li kkunsidra d-deċiżjoni tal-Kulleġġ tal-Kummissarji tas-27 ta' April 2022 li jibda proċedimenti kontra l-Ungerija skont ir-Regolament dwar il-Kondizzjonalità tal-Istat tad-Dritt (13), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-deċiżjoni tal-Kulleġġ tal-Kummissarji tas-27 ta' April 2022 li jibda proċedimenti kontra l-Ungerija skont ir-Regolament dwar il-Kondizzjonalità tal-Istat tad-Dritt (13),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 132(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 132(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| A. | billi l-Unjoni hija bbażata fuq il-valuri tar-rispett għad-dinjità tal-bniedem, il-libertà, id-demokrazija, l-ugwaljanza, l-istat tad-dritt u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem, inklużi d-drittijiet ta' persuni li jagħmlu parti minn minoranzi, kif stabbilit fl-Artikolu 2 tat-TUE u kif riflessi fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE u inkorporati fit-trattati internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem; billi dawk il-valuri, li huma komuni għall-Istati Membri u li għalihom l-Istati Membri kollha ssottoskrivew liberament, jikkostitwixxu l-pedament tad-drittijiet li jgawdu dawk li jgħixu fl-Unjoni; |
| --- | --- |

A.

billi l-Unjoni hija bbażata fuq il-valuri tar-rispett għad-dinjità tal-bniedem, il-libertà, id-demokrazija, l-ugwaljanza, l-istat tad-dritt u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem, inklużi d-drittijiet ta' persuni li jagħmlu parti minn minoranzi, kif stabbilit fl-Artikolu 2 tat-TUE u kif riflessi fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE u inkorporati fit-trattati internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem; billi dawk il-valuri, li huma komuni għall-Istati Membri u li għalihom l-Istati Membri kollha ssottoskrivew liberament, jikkostitwixxu l-pedament tad-drittijiet li jgawdu dawk li jgħixu fl-Unjoni;

| B. | billi kwalunkwe riskju ċar ta' ksur serju min-naħa ta' Stat Membru tal-valuri minquxa fl-Artikolu 2 tat-TUE ma jikkonċernax biss lill-Istat Membru individwali fejn jimmaterjalizza r-riskju, iżda għandu impatt ukoll fuq l-Istati Membri l-oħra, fuq il-fiduċja reċiproka ta' bejniethom, u fuq in-natura nnifisha tal-Unjoni u d-drittijiet fundamentali taċ-ċittadini tagħha skont id-dritt tal-Unjoni; |
| --- | --- |

B.

billi kwalunkwe riskju ċar ta' ksur serju min-naħa ta' Stat Membru tal-valuri minquxa fl-Artikolu 2 tat-TUE ma jikkonċernax biss lill-Istat Membru individwali fejn jimmaterjalizza r-riskju, iżda għandu impatt ukoll fuq l-Istati Membri l-oħra, fuq il-fiduċja reċiproka ta' bejniethom, u fuq in-natura nnifisha tal-Unjoni u d-drittijiet fundamentali taċ-ċittadini tagħha skont id-dritt tal-Unjoni;

| C. | billi l-Artikolu 7(1) tat-TUE jikkostitwixxi fażi preventiva li tagħti lill-Unjoni l-kapaċità li tintervjeni fil-każ ta' riskju ċar ta' ksur serju tal-valuri komuni; billi azzjoni preventiva bħal din tagħti lok għal djalogu mal-Istat Membru kkonċernat u hija maħsuba biex tevita s-sospensjoni possibbli ta' ċerti drittijiet li joħorġu mill-applikazzjoni tat-Trattati; |
| --- | --- |

C.

billi l-Artikolu 7(1) tat-TUE jikkostitwixxi fażi preventiva li tagħti lill-Unjoni l-kapaċità li tintervjeni fil-każ ta' riskju ċar ta' ksur serju tal-valuri komuni; billi azzjoni preventiva bħal din tagħti lok għal djalogu mal-Istat Membru kkonċernat u hija maħsuba biex tevita s-sospensjoni possibbli ta' ċerti drittijiet li joħorġu mill-applikazzjoni tat-Trattati;

| D. | billi l-Artikolu 7(1) tat-TUE ġie skattat mill-Kummissjoni u l-Parlament fir-rigward tal-Polonja u l-Ungerija, rispettivament, wara d-determinazzjoni ta' riskju ċar ta' ksur serju tal-valuri li fuqhom hija bbażata l-Unjoni; |
| --- | --- |

D.

billi l-Artikolu 7(1) tat-TUE ġie skattat mill-Kummissjoni u l-Parlament fir-rigward tal-Polonja u l-Ungerija, rispettivament, wara d-determinazzjoni ta' riskju ċar ta' ksur serju tal-valuri li fuqhom hija bbażata l-Unjoni;

| E. | billi l-prattika li jiġu organizzati seduti ta' smigħ varjat ħafna minn presidenza waħda għal oħra tal-Kunsill; billi s'issa l-Kunsill organizza ħames seduti ta' smigħ dwar il-Polonja u tliet seduti ta' smigħ dwar l-Ungerija fi ħdan il-qafas tal-Kunsill Affarijiet Ġenerali; |
| --- | --- |

E.

billi l-prattika li jiġu organizzati seduti ta' smigħ varjat ħafna minn presidenza waħda għal oħra tal-Kunsill; billi s'issa l-Kunsill organizza ħames seduti ta' smigħ dwar il-Polonja u tliet seduti ta' smigħ dwar l-Ungerija fi ħdan il-qafas tal-Kunsill Affarijiet Ġenerali;

| 1. | Jieħu nota tas-seduti ta' smigħ organizzati mill-Kunsill skont l-Artikolu 7(1) tat-TUE b'reazzjoni għat-theddidiet għall-valuri stabbiliti fl-Artikolu 2 tat-TUE fil-Polonja u l-Ungerija; jiddispjaċih għall-fatt li s-seduti ta' smigħ ma wasslux għal titjib fl-istat tad-dritt, id-demokrazija u d-drittijiet fundamentali fil-Polonja u fl-Ungerija, u li s-sitwazzjoni fiż-żewġ pajjiżi kompliet tiddeterjora minn meta ġiet skattata l-proċedura skont l-Artikolu 7(1) tat-TUE, kif dokumentat f'bosta rapporti u dikjarazzjonijiet mill-Kummissjoni u minn korpi internazzjonali, bħan-NU, l-Organizzazzjoni għas-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa u l-Kunsill tal-Ewropa, u kif ikkonfermat minn bosta sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE u tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jistieden lill-Kunsill juri impenn ġenwin biex jagħmel progress sinifikanti fil-proċeduri tal-Artikolu 7(1) tat-TUE li għaddejjin bħalissa f'konformità mal-obbligi tiegħu skont it-Trattati li jipproteġi l-valuri stabbiliti fl-Artikolu 2 tat-TUE; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Iqis li s-seduti ta' smigħ għandhom jiġu organizzati bi frekwenza xierqa u b'mod xieraq, bħala prekundizzjoni għall-użu effettiv tal-proċedura tal-Artikolu 7(1); jilqa', f'dan ir-rigward, it-tkomplija min-naħa tal-Presidenza Franċiża tas-seduti ta' smigħ dwar iż-żewġ proċeduri; jinnota bi tħassib, madankollu, li minkejja t-talbiet ripetuti tal-Parlament, is-seduti ta' smigħ ma ġewx organizzati b'mod regolari, strutturat u miftuħ; iħeġġeġ lill-presidenzi futuri jorganizzaw is-seduti ta' smigħ b'mod regolari u mill-inqas darba għal kull presidenza; jistieden lill-Kunsill jiżgura li s-seduti ta' smigħ skont l-Artikolu 7(1) TUE jindirizzaw ukoll żviluppi ġodda, inkluż dawk relatati ma' ksur tad-drittijiet fundamentali; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Itenni r-rabta intrinsika bejn l-istat tad-dritt, id-demokrazija u d-drittijiet fundamentali u jfakkar lill-Kunsill u lill-Kummissjoni fl-appell li ilu jagħmel il-Parlament biex jiġi inkluż il-ksur persistenti tad-demokrazija u tad-drittijiet fundamentali kullimkien fl-Unjoni, inklużi attakki kontra l-libertà tal-midja u l-ġurnalisti, il-minoranzi, il-migranti, id-drittijiet tan-nisa, id-drittijiet tal-persuni LGBTIQ+, u l-libertà ta' assoċjazzjoni u ta' għaqda, meta tiġi vvalutata s-sitwazzjoni tal-istat tad-dritt fl-Istati Membri; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jistieden lill-Kunsill jippubblika minuti komprensivi wara kull seduta ta' smigħ u jipprovdi lill-Parlament b'debriefing xieraq; jenfasizza li s-seduti ta' smigħ iridu jkunu oġġettivi, ibbażati fuq il-fatti u trasparenti, u li l-Istati Membri kkonċernati jridu jikkooperaw in bona fide matul il-proċess kollu skont il-prinċipju tal-kooperazzjoni leali stabbilit fl-Artikolu 4(3) tat-TUE; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jenfasizza li s-seduti ta' smigħ se jkunu effettivi biss jekk il-Kunsill isegwihom billi jindirizza rakkomandazzjonijiet konkreti lill-Istati Membri inkwistjoni, kif previst fl-Artikolu 7(1) tat-TUE; iħeġġeġ lill-Kunsill, fid-dawl tad-deterjorament rapidu tas-sitwazzjoni fiż-żewġ pajjiżi, jadotta malajr tali rakkomandazzjonijiet u jistipula skadenzi ċari għall-implimentazzjoni tagħhom; jenfasizza li l-unanimità mhijiex meħtieġa fil-Kunsill fir-rigward tal-identifikazzjoni ta' riskju ċar ta' ksur serju tal-valuri tal-Unjoni skont l-Artikolu 7(1) jew biex jiġu indirizzati rakkomandazzjonijiet konkreti lill-Istati Membri; jissuġġerixxi li jekk id-deterjorament jippersisti, il-Kummissjoni u l-Kunsill għandhom jiddiskutu passi ulterjuri biex jipproteġu l-valuri stabbiliti fl-Artikolu 2 tat-TUE; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jesprimi t-tħassib serju tiegħu li l-modalitajiet standard għas-seduti ta' smigħ imsemmija fl-Artikolu 7(1) tat-TUE ma jiżgurawx l-istess trattament għall-Parlament bħal dak tal-Kummissjoni; jinsisti li l-istedina tal-Parlament għal laqgħa formali tal-Kunsill għadha pendenti abbażi tad-dritt ta' inizjattiva u l-prinċipju tal-kooperazzjoni leali bejn l-istituzzjonijiet kif minqux fl-Artikolu 13(2) tat-TUE; itenni l-appell tiegħu lill-Kunsill biex iżomm lill-Parlament infurmat fil-pront u bis-sħiħ f'kull stadju tal-proċedura; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jiddeplora l-fatt li diversi presidenzi tal-Kunsill ma sabux iż-żmien biex jiltaqgħu mal-kumitati rilevanti kollha tal-Parlament, minkejja stediniet uffiċjali biex jagħmlu dan; jistieden lill-ministri futuri li jippresjedu l-Kunsill Affarijiet Ġenerali biex jidhru quddiem il-kumitati rilevanti tal-Parlament mill-inqas darba kull presidenza sabiex jaġġornaw lill-Parlament dwar dawn il-proċeduri; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jistieden lill-Istati Membri kollha jirrispettaw il-preċedenza tad-dritt tal-UE u jirrakkomanda li l-Kunsill jiddiskuti t-theddid għall-preċedenza tad-dritt tal-UE fid-diversi proċeduri tal-Artikolu 7(1) li għaddejjin bħalissa; iqis li huwa partikolarment inaċċettabbli li l-Polonja u l-Ungerija qed jonqsu kontinwament milli jimplimentaw għadd sinifikanti ta' sentenzi maħruġa mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE u mill-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem; iħeġġeġ lill-Kunsill iqis dan il-fatt meta jivvaluta riskju ċar ta' ksur serju tal-valuri stabbiliti fl-Artikolu 2 tat-TUE; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jistieden lill-Kummissjoni tagħmel użu sħiħ mill-għodod kollha disponibbli biex tindirizza ksur serju mill-Polonja u mill-Ungerija tal-valuri stabbiliti fl-Artikolu 2 tat-TUE, li fuqhom hija bbażata l-Unjoni, b'mod partikolari għal proċeduri ta' ksur sommarji u applikazzjonijiet għal miżuri interim quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE, kif ukoll ir-Regolament dwar il-Kondizzjonalità tal-Istat tad-Dritt; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Kunsill joqogħdu lura milli japprovaw il-pjanijiet nazzjonali tal-Polonja u tal-Ungerija taħt il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza sakemm iż-żewġ pajjiżi jkunu kkonformaw bis-sħiħ mar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi kollha tas-Semestru Ewropew fil-qasam tal-istat tad-dritt u sakemm ikunu implimentaw is-sentenzi rilevanti kollha tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE u tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem (14); ifakkar li l-Kummissjoni għandha tuża l-għodod kollha għad-dispożizzjoni tagħha biex tiżgura li ċ-ċittadini u r-residenti tal-Istati Membri kkonċernati ma jiġux imċaħħda mill-benefiċċji tal-fondi tal-UE minħabba l-ksur tal-istat tad-dritt min-naħa tal-gvernijiet tagħhom; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Huwa tal-fehma li l-aħħar żviluppi fis-seduti ta' smigħ li għaddejjin bħalissa skont l-Artikolu 7(1) tat-TUE għal darb'oħra jenfasizzaw il-ħtieġa imminenti ta' mekkaniżmu tal-UE dwar id-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali (DRF), kif propost mill-Parlament, fl-għamla ta' ftehim interistituzzjonali u ċiklu ta' politika permanenti dwar id-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali fl-istituzzjonijiet tal-UE; jiddeplora r-rifjut tal-Kummissjoni u tal-Kunsill li jidħlu f'negozjati dwar dan il-ftehim interistituzzjonali u l-fatt li ma sar l-ebda progress f'dawn l-aħħar sitt snin; itenni s-sejħa tiegħu lill-Kummissjoni u lill-Kunsill biex jidħlu immedjatament f'negozjati mal-Parlament dwar dan il-ftehim; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jieħu nota tal-fatt li fis-27 ta' April 2022, il-Kummissjoni fl-aħħar bdiet il-proċedura formali kontra l-Ungerija skont ir-Regolament dwar il-Kondizzjonalità tal-Istat tad-Dritt billi bagħtet notifika bil-miktub; jistenna li l-Kummissjoni tkompli tagħmel passi 'l quddiem malajr kemm jista' jkun u jistenna li l-Kunsill jieħu impenn politiku biex il-proċedura tiġi konkluża b'suċċess mingħajr dewmien u bħala kwistjoni ta' prijorità; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jinnota bi tħassib li l-Kummissjoni ma bdietx tali proċedimenti fir-rigward tal-Polonja, u jitlob valutazzjoni u azzjoni ulterjuri mill-Kummissjoni skont ir-regolament; jiddispjaċih, barra minn hekk, li l-Kummissjoni tapplika l-interpretazzjoni l-aktar dejqa tar-regolament meta tivvaluta l-ksur tal-prinċipji tal-istat tad-dritt fi Stat Membru, billi teskludi b'mod effettiv riskju serju li jaffettwa l-ġestjoni finanzjarja tal-Unjoni u l-interessi finanzjarji tagħha bħala kundizzjoni li skontha l-mekkaniżmu ta' kundizzjonalità għandu jiġi attivat; itenni li r-regolament jistabbilixxi b'mod ċar li l-periklu għall-indipendenza tal-ġudikatura jikkostitwixxi ksur tal-prinċipji tal-istat tad-dritt; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jistieden lill-ministri tal-Kunsill Affarijiet Ġenerali biex iqisu bis-sħiħ is-sejbiet tal-Kummissjoni fin-notifika bil-miktub tagħha lill-Ungerija matul is-seduta ta' smigħ tagħha li jmiss skont l-Artikolu 7(1) dwar l-Ungerija, li għandha ssir fl-aħħar ta' Mejju; jissottolinja li s-sejbiet tal-Kummissjoni għandhom jikkostitwixxu raġunijiet suffiċjenti biex il-Kunsill jadotta rakkomandazzjonijiet fil-proċedura tal-Artikolu 7(1) tat-TUE; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Ifakkar fis-sejbiet tal-missjonijiet tal-Parlament f'Budapest mid-29 ta' Settembru sal-1 ta' Ottubru 2021 (15) u Varsavja mill-21 sat-23 ta' Frar 2022 (16), li jiddeskrivu diversi ksur mill-Ungerija u l-Polonja fil-qasam tad-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali, speċjalment fir-rigward tal-indipendenza tal-ġudikatura, il-libertà tal-midja, l-attakki kontra l-atturi tas-soċjetà ċivili u d-deterjorament ulterjuri tad-drittijiet tal-persuni LGBTIQ+ u d-drittijiet tan-nisa, u l-allegat użu ta' Pegasus spyware; jistieden lill-Kunsill jagħmel użu sħiħ minn dawn is-sejbiet fil-ħidma tiegħu dwar il-proċeduri tal-Artikolu 7(1); |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kummissjoni, lill-Kunsill, lill-Presidenti, lill-Gvernijiet u lill-Parlamenti tal-Polonja u tal-Ungerija, u lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri l-oħra. |
| --- | --- |

17.

---

(1)  ĠU C 433, 23.12.2019, p. 66.

(2)  ĠU C 129, 5.4.2019, p. 13.

(3)  ĠU C 270, 7.7.2021, p. 91.

(4)  ĠU C 385, 22.9.2021, p. 317.

(5)  ĠU C 215, 19.6.2018, p. 162.

(6)  ĠU C 395, 29.9.2021, p. 2.

(7)  ĠU C 425, 20.10.2021, p. 107.

(8)  ĠU C 81, 18.2.2022, p. 27.

(9)  ĠU C 99, 1.3.2022, p. 218.

(10)  ĠU C 117, 11.3.2022, p. 151.

(11)  Testi adottati, P9_TA(2021)0439.

(12)  Testi adottati, P9_TA(2021)0455.

(13)  Ir-Regolament (UE, Euratom) 2020/2092 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Diċembru 2020 dwar reġim ġenerali ta' kundizzjonalità għall-protezzjoni tal-baġit tal-Unjoni (ĠU L 433 I, 22.12.2020, p. 1).

(14)  Dan jinkludi, iżda mhuwiex limitat għall-issodisfar tal-11-il kriterju kollha stabbiliti fl-Artikolu 19 fl-Anness V tar-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

(15)  Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern, “Rapport tal-missjoni wara d-delegazzjoni ad hoc f'Budapest, l-Ungerija, id-29 ta' Settembru-l-1 ta' Ottubru 2021”, is-26 ta' Novembru 2021, https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/LIBE-CR-699096_EN.pdf

(16)  Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern, “Rapport tal-missjoni wara l-missjoni konġunta ta' ġbir ta' informazzjoni LIBE-AFCO f'Varsavja, il-Polonja, mill-21 sat-23 ta' Frar 2022”, il-31 ta' Marzu 2022, https://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2014_2019/plmrep/COMMITTEES/LIBE/DV/2022/03-31/Missionreport_EN.pdf

---

| 6.12.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 465/151 |
| --- | --- | --- | --- |

6.12.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 465/151

---

P9_TA(2022)0205

Is-sitwazzjoni attwali tal-kooperazzjoni UE-Moldova

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Mejju 2022 dwar is-sitwazzjoni attwali tal-kooperazzjoni UE-Moldova (2022/2651(RSP))

(2022/C 465/14)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar ir-Repubblika tal-Moldova u dwar il-pajjiżi tas-Sħubija tal-Lvant, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar ir-Repubblika tal-Moldova u dwar il-pajjiżi tas-Sħubija tal-Lvant,

| — | wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Assoċjazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa, u r-Repubblika tal-Moldova, min-naħa l-oħra (1), li jinkludi Żona ta' Kummerċ Ħieles Approfondita u Komprensiva u li daħal fis-seħħ fl-intier tiegħu fl-1 ta' Lulju 2016 (AA/DCFTA), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Assoċjazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa, u r-Repubblika tal-Moldova, min-naħa l-oħra (1), li jinkludi Żona ta' Kummerċ Ħieles Approfondita u Komprensiva u li daħal fis-seħħ fl-intier tiegħu fl-1 ta' Lulju 2016 (AA/DCFTA),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Ottubru 2020 dwar l-implimentazzjoni tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni tal-UE mar-Repubblika tal-Moldova (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Ottubru 2020 dwar l-implimentazzjoni tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni tal-UE mar-Repubblika tal-Moldova (2),

| — | wara li kkunsidra l-applikazzjoni għas-sħubija fl-UE tar-Repubblika tal-Moldova, ippreżentata fit-3 ta' Marzu 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-applikazzjoni għas-sħubija fl-UE tar-Repubblika tal-Moldova, ippreżentata fit-3 ta' Marzu 2022,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Versailles tal-10 u l-11 ta' Marzu 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Versailles tal-10 u l-11 ta' Marzu 2022,

| — | wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tad-29 ta' April 2022 tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, Josep Borrell, dwar l-inċidenti ta' sigurtà reċenti fir-reġjun tat-Transnistrija, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tad-29 ta' April 2022 tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, Josep Borrell, dwar l-inċidenti ta' sigurtà reċenti fir-reġjun tat-Transnistrija,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 132(2) u (4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 132(2) u (4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| A. | billi r-Repubblika tal-Moldova ġiet affettwata b'mod sproporzjonat mill-gwerra ta' aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna, prinċipalment minħabba l-wasla ta' aktar minn 450 000 rifuġjat mindu bdiet l-invażjoni – li minnhom kważi 100 000 baqgħu hemm – li huwa l-ogħla numru per capita tal-pajjiżi kollha li rċevew rifuġjati mill-Ukrajna, iżda wkoll minħabba t-telf tal-kummerċ kif ukoll iż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija u tat-trasport; |
| --- | --- |

A.

billi r-Repubblika tal-Moldova ġiet affettwata b'mod sproporzjonat mill-gwerra ta' aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna, prinċipalment minħabba l-wasla ta' aktar minn 450 000 rifuġjat mindu bdiet l-invażjoni – li minnhom kważi 100 000 baqgħu hemm – li huwa l-ogħla numru per capita tal-pajjiżi kollha li rċevew rifuġjati mill-Ukrajna, iżda wkoll minħabba t-telf tal-kummerċ kif ukoll iż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija u tat-trasport;

| B. | billi r-Repubblika tal-Moldova ssottomettiet l-applikazzjoni tagħha biex tissieħeb fl-UE fit-3 ta' Marzu 2022, li jafferma d-determinazzjoni fit-tul tal-awtoritajiet Moldovani u ta' parti kbira mill-popolazzjoni biex tavvanza l-integrazzjoni Ewropea tal-Moldova; |
| --- | --- |

B.

billi r-Repubblika tal-Moldova ssottomettiet l-applikazzjoni tagħha biex tissieħeb fl-UE fit-3 ta' Marzu 2022, li jafferma d-determinazzjoni fit-tul tal-awtoritajiet Moldovani u ta' parti kbira mill-popolazzjoni biex tavvanza l-integrazzjoni Ewropea tal-Moldova;

| C. | billi l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha pprovdew lir-Repubblika tal-Moldova b'assistenza finanzjarja u in natura biex tlaħħaq mar-riperkussjonijiet tal-invażjoni Russa tal-Ukrajna, inklużi EUR 13-il miljun f'assistenza umanitarja, EUR 15-il miljun għal appoġġ amministrattiv għall-persuni spostati temporanjament, EUR 15-il miljun biex tiġi appoġġata l-Missjoni tal-UE ta' Assistenza fil-Fruntiera (EUBAM) bejn il-Moldova u l-Ukrajna, u assistenza in natura taħt il-Mekkaniżmu tal-UE għall-Protezzjoni Ċivili; billi fil-5 ta' April 2022, l-UE, l-Istati Membri tagħha, il-pajjiżi tal-G7 u stati oħra tal-istess fehma wiegħdu EUR 659,5 miljun fit-tnedija tal-Pjattaforma ta' Appoġġ għall-Moldova; billi l-UE pprovdiet lill-Moldova b'EUR 60 miljun permezz ta' programm ġdid ta' appoġġ baġitarju sabiex jittaffa l-impatt taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija fuq il-persuni l-aktar vulnerabbli; |
| --- | --- |

C.

billi l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha pprovdew lir-Repubblika tal-Moldova b'assistenza finanzjarja u in natura biex tlaħħaq mar-riperkussjonijiet tal-invażjoni Russa tal-Ukrajna, inklużi EUR 13-il miljun f'assistenza umanitarja, EUR 15-il miljun għal appoġġ amministrattiv għall-persuni spostati temporanjament, EUR 15-il miljun biex tiġi appoġġata l-Missjoni tal-UE ta' Assistenza fil-Fruntiera (EUBAM) bejn il-Moldova u l-Ukrajna, u assistenza in natura taħt il-Mekkaniżmu tal-UE għall-Protezzjoni Ċivili; billi fil-5 ta' April 2022, l-UE, l-Istati Membri tagħha, il-pajjiżi tal-G7 u stati oħra tal-istess fehma wiegħdu EUR 659,5 miljun fit-tnedija tal-Pjattaforma ta' Appoġġ għall-Moldova; billi l-UE pprovdiet lill-Moldova b'EUR 60 miljun permezz ta' programm ġdid ta' appoġġ baġitarju sabiex jittaffa l-impatt taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija fuq il-persuni l-aktar vulnerabbli;

| D. | billi fis-17 ta' Marzu 2022 ġie ffirmat ftehim bejn l-UE u l-Moldova dwar il-kooperazzjoni fil-ġestjoni tal-fruntieri, li jippermetti lill-Frontex tappoġġa lill-awtoritajiet Moldovani fl-attivitajiet ta' kuljum tal-ġestjoni tal-fruntieri u tas-sigurtà tal-fruntieri; |
| --- | --- |

D.

billi fis-17 ta' Marzu 2022 ġie ffirmat ftehim bejn l-UE u l-Moldova dwar il-kooperazzjoni fil-ġestjoni tal-fruntieri, li jippermetti lill-Frontex tappoġġa lill-awtoritajiet Moldovani fl-attivitajiet ta' kuljum tal-ġestjoni tal-fruntieri u tas-sigurtà tal-fruntieri;

| E. | billi mindu bdiet il-gwerra Russa kontra l-Ukrajna kien hemm tħassib dwar operazzjonijiet potenzjali ta' bandiera falza fil-Moldova; |
| --- | --- |

E.

billi mindu bdiet il-gwerra Russa kontra l-Ukrajna kien hemm tħassib dwar operazzjonijiet potenzjali ta' bandiera falza fil-Moldova;

| F. | billi fir-reġjun tat-Transnistrija tar-Repubblika tal-Moldova, ir-Russja żżomm mill-anqas 1 500 truppa fuq l-art, issupplimentati minn 5 000 suldat addizzjonali mill-hekk imsejħa forzi armati tat-Transnistrija; |
| --- | --- |

F.

billi fir-reġjun tat-Transnistrija tar-Repubblika tal-Moldova, ir-Russja żżomm mill-anqas 1 500 truppa fuq l-art, issupplimentati minn 5 000 suldat addizzjonali mill-hekk imsejħa forzi armati tat-Transnistrija;

| G. | billi fit-22 ta' April 2022 il-Maġġur Ġeneral Rustam Minnekayev, il-viċi kmandant tad-distrett militari ċentrali tar-Russja, iddikjara li wieħed mill-għanijiet tal-invażjoni Russa tal-Ukrajna li għadha għaddejja huwa li jinħoloq kuritur fuq l-art għar-reġjun tat-Transnistrija; billi l-Maġġur Ġeneral Minnekayev iddikjara wkoll b'mod falz li fit-Transnistrija kienu ġew osservati atti ta' oppressjoni fuq il-popolazzjoni li titkellem bir-Russu; |
| --- | --- |

G.

billi fit-22 ta' April 2022 il-Maġġur Ġeneral Rustam Minnekayev, il-viċi kmandant tad-distrett militari ċentrali tar-Russja, iddikjara li wieħed mill-għanijiet tal-invażjoni Russa tal-Ukrajna li għadha għaddejja huwa li jinħoloq kuritur fuq l-art għar-reġjun tat-Transnistrija; billi l-Maġġur Ġeneral Minnekayev iddikjara wkoll b'mod falz li fit-Transnistrija kienu ġew osservati atti ta' oppressjoni fuq il-popolazzjoni li titkellem bir-Russu;

| H. | billi fil-25, fis-26 u fis-27 ta' April 2022 seħħew għadd ta' inċidenti ta' sigurtà fir-reġjun tat-Transnistrija, inkluż attakk bil-granati fuq il-bini tal-hekk imsejjaħ ministeru tas-sigurtà tal-istat f'Tiraspol, splużjonijiet li għamlu ħsara lill-arbli tar-radju fil-villaġġ ta' Maiac, u allegazzjonijiet ta' tiri sparati fl-inħawi tal-maħżen tal-munizzjon ta' Cobasna; |
| --- | --- |

H.

billi fil-25, fis-26 u fis-27 ta' April 2022 seħħew għadd ta' inċidenti ta' sigurtà fir-reġjun tat-Transnistrija, inkluż attakk bil-granati fuq il-bini tal-hekk imsejjaħ ministeru tas-sigurtà tal-istat f'Tiraspol, splużjonijiet li għamlu ħsara lill-arbli tar-radju fil-villaġġ ta' Maiac, u allegazzjonijiet ta' tiri sparati fl-inħawi tal-maħżen tal-munizzjon ta' Cobasna;

| I. | billi l-maħżen ta' Cobasna, li jinsab fir-reġjun tat-Transnistrija fil-fruntiera bejn l-Ukrajna u l-Moldova, fih madwar 22 000 tunnellata ta' munizzjon u tagħmir militari mill-era Sovjetika ssorveljati mill-Grupp Operazzjonali tal-Forzi Russi (OGRF); billi, minkejja l-impenji li saru fl-1999 u għal darb'oħra fl-2021, il-Federazzjoni Russa naqset milli tiżgura l-qerda sħiħa ta' dawn l-armi; billi għad hemm tħassib li dan it-tagħmir jista' jintuża f'kunflitt armat jew f'kapaċità operazzjonali inkella biex tiġi eżerċitata pressjoni fuq l-awtoritajiet Moldovani u Ukreni; |
| --- | --- |

I.

billi l-maħżen ta' Cobasna, li jinsab fir-reġjun tat-Transnistrija fil-fruntiera bejn l-Ukrajna u l-Moldova, fih madwar 22 000 tunnellata ta' munizzjon u tagħmir militari mill-era Sovjetika ssorveljati mill-Grupp Operazzjonali tal-Forzi Russi (OGRF); billi, minkejja l-impenji li saru fl-1999 u għal darb'oħra fl-2021, il-Federazzjoni Russa naqset milli tiżgura l-qerda sħiħa ta' dawn l-armi; billi għad hemm tħassib li dan it-tagħmir jista' jintuża f'kunflitt armat jew f'kapaċità operazzjonali inkella biex tiġi eżerċitata pressjoni fuq l-awtoritajiet Moldovani u Ukreni;

| J. | billi r-Russja użat l-esportazzjonijiet tal-gass tagħha lejn il-Moldova bħala għodda biex tavvanza l-interessi ekonomiċi u ġeopolitiċi tal-Kremlin fil-pajjiż, l-aktar reċenti billi ħolqot b'mod artifiċjali kriżi fil-provvista tal-gass fl-aħħar parti tal-2021; |
| --- | --- |

J.

billi r-Russja użat l-esportazzjonijiet tal-gass tagħha lejn il-Moldova bħala għodda biex tavvanza l-interessi ekonomiċi u ġeopolitiċi tal-Kremlin fil-pajjiż, l-aktar reċenti billi ħolqot b'mod artifiċjali kriżi fil-provvista tal-gass fl-aħħar parti tal-2021;

| K. | billi l-provvista ewlenija tal-elettriku tal-Moldova tiġi mir-reġjun tat-Transnistrija minn impjant tal-enerġija li huwa proprjetà tal-kumpanija Russa Inter RAO; |
| --- | --- |

K.

billi l-provvista ewlenija tal-elettriku tal-Moldova tiġi mir-reġjun tat-Transnistrija minn impjant tal-enerġija li huwa proprjetà tal-kumpanija Russa Inter RAO;

| 1. | Ifaħħar is-solidarjetà kbira murija miċ-ċittadini tar-Repubblika tal-Moldova lejn ir-rifuġjati mill-Ukrajna li qed jaħarbu mill-gwerra ta' aggressjoni tar-Russja, il-qerda tagħha ta' bliet u rħula Ukreni, u t-twettiq tagħha ta' atroċitajiet u delitti tal-gwerra, billi fetħu djarhom biex jilqgħu eluf minnhom; jilqa' l-isforzi li saru mill-awtoritajiet tar-Repubblika tal-Moldova biex jappoġġaw lir-rifuġjati Ukreni; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jesprimi l-konvinzjoni tiegħu li l-UE jeħtiġilha turi l-istess grad ta' solidarjetà mal-poplu tal-Moldova u tappoġġa kemm jista' jkun b'mod determinat l-isforzi tal-pajjiż biex ilaħħaq mal-konsegwenzi tal-gwerra ta' aggressjoni Russa; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Ifakkar li l-ġestjoni tas-sitwazzjoni tal-kważi 100 000 rifuġjat li sabu kenn fir-Repubblika tal-Moldova u dawk li jgħaddu minnha tikkostitwixxi piż finanzjarju dejjem akbar għall-istat Moldovan, li diġà jinsab f'sitwazzjoni finanzjarja prekarja minħabba t-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19 u ż-żieda fil-prezzijiet tal-gass ikkawżata b'mod artifiċjali minn Gazprom; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jinnota li aktar ma ddum il-gwerra ta' aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna, ir-Repubblika tal-Moldova aktar se tkun teħtieġ assistenza umanitarja, għas-sigurtà u soċjoekonomika; jilqa' l-adozzjoni reċenti mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill ta' EUR 150 miljun f'assistenza makrofinanzjarja (MFA) għar-Repubblika tal-Moldova biex tkopri parti mill-ħtiġijiet ta' finanzjament estern tagħha; jistieden lill-Kummissjoni, b'konsegwenza ta' dan, biex tkompli żżid l-assistenza finanzjarja u teknika għall-Moldova, inkluż permezz ta' proposta ġdida għall-assistenza makrofinanzjarja; jisħaq li proposta ġdida għall-assistenza makrofinanzjarja hija essenzjali, peress li l-pakkett adottat dan l-aħħar tfassal mill-Kummissjoni qabel il-kunflitt fl-Ukrajna; jinsisti li proposta ġdida għall-assistenza makrofinanzjarja għandha tkun magħmula prinċipalment minn għotjiet, aktar milli self, sabiex tiġi stabbilizzata s-sitwazzjoni soċjoekonomika tal-Moldova u tissaħħaħ ir-reżiljenza ġenerali tal-pajjiż; jisħaq li l-Pjan ta' Rkupru Ekonomiku għar-Repubblika tal-Moldova, li jammonta għal EUR 600 miljun, huwa kruċjali għall-irkupru tal-Moldova; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jilqa' l-istabbiliment tal-Pjattaforma ta' Appoġġ għall-Moldova mill-Istati Membri tal-UE, il-pajjiżi tal-G7, is-sħab internazzjonali u l-istati tal-istess fehma, maħsuba biex timmobilizza u tikkoordina l-appoġġ internazzjonali, bħala sinjal ċar tal-impenn tal-Unjoni u tas-sħab tagħha għall-futur Ewropew tar-Repubblika tal-Moldova; iħeġġeġ lis-sħab kollha tal-Pjattaforma biex jiżguraw l-iżborż f'waqtu tal-wegħdiet tagħhom u biex iżidu malajr il-finanzjament f'każ li jinbidlu l-ħtiġijiet tal-Moldova; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jistieden lill-Kummissjoni tkompli tipprovdi appoġġ umanitarju permezz tal-Mekkaniżmu tal-UE għall-Protezzjoni Ċivili, attivat fil-25 ta' Frar 2022, appoġġ għall-ġestjoni tal-fruntieri permezz tal-Frontex u l-EUBAM rilokata, u appoġġ għat-trasferiment ta' persuni lejn l-Istati Membri tal-UE fil-kuntest tal-Pjattaforma ta' Solidarjetà; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Kunsill iwessgħu l-mandat tal-EUBAM sabiex jirrispondu għall-emerġenza li għaddejja li tirriżulta mill-wasla ta' numri kbar ta' rifuġjati mill-Ukrajna u jiżguraw li l-missjoni tkun tista' tipprovdi appoġġ sinifikanti għall-awtoritajiet fl-akkoljenza tar-rifuġjati; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jistieden lill-Kummissjoni tressaq proposti addizzjonali bl-għan li jiżguraw il-liberalizzazzjoni sħiħa tat-trasport u l-kummerċ mal-UE, bħas-sospensjoni tad-dazji tal-importazzjoni fuq l-esportazzjonijiet Moldovani kollha lejn l-UE, iż-żieda tal-kwoti għall-prodotti agrikoli Moldovani u l-iffaċilitar tal-aċċess għax-xogħol għall-Moldovani fl-UE, fid-dawl tat-tfixkil fil-ktajjen tal-provvista u fis-swieq tal-esportazzjoni tar-Repubblika tal-Moldova; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jisħaq fuq ir-rwol importanti li kellha r-Repubblika tal-Moldova s'issa fis-sikurezza u l-istabbiltà tal-fruntiera tal-Lvant tal-UE fil-kuntest tal-kriżi umanitarja kkawżata mill-gwerra ta' aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Itenni t-talba tiegħu lill-Kummissjoni kif ukoll lill-awtoritajiet Moldovani biex iqisu l-ħtiġijiet partikolari tan-nisa u t-tfal, li jirrappreżentaw l-maġġoranza vasta tar-rifuġjati mill-Ukrajna li bħalissa qegħdin fil-Moldova; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jistabbilixxu programmi speċifiċi ta' appoġġ għar-rifuġjati nisa u tfal f'riskju ta' traffikar, b'mod partikolari appoġġ speċjalizzat għall-vittmi ta' dawn ir-reati kif ukoll tal-vjolenza abbażi tal-ġeneru; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jilqa' l-preżentazzjoni tal-applikazzjoni għal sħubija fl-UE min-naħa tal-Moldova fit-3 ta' Marzu 2022; jistieden lill-istituzzjonijiet tal-UE jagħtu status ta' kandidat tal-UE lir-Repubblika tal-Moldova, f'konformità mal-Artikolu 49 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u abbażi tal-mertu, u, sadanittant, ikomplu jaħdmu lejn l-integrazzjoni tagħha fis-suq uniku tal-UE u jsaħħu l-kooperazzjoni settorjali; jistieden lill-Kummissjoni tlesti malajr il-valutazzjoni tagħha u tipprovdi lill-Moldova bl-assistenza sħiħa tagħha matul dan il-proċess; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jissottolinja l-fatt, mingħajr ma jfittex li jippreġudika l-kontenut tal-opinjoni tal-Kummissjoni, li l-awtoritajiet Moldovani bla dubju jinsabu fit-triq it-tajba billi jadottaw riformi ewlenin, partikolarment dwar id-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet tal-bniedem, li se jiżguraw li l-pajjiż jikkonforma mal-kriterji ta' Copenhagen li l-pajjiżi tal-adeżjoni jeħtiġilhom jissodisfaw, u li għandhom l-għan li jimplimentaw bis-sħiħ l-AA/DCFTA; iħeġġeġ lill-awtoritajiet Moldovani biex ikomplu fit-triq tar-riformi tagħhom li se jtejbu l-ħajja taċ-ċittadini tagħhom u jqarrbu lill-pajjiż lejn l-istandards Ewropej; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jitlob li jsir sinjal politiku ċar u sod fil-laqgħa tal-Kunsill Ewropew f'Ġunju 2022 rigward il-perkors Ewropew tar-Repubblika tal-Moldova; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jissottolinja li, b'mod simili għall-Ukrajna, il-prospett konkret li tingħaqad mal-UE huwa element essenzjali ta' tama li se jżomm il-moral tal-popolazzjoni Moldovana matul dan il-perjodu ta' insigurtà estrema u ta' tbatija materjali; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jitlob kooperazzjoni msaħħa bejn l-Istati Membri u l-awtoritajiet Moldovani fl-investigazzjoni tal-frodi bankarja tal-2014 u, b'mod partikolari, fl-iżgurar tar-ripatrijazzjoni tal-assi misruqa u l-prosekuzzjoni ta' dawk responsabbli; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jitlob lill-UE tipprovdi aktar assistenza amministrattiva u teknika billi toħloq Grupp ta' Appoġġ għall-Moldova, simili għall-Grupp ta' Appoġġ eżistenti għall-Ukrajna (SGUA), li se jżid il-preżenza tal-persunal tal-UE fil-Moldova u jippermetti li l-assistenza tat-tip SGUA tiġi estiża għall-pajjiż; iqis li fid-dawl tal-applikazzjoni reċenti tar-Repubblika tal-Moldova għas-sħubija fl-UE, hemm ħtieġa urġenti li jiġi stabbilit dan il-Grupp ta' Appoġġ; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jisħaq li mhuwiex aċċettabbli li r-Russja ilha tarma l-provvista tal-gass tagħha biex teżerċita pressjoni politika fuq ir-Repubblika tal-Moldova sabiex tinfluwenza r-rotta politika u l-orjentazzjoni ġeopolitika tal-pajjiż, b'mod partikolari wara l-elezzjonijiet presidenzjali fl-2020 u l-elezzjonijiet parlamentari fl-2021; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jappoġġaw lir-Repubblika tal-Moldova biex tiżgura l-indipendenza enerġetika, il-konnettività, id-diversifikazzjoni u l-effiċjenza tagħha, kif ukoll tħaffef l-iżvilupp ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli; jistieden lill-awtoritajiet Moldovani jżommu l-impenji tal-pajjiż bħala membru tal-Komunità tal-Enerġija u jimplimentaw it-Tielet Pakkett dwar l-Enerġija tal-UE, b'mod partikolari s-separazzjoni bejn it-trażmissjoni u d-distribuzzjoni tal-gass u tal-elettriku; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jilqa' l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tal-24 u l-25 ta' Marzu 2022; jistieden lill-Istati Membri jixtru b'mod konġunt gass naturali, gass naturali likwifikat u idroġenu permezz ta' pjattaforma komuni li hija aċċessibbli wkoll għall-istati tal-Balkani tal-Punent u t-tliet pajjiżi assoċjati tas-Sħubija tal-Lvant; itenni, f'dan il-kuntest, is-sejħa tiegħugħal embargo immedjat fuq il-gass Russu; jistieden lill-awtoritajiet Moldovani u lill-Kummissjoni jaħdmu flimkien biex jipproduċu valutazzjoni ċara tal-ħtiġijiet tal-Moldova għall-ħżin tal-gass għall-perjodu li ġej; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jilqa' s-suċċess tat-testijiet ta' iżolament imwettqa dan l-aħħar mill-Moldova u mill-Ukrajna biex jiskonnettjaw temporanjament il-grilji tal-elettriku tagħhom minn mar-Russja u l-Belarussja, segwiti mis-sinkronizzazzjoni tagħhom mal-grilja tal-enerġija Ewropea kontinentali; iħeġġeġ lill-istituzzjonijiet tal-UE jużaw il-finanzjament ta' emerġenza ħalli jgħaqqdu malajr lill-Moldova man-network/mal-grilja tal-elettriku tal-UE u jżidu l-appoġġ finanzjarju u tekniku tal-UE meħtieġ biex tiġi żgurata r-reżiljenza tal-Moldova għal tali pressjoni esterna relatata mal-enerġija; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jesprimi tħassib serju dwar l-iżviluppi riċenti fit-territorju tar-reġjun tat-Transnistrija u jikkundannahom bħala atti perikolużi ta' provokazzjoni mwettqa f'sitwazzjoni ta' sigurtà volatili ħafna; jappella għall-kalma sabiex jiġu ppreservati s-sigurtà u l-benesseri tan-nies li jgħixu fuq iż-żewġ naħat tax-xmara Nistru u fil-pajjiżi ġirien; jilqa', f'dan ir-rigward, ir-reazzjoni kalma u mrażżna tal-awtoritajiet f'Chişinău, li qed jgħinu fil-promozzjoni ta' ambjent li jwassal għal soluzzjoni paċifika u dejjiema tal-kunflitt; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Itenni l-appoġġ b'saħħtu u sod tiegħu għall-indipendenza, is-sovranità u l-integrità territorjali tar-Repubblika tal-Moldova fil-fruntieri rikonoxxuti internazzjonalment tagħha; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jesprimi t-tħassib tiegħu dwar it-theddida għas-sigurtà u l-ambjent tar-reġjun u lil hinn mill-munizzjon maħżun fid-depot ta' Cobasna u jistieden lill-komunità internazzjonali tappoġġa l-isforzi tal-awtoritajiet Moldovani biex ineħħu jew jeqirdu dawn l-armi perikolużi; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jirrifjuta u jesprimi tħassib dwar id-dikjarazzjoni tat-3 ta' Marzu 2022 mill-awtoritajiet de facto fir-reġjun tat-Transnistrija li tħabbar it-tmiem tal-proċess ta' soluzzjoni u li tagħmel appell imġedded għar-rikonoxximent tal-hekk imsejħa indipendenza tat-Transnistrija; jistieden lill-Federazzjoni Russa tirtira bis-sħiħ u mingħajr kundizzjonijiet il-forzi u l-armamenti militari tagħha mir-reġjun tat-Transnistrija tal-Moldova, f'konformità mat-talbiet ripetuti tal-awtoritajiet Moldovani u fir-rigward tas-sovranità u l-integrità territorjali tar-Repubblika tal-Moldova; |
| --- | --- |

24.

| 25. | Itenni l-appoġġ tiegħu għal soluzzjoni komprensiva, paċifika u dejjiema tal-kunflitt fit-Transnistrija bbażat fuq is-sovranità u l-integrità territorjali tar-Repubblika tal-Moldova fi ħdan il-fruntieri rikonoxxuti internazzjonalment, li għandha tinkludi status speċjali għat-Transnistrija fi Stat Moldovan vijabbli u ma għandhiex taffettwa l-aspirazzjonijiet Ewropej tal-pajjiż; itenni l-benefiċċji u l-opportunitajiet ekonomiċi għall-kumpaniji u għall-popolazzjoni fuq iż-żewġ naħat tax-xmara Nistru wara l-applikazzjoni tad-DCFTA għat-territorju kollu tar-Repubblika tal-Moldova; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Jilqa' l-inizjattivi u d-deċiżjonijiet reċenti biex jiżdied l-appoġġ fil-qasam tas-sigurtà, b'mod partikolari permezz tat-tnedija tad-Djalogu Politiku u ta' Sigurtà ta' Livell Għoli bejn l-UE u l-Moldova u miżuri ta' assistenza sostanzjali fl-ambitu tal-Faċilità Ewropea għall-Paċi; ifakkar fil-ħtieġa li tkompli tissaħħaħ il-kooperazzjoni bejn l-UE u l-Moldova fil-qasam tas-sigurtà u d-difiża u jistieden liż-żewġ naħat jagħmlu użu sħiħ mill-pjattaformi rilevanti; jistieden lill-Kunsill u lill-Istati Membri joffru assistenza urġenti għat-tisħiħ tal-kapaċitajiet lill-forzi armati tar-Repubblika tal-Moldova, minħabba l-isfidi għas-sigurtà li tiffaċċja l-Moldova; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Ifaħħar l-azzjonijiet reċenti tal-awtoritajiet Moldovani kontra l-propaganda Russa, inkluża l-projbizzjoni temporanja fuq diversi siti web ta' diżinformazzjoni Russi taħt l-istat ta' emerġenza impost u l-projbizzjoni fuq simboli militari pro-Russi; jistieden lill-Kummissjoni u lill-awtoritajiet Moldovani jżidu l-involviment tagħhom mal-popolazzjoni tar-reġjun tat-Transnistrija tar-Repubblika tal-Moldova; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Iħeġġeġ lill-Kummissjoni, lis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna u lill-Istati Membri jassistu lill-Moldova fiċ-ċibersigurtà u l-komunikazzjonijiet strateġiċi tagħha sabiex ittejjeb ir-reżiljenza tagħha għal attakki possibbli mir-Russja, u tappoġġa l-ħidma tal-ġurnalisti u tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili li jfittxu li jiġġieldu d-diżinformazzjoni; jitlob lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jieħdu miżuri ulterjuri kontra l-indħil barrani u d-diżinformazzjoni u jappoġġaw lill-Moldova f'dan ir-rigward; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-gvernijiet u l-parlamenti tal-Istati Membri, lill-Kunsill tal-Ewropa, lill-Organizzazzjoni għas-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa u lill-President, lill-Gvern u l-Parlament tar-Repubblika tal-Moldova. |
| --- | --- |

29.

---

(1)  ĠU L 260, 30.8.2014, p. 4.

(2)  ĠU C 404, 6.10.2021, p. 136.

---

| 6.12.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 465/155 |
| --- | --- | --- | --- |

6.12.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 465/155

---

P9_TA(2022)0206

L-impatt tal-gwerra kontra l-Ukrajna fuq in-nisa

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Mejju 2022 dwar l-impatt tal-gwerra kontra l-Ukrajna fuq in-nisa (2022/2633(RSP))

(2022/C 465/15)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 2 u 3 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE) u l-Artikoli 8, 10, 78 u 83 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 2 u 3 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE) u l-Artikoli 8, 10, 78 u 83 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-Istatut ta' Ruma tal-Qorti Kriminali Internazzjonali (QKI) tas-17 ta' Lulju 1998, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Istatut ta' Ruma tal-Qorti Kriminali Internazzjonali (QKI) tas-17 ta' Lulju 1998,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjonijiet ta' Ġinevra, speċjalment il-Konvenzjoni (IV) dwar il-Protezzjoni ta' Persuni Pajżani fi Żmien ta' Gwerra, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjonijiet ta' Ġinevra, speċjalment il-Konvenzjoni (IV) dwar il-Protezzjoni ta' Persuni Pajżani fi Żmien ta' Gwerra,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni tan-NU tal-20 ta' Diċembru 1993 dwar l-Eliminazzjoni tal-Vjolenza kontra n-Nisa, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni tan-NU tal-20 ta' Diċembru 1993 dwar l-Eliminazzjoni tal-Vjolenza kontra n-Nisa,

| — | wara li kkunsidra r-Riżoluzzjoni 1325 tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU dwar in-Nisa, il-Paċi u s-Sigurtà tal-31 ta' Ottubru 2000 u r-riżoluzzjonijiet ta' segwitu tagħha li ġejjin: 1820 (19 ta' Ġunju 2008); 1888 (30 ta' Settembru 2009); 1889 (5 ta' Ottubru 2009); 1960 (16 ta' Diċembru 2010); 2106 (24 ta' Ġunju 2013); 2122 (18 ta' Ottubru 2013); 2242 (13 ta' Ottubru 2015); 2467 (23 ta' April 2019) u 2493 (29 ta' Ottubru 2019), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Riżoluzzjoni 1325 tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU dwar in-Nisa, il-Paċi u s-Sigurtà tal-31 ta' Ottubru 2000 u r-riżoluzzjonijiet ta' segwitu tagħha li ġejjin: 1820 (19 ta' Ġunju 2008); 1888 (30 ta' Settembru 2009); 1889 (5 ta' Ottubru 2009); 1960 (16 ta' Diċembru 2010); 2106 (24 ta' Ġunju 2013); 2122 (18 ta' Ottubru 2013); 2242 (13 ta' Ottubru 2015); 2467 (23 ta' April 2019) u 2493 (29 ta' Ottubru 2019),

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU tat-30 ta' Awwissu 1961 dwar it-Tnaqqis tal-Apolidija, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU tat-30 ta' Awwissu 1961 dwar it-Tnaqqis tal-Apolidija,

| — | wara li kkunsidra l-Patt Globali tan-NU dwar ir-Refuġjati tal-2018, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Patt Globali tan-NU dwar ir-Refuġjati tal-2018,

| — | wara li kkunsidra r-Rakkomandazzjoni Ġenerali Nru 38 (2020) tal-Kumitat tan-NU għall-Eliminazzjoni tad-Diskriminazzjoni kontra n-Nisa tas-6 ta' Novembru 2020 dwar it-traffikar ta' nisa u bniet fil-kuntest tal-migrazzjoni globali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Rakkomandazzjoni Ġenerali Nru 38 (2020) tal-Kumitat tan-NU għall-Eliminazzjoni tad-Diskriminazzjoni kontra n-Nisa tas-6 ta' Novembru 2020 dwar it-traffikar ta' nisa u bniet fil-kuntest tal-migrazzjoni globali,

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa tal-11 ta' Mejju 2011 dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-vjolenza fuq in-nisa u l-vjolenza domestika (il-Konvenzjoni ta' Istanbul), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa tal-11 ta' Mejju 2011 dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-vjolenza fuq in-nisa u l-vjolenza domestika (il-Konvenzjoni ta' Istanbul),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva tal-Kunsill 2001/55/KE tal-20 ta' Lulju 2001 dwar l-istandards minimi sabiex tingħata protezzjoni temporanja fl-eventwalità ta' influss bil-massa ta' persuni spostati u dwar il-miżuri li jippromwovu bilanċ fl-isforzi bejn l-Istati Membri meta jirċievu dawn il-persuni u li jġorru l-konsegwenzi ta' dawn (1) (Direttiva dwar il-Protezzjoni Temporanja), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva tal-Kunsill 2001/55/KE tal-20 ta' Lulju 2001 dwar l-istandards minimi sabiex tingħata protezzjoni temporanja fl-eventwalità ta' influss bil-massa ta' persuni spostati u dwar il-miżuri li jippromwovu bilanċ fl-isforzi bejn l-Istati Membri meta jirċievu dawn il-persuni u li jġorru l-konsegwenzi ta' dawn (1) (Direttiva dwar il-Protezzjoni Temporanja),

| — | wara li kkunsidra d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2022/382 tal-4 ta' Marzu 2022 li tistabbilixxi l-eżistenza ta' influss bil-massa ta' persuni spostati mill-Ukrajna skont it-tifsira tal-Artikolu 5 tad-Direttiva 2001/55/KE, u li għandha l-effett li tintroduċi protezzjoni temporanja (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2022/382 tal-4 ta' Marzu 2022 li tistabbilixxi l-eżistenza ta' influss bil-massa ta' persuni spostati mill-Ukrajna skont it-tifsira tal-Artikolu 5 tad-Direttiva 2001/55/KE, u li għandha l-effett li tintroduċi protezzjoni temporanja (2),

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva 2011/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-5 ta' April 2011 dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra t-traffikar tal-bnedmin u l-protezzjoni tal-vittmi tiegħu, u li tissostitwixxi d-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2002/629/ĠAI (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva 2011/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-5 ta' April 2011 dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra t-traffikar tal-bnedmin u l-protezzjoni tal-vittmi tiegħu, u li tissostitwixxi d-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2002/629/ĠAI (3),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-14 ta' April 2021 dwar l-Istrateġija tal-UE dwar il-Ġlieda kontra t-Traffikar tal-Bnedmin 2021-2025 (COM(2021)0171), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-14 ta' April 2021 dwar l-Istrateġija tal-UE dwar il-Ġlieda kontra t-Traffikar tal-Bnedmin 2021-2025 (COM(2021)0171),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-23 ta' Marzu 2022 bit-titolu “Nilqgħu lil dawk li qed jaħarbu mill-gwerra fl-Ukrajna: Inħejju l-Ewropa biex tkun tista' tissodisfa l-ħtiġijiet” (COM(2022)0131), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-23 ta' Marzu 2022 bit-titolu “Nilqgħu lil dawk li qed jaħarbu mill-gwerra fl-Ukrajna: Inħejju l-Ewropa biex tkun tista' tissodisfa l-ħtiġijiet” (COM(2022)0131),

| — | wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni għal direttiva tat-8 ta' Marzu 2022 dwar il-ġlieda kontra l-vjolenza kontra n-nisa u l-vjolenza domestika (COM(2022)0105), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni għal direttiva tat-8 ta' Marzu 2022 dwar il-ġlieda kontra l-vjolenza kontra n-nisa u l-vjolenza domestika (COM(2022)0105),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-1 ta' Marzu 2022 dwar l-aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-1 ta' Marzu 2022 dwar l-aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna (4),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-7 ta' April 2022 dwar il-protezzjoni tal-UE tat-tfal u ż-żgħażagħ li qed jaħarbu minħabba l-gwerra fl-Ukrajna (5), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-7 ta' April 2022 dwar il-protezzjoni tal-UE tat-tfal u ż-żgħażagħ li qed jaħarbu minħabba l-gwerra fl-Ukrajna (5),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-23 ta' Ottubru 2020 dwar l-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri fil-politika estera u ta' sigurtà tal-UE (6), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-23 ta' Ottubru 2020 dwar l-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri fil-politika estera u ta' sigurtà tal-UE (6),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni konġunta tal-Kummissjoni u tar-rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà bit-titolu “Pjan ta' Azzjoni tal-UE dwar il-Ġeneru (Gender Action Plan, GAP) III – Aġenda ambizzjuża għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-għoti tas-setgħa lin-nisa fl-azzjoni esterna tal-UE” (JOIN(2020)0017), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni konġunta tal-Kummissjoni u tar-rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà bit-titolu “Pjan ta' Azzjoni tal-UE dwar il-Ġeneru (Gender Action Plan, GAP) III – Aġenda ambizzjuża għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-għoti tas-setgħa lin-nisa fl-azzjoni esterna tal-UE” (JOIN(2020)0017),

| — | wara li kkunsidra l-mistoqsija lill-Kummissjoni dwar l-impatt tal-gwerra kontra l-Ukrajna fuq in-nisa (O-000015/2022 – B9-0012/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-mistoqsija lill-Kummissjoni dwar l-impatt tal-gwerra kontra l-Ukrajna fuq in-nisa (O-000015/2022 – B9-0012/2022),

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 136(5) u 132(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 136(5) u 132(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-mozzjoni għal riżoluzzjoni tal-Kumitat għad-Drittijiet tan-Nisa u l-Ugwaljanza bejn is-Sessi, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-mozzjoni għal riżoluzzjoni tal-Kumitat għad-Drittijiet tan-Nisa u l-Ugwaljanza bejn is-Sessi,

| A. | billi l-invażjoni tal-Ukrajna mir-Russja ġiegħlet lil għadd kbir ta' persuni jaħarbu mill-pajjiż; billi mill-bidu tal-aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna fl-24 ta' Frar 2022, skont il-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għar-Rifuġjati (UNHCR), madwar 5 miljun rifuġjat ħarbu mill-Ukrajna lejn l-UE (7); billi madwar 90 % ta' dawn ir-rifuġjati huma nisa u tfal (8); |
| --- | --- |

A.

billi l-invażjoni tal-Ukrajna mir-Russja ġiegħlet lil għadd kbir ta' persuni jaħarbu mill-pajjiż; billi mill-bidu tal-aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna fl-24 ta' Frar 2022, skont il-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għar-Rifuġjati (UNHCR), madwar 5 miljun rifuġjat ħarbu mill-Ukrajna lejn l-UE (7); billi madwar 90 % ta' dawn ir-rifuġjati huma nisa u tfal (8);

| B. | billi 7,1 miljun (9) persuna oħra ġew spostati internament fl-Ukrajna, inklużi n-nisa u t-tfal li jeħtieġu kura medika u tas-saħħa mentali, possibbiltajiet ta' impjieg, edukazzjoni xierqa għat-tfal u akkomodazzjoni u protezzjoni kontra vjolenza sesswali u abbażi tal-ġeneru; billi 13,5 % ta' dawk li għadhom kif ġew spostati kellhom esperjenza preċedenti bi spostament matul l-2014-2015; billi l-ispostament intern qed ipoġġi pressjoni fuq il-muniċipalitajiet tal-Ukrajna, billi n-nisa fir-reġjuni meqjusa bħala reġjuni ta' tranżitu huma affettwati b'mod speċifiku; billi jeħtieġ li jiġi stabbilit appoġġ xieraq għall-muniċipalitajiet li jospitaw persuni spostati internament; |
| --- | --- |

B.

billi 7,1 miljun (9) persuna oħra ġew spostati internament fl-Ukrajna, inklużi n-nisa u t-tfal li jeħtieġu kura medika u tas-saħħa mentali, possibbiltajiet ta' impjieg, edukazzjoni xierqa għat-tfal u akkomodazzjoni u protezzjoni kontra vjolenza sesswali u abbażi tal-ġeneru; billi 13,5 % ta' dawk li għadhom kif ġew spostati kellhom esperjenza preċedenti bi spostament matul l-2014-2015; billi l-ispostament intern qed ipoġġi pressjoni fuq il-muniċipalitajiet tal-Ukrajna, billi n-nisa fir-reġjuni meqjusa bħala reġjuni ta' tranżitu huma affettwati b'mod speċifiku; billi jeħtieġ li jiġi stabbilit appoġġ xieraq għall-muniċipalitajiet li jospitaw persuni spostati internament;

| C. | billi n-nisa spiss jiġu fl-UE ma' wliedhom jew mat-tfal tal-familja estiża u l-ħbieb tagħhom; billi s'issa ġew irreġistrati madwar 2 300 minorenni mhux akkumpanjati; billi r-rapporti mill-organizzazzjonijiet internazzjonali jistmaw numri ogħla; billi t-tfal minn istituzzjonijiet tal-kura bħall-orfanatrofji mhumiex meqjusa mhux akkumpanjati; billi l-aħħar rapporti jindikaw li madwar nofs miljun civili Ukreni ġew deportati bil-forza, inklużi ħafna nisa u tfal (10); billi aktar minn 2 300 tifel u tifla ġew maħtufa u spostati bil-forza lejn ir-Russja ifakkar li, skont il-Konvenzjoni ta' Ġinevra, “trasferimenti individwali jew tal-massa bil-forza, kif ukoll deportazzjonijiet ta' persuni protetti minn territorju okkupat [...] huma pprojbiti”; |
| --- | --- |

C.

billi n-nisa spiss jiġu fl-UE ma' wliedhom jew mat-tfal tal-familja estiża u l-ħbieb tagħhom; billi s'issa ġew irreġistrati madwar 2 300 minorenni mhux akkumpanjati; billi r-rapporti mill-organizzazzjonijiet internazzjonali jistmaw numri ogħla; billi t-tfal minn istituzzjonijiet tal-kura bħall-orfanatrofji mhumiex meqjusa mhux akkumpanjati; billi l-aħħar rapporti jindikaw li madwar nofs miljun civili Ukreni ġew deportati bil-forza, inklużi ħafna nisa u tfal (10); billi aktar minn 2 300 tifel u tifla ġew maħtufa u spostati bil-forza lejn ir-Russja ifakkar li, skont il-Konvenzjoni ta' Ġinevra, “trasferimenti individwali jew tal-massa bil-forza, kif ukoll deportazzjonijiet ta' persuni protetti minn territorju okkupat [...] huma pprojbiti”;

| D. | billi madwar 2,8 miljun persuna ħarbu lejn il-Polonja, madwar 763 000 persuna ħarbu lejn ir-Rumanija, 476 000 lejn l-Ungerija u 346 000 lejn is-Slovakkja; billi proporzjon sinifikanti tar-rifuġjati qed ikomplu jivvjaġġaw lejn Stati Membri oħra; billi mill-Polonja, madwar miljun rifuġjat iċċaqalqu lejn Stati Membri oħra, b'1,5 miljun rifuġjat jibqgħu fil-Polonja, u b'hekk il-Polonja saret il-pajjiż tal-UE bl-ogħla proporzjon ta' rifuġjati per capita; billi t-tieni pajjiż f'din il-klassifikazzjoni bħalissa huwa l-Awstrija, segwit mir-Repubblika Ċeka u mbagħad mill-Estonja (11); billi n-nisa mingħajr kuntatti f'pajjiżi bħall-Polonja jiġu akkomodati fid-dormitorji pubbliċi u fis-swali sportivi; billi hemm bżonn li wieħed imur lil hinn minn dawn is-soluzzjonijiet temporanji u jiġu żviluppati soluzzjonijiet sistemiċi biex jiġi żgurat li n-nisa ma jibqgħux f'postijiet pubbliċi ta' kenn fejn jiffaċċjaw il-faqar u aktar trawma; billi hemm ħtieġa urġenti ta' akkomodazzjoni sikura għan-nisa, b'mod partikolari n-nisa tqal, in-nisa anzjani u l-vittmi ta' vjolenza sesswali; |
| --- | --- |

D.

billi madwar 2,8 miljun persuna ħarbu lejn il-Polonja, madwar 763 000 persuna ħarbu lejn ir-Rumanija, 476 000 lejn l-Ungerija u 346 000 lejn is-Slovakkja; billi proporzjon sinifikanti tar-rifuġjati qed ikomplu jivvjaġġaw lejn Stati Membri oħra; billi mill-Polonja, madwar miljun rifuġjat iċċaqalqu lejn Stati Membri oħra, b'1,5 miljun rifuġjat jibqgħu fil-Polonja, u b'hekk il-Polonja saret il-pajjiż tal-UE bl-ogħla proporzjon ta' rifuġjati per capita; billi t-tieni pajjiż f'din il-klassifikazzjoni bħalissa huwa l-Awstrija, segwit mir-Repubblika Ċeka u mbagħad mill-Estonja (11); billi n-nisa mingħajr kuntatti f'pajjiżi bħall-Polonja jiġu akkomodati fid-dormitorji pubbliċi u fis-swali sportivi; billi hemm bżonn li wieħed imur lil hinn minn dawn is-soluzzjonijiet temporanji u jiġu żviluppati soluzzjonijiet sistemiċi biex jiġi żgurat li n-nisa ma jibqgħux f'postijiet pubbliċi ta' kenn fejn jiffaċċjaw il-faqar u aktar trawma; billi hemm ħtieġa urġenti ta' akkomodazzjoni sikura għan-nisa, b'mod partikolari n-nisa tqal, in-nisa anzjani u l-vittmi ta' vjolenza sesswali;

| E. | billi madwar 428 000 rifuġjat telqu mill-Ukrajna u għaddew mill-Moldova; billi għad hemm madwar 100 000 rifuġjat li qed joqogħdu fil-Moldova, u dan ipoġġi pressjoni qawwija fuq l-infrastruttura u s-servizzi tal-pajjiż; billi fil-kuntest tal-Pjattaforma ta' Solidarjetà tal-UE, seba' Stati Membri tal-UE inklużi l-Awstrija, Franza, il-Ġermanja, l-Irlanda, il-Litwanja, in-Netherlands u Spanja, kif ukoll in-Norveġja, s'issa wegħdu li jilqgħu 14 500 persuna li qed jgħaddu mill-Moldova; |
| --- | --- |

E.

billi madwar 428 000 rifuġjat telqu mill-Ukrajna u għaddew mill-Moldova; billi għad hemm madwar 100 000 rifuġjat li qed joqogħdu fil-Moldova, u dan ipoġġi pressjoni qawwija fuq l-infrastruttura u s-servizzi tal-pajjiż; billi fil-kuntest tal-Pjattaforma ta' Solidarjetà tal-UE, seba' Stati Membri tal-UE inklużi l-Awstrija, Franza, il-Ġermanja, l-Irlanda, il-Litwanja, in-Netherlands u Spanja, kif ukoll in-Norveġja, s'issa wegħdu li jilqgħu 14 500 persuna li qed jgħaddu mill-Moldova;

| F. | billi n-nisa u l-bniet huma partikolarment f'riskju matul il-kriżijiet umanitarji u ta' spostament, peress li, b'mod sproporzjonat, ikomplu jkunu vittmi ta' diskriminazzjoni bbażata fuq in-normi tal-ġeneru u l-vjolenza abbażi tal-ġeneru; billi filwaqt li l-ewwel wasliet ta' rifuġjati li kienu qed jaħarbu mill-Ukrajna kellhom fil-biċċa l-kbira kuntatti fl-UE, il-maġġoranza tal-persuni li jaslu issa ma għandhomx punt ta' kuntatt jew network ta' appoġġ fl-UE; |
| --- | --- |

F.

billi n-nisa u l-bniet huma partikolarment f'riskju matul il-kriżijiet umanitarji u ta' spostament, peress li, b'mod sproporzjonat, ikomplu jkunu vittmi ta' diskriminazzjoni bbażata fuq in-normi tal-ġeneru u l-vjolenza abbażi tal-ġeneru; billi filwaqt li l-ewwel wasliet ta' rifuġjati li kienu qed jaħarbu mill-Ukrajna kellhom fil-biċċa l-kbira kuntatti fl-UE, il-maġġoranza tal-persuni li jaslu issa ma għandhomx punt ta' kuntatt jew network ta' appoġġ fl-UE;

| G. | billi ċ-ċittadini tal-UE, is-soċjetà ċivili u l-Istati Membri rreaġixxew għar-rifuġjati li deħlin mill-Ukrajna b'ġenerożità ta' solidarjetà bla preċedent; billi għall-ewwel darba l-Kunsill tal-Unjoni Ewropea wassal għad-Direttiva dwar il-Protezzjoni Temporanja (TPD), li tipprovdi lill-benefiċjarji, għal mill-inqas sena bil-possibbiltà ta' estensjoni, b'permessi ta' residenza u aċċess għall-impjiegi, għal akkomodazzjoni xierqa, għall-assistenza soċjali jew għal mezzi ta' sussistenza jekk ikun meħtieġ, għall-kura tas-saħħa u medika, u, għall-minorenni, għall-edukazzjoni, kif ukoll għall-opportunità ta' riunifikazzjoni tal-familji; |
| --- | --- |

G.

billi ċ-ċittadini tal-UE, is-soċjetà ċivili u l-Istati Membri rreaġixxew għar-rifuġjati li deħlin mill-Ukrajna b'ġenerożità ta' solidarjetà bla preċedent; billi għall-ewwel darba l-Kunsill tal-Unjoni Ewropea wassal għad-Direttiva dwar il-Protezzjoni Temporanja (TPD), li tipprovdi lill-benefiċjarji, għal mill-inqas sena bil-possibbiltà ta' estensjoni, b'permessi ta' residenza u aċċess għall-impjiegi, għal akkomodazzjoni xierqa, għall-assistenza soċjali jew għal mezzi ta' sussistenza jekk ikun meħtieġ, għall-kura tas-saħħa u medika, u, għall-minorenni, għall-edukazzjoni, kif ukoll għall-opportunità ta' riunifikazzjoni tal-familji;

| H. | billi l-applikazzjoni tat-TPD kienet pjuttost irregolari u mill-inqas tmien Stati Membri għażlu li ma jinkludux persuni b'permessi ta' residenza fit-tul u ċittadini oħra ta' pajjiżi terzi fl-Ukrajna fil-kamp ta' applikazzjoni tagħha; billi r-rifuġjati rikonoxxuti fl-Ukrajna u oħrajn bi protezzjoni ekwivalenti spiss ma jkunux jistgħu jivvjaġġaw fl-UE peress li d-dokumenti tal-ivvjaġġar tagħhom mhumiex rikonoxxuti minn xi Stati Membri; billi dan huwa problematiku ħafna għan-nisa li qed jiffaċċjaw it-tieni spostament tagħhom (12); |
| --- | --- |

H.

billi l-applikazzjoni tat-TPD kienet pjuttost irregolari u mill-inqas tmien Stati Membri għażlu li ma jinkludux persuni b'permessi ta' residenza fit-tul u ċittadini oħra ta' pajjiżi terzi fl-Ukrajna fil-kamp ta' applikazzjoni tagħha; billi r-rifuġjati rikonoxxuti fl-Ukrajna u oħrajn bi protezzjoni ekwivalenti spiss ma jkunux jistgħu jivvjaġġaw fl-UE peress li d-dokumenti tal-ivvjaġġar tagħhom mhumiex rikonoxxuti minn xi Stati Membri; billi dan huwa problematiku ħafna għan-nisa li qed jiffaċċjaw it-tieni spostament tagħhom (12);

| I. | billi s'issa, il-biċċa l-kbira tal-isforzi biex tittaffa s-sitwazzjoni tar-rifuġjati, li l-parti l-kbira tagħhom huma nisa, twettqu mill-NGOs li joperaw fuq il-post, mis-soċjetà ċivili u mill-voluntiera, iżda wkoll mill-gvernijiet u mill-awtoritajiet lokali; billi huwa meħtieġ appoġġ kontinwu biex tiġi żgurata kooperazzjoni tajba bejn l-organizzazzjonijiet f'livell lokali u dawk internazzjonali, u billi l-koordinazzjoni tagħhom ilha titjieb mill-bidu tal-kunflitt u l-fluss tar-rifuġjati; billi l-entitajiet lokali qed iwettqu parti importanti mill-organizzazzjoni fil-pajjiżi ospitanti; billi l-Istati Membri għandhom obbligu legali li jiżguraw il-protezzjoni tar-rifuġjati skont id-dritt internazzjonali u tal-UE, inkluża t-TPD, u għalhekk jeħtieġ li jżidu l-isforzi tagħhom biex jiffaċilitaw il-koordinazzjoni fil-prattika u jiżguraw distribuzzjoni aħjar tal-kompiti; |
| --- | --- |

I.

billi s'issa, il-biċċa l-kbira tal-isforzi biex tittaffa s-sitwazzjoni tar-rifuġjati, li l-parti l-kbira tagħhom huma nisa, twettqu mill-NGOs li joperaw fuq il-post, mis-soċjetà ċivili u mill-voluntiera, iżda wkoll mill-gvernijiet u mill-awtoritajiet lokali; billi huwa meħtieġ appoġġ kontinwu biex tiġi żgurata kooperazzjoni tajba bejn l-organizzazzjonijiet f'livell lokali u dawk internazzjonali, u billi l-koordinazzjoni tagħhom ilha titjieb mill-bidu tal-kunflitt u l-fluss tar-rifuġjati; billi l-entitajiet lokali qed iwettqu parti importanti mill-organizzazzjoni fil-pajjiżi ospitanti; billi l-Istati Membri għandhom obbligu legali li jiżguraw il-protezzjoni tar-rifuġjati skont id-dritt internazzjonali u tal-UE, inkluża t-TPD, u għalhekk jeħtieġ li jżidu l-isforzi tagħhom biex jiffaċilitaw il-koordinazzjoni fil-prattika u jiżguraw distribuzzjoni aħjar tal-kompiti;

| J. | billi għandha tingħata attenzjoni speċjali lis-sitwazzjoni tar-rifuġjati nisa li qed jesperjenzaw diskriminazzjoni intersezzjonali, bħan-nisa Rom, in-nisa suwed, in-nisa mingħajr Stat, in-nisa b'diżabilità, in-nisa migranti, in-nisa diskriminati minħabba r-razza u l-persuni LGBTIQ+, inklużi n-nisa transġeneru li l-identità tagħhom tista' ma tiġix rikonoxxuta, speċjalment fil-Polonja u fl-Ungerija, fejn ittieħdu miżuri kontra l-persuni LGBTIQ+; billi għandha tingħata wkoll attenzjoni speċjali lin-nisa diskriminati minħabba n-nisel Afrikan u liċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi fil-qsim tal-fruntieri; billi d-diskriminazzjoni u l-vjolenza abbażi tal-ġeneru li dawn il-gruppi ta' nisa qed jesperjenzaw fil-fruntieri spiss ma jiġux irrapportati u ma jiġux iddokumentati, u dan ifisser li jibqgħu inviżibbli; |
| --- | --- |

J.

billi għandha tingħata attenzjoni speċjali lis-sitwazzjoni tar-rifuġjati nisa li qed jesperjenzaw diskriminazzjoni intersezzjonali, bħan-nisa Rom, in-nisa suwed, in-nisa mingħajr Stat, in-nisa b'diżabilità, in-nisa migranti, in-nisa diskriminati minħabba r-razza u l-persuni LGBTIQ+, inklużi n-nisa transġeneru li l-identità tagħhom tista' ma tiġix rikonoxxuta, speċjalment fil-Polonja u fl-Ungerija, fejn ittieħdu miżuri kontra l-persuni LGBTIQ+; billi għandha tingħata wkoll attenzjoni speċjali lin-nisa diskriminati minħabba n-nisel Afrikan u liċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi fil-qsim tal-fruntieri; billi d-diskriminazzjoni u l-vjolenza abbażi tal-ġeneru li dawn il-gruppi ta' nisa qed jesperjenzaw fil-fruntieri spiss ma jiġux irrapportati u ma jiġux iddokumentati, u dan ifisser li jibqgħu inviżibbli;

| K. | billi n-nisa akbar fl-età, speċjalment dawk mingħajr punti ta' kuntatt fl-UE, spiss ikunu f'riskju ta' iżolament mingħajr rabtiet familjari jew komunitarji usa'; billi dawn huma partikolarment vulnerabbli minħabba l-ostakli lingwistiċi u n-nuqqas ta' aċċess għas-servizzi soċjali u ta' appoġġ, inkluż l-aċċess għall-mediċini u għall-ikel; |
| --- | --- |

K.

billi n-nisa akbar fl-età, speċjalment dawk mingħajr punti ta' kuntatt fl-UE, spiss ikunu f'riskju ta' iżolament mingħajr rabtiet familjari jew komunitarji usa'; billi dawn huma partikolarment vulnerabbli minħabba l-ostakli lingwistiċi u n-nuqqas ta' aċċess għas-servizzi soċjali u ta' appoġġ, inkluż l-aċċess għall-mediċini u għall-ikel;

| L. | billi l-gwerra fl-Ukrajna qed ikollha impatt fuq in-nisa, inklużi dawk li qed jiffaċċjaw diskriminazzjoni intersezzjonali, b'modi speċifiċi u qed taggrava l-inugwaljanzi li kienu jeżistu qabel; billi l-biċċa l-kbira tal-unitajiet domestiċi fl-Ukrajna issa qed jiddependu min-nisa u jinsabu f'sitwazzjonijiet prekarji u vulnerabbli ħafna minħabba n-nuqqasijiet serji li hemm ta' provvisti tal-ikel, tal-ilma u tal-enerġija fl-Ukrajna; |
| --- | --- |

L.

billi l-gwerra fl-Ukrajna qed ikollha impatt fuq in-nisa, inklużi dawk li qed jiffaċċjaw diskriminazzjoni intersezzjonali, b'modi speċifiċi u qed taggrava l-inugwaljanzi li kienu jeżistu qabel; billi l-biċċa l-kbira tal-unitajiet domestiċi fl-Ukrajna issa qed jiddependu min-nisa u jinsabu f'sitwazzjonijiet prekarji u vulnerabbli ħafna minħabba n-nuqqasijiet serji li hemm ta' provvisti tal-ikel, tal-ilma u tal-enerġija fl-Ukrajna;

| M. | billi ħafna nisa baqgħu fl-Ukrajna u mmobilizzaw għall-kumbattiment jew biex jagħtu appoġġ f'forma oħra li mhix kumbattiment; billi n-nisa jirrappreżentaw madwar 15 % tal-forzi militari tal-Ukrajna u bħalissa hemm madwar 300 000 mara fil-kamp tal-battalja; billi suldati nisa nqabdu fl-Ukrajna; billi hemm indikazzjonijiet li suldati nisa Ukreni li nqabdu ġew ittorturati, umiljati u soġġetti għal vjolenza sesswali; billi rapporti ta' tali trattament ħażin huma allarmanti; billi r-rispett tad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta' Ġinevra dwar it-trattament uman tal-priġunieri tal-gwerra (l-Artikolu 13) huwa ta' importanza fundamentali; billi n-nisa jikkostitwixxu wkoll it-tieni linja ta' difiża, li tipprovdi appoġġ f'forma oħra li mhix kumbattiment kif ukoll loġistika vitali, li tinkludi assistenza fl-evakwazzjoni tal-popolazzjoni ċivili; billi hemm nisa li tħallew fl-Ukrajna, jew ma tħallewx jitilqu mill-pajjiż, bħal dawk li jaħdmu f'infrastrutturi kritiċi, jew li ma jkunux lesti jew f'pożizzjoni li jitilqu mill-pajjiż; |
| --- | --- |

M.

billi ħafna nisa baqgħu fl-Ukrajna u mmobilizzaw għall-kumbattiment jew biex jagħtu appoġġ f'forma oħra li mhix kumbattiment; billi n-nisa jirrappreżentaw madwar 15 % tal-forzi militari tal-Ukrajna u bħalissa hemm madwar 300 000 mara fil-kamp tal-battalja; billi suldati nisa nqabdu fl-Ukrajna; billi hemm indikazzjonijiet li suldati nisa Ukreni li nqabdu ġew ittorturati, umiljati u soġġetti għal vjolenza sesswali; billi rapporti ta' tali trattament ħażin huma allarmanti; billi r-rispett tad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta' Ġinevra dwar it-trattament uman tal-priġunieri tal-gwerra (l-Artikolu 13) huwa ta' importanza fundamentali; billi n-nisa jikkostitwixxu wkoll it-tieni linja ta' difiża, li tipprovdi appoġġ f'forma oħra li mhix kumbattiment kif ukoll loġistika vitali, li tinkludi assistenza fl-evakwazzjoni tal-popolazzjoni ċivili; billi hemm nisa li tħallew fl-Ukrajna, jew ma tħallewx jitilqu mill-pajjiż, bħal dawk li jaħdmu f'infrastrutturi kritiċi, jew li ma jkunux lesti jew f'pożizzjoni li jitilqu mill-pajjiż;

| N. | billi hemm għadd dejjem akbar ta' rapporti mhux uffiċjali mis-superstiti, iżda wkoll rapporti ta' intelliġenza, dwar il-vjolenza sesswali fil-kunflitt; billi qed jiżdiedu r-rapporti li l-istupru, il-fastidju sesswali, it-tortura, l-eżekuzzjonijiet tal-massa u l-ġenoċidju qed jintużaw dejjem aktar mill-armata Russa bħala armi tal-gwerra kontra l-popolazzjoni ċivili fl-Ukrajna; |
| --- | --- |

N.

billi hemm għadd dejjem akbar ta' rapporti mhux uffiċjali mis-superstiti, iżda wkoll rapporti ta' intelliġenza, dwar il-vjolenza sesswali fil-kunflitt; billi qed jiżdiedu r-rapporti li l-istupru, il-fastidju sesswali, it-tortura, l-eżekuzzjonijiet tal-massa u l-ġenoċidju qed jintużaw dejjem aktar mill-armata Russa bħala armi tal-gwerra kontra l-popolazzjoni ċivili fl-Ukrajna;

| O. | billi l-użu ta' vjolenza sesswali u abbażi tal-ġeneru (GBV) bħala arma huwa delitt tal-gwerra u għalhekk għandu jiġi pproċessat skont id-dispożizzjonijiet tad-dritt internazzjonali u l-Istatut ta' Ruma tal-QKI, b'mod partikolari l-Artikoli 7 u 8 tiegħu, li jiddefinixxu l-abbuż sesswali, l-iskjavitù sesswali, il-prostituzzjoni furzata, it-tqala furzata u l-isterilizzazzjoni furzata jew kwalunkwe forma ta' vjolenza sesswali bħala reati kontra l-umanità u delitti tal-gwerra u tqis it-tortura u delitti serji oħra tal-gwerra, kemm jekk tali atti jitwettqu b'mod sistematiku kif ukoll jekk le matul kunflitti internazzjonali jew interni, inklużi dawk relatati ma' vjolenza sesswali u vjolenza oħra kontra n-nisa u l-bniet; |
| --- | --- |

O.

billi l-użu ta' vjolenza sesswali u abbażi tal-ġeneru (GBV) bħala arma huwa delitt tal-gwerra u għalhekk għandu jiġi pproċessat skont id-dispożizzjonijiet tad-dritt internazzjonali u l-Istatut ta' Ruma tal-QKI, b'mod partikolari l-Artikoli 7 u 8 tiegħu, li jiddefinixxu l-abbuż sesswali, l-iskjavitù sesswali, il-prostituzzjoni furzata, it-tqala furzata u l-isterilizzazzjoni furzata jew kwalunkwe forma ta' vjolenza sesswali bħala reati kontra l-umanità u delitti tal-gwerra u tqis it-tortura u delitti serji oħra tal-gwerra, kemm jekk tali atti jitwettqu b'mod sistematiku kif ukoll jekk le matul kunflitti internazzjonali jew interni, inklużi dawk relatati ma' vjolenza sesswali u vjolenza oħra kontra n-nisa u l-bniet;

| P. | billi r-rekord reali fit-twassil tal-ġustizzja fil-QKI għall-vittmi ta' vjolenza sesswali għadu baxx, u billi hemm każijiet ta' kundanni f'dak il-qasam li ġew mibdula (is-sentenza kontra Jean Pierre Bemba mir-Repubblika Demokratika tal-Kongo); |
| --- | --- |

P.

billi r-rekord reali fit-twassil tal-ġustizzja fil-QKI għall-vittmi ta' vjolenza sesswali għadu baxx, u billi hemm każijiet ta' kundanni f'dak il-qasam li ġew mibdula (is-sentenza kontra Jean Pierre Bemba mir-Repubblika Demokratika tal-Kongo);

| Q. | billi n-nuqqas ta' disponibbiltà u aċċessibbiltà ta' servizzi xierqa ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru għar-rifuġjati, inkluż fiċ-ċentri ta' akkoljenza, jibqa' ta' tħassib sinifikanti; billi huwa vitali li r-rispons għal din il-kriżi jinkludi servizzi ta' prevenzjoni tal-vjolenza abbażi tal-ġeneru u ta' rispons immedjat; |
| --- | --- |

Q.

billi n-nuqqas ta' disponibbiltà u aċċessibbiltà ta' servizzi xierqa ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru għar-rifuġjati, inkluż fiċ-ċentri ta' akkoljenza, jibqa' ta' tħassib sinifikanti; billi huwa vitali li r-rispons għal din il-kriżi jinkludi servizzi ta' prevenzjoni tal-vjolenza abbażi tal-ġeneru u ta' rispons immedjat;

| R. | billi l-ispostament enormi u l-fluss tar-rifuġjati minħabba l-gwerra fl-Ukrajna qed iwasslu għall-kundizzjonijiet ta' żieda qawwija fit-traffikar tal-bnedmin; billi hemm rapporti sinifikanti mhux uffiċjali dwar ir-riskji tat-traffikar tal-bnedmin fir-rigward tar-rifuġjati, b'mod partikolari n-nisa u t-tfal mhux akkumpanjati, li spiċċaw f'idejn it-traffikanti jew li huma rrapportati nieqsa, bit-traffikanti spiss jabbużaw mis-sitwazzjoni vulnerabbli tar-rifuġjati billi jippreżentaw ruħhom bħala fornituri tat-trasport, kemm bil-karozza fuq kull naħa tal-fruntieri kif ukoll fl-istazzjonijiet tal-ferrovija jew tax-xarabank; |
| --- | --- |

R.

billi l-ispostament enormi u l-fluss tar-rifuġjati minħabba l-gwerra fl-Ukrajna qed iwasslu għall-kundizzjonijiet ta' żieda qawwija fit-traffikar tal-bnedmin; billi hemm rapporti sinifikanti mhux uffiċjali dwar ir-riskji tat-traffikar tal-bnedmin fir-rigward tar-rifuġjati, b'mod partikolari n-nisa u t-tfal mhux akkumpanjati, li spiċċaw f'idejn it-traffikanti jew li huma rrapportati nieqsa, bit-traffikanti spiss jabbużaw mis-sitwazzjoni vulnerabbli tar-rifuġjati billi jippreżentaw ruħhom bħala fornituri tat-trasport, kemm bil-karozza fuq kull naħa tal-fruntieri kif ukoll fl-istazzjonijiet tal-ferrovija jew tax-xarabank;

| S. | billi bħalissa hemm madwar 80 000 mara li qed jistennew li jwelldu fl-Ukrajna; billi s-sitwazzjoni diffiċli fil-prattika qed tirriżulta f'nuqqas ta' aċċess xieraq għas-saħħa sesswali u riproduttiva u d-drittijiet relatati għan-nisa li għadhom fil-pajjiż; billi l-aċċess għas-saħħa sesswali u riproduttiva u d-drittijiet relatati (SRHR) qed isir ukoll dejjem aktar diffiċli għar-rifuġjati li jaslu fl-UE; |
| --- | --- |

S.

billi bħalissa hemm madwar 80 000 mara li qed jistennew li jwelldu fl-Ukrajna; billi s-sitwazzjoni diffiċli fil-prattika qed tirriżulta f'nuqqas ta' aċċess xieraq għas-saħħa sesswali u riproduttiva u d-drittijiet relatati għan-nisa li għadhom fil-pajjiż; billi l-aċċess għas-saħħa sesswali u riproduttiva u d-drittijiet relatati (SRHR) qed isir ukoll dejjem aktar diffiċli għar-rifuġjati li jaslu fl-UE;

| T. | billi n-nisa jesiġu aċċess għall-firxa sħiħa ta' servizzi tas-saħħa sesswali u riproduttiva inklużi l-kontraċezzjoni, il-kontraċezzjoni ta' emerġenza, il-kura legali u sikura f'każ ta' abort, il-kura qabel it-twelid u l-assistenza b'ħila matul il-ħlas; billi l-aċċess għall-kontraċezzjoni ta' emerġenza huwa mfixkel b'mod sever mill-ostakli fil-Polonja u fl-Ungerija, minħabba r-rekwiżiti ta' preskrizzjoni; billi fil-każ tal-Polonja, tar-Rumanija u tas-Slovakkja hemm ostakli ekonomiċi għall-aċċess ta' tali servizzi fundamentali tas-saħħa sesswali u riproduttiva u d-drittijiet relatati peress li mhumiex koperti minn skemi ta' assigurazzjoni jew sussidji tas-saħħa pubblika, li jirriżultaw f'ostakli sinifikanti għall-ispejjeż peress li r-rifuġjati jridu jħallsu l-ispejjeż kollha minn buthom jew ifittxu għajnuna mill-organizzazzjonijiet lokali tas-soċjetà ċivili biex ikopru l-ispejjeż għalihom; billi fil-Polonja, hemm fis-seħħ projbizzjoni kważi totali fuq l-abort; |
| --- | --- |

T.

billi n-nisa jesiġu aċċess għall-firxa sħiħa ta' servizzi tas-saħħa sesswali u riproduttiva inklużi l-kontraċezzjoni, il-kontraċezzjoni ta' emerġenza, il-kura legali u sikura f'każ ta' abort, il-kura qabel it-twelid u l-assistenza b'ħila matul il-ħlas; billi l-aċċess għall-kontraċezzjoni ta' emerġenza huwa mfixkel b'mod sever mill-ostakli fil-Polonja u fl-Ungerija, minħabba r-rekwiżiti ta' preskrizzjoni; billi fil-każ tal-Polonja, tar-Rumanija u tas-Slovakkja hemm ostakli ekonomiċi għall-aċċess ta' tali servizzi fundamentali tas-saħħa sesswali u riproduttiva u d-drittijiet relatati peress li mhumiex koperti minn skemi ta' assigurazzjoni jew sussidji tas-saħħa pubblika, li jirriżultaw f'ostakli sinifikanti għall-ispejjeż peress li r-rifuġjati jridu jħallsu l-ispejjeż kollha minn buthom jew ifittxu għajnuna mill-organizzazzjonijiet lokali tas-soċjetà ċivili biex ikopru l-ispejjeż għalihom; billi fil-Polonja, hemm fis-seħħ projbizzjoni kważi totali fuq l-abort;

| U. | billi l-avukati u l-NGOs jirċievu mijiet ta' telefonati minn nisa tqal li qed jaħarbu mill-Ukrajna li ma jistgħux itemmu t-tqala tagħhom minħabba l-projbizzjoni de facto tal-abort fil-Polonja; billi l-abort mediku fil-bidu tat-tqala mhuwiex legali fis-Slovakkja u mhuwiex disponibbli fl-Ungerija; billi ħafna nisa ġew stuprati matul il-kunflitt mill-aggressuri Russi, l-aċċess għall-kontraċezzjoni ta' emerġenza, il-profilassi ta' wara l-esponiment u s-servizzi ta' abort sikur u legali fl-Ukrajna u fil-pajjiżi ospitanti u ta' tranżitu huwa kruċjali; billi l-pajjiżi ospitanti kollha inkluża l-Polonja jeħtiġilhom jissodisfaw l-obbligu tagħhom, inkluż skont id-dritt nazzjonali, li jiggarantixxu aċċess għall-kura f'każ ta' abort għan-nisa li jkunu nqabdu tqal bħala riżultat ta' stupru; billi s-servizzi ta’ SRHR huma servizzi tal-kura tas-saħħa essenzjali u l-Istati Membri għandhom jiggarantixxu lil kulħadd l-aċċess għalihom, inkluż l-aċċess għal kura u servizzi ta' abort sikuri u legali fiċ-ċirkostanzi kollha; |
| --- | --- |

U.

billi l-avukati u l-NGOs jirċievu mijiet ta' telefonati minn nisa tqal li qed jaħarbu mill-Ukrajna li ma jistgħux itemmu t-tqala tagħhom minħabba l-projbizzjoni de facto tal-abort fil-Polonja; billi l-abort mediku fil-bidu tat-tqala mhuwiex legali fis-Slovakkja u mhuwiex disponibbli fl-Ungerija; billi ħafna nisa ġew stuprati matul il-kunflitt mill-aggressuri Russi, l-aċċess għall-kontraċezzjoni ta' emerġenza, il-profilassi ta' wara l-esponiment u s-servizzi ta' abort sikur u legali fl-Ukrajna u fil-pajjiżi ospitanti u ta' tranżitu huwa kruċjali; billi l-pajjiżi ospitanti kollha inkluża l-Polonja jeħtiġilhom jissodisfaw l-obbligu tagħhom, inkluż skont id-dritt nazzjonali, li jiggarantixxu aċċess għall-kura f'każ ta' abort għan-nisa li jkunu nqabdu tqal bħala riżultat ta' stupru; billi s-servizzi ta’ SRHR huma servizzi tal-kura tas-saħħa essenzjali u l-Istati Membri għandhom jiggarantixxu lil kulħadd l-aċċess għalihom, inkluż l-aċċess għal kura u servizzi ta' abort sikuri u legali fiċ-ċirkostanzi kollha;

| V. | billi l-leġiżlazzjoni tal-Ukrajna tippermetti l-maternità surrogata u l-Ukrajna tirrappreżenta aktar minn kwart tas-suq tal-maternità surrogata kummerċjali tad-dinja u kull sena fil-pajjiż jitwieldu madwar 2 000 sa 2 500 tarbija permezz ta' maternità surrogata; billi, minħabba l-gwerra, l-ommijiet surrogati qed jiffaċċjaw diffikultajiet kbar biex ikomplu t-tqala tagħhom f'kundizzjonijiet adatti għall-benesseri tagħhom, kif ukoll biex jaċċedu s-servizzi tas-saħħa matul it-tqala, il-ħlas u l-pweperju; billi xi aġenziji tal-maternità surrogata talbu lill-ommijiet surrogati biex ma jaħarbux mill-Ukrajna qabel it-twelid; billi t-tfal li jkunu għadhom kemm twieldu huma partikolarment vulnerabbli, u l-gwerra tagħmilha diffiċli għall-ġenituri intenzjonati biex jassumu l-awtorità tal-ġenituri u għall-istituzzjonijiet pubbliċi biex jassumu t-tutela u l-kura tagħhom f'kundizzjonijiet adegwati, meta jkun meħtieġ; |
| --- | --- |

V.

billi l-leġiżlazzjoni tal-Ukrajna tippermetti l-maternità surrogata u l-Ukrajna tirrappreżenta aktar minn kwart tas-suq tal-maternità surrogata kummerċjali tad-dinja u kull sena fil-pajjiż jitwieldu madwar 2 000 sa 2 500 tarbija permezz ta' maternità surrogata; billi, minħabba l-gwerra, l-ommijiet surrogati qed jiffaċċjaw diffikultajiet kbar biex ikomplu t-tqala tagħhom f'kundizzjonijiet adatti għall-benesseri tagħhom, kif ukoll biex jaċċedu s-servizzi tas-saħħa matul it-tqala, il-ħlas u l-pweperju; billi xi aġenziji tal-maternità surrogata talbu lill-ommijiet surrogati biex ma jaħarbux mill-Ukrajna qabel it-twelid; billi t-tfal li jkunu għadhom kemm twieldu huma partikolarment vulnerabbli, u l-gwerra tagħmilha diffiċli għall-ġenituri intenzjonati biex jassumu l-awtorità tal-ġenituri u għall-istituzzjonijiet pubbliċi biex jassumu t-tutela u l-kura tagħhom f'kundizzjonijiet adegwati, meta jkun meħtieġ;

| 1. | Jerġa' jafferma l-kundanna tiegħu, bl-aktar termini b'saħħithom possibbli, tal-aggressjoni militari illegali, mhux ipprovokata u mhux ġustifikata tal-Federazzjoni Russa kontra l-Ukrajna u l-invażjoni tagħha, u jikkundanna kwalunkwe delitt tal-gwerra mwettaq kontra l-popolazzjoni ċivili, inklużi n-nisa u l-bniet fid-diversità kollha tagħhom; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Itenni t-talbiet tiegħu biex l-istituzzjonijiet tal-UE jaħdmu għall-għoti malajr tal-istatus ta' kandidat tal-UE lill-Ukrajna, f'konformità mal-Artikolu 49 TUE u abbażi tal-mertu, u, sadanittant, li jkomplu jaħdmu għall-integrazzjoni tal-Ukrajna fis-suq uniku tal-UE skont il-Ftehim ta' Assoċjazzjoni sabiex in-nisa u l-bniet tal-Ukrajna jiġu protetti b'mod adegwat; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Ifaħħar is-solidarjetà li wrew iċ-ċittadini tal-UE, is-soċjetà ċivili, l-Istati Membri u l-UE nnifisha lejn l-Ukrajna u n-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna; jinnota li mill-bidu tal-gwerra, saru sforzi biex tittaffa s-sitwazzjoni tar-rifuġjati nisa li jaħarbu mill-Ukrajna permezz tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili li joperaw fuq il-post, b'mod partikolari l-organizzazzjonijiet lokali tan-nisa, kif ukoll il-voluntiera, l-awtoritajiet lokali, u l-gvernijiet lokali u nazzjonali, b'mod partikolari dawk tal-Istati Membri u l-pajjiżi ġirien, kif ukoll l-organizzazzjonijiet internazzjonali; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jisħaq li kwalunkwe tip ta' diskriminazzjoni, inkluż abbażi tan-nazzjonalità, tal-istatus ta' residenza, tat-twemmin jew tar-reliġjon, tar-razza, tal-kulur, tal-etniċità, tal-ġeneru, tal-età, tal-orjentazzjoni sesswali, tal-identità tal-ġeneru, tal-isfond soċjoekonomiku, tal-karatteristiċi ġenetiċi, tad-diżabilità jew tal-lingwa mhijiex aċċettabbli u trid tiġi pprevenuta b'mod attiv; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jitlob lill-Kummissjoni tiżgura implimentazzjoni korretta u sħiħa tat-TPD fis-27 Stat Membru u tiżgura li r-rifuġjati nisa li jaħarbu mill-gwerra fl-Ukrajna jibbenefikaw bis-sħiħ mid-drittijiet minquxa fiha, speċjalment fir-rigward tas-servizzi tas-saħħa, tal-maternità, tal-indukrar tat-tfal u tal-aċċess għas-suq tax-xogħol; jikkunsidra li l-Kumitat Parlamentari ta' Assoċjazzjoni UE-Ukrajna, skont il-mandat aġġornat tiegħu, għandu jkollu r-rwol li jimmonitorja l-applikazzjoni ta' din id-Direttiva fl-Istati Membri li jmissu mal-Ukrajna; jappella għal implimentazzjoni bla xkiel u uniformi biex tiġi żgurata l-applikazzjoni uniformi tat-TPD għal ċittadini ta' pajjiżi terzi b'permess ta' residenza fit-tul u għal gruppi oħra ta' ċittadini ta' pajjiżi terzi li jaħarbu mill-gwerra fl-Ukrajna; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jikkundanna bil-qawwa l-użu tal-vjolenza sesswali u abbażi tal-ġeneru bħala arma tal-gwerra u jisħaq li dan jikkostitwixxi delitt tal-gwerra, kif ukoll vjolenza sesswali u abbażi tal-ġeneru fiċ-ċentri ta' tranżitu fl-Ukrajna u madwar l-UE; jesprimi t-tħassib tiegħu dwar l-għadd dejjem jikber ta' rapporti ta' traffikar tal-bnedmin, vjolenza sesswali, sfruttament, stupru u abbuż li jiffaċċjaw in-nisa u t-tfal li jaħarbu mill-Ukrajna u li jaslu fl-Ewropa; jistieden lill-pajjiżi tal-UE jindirizzaw il-ħtiġijiet speċifiċi tan-nisa u tal-bniet fiċ-ċentri ta' akkoljenza u jiżguraw li jkunu disponibbli minnufih servizzi ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru u mogħdijiet ta' riferiment u mekkaniżmi ta' lment fi ħdan il-komunitajiet f'lingwi u f'formati aċċessibbli għall-gruppi kollha; jistieden lill-UE u lill-pajjiżi ospitanti u ta' tranżitu jiggarantixxu aċċess għas-servizzi tas-saħħa sesswali u riproduttivi u d-drittijiet relatati, b'mod partikolari l-kontraċezzjoni ta' emerġenza, il-profilassi ta' wara l-esponiment u l-kura f'każ ta' abort, inkluż għas-superstiti tal-istupru; jitlob lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jappoġġjaw lill-organizzazzjonijiet lokali, nazzjonali u internazzjonali li jipprovdu servizzi u kenn lil superstiti ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru fost in-nisa rifuġjati u l-bniet; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jilqa' l-inklużjoni tan-nisa li jaħarbu minn kunflitt armat u t-talba biex jingħata appoġġ speċifiku fil-proposta tal-Kummissjoni għal direttiva dwar il-vjolenza abbażi tal-ġeneru; jinnota li l-ispostament u l-fluss tar-rifuġjati mill-gwerra fl-Ukrajna fil-biċċa l-kbira huma abbażi tal-ġeneru; jistieden lill-UE tadotta rispons sensittiv għall-ġeneru għall-kriżi u tipprijoritizza l-protezzjoni mill-vjolenza sesswali u abbażi tal-ġeneru u l-aċċess għar-rifuġjati kollha li jaħarbu mill-Ukrajna, inklużi dawk li għadhom fil-pajjiż, għal servizzi tas-saħħa sesswali u riproduttiva essenzjali; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jenfasizza l-ħtieġa ta' appoġġ speċjalizzat għan-nisa u għall-bniet li huma superstiti ta' vjolenza jew li raw vjolenza u abbuż sesswali u jistieden lill-Istati Membri jistabbilixxu programmi ta' appoġġ bħal dawn b'appoġġ u b'konsulenza adegwati fejn tidħol is-saħħa psikoloġika u mentali biex jegħlbu l-esperjenza trawmatika tagħhom; jenfasizza l-ħtieġa li jiġu stabbiliti mekkaniżmi xierqa ta' rapportar u ta' dokumentazzjoni fl-Ukrajna u fl-UE, inkluż għall-koordinazzjoni tal-ġbir tax-xhieda tal-vittmi, sabiex issir il-prosekuzzjoni tal-każijiet quddiem il-QKI u l-awturi tar-reati jinżammu responsabbli; jistieden lill-UE tappoġġja dawn l-isforzi permezz ta' fondi u b'għarfien espert u loġistika; jisħaq fuq l-importanza li tiġi stabbilita pjattaforma biex jiġu rreġistrati l-każijiet ta' vjolenza sesswali u abbażi tal-ġeneru relatati mal-gwerra anke sabiex jiġu żgurati kundizzjonijiet adegwati għal dan, bħal interpreti speċjalizzati; |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jesprimi l-kundanna qawwija u t-tħassib tiegħu għad-deportazzjoni, it-trasport u r-rilokazzjoni tan-nisa Ukreni u t-tfal tagħhom lejn ir-Russja, kif ġie rrappurtat b'mod wiesa' fil-media u minn gruppi tad-drittijiet tal-bniedem; jisħaq li dan jikser il-Konvenzjonijiet ta' Ġinevra; jinsisti li ċ-ċittadini Ukreni kollha li ġew deportati bil-forza lejn ir-Russja jiġu rritornati minnufih lejn l-Ukrajna; |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jesprimi t-tħassib tiegħu dwar il-benesseri u l-post fejn jinsabu dawk li ntbagħtu l-ħabs mill-forzi Russi, b'mod partikolari l-priġunieri nisa, minħabba l-esponiment uniku tagħhom għal tipi partikolari ta' vjolenza abbażi tal-ġeneru; għalhekk, jistieden lill-Kumitat Internazzjonali tas-Salib l-Aħmar jieħu r-responsabbiltà li jidentifika fejn jinsabu l-priġunieri nisa u jiżgura t-trattament ġust u uman tagħhom; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jissottolinja li n-nisa u l-bniet jeħtieġu aċċess kontinwu għas-servizzi tas-saħħa sesswali u riproduttiva u d-drittijiet relatati (SRHS) matul il-kunflitt u l-ispostament, inkluż l-aċċess għal twelid sikur, servizzi ta' ppjanar tal-familja, abort legali u sikur jew ġestjoni klinika tal-istupru; jitlob li jsir disponibbli finanzjament għall-provvista ta' SRHS essenzjali u li jsalvaw il-ħajja f'konformità mal-Pakkett Minimu ta' Servizz Inizjali tan-NU; jilqa' l-proposta tal-Kummissjoni li tipprovdi ċentri tal-klassifikazzjoni medika (triage hubs) fil-pajjiżi ospitanti biex joffru kura tas-saħħa urġenti lir-rifuġjati u tagħmel arranġamenti għat-trasferiment immedjat tagħhom lejn Stati Membri oħra tal-UE; jenfasizza li dawn iċ-ċentri ta' triage jeħtieġu li jidentifikaw ħtiġijiet sensittivi għaż-żmien għall-SRHS, bħall-kontraċezzjoni ta' emerġenza, il-kura legali u sikura f'każ ta' abort u l-kura tal-emerġenza ostetrika kif ukoll esperti dwar il-vjolenza sesswali u abbażi tal-ġeneru; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jużaw miżuri addizzjonali, fondi u mekkaniżmi tal-UE biex jirrispondu għall-protezzjoni tal-vjolenza sesswali u abbażi tal-ġeneru u l-ħtiġijiet tal-SRHR tal-Ukreni, b'mod partikolari billi tintalab l-inklużjoni ta' komoditajiet tas-saħħa sesswali u riproduttiva fil-Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili u billi jintbagħtu kittijiet tas-saħħa dinjituża, inklużi kontraċettivi u kittijiet tas-saħħa sesswali riproduttiva f'pakketti u konvojs umanitarji lill-Ukrajna u lill-pajjiżi ġirien ta' tranżitu jew ospitanti tar-rifuġjati b'mod partikolari fejn meħtieġ biex jingħelbu r-restrizzjonijiet nazzjonali fuq l-SRHR; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jisħaq li t-traffikar tal-bnedmin għall-isfruttament sesswali u għal skopijiet oħra jibqa' wieħed mill-akbar riskji għan-nisa u għat-tfal li jaħarbu mill-Ukrajna li jinsabu f'sitwazzjoni partikolarment vulnerabbli; jinnota li anke qabel il-gwerra, in-nisa tal-Ukrajna kienu fost l-aktar vittmi komuni tat-traffikar tal-bnedmin lejn l-UE; iħeġġeġ lill-Istati Membri jiggarantixxu s-sikurezza u l-libertà mill-isfruttament sesswali għan-nisa rifuġjati u għall-bniet, inkluż billi jipprovdu trasport sikur u koordinat bejn l-Istati Membri; iħeġġeġ lill-Istati Membri u lill-UE jidentifikaw u jipproċessaw malajr in-networks tat-traffikar li jibbenefikaw mill-isfruttament sesswali tan-nisa u l-bniet rifuġjati; itenni li l-prostituzzjoni tikkontribwixxi għat-traffikar ta' nisa vulnerabbli; iħeġġeġ lill-UE tappoġġja lill-Ukrajna fl-investiment f'miżuri ta' sensibilizzazzjoni u ta' prevenzjoni kontra t-traffikar min-naħa tal-Ukrajna, pereżempju billi xxerred informazzjoni dwar dawn ir-riskji; jenfasizza li l-ommijiet surrogati jinsabu f'sitwazzjoni ta' vulnerabbiltà u prekarjetà partikolari; jinsisti bil-qawwa li l-interess primarju inkwistjoni huwa l-ħajja tan-nisa u li dawn ma għandhomx jinżammu milli jitilqu mill-Ukrajna jekk ikunu jixtiequ jagħmlu dan; ifakkar li l-isfruttament sesswali għall-maternità surrogata u r-riproduzzjoni huwa inaċċettabbli u jikkostitwixxi ksur tad-dinjità tal-bniedem u tad-drittijiet tal-bniedem; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jikkundanna l-prattika tal-maternità surrogata, li tista' tesponi lin-nisa madwar id-dinja għall-isfruttament, b'mod partikolari dawk li huma ifqar u li jinsabu f'sitwazzjonijiet ta' vulnerabbiltà, bħal pereżempju f'sitwazzjoni ta' gwerra; jitlob lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jagħtu attenzjoni partikolari lill-protezzjoni tal-ommijiet surrogati matul it-tqala, il-ħlas u l-pweperju u jirrispettaw id-drittijiet kollha tagħhom, kif ukoll dawk tat-tfal li jkunu għadhom kemm twieldu; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jissottolinja l-impatt serju tal-maternità surrogata fuq in-nisa, id-drittijiet tagħhom u saħħithom, il-konsegwenzi negattivi għall-ugwaljanza bejn is-sessi u l-isfidi li jirriżultaw mill-implikazzjonijiet transfruntieri ta' din il-prattika, kif qed ikun il-każ għan-nisa u t-tfal affettwati mill-gwerra kontra l-Ukrajna; jitlob lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jinvestigaw id-dimensjonijiet ta' din l-industrija, il-kuntest soċjoekonomiku u s-sitwazzjoni tan-nisa tqal, kif ukoll il-konsegwenzi għas-saħħa fiżika u mentali tagħhom u għall-benesseri tat-trabi; jitlob l-introduzzjoni ta' miżuri vinkolanti biex tiġi indirizzata l-maternità surrogata, filwaqt li jiġu protetti d-drittijiet tan-nisa u tat-tfal li jkunu għadhom kemm twieldu; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jilqa' l-attivazzjoni mill-Kummissjoni ta' kooperazzjoni fi ħdan in-network ta' rapporteurs nazzjonali dwar it-traffikar tal-bnedmin u, f'dan ir-rigward, l-attivazzjoni tal-kooperazzjoni tal-pulizija dwar il-ġlieda kontra t-traffikar, inkluż fuq il-pjattaforma EMPACT, u l-iskjerament ta' timijiet tal-Europol fil-pajjiżi li jmissu mal-Ukrajna; jitlob li dawn l-isforzi jiġu appoġġjati b'riżorsi finanzjarji suffiċjenti fil-livell tal-UE; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jilqa' l-pjan komuni ta' 10 punti ppreżentat lill-ministri tal-intern fit-28 ta' Marzu 2022 li jinkludi l-pjan tal-Kummissjoni għal koordinazzjoni Ewropea aktar b'saħħitha dwar l-akkoljenza ta' persuni li jaħarbu mill-gwerra kontra l-Ukrajna; jinnota li skont il-pjan ta' 10 punti, qed jiġu proposti proċeduri operattivi standard u linji gwida għall-akkoljenza u l-appoġġ tat-tfal u t-trasferiment ta' minorenni mhux akkumpanjati; jilqa' l-iżvilupp fi ħdan il-pjan ta' 10 punti ta' pjan komuni kontra t-traffikar ibbażat fuq l-istrateġija tal-UE dwar il-ġlieda kontra t-traffikar tal-bnedmin (2021-2025), taħt it-tmexxija tal-Koordinatur tal-UE Kontra t-Traffikar; jitlob l-adozzjoni rapida tiegħu; jappella għal investiment addizzjonali f'miżuri kontra t-traffikar fl-Ukrajna, bħal numru tal-helpline madwar l-UE speċifikament għal rifuġjati vittmi jew għal dawk f'riskju ta' traffikar tal-bnedmin jew ta' vjolenza sesswali u abbażi tal-ġeneru, mingħajr ħlas u mmonitorjat fl-Ukrajna; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jtejbu l-koordinazzjoni fil-faċilitajiet ta' qsim tal-fruntieri u ta' akkoljenza, jiżguraw reġistrazzjoni preċiża tar-rifuġjati u l-aċċess tagħhom għad-dokumentazzjoni meħtieġa; jilqa' l-programm ta' reġistrazzjoni għall-voluntiera li jgħinu lir-rifuġjati, sabiex iżommu rendikont tal-persuni li jipprovdu l-għajnuna; jistieden lill-Kummissjoni tkompli ssaħħaħ l-isforzi f'termini ta' prevenzjoni u ta' indirizzar ta' reati li jistgħu jiffaċċjaw in-nisa rifuġjati, bħat-traffikar tal-bnedmin, il-vjolenza, l-isfruttament u l-abbuż sesswali u l-vjolenza abbażi tal-ġeneru; jenfasizza li t-traffikar tal-bnedmin ta' kull tip, b'mod partikolari għall-fini ta' sfruttament sesswali minn pimps, sidien ta' burdelli, u xerrejja ta' servizzi sesswali, iżda wkoll għal skopijiet oħra, huwa wieħed mill-akbar riskji għan-nisa u t-tfal rifuġjati li qed jaħarbu mill-Ukrajna; jistieden lill-forzi tal-pulizija tal-Istati Membri u lill-Europol jimmonitorjaw u jwettqu kampanji ta' sensibilizzazzjoni fil-punti ta' tranżitu użati mit-traffikanti, bħall-istazzjonijiet tal-ferroviji u tal-karozzi tal-linja, il-pompi tal-petrol, l-awtostradi jew l-ajruporti, li permezz tagħhom jistgħu jdaħħlu b'mod illegali lill-vittmi tagħhom, kif ukoll iċ-ċentri ta' akkoljenza tar-rifuġjati fejn jistgħu jiġu mmirati; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Iħeġġeġ lill-Istati Membri jagħmlu użu mill-assistenza offruta mill-aġenziji tal-UE fir-rigward tal-akkoljenza ta' rifuġjati nisa; jenfasizza l-ħtieġa ta' pjattaforma ta' reġistrazzjoni madwar l-UE kollha għall-persuni li japplikaw għal protezzjoni temporanja, kif propost mill-Kummissjoni, li hija partikolarment meħtieġa biex tappoġġja l-isforzi ta' traċċar u riunifikazzjoni ta' minorenni mhux akkumpanjati, iżda wkoll fir-rigward ta' dawk f'riskju ta' traffikar, bħan-nisa u l-bniet; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jistieden lill-Kummissjoni tħejji u tniedi malajr gwida uniformi għall-akkoljenza u l-appoġġ tat-tfal, speċjalment il-bniet żgħar kif ukoll in-nisa anzjani, inkluż matul il-proċeduri għat-trasferiment ta' tfal mhux akkumpanjati, l-għoti ta' kura alternattiva interim u r-riunifikazzjoni tat-tfal mal-membri tal-familja; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jisħaq li l-Istati Membri ospitanti jipprovdu appoġġ lill-miljuni ta' rifuġjati li jaħarbu mill-Ukrajna, b'mod partikolari n-nisa u t-tfal, li għandhom impatt fuq is-servizzi soċjali, il-kura tas-saħħa, l-indukrar tat-tfal u l-edukazzjoni tagħhom; jistieden, għalhekk, lill-Kummissjoni twettaq analiżi dettaljata tal-ħtiġijiet u tadatta l-politiki eżistenti, inklużi l-istrumenti finanzjarji bħall-fondi strutturali, filwaqt li żżomm approċċ li jqis kwistjonijiet ta' ġeneru; jistieden lill-Kummissjoni tappoġġja lill-Istati Membri kemm jista' jkun f'dan il-kompitu, filwaqt li tagħti attenzjoni speċjali lin-nisa u lill-bniet żgħażagħ; ifaħħar l-isforzi tal-Istati Membri f'dik li hija l-kondiviżjoni tar-responsabbiltà permezz tal-Pjattaforma ta' Solidarjetà u jinkoraġġixxi aktar titjib ta' din il-kooperazzjoni; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jinnota li huwa essenzjali li r-rifuġjati nisa jiksbu aċċess għall-għajxien, inkluża l-kapaċità li jaħdmu u jaqilgħu introjtu mill-aktar fis possibbli; jappella għal programmi speċjali u korsijiet tal-lingwa, kif ukoll aċċess universali għall-indukrar tat-tfal, biex tiġi ffaċilitata l-integrazzjoni fis-suq tax-xogħol tal-UE; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Jisħaq li għandhom jitqiesu l-ħtiġijiet tan-nisa li jesperjenzaw diskriminazzjoni intersezzjonali minħabba l-isfond razzjali jew etniku, id-diżabilità, in-nazzjonalità, l-orjentazzjoni sesswali, l-identità jew l-espressjoni tal-ġeneru tagħhom, inklużi dawk li esperjenzaw vjolenza sesswali, b'mod partikolari billi jiġu pprovduti arranġamenti sikuri u xierqa ta' akkoljenza jew kura u jiġi żgurat li ma jkun hemm l-ebda diskriminazzjoni fil-punti ta' qsim tal-fruntiera; jissottolinja l-ħtieġa li tinġabar u tiġi analizzata data diżaggregata skont il-ġeneru, l-età, id-diżabilità, in-nazzjonalità u l-punt tad-destinazzjoni (jekk ikun magħruf) bil-għan li jiġi appoġġjat l-ippjanar għal żmien fit-tul u fil-qosor tas-servizzi u tal-faċilitajiet xierqa; jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li n-nisa Rom li jaħarbu mill-Ukrajna ma jiġux diskriminati u jkunu jistgħu jiċċaqilqu fl-UE; jistieden lill-Istati Membri jiggarantixxu l-protezzjoni tagħhom fl-implimentazzjoni tat-TPD; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jilqa' l-finanzjament tal-UE pprovdut għar-rifuġjati li jaħarbu mill-Ukrajna, inkluż permezz tal-programm ta' Assistenza fl-Irkupru għall-Koeżjoni u għat-Territorji tal-Ewropa (REACT-EU), il-Fond għall-Ażil, il-Migrazzjoni u l-Integrazzjoni (AMIF) u l-Azzjoni ta' Koeżjoni għar-Rifuġjati fl-Ewropa (CARE), li jippermetti lill-pajjiżi u lir-reġjuni tal-UE jipprovdu appoġġ ta' emerġenza lin-nies li jaħarbu mill-invażjoni tal-Ukrajna mir-Russja; jitlob li dawn il-fondi jkunu sensittivi għall-ġeneru; jinsisti li dan il-Parlament għandu jissorvelja kif jintefqu l-fondi, b'mod partikolari f'pajjiżi bi ksur kontinwu tal-istat tad-dritt bħall-Polonja u l-Ungerija; itenni li l-prinċipju tal-integrazzjoni tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri u tal-ibbaġitjar skont il-ġeneru huwa prinċipju ewlieni tal-UE; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jirrimarka li l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili jeħtieġu appoġġ finanzjarju u materjali dirett akbar mill-UE u mill-Istati Membri tagħha biex jiffaċilitaw il-koordinazzjoni fil-prattika u jiżguraw distribuzzjoni aħjar tad-diversi responsabbiltajiet; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jtejbu l-koordinazzjoni tal-assistenza umanitarja f'kooperazzjoni mas-soċjetà ċivili u mal-organizzazzjonijiet internazzjonali, inklużi l-UNHCR, in-Nisa tan-NU, il-Fond tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Popolazzjoni, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa u aġenziji oħra tan-NU, kif ukoll l-Organizzazzjoni Internazzjonali għall-Migrazzjoni u l-Kumitat Internazzjonali tas-Salib l-Aħmar, u li jiġi żgurat aċċess immedjat u dirett għall-finanzjament għall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili li jipprovdu assistenza lir-rifuġjati tal-Ukrajna, b'mod partikolari għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri, għall-organizzazzjonijiet tal-SRHR u tad-drittijiet tan-nisa u għad-difensuri nisa tad-drittijiet tal-bniedem, fl-Istati Membri kollha ta' tranżitu u li jospitaw ir-rifuġjati, u b'mod partikolari f'pajjiżi li jimponu restrizzjonijiet fuq l-SRHR; iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jinvolvu lill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u jikkonsultaw magħhom u mal-awtoritajiet lokali dwar id-disponibbiltà tal-finanzjament u l-mod kif dan jintefaq u jiġi allokat; |
| --- | --- |

24.

| 25. | Jistieden lill-istituzzjonijiet tal-UE u lill-Istati Membri jikkonsultaw mill-qrib mal-organizzazzjonijiet li jiġġieldu għad-drittijiet tan-nisa, tal-bniet u tal-gruppi emarġinati, speċjalment fil-prattika, iżda wkoll meta jieħdu deċiżjonijiet ta' politika relatati ma' din il-gwerra; jappella għal appoġġ partikolari għad-difensuri nisa tad-drittijiet tal-bniedem li għadhom attivi fl-Ukrajna, u għall-protezzjoni tagħhom; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Jisħaq fuq il-ħidma kbira tal-NGOs u tal-gruppi attivisti biex jgħinu lin-nisa b'aċċess għall-SRHR u l-fatt li l-membri tagħhom qed ipoġġu l-libertà tagħhom f'riskju, bħal Justyna Wydrzyńska, li ġiet ikkundannata skont il-liġi drakonjana kontra l-abort tal-Polonja talli pprovdiet pilloli ta' abort mediku lil mara oħra; jistieden lill-Kummissjoni tipproteġi u tappoġġja lil dawn id-difensuri nisa tad-drittijiet tal-bniedem kontra kwalunkwe persekuzzjoni li jistgħu jiffaċċjaw; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Jenfasizza d-diffikultà speċifika li jħabbtu wiċċhom magħha l-familji LGBTIQ+ meta jaqsmu l-fruntieri; jisħaq li t-tfal ta' koppji tal-istess sess jissograw li jiġu separati minn ġenitur wieħed jew mit-tnejn li huma; jistieden lill-Istati Membri jqisu l-familji u s-sħubijiet de facto fl-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar il-Protezzjoni Temporanja; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Ifakkar fis-sitwazzjoni diffiċli u l-ostakli għall-persuni transġeneru inklużi n-nisa trans jew in-nisa transġeneru u intersesswali bil-markatur tal-ġeneru maskili fil-passaporti tagħhom, li ma jitħallewx jaħarbu mill-Ukrajna; ifakkar li l-persuni transġeneru li d-dokumenti ta' identità tagħhom ma jikkorrispondux mal-identità tagħhom ma jistgħux jgħaddu minn punti ta' kontroll interni u jistgħu jiġu esklużi minn miżuri ta' protezzjoni ċivili; jirrimarka li l-kampijiet ta' akkoljenza stabbiliti għalihom mill-voluntiera u mis-soċjetà ċivili ma għandhomx il-kapaċità li jilqgħu lil kulħadd; jisħaq li l-persuni transġeneru għandhom diffikultajiet biex jaċċessaw trattamenti ormonali; ifakkar li trattamenti bħal dawn u mediċini speċifiċi oħra għall-persuni transġeneru u intersesswali huma kklassifikati bħala essenzjali mid-WHO u għalhekk għandhom jiġu inklużi f'pakketti ta' għajnuna umanitarja; jistieden, għalhekk, lill-Kummissjoni tgħin fl-appoġġ finanzjarju u fil-koordinazzjoni tal-UE f'dan ir-rigward; jistieden lill-UE titlob lill-Ukrajna tissimplifika l-proċeduri biex tippermetti lil dawn in-nisa jaħarbu mill-Ukrajna; jistieden lill-Istati Membri tal-UE jipprovdu mediċini u medikazzjoni xierqa wara li dawn in-nisa jkunu qasmu l-fruntiera; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Iqis li jeħtieġ li jiġi stabbilit appoġġ xieraq għall-muniċipalitajiet fl-Ukrajna li jospitaw persuni spostati internament sabiex il-persuni spostati internament ikunu jistgħu jibqgħu f'pajjiżhom qabel ma s-sitwazzjoni tippermetti li jirritornaw lejn djarhom; jilqa' l-isforzi tal-Kummissjoni fir-rigward tal-ħtiġijiet tan-nisa u tal-bniet spostati internament; |
| --- | --- |

29.

| 30. | Ifakkar fir-riżoluzzjoni 1325 tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU dwar in-Nisa, il-Paċi u s-Sigurtà u r-riżoluzzjonijiet sussegwenti kollha tagħha u jappella għall-implimentazzjoni tagħhom; jinsisti dwar l-inklużjoni tan-nisa fid-diversità kollha tagħhom u fil-gruppi emarġinati fil-prevenzjoni, fir-riżoluzzjoni, fil-medjazzjoni u fin-negozjati għall-paċi, tul il-binarji kollha u għalhekk jistieden lill-istituzzjonijiet tal-UE jistabbilixxu task force li fiha jiġu inklużi n-nisa u s-soċjetà ċivili fil-prattika; jitlob li l-Istrument ta' Viċinat, ta' Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta' Kooperazzjoni Internazzjonali (NDICI) jipprovdi assistenza fil-forma ta' fondi ta' taħriġ għan-nisa u għall-NGOs fl-Ukrajna sabiex ikunu jistgħu jipparteċipaw fl-isforzi ta' riżoluzzjoni tal-kunflitti u ta' bini mill-ġdid wara l-kunflitt; jitlob lill-istituzzjonijiet tal-UE u lill-Istati Membri jagħtu attenzjoni speċifika lill-ugwaljanza bejn il-ġeneri fl-isforzi tagħhom biex itemmu din il-gwerra; |
| --- | --- |

30.

| 31. | Jenfasizza s-sitwazzjoni diffiċli li qed tiffaċċja l-Moldova fir-rigward tal-infrastruttura u s-servizzi taħt pressjoni tagħha; jilqa' l-wegħdiet ta' rilokazzjoni skont il-Pjattaforma ta' Solidarjetà biex il-Moldova tiġi megħjuna fl-isforzi tagħha biex tospita r-rifuġjati li jaħarbu mill-Ukrajna; jistieden lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni jkomplu bl-isforzi tagħhom biex jassistu aktar lill-Moldova billi jaqsmu r-responsabbiltà u jipprovdu assistenza speċifika ħalli jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet tan-nisa u tal-bniet rifuġjati; |
| --- | --- |

31.

| 32. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-gvernijiet u l-parlamenti tal-Istati Membri, lin-Nazzjonijiet Uniti, lill-Kunsill tal-Ewropea u l-President, lill-Gvern u l-Parlament tal-Ukrajna. |
| --- | --- |

32.

---

(1)  ĠU L 212, 7.8.2001, p. 12.

(2)  ĠU L 71, 4.3.2022, p. 1.

(3)  ĠU L 101, 15.4.2011, p. 1.

(4)  Testi adottati, P9_TA(2022)0052.

(5)  Testi adottati, P9_TA(2022)0120.

(6)  ĠU C 404, 6.10.2021, p. 202.

(7)  https://data2.unhcr.org/en/situations/ukraine

(8)  https://www.unrefugees.org/emergencies/ukraine/

(9)  https://www.iom.int/news/71-million-people-displaced-war-ukraine-iom-survey

(10)  https://www.reuters.com/world/europe/moscow-has-deported-500000-people-russia-ukraine-lawmaker-says-2022-04-20/

(11)  https://data2.unhcr.org/en/situations/ukraine#:~:text=Share%20this%20page%3A-,Ukraine%20Situation%3A%20Moldova%20Refugee%20Border%20Monitoring,(14%2D03%2D2022)&text=Almost%20three%20million%20refugees%20have,displaced%20to%20Moldova%20(UNHCR)

(12)  https://ecre.org/wp-content/uploads/2022/03/Information-Sheet-%E2%80%93-Access-to-territory-asylum-procedures-and-reception-conditions-for-Ukrainian-nationals-in-European-countries.pdf

---

| 6.12.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 465/164 |
| --- | --- | --- | --- |

6.12.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 465/164

---

P9_TA(2022)0207

L-impatt tal-gwerra ta' aggressjoni illegali Russa kontra l-Ukrajna fuq is-setturi tat-trasport u t-turiżmu tal-UE

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-5 ta' Mejju 2022 dwar l-impatt tal-gwerra illegali Russa ta' aggressjoni kontra l-Ukrajna fuq is-setturi tat-trasport u tat-turiżmu tal-UE (2022/2643(RSP))

(2022/C 465/16)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/334 tat-28 ta' Frar 2022 (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/334 tat-28 ta' Frar 2022 (1),

| — | wara li kkunsidra l-pjan ta'azzjoni “l-Boxxla Strateġika għas-Sigurtà u d-Difiża – Għal Unjoni Ewropea li tipproteġi liċ-ċittadini, il-valuri u l-interessi tagħha u tikkontribwixxi għall-paċi u s-sigurtà internazzjonali”, li kien approvat mill-Kunsill fil-21 ta' Marzu 2022 u approvat mill-Kunsill Ewropew fil-25 ta' Marzu 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-pjan ta'azzjoni “l-Boxxla Strateġika għas-Sigurtà u d-Difiża – Għal Unjoni Ewropea li tipproteġi liċ-ċittadini, il-valuri u l-interessi tagħha u tikkontribwixxi għall-paċi u s-sigurtà internazzjonali”, li kien approvat mill-Kunsill fil-21 ta' Marzu 2022 u approvat mill-Kunsill Ewropew fil-25 ta' Marzu 2022,

| — | wara li kkunsidra l-Laqgħa informali tal-ministri tat-trasport tat-8 ta' April 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Laqgħa informali tal-ministri tat-trasport tat-8 ta' April 2022,

| — | wara li kkunsidra l-Patt Globali dwar ir-Rifuġjati tal-2018, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Patt Globali dwar ir-Rifuġjati tal-2018,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Versailles tal-Kapijiet ta' Stat jew ta' Gvern tal-UE tal-11 ta' Marzu 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Versailles tal-Kapijiet ta' Stat jew ta' Gvern tal-UE tal-11 ta' Marzu 2022,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-1 ta' Marzu 2022 dwar l-aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-1 ta' Marzu 2022 dwar l-aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna (2),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-24 ta' Marzu 2022 dwar il-ħtieġa ta' pjan ta' azzjoni urġenti tal-UE biex tiġi żgurata s-sigurtà tal-ikel kemm fl-UE kif ukoll barra l-UE fid-dawl tal-invażjoni Russa tal-Ukrajna (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-24 ta' Marzu 2022 dwar il-ħtieġa ta' pjan ta' azzjoni urġenti tal-UE biex tiġi żgurata s-sigurtà tal-ikel kemm fl-UE kif ukoll barra l-UE fid-dawl tal-invażjoni Russa tal-Ukrajna (3),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-7 ta' April 2022 dwar il-konklużjonijiet tal-laqgħa tal-Kunsill Ewropew tal-24 u l-25 ta' Marzu 2022: inklużi l-aħħar żviluppi tal-gwerra kontra l-Ukrajna u s-sanzjonijiet tal-UE kontra r-Russja u l-implimentazzjoni tagħhom (4), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-7 ta' April 2022 dwar il-konklużjonijiet tal-laqgħa tal-Kunsill Ewropew tal-24 u l-25 ta' Marzu 2022: inklużi l-aħħar żviluppi tal-gwerra kontra l-Ukrajna u s-sanzjonijiet tal-UE kontra r-Russja u l-implimentazzjoni tagħhom (4),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-7 ta' April 2022 dwar il-protezzjoni tal-UE tat-tfal u ż-żgħażagħ li qed jaħarbu minħabba l-gwerra fl-Ukrajna (5), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-7 ta' April 2022 dwar il-protezzjoni tal-UE tat-tfal u ż-żgħażagħ li qed jaħarbu minħabba l-gwerra fl-Ukrajna (5),

| — | wara li kkunsidra l-Pjan b'10 Punti tal-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija biex Jitnaqqas l-Użu taż-Żejt, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Pjan b'10 Punti tal-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija biex Jitnaqqas l-Użu taż-Żejt,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 132(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 132(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-mozzjoni għal riżoluzzjoni tal-Kumitat għat-Trasport u t-Turiżmu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-mozzjoni għal riżoluzzjoni tal-Kumitat għat-Trasport u t-Turiżmu,

| A. | billi l-UE adottat ħames pakketti ta' sanzjonijiet b'reazzjoni għall-gwerra illegali, mhux provokata u mhux ġustifikata ta' aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna; |
| --- | --- |

A.

billi l-UE adottat ħames pakketti ta' sanzjonijiet b'reazzjoni għall-gwerra illegali, mhux provokata u mhux ġustifikata ta' aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna;

| B. | billi mewġa ġdida ta' sanzjonijiet hija mistennija li tolqot lir-Russja aktar fis-setturi tat-trasport bit-triq u marittimu; |
| --- | --- |

B.

billi mewġa ġdida ta' sanzjonijiet hija mistennija li tolqot lir-Russja aktar fis-setturi tat-trasport bit-triq u marittimu;

| C. | billi fit-28 ta' Frar 2022, ir-Russja ħabbret, bħala ritaljazzjoni, projbizzjonijiet fuq l-użu tal-ispazju tal-ajru Russu, li jaffettwaw inġenji tal-ajru minn 36 pajjiż, inklużi l-Istati tal-UE; |
| --- | --- |

C.

billi fit-28 ta' Frar 2022, ir-Russja ħabbret, bħala ritaljazzjoni, projbizzjonijiet fuq l-użu tal-ispazju tal-ajru Russu, li jaffettwaw inġenji tal-ajru minn 36 pajjiż, inklużi l-Istati tal-UE;

| D. | billi l-Kunsill Ewropew naqqas l-abbozz tal-linja baġitarja għall-mobilità militari fl-ambitu tal-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa minn EUR 6,5 għal 1,69 biljun bħala parti mill-Qafas Finanzjarju Pluriennali 2021 sa 2027; |
| --- | --- |

D.

billi l-Kunsill Ewropew naqqas l-abbozz tal-linja baġitarja għall-mobilità militari fl-ambitu tal-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa minn EUR 6,5 għal 1,69 biljun bħala parti mill-Qafas Finanzjarju Pluriennali 2021 sa 2027;

| E. | billi, bl-ispazju tal-ajru Ukren magħluq, madwar 3,3 % tal-movimenti tat-traffiku tal-passiġġieri tal-ajru bl-ajru fl-Ewropa waqfu, minbarra t-titjiriet tal-passiġġieri bejn ir-Russja u l-Ewropa, li ammontaw għal 5,7 % tat-traffiku Ewropew totali fl-2021; |
| --- | --- |

E.

billi, bl-ispazju tal-ajru Ukren magħluq, madwar 3,3 % tal-movimenti tat-traffiku tal-passiġġieri tal-ajru bl-ajru fl-Ewropa waqfu, minbarra t-titjiriet tal-passiġġieri bejn ir-Russja u l-Ewropa, li ammontaw għal 5,7 % tat-traffiku Ewropew totali fl-2021;

| F. | billi fl-2020 kien hemm madwar 8 848 waqfa f'port minn madwar 535 bastiment li jtajru l-bandiera Russa fil-portijiet tal-Istati Membri tal-UE; |
| --- | --- |

F.

billi fl-2020 kien hemm madwar 8 848 waqfa f'port minn madwar 535 bastiment li jtajru l-bandiera Russa fil-portijiet tal-Istati Membri tal-UE;

| G. | billi s-sitwazzjoni fil-Baħar l-Iswed u fil-Baħar ta' Azov marret għall-agħar hekk kif il-flotta Russa qed timblokka r-reġjun u partijiet minn dawk l-ibħra ġew iddikjarati bħala żona ta' gwerra, b'rikonoxximent tar-riskju għas-sigurtà għat-traffiku marittimu li jgħaddi minn hemm; |
| --- | --- |

G.

billi s-sitwazzjoni fil-Baħar l-Iswed u fil-Baħar ta' Azov marret għall-agħar hekk kif il-flotta Russa qed timblokka r-reġjun u partijiet minn dawk l-ibħra ġew iddikjarati bħala żona ta' gwerra, b'rikonoxximent tar-riskju għas-sigurtà għat-traffiku marittimu li jgħaddi minn hemm;

| H. | billi, f'dik iż-żona, il-flotta Russa attakkat bastimenti b'sidien tal-UE jew b'operaturi tal-UE; |
| --- | --- |

H.

billi, f'dik iż-żona, il-flotta Russa attakkat bastimenti b'sidien tal-UE jew b'operaturi tal-UE;

| I. | billi l-baħħara Ukreni u Russi jikkostitwixxu 14,5 % tal-forza tax-xogħol globali tat-tbaħħir, u l-flotot tal-UE jiddependu ħafna minnhom; |
| --- | --- |

I.

billi l-baħħara Ukreni u Russi jikkostitwixxu 14,5 % tal-forza tax-xogħol globali tat-tbaħħir, u l-flotot tal-UE jiddependu ħafna minnhom;

| J. | billi t-tħassib fir-rigward tas-sigurtà u l-operabbiltà ġenerali tat-trasport ferrovjarju u marittimu lejn u mill-Ukrajna qed jikber; |
| --- | --- |

J.

billi t-tħassib fir-rigward tas-sigurtà u l-operabbiltà ġenerali tat-trasport ferrovjarju u marittimu lejn u mill-Ukrajna qed jikber;

| K. | billi x-xejra fil-prezz tal-fjuwil żdiedet f'dawn l-aħħar xhur, u dik is-sitwazzjoni marret għall-agħar minħabba l-gwerra illegali ta' aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna, u billi l-fjuwil jirrappreżenta wieħed mill-ogħla spejjeż għall-operaturi u għall-utenti tat-trasport; |
| --- | --- |

K.

billi x-xejra fil-prezz tal-fjuwil żdiedet f'dawn l-aħħar xhur, u dik is-sitwazzjoni marret għall-agħar minħabba l-gwerra illegali ta' aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna, u billi l-fjuwil jirrappreżenta wieħed mill-ogħla spejjeż għall-operaturi u għall-utenti tat-trasport;

| L. | billi d-destinazzjonijiet tat-turiżmu f'ħafna pajjiżi tal-UE se jieħdu daqqa ta' ħarta kbira oħra wara sentejn tal-pandemija li diġà kellha effett distruttiv fuq is-settur; |
| --- | --- |

L.

billi d-destinazzjonijiet tat-turiżmu f'ħafna pajjiżi tal-UE se jieħdu daqqa ta' ħarta kbira oħra wara sentejn tal-pandemija li diġà kellha effett distruttiv fuq is-settur;

1.

Itenni l-kundanna l-aktar qawwija possibbli tiegħu tal-gwerra ta' aggressjoni tal-Federazzjoni Russa kontra l-Ukrajna, kif ukoll l-involviment tal-Belarussja f'dik il-gwerra, u jesiġi lir-Russja ttemm minnufih kull attività militari fl-Ukrajna u tirtira mingħajr kundizzjonijiet il-forzi u t-tagħmir militari kollha mit-territorju kollu internazzjonalment rikonoxxut tal-Ukrajna;

2.

Jilqa' s-sanzjonijiet bla preċedent u li qed jevolvu tal-UE kontra r-Russja b'reazzjoni għall-aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna u jistieden lill-UE tkompli tevalwa u tadotta aktar sanzjonijiet effettivi fis-settur tat-trasport sabiex jiġi mminat il-finanzjament tal-magna tal-gwerra ta' Putin; jisħaq li din hija l-ewwel darba li s-settur tat-trasport kien immirat b'mod espliċitu fis-sanzjonijiet tal-UE kontra r-Russja;

3.

Ifakkar li t-trasport huwa mezz strateġiku għall-UE biex tipprovdi solidarjetà u appoġġ lill-Ukrajna u lill-persuni tagħha li qed ibatu, f'termini ta' loġistika, għajnuna umanitarja u l-evakwazzjoni u l-mobilità tar-rifuġjati;

4.

Jikkundanna bil-qawwa l-immirar intenzjonat tal-infrastruttura tat-trasport fl-Ukrajna mill-forzi Russi, peress li dan ifixkel il-kapaċità tal-awtoritajiet Ukreni li jevakwaw il-popolazzjoni ċivili u jittrasportaw merkanzija u provvisti essenzjali lill-persuni fil-bżonn; iħeġġeġ lill-UE tipprovdi assistenza finanzjarja lill-Ukrajna biex tgħinha tibni mill-ġdid l-infrastruttura tat-trasport tagħha;

5.

Jilqa' l-miżuri adottati mill-Kummissjoni biex tgħin lill-Istati Membri, lill-operaturi tat-trasport u lill-ħaddiema jkomplu l-operazzjonijiet tat-trasport u jappoġġjaw it-trasport tar-rifuġjati mill-Ukrajna u tal-għajnuna umanitarja; jirrikonoxxi l-qlubija tal-ħaddiema tat-trasport fl-Ukrajna, li qed ipoġġu ħajjithom f'riskju filwaqt li jkomplu jaħdmu għat-trasport tal-persuni u tal-merkanzija;

6.

Jilqa' l-linji gwida operazzjonali adottati mill-Kummissjoni biex jiġi żgurat it-tranżitu tal-persuni tal-Ukrajna mingħajr dokumenti validi abbord l-operaturi tat-trasport tal-UE;

7.

Ifaħħar lill-operaturi Ewropej tat-trasport talli offrew ivvjaġġar bla ħlas bil-ferrovija, bix-xarabank, bil-vapur u bl-ajruplan liċ-ċittadini Ukreni u lill-għadd kbir ta' inizjattivi ta' assoċjazzjonijiet u individwi, madwar l-UE, li jipprovdu trasport bla ħlas ta' merkanzija u ta' persuni lejn u mill-fruntiera Ukrena; jisħaq fuq il-fatt li bosta Ukreni li jixtiequ jmorru lura f'pajjiżhom jew li qegħdin jippruvaw isibu akkomodazzjoni fi Stat Membru ieħor ma jifilħux iħallsu l-prezz tal-biljett; jitlob lill-operaturi ferrovjarji jkomplu jippermettu lill-Ukreni jkollhom aċċess bla ħlas għall-ferroviji mingħajr prenotazzjoni u għall-postijiet mhux riżervati;

8.

Jirrimarka li dak il-kunflitt kontinwu kif ukoll ir-ritaljazzjoni tar-Russja kontra s-sanzjonijiet tal-UE għandhom impatt ukoll fuq is-settur tat-trasport tal-UE, li huwa mfixkel ħafna irrispettivament mill-mod tat-trasport;

9.

Jenfasizza l-fatt li ż-żieda fil-prezzijiet tal-fjuwil u t-tfixkil fil-ktajjen loġistiċi u tal-provvista huma fost il-konsegwenzi ewlenin li jaffettwaw il-modi kollha tat-trasport u joħolqu inċertezza kbira fis-swieq;

10.

Jemmen li l-operaturi tat-trasport ibbażati fl-UE u li huma proprjetà tal-UE b'rabtiet mas-suq Russu għandhom jiġu appoġġjati hekk kif jorjentaw mill-ġdid l-operazzjonijiet tat-trasport tagħhom lil hinn mir-Russja;

11.

Jistieden lill-Kummissjoni twettaq b'mod urġenti valutazzjoni ekonomika u soċjali tal-konsegwenzi tal-gwerra fuq il-modi kollha tat-trasport fis-suq tal-UE u tippreżenta malajr, fejn meħtieġ, appoġġ, inkluż permezz ta' miżuri leġiżlattivi u/jew finanzjarji ulterjuri, biex jittaffew l-effetti negattivi u jiġu żgurati kundizzjonijiet ekwi u li jiffunzjonaw tajjeb u t-tlestija ġusta għas-setturi Ewropej tat-trasport;

12.

Jisħaq li l-kriżi m'għandha twassal għall-ebda tidgħjif temporanju jew permanenti tad-drittijiet tal-ħaddiema tat-trasport;

Avjazzjoni

Avjazzjoni

| 13. | Jesprimi tħassib dwar l-impatt serju li l-kunflitt qed ikollu fuq is-settur tal-avjazzjoni fir-rigward tal-ispejjeż operatorji, li qed jagħmel kemm l-ispejjeż għat-trasport tal-passiġġieri kif ukoll tal-merkanzija aktar għoljin; jisħaq li l-kombinazzjoni tas-sanzjonijiet u tal-projbizzjonijiet fuq l-ajru ġiegħlet lill-kumpaniji tal-ajru jissospendu t-titjiriet tagħhom jew isibulhom rotta oħra; jirrimarka, barra minn hekk, li l-estensjonijiet massimi meħtieġa tar-rotot sabiex l-inġenji tal-ajru jevitaw l-ispazju tal-ajru Russu u Belarussu jvarjaw bejn tliet u erba' sigħat kull naħa li jwasslu għal kwistjonijiet ta' riforniment ta' fjuwil (waqfiet żejda, għalhekk spejjeż żejda), u sigħat ta' xogħol itwal għall-ekwipaġġ minn dawk previsti fir-regolamenti tal-UE; |
| --- | --- |

13.

Jesprimi tħassib dwar l-impatt serju li l-kunflitt qed ikollu fuq is-settur tal-avjazzjoni fir-rigward tal-ispejjeż operatorji, li qed jagħmel kemm l-ispejjeż għat-trasport tal-passiġġieri kif ukoll tal-merkanzija aktar għoljin; jisħaq li l-kombinazzjoni tas-sanzjonijiet u tal-projbizzjonijiet fuq l-ajru ġiegħlet lill-kumpaniji tal-ajru jissospendu t-titjiriet tagħhom jew isibulhom rotta oħra; jirrimarka, barra minn hekk, li l-estensjonijiet massimi meħtieġa tar-rotot sabiex l-inġenji tal-ajru jevitaw l-ispazju tal-ajru Russu u Belarussu jvarjaw bejn tliet u erba' sigħat kull naħa li jwasslu għal kwistjonijiet ta' riforniment ta' fjuwil (waqfiet żejda, għalhekk spejjeż żejda), u sigħat ta' xogħol itwal għall-ekwipaġġ minn dawk previsti fir-regolamenti tal-UE;

| 14. | Jirrimarka li l-Ukrajna u r-Russja huma fost il-produtturi ewlenin tat-titanju, il-metall ewlieni użat fil-manifattura tal-inġenji tal-ajru, u l-kunflitt li għaddej jista' jkollu impatt fuq il-provvista fil-futur qrib; |
| --- | --- |

14.

Jirrimarka li l-Ukrajna u r-Russja huma fost il-produtturi ewlenin tat-titanju, il-metall ewlieni użat fil-manifattura tal-inġenji tal-ajru, u l-kunflitt li għaddej jista' jkollu impatt fuq il-provvista fil-futur qrib;

| 15. | Jistieden lill-Kummissjoni tevalwa u, fejn meħtieġ, tippreżenta strateġija ta' appoġġ għal-linji tal-ajru tal-UE u l-forzi tax-xogħol tagħhom, li ntlaqtu b'mod sever, l-ewwel mill-pandemija tal-COVID-19 u issa minn projbizzjonijiet ta' titjiriet fuq ir-Russja u l-Belarussja, prezzijiet għoljin tal-fjuwil u tnaqqis fid-domanda; jisħaq, madankollu, fuq il-ħtieġa li jiġu żgurati kundizzjonijiet ekwi u kompetizzjoni ġusta bejn il-linji tal-ajru, b'mod partikolari meta jiġi pprovdut appoġġ finanzjarju; |
| --- | --- |

15.

Jistieden lill-Kummissjoni tevalwa u, fejn meħtieġ, tippreżenta strateġija ta' appoġġ għal-linji tal-ajru tal-UE u l-forzi tax-xogħol tagħhom, li ntlaqtu b'mod sever, l-ewwel mill-pandemija tal-COVID-19 u issa minn projbizzjonijiet ta' titjiriet fuq ir-Russja u l-Belarussja, prezzijiet għoljin tal-fjuwil u tnaqqis fid-domanda; jisħaq, madankollu, fuq il-ħtieġa li jiġu żgurati kundizzjonijiet ekwi u kompetizzjoni ġusta bejn il-linji tal-ajru, b'mod partikolari meta jiġi pprovdut appoġġ finanzjarju;

| 16. | Jiddeplora l-fatt li r-Russja, bi ksur ċar tar-regoli internazzjonali dwar l-avjazzjoni ċivili (il-Konvenzjoni ta' Chicago) approvat liġi li timponi reġistrazzjoni mill-ġdid ta' ajruplani mikrija minn kumpaniji barranin fir-reġistru tal-inġenji tal-ajru tar-Russja; jinsisti li tali serq ma jistax jiġi ttollerat u jitlob ir-ritorn immedjat tal-ajruplani inkwistjoni lis-sidien legali tagħhom; jilqa' d-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tinkludi fil-Lista tas-Sikurezza tal-Ajru t-trasportaturi Russi li joperaw inġenji tal-ajru koperti minn din ir-reġistrazzjoni mill-ġdid, minħabba li l-awtoritajiet Russi ma għandhomx il-kapaċità ta' sorveljanza tas-sikurezza tal-ajrunavigabbiltà għall-mijiet ta' inġenji tal-ajru rreġistrati mill-ġdid; jisħaq li l-awtoritajiet Russi se jkunu unikament responsabbli talli jpoġġu l-ħajja taċ-ċittadini tagħhom f'riskju meta joperaw dawn l-inġenji tal-ajru misruqa fl-ajru Russu mingħajr ma jkunu jistgħu jissodisfaw ir-rekwiżiti ta' sigurtà meħtieġa; |
| --- | --- |

16.

Jiddeplora l-fatt li r-Russja, bi ksur ċar tar-regoli internazzjonali dwar l-avjazzjoni ċivili (il-Konvenzjoni ta' Chicago) approvat liġi li timponi reġistrazzjoni mill-ġdid ta' ajruplani mikrija minn kumpaniji barranin fir-reġistru tal-inġenji tal-ajru tar-Russja; jinsisti li tali serq ma jistax jiġi ttollerat u jitlob ir-ritorn immedjat tal-ajruplani inkwistjoni lis-sidien legali tagħhom; jilqa' d-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tinkludi fil-Lista tas-Sikurezza tal-Ajru t-trasportaturi Russi li joperaw inġenji tal-ajru koperti minn din ir-reġistrazzjoni mill-ġdid, minħabba li l-awtoritajiet Russi ma għandhomx il-kapaċità ta' sorveljanza tas-sikurezza tal-ajrunavigabbiltà għall-mijiet ta' inġenji tal-ajru rreġistrati mill-ġdid; jisħaq li l-awtoritajiet Russi se jkunu unikament responsabbli talli jpoġġu l-ħajja taċ-ċittadini tagħhom f'riskju meta joperaw dawn l-inġenji tal-ajru misruqa fl-ajru Russu mingħajr ma jkunu jistgħu jissodisfaw ir-rekwiżiti ta' sigurtà meħtieġa;

| 17. | Jitlob azzjoni kontinwa mill-UE biex twaqqaf lill-merċenarji mill-Grupp Wagner u lill-ġellieda barranin mis-Sirja, eċċ. milli jingħaqdu b'mod effettiv mal-battalja fl-Ukrajna sabiex iwettqu atroċitajiet kontra l-popolazzjoni ċivili; jitlob għalhekk li r-Rappreżentant Għoli jesiġi b'mod partikolari li l-gvernijiet tat-Turkija, tal-Georgia, tal-Ażerbajġan u tal-Iraq, kif ukoll il-gvernijiet tar-repubbliki tal-Asja Ċentrali, jagħlqu l-ispazju tal-ajru tagħhom lil kwalunkwe ajruplan militari jew privat Russu, Iranjan jew Sirjan, jew lil kwalunkwe linja tal-ajru regolari, li tittrasporta merċenarji bħal dawn; jitlob li l-lista sewda tal-UE ta' kwalunkwe linja tal-ajru li tista' tipparteċipa f'tali trasport; |
| --- | --- |

17.

Jitlob azzjoni kontinwa mill-UE biex twaqqaf lill-merċenarji mill-Grupp Wagner u lill-ġellieda barranin mis-Sirja, eċċ. milli jingħaqdu b'mod effettiv mal-battalja fl-Ukrajna sabiex iwettqu atroċitajiet kontra l-popolazzjoni ċivili; jitlob għalhekk li r-Rappreżentant Għoli jesiġi b'mod partikolari li l-gvernijiet tat-Turkija, tal-Georgia, tal-Ażerbajġan u tal-Iraq, kif ukoll il-gvernijiet tar-repubbliki tal-Asja Ċentrali, jagħlqu l-ispazju tal-ajru tagħhom lil kwalunkwe ajruplan militari jew privat Russu, Iranjan jew Sirjan, jew lil kwalunkwe linja tal-ajru regolari, li tittrasporta merċenarji bħal dawn; jitlob li l-lista sewda tal-UE ta' kwalunkwe linja tal-ajru li tista' tipparteċipa f'tali trasport;

Marittimu

Marittimu

| 18. | Jilqa' t-tielet pilastru tal-Kummissjoni tal-ħames pakkett ta' sanzjonijiet kontra r-Russja relatati mal-projbizzjoni fuq il-bastimenti li jtajru l-bandiera Russa u l-bastimenti operati mir-Russja milli jaċċessaw il-portijiet tal-UE; jemmen li f'dan ir-rigward l-Aġenzija Ewropea għas-Sigurtà Marittima jista' jkollha rwol importanti fl-għoti ta' lista ċara ta' bastimenti Russi li għandhom jiġu pprojbiti mill-portijiet tal-UE, filwaqt li jitqiesu dawk il-bastimenti li ilhom li bidlu l-bandiera tagħhom jew li ġew irreġistrati mill-ġdid mill-24 ta' Frar 2022; |
| --- | --- |

18.

Jilqa' t-tielet pilastru tal-Kummissjoni tal-ħames pakkett ta' sanzjonijiet kontra r-Russja relatati mal-projbizzjoni fuq il-bastimenti li jtajru l-bandiera Russa u l-bastimenti operati mir-Russja milli jaċċessaw il-portijiet tal-UE; jemmen li f'dan ir-rigward l-Aġenzija Ewropea għas-Sigurtà Marittima jista' jkollha rwol importanti fl-għoti ta' lista ċara ta' bastimenti Russi li għandhom jiġu pprojbiti mill-portijiet tal-UE, filwaqt li jitqiesu dawk il-bastimenti li ilhom li bidlu l-bandiera tagħhom jew li ġew irreġistrati mill-ġdid mill-24 ta' Frar 2022;

| 19. | Jitlob, madankollu, li wieħed imur lil hinn minn dawn il-miżuri sabiex tiġi evitata ċ-ċirkomvenzjoni tagħhom u li ma jitħallewx jieqfu l-bastiment kollha fil-portijiet tal-UE, irrispettivament minn min huwa s-sid jew l-operatur tagħhom, jekk dawn jieqfu wkoll f'portijiet Russi tul ir-rotta tagħhom, ħlief meta raġunijiet umanitarji ġġustifikati meħtieġa jkunu jirrikjedu l-waqfa; jilqa' diġà d-deċiżjoni volontarja ta' diversi mill-akbar kumpaniji tat-trasport marittimu fid-dinja bbażati fl-Ewropa, li jwaqqfu l-prenotazzjonijiet kollha tal-merkanzija lejn u mir-Russja sa avviż ulterjuri; |
| --- | --- |

19.

Jitlob, madankollu, li wieħed imur lil hinn minn dawn il-miżuri sabiex tiġi evitata ċ-ċirkomvenzjoni tagħhom u li ma jitħallewx jieqfu l-bastiment kollha fil-portijiet tal-UE, irrispettivament minn min huwa s-sid jew l-operatur tagħhom, jekk dawn jieqfu wkoll f'portijiet Russi tul ir-rotta tagħhom, ħlief meta raġunijiet umanitarji ġġustifikati meħtieġa jkunu jirrikjedu l-waqfa; jilqa' diġà d-deċiżjoni volontarja ta' diversi mill-akbar kumpaniji tat-trasport marittimu fid-dinja bbażati fl-Ewropa, li jwaqqfu l-prenotazzjonijiet kollha tal-merkanzija lejn u mir-Russja sa avviż ulterjuri;

| 20. | Jitlob li l-bastimenti kollha li jixtiequ jieqfu f'port tal-UE jkunu pprojbiti milli jittrasportaw fjuwil tal-bastimenti fil-portijiet Russi jew minn bastimenti tal-bunkering Russi fuq il-baħar; |
| --- | --- |

20.

Jitlob li l-bastimenti kollha li jixtiequ jieqfu f'port tal-UE jkunu pprojbiti milli jittrasportaw fjuwil tal-bastimenti fil-portijiet Russi jew minn bastimenti tal-bunkering Russi fuq il-baħar;

| 21. | Jemmen li l-Aġenzija Ewropea għas-Sigurtà Marittima għandha, f'dak ir-rigward, tipprovdi gwida dwar l-applikazzjoni uniformi ta' tali sanzjonijiet, filwaqt li żżomm kundizzjonijiet ekwi għall-portijiet tal-UE; |
| --- | --- |

21.

Jemmen li l-Aġenzija Ewropea għas-Sigurtà Marittima għandha, f'dak ir-rigward, tipprovdi gwida dwar l-applikazzjoni uniformi ta' tali sanzjonijiet, filwaqt li żżomm kundizzjonijiet ekwi għall-portijiet tal-UE;

| 22. | Jitlob lill-gvernijiet u lill-awtoritajiet pubbliċi kompetenti, kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f'dak tal-UE, biex jerfgħu r-responsabbiltajiet tagħhom u jallokaw biżżejjed persunal u riżorsi ħalli jiżguraw applikazzjoni bla xkiel tal-miżuri, filwaqt li jevitaw aktar dewmien fil-katina tal-provvista li diġà ġiet imfixkla; |
| --- | --- |

22.

Jitlob lill-gvernijiet u lill-awtoritajiet pubbliċi kompetenti, kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f'dak tal-UE, biex jerfgħu r-responsabbiltajiet tagħhom u jallokaw biżżejjed persunal u riżorsi ħalli jiżguraw applikazzjoni bla xkiel tal-miżuri, filwaqt li jevitaw aktar dewmien fil-katina tal-provvista li diġà ġiet imfixkla;

| 23. | Jieħu nota tal-fatt li għadd kbir ta' bastimenti bħalissa huma mblukkati fir-reġjuni; itenni l-appelli mill-Kummissjoni u mill-Istati Membri għas-sikurezza u s-sigurtà għat-tbaħħir internazzjonali fiż-żona bħala kwistjoni ta' urġenza, u li tiġi żgurata b'mod partikolari s-sikurezza tal-baħħara; jappella għall-forniment mill-ġdid urġenti tal-bastimenti kkonċernati bil-provvisti vitali meħtieġa mill-baħħara tagħhom, u għall-implimentazzjoni ta' kuritur marittimu sikur blu biex tkun tista' ssir l-evakwazzjoni sikura tal-baħħara u tal-bastimenti miż-żoni b'riskju għoli u affettwati fil-Baħar l-Iswed u fil-Baħar ta' Azov; |
| --- | --- |

23.

Jieħu nota tal-fatt li għadd kbir ta' bastimenti bħalissa huma mblukkati fir-reġjuni; itenni l-appelli mill-Kummissjoni u mill-Istati Membri għas-sikurezza u s-sigurtà għat-tbaħħir internazzjonali fiż-żona bħala kwistjoni ta' urġenza, u li tiġi żgurata b'mod partikolari s-sikurezza tal-baħħara; jappella għall-forniment mill-ġdid urġenti tal-bastimenti kkonċernati bil-provvisti vitali meħtieġa mill-baħħara tagħhom, u għall-implimentazzjoni ta' kuritur marittimu sikur blu biex tkun tista' ssir l-evakwazzjoni sikura tal-baħħara u tal-bastimenti miż-żoni b'riskju għoli u affettwati fil-Baħar l-Iswed u fil-Baħar ta' Azov;

| 24. | Jiddeplora li għadd ta' mini tal-baħar galleġġanti li mhuma mwaħħla ma' xejn dan l-aħħar kienu qed jheddu l-ħajja tal-baħħara u tal-passiġġieri, kif ukoll il-flussi kummerċjali internazzjonali fil-Baħar l-Iswed, u jitlob appoġġ internazzjonali għall-isforzi ta' tneħħija tal-mini tal-pajjiżi littorali; |
| --- | --- |

24.

Jiddeplora li għadd ta' mini tal-baħar galleġġanti li mhuma mwaħħla ma' xejn dan l-aħħar kienu qed jheddu l-ħajja tal-baħħara u tal-passiġġieri, kif ukoll il-flussi kummerċjali internazzjonali fil-Baħar l-Iswed, u jitlob appoġġ internazzjonali għall-isforzi ta' tneħħija tal-mini tal-pajjiżi littorali;

| 25. | Jesprimi tħassib dwar l-impatt tat-tbaħħir internazzjonali, tal-loġistika, tal-ktajjen tal-provvista u tal-prezzijiet tal-fjuwils, speċjalment fir-rati tal-merkanzija, fis-settur marittimu; |
| --- | --- |

25.

Jesprimi tħassib dwar l-impatt tat-tbaħħir internazzjonali, tal-loġistika, tal-ktajjen tal-provvista u tal-prezzijiet tal-fjuwils, speċjalment fir-rati tal-merkanzija, fis-settur marittimu;

Ferrovija

Ferrovija

| 26. | Jesprimi dispjaċir għall-fatt li għalissa ma hemm l-ebda projbizzjoni diretta fuq l-operazzjonijiet tat-trasport bil-ferrovija ma' Russian Railways; jinnota, madankollu, li Russian Railways żdiedet mal-lista ta' entitajiet u korpi ġuridiċi soġġetti għal restrizzjonijiet finanzjarji; |
| --- | --- |

26.

Jesprimi dispjaċir għall-fatt li għalissa ma hemm l-ebda projbizzjoni diretta fuq l-operazzjonijiet tat-trasport bil-ferrovija ma' Russian Railways; jinnota, madankollu, li Russian Railways żdiedet mal-lista ta' entitajiet u korpi ġuridiċi soġġetti għal restrizzjonijiet finanzjarji;

| 27. | Jirrimarka li l-ferroviji xorta jistgħu jivvjaġġaw mir-Russja, b'mod partikolari l-ferroviji tal-merkanzija li joperaw bejn l-Ewropa u ċ-Ċina; jinnota, madankollu, li l-kunflitt qed ikollu impatt drammatiku fuq il-flussi tat-trasport tal-merkanzija bil-ferrovija bejn l-Asja u l-Ewropa, u dan joħloq inċertezza għan-negozji li joperaw ferroviji u trasport tal-merkanzija bil-baħar; |
| --- | --- |

27.

Jirrimarka li l-ferroviji xorta jistgħu jivvjaġġaw mir-Russja, b'mod partikolari l-ferroviji tal-merkanzija li joperaw bejn l-Ewropa u ċ-Ċina; jinnota, madankollu, li l-kunflitt qed ikollu impatt drammatiku fuq il-flussi tat-trasport tal-merkanzija bil-ferrovija bejn l-Asja u l-Ewropa, u dan joħloq inċertezza għan-negozji li joperaw ferroviji u trasport tal-merkanzija bil-baħar;

| 28. | Jisħaq li l-merkanzija fuq il-ferroviji tal-merkanzija qed tiltaqa' ma' ostakli fiżiċi, b'eluf ta' vaguni mwaħħla fil-kjuwijiet fil-fruntiera tal-Ukrajna u tal-pajjiżi tal-UE; jistieden lill-Kummissjoni tappoġġja lill-Ukrajna fl-isforzi tagħha biex tiddevja l-flussi tat-traffiku, tistabbilixxi konnessjonijiet ġodda u tistabbilixxi rotot kummerċjali rapidi, peress li din hija xi ħaġa partikolarment urġenti għat-trasport ta' prodotti li jitħassru bħall-qamħ; jilqa', f'dan ir-rigward, l-inizjattiva “Getreidebrücke”, li permezz tagħha l-operaturi ferrovjarji Ukreni u tal-UE qed jikkollaboraw biex jiżguraw li l-prodotti u l-makkinarji agrikoli jkunu jistgħu jidħlu u joħorġu mill-Ukrajna; bl-istess mod, jilqa' l-isforzi tar-Rumanija biex terġa' tqajjem linji ferrovjarji li m'għadhomx jintużaw li jgħaqqdu lir-Rumanija mal-Ukrajna u li jistgħu jkomplu jtaffu l-pressjoni fuq ir-rotot tat-trasport lejn u 'l barra mill-Ukrajna; jemmen li l-UE għandha tinkoraġġixxi u tiffaċilita inizjattivi bħal dawn; |
| --- | --- |

28.

Jisħaq li l-merkanzija fuq il-ferroviji tal-merkanzija qed tiltaqa' ma' ostakli fiżiċi, b'eluf ta' vaguni mwaħħla fil-kjuwijiet fil-fruntiera tal-Ukrajna u tal-pajjiżi tal-UE; jistieden lill-Kummissjoni tappoġġja lill-Ukrajna fl-isforzi tagħha biex tiddevja l-flussi tat-traffiku, tistabbilixxi konnessjonijiet ġodda u tistabbilixxi rotot kummerċjali rapidi, peress li din hija xi ħaġa partikolarment urġenti għat-trasport ta' prodotti li jitħassru bħall-qamħ; jilqa', f'dan ir-rigward, l-inizjattiva “Getreidebrücke”, li permezz tagħha l-operaturi ferrovjarji Ukreni u tal-UE qed jikkollaboraw biex jiżguraw li l-prodotti u l-makkinarji agrikoli jkunu jistgħu jidħlu u joħorġu mill-Ukrajna; bl-istess mod, jilqa' l-isforzi tar-Rumanija biex terġa' tqajjem linji ferrovjarji li m'għadhomx jintużaw li jgħaqqdu lir-Rumanija mal-Ukrajna u li jistgħu jkomplu jtaffu l-pressjoni fuq ir-rotot tat-trasport lejn u 'l barra mill-Ukrajna; jemmen li l-UE għandha tinkoraġġixxi u tiffaċilita inizjattivi bħal dawn;

| 29. | Jistieden lill-Kummissjoni tappoġġja lill-Ukrajna u l-isforzi tagħha biex issaħħaħ il-konnessjonijiet ferrovjarji bejn l-Ukrajna u l-UE; |
| --- | --- |

29.

Jistieden lill-Kummissjoni tappoġġja lill-Ukrajna u l-isforzi tagħha biex issaħħaħ il-konnessjonijiet ferrovjarji bejn l-Ukrajna u l-UE;

| 30. | Ifaħħar l-eroiżmu tal-ħaddiema ferrovjarji Ukreni li, minkejja t-theddida kostanti għal ħajjithom, huma impenjati li jevakwaw il-popolazzjoni tal-Ukrajna minn żoni ta' gwerra, ikomplu jwasslu posta, pagamenti tal-pensjoni, mediċini u prodotti umanitarji u tal-ikel, jittrasportaw il-proprjetà ta' kumpaniji, istituzzjonijiet u organizzazzjonijiet nazzjonali lejn ir-reġjuni sikuri tal-Ukrajna, u jiżguraw li l-kummerċ internazzjonali u l-kuntatti diplomatiċi attivi fl-ogħla livell ikunu jistgħu jkomplu; |
| --- | --- |

30.

Ifaħħar l-eroiżmu tal-ħaddiema ferrovjarji Ukreni li, minkejja t-theddida kostanti għal ħajjithom, huma impenjati li jevakwaw il-popolazzjoni tal-Ukrajna minn żoni ta' gwerra, ikomplu jwasslu posta, pagamenti tal-pensjoni, mediċini u prodotti umanitarji u tal-ikel, jittrasportaw il-proprjetà ta' kumpaniji, istituzzjonijiet u organizzazzjonijiet nazzjonali lejn ir-reġjuni sikuri tal-Ukrajna, u jiżguraw li l-kummerċ internazzjonali u l-kuntatti diplomatiċi attivi fl-ogħla livell ikunu jistgħu jkomplu;

| 31. | Iqis li l-attakk Russu fuq l-Ukrajna u l-ħtiġijiet tat-trasport li jirriżultaw fl-UE ssottolinjaw il-ħtieġa li s-sistema ferrovjarja tal-UE takkomoda volumi akbar ta' passiġġieri u merkanzija; jistieden, għalhekk, lill-Istati Membri jaċċelleraw l-istandardizzazzjoni, l-armonizzazzjoni u l-interoperabbiltà tas-sistemi ferrovjarji fl-Istati Membri kollha u lill-Kummissjoni biex tkompli timmonitorja l-implimentazzjoni u għan-nuqqasijiet li jifdal; |
| --- | --- |

31.

Iqis li l-attakk Russu fuq l-Ukrajna u l-ħtiġijiet tat-trasport li jirriżultaw fl-UE ssottolinjaw il-ħtieġa li s-sistema ferrovjarja tal-UE takkomoda volumi akbar ta' passiġġieri u merkanzija; jistieden, għalhekk, lill-Istati Membri jaċċelleraw l-istandardizzazzjoni, l-armonizzazzjoni u l-interoperabbiltà tas-sistemi ferrovjarji fl-Istati Membri kollha u lill-Kummissjoni biex tkompli timmonitorja l-implimentazzjoni u għan-nuqqasijiet li jifdal;

| 32. | Jistieden lill-Kummissjoni tniedi minnufih negozjati mal-Ukrajna dwar il-liberalizzazzjoni tat-trasport internazzjonali tal-merkanzija bil-ferrovija u fl-ilmijiet navigabbli interni biex tiżgura rotot tat-trasport u tiggarantixxi ktajjen ta' provvista mingħajr interruzzjoni għall-prodotti agrikoli u prodotti bażiċi oħra lejn l-Ewropa u l-bqija tad-dinja; |
| --- | --- |

32.

Jistieden lill-Kummissjoni tniedi minnufih negozjati mal-Ukrajna dwar il-liberalizzazzjoni tat-trasport internazzjonali tal-merkanzija bil-ferrovija u fl-ilmijiet navigabbli interni biex tiżgura rotot tat-trasport u tiggarantixxi ktajjen ta' provvista mingħajr interruzzjoni għall-prodotti agrikoli u prodotti bażiċi oħra lejn l-Ewropa u l-bqija tad-dinja;

| 33. | Jissottolinja l-erojiżmu ta' xi ħaddiema Belarussi fil-qasam ferrovjarju li wettqu sabotaġġ fuq l-iskjerament ta' forzi Russi li attakkaw lill-Ukrajna u jistieden liċ-ċittadini kollha fir-Russja u fil-Belarussja jsegwu l-eżempju tagħhom ta' reżistenza ċivili għal din il-gwerra atroċi ta' aggressjoni; |
| --- | --- |

33.

Jissottolinja l-erojiżmu ta' xi ħaddiema Belarussi fil-qasam ferrovjarju li wettqu sabotaġġ fuq l-iskjerament ta' forzi Russi li attakkaw lill-Ukrajna u jistieden liċ-ċittadini kollha fir-Russja u fil-Belarussja jsegwu l-eżempju tagħhom ta' reżistenza ċivili għal din il-gwerra atroċi ta' aggressjoni;

Triq

Triq

| 34. | Jilqa' l-azzjoni tal-Kummissjoni biex tiżgura r-ritorn tas-sewwieqa tat-trakkijiet Ewropej miż-żona ta' kunflitt, u t-trasport ta' merkanzija bit-triq lejn l-Ukrajna u l-Moldova; |
| --- | --- |

34.

Jilqa' l-azzjoni tal-Kummissjoni biex tiżgura r-ritorn tas-sewwieqa tat-trakkijiet Ewropej miż-żona ta' kunflitt, u t-trasport ta' merkanzija bit-triq lejn l-Ukrajna u l-Moldova;

| 35. | Jilqa' s-sanzjonijiet reċenti li jipprojbixxu lill-impriżi tat-trasport bit-triq stabbiliti fir-Russja u fil-Belarussja milli jġorru merkanzija bit-triq fit-territorju tal-Unjoni Ewropea, peress li se jillimitaw drastikament l-għażliet tal-industrija Russa biex tikseb merkanzija ewlenija; |
| --- | --- |

35.

Jilqa' s-sanzjonijiet reċenti li jipprojbixxu lill-impriżi tat-trasport bit-triq stabbiliti fir-Russja u fil-Belarussja milli jġorru merkanzija bit-triq fit-territorju tal-Unjoni Ewropea, peress li se jillimitaw drastikament l-għażliet tal-industrija Russa biex tikseb merkanzija ewlenija;

| 36. | Jirrimarka li t-trasport ta' merkanzija lejn l-Ukrajna u l-Istati Membri li jmissu b'influssi kbar ta' rifuġjati jissogra li jolqot l-ostakli regolatorji; jilqa' l-passi meħuda mill-Kummissjoni biex tiċċara, u tħeġġeġ lill-Istati Membri japplikaw, ċerti miżuri li jiffaċilitaw l-operazzjonijiet tat-trasport bit-triq imwettqa fiċ-ċirkostanzi eċċezzjonali maħluqa mill-aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna bħall-għoti ta' kards ta' sewwieqa temporanji lil sewwieqa Ukreni li joperaw fl-UE li ma jistgħux jirritornaw lejn l-Ukrajna biex iġeddu l-kards skaduti tagħhom, l-adozzjoni ta' eżenzjonijiet temporanji mir-regoli dwar il-ħinijiet tas-sewqan u tal-mistrieħ filwaqt li jiġu żgurati l-benesseri u s-sikurezza tas-sewwieqa, l-eżenzjoni mill-ħlas ta' pedaġġi għat-trasport meqjusa bħala servizz ta' emerġenza u eżenzjonijiet mill-awtorizzazzjoni tat-trasport għall-ġarr tal-prodotti kollha meħtieġa għall-kura medika; jenfasizza l-fatt li s-sewwieqa tat-trakkijiet Ukreni fl-Ewropa jinsabu taħt tensjoni kbira minħabba l-gwerra f'pajjiżhom; jistieden lill-Kummissjoni timplimenta strateġija biex tgħin lis-sewwieqa tat-trakkijiet mill-Ukrajna jerġgħu jingħaqdu mal-familji tagħhom li ġew spostati fl-Unjoni Ewropea u tiżgura li l-Istati Membri jipprovdu assistenza lis-sewwieqa fil-bżonn; |
| --- | --- |

36.

Jirrimarka li t-trasport ta' merkanzija lejn l-Ukrajna u l-Istati Membri li jmissu b'influssi kbar ta' rifuġjati jissogra li jolqot l-ostakli regolatorji; jilqa' l-passi meħuda mill-Kummissjoni biex tiċċara, u tħeġġeġ lill-Istati Membri japplikaw, ċerti miżuri li jiffaċilitaw l-operazzjonijiet tat-trasport bit-triq imwettqa fiċ-ċirkostanzi eċċezzjonali maħluqa mill-aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna bħall-għoti ta' kards ta' sewwieqa temporanji lil sewwieqa Ukreni li joperaw fl-UE li ma jistgħux jirritornaw lejn l-Ukrajna biex iġeddu l-kards skaduti tagħhom, l-adozzjoni ta' eżenzjonijiet temporanji mir-regoli dwar il-ħinijiet tas-sewqan u tal-mistrieħ filwaqt li jiġu żgurati l-benesseri u s-sikurezza tas-sewwieqa, l-eżenzjoni mill-ħlas ta' pedaġġi għat-trasport meqjusa bħala servizz ta' emerġenza u eżenzjonijiet mill-awtorizzazzjoni tat-trasport għall-ġarr tal-prodotti kollha meħtieġa għall-kura medika; jenfasizza l-fatt li s-sewwieqa tat-trakkijiet Ukreni fl-Ewropa jinsabu taħt tensjoni kbira minħabba l-gwerra f'pajjiżhom; jistieden lill-Kummissjoni timplimenta strateġija biex tgħin lis-sewwieqa tat-trakkijiet mill-Ukrajna jerġgħu jingħaqdu mal-familji tagħhom li ġew spostati fl-Unjoni Ewropea u tiżgura li l-Istati Membri jipprovdu assistenza lis-sewwieqa fil-bżonn;

| 37. | Jistieden lill-Kummissjoni tkompli tesplora modi kif tappoġġja t-trasport tal-passiġġieri jew kwalunkwe tip ta' merkanzija lejn/mill-Ukrajna u l-pajjiżi ġirien tal-UE tagħha bħala għajnuna umanitarja u taħseb għall-għajnuna meħtieġa f'termini ta' pedaġġi stradali, tariffi infrastrutturali, aċċess matul tmiem il-ġimgħa, tassazzjoni eċċ.; |
| --- | --- |

37.

Jistieden lill-Kummissjoni tkompli tesplora modi kif tappoġġja t-trasport tal-passiġġieri jew kwalunkwe tip ta' merkanzija lejn/mill-Ukrajna u l-pajjiżi ġirien tal-UE tagħha bħala għajnuna umanitarja u taħseb għall-għajnuna meħtieġa f'termini ta' pedaġġi stradali, tariffi infrastrutturali, aċċess matul tmiem il-ġimgħa, tassazzjoni eċċ.;

| 38. | Jappoġġa l-konklużjoni immedjata tal-ftehim dwar it-trasport ta' merkanzija bit-triq bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ukrajna u jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jibdew japplikaw il-ftehim immedjatament fuq bażi proviżorja; |
| --- | --- |

38.

Jappoġġa l-konklużjoni immedjata tal-ftehim dwar it-trasport ta' merkanzija bit-triq bejn l-Unjoni Ewropea u l-Ukrajna u jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jibdew japplikaw il-ftehim immedjatament fuq bażi proviżorja;

| 39. | Jappoġġja l-proposta tal-Kummissjoni li tikkonkludi ftehimiet dwar it-trasport mal-Ukrajna u mal-Moldova, billi parzjalment tilliberalizza t-trasport bit-triq għat-trasportaturi tal-merkanzija tagħhom, li se jippermetti li l-oġġetti importanti tal-esportazzjoni jiġu ttrasferiti minn rotot tal-baħar – li bħalissa mhumiex disponibbli minħabba l-aggressjoni militari Russa – u li jsir użu akbar mill-portijiet tal-baħar tal-UE għall-oġġetti tal-esportazzjoni u tal-importazzjoni lejn u mill-Ukrajna; jappoġġja bil-qawwa f'dan ir-rigward ir-riabilitazzjoni rapida tal-konnessjonijiet ferrovjarji u tal-passaġġi fuq l-ilma li qabel kienu abbandunati, b'mod partikolari, bejn l-Ukrajna u r-Rumanija; |
| --- | --- |

39.

Jappoġġja l-proposta tal-Kummissjoni li tikkonkludi ftehimiet dwar it-trasport mal-Ukrajna u mal-Moldova, billi parzjalment tilliberalizza t-trasport bit-triq għat-trasportaturi tal-merkanzija tagħhom, li se jippermetti li l-oġġetti importanti tal-esportazzjoni jiġu ttrasferiti minn rotot tal-baħar – li bħalissa mhumiex disponibbli minħabba l-aggressjoni militari Russa – u li jsir użu akbar mill-portijiet tal-baħar tal-UE għall-oġġetti tal-esportazzjoni u tal-importazzjoni lejn u mill-Ukrajna; jappoġġja bil-qawwa f'dan ir-rigward ir-riabilitazzjoni rapida tal-konnessjonijiet ferrovjarji u tal-passaġġi fuq l-ilma li qabel kienu abbandunati, b'mod partikolari, bejn l-Ukrajna u r-Rumanija;

| 40. | Jenfasizza l-importanza vitali li jinfetħu kurituri tat-trasport ekoloġiku lejn u mill-Ukrajna sabiex l-Ukrajna tingħata l-inputs kollha meħtieġa biex iżżid il-produzzjoni agrikola tagħha (eż. pestiċidi, fertilizzanti u żrieragħ) u biex l-iskambji agrikoli mal-Ukrajna jkunu jistgħu jkomplu; |
| --- | --- |

40.

Jenfasizza l-importanza vitali li jinfetħu kurituri tat-trasport ekoloġiku lejn u mill-Ukrajna sabiex l-Ukrajna tingħata l-inputs kollha meħtieġa biex iżżid il-produzzjoni agrikola tagħha (eż. pestiċidi, fertilizzanti u żrieragħ) u biex l-iskambji agrikoli mal-Ukrajna jkunu jistgħu jkomplu;

TEN-T u mobilità militari

TEN-T u mobilità militari

| 41. | Jilqa' l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-estensjoni tan-network trans-Ewropew tat-Trasport (TEN-T) lejn pajjiżi terzi ġirien u jħeġġeġ li jintuża r-rieżami tat-TEN-T li għaddej biex jiffoka fuq żieda kbira fl-investiment fil-konnessjonijiet tal-infrastruttura tat-trasport mal-Balkani tal-Punent, mal-Moldova, mal-Georgia u mal-Ukrajna; jitlob, barra minn hekk, lill-Kummissjoni, lill-Kunsill u lill-Parlament biex flimkien iqisu r-reviżjoni tat-TEN-T li għaddejja bħala opportunità biex jirrieżaminaw il-mapep il-ġodda tat-TEN-T kif proposti f'Diċembru 2021 u jipproponu addendum għall-Ukrajna, għall-Moldova u għall-Georgia b'mod partikolari sabiex jadattaw għas-sitwazzjoni kompletament ġdida tal-ħtiġijiet tat-trasport ikkawżata mill-gwerra illegali ta' aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna; jitlob ukoll lill-Kummissjoni tipproponi Komunità tat-Trasport tal-“Ewropa tal-Lvant” jew tas-“Sħubija tal-Lvant” tal-UE, inkluż Qafas ta' Investiment tal-Ewropa tal-Lvant, li tista' tkun parzjalment immudellata fuq il-Komunità tat-Trasport tal-Balkani tal-Punent; |
| --- | --- |

41.

Jilqa' l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-estensjoni tan-network trans-Ewropew tat-Trasport (TEN-T) lejn pajjiżi terzi ġirien u jħeġġeġ li jintuża r-rieżami tat-TEN-T li għaddej biex jiffoka fuq żieda kbira fl-investiment fil-konnessjonijiet tal-infrastruttura tat-trasport mal-Balkani tal-Punent, mal-Moldova, mal-Georgia u mal-Ukrajna; jitlob, barra minn hekk, lill-Kummissjoni, lill-Kunsill u lill-Parlament biex flimkien iqisu r-reviżjoni tat-TEN-T li għaddejja bħala opportunità biex jirrieżaminaw il-mapep il-ġodda tat-TEN-T kif proposti f'Diċembru 2021 u jipproponu addendum għall-Ukrajna, għall-Moldova u għall-Georgia b'mod partikolari sabiex jadattaw għas-sitwazzjoni kompletament ġdida tal-ħtiġijiet tat-trasport ikkawżata mill-gwerra illegali ta' aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna; jitlob ukoll lill-Kummissjoni tipproponi Komunità tat-Trasport tal-“Ewropa tal-Lvant” jew tas-“Sħubija tal-Lvant” tal-UE, inkluż Qafas ta' Investiment tal-Ewropa tal-Lvant, li tista' tkun parzjalment immudellata fuq il-Komunità tat-Trasport tal-Balkani tal-Punent;

| 42. | Jisħaq fuq l-ħtieġa li jkun hemm ħafna aktar ambizzjoni fuq il-proġett tal-UE għall-mobilità militari u jilqa', f'dan ir-rigward, l-impenn tal-Istati Membri tal-UE li jaċċelleraw l-isforzi kontinwi ħalli jtejbu l-mobilità militari maħsuba mill-UE; |
| --- | --- |

42.

Jisħaq fuq l-ħtieġa li jkun hemm ħafna aktar ambizzjoni fuq il-proġett tal-UE għall-mobilità militari u jilqa', f'dan ir-rigward, l-impenn tal-Istati Membri tal-UE li jaċċelleraw l-isforzi kontinwi ħalli jtejbu l-mobilità militari maħsuba mill-UE;

| 43. | Itenni d-dispjaċir qawwi tiegħu dwar id-deċiżjoni tal-Kunsill Ewropew li jnaqqas drastikament il-pakkett finali dwar il-linja baġitarja tal-mobilità militari maħluqa reċentement fl-ambitu tal-programm tal-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (FNE II) 2021-2027, meta jiġu adottati ċ-ċifri mill-Qafas Finanzjarju Pluriennali 2021-2027 u jiddeplora li dan l-iżball issa qed idgħajjef is-sigurtà Ewropea komuni tagħna; jistieden lill-Kummissjoni ssib u tippreżenta soluzzjonijiet biex iżżid b'mod sinifikanti l-linja baġitarja tal-mobilità militari fl-ambitu tal-programm FNE II u jissuġġerixxi l-mobilizzazzjoni ta' fondi mhux użati fl-ambitu tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza f'dan ir-rigward; jenfasizza l-importanza li jiġi żgurat li l-aspetti tal-mobilità militari jiġu vvalutati bir-reqqa u indirizzati kemm f'termini ta' infrastruttura kif ukoll ta' finanzjament, bil-għan li jiġu żgurati l-aħjar kooperazzjoni u mobilità transfruntiera fl-Unjoni; jistieden, f'dan ir-rigward, lill-Kummissjoni tipproponi appoġġ immirat għal proġetti infrastrutturali ewlenin li jgħaqqdu aħjar lill-Istati Membri kollha u żżid il-konnessjonijiet tal-infrastruttura tat-trasport mal-Balkani tal-Punent, mal-Moldova, mal-Georgia u mal-Ukrajna; jitlob b'mod partikolari t-tisħiħ tal-infrastruttura ewlenija kollha b'użu doppju li twassal għall-fruntiera tal-Lvant tal-Unjoni; |
| --- | --- |

43.

Itenni d-dispjaċir qawwi tiegħu dwar id-deċiżjoni tal-Kunsill Ewropew li jnaqqas drastikament il-pakkett finali dwar il-linja baġitarja tal-mobilità militari maħluqa reċentement fl-ambitu tal-programm tal-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (FNE II) 2021-2027, meta jiġu adottati ċ-ċifri mill-Qafas Finanzjarju Pluriennali 2021-2027 u jiddeplora li dan l-iżball issa qed idgħajjef is-sigurtà Ewropea komuni tagħna; jistieden lill-Kummissjoni ssib u tippreżenta soluzzjonijiet biex iżżid b'mod sinifikanti l-linja baġitarja tal-mobilità militari fl-ambitu tal-programm FNE II u jissuġġerixxi l-mobilizzazzjoni ta' fondi mhux użati fl-ambitu tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza f'dan ir-rigward; jenfasizza l-importanza li jiġi żgurat li l-aspetti tal-mobilità militari jiġu vvalutati bir-reqqa u indirizzati kemm f'termini ta' infrastruttura kif ukoll ta' finanzjament, bil-għan li jiġu żgurati l-aħjar kooperazzjoni u mobilità transfruntiera fl-Unjoni; jistieden, f'dan ir-rigward, lill-Kummissjoni tipproponi appoġġ immirat għal proġetti infrastrutturali ewlenin li jgħaqqdu aħjar lill-Istati Membri kollha u żżid il-konnessjonijiet tal-infrastruttura tat-trasport mal-Balkani tal-Punent, mal-Moldova, mal-Georgia u mal-Ukrajna; jitlob b'mod partikolari t-tisħiħ tal-infrastruttura ewlenija kollha b'użu doppju li twassal għall-fruntiera tal-Lvant tal-Unjoni;

| 44. | Jistieden lill-Kummissjoni tipprovdi l-finanzjament meħtieġ fl-Istati Membri tal-UE għall-iżvilupp tal-infrastruttura b'użu doppju bi rwol strateġiku meħtieġ biex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet attwali u futuri; jenfasizza l-ħtieġa li tittejjeb il-kapaċità tal-UE li tivvaluta u tikkontrolla s-sjieda u l-investimenti fil-qasam tal-infrastruttura strateġika, bħala aspett ewlieni għall-garanzija tas-sigurtà tal-UE u taċ-ċittadini tagħna; |
| --- | --- |

44.

Jistieden lill-Kummissjoni tipprovdi l-finanzjament meħtieġ fl-Istati Membri tal-UE għall-iżvilupp tal-infrastruttura b'użu doppju bi rwol strateġiku meħtieġ biex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet attwali u futuri; jenfasizza l-ħtieġa li tittejjeb il-kapaċità tal-UE li tivvaluta u tikkontrolla s-sjieda u l-investimenti fil-qasam tal-infrastruttura strateġika, bħala aspett ewlieni għall-garanzija tas-sigurtà tal-UE u taċ-ċittadini tagħna;

| 45. | Jistieden lill-Kummissjoni tkompli tispjega l-inizjattiva “Global Gateway”, biex trawwem investimenti infrastrutturali konġunti b'mod partikolari f'dawk il-pajjiżi li qed jaqsmu valuri universali magħna. Minflok ma tħalli l-qasam għall-awtokraziji, l-Ewropa trid toffri alternattiva kemm ekonomikament attraenti kif ukoll ibbażata fuq il-valur għall-investimenti fl-infrastruttura f'pajjiżi terzi ifqar. F'dan l-isforz, l-Ewropa għandha tingħaqad ma' demokraziji ewlenin oħra bħall-Istati Uniti, ir-Renju Unit, il-Kanada, l-Awstralja, il-Ġappun jew il-Korea t'Isfel; |
| --- | --- |

45.

Jistieden lill-Kummissjoni tkompli tispjega l-inizjattiva “Global Gateway”, biex trawwem investimenti infrastrutturali konġunti b'mod partikolari f'dawk il-pajjiżi li qed jaqsmu valuri universali magħna. Minflok ma tħalli l-qasam għall-awtokraziji, l-Ewropa trid toffri alternattiva kemm ekonomikament attraenti kif ukoll ibbażata fuq il-valur għall-investimenti fl-infrastruttura f'pajjiżi terzi ifqar. F'dan l-isforz, l-Ewropa għandha tingħaqad ma' demokraziji ewlenin oħra bħall-Istati Uniti, ir-Renju Unit, il-Kanada, l-Awstralja, il-Ġappun jew il-Korea t'Isfel;

Żieda fil-prezzijiet tal-enerġija fuq it-trasport

Żieda fil-prezzijiet tal-enerġija fuq it-trasport

| 46. | Jisħaq li taħlita ta' prezzijiet ogħla tal-enerġija u tat-trasport ikollha impatt fuq iċ-ċittadini kollha, u b'mod partikolari fuq il-familji b'introjtu baxx, b'riskju akbar ta' faqar fit-trasport; jenfasizza, barra minn hekk, il-fatt li l-ispiża ogħla tal-fjuwil għall-avjazzjoni, għat-trasport bit-triq u marittimu qed ikollha impatt dirett fuq il-prezzijiet finali tal-oġġetti u tas-servizzi u li ż-żieda fil-prezzijiet tal-fjuwil qed taffettwa l-irkupru tat-turiżmu mill-pandemija; |
| --- | --- |

46.

Jisħaq li taħlita ta' prezzijiet ogħla tal-enerġija u tat-trasport ikollha impatt fuq iċ-ċittadini kollha, u b'mod partikolari fuq il-familji b'introjtu baxx, b'riskju akbar ta' faqar fit-trasport; jenfasizza, barra minn hekk, il-fatt li l-ispiża ogħla tal-fjuwil għall-avjazzjoni, għat-trasport bit-triq u marittimu qed ikollha impatt dirett fuq il-prezzijiet finali tal-oġġetti u tas-servizzi u li ż-żieda fil-prezzijiet tal-fjuwil qed taffettwa l-irkupru tat-turiżmu mill-pandemija;

| 47. | Jilqa' l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar “REPowerEU: Azzjoni Ewropea konġunta għal enerġija aktar affordabbli, sigura u sostenibbli” u jappoġġja l-ħtieġa li l-enerġija tal-Ewropa ssir indipendenti malajr mis-sorsi tal-enerġija Russi, li fl-istess ħin tista' ssir opportunità biex titħaffef it-tranżizzjoni tal-enerġija; jesprimi dispjaċir għall-fatt li l-Kummissjoni għadha ma indirizzatx iż-żieda fil-prezz tal-fjuwil għall-operaturi tat-trasport; jistieden lill-Kummissjoni tanalizza fil-fond l-impatt ekonomiku tal-prezzijiet tal-fjuwil fuq it-trasport u l-mobilità tal-UE, u tadotta miżuri ulterjuri biex tirrispondi għaż-żieda fil-prezzijiet fit-trasport f'konformità mal-Patt Ekoloġiku Ewropew; |
| --- | --- |

47.

Jilqa' l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar “REPowerEU: Azzjoni Ewropea konġunta għal enerġija aktar affordabbli, sigura u sostenibbli” u jappoġġja l-ħtieġa li l-enerġija tal-Ewropa ssir indipendenti malajr mis-sorsi tal-enerġija Russi, li fl-istess ħin tista' ssir opportunità biex titħaffef it-tranżizzjoni tal-enerġija; jesprimi dispjaċir għall-fatt li l-Kummissjoni għadha ma indirizzatx iż-żieda fil-prezz tal-fjuwil għall-operaturi tat-trasport; jistieden lill-Kummissjoni tanalizza fil-fond l-impatt ekonomiku tal-prezzijiet tal-fjuwil fuq it-trasport u l-mobilità tal-UE, u tadotta miżuri ulterjuri biex tirrispondi għaż-żieda fil-prezzijiet fit-trasport f'konformità mal-Patt Ekoloġiku Ewropew;

| 48. | Jilqa' l-miżuri straordinarji adottati minn diversi Stati Membri li għandhom l-għan li jtaffu ż-żieda fil-prezzijiet tal-fjuwil bħat-tnaqqis temporanju fit-taxxa u jistieden lill-Kummissjoni toħroġ bi kriterji kkoordinati u komuni tal-UE u tiffaċilita l-adozzjoni ta' dawn il-miżuri mill-awtoritajiet nazzjonali; |
| --- | --- |

48.

Jilqa' l-miżuri straordinarji adottati minn diversi Stati Membri li għandhom l-għan li jtaffu ż-żieda fil-prezzijiet tal-fjuwil bħat-tnaqqis temporanju fit-taxxa u jistieden lill-Kummissjoni toħroġ bi kriterji kkoordinati u komuni tal-UE u tiffaċilita l-adozzjoni ta' dawn il-miżuri mill-awtoritajiet nazzjonali;

| 49. | Jistieden lill-Kummissjoni, u b'mod partikolari lill-gvernijiet nazzjonali, reġjonali u lokali, jimplimentaw miżuri tul il-pjan ta' 10 punti tal-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija biex jitnaqqas l-użu taż-żejt, inkluż l-użu estiż tal-possibbiltajiet ta' uffiċċji fid-djar, il-Ħdud mingħajr karozzi fil-bliet, aktar promozzjoni tat-trasport pubbliku, il-mikromobilità, il-mixi u ċ-ċikliżmu, żieda fil-car-sharing, il-promozzjoni ta' sewqan effiċjenti għat-trakkijiet tal-merkanzija u l-konsenja tal-merkanzija, bl-użu ta' ferroviji ta' veloċità għolja u ta' billejl minflok ajruplani, fejn possibbli, jiġi evitat l-ivvjaġġar bl-ajru kummerċjali, fejn jeżistu għażliet alternattivi, tissaħħaħ l-adozzjoni ta' vetturi elettriċi u aktar effiċjenti; |
| --- | --- |

49.

Jistieden lill-Kummissjoni, u b'mod partikolari lill-gvernijiet nazzjonali, reġjonali u lokali, jimplimentaw miżuri tul il-pjan ta' 10 punti tal-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija biex jitnaqqas l-użu taż-żejt, inkluż l-użu estiż tal-possibbiltajiet ta' uffiċċji fid-djar, il-Ħdud mingħajr karozzi fil-bliet, aktar promozzjoni tat-trasport pubbliku, il-mikromobilità, il-mixi u ċ-ċikliżmu, żieda fil-car-sharing, il-promozzjoni ta' sewqan effiċjenti għat-trakkijiet tal-merkanzija u l-konsenja tal-merkanzija, bl-użu ta' ferroviji ta' veloċità għolja u ta' billejl minflok ajruplani, fejn possibbli, jiġi evitat l-ivvjaġġar bl-ajru kummerċjali, fejn jeżistu għażliet alternattivi, tissaħħaħ l-adozzjoni ta' vetturi elettriċi u aktar effiċjenti;

| 50. | Jissottolinja l-ħtieġa urġenti li jiżdiedu b'mod sinifikanti l-produzzjoni, il-provvista u l-ħżin domestiċi tal-Unjoni ta' fjuwils/enerġija rinnovabbli u li tiżdied aktar id-diversifikazzjoni tal-provvisti tal-enerġija tal-Unjoni Ewropea, anke permezz tal-importazzjonijiet ta' fjuwils alternattivi fuq perjodu ta' żmien qasir, inkluż permezz tat-terminals tal-portijiet tal-UE għal-LNG bħala fjuwil tranżitorju, filwaqt li jiġu evitati bir-reqqa l-effetti ta' intrappolament u l-assi mhux rekuperabbli, u f'konformità mal-għanijiet klimatiċi tal-UE; jissottolinja wkoll il-ħtieġa li jissaħħu l-interkonnessjonijiet tal-enerġija bejn l-Istati Membri, b'mod partikolari bejn il-peniżola Iberika u l-bqija tal-Ewropa; |
| --- | --- |

50.

Jissottolinja l-ħtieġa urġenti li jiżdiedu b'mod sinifikanti l-produzzjoni, il-provvista u l-ħżin domestiċi tal-Unjoni ta' fjuwils/enerġija rinnovabbli u li tiżdied aktar id-diversifikazzjoni tal-provvisti tal-enerġija tal-Unjoni Ewropea, anke permezz tal-importazzjonijiet ta' fjuwils alternattivi fuq perjodu ta' żmien qasir, inkluż permezz tat-terminals tal-portijiet tal-UE għal-LNG bħala fjuwil tranżitorju, filwaqt li jiġu evitati bir-reqqa l-effetti ta' intrappolament u l-assi mhux rekuperabbli, u f'konformità mal-għanijiet klimatiċi tal-UE; jissottolinja wkoll il-ħtieġa li jissaħħu l-interkonnessjonijiet tal-enerġija bejn l-Istati Membri, b'mod partikolari bejn il-peniżola Iberika u l-bqija tal-Ewropa;

| 51. | Iqis li għandhom jiġu promossi s-sinerġiji u l-komplementaritajiet tat-TEN-T u tat-TEN-E, filwaqt li jiġu żgurati bis-sħiħ l-opportunitajiet ta' finanzjament eżistenti u futuri u l-livelli ta' finanzjament għall-iżvilupp tat-TEN-T; |
| --- | --- |

51.

Iqis li għandhom jiġu promossi s-sinerġiji u l-komplementaritajiet tat-TEN-T u tat-TEN-E, filwaqt li jiġu żgurati bis-sħiħ l-opportunitajiet ta' finanzjament eżistenti u futuri u l-livelli ta' finanzjament għall-iżvilupp tat-TEN-T;

Turiżmu

Turiżmu

| 52. | Jisħaq li l-aggressjoni kriminali li għaddejja mir-Russja kontra l-Ukrajna ħalliet il-marka tremenda tagħha fuq l-industriji tat-turiżmu, speċjalment fiż-żoni tal-fruntiera. It-turisti qed jirrifjutaw li jivvjaġġaw lejn ċerti Stati Membri tal-UE, bħall-Polonja, ir-Rumanija, is-Slovakkja, il-Bulgarija jew l-Istati Baltiċi, minħabba l-prossimità tal-fruntiera mal-Ukrajna u l-biża' tal-gwerra. Minkejja l-problemi tagħhom stess, l-industriji tat-turiżmu tal-pajjiżi msemmija hawn fuq qed jgħinu lir-rifuġjati mill-Ukrajna; jappella għalhekk għal politika Ewropea komuni dwar it-turiżmu u b'mod partikolari pjan ta' azzjoni b'appoġġ finanzjarju effettiv biex jgħin lis-settur u lid-destinazzjonijiet l-aktar milquta ħalli jegħlbu l-aktar kriżijiet reċenti tal-COVID-19 u l-aggressjoni kriminali tar-Russja kontra l-Ukrajna; |
| --- | --- |

52.

Jisħaq li l-aggressjoni kriminali li għaddejja mir-Russja kontra l-Ukrajna ħalliet il-marka tremenda tagħha fuq l-industriji tat-turiżmu, speċjalment fiż-żoni tal-fruntiera. It-turisti qed jirrifjutaw li jivvjaġġaw lejn ċerti Stati Membri tal-UE, bħall-Polonja, ir-Rumanija, is-Slovakkja, il-Bulgarija jew l-Istati Baltiċi, minħabba l-prossimità tal-fruntiera mal-Ukrajna u l-biża' tal-gwerra. Minkejja l-problemi tagħhom stess, l-industriji tat-turiżmu tal-pajjiżi msemmija hawn fuq qed jgħinu lir-rifuġjati mill-Ukrajna; jappella għalhekk għal politika Ewropea komuni dwar it-turiżmu u b'mod partikolari pjan ta' azzjoni b'appoġġ finanzjarju effettiv biex jgħin lis-settur u lid-destinazzjonijiet l-aktar milquta ħalli jegħlbu l-aktar kriżijiet reċenti tal-COVID-19 u l-aggressjoni kriminali tar-Russja kontra l-Ukrajna;

| 53. | Itenni l-appoġġ qawwi tiegħu għall-istabbiliment ta' Mekkaniżmu Ewropew għall-Ġestjoni tal-Kriżijiet għas-settur tat-turiżmu tal-UE sabiex jirrispondi b'mod adegwat u rapidu għall-kriżijiet ta' daqs kbir, bħal pandemiji, gwerer, l-impatt tal-kriżi umanitarja tat-tibdil fil-klima; jisħaq fuq l-importanza li jiġu inklużi soluzzjonijiet ta' finanzjament għal skarsezzi finanzjarji b'terminu ta' żmien qasir li jirriżultaw minn tali kriżijiet u anke li jiġu previsti oqfsa u strateġiji b'terminu ta' żmien medju u twil; |
| --- | --- |

53.

Itenni l-appoġġ qawwi tiegħu għall-istabbiliment ta' Mekkaniżmu Ewropew għall-Ġestjoni tal-Kriżijiet għas-settur tat-turiżmu tal-UE sabiex jirrispondi b'mod adegwat u rapidu għall-kriżijiet ta' daqs kbir, bħal pandemiji, gwerer, l-impatt tal-kriżi umanitarja tat-tibdil fil-klima; jisħaq fuq l-importanza li jiġu inklużi soluzzjonijiet ta' finanzjament għal skarsezzi finanzjarji b'terminu ta' żmien qasir li jirriżultaw minn tali kriżijiet u anke li jiġu previsti oqfsa u strateġiji b'terminu ta' żmien medju u twil;

| 54. | Jenfasizza li ż-żieda fl-ispejjeż tal-enerġija u tal-oġġetti tal-ikel, li qed jiġu aggravati mill-gwerra, se timmultiplika l-ispejjeż għall-intrapriżi tat-turiżmu, u l-katina tal-valur kollha, u speċjalment l-SMEs li diġà qed ibatu biex jibqgħu għaddejjin wara sentejn ta' pandemija; jistieden, għalhekk, lill-Istati Membri jipprovdu l-ħelsien meħtieġ permezz ta' politiki tat-tassazzjoni u speċifikament ħelsien mit-taxxa, kif ukoll lill-Kummissjoni biex tuża l-fondi tal-UE sabiex ittejjeb il-likwidità tal-SMEs; jisħaq f'dan ir-rigward li l-irkupru tas-settur se jkompli jiddewwem u jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jżommu l-appoġġ pubbliku eżistenti, inkluż billi jipposponu l-ħlasijiet lura tal-obbligi li jirriżultaw; |
| --- | --- |

54.

Jenfasizza li ż-żieda fl-ispejjeż tal-enerġija u tal-oġġetti tal-ikel, li qed jiġu aggravati mill-gwerra, se timmultiplika l-ispejjeż għall-intrapriżi tat-turiżmu, u l-katina tal-valur kollha, u speċjalment l-SMEs li diġà qed ibatu biex jibqgħu għaddejjin wara sentejn ta' pandemija; jistieden, għalhekk, lill-Istati Membri jipprovdu l-ħelsien meħtieġ permezz ta' politiki tat-tassazzjoni u speċifikament ħelsien mit-taxxa, kif ukoll lill-Kummissjoni biex tuża l-fondi tal-UE sabiex ittejjeb il-likwidità tal-SMEs; jisħaq f'dan ir-rigward li l-irkupru tas-settur se jkompli jiddewwem u jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jżommu l-appoġġ pubbliku eżistenti, inkluż billi jipposponu l-ħlasijiet lura tal-obbligi li jirriżultaw;

| 55. | Jenfasizza li l-pandemija tal-COVID u l-kriżi tal-gwerra attwali fl-Ukrajna wrew il-ħtieġa urġenti tal-istabbiliment ta' “Aġenzija tal-UE għat-turiżmu”; jemmen li l-koordinazzjoni hija essenzjali għall-irkupru tal-industrija tat-turiżmu tal-UE bħala soluzzjoni għal żmien qasir, u li għandu jiġi stabbilit malajr dipartiment speċjali għat-turiżmu fi ħdan waħda mill-aġenziji eżistenti u għandu jkun responsabbli biex joħloq “marka tat-turiżmu tal-UE” ġdida li tippromwovi lill-Ewropa bħala destinazzjoni sikura, sostenibbli u intelliġenti għal kulħadd; jitlob kampanja komuni tal-UE biex tippromwovi lill-Ewropa bħala destinazzjoni bil-ħsieb li tattira lit-turisti lejn destinazzjonijiet li jiddependu l-aktar mit-turisti Russi u Ukreni; |
| --- | --- |

55.

Jenfasizza li l-pandemija tal-COVID u l-kriżi tal-gwerra attwali fl-Ukrajna wrew il-ħtieġa urġenti tal-istabbiliment ta' “Aġenzija tal-UE għat-turiżmu”; jemmen li l-koordinazzjoni hija essenzjali għall-irkupru tal-industrija tat-turiżmu tal-UE bħala soluzzjoni għal żmien qasir, u li għandu jiġi stabbilit malajr dipartiment speċjali għat-turiżmu fi ħdan waħda mill-aġenziji eżistenti u għandu jkun responsabbli biex joħloq “marka tat-turiżmu tal-UE” ġdida li tippromwovi lill-Ewropa bħala destinazzjoni sikura, sostenibbli u intelliġenti għal kulħadd; jitlob kampanja komuni tal-UE biex tippromwovi lill-Ewropa bħala destinazzjoni bil-ħsieb li tattira lit-turisti lejn destinazzjonijiet li jiddependu l-aktar mit-turisti Russi u Ukreni;

| 56. | Jistieden lill-Istati Membri jappoġġjaw il-lukandi u s-servizzi ta' kiri għal żmien qasir tal-UE li jospitaw lir-rifuġjati Ukreni; |
| --- | --- |

56.

Jistieden lill-Istati Membri jappoġġjaw il-lukandi u s-servizzi ta' kiri għal żmien qasir tal-UE li jospitaw lir-rifuġjati Ukreni;

| 57. | Jilqa' l-fatt li l-intrapriżi tat-turiżmu diġà qed jimpjegaw rifuġjati Ukreni u jitlob lill-Kummissjoni tappoġġja dawk l-azzjonijiet billi tistabbilixxi programm finanzjarju temporanju tal-UE biex iwieġeb għan-nuqqas ta' forza tax-xogħol tat-turiżmu, li hija problema pertinenti fis-settur tat-turiżmu wara l-pandemija; |
| --- | --- |

57.

Jilqa' l-fatt li l-intrapriżi tat-turiżmu diġà qed jimpjegaw rifuġjati Ukreni u jitlob lill-Kummissjoni tappoġġja dawk l-azzjonijiet billi tistabbilixxi programm finanzjarju temporanju tal-UE biex iwieġeb għan-nuqqas ta' forza tax-xogħol tat-turiżmu, li hija problema pertinenti fis-settur tat-turiżmu wara l-pandemija;

o

o o

| 58. | Jagħti struzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri. |
| --- | --- |

58.

Jagħti struzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri.

---

(1)  ĠU L 57, 28.2.2022, p. 1.

1

(2)  Testi adottati, P9_TA(2022)0052.

2

(3)  Testi adottati, P9_TA(2022)0099.

3

(4)  Testi adottati, P9_TA(2022)0121.

4

(5)  Testi adottati, P9_TA(2022)0120.

5

---

III Atti preparatorji

Il-Parlament Ewropew

It-Tlieta 3 ta’ Mejju 2022

| 6.12.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 465/171 |
| --- | --- | --- | --- |

6.12.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 465/171

---

P9_TA(2022)0129

L-elezzjoni tal-Membri tal-Parlament Ewropew b'vot universali dirett

Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 dwar il-proposta għal regolament tal-Kunsill dwar l-elezzjoni tal-Membri tal-Parlament Ewropew b'vot universali dirett, li jħassar id-Deċiżjoni tal-Kunsill (76/787/KEFA, KEE, Euratom) u l-Att li jikkonċerna l-elezzjoni tal-Membri tal-Parlament Ewropew b'vot dirett universali anness ma' dik id-Deċiżjoni (2020/2220(INL)) – 2022/0902(APP))

(2022/C 465/17)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni tad-9 ta' Mejju 1950 li pproponiet li l-ħolqien tal-Komunità Ewropea tal-Faħam u l-Azzar (KEFA) bħala l-ewwel pass fil-federazzjoni tal-Ewropa, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni tad-9 ta' Mejju 1950 li pproponiet li l-ħolqien tal-Komunità Ewropea tal-Faħam u l-Azzar (KEFA) bħala l-ewwel pass fil-federazzjoni tal-Ewropa,

| — | wara li kkunsidra l-Att li jikkonċerna l-elezzjoni tal-membri tal-Parlament Ewropew b'vot universali dirett (“l-Att Elettorali”), anness mad-Deċiżjoni tal-Kunsill 76/787/KEFA, KEE, Euratom tal-20 ta' Settembru 1976, kif emendata bid-Deċiżjoni tal-Kunsill 2002/772/KE, Euratom, tal-25 ta' Ġunju u tat-23 ta' Settembru 2002 (1), u bid-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE, Euratom) 2018/994 tat-13 ta' Lulju 2018 (2), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Att li jikkonċerna l-elezzjoni tal-membri tal-Parlament Ewropew b'vot universali dirett (“l-Att Elettorali”), anness mad-Deċiżjoni tal-Kunsill 76/787/KEFA, KEE, Euratom tal-20 ta' Settembru 1976, kif emendata bid-Deċiżjoni tal-Kunsill 2002/772/KE, Euratom, tal-25 ta' Ġunju u tat-23 ta' Settembru 2002 (1), u bid-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE, Euratom) 2018/994 tat-13 ta' Lulju 2018 (2),

| — | wara li kkunsidra t-Trattati u b'mod partikolari l-Artikoli 2, 3, 9, 10, 14 u 17(7) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE) u l-Artikoli 8, 20, 22, 223(1) u 225 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), u l-Artikolu 2 tal-Protokoll Nru 1 dwar ir-rwol tal-parlamenti nazzjonali fl-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra t-Trattati u b'mod partikolari l-Artikoli 2, 3, 9, 10, 14 u 17(7) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE) u l-Artikoli 8, 20, 22, 223(1) u 225 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), u l-Artikolu 2 tal-Protokoll Nru 1 dwar ir-rwol tal-parlamenti nazzjonali fl-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-Protokoll Nru 7 dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Protokoll Nru 7 dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra d-Direttiva tal-Kunsill 93/109/KE tas-6 ta' Diċembru 1993 dwar arranġamenti dettaljati sabiex jiġi eżerċitat id-dritt għall-vot u għall-kandidatura fl-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew għaċ-ċittadini tal-Unjoni li joqogħdu fi Stat Membru li tiegħu ma jkunux ċittadini (3), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-Direttiva tal-Kunsill 93/109/KE tas-6 ta' Diċembru 1993 dwar arranġamenti dettaljati sabiex jiġi eżerċitat id-dritt għall-vot u għall-kandidatura fl-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew għaċ-ċittadini tal-Unjoni li joqogħdu fi Stat Membru li tiegħu ma jkunux ċittadini (3),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar il-proċedura elettorali tal-Parlament Ewropew, u b'mod partikolari r-riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta' Lulju 1998 dwar abbozz ta' proċedura elettorali li jinkorpora prinċipji komuni għall-elezzjoni tal-Membri tal-Parlament Ewropew (4), ir-riżoluzzjoni tiegħu tat-22 ta' Novembru 2012 dwar l-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew fl-2014 (5), ir-riżoluzzjoni tiegħu tal-4 ta' Lulju 2013 dwar it-titjib tal-modalitajiet prattiċi ta' organizzazzjoni tal-elezzjonijiet Ewropej tal-2014 (6), u r-riżoluzzjoni tiegħu tal-11 ta' Novembru 2015 dwar ir-riforma tal-liġi elettorali tal-UE (7), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar il-proċedura elettorali tal-Parlament Ewropew, u b'mod partikolari r-riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta' Lulju 1998 dwar abbozz ta' proċedura elettorali li jinkorpora prinċipji komuni għall-elezzjoni tal-Membri tal-Parlament Ewropew (4), ir-riżoluzzjoni tiegħu tat-22 ta' Novembru 2012 dwar l-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew fl-2014 (5), ir-riżoluzzjoni tiegħu tal-4 ta' Lulju 2013 dwar it-titjib tal-modalitajiet prattiċi ta' organizzazzjoni tal-elezzjonijiet Ewropej tal-2014 (6), u r-riżoluzzjoni tiegħu tal-11 ta' Novembru 2015 dwar ir-riforma tal-liġi elettorali tal-UE (7),

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tat-13 ta' Marzu 2013 (8) u tas-7 ta' Frar 2018 (9) dwar il-kompożizzjoni tal-Parlament Ewropew, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tat-13 ta' Marzu 2013 (8) u tas-7 ta' Frar 2018 (9) dwar il-kompożizzjoni tal-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-26 ta' Novembru 2020 dwar analiżi tal-elezzjonijiet Ewropej (10), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-26 ta' Novembru 2020 dwar analiżi tal-elezzjonijiet Ewropej (10),

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE, Euratom) Nru 1141/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta' Ottubru 2014 dwar l-istatut u l-finanzjament tal-partiti politiċi Ewropej u l-fondazzjonijiet politiċi Ewropej (11), u b'mod partikolari l-Artikoli 13, 21 u 31 tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE, Euratom) Nru 1141/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta' Ottubru 2014 dwar l-istatut u l-finanzjament tal-partiti politiċi Ewropej u l-fondazzjonijiet politiċi Ewropej (11), u b'mod partikolari l-Artikoli 13, 21 u 31 tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-Ftehim Qafas tal-20 ta' Ottubru 2010 dwar ir-relazzjonijiet bejn il-Parlament Ewropew u l-Kummissjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Ftehim Qafas tal-20 ta' Ottubru 2010 dwar ir-relazzjonijiet bejn il-Parlament Ewropew u l-Kummissjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra r-rapport ta’ informazzjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar id-drittijiet reali tal-persuni b'diżabilità li jivvutaw fl-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew, adottat fis-sessjoni plenarja tiegħu tal-20 ta' Marzu 2019 (12), u l-opinjoni addizzjonali tiegħu dwar il-ħtieġa li jiġu ggarantiti drittijiet reali għall-persuni b'diżabilità li jivvutaw fl-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew, adottata fit-2 ta' Diċembru 2020 (13), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport ta’ informazzjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar id-drittijiet reali tal-persuni b'diżabilità li jivvutaw fl-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew, adottat fis-sessjoni plenarja tiegħu tal-20 ta' Marzu 2019 (12), u l-opinjoni addizzjonali tiegħu dwar il-ħtieġa li jiġu ggarantiti drittijiet reali għall-persuni b'diżabilità li jivvutaw fl-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew, adottata fit-2 ta' Diċembru 2020 (13),

| — | wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità (UNCRPD), ratifikata mill-UE fl-2010, kif ukoll mill-Istati Membri kollha, u l-Artikolu 29 tagħha dwar il-parteċipazzjoni fil-ħajja politika u pubblika, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità (UNCRPD), ratifikata mill-UE fl-2010, kif ukoll mill-Istati Membri kollha, u l-Artikolu 29 tagħha dwar il-parteċipazzjoni fil-ħajja politika u pubblika,

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-3 ta' Marzu 2021 bit-titolu “Unjoni ta' Ugwaljanza: Strateġija dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità 2021-2030” (COM(2021)0101), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-3 ta' Marzu 2021 bit-titolu “Unjoni ta' Ugwaljanza: Strateġija dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità 2021-2030” (COM(2021)0101),

| — | wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-3 ta' Diċembru 2020 dwar il-pjan ta' azzjoni Ewropew għad-demokrazija (COM(2020)0790), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-3 ta' Diċembru 2020 dwar il-pjan ta' azzjoni Ewropew għad-demokrazija (COM(2020)0790),

| — | wara li kkunsidra l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (il-Karta), u b'mod partikolari l-Artikoli 11, 21, 23 u 39 tagħha, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (il-Karta), u b'mod partikolari l-Artikoli 11, 21, 23 u 39 tagħha,

| — | wara li kkunsidra l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, u b'mod partikolari l-prinċipju 1 tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, u b'mod partikolari l-prinċipju 1 tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi, u b'mod partikolari l-Artikolu 25 tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi, u b'mod partikolari l-Artikolu 25 tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-ħidma tal-Unjoni Interparlamentari (IPU) dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, b'mod partikolari l-pjan ta' azzjoni tagħha għal parlamenti sensittivi għall-ġeneru, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-ħidma tal-Unjoni Interparlamentari (IPU) dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, b'mod partikolari l-pjan ta' azzjoni tagħha għal parlamenti sensittivi għall-ġeneru,

| — | wara li kkunsidra d-diskors dwar l-Istat tal-Unjoni fl-2021 li fih Ursula von der Leyen ħabbret li s-sena 2022 se tkun is-sena taż-żgħażagħ, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra d-diskors dwar l-Istat tal-Unjoni fl-2021 li fih Ursula von der Leyen ħabbret li s-sena 2022 se tkun is-sena taż-żgħażagħ,

| — | wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni għas-Sena Ewropea taż-Żgħażagħ 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni għas-Sena Ewropea taż-Żgħażagħ 2022,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 46 u 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 46 u 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Kostituzzjonali (A9-0083/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Kostituzzjonali (A9-0083/2022),

| A. | billi mill-1976, meta l-Att Elettorali witta t-triq għall-elezzjoni tar-rappreżentanti tal-Parlament Ewropew b'vot universali dirett għall-ewwel darba, il-Parlament Ewropew kontinwament talab ir-riforma tal-liġi elettorali Ewropea u l-mixja lejn proċedura elettorali aktar ġenwina, uniformi u Ewropea; |
| --- | --- |

A.

billi mill-1976, meta l-Att Elettorali witta t-triq għall-elezzjoni tar-rappreżentanti tal-Parlament Ewropew b'vot universali dirett għall-ewwel darba, il-Parlament Ewropew kontinwament talab ir-riforma tal-liġi elettorali Ewropea u l-mixja lejn proċedura elettorali aktar ġenwina, uniformi u Ewropea;

| B. | billi t-Trattat ta' Liżbona offra pass pożittiv 'il quddiem billi kkonferma d-dritt tal-Parlament Ewropew li jibda proposta dwar l-Att Elettorali kif ukoll dwar il-kompożizzjoni tiegħu; |
| --- | --- |

B.

billi t-Trattat ta' Liżbona offra pass pożittiv 'il quddiem billi kkonferma d-dritt tal-Parlament Ewropew li jibda proposta dwar l-Att Elettorali kif ukoll dwar il-kompożizzjoni tiegħu;

| C. | billi bidliet importanti oħra fit-Trattat ta' Liżbona kienu jikkonċernaw b'mod partikolari l-formulazzjoni tal-Artikolu 14 tat-TUE, li jiddikjara li l-Parlament għandu jkun magħmul minn rappreżentanti taċ-ċittadini tal-Unjoni u mhux minn popli tal-Istati Membri, kif ukoll ir-referenza għar-rwol tal-Parlament fl-elezzjoni tal-President tal-Kummissjoni, li għandu jiġi elett b'kunsiderazzjoni tar-riżultati tal-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew; |
| --- | --- |

C.

billi bidliet importanti oħra fit-Trattat ta' Liżbona kienu jikkonċernaw b'mod partikolari l-formulazzjoni tal-Artikolu 14 tat-TUE, li jiddikjara li l-Parlament għandu jkun magħmul minn rappreżentanti taċ-ċittadini tal-Unjoni u mhux minn popli tal-Istati Membri, kif ukoll ir-referenza għar-rwol tal-Parlament fl-elezzjoni tal-President tal-Kummissjoni, li għandu jiġi elett b'kunsiderazzjoni tar-riżultati tal-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew;

| D. | billi l-proċedura għall-elezzjonijiet tal-2014 stabbiliet preċedent għar-rwol tal-Parlament fl-għażla tal-President tal-Kummissjoni; billi ma kienx possibbli li dik il-proċedura ssir parti minn riforma ġenerali tal-liġi elettorali Ewropea, li kkontribwiet għall-ħolqien tal-isfond politiku għan-nuqqas ta' applikazzjoni mhux mistenni tal-prinċipju tal-kandidati prinċipali wara l-elezzjonijiet Ewropej tal-2019; billi l-kandidat prinċipali li l-entità politika Ewropea tiegħu rċeviet l-ogħla numru globali ta' siġġijiet għandu jingħata l-kompitu li l-ewwel jifforma koalizzjoni ta' maġġoranza fil-Parlament li jkun għadu kif ġie elett fir-rigward tan-nomina ta' kandidat għal President tal-Kummissjoni; billi, f'każ li ma tkunx tista' tinkiseb koalizzjoni ta' maġġoranza, il-kompitu għandu jiġi assenjat lill-kandidat prinċipali ta' warajh; billi jistenna li l-President tal-Kunsill Ewropew jikkonsulta lill-imsemmija mexxejja tal-entitajiet politiċi u tal-gruppi parlamentari Ewropej sabiex jinforma l-proċess tan-nomina, u jqis li dan il-proċess tal-kandidati prinċipali jista' jiġi formalizzat bi ftehim politiku bejn l-entitajiet politiċi Ewropej u bi Ftehim Interistituzzjonali bejn il-Parlament u l-Kunsill Ewropew; |
| --- | --- |

D.

billi l-proċedura għall-elezzjonijiet tal-2014 stabbiliet preċedent għar-rwol tal-Parlament fl-għażla tal-President tal-Kummissjoni; billi ma kienx possibbli li dik il-proċedura ssir parti minn riforma ġenerali tal-liġi elettorali Ewropea, li kkontribwiet għall-ħolqien tal-isfond politiku għan-nuqqas ta' applikazzjoni mhux mistenni tal-prinċipju tal-kandidati prinċipali wara l-elezzjonijiet Ewropej tal-2019; billi l-kandidat prinċipali li l-entità politika Ewropea tiegħu rċeviet l-ogħla numru globali ta' siġġijiet għandu jingħata l-kompitu li l-ewwel jifforma koalizzjoni ta' maġġoranza fil-Parlament li jkun għadu kif ġie elett fir-rigward tan-nomina ta' kandidat għal President tal-Kummissjoni; billi, f'każ li ma tkunx tista' tinkiseb koalizzjoni ta' maġġoranza, il-kompitu għandu jiġi assenjat lill-kandidat prinċipali ta' warajh; billi jistenna li l-President tal-Kunsill Ewropew jikkonsulta lill-imsemmija mexxejja tal-entitajiet politiċi u tal-gruppi parlamentari Ewropej sabiex jinforma l-proċess tan-nomina, u jqis li dan il-proċess tal-kandidati prinċipali jista' jiġi formalizzat bi ftehim politiku bejn l-entitajiet politiċi Ewropej u bi Ftehim Interistituzzjonali bejn il-Parlament u l-Kunsill Ewropew;

| E. | billi xi dispożizzjonijiet komuni eżistenti fl-Att Elettorali Ewropew attwali juru t-triq lejn it-titjib meħtieġ, inkluż dak li jipprevedi li l-kandidati jiġu eletti b'rappreżentanza proporzjonali bl-użu ta' sistema ta' lista jew sistema ta' vot wieħed trasferibbli; għal-libertà li jiġu stabbiliti kostitwenzi fil-livell nazzjonali; għall-introduzzjoni ta' limitu massimu elettorali ta' 5 % fil-kostitwenzi nazzjonali bħala mezz li jiggarantixxi li l-Parlament ikun jista' jiffunzjona; u għall-projbizzjoni li l-MEPs ikollhom mandat doppju fil-parlament nazzjonali u fil-Parlament Ewropew; |
| --- | --- |

E.

billi xi dispożizzjonijiet komuni eżistenti fl-Att Elettorali Ewropew attwali juru t-triq lejn it-titjib meħtieġ, inkluż dak li jipprevedi li l-kandidati jiġu eletti b'rappreżentanza proporzjonali bl-użu ta' sistema ta' lista jew sistema ta' vot wieħed trasferibbli; għal-libertà li jiġu stabbiliti kostitwenzi fil-livell nazzjonali; għall-introduzzjoni ta' limitu massimu elettorali ta' 5 % fil-kostitwenzi nazzjonali bħala mezz li jiggarantixxi li l-Parlament ikun jista' jiffunzjona; u għall-projbizzjoni li l-MEPs ikollhom mandat doppju fil-parlament nazzjonali u fil-Parlament Ewropew;

| F. | billi, minkejja xi passi 'l quddiem fid-definizzjoni ta' standards komuni ta' proċeduri elettorali għall-Parlament Ewropew, illum l-elezzjonijiet Ewropej għadhom fil-biċċa l-kbira rregolati mil-liġijiet nazzjonali u għalhekk hemm bżonn ta' aktar titjib biex tiġi stabbilita proċedura ġenwinament uniformi għall-elezzjonijiet Ewropej; |
| --- | --- |

F.

billi, minkejja xi passi 'l quddiem fid-definizzjoni ta' standards komuni ta' proċeduri elettorali għall-Parlament Ewropew, illum l-elezzjonijiet Ewropej għadhom fil-biċċa l-kbira rregolati mil-liġijiet nazzjonali u għalhekk hemm bżonn ta' aktar titjib biex tiġi stabbilita proċedura ġenwinament uniformi għall-elezzjonijiet Ewropej;

| G. | billi l-parteċipazzjoni rreġistrata fl-elezzjonijiet Ewropej tal-2019 kienet l-ogħla waħda minn kwalunkwe elezzjoni għall-Parlament Ewropew fl-aħħar 20 sena; billi r-rata ta' parteċipazzjoni taħbi differenzi kbar bejn l-Istati Membri; billi żieda fil-parteċipazzjoni hija sinjal pożittiv u turi li ċ-ċittadini, u b'mod partikolari l-ġenerazzjonijiet żgħażagħ tal-Unjoni, qed jieħdu interess dejjem akbar fl-iżvilupp tal-integrazzjoni Ewropea, kif indikat ukoll mir-riżultati tal-Ewrobarometru speċjali tad-9 ta' Marzu 2021; billi din ir-rata għadha tfisser li nofs iċ-ċittadini tal-Unjoni biss ħadu sehem; billi interess akbar fl-elezzjonijiet Ewropej jindika li ċ-ċittadini tal-Unjoni jridu azzjoni rapida mill-Unjoni fil-qasam tat-tibdil fil-klima, l-irkupru ekonomiku, il-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt, il-migrazzjoni, u r-rwol tal-Unjoni Ewropea fir-relazzjonijiet internazzjonali; billi jridu jsiru sforzi ta' komunikazzjoni biex jiżdied l-interess taċ-ċittadini fi kwistjonijiet Ewropej u r-rwol tal-partiti u l-fondazzjonijiet politiċi Ewropej f'dak ir-rigward; |
| --- | --- |

G.

billi l-parteċipazzjoni rreġistrata fl-elezzjonijiet Ewropej tal-2019 kienet l-ogħla waħda minn kwalunkwe elezzjoni għall-Parlament Ewropew fl-aħħar 20 sena; billi r-rata ta' parteċipazzjoni taħbi differenzi kbar bejn l-Istati Membri; billi żieda fil-parteċipazzjoni hija sinjal pożittiv u turi li ċ-ċittadini, u b'mod partikolari l-ġenerazzjonijiet żgħażagħ tal-Unjoni, qed jieħdu interess dejjem akbar fl-iżvilupp tal-integrazzjoni Ewropea, kif indikat ukoll mir-riżultati tal-Ewrobarometru speċjali tad-9 ta' Marzu 2021; billi din ir-rata għadha tfisser li nofs iċ-ċittadini tal-Unjoni biss ħadu sehem; billi interess akbar fl-elezzjonijiet Ewropej jindika li ċ-ċittadini tal-Unjoni jridu azzjoni rapida mill-Unjoni fil-qasam tat-tibdil fil-klima, l-irkupru ekonomiku, il-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt, il-migrazzjoni, u r-rwol tal-Unjoni Ewropea fir-relazzjonijiet internazzjonali; billi jridu jsiru sforzi ta' komunikazzjoni biex jiżdied l-interess taċ-ċittadini fi kwistjonijiet Ewropej u r-rwol tal-partiti u l-fondazzjonijiet politiċi Ewropej f'dak ir-rigward;

| H. | billi x-xejra ta' żieda fl-għadd ta' persuni li vvutaw tista' tittejjeb jekk jissaħħu l-konnessjoni u l-obbligu ta' rendikont bejn il-votanti u l-kandidati u titrawwem id-dimensjoni madwar l-Unjoni kollha; |
| --- | --- |

H.

billi x-xejra ta' żieda fl-għadd ta' persuni li vvutaw tista' tittejjeb jekk jissaħħu l-konnessjoni u l-obbligu ta' rendikont bejn il-votanti u l-kandidati u titrawwem id-dimensjoni madwar l-Unjoni kollha;

| I. | billi sistema elettorali li tiffunzjona tibni l-fiduċja u l-appoġġ fost il-popolazzjoni u żżid il-fiduċja taċ-ċittadini tal-Unjoni fil-kapaċità tagħhom li jibdlu s-soċjetà b'mod demokratiku permezz tal-votazzjoni; |
| --- | --- |

I.

billi sistema elettorali li tiffunzjona tibni l-fiduċja u l-appoġġ fost il-popolazzjoni u żżid il-fiduċja taċ-ċittadini tal-Unjoni fil-kapaċità tagħhom li jibdlu s-soċjetà b'mod demokratiku permezz tal-votazzjoni;

| J. | billi l-approvazzjoni mill-Istati Membri tad-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE, Euratom) 2018/994 tat-13 ta' Lulju 2018 għadha pendenti iżda ma tipprekludix il-bidliet meħtieġa fis-sistemi elettorali tal-Unjoni; |
| --- | --- |

J.

billi l-approvazzjoni mill-Istati Membri tad-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE, Euratom) 2018/994 tat-13 ta' Lulju 2018 għadha pendenti iżda ma tipprekludix il-bidliet meħtieġa fis-sistemi elettorali tal-Unjoni;

| K. | billi l-momentum politiku dejjem jikber fl-Ewropa kollha jista' joffri l-possibbiltà li jiġu introdotti elementi u dispożizzjonijiet li jsaħħu d-dimensjoni Ewropea tal-elezzjonijiet; |
| --- | --- |

K.

billi l-momentum politiku dejjem jikber fl-Ewropa kollha jista' joffri l-possibbiltà li jiġu introdotti elementi u dispożizzjonijiet li jsaħħu d-dimensjoni Ewropea tal-elezzjonijiet;

| L. | billi approċċ xieraq għar-riforma tal-liġi elettorali Ewropea għandu jkun ibbażat fuq ir-rispett għall-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità u l-introduzzjoni ta' standards minimi komuni; |
| --- | --- |

L.

billi approċċ xieraq għar-riforma tal-liġi elettorali Ewropea għandu jkun ibbażat fuq ir-rispett għall-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità u l-introduzzjoni ta' standards minimi komuni;

| M. | billi r-riforma tal-proċedura elettorali tal-Parlament Ewropew għandu jkollha l-għan li ttejjeb id-dibattitu pubbliku u d-dimensjoni demokratika u transnazzjonali tal-elezzjonijiet Ewropej u l-leġittimità demokratika tal-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet tal-Unjoni, issaħħaħ iċ-ċittadinanza fl-Unjoni, ittejjeb il-funzjonament tal-Parlament Ewropew u l-governanza tal-Unjoni, tagħmel ix-xogħol tal-Parlament Ewropew aktar leġittimu u leġiżlattiv billi tagħtih dritt ta' inizjattiva ġenwin, issaħħaħ il-prinċipji ta' ugwaljanza elettorali u opportunitajiet indaqs, speċjalment bejn in-nisa u l-irġiel, issaħħaħ l-effettività tas-sistema għall-organizzazzjoni tal-elezzjonijiet Ewropej, u ġġib il-Membri tal-Parlament Ewropew eqreb lejn il-votanti tagħhom, b'mod partikolari l-iżgħar fosthom; |
| --- | --- |

M.

billi r-riforma tal-proċedura elettorali tal-Parlament Ewropew għandu jkollha l-għan li ttejjeb id-dibattitu pubbliku u d-dimensjoni demokratika u transnazzjonali tal-elezzjonijiet Ewropej u l-leġittimità demokratika tal-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet tal-Unjoni, issaħħaħ iċ-ċittadinanza fl-Unjoni, ittejjeb il-funzjonament tal-Parlament Ewropew u l-governanza tal-Unjoni, tagħmel ix-xogħol tal-Parlament Ewropew aktar leġittimu u leġiżlattiv billi tagħtih dritt ta' inizjattiva ġenwin, issaħħaħ il-prinċipji ta' ugwaljanza elettorali u opportunitajiet indaqs, speċjalment bejn in-nisa u l-irġiel, issaħħaħ l-effettività tas-sistema għall-organizzazzjoni tal-elezzjonijiet Ewropej, u ġġib il-Membri tal-Parlament Ewropew eqreb lejn il-votanti tagħhom, b'mod partikolari l-iżgħar fosthom;

| N. | billi r-Rakkomandazzjoni 16 tal-Panel taċ-Ċittadini Ewropej 2 “Demokrazija / Valuri Ewropej, drittijiet, stat tad-dritt, sigurtà” tal-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa titlob liġi elettorali għall-Parlament Ewropew li tarmonizza l-kundizzjonijiet elettorali (l-età tal-votazzjoni, id-data tal-elezzjonijiet, ir-rekwiżiti għad-distretti elettorali, il-kandidati, il-partiti politiċi u l-finanzjament tagħhom), u li ċ-ċittadini Ewropej ikollhom id-dritt jivvutaw għal partiti differenti fil-livell tal-Unjoni Ewropea li kull wieħed minnhom jikkonsisti minn kandidati minn diversi Stati Membri, u li matul perjodu ta' tranżizzjoni suffiċjenti, iċ-ċittadini xorta jistgħu jivvutaw kemm għall-partiti nazzjonali kif ukoll għal dawk transnazzjonali; |
| --- | --- |

N.

billi r-Rakkomandazzjoni 16 tal-Panel taċ-Ċittadini Ewropej 2 “Demokrazija / Valuri Ewropej, drittijiet, stat tad-dritt, sigurtà” tal-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa titlob liġi elettorali għall-Parlament Ewropew li tarmonizza l-kundizzjonijiet elettorali (l-età tal-votazzjoni, id-data tal-elezzjonijiet, ir-rekwiżiti għad-distretti elettorali, il-kandidati, il-partiti politiċi u l-finanzjament tagħhom), u li ċ-ċittadini Ewropej ikollhom id-dritt jivvutaw għal partiti differenti fil-livell tal-Unjoni Ewropea li kull wieħed minnhom jikkonsisti minn kandidati minn diversi Stati Membri, u li matul perjodu ta' tranżizzjoni suffiċjenti, iċ-ċittadini xorta jistgħu jivvutaw kemm għall-partiti nazzjonali kif ukoll għal dawk transnazzjonali;

| O. | billi r-Rapport dwar l-Ideat taż-Żgħażagħ maħruġ bħala l-eżitu tal-Avveniment Ewropew taż-Żgħażagħ (EYE) mit-22 sat-23 ta' Ottubru 2021 jissuġġerixxi l-użu ta' listi transnazzjonali, fejn il-votanti jingħataw lista ta' kandidati nazzjonali, u lista addizzjonali bil-kandidati mill-Istati Membri kollha; billi dak ir-rapport jappoġġja wkoll l-infurzar tal-proċess tal-kandidati prinċipali; |
| --- | --- |

O.

billi r-Rapport dwar l-Ideat taż-Żgħażagħ maħruġ bħala l-eżitu tal-Avveniment Ewropew taż-Żgħażagħ (EYE) mit-22 sat-23 ta' Ottubru 2021 jissuġġerixxi l-użu ta' listi transnazzjonali, fejn il-votanti jingħataw lista ta' kandidati nazzjonali, u lista addizzjonali bil-kandidati mill-Istati Membri kollha; billi dak ir-rapport jappoġġja wkoll l-infurzar tal-proċess tal-kandidati prinċipali;

| P. | billi t-tielet rapport interim tal-pjattaforma diġitali multilingwi tal-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa, qies li waħda mill-aktar proposti diskussi, u idea approvata b'mod wiesa', tikkonċerna l-ħolqien ta' listi elettorali transnazzjonali fl-UE kollha; |
| --- | --- |

P.

billi t-tielet rapport interim tal-pjattaforma diġitali multilingwi tal-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa, qies li waħda mill-aktar proposti diskussi, u idea approvata b'mod wiesa', tikkonċerna l-ħolqien ta' listi elettorali transnazzjonali fl-UE kollha;

| Q. | billi l-ftehim politiku ta' nofs it-terminu dwar “Il-prijoritajiet tagħna għall-Ewropej”, approvat fis-17 ta' Jannar 2022 mill-mexxejja tal-Gruppi PPE, S&D u Renew, talab li “jiġi stabbilit proċess tal-kandidati prinċipali flimkien ma' listi transnazzjonali b'għadd suffiċjenti ta' siġġijiet għall-elezzjonijiet Ewropej li jmiss”; |
| --- | --- |

Q.

billi l-ftehim politiku ta' nofs it-terminu dwar “Il-prijoritajiet tagħna għall-Ewropej”, approvat fis-17 ta' Jannar 2022 mill-mexxejja tal-Gruppi PPE, S&D u Renew, talab li “jiġi stabbilit proċess tal-kandidati prinċipali flimkien ma' listi transnazzjonali b'għadd suffiċjenti ta' siġġijiet għall-elezzjonijiet Ewropej li jmiss”;

| R. | billi l-prinċipji tal-proporzjonalità u l-opportunitajiet indaqs iridu jiġu kkunsidrati fir-rigward tal-minoranzi, li huma sottorappreżentati fil-Parlament Ewropew; billi madwar 20 MEP minn 705 jiddikjaraw li jappartjenu għal minoranza (= 2,8 %) (14); billi l-Kummissjoni ta' Venezja tirrikonoxxi r-rwol ta' siġġijiet riżervati garantiti għall-membri ta' minoranzi nazzjonali, limiti elettorali aktar baxxi f'sistemi elettorali proporzjonali għal partiti li jirrappreżentaw minoranzi nazzjonali jew id-deżinjazzjoni ta' distretti elettorali bl-għan li tissaħħaħ il-parteċipazzjoni tal-minoranzi fil-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet (15); |
| --- | --- |

R.

billi l-prinċipji tal-proporzjonalità u l-opportunitajiet indaqs iridu jiġu kkunsidrati fir-rigward tal-minoranzi, li huma sottorappreżentati fil-Parlament Ewropew; billi madwar 20 MEP minn 705 jiddikjaraw li jappartjenu għal minoranza (= 2,8 %) (14); billi l-Kummissjoni ta' Venezja tirrikonoxxi r-rwol ta' siġġijiet riżervati garantiti għall-membri ta' minoranzi nazzjonali, limiti elettorali aktar baxxi f'sistemi elettorali proporzjonali għal partiti li jirrappreżentaw minoranzi nazzjonali jew id-deżinjazzjoni ta' distretti elettorali bl-għan li tissaħħaħ il-parteċipazzjoni tal-minoranzi fil-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet (15);

| S. | billi l-possibbiltà li tiġi żviluppata proċedura elettorali uniformi bbażata fuq vot universali dirett ilha minquxa fit-Trattati mill-1957; |
| --- | --- |

S.

billi l-possibbiltà li tiġi żviluppata proċedura elettorali uniformi bbażata fuq vot universali dirett ilha minquxa fit-Trattati mill-1957;

| T. | billi d-dritt taċ-ċittadini kollha tal-Unjoni li jipparteċipaw, fuq bażi ugwali, fil-ħajja demokratika tal-Unjoni jiġi promoss permezz ta' żieda fl-armonizzazzjoni tal-proċedura għall-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew fl-Istati Membri kollha, li jsaħħaħ ukoll id-dimensjoni politika tal-integrazzjoni Ewropea; |
| --- | --- |

T.

billi d-dritt taċ-ċittadini kollha tal-Unjoni li jipparteċipaw, fuq bażi ugwali, fil-ħajja demokratika tal-Unjoni jiġi promoss permezz ta' żieda fl-armonizzazzjoni tal-proċedura għall-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew fl-Istati Membri kollha, li jsaħħaħ ukoll id-dimensjoni politika tal-integrazzjoni Ewropea;

| U. | billi l-partiti politiċi Ewropej jikkontribwixxu għall-formazzjoni tal-għarfien politiku Ewropew u għaldaqstant għandu jkollhom rwol aktar b'saħħtu fil-kampanji għall-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew sabiex itejbu l-viżibbiltà tagħhom u juru b'mod ċar ir-rabta bejn vot għal partit nazzjonali partikolari u l-impatt li dan għandu fuq id-daqs ta' grupp politiku Ewropew fil-Parlament Ewropew u fuq in-nomina tal-President tal-Kummissjoni; |
| --- | --- |

U.

billi l-partiti politiċi Ewropej jikkontribwixxu għall-formazzjoni tal-għarfien politiku Ewropew u għaldaqstant għandu jkollhom rwol aktar b'saħħtu fil-kampanji għall-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew sabiex itejbu l-viżibbiltà tagħhom u juru b'mod ċar ir-rabta bejn vot għal partit nazzjonali partikolari u l-impatt li dan għandu fuq id-daqs ta' grupp politiku Ewropew fil-Parlament Ewropew u fuq in-nomina tal-President tal-Kummissjoni;

| V. | billi assoċjazzjonijiet ta' votanti jew entitajiet elettorali li ma jappartjenux għal partit politiku Ewropew huma mitluba jkollhom rwol fil-kampanji għall-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew sabiex jiżdied l-involviment taċ-ċittadini fil-proċess elettorali; |
| --- | --- |

V.

billi assoċjazzjonijiet ta' votanti jew entitajiet elettorali li ma jappartjenux għal partit politiku Ewropew huma mitluba jkollhom rwol fil-kampanji għall-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew sabiex jiżdied l-involviment taċ-ċittadini fil-proċess elettorali;

| W. | billi l-proċedura għan-nomina tal-kandidati għall-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew tvarja b'mod konsiderevoli minn Stat Membru għal ieħor u minn partit għal ieħor, b'mod partikolari fir-rigward ta' standards tat-trasparenza, standards demokratiċi u standards li jirrigwardaw l-ugwaljanza bejn il-ġeneri; billi, madankollu, proċeduri miftuħa, trasparenti u demokratiċi li jirrispettaw l-ugwaljanza bejn il-ġeneri għall-għażla tal-kandidati huma essenzjali għall-bini tal-fiduċja fis-sistema politika; |
| --- | --- |

W.

billi l-proċedura għan-nomina tal-kandidati għall-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew tvarja b'mod konsiderevoli minn Stat Membru għal ieħor u minn partit għal ieħor, b'mod partikolari fir-rigward ta' standards tat-trasparenza, standards demokratiċi u standards li jirrigwardaw l-ugwaljanza bejn il-ġeneri; billi, madankollu, proċeduri miftuħa, trasparenti u demokratiċi li jirrispettaw l-ugwaljanza bejn il-ġeneri għall-għażla tal-kandidati huma essenzjali għall-bini tal-fiduċja fis-sistema politika;

| X. | billi l-iskadenzi għall-finalizzazzjoni tal-listi elettorali qabel l-elezzjonijiet Ewropej ivarjaw ħafna fost l-Istati Membri, li bħalissa jvarjaw minn 17-il jum sa 83 jum; billi dan iqiegħed lill-kandidati u lill-votanti madwar l-Unjoni f'pożizzjoni mhux ugwali fir-rigward taż-żmien li jkollhom biex jagħmlu kampanja jew biex jirriflettu fuq l-għażla tal-vot tagħhom; |
| --- | --- |

X.

billi l-iskadenzi għall-finalizzazzjoni tal-listi elettorali qabel l-elezzjonijiet Ewropej ivarjaw ħafna fost l-Istati Membri, li bħalissa jvarjaw minn 17-il jum sa 83 jum; billi dan iqiegħed lill-kandidati u lill-votanti madwar l-Unjoni f'pożizzjoni mhux ugwali fir-rigward taż-żmien li jkollhom biex jagħmlu kampanja jew biex jirriflettu fuq l-għażla tal-vot tagħhom;

| Y. | billi l-iskadenzi għall-finalizzazzjoni tar-reġistru elettorali qabel l-elezzjonijiet Ewropej ivarjaw ħafna bejn l-Istati Membri u jistgħu jagħmlu l-iskambju ta' informazzjoni bejn l-Istati Membri dwar il-votanti (li għandu l-għan li jevita l-votazzjoni doppja) diffiċli, jekk mhux impossibbli; |
| --- | --- |

Y.

billi l-iskadenzi għall-finalizzazzjoni tar-reġistru elettorali qabel l-elezzjonijiet Ewropej ivarjaw ħafna bejn l-Istati Membri u jistgħu jagħmlu l-iskambju ta' informazzjoni bejn l-Istati Membri dwar il-votanti (li għandu l-għan li jevita l-votazzjoni doppja) diffiċli, jekk mhux impossibbli;

| Z. | billi l-istabbiliment ta' kostitwenza madwar l-Unjoni kollha li fil-listi tagħha l-ewwel jitniżżel il-kandidat ta' kull familja politika għall-kariga ta' President tal-Kummissjoni jsaħħaħ id-demokrazija Ewropea u jkompli jilleġittimizza l-elezzjoni tal-President tal-Kummissjoni u l-obbligu ta' rendikont tiegħu/tagħha; billi dan jista' jikkontribwixxi għall-bini ta' spazju politiku Ewropew u biex l-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew ikunu verament ibbażati fuq kwistjonijiet Ewropej u mhux fuq kwistjonijiet ta' interess esklużivament nazzjonali; |
| --- | --- |

Z.

billi l-istabbiliment ta' kostitwenza madwar l-Unjoni kollha li fil-listi tagħha l-ewwel jitniżżel il-kandidat ta' kull familja politika għall-kariga ta' President tal-Kummissjoni jsaħħaħ id-demokrazija Ewropea u jkompli jilleġittimizza l-elezzjoni tal-President tal-Kummissjoni u l-obbligu ta' rendikont tiegħu/tagħha; billi dan jista' jikkontribwixxi għall-bini ta' spazju politiku Ewropew u biex l-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew ikunu verament ibbażati fuq kwistjonijiet Ewropej u mhux fuq kwistjonijiet ta' interess esklużivament nazzjonali;

| AA. | billi, fil-laqgħa informali tagħhom tat-23 ta' Frar 2018, il-Kapijiet ta' Stat u ta' Gvern iddeċidew li jkomplu r-riflessjonijiet tagħhom, kif ukoll il-ħidma teknika, legali u politika, dwar il-kwistjoni tal-listi transnazzjonali li qed jiġu stabbiliti għall-elezzjonijiet tal-2024; |
| --- | --- |

AA.

billi, fil-laqgħa informali tagħhom tat-23 ta' Frar 2018, il-Kapijiet ta' Stat u ta' Gvern iddeċidew li jkomplu r-riflessjonijiet tagħhom, kif ukoll il-ħidma teknika, legali u politika, dwar il-kwistjoni tal-listi transnazzjonali li qed jiġu stabbiliti għall-elezzjonijiet tal-2024;

| AB. | billi mhux l-Istati Membri kollha jikkonċedu liċ-ċittadini tagħhom il-possibbiltà li jivvutaw minn barra l-pajjiż, u fost dawk li jagħmlu dan, il-kundizzjonijiet biex jingħataw id-dritt tal-vot tagħhom ivarjaw ħafna; billi l-għoti liċ-ċittadini tal-Unjoni kollha li jirrisjedu barra mill-Unjoni tad-dritt li jipparteċipaw fl-elezzjonijiet jista' jikkontribwixxi għal ugwaljanza elettorali; billi, madankollu, jeħtieġ li l-Istati Membri jikkoordinaw aħjar is-sistemi amministrattivi tagħhom sabiex jipprevjenu lill-votanti milli jivvutaw f'żewġ Stati Membri differenti; |
| --- | --- |

AB.

billi mhux l-Istati Membri kollha jikkonċedu liċ-ċittadini tagħhom il-possibbiltà li jivvutaw minn barra l-pajjiż, u fost dawk li jagħmlu dan, il-kundizzjonijiet biex jingħataw id-dritt tal-vot tagħhom ivarjaw ħafna; billi l-għoti liċ-ċittadini tal-Unjoni kollha li jirrisjedu barra mill-Unjoni tad-dritt li jipparteċipaw fl-elezzjonijiet jista' jikkontribwixxi għal ugwaljanza elettorali; billi, madankollu, jeħtieġ li l-Istati Membri jikkoordinaw aħjar is-sistemi amministrattivi tagħhom sabiex jipprevjenu lill-votanti milli jivvutaw f'żewġ Stati Membri differenti;

| AC. | billi ħafna persuni b'diżabilità jixtiequ jivvutaw f'post tal-votazzjoni; billi fi 12-il Stat Membru, ir-regoli nazzjonali ma jippermettux bidla mill-post tal-votazzjoni assenjat abbażi tal-post ta' residenza għal ieħor li jkun aktar xieraq fid-dawl tad-diżabilità ta' votant; billi l-Artikolu 29 tal-UNCRPD jistipula b'mod espliċitu li l-Istati Partijiet jimpenjaw ruħhom li jiżguraw li l-persuni b'diżabilità jkunu jistgħu jipparteċipaw b'mod effettiv u sħiħ fil-ħajja politika u pubblika fuq bażi ugwali ma' ħaddieħor; billi kwalunkwe ostaklu għad-dritt tal-vot u tal-kandidatura għall-persuni b'diżabilità, speċjalment l-ostakli legali għall-adulti b'diżabilità ddikjarati legalment inkapaċitati, għandu jitneħħa, filwaqt li tiġi ggarantita l-aċċessibbiltà tul il-proċess elettorali kollu, inkluż billi jiġu pprovduti sistemi ta' parteċipazzjoni addizzjonali biex jiġi eżerċitat id-dritt tal-vot, b'mod partikolari permezz tal-votazzjoni bil-posta; |
| --- | --- |

AC.

billi ħafna persuni b'diżabilità jixtiequ jivvutaw f'post tal-votazzjoni; billi fi 12-il Stat Membru, ir-regoli nazzjonali ma jippermettux bidla mill-post tal-votazzjoni assenjat abbażi tal-post ta' residenza għal ieħor li jkun aktar xieraq fid-dawl tad-diżabilità ta' votant; billi l-Artikolu 29 tal-UNCRPD jistipula b'mod espliċitu li l-Istati Partijiet jimpenjaw ruħhom li jiżguraw li l-persuni b'diżabilità jkunu jistgħu jipparteċipaw b'mod effettiv u sħiħ fil-ħajja politika u pubblika fuq bażi ugwali ma' ħaddieħor; billi kwalunkwe ostaklu għad-dritt tal-vot u tal-kandidatura għall-persuni b'diżabilità, speċjalment l-ostakli legali għall-adulti b'diżabilità ddikjarati legalment inkapaċitati, għandu jitneħħa, filwaqt li tiġi ggarantita l-aċċessibbiltà tul il-proċess elettorali kollu, inkluż billi jiġu pprovduti sistemi ta' parteċipazzjoni addizzjonali biex jiġi eżerċitat id-dritt tal-vot, b'mod partikolari permezz tal-votazzjoni bil-posta;

| AD. | billi awtorità elettorali li taġixxi bħala korp indipendenti u tiżgura l-implimentazzjoni korretta tal-liġi elettorali Ewropea għandha tiġi stabbilita fil-livell tal-Unjoni bħala network ta' awtoritajiet ta' kuntatt uniku tal-Istati Membri, peress li din tkun tista' tiffaċilita l-aċċess għal informazzjoni dwar ir-regoli li jirregolaw l-elezzjonijiet Ewropej, kif ukoll tissimplifika l-proċess, tiġġestixxi b'mod partikolari l-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha u ssaħħaħ in-natura Ewropea ta' dawk l-elezzjonijiet; |
| --- | --- |

AD.

billi awtorità elettorali li taġixxi bħala korp indipendenti u tiżgura l-implimentazzjoni korretta tal-liġi elettorali Ewropea għandha tiġi stabbilita fil-livell tal-Unjoni bħala network ta' awtoritajiet ta' kuntatt uniku tal-Istati Membri, peress li din tkun tista' tiffaċilita l-aċċess għal informazzjoni dwar ir-regoli li jirregolaw l-elezzjonijiet Ewropej, kif ukoll tissimplifika l-proċess, tiġġestixxi b'mod partikolari l-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha u ssaħħaħ in-natura Ewropea ta' dawk l-elezzjonijiet;

| AE. | billi l-votazzjoni bil-posta tista' twassal għall-parteċipazzjoni ta' aktar votanti u tista' trendi t-twettiq tal-elezzjonijiet Ewropej aktar effiċjenti u aktar attraenti għall-votanti, filwaqt li tiżgura l-ogħla standards possibbli ta' protezzjoni tad-data u filwaqt li votazzjoni fil-postijiet tal-votazzjoni tibqa' n-norma; billi l-Istati Membri jistgħu jipprovdu għodod ta' votazzjoni komplementari biex isaħħu l-parteċipazzjoni bħall-votazzjoni bi prokura, il-votazzjoni elettronika jew online, skont it-tradizzjonijiet nazzjonali tagħhom; billi ħafna korpi nazzjonali għall-protezzjoni tal-libertajiet diġitali esprimew riżervi dwar il-votazzjoni online; billi l-votazzjoni online ġġib magħha aktar diffikultajiet fir-rigward tal-prinċipji fundamentali li jirregolaw l-operazzjonijiet elettorali (is-segretezza tal-vot, in-natura personali u ħielsa tal-votazzjoni, is-sinċerità tal-operazzjonijiet elettorali, il-monitoraġġ effettiv tal-votazzjoni u l-kontroll a posteriori mill-imħallef elettorali); billi dawk id-diffikultajiet jistgħu jingħelbu permezz ta' qafas regolatorju u proċedura komuni li fihom jiġu ggarantiti l-ogħla standards ta' protezzjoni tad-data, integrità elettorali, trasparenza, affidabbiltà u segretezza tal-vot; |
| --- | --- |

AE.

billi l-votazzjoni bil-posta tista' twassal għall-parteċipazzjoni ta' aktar votanti u tista' trendi t-twettiq tal-elezzjonijiet Ewropej aktar effiċjenti u aktar attraenti għall-votanti, filwaqt li tiżgura l-ogħla standards possibbli ta' protezzjoni tad-data u filwaqt li votazzjoni fil-postijiet tal-votazzjoni tibqa' n-norma; billi l-Istati Membri jistgħu jipprovdu għodod ta' votazzjoni komplementari biex isaħħu l-parteċipazzjoni bħall-votazzjoni bi prokura, il-votazzjoni elettronika jew online, skont it-tradizzjonijiet nazzjonali tagħhom; billi ħafna korpi nazzjonali għall-protezzjoni tal-libertajiet diġitali esprimew riżervi dwar il-votazzjoni online; billi l-votazzjoni online ġġib magħha aktar diffikultajiet fir-rigward tal-prinċipji fundamentali li jirregolaw l-operazzjonijiet elettorali (is-segretezza tal-vot, in-natura personali u ħielsa tal-votazzjoni, is-sinċerità tal-operazzjonijiet elettorali, il-monitoraġġ effettiv tal-votazzjoni u l-kontroll a posteriori mill-imħallef elettorali); billi dawk id-diffikultajiet jistgħu jingħelbu permezz ta' qafas regolatorju u proċedura komuni li fihom jiġu ggarantiti l-ogħla standards ta' protezzjoni tad-data, integrità elettorali, trasparenza, affidabbiltà u segretezza tal-vot;

| AF. | billi l-Artikolu 7(1) tal-Att li jikkonċerna l-elezzjoni tal-membri tal-Parlament Ewropew b'vot universali dirett tal-20 ta' Settembru 1976 jistabbilixxi li “l-kariga ta' membru tal-Parlament Ewropew għandha tkun inkompatibbli ma' dik ta' membru tal-Kummissjoni”; |
| --- | --- |

AF.

billi l-Artikolu 7(1) tal-Att li jikkonċerna l-elezzjoni tal-membri tal-Parlament Ewropew b'vot universali dirett tal-20 ta' Settembru 1976 jistabbilixxi li “l-kariga ta' membru tal-Parlament Ewropew għandha tkun inkompatibbli ma' dik ta' membru tal-Kummissjoni”;

| 1. | Jissuġġerixxi r-riforma tal-proċedura elettorali tiegħu bl-għan li tissawwar, b'mod konkret, sfera pubblika Ewropea, billi jiġu ssuġġeriti standards minimi komuni u bidliet leġiżlattivi qabel l-elezzjonijiet Ewropej tal-2024; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Iqis li huwa essenzjali li jittejbu t-trasparenza u l-obbligu ta' rendikont demokratiku tal-Parlament, billi tissaħħaħ id-dimensjoni Ewropea tal-elezzjonijiet, b'mod partikolari billi l-elezzjonijiet Ewropej jiġu ttrasformati f'elezzjoni Ewropea unika, speċjalment permezz tal-istabbiliment ta' kostitwenza madwar l-Unjoni kollha, għall-kuntrarju tal-ġabra ta' 27 elezzjoni nazzjonali separata, li huwa l-mod kif l-elezzjonijiet Ewropej jiġu organizzati llum; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jemmen li l-partiti politiċi Ewropej, l-assoċjazzjonijiet tal-votanti u entitajiet elettorali Ewropej oħra għandu jkollhom rwol aktar ċentrali fil-proċess tal-elezzjonijiet Ewropej, għandhom isiru viżibbli b'mod ċar għall-votanti, u għandhom jingħataw appoġġ u finanzjament adegwati li jippermettulhom iwettqu r-rwol tagħhom; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Ifakkar li kulturi elettorali diverġenti rriżultaw f'firxa ta' sistemi elettorali differenti u fi drittijiet tal-vot differenti fl-Unjoni kollha; iqis li standards demokratiċi minimi komuni fil-liġi elettorali Ewropea jistgħu jippromwovu dibattitu Ewropew pubbliku ġenwin u jiżguraw l-ugwaljanza taċ-ċittadini tal-Unjoni, inkluż fir-rigward ta': id-dritt tal-vot, id-dritt li wieħed jirreġistra partit, l-assoċjazzjoni ta' votanti jew entitajiet elettorali oħra u li joħorġu għall-elezzjonijiet; l-aċċess għall-votazzjoni; tal-kandidati li jistgħu joħorġu, inkluża l-ugwaljanza bejn il-ġeneri; l-aċċessibbiltà tal-votazzjoni għaċ-ċittadini kollha, speċjalment għall-persuni b'diżabilità; jew x'jiġri fil-jum tal-elezzjonijiet; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jitlob l-istabbiliment ta' qafas komuni, b'parametri referenzjarji u standards minimi għar-regoli elettorali madwar l-Unjoni, u jissuġġerixxi li ssir enfasi fuq koordinazzjoni b'saħħitha mal-miżuri nazzjonali għall-implimentazzjoni tal-qalba tal-proposti tagħha; |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jistieden lill-istituzzjonijiet tal-Unjoni jqisu l-prijoritajiet identifikati miċ-ċittadini tal-Unjoni fil-kuntest tal-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa; |
| --- | --- |

6.

| 7. | Jinnota r-rwol tal-Kummissjoni bħala faċilitatur fit-taħditiet istituzzjonali bejn il-Parlament Ewropew u l-Kunsill dwar ir-riforma tal-liġi elettorali Ewropea; iqis li huwa essenzjali li jkun hemm involviment fi djalogu kostruttiv mal-Kummissjoni, fost l-oħrajn, sabiex jiġu evalwati r-riżultati tan-Network Ewropew ta' Kooperazzjoni dwar l-Elezzjonijiet, u tittieħed ispirazzjoni minnhom, kif stabbilit fl-2019; |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jenfasizza r-rabtiet bejn il-miżuri ssuġġeriti għar-rieżami tal-Att Elettorali, u r-Regoli ta' Proċedura tal-Parlament, ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 1141/2014 u l-Pjan ta' Azzjoni għad-Demokrazija tal-Kummissjoni Ewropea ta' Diċembru 2020, b'mod partikolari dwar elementi bħal:






  — | il-mod li bih l-elezzjonijiet huma rregolati, jiġifieri minn regoli applikabbli biss f'ġuriżdizzjoni partikolari jew li setgħu ma ġewx ifformulati b'kunsiderazzjoni tal-ispazju online mingħajr fruntieri, |
| --- | --- | --- |

8.

—

il-mod li bih l-elezzjonijiet huma rregolati, jiġifieri minn regoli applikabbli biss f'ġuriżdizzjoni partikolari jew li setgħu ma ġewx ifformulati b'kunsiderazzjoni tal-ispazju online mingħajr fruntieri,

| — | il-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet regolatorji tal-Istati Membri, li jeħtieġ li tissaħħaħ, |
| --- | --- |

—

il-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet regolatorji tal-Istati Membri, li jeħtieġ li tissaħħaħ,

| — | it-trasparenza fir-reklamar politiku u l-komunikazzjoni politika, li għandha tiġi riflessa wkoll fid-dispożizzjonijiet tal-Liġi Elettorali; |
| --- | --- |

—

it-trasparenza fir-reklamar politiku u l-komunikazzjoni politika, li għandha tiġi riflessa wkoll fid-dispożizzjonijiet tal-Liġi Elettorali;

| 9. | Iqis l-ugwaljanza bejn il-ġeneri bħala element essenzjali għat-titjib tar-rappreżentanza fl-elezzjonijiet; jilqa' t-titjib ġenerali fl-ugwaljanza bejn il-ġeneri fl-aħħar elezzjonijiet, iżda jisħaq li hemm differenzi sinifikanti bejn l-Istati Membri, fejn uħud minnhom ma eleġġewx mara waħda fil-Parlament; jitlob l-introduzzjoni ta' miżuri li jiżguraw opportunitajiet indaqs għan-nisa u l-irġiel biex jiġu eletti mingħajr ma jinkisru d-drittijiet ta' persuni mhux binarji, bl-użu ta' listi jew kwoti “zipped”. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jiddispjaċih li l-biċċa l-kbira tal-minoranzi nazzjonali u lingwistiċi normalment mhumiex rappreżentati fil-Parlament Ewropew; jirrimarka, f'dan ir-rigward, l-ostaklu effettiv li l-limiti elettorali jirrappreżentaw għall-partiti li jirrappreżentaw komunitajiet ta' minoranza li joħorġu f'kostitwenzi nazzjonali uniċi jew f'kostitwenzi kbar b'densità għolja ta' popolazzjoni; iqis, għalhekk, li l-liġi elettorali Ewropea għandha tipprevedi l-possibbiltà ta' eżenzjonijiet mil-limiti pprovduti fil-livell nazzjonali għal entitajiet li jirrappreżentaw minoranzi nazzjonali u lingwistiċi rikonoxxuti; |
| --- | --- |

10.

| 11. | Iqis li huwa essenzjali li kemm il-partiti u l-assoċjazzjonijiet politiċi Ewropej u nazzjonali kif ukoll entitajiet elettorali Ewropej oħra jadottaw proċeduri demokratiċi, infurmati u trasparenti għall-għażla tal-kandidati għall-Parlament Ewropew, inkluż il-kandidat prinċipali, li jiżguraw l-involviment dirett ta' ċittadini individwali li jkunu membri tal-partit, inkluża, iżda mhux limitata għal, l-elezzjoni tad-delegati; iqis li tali għażla demokratika għandha tkun akkumpanjata mill-informazzjoni meħtieġa fir-rigward tal-kapaċitajiet u l-prestazzjoni tal-kandidati aspiranti; |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jemmen li l-votanti Ewropej kollha għandhom jitħallew jivvutaw għall-kandidat preferut tagħhom għall-President tal-Kummissjoni, u li l-kandidati prinċipali għandhom ikunu jistgħu joħorġu fl-Istati Membri kollha f'listi għall-Unjoni kollha, innominati minn partit politiku Ewropew, minn assoċjazzjoni Ewropea ta' votanti jew minn entità elettorali Ewropea oħra, li jippreżentaw programm elettorali komuni; |
| --- | --- |

12.

| 13. | Jistieden lill-partiti politiċi Ewropej, lill-assoċjazzjonijiet Ewropej tal-votanti u lill-entitajiet elettorali Ewropej jinnominaw il-kandidati tagħhom għall-kariga ta' President tal-Kummissjoni mill-inqas 12-il ġimgħa qabel il-jum tal-elezzjoni; iqis li għandhom jiġu żgurati proċeduri demokratiċi vinkolanti u trasparenza fl-għażla; jistenna li l-kandidati jitqiegħdu fl-ewwel pożizzjoni tal-lista korrispondenti tal-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha; |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jitlob li tissaħħaħ il-viżibbiltà tal-partiti politiċi Ewropej, tal-assoċjazzjonijiet Ewropej tal-votanti u ta' entitajiet elettorali Ewropej oħra permezz ta' kampanji tal-media u fuq il-poloz tal-votazzjoni u l-materjali elettorali kollha; jiddetermina li l-partiti nazzjonali u l-assoċjazzjonijiet tal-votanti għandhom jindikaw, meta applikabbli, l-affiljazzjoni tagħhom mal-partiti politiċi Ewropej, jew ma' entitajiet elettorali Ewropej oħra, u mal-kandidat prinċipali korrispondenti matul il-kampanja elettorali; |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jinnota li strateġija koordinata tal-media fil-livell Ewropew biex jiġu żgurati l-kopertura u l-monitoraġġ tal-elezzjonijiet Ewropej tgħin biex jiżdied l-interess taċ-ċittadini fihom; |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jistenna li l-mexxejja tal-partiti politiċi u tal-gruppi parlamentari Ewropej jaqblu dwar indikazzjoni komuni għall-Kunsill Ewropew abbażi tal-eżitu tal-elezzjonijiet Ewropej kif ukoll dwar maġġoranza fil-Parlament li jkun għadu kif ġie elett fir-rigward tan-nomina ta' kandidat għal President tal-Kummissjoni; jistenna li l-President tal-Kunsill Ewropew jikkonsulta lill-mexxejja msemmija tal-entitajiet politiċi u l-gruppi parlamentari Ewropej sabiex jinforma l-proċess tan-nomina; iqis li dan il-proċess tal-kandidati prinċipali jista' jiġi fformalizzat permezz ta' ftehim politiku bejn l-entitajiet politiċi Ewropej u permezz ta' Ftehim Interistituzzjonali bejn il-Parlament u l-Kunsill Ewropew; |
| --- | --- |

16.

| 17. | Jipproponi li tiġi stabbilita l-prattika li l-gruppi parlamentari interessati jikkonkludu “ftehim dwar il-leġiżlatura” sabiex jiġi żgurat segwitu politiku għall-elezzjonijiet Ewropej u bħala mod kif tiġi żgurata maġġoranza fil-Parlament qabel il-ħatra tal-Kummissjoni; |
| --- | --- |

17.

| 18. | Iqis li l-introduzzjoni ta' kostitwenza madwar l-Unjoni kollha, li minnha għandhom jiġu eletti tmienja u għoxrin Membru tal-Parlament Ewropew, mingħajr ma jiġi affettwat in-numru ta' rappreżentanti fil-Parlament Ewropew eletti f'kull Stat Membru u li fil-listi tagħha l-ewwel jitniżżel il-kandidat ta' kull familja politika għall-kariga ta' President tal-Kummissjoni, toffri opportunità biex tissaħħaħ id-dimensjoni demokratika u transnazzjonali tal-elezzjonijiet Ewropej; jemmen li l-għan li tiġi stabbilita kostitwenza madwar l-Unjoni kollha jista' jintlaħaq jekk jiġu żgurati l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-bilanċ ġeografiku, billi jiġi ggarantit li Stati Membri iżgħar ma jitqegħdux fi żvantaġġ kompetittiv meta mqabbla mal-Istati Membri l-kbar; jissuġġerixxi, f'dan ir-rigward, l-introduzzjoni ta' rappreżentanza ġeografika vinkolanti fil-listi għall-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha, u jħeġġeġ lill-partiti politiċi Ewropej, lill-assoċjazzjonijiet Ewropej tal-votanti u lil entitajiet elettorali Ewropej oħra jaħtru kandidati fil-listi għall-Unjoni kollha li jkunu ġejjin mill-Istati Membri kollha; |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jenfasizza li l-istabbiliment ta' kostitwenza madwar l-Unjoni kollha li minnha l-Membri jiġu eletti abbażi ta' listi transnazzjonali huwa kompatibbli mat-Trattati, u b'mod partikolari mal-Artikolu 14(2) tat-TUE; iqis li l-appoġġ għal liġi elettorali Ewropea uniformi b'listi għall-Unjoni kollha u sistema vinkolanti ta' kandidati prinċipali qed jikseb momentum politiku; |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jemmen li l-listi għall-Unjoni kollha huma mezz li jista' jintuża biex jinkisbu r-rappreżentanza u l-formazzjoni ta' partiti politiċi u assoċjazzjonijiet tal-votanti Ewropej; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jissuġġerixxi li jiġu inklużi dispożizzjonijiet komuni li jirregolaw in-nefqa marbuta mal-kampanja elettorali Ewropea għal kull entità ammessa għall-fini tat-tressiq ta' lista ta' kandidati għall-Membri tal-Parlament Ewropew fil-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha; jitlob koordinazzjoni b'saħħitha mar-reviżjoni li jmiss tar-Regolament (UE, Euratom) Nru 1141/2014 dwar din il-kwistjoni; |
| --- | --- |

21.

| 22. | Iqis li l-finanzjament tal-partiti politiċi Ewropej u ta' entitajiet elettorali Ewropej oħra mill-baġit ġenerali tal-Unjoni Ewropea jew minn kwalunkwe sors ieħor jista' jintuża biex jiffinanzja kampanji mwettqa mill-entitajiet elettorali Ewropej fil-kuntest tal-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew fil-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha, li fihom huma, jew il-membri tagħhom, jipparteċipaw; iqis li l-finanzjament u l-limitazzjoni tal-ispejjeż elettorali fil-kostitwenzi nazzjonali għandhom ikunu rregolati f'kull Stat Membru permezz tad-dispożizzjonijiet nazzjonali tiegħu; |
| --- | --- |

22.

| 23. | Ifakkar li l-età minima għall-eliġibbiltà biex wieħed joħroġ bħala kandidat fis-27 Stat Membru tvarja bejn 18-il sena u 25 sena u l-età minima biex wieħed ikun eliġibbli li jivvota tvarja bejn 16-il sena u 18-il sena; jitlob l-introduzzjoni ta' età unika u armonizzata għal, rispettivament, id-drittijiet tal-vot passivi u attivi fl-Istati Membri kollha u jirrakkomanda li jintroduċu l-età minima ta' 16-il sena biex wieħed ikun jista’ jivvota, mingħajr preġudizzju għall-ordnijiet kostituzzjonali eżistenti li jistabbilixxu età minima ta' 18 jew 17-il sena biex wieħed ikun jista’ jivvota; huwa tal-fehma li l-għoti tad-dritt tal-vot fl-età ta' 16-il sena jirrifletti d-drittijiet u d-dmirijiet attwali li ż-żgħażagħ Ewropej diġà għandhom f'xi Stati Membri; |
| --- | --- |

23.

| 24. | Jipproponi l-introduzzjoni tal-possibbiltà ta' sostituzzjoni temporanja tal-Membri bil-liv tal-maternità, tal-paternità, tal-ġenituri u tal-mard fit-tul; |
| --- | --- |

24.

| 25. | Iqis li t-trasparenza tal-proċess elettorali u l-aċċess għal informazzjoni affidabbli huma elementi essenzjali biex tiżdied is-sensibilizzazzjoni politika Ewropea u biex tiġi żgurata parteċipazzjoni elettorali li tkun għolja biżżejjed biex tikkostitwixxi mandat mill-elettorat; jenfasizza li ċ-ċittadini għandhom jiġu informati ferm minn qabel – b'mod partikolari 12-il ġimgħa qabel l-elezzjonijiet – dwar il-kandidati li joħorġu fl-elezzjonijiet Ewropej u dwar l-affiljazzjoni tal-partiti politiċi nazzjonali jew tal-assoċjazzjonijiet elettorali ma' partit politiku Ewropew jew assoċjazzjoni elettorali Ewropea; |
| --- | --- |

25.

| 26. | Jissuġġerixxi li jittieħdu miżuri u jiġu stabbiliti salvagwardji biex jiġi evitat indħil barrani fil-proċess elettorali; |
| --- | --- |

26.

| 27. | Jenfasizza li l-iskadenzi għall-finalizzazzjoni tar-reġistru elettorali qabel l-elezzjonijiet Ewropej ivarjaw ħafna fost l-Istati Membri; jissuġġerixxi li jiġi stabbilit reġistru elettorali Ewropew u li jiġi stabbilit standard komuni għall-istabbiliment u l-finalizzazzjoni tar-reġistru elettorali nazzjonali mhux aktar tard minn erbatax-il ġimgħa qabel jum l-elezzjoni, sabiex l-informazzjoni dwar il-votanti ssir aktar preċiża u biex l-iskambju tagħha bejn l-Istati Membri jsir aktar faċli, kif ukoll biex tiġi ffaċilitata l-prevenzjoni tal-votazzjoni doppja, filwaqt li jiġi żgurat li tali votazzjoni doppja, kemm jekk tkun ir-riżultat ta' żball amministrattiv jew ta’ ksur tal-liġi elettorali, tkun soġġetta għal penali effettivi, proporzjonati u dissważivi fil-livell nazzjonali, u tirriżulta f'miżuri korrettivi mill-Istati Membri; |
| --- | --- |

27.

| 28. | Jipproponi l-istabbiliment ta' Awtorità Elettorali Ewropea inkarigata mill-koordinazzjoni tal-informazzjoni dwar l-elezzjonijiet Ewropej, mill-monitoraġġ tal-implimentazzjoni ta', u s-soluzzjoni tat-tilwim dwar, l-istandards komuni tal-liġi elettorali Ewropea, mill-ġestjoni tar-reġistru elettorali Ewropew, mit-tħabbir tar-riżultati elettorali, u mis-superviżjoni tal-iskambju ta' informazzjoni dwar il-votazzjoni minn ċittadini tal-Unjoni barra minn pajjiżhom; iqis li tali korp jista' jiffaċilita skambju effiċjenti ta' informazzjoni, u b'mod partikolari l-kondiviżjoni tal-aħjar prattiki, bejn il-korpi nazzjonali; jissuġġerixxi li kompitu essenzjali tal-Awtorità Elettorali Ewropea jkun il-ġestjoni tar-reġistru tal-listi elettorali għall-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha; jistieden lill-awtoritajiet baġitarji jiżguraw li l-Awtorità Elettorali Ewropea jkollha biżżejjed riżorsi biex twettaq il-kompiti tagħha; |
| --- | --- |

28.

| 29. | Jissuġġerixxi li għandhom jiġu definiti standards minimi komuni biex jiġu introdotti rekwiżiti uniformi għall-istabbiliment ta' listi elettorali; |
| --- | --- |

29.

| 30. | Iqis li huwa essenzjali li jiġi ffaċilitat l-aċċess għall-votazzjoni fl-elezzjonijiet Ewropej u li jiġi ggarantit li dawk kollha li għandhom id-dritt tal-vot, inklużi ċ-ċittadini tal-Unjoni li jgħixu barra mill-pajjiż ta' oriġini tagħhom, dawk mingħajr residenza permanenti, dawk li jgħixu fi stabbilimenti residenzjali magħluqa, il-persuni mingħajr dar u l-priġunieri, ikunu jistgħu jeżerċitaw dak id-dritt; jistieden lill-Istati Membri jiżguraw l-aċċess għall-informazzjoni u l-votazzjoni fuq bażi ugwali għaċ-ċittadini kollha, inkluż għall-persuni b'diżabilità, billi jippermettu, pereżempju, il-kiri ta' bini adattat meta l-istrutturi pubbliċi ma jkunux adattati; |
| --- | --- |

30.

| 31. | Jistieden lill-Istati Membri jintroduċu miżuri biex jimmassimizzaw l-aċċessibbiltà tal-elezzjonijiet għaċ-ċittadini b'diżabilità li jkopru, fost l-oħrajn u fejn xieraq, l-informazzjoni u r-reġistrazzjoni tal-votazzjoni, il-postijiet tal-votazzjoni, il-kabini u l-apparat tal-votazzjoni u l-poloz tal-votazzjoni; jirrakkomanda li jiġu implimentati arranġamenti xierqa mfassla għall-proċeduri ta' votazzjoni nazzjonali biex jiffaċilitaw il-vot taċ-ċittadini b'diżabilità bħall-possibbiltà li jagħżlu post tal-votazzjoni, postijiet tal-votazzjoni magħluqa f'postijiet ewlenin, u l-użu ta' teknoloġiji, formati u tekniki ta' assistenza bħall-Braille, tipa kbira, informazzjoni bbażata fuq l-awdjo, stensils tattili, informazzjoni faċli biex tinqara u komunikazzjoni bil-lingwa tas-sinjali; jistieden lill-Istati Membri jippermettu li l-persuni b'diżabilità jingħataw assistenza waqt il-votazzjoni permezz ta' persuna tal-għażla tagħhom stess, fejn meħtieġ u fuq talba tagħhom; |
| --- | --- |

31.

| 32. | Jistieden lill-Istati Membri jintroduċu rekwiżiti komuni li jippermettu liċ-ċittadini kollha tal-Unjoni li jgħixu jew jaħdmu f'pajjiż terz biex jingħataw id-dritt li jivvutaw fl-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew; |
| --- | --- |

32.

| 33. | Jemmen li l-introduzzjoni tal-votazzjoni bil-posta hija meħtieġa għall-votanti li ma jkunux jistgħu jmorru fil-postijiet tal-votazzjoni f'jum l-Elezzjoni, u li dan jista' jagħmel it-twettiq tal-elezzjonijiet Ewropej aktar effiċjenti u aktar attraenti għal votanti f'ċirkostanzi speċifiċi jew eċċezzjonali; jistieden lill-Istati Membri jikkunsidraw l-introduzzjoni possibbli ta' għodod komplementari ta' titjib bħall-votazzjoni fiżika avvanzata u l-votazzjoni bi prokura, kif ukoll il-votazzjoni elettronika u online, f'konformità mat-tradizzjonijiet nazzjonali tagħhom stess, filwaqt li jitqiesu r-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill tal-Ewropa f'dawk l-oqsma u b'salvagwardji xierqa biex jiġu żgurati l-affidabbiltà, l-integrità, is-segretezza tal-vot, l-aċċessibbiltà għall-persuni b'diżabilità, it-trasparenza fid-diżinn u l-użu ta' sistemi elettroniċi u online, il-possibbiltà ta' għadd mill-ġdid manwali jew elettroniku mingħajr ma tiġi kompromessa s-segretezza tal-vot, u l-protezzjoni tad-data personali f'konformità mal-liġi applikabbli tal-Unjoni; |
| --- | --- |

33.

| 34. | Jemmen li l-istabbiliment ta' jum komuni Ewropew tal-votazzjoni joħloq elezzjoni pan-Ewropea aktar koerenti u għalhekk jissuġġerixxi li d-9 ta' Mejju jiġi stabbilit bħala l-jum Ewropew tal-Elezzjoni, irrispettivament mill-jum tal-ġimgħa li jaqa' fih, bil-possibbiltà li dak il-jum isir btala pubblika; iqis li huwa importanti li l-ewwel projezzjonijiet uffiċjali tar-riżultati elettorali jitħabbru simultanjament fl-Istati Membri kollha f'jum l-elezzjoni fid-21:00 CET; |
| --- | --- |

34.

| 35. | Iqis li huwa importanti li jiġi żgurat li, wara kull elezzjoni, jitfassal rapport ta' implimentazzjoni bl-għan li jiġi evalwat il-funzjonament tal-elezzjonijiet Ewropej kif ukoll li jiġi ssuġġerit titjib, jekk ikun meħtieġ; |
| --- | --- |

35.

| 36. | Jissuġġerixxi li ssir riforma tat-Trattati biex il-kariga ta' membru tal-Kummissjoni Ewropea ssir kompatibbli mal-kariga ta' Membru tal-Parlament Ewropew fil-perjodu bejn il-kostituzzjoni tal-Parlament u l-elezzjoni tal-Kummissjoni; |
| --- | --- |

36.

| 37. | Jitlob riforma tat-Trattati, u b'mod partikolari tal-Artikolu 223 tat-TFUE dwar id-dispożizzjonijiet meħtieġa għall-elezzjoni tal-Membri tal-Parlament Ewropew b'vot dirett universali biex issir bidla mill-unanimità tal-Kunsill u r-ratifiki nazzjonali għat-teħid ta' deċiżjonijiet b'maġġoranza kwalifikata fil-Kunsill; |
| --- | --- |

37.

| 38. | Jadotta l-proposta annessa u jippreżentaha lill-Kunsill; |
| --- | --- |

38.

| 39. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni leġiżlattiva kif ukoll il-proposta annessa lill-Kunsill Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-parlamenti u l-gvernijiet tal-Istati Membri. |
| --- | --- |

39.

---

(1)  ĠU L 283, 21.10.2002, p. 1.

(2)  ĠU L 178, 16.7.2018, p. 1.

(3)  ĠU L 329, 30.12.1993, p. 34.

(4)  ĠU C 292, 21.9.1998, p. 66.

(5)  ĠU C 419, 16.12.2015, p. 185.

(6)  ĠU C 75, 26.2.2016, p. 109.

(7)  ĠU C 366, 27.10.2017, p. 7.

(8)  ĠU C 36, 29.1.2016, p. 56.

(9)  ĠU C 463, 21.12.2018, p. 83.

(10)  ĠU C 425, 20.10.2021, p. 98.

(11)  ĠU L 317, 4.11.2014, p. 1.

(12)  https://www.eesc.europa.eu/en/our-work/opinions-information-reports/information-reports/real-right-persons-disabilities-vote-european-parliament-elections-information-report.

(13)  https://www.eesc.europa.eu/en/our-work/opinions-information-reports/opinions/need-guarantee-real-rights-persons-disabilities-vote-european-parliament-elections-additional-opinion.

(14)  Abbażi ta' data mill-Intergrupp tal-Parlament Ewropew għall-Minoranzi Tradizzjonali, il-Komunitajiet Nazzjonali u l-Lingwi.

(15)  Kumpilazzjoni tal-Opinjonijiet u r-Rapporti tal-Kummissjoni ta' Venezja dwar is-Sistemi Elettorali u l-Minoranzi Nazzjonali CDL-PI(2019)004, b'mod partikolari r-Rapport tagħha dwar il-Liġi Elettorali u l-Minoranzi Nazzjonali CDL-INF (2000).

---

ANNESS GĦAL RIŻOLUZZJONI LEĠIŻLATTIVA

Proposta għal

REGOLAMENT TAL-KUNSILL

dwar l-elezzjoni tal-Membri tal-Parlament Ewropew b'vot universali dirett, li jħassar id-Deċiżjoni tal-Kunsill 76/787/KEFA, KEE, Euratom u l-Att dwar l-elezzjoni tal-membri tal-Parlament Ewropew b'vot universali dirett anness ma' dik id-Deċiżjoni

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 223(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra l-proposta tal-Parlament Ewropew,

Wara li l-abbozz tal-att leġiżlattiv intbagħat lill-parlamenti nazzjonali,

Wara li kkunsidra l-approvazzjoni tal-Parlament Ewropew,

Filwaqt li jaġixxi skont proċedura leġiżlattiva speċjali,

Billi:

| (1) | L-Att li jikkonċerna l-elezzjoni tal-membri tal-Parlament Ewropew b'vot universali dirett (1) (“l-Att Elettorali”), anness mad-Deċiżjoni tal-Kunsill 76/787/KEFA, KEE, Euratom (2), daħal fis-seħħ fl-1 ta' Lulju 1978 u sussegwentement ġie emendat bid-Deċiżjoni tal-Kunsill 2002/772/KE, Euratom (3) u bid-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE, Euratom) 2018/994 (4). |
| --- | --- |

(1)

L-Att li jikkonċerna l-elezzjoni tal-membri tal-Parlament Ewropew b'vot universali dirett (1) (“l-Att Elettorali”), anness mad-Deċiżjoni tal-Kunsill 76/787/KEFA, KEE, Euratom (2), daħal fis-seħħ fl-1 ta' Lulju 1978 u sussegwentement ġie emendat bid-Deċiżjoni tal-Kunsill 2002/772/KE, Euratom (3) u bid-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE, Euratom) 2018/994 (4).

| (2) | Skont l-Artikolu 223(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), id-dispożizzjonijiet meħtieġa għall-elezzjoni tal-Membri tal-Parlament Ewropew b'vot universali dirett huma stabbiliti mill-Kunsill li jaġixxi b'mod unanimu f'konformità ma' proċedura leġiżlattiva speċjali u wara li jikseb il-kunsens tal-Parlament Ewropew fuq proposta mfassla mill-Parlament Ewropew. |
| --- | --- |

(2)

Skont l-Artikolu 223(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), id-dispożizzjonijiet meħtieġa għall-elezzjoni tal-Membri tal-Parlament Ewropew b'vot universali dirett huma stabbiliti mill-Kunsill li jaġixxi b'mod unanimu f'konformità ma' proċedura leġiżlattiva speċjali u wara li jikseb il-kunsens tal-Parlament Ewropew fuq proposta mfassla mill-Parlament Ewropew.

| (3) | L-Artikolu 8 tat-TFUE jistabbilixxi l-prinċipju tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri li permezz tiegħu l-Unjoni jenħtieġ li jkollha l-għan li telimina l-inugwaljanzi bejn il-ġeneri u li tippromwovi l-ugwaljanza bejn il-ġeneri fl-attivitajiet kollha tagħha. |
| --- | --- |

(3)

L-Artikolu 8 tat-TFUE jistabbilixxi l-prinċipju tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri li permezz tiegħu l-Unjoni jenħtieġ li jkollha l-għan li telimina l-inugwaljanzi bejn il-ġeneri u li tippromwovi l-ugwaljanza bejn il-ġeneri fl-attivitajiet kollha tagħha.

| (4) | It-Trattat ta' Liżbona mhux biss ta lill-Parlament Ewropew is-setgħa ta' inizjattiva rigward id-dispożizzjonijiet dwar l-elezzjoni tal-Membri tiegħu, iżda biddel ukoll in-natura tal-mandat tal-Membri tal-Parlament Ewropew, u b'hekk jagħmilhom rappreżentanti diretti taċ-ċittadini tal-Unjoni. Dawn jikkostitwixxu bidliet fundamentali li jenħtieġ li jiġu riflessi f'liġi elettorali Ewropea modernizzata billi jiddaħħlu elementi ġodda li jkollhom l-għan li jsaħħu l-leġittimità demokratika u li jirriflettu b'mod aktar preċiż il-firxa tar-rwol u l-kompetenzi tal-Parlament Ewropew. |
| --- | --- |

(4)

It-Trattat ta' Liżbona mhux biss ta lill-Parlament Ewropew is-setgħa ta' inizjattiva rigward id-dispożizzjonijiet dwar l-elezzjoni tal-Membri tiegħu, iżda biddel ukoll in-natura tal-mandat tal-Membri tal-Parlament Ewropew, u b'hekk jagħmilhom rappreżentanti diretti taċ-ċittadini tal-Unjoni. Dawn jikkostitwixxu bidliet fundamentali li jenħtieġ li jiġu riflessi f'liġi elettorali Ewropea modernizzata billi jiddaħħlu elementi ġodda li jkollhom l-għan li jsaħħu l-leġittimità demokratika u li jirriflettu b'mod aktar preċiż il-firxa tar-rwol u l-kompetenzi tal-Parlament Ewropew.

| (5) | Minkejja d-dispożizzjonijiet tal-Att Elettorali, l-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew huma fil-biċċa l-kbira organizzati f'konformità mar-regoli nazzjonali, li jvarjaw b'mod konsiderevoli fl-Istati Membri, u dan jirriżulta f'firxa ta' sistemi elettorali differenti. L-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew isiru f'jiem differenti, u l-voti jingħataw għall-partiti nazzjonali b'kandidati nazzjonali abbażi ta' programmi nazzjonali. L-approssimazzjoni ta' dawk is-sistemi elettorali differenti permezz tal-adozzjoni ta' liġi elettorali Ewropea aktar magħquda bbażata fuq prinċipji u regoli komuni ċari tiżgura l-ugwaljanza għaċ-ċittadini kollha tal-Unjoni, u ssaħħaħ l-isfera pubblika Ewropea. |
| --- | --- |

(5)

Minkejja d-dispożizzjonijiet tal-Att Elettorali, l-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew huma fil-biċċa l-kbira organizzati f'konformità mar-regoli nazzjonali, li jvarjaw b'mod konsiderevoli fl-Istati Membri, u dan jirriżulta f'firxa ta' sistemi elettorali differenti. L-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew isiru f'jiem differenti, u l-voti jingħataw għall-partiti nazzjonali b'kandidati nazzjonali abbażi ta' programmi nazzjonali. L-approssimazzjoni ta' dawk is-sistemi elettorali differenti permezz tal-adozzjoni ta' liġi elettorali Ewropea aktar magħquda bbażata fuq prinċipji u regoli komuni ċari tiżgura l-ugwaljanza għaċ-ċittadini kollha tal-Unjoni, u ssaħħaħ l-isfera pubblika Ewropea.

| (6) | Il-limiti elettorali huma parti mis-sistema politika f'ħafna Stati Membri u jikkontribwixxu għall-iżvilupp ta' dinamika stabbli tal-gvern u tal-oppożizzjoni fi ħdan il-Parlamenti. Sabiex tiġi salvagwardjata l-kompetizzjoni politika ġusta, tali limiti jenħtieġ li ma jaqbżux il-5 %. |
| --- | --- |

(6)

Il-limiti elettorali huma parti mis-sistema politika f'ħafna Stati Membri u jikkontribwixxu għall-iżvilupp ta' dinamika stabbli tal-gvern u tal-oppożizzjoni fi ħdan il-Parlamenti. Sabiex tiġi salvagwardjata l-kompetizzjoni politika ġusta, tali limiti jenħtieġ li ma jaqbżux il-5 %.

| (7) | Il-limiti elettorali jenħtieġ li ma jaffettwawx il-possibbiltajiet ta' minoranzi nazzjonali u lingwistiċi rikonoxxuti li jipparteċipaw fil-ħajja politika tal-Unjoni u li jkunu rappreżentati fil-Parlament Ewropew. Minoranzi nazzjonali jew lingwistiċi rikonoxxuti jenħtieġ li jibbenefikaw minn eżenzjonijiet minn kwalunkwe limitu li huwa previst fil-livell nazzjonali. Eżenzjonijiet mil-limiti nazzjonali jenħtieġ li japplikaw ukoll għal partiti politiċi jew assoċjazzjonijiet tal-votanti li jieħdu sehem f'elezzjonijiet Ewropej fi kwart tal-Istati Membri li jinkludu fil-poloz tal-votazzjoni tagħhom l-ismijiet u l-logos tal-entitajiet Ewropej li jkunu affiljati magħhom. |
| --- | --- |

(7)

Il-limiti elettorali jenħtieġ li ma jaffettwawx il-possibbiltajiet ta' minoranzi nazzjonali u lingwistiċi rikonoxxuti li jipparteċipaw fil-ħajja politika tal-Unjoni u li jkunu rappreżentati fil-Parlament Ewropew. Minoranzi nazzjonali jew lingwistiċi rikonoxxuti jenħtieġ li jibbenefikaw minn eżenzjonijiet minn kwalunkwe limitu li huwa previst fil-livell nazzjonali. Eżenzjonijiet mil-limiti nazzjonali jenħtieġ li japplikaw ukoll għal partiti politiċi jew assoċjazzjonijiet tal-votanti li jieħdu sehem f'elezzjonijiet Ewropej fi kwart tal-Istati Membri li jinkludu fil-poloz tal-votazzjoni tagħhom l-ismijiet u l-logos tal-entitajiet Ewropej li jkunu affiljati magħhom.

| (8) | Skont l-Artikolu 17(7) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE), il-kandidat għal President tal-Kummissjoni jeħtieġ li jiġi propost mill-Kunsill Ewropew, filwaqt li jitqiesu l-elezzjonijiet Ewropej, u mbagħad jeħtieġ li jiġi elett mill-Parlament Ewropew. Sabiex dak id-dritt jingħata l-espressjoni xierqa tiegħu, l-isfera pubblika Ewropea jenħtieġ li tiġi żviluppata b'tali mod li l-votanti Ewropej kollha jitħallew jindikaw il-kandidat ippreferut tagħhom għall-President tal-Kummissjoni. Biex dan iseħħ, il-kandidati prinċipali innominati minn partiti politiċi Ewropej, minn assoċjazzjonijiet Ewropej jew minn entitajiet elettorali Ewropej oħra, jeħtieġ li jkunu jistgħu jappoġġjaw programm elettorali komuni fl-Istati Membri kollha. Bl-għan li jassiguraw maġġoranza fil-Parlament qabel il-ħatra tal-Kummissjoni, il-gruppi parlamentari interessati jenħtieġ li jistabbilixxu prattika li jikkonkludu “ftehimiet dwar il-leġiżlatura” li jiżguraw segwitu politiku tal-elezzjonijiet Ewropej. Permezz ta' proċess li jenħtieġ li jiġi formalizzat abbażi ta' ftehim politiku bejn l-entitajiet politiċi Ewropej, il-kandidat prinċipali li l-entità politika Ewropea tiegħu rċeviet l-ogħla numru globali ta' siġġijiet jenħtieġ li jingħata l-kompitu li l-ewwel jifforma maġġoranza għal koalizzjoni fil-Parlament li jkun għadu kif ġie elett fir-rigward tan-nomina ta' kandidat għal President tal-Kummissjoni. F'każ li ma tkunx tista' tinkiseb maġġoranza għal koalizzjoni, il-kompitu jenħtieġ li jiġi assenjat lill-kandidat prinċipali ta' warajh. Sabiex jinforma l-proċess tan-nomina, il-President tal-Kunsill Ewropew jenħtieġ li jikkonsulta lill-mexxejja msemmija tal-entitajiet politiċi u l-gruppi parlamentari Ewropej. Il-proċess tal-kandidati prinċipali jista' jiġi fformalizzat permezz ta' ftehim politiku bejn l-entitajiet politiċi Ewropej u permezz ta' Ftehim Interistituzzjonali bejn il-Parlament u l-Kunsill Ewropew. |
| --- | --- |

(8)

Skont l-Artikolu 17(7) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE), il-kandidat għal President tal-Kummissjoni jeħtieġ li jiġi propost mill-Kunsill Ewropew, filwaqt li jitqiesu l-elezzjonijiet Ewropej, u mbagħad jeħtieġ li jiġi elett mill-Parlament Ewropew. Sabiex dak id-dritt jingħata l-espressjoni xierqa tiegħu, l-isfera pubblika Ewropea jenħtieġ li tiġi żviluppata b'tali mod li l-votanti Ewropej kollha jitħallew jindikaw il-kandidat ippreferut tagħhom għall-President tal-Kummissjoni. Biex dan iseħħ, il-kandidati prinċipali innominati minn partiti politiċi Ewropej, minn assoċjazzjonijiet Ewropej jew minn entitajiet elettorali Ewropej oħra, jeħtieġ li jkunu jistgħu jappoġġjaw programm elettorali komuni fl-Istati Membri kollha. Bl-għan li jassiguraw maġġoranza fil-Parlament qabel il-ħatra tal-Kummissjoni, il-gruppi parlamentari interessati jenħtieġ li jistabbilixxu prattika li jikkonkludu “ftehimiet dwar il-leġiżlatura” li jiżguraw segwitu politiku tal-elezzjonijiet Ewropej. Permezz ta' proċess li jenħtieġ li jiġi formalizzat abbażi ta' ftehim politiku bejn l-entitajiet politiċi Ewropej, il-kandidat prinċipali li l-entità politika Ewropea tiegħu rċeviet l-ogħla numru globali ta' siġġijiet jenħtieġ li jingħata l-kompitu li l-ewwel jifforma maġġoranza għal koalizzjoni fil-Parlament li jkun għadu kif ġie elett fir-rigward tan-nomina ta' kandidat għal President tal-Kummissjoni. F'każ li ma tkunx tista' tinkiseb maġġoranza għal koalizzjoni, il-kompitu jenħtieġ li jiġi assenjat lill-kandidat prinċipali ta' warajh. Sabiex jinforma l-proċess tan-nomina, il-President tal-Kunsill Ewropew jenħtieġ li jikkonsulta lill-mexxejja msemmija tal-entitajiet politiċi u l-gruppi parlamentari Ewropej. Il-proċess tal-kandidati prinċipali jista' jiġi fformalizzat permezz ta' ftehim politiku bejn l-entitajiet politiċi Ewropej u permezz ta' Ftehim Interistituzzjonali bejn il-Parlament u l-Kunsill Ewropew.

| (9) | Jenħtieġ li, minbarra l-kostitwenzi nazzjonali, tinħoloq kostitwenza madwar l-Unjoni kollha, li fil-listi tagħha l-ewwel jitniżżel il-kandidat ta' kull familja politika għall-President tal-Kummissjoni, sabiex tissaħħaħ id-dimensjoni demokratika u pan-Ewropea tal-elezzjonijiet Ewropej. Dik il-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha jenħtieġ li tkun soġġetta għal regoli dettaljati u ċari li jiżguraw li l-lista ta' kandidati tirrispetta l-prinċipji tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri u tal-proporzjonalità ġeografika u tar-rappreżentanza, u b'mod partikolari li jitqiesu bis-sħiħ l-interessi tal-Istati Membri żgħar u medji. |
| --- | --- |

(9)

Jenħtieġ li, minbarra l-kostitwenzi nazzjonali, tinħoloq kostitwenza madwar l-Unjoni kollha, li fil-listi tagħha l-ewwel jitniżżel il-kandidat ta' kull familja politika għall-President tal-Kummissjoni, sabiex tissaħħaħ id-dimensjoni demokratika u pan-Ewropea tal-elezzjonijiet Ewropej. Dik il-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha jenħtieġ li tkun soġġetta għal regoli dettaljati u ċari li jiżguraw li l-lista ta' kandidati tirrispetta l-prinċipji tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri u tal-proporzjonalità ġeografika u tar-rappreżentanza, u b'mod partikolari li jitqiesu bis-sħiħ l-interessi tal-Istati Membri żgħar u medji.

| (10) | Il-partiti politiċi Ewropej, l-assoċjazzjonijiet Ewropej tal-votanti u entitajiet elettorali Ewropej oħra għandhom rwol fundamentali fit-trawwim ta' dibattitu politiku verament Ewropew. Skont l-Artikolu 10(4) tat-TUE, “Il-partiti politiċi fil-livell Ewropew jikkontribwixxu għall-formazzjoni tal-għarfien politiku Ewropew u għall-espressjoni tar-rieda taċ-ċittadini tal-Unjoni”. Il-partiti politiċi Ewropej, l-assoċjazzjonijiet Ewropej tal-votanti u entitajiet elettorali Ewropej oħra jenħtieġ li jkollhom rwol aktar ċentrali fil-proċess tal-elezzjonijiet Ewropej. Għalhekk jenħtieġ li jingħataw il-possibbiltà li jipparteċipaw bis-sħiħ fil-kampanji elettorali Ewropej, u li jressqu listi għall-Unjoni kollha, sabiex isiru magħrufa mill-eletturi u jsiru aktar viżibbli għalihom, kemm fuq il-poloz tal-votazzjoni kif ukoll fil-materjali u l-pubblikazzjonijiet tal-kampanja. |
| --- | --- |

(10)

Il-partiti politiċi Ewropej, l-assoċjazzjonijiet Ewropej tal-votanti u entitajiet elettorali Ewropej oħra għandhom rwol fundamentali fit-trawwim ta' dibattitu politiku verament Ewropew. Skont l-Artikolu 10(4) tat-TUE, “Il-partiti politiċi fil-livell Ewropew jikkontribwixxu għall-formazzjoni tal-għarfien politiku Ewropew u għall-espressjoni tar-rieda taċ-ċittadini tal-Unjoni”. Il-partiti politiċi Ewropej, l-assoċjazzjonijiet Ewropej tal-votanti u entitajiet elettorali Ewropej oħra jenħtieġ li jkollhom rwol aktar ċentrali fil-proċess tal-elezzjonijiet Ewropej. Għalhekk jenħtieġ li jingħataw il-possibbiltà li jipparteċipaw bis-sħiħ fil-kampanji elettorali Ewropej, u li jressqu listi għall-Unjoni kollha, sabiex isiru magħrufa mill-eletturi u jsiru aktar viżibbli għalihom, kemm fuq il-poloz tal-votazzjoni kif ukoll fil-materjali u l-pubblikazzjonijiet tal-kampanja.

| (11) | Il-kundizzjonijiet għall-għażla tal-kandidati u għall-preżentazzjoni tal-kandidaturi jenħtieġ li jkunu raġonevoli, ġusti, demokratiċi u proporzjonati u jenħtieġ li jirrispettaw il-prinċipji stabbiliti mill-Kodiċi ta' Prattika Tajba fi Kwistjonijiet Elettorali tal-Kummissjoni Ewropea għad-Demokrazija permezz tad-Dritt tal-Kunsill tal-Ewropa (il-Kummissjoni ta' Venezja). Barra minn hekk, fil-pjan ta' azzjoni Ewropew għad-demokrazija (5), il-Kummissjoni impenjat ruħha li tippromwovi l-aċċess għall-parteċipazzjoni demokratika, li tinvolvi l-inklużività u l-ugwaljanza fil-parteċipazzjoni demokratika, kif ukoll il-bilanċ bejn il-ġeneri fil-politika u fit-teħid ta' deċiżjonijiet. Fl-istrateġija tagħha tal-2020-2025 dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri (6), il-Kummissjoni ddikjarat li “l-opportunità ugwali fil-parteċipazzjoni hija essenzjali għad-demokrazija rappreżentattiva fil-livelli kollha”. L-ugwaljanza bejn il-ġeneri, kif ukoll il-proċeduri demokratiċi u trasparenti u d-deċiżjonijiet infurmati għall-għażla tal-kandidati għall-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew, inkluż il-kandidat prinċipali, huma elementi fundamentali biex jiġu żgurati kundizzjonijiet ekwi għall-entitajiet elettorali Ewropej kollha u biex jissaħħu r-rappreżentattività u d-demokrazija. Għal raġunijiet ta' ugwaljanza, dawk il-prinċipji jenħtieġ li japplikaw għal-listi kollha ta' kandidati fl-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew kemm fil-kostitwenzi nazzjonali kif ukoll fil-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha. |
| --- | --- |

(11)

Il-kundizzjonijiet għall-għażla tal-kandidati u għall-preżentazzjoni tal-kandidaturi jenħtieġ li jkunu raġonevoli, ġusti, demokratiċi u proporzjonati u jenħtieġ li jirrispettaw il-prinċipji stabbiliti mill-Kodiċi ta' Prattika Tajba fi Kwistjonijiet Elettorali tal-Kummissjoni Ewropea għad-Demokrazija permezz tad-Dritt tal-Kunsill tal-Ewropa (il-Kummissjoni ta' Venezja). Barra minn hekk, fil-pjan ta' azzjoni Ewropew għad-demokrazija (5), il-Kummissjoni impenjat ruħha li tippromwovi l-aċċess għall-parteċipazzjoni demokratika, li tinvolvi l-inklużività u l-ugwaljanza fil-parteċipazzjoni demokratika, kif ukoll il-bilanċ bejn il-ġeneri fil-politika u fit-teħid ta' deċiżjonijiet. Fl-istrateġija tagħha tal-2020-2025 dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri (6), il-Kummissjoni ddikjarat li “l-opportunità ugwali fil-parteċipazzjoni hija essenzjali għad-demokrazija rappreżentattiva fil-livelli kollha”. L-ugwaljanza bejn il-ġeneri, kif ukoll il-proċeduri demokratiċi u trasparenti u d-deċiżjonijiet infurmati għall-għażla tal-kandidati għall-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew, inkluż il-kandidat prinċipali, huma elementi fundamentali biex jiġu żgurati kundizzjonijiet ekwi għall-entitajiet elettorali Ewropej kollha u biex jissaħħu r-rappreżentattività u d-demokrazija. Għal raġunijiet ta' ugwaljanza, dawk il-prinċipji jenħtieġ li japplikaw għal-listi kollha ta' kandidati fl-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew kemm fil-kostitwenzi nazzjonali kif ukoll fil-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha.

| (12) | It-trasparenza tal-proċess elettorali u l-aċċess għal informazzjoni affidabbli u f'waqtha dwar il-votanti u dwar il-kandidati huma importanti biex tiġi żgurata l-affidabbiltà tal-proċess elettorali, biex tiżdied is-sensibilizzazzjoni politika Ewropea u biex tiġi żgurata parteċipazzjoni elettorali qawwija. Huwa importanti li jiġi ffaċilitat l-iskambju ta' informazzjoni bejn l-Istati Membri dwar il-votanti sabiex tiġi evitata votazzjoni doppja. Barra minn hekk, iċ-ċittadini tal-Unjoni jenħtieġ li jiġu infurmati dwar il-kandidati li joħorġu għall-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew, u fejn applikabbli dwar l-affiljazzjoni tal-partiti politiċi nazzjonali ma' partit politiku Ewropew, ferm qabel dawk l-elezzjonijiet. Huwa għalhekk meħtieġ li jiġi stabbilit reġistru elettorali Ewropew u limiti ta' żmien obbligatorji għall-istabbiliment tar-reġistru elettorali fil-livell Ewropew u nazzjonali u tal-listi ta' kandidati. |
| --- | --- |

(12)

It-trasparenza tal-proċess elettorali u l-aċċess għal informazzjoni affidabbli u f'waqtha dwar il-votanti u dwar il-kandidati huma importanti biex tiġi żgurata l-affidabbiltà tal-proċess elettorali, biex tiżdied is-sensibilizzazzjoni politika Ewropea u biex tiġi żgurata parteċipazzjoni elettorali qawwija. Huwa importanti li jiġi ffaċilitat l-iskambju ta' informazzjoni bejn l-Istati Membri dwar il-votanti sabiex tiġi evitata votazzjoni doppja. Barra minn hekk, iċ-ċittadini tal-Unjoni jenħtieġ li jiġu infurmati dwar il-kandidati li joħorġu għall-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew, u fejn applikabbli dwar l-affiljazzjoni tal-partiti politiċi nazzjonali ma' partit politiku Ewropew, ferm qabel dawk l-elezzjonijiet. Huwa għalhekk meħtieġ li jiġi stabbilit reġistru elettorali Ewropew u limiti ta' żmien obbligatorji għall-istabbiliment tar-reġistru elettorali fil-livell Ewropew u nazzjonali u tal-listi ta' kandidati.

| (13) | Awtorità Elettorali Ewropea li teżerċita mandat indipendenti u magħmula minn membri bl-għarfien espert u l-esperjenza meħtieġa hija essenzjali sabiex tiġi ġestita l-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha. Il-kompiti ewlenin tal-Awtorità Elettorali Ewropea jenħtieġ li jinkludu l-monitoraġġ tal-implimentazzjoni ta' dan ir-Regolament u r-riżoluzzjoni tat-tilwim fir-rigward tal-istandards komuni tal-liġi elettorali Ewropea; il-ġestjoni tar-reġistru elettorali Ewropew; it-tħabbir tar-riżultati elettorali; u l-iżgurar ta' skambju effiċjenti ta' informazzjoni u tal-aħjar prattiki bejn il-korpi nazzjonali. |
| --- | --- |

(13)

Awtorità Elettorali Ewropea li teżerċita mandat indipendenti u magħmula minn membri bl-għarfien espert u l-esperjenza meħtieġa hija essenzjali sabiex tiġi ġestita l-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha. Il-kompiti ewlenin tal-Awtorità Elettorali Ewropea jenħtieġ li jinkludu l-monitoraġġ tal-implimentazzjoni ta' dan ir-Regolament u r-riżoluzzjoni tat-tilwim fir-rigward tal-istandards komuni tal-liġi elettorali Ewropea; il-ġestjoni tar-reġistru elettorali Ewropew; it-tħabbir tar-riżultati elettorali; u l-iżgurar ta' skambju effiċjenti ta' informazzjoni u tal-aħjar prattiki bejn il-korpi nazzjonali.

| (14) | Sabiex jiġi żgurat li l-entitajiet elettorali Ewropej ikollhom biżżejjed fondi biex iwasslu l-messaġġi tagħhom u l-programmi politiċi tagħhom liċ-ċittadini tal-Unjoni, il-kampanja elettorali fil-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha jenħtieġ li tingħata finanzjament adegwat. |
| --- | --- |

(14)

Sabiex jiġi żgurat li l-entitajiet elettorali Ewropej ikollhom biżżejjed fondi biex iwasslu l-messaġġi tagħhom u l-programmi politiċi tagħhom liċ-ċittadini tal-Unjoni, il-kampanja elettorali fil-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha jenħtieġ li tingħata finanzjament adegwat.

| (15) | Sabiex titħeġġeġ il-parteċipazzjoni tal-votant fl-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew, l-Istati Membri jenħtieġ li jipprevedu l-votazzjoni bil-posta u jistgħu jippermettu wkoll il-votazzjoni fiżika bil-quddiem u bi prokura. Filwaqt li jitqiesu r-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill f'dak ir-rigward, u sabiex jittieħed vantaġġ sħiħ mill-possibbiltajiet offruti mill-iżviluppi teknoloġiċi, l-Istati Membri jistgħu jippermettu wkoll l-votazzjoni elettronika u online, filwaqt li jiżguraw l-aċċessibbiltà tas-sistemi elettroniċi u online, l-affidabbiltà tar-riżultati permezz ta' possibbiltà ta' għadd mill-ġdid, is-segretezza tal-vot, il-protezzjoni tad-data personali, f'konformità mal-liġi applikabbli tal-Unjoni, u trasparenza sħiħa fit-tfassil u l-użu tas-sistemi elettroniċi u online; kif ukoll jiżguraw l-aċċessibbiltà għall-persuni b'diżabilità u għaċ-ċittadini kollha. |
| --- | --- |

(15)

Sabiex titħeġġeġ il-parteċipazzjoni tal-votant fl-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew, l-Istati Membri jenħtieġ li jipprevedu l-votazzjoni bil-posta u jistgħu jippermettu wkoll il-votazzjoni fiżika bil-quddiem u bi prokura. Filwaqt li jitqiesu r-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill f'dak ir-rigward, u sabiex jittieħed vantaġġ sħiħ mill-possibbiltajiet offruti mill-iżviluppi teknoloġiċi, l-Istati Membri jistgħu jippermettu wkoll l-votazzjoni elettronika u online, filwaqt li jiżguraw l-aċċessibbiltà tas-sistemi elettroniċi u online, l-affidabbiltà tar-riżultati permezz ta' possibbiltà ta' għadd mill-ġdid, is-segretezza tal-vot, il-protezzjoni tad-data personali, f'konformità mal-liġi applikabbli tal-Unjoni, u trasparenza sħiħa fit-tfassil u l-użu tas-sistemi elettroniċi u online; kif ukoll jiżguraw l-aċċessibbiltà għall-persuni b'diżabilità u għaċ-ċittadini kollha.

| (16) | Iċ-ċittadini tal-Unjoni għandhom id-dritt li jipparteċipaw fil-ħajja demokratika tagħha, b'mod partikolari, billi jivvutaw jew joħorġu bħala kandidati fl-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew. Id-dritt tal-vot u tal-kandidatura, u l-aċċess għall-informazzjoni u l-votazzjoni jenħtieġ li jiġu żgurati wkoll fuq bażi ugwali għaċ-ċittadini kollha, inkluż għall-persuni b'diżabilità. L-Istati Membri jenħtieġ li jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jippermettu liċ-ċittadini kollha tal-Unjoni jeżerċitaw id-dritt tal-vot fl-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew, inklużi dawk li qed jgħixu jew jaħdmu f'pajjiżi barra mill-Unjoni, li huma mingħajr residenza permanenti, il-persuni mingħajr dar, li qed jiskontaw sentenza ta' ħabs fl-Unjoni jew dawk li qed jgħixu fi stabbilimenti residenzjali magħluqa bħal sptarijiet, istituzzjonijiet psikjatriċi u stabbilimenti oħra tal-kura tas-saħħa, djar għal min ikun irtirat u djar tal-kura għall-anzjani jew stabbilimenti residenzjali għall-persuni b'diżabilità. B'mod partikolari, l-Istati Membri jenħtieġ li jintroduċu miżuri xierqa, sabiex il-persuni li jgħixu fi stabbilimenti residenzjali magħluqa jkunu jistgħu jeżerċitaw id-dritt tal-vot tagħhom. Il-ħtiġijiet speċjali tal-persuni b'diżabilità jenħtieġ li jitqiesu meta jiġi żgurat l-aċċess għall-informazzjoni, għall-materjali tal-votazzjoni u għall-faċilitajiet tal-votazzjoni. |
| --- | --- |

(16)

Iċ-ċittadini tal-Unjoni għandhom id-dritt li jipparteċipaw fil-ħajja demokratika tagħha, b'mod partikolari, billi jivvutaw jew joħorġu bħala kandidati fl-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew. Id-dritt tal-vot u tal-kandidatura, u l-aċċess għall-informazzjoni u l-votazzjoni jenħtieġ li jiġu żgurati wkoll fuq bażi ugwali għaċ-ċittadini kollha, inkluż għall-persuni b'diżabilità. L-Istati Membri jenħtieġ li jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jippermettu liċ-ċittadini kollha tal-Unjoni jeżerċitaw id-dritt tal-vot fl-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew, inklużi dawk li qed jgħixu jew jaħdmu f'pajjiżi barra mill-Unjoni, li huma mingħajr residenza permanenti, il-persuni mingħajr dar, li qed jiskontaw sentenza ta' ħabs fl-Unjoni jew dawk li qed jgħixu fi stabbilimenti residenzjali magħluqa bħal sptarijiet, istituzzjonijiet psikjatriċi u stabbilimenti oħra tal-kura tas-saħħa, djar għal min ikun irtirat u djar tal-kura għall-anzjani jew stabbilimenti residenzjali għall-persuni b'diżabilità. B'mod partikolari, l-Istati Membri jenħtieġ li jintroduċu miżuri xierqa, sabiex il-persuni li jgħixu fi stabbilimenti residenzjali magħluqa jkunu jistgħu jeżerċitaw id-dritt tal-vot tagħhom. Il-ħtiġijiet speċjali tal-persuni b'diżabilità jenħtieġ li jitqiesu meta jiġi żgurat l-aċċess għall-informazzjoni, għall-materjali tal-votazzjoni u għall-faċilitajiet tal-votazzjoni.

| (17) | L-età minima għall-eżerċizzju tad-dritt tal-vot u tad-dritt li wieħed joħroġ bħala kandidat tvarja bejn is-27 Stat Membru minn 16-il sena għal 18-il sena. Jenħtieġ li tiġi introdotta età armonizzata unika għall-votazzjoni u biex wieħed joħroġ bħala kandidat fl-Unjoni kollha sabiex tiġi żgurata l-ugwaljanza u tiġi evitata d-diskriminazzjoni fl-aċċess għad-drittijiet ċiviċi u politiċi l-aktar fundamentali. Mingħajr preġudizzju għall-ordnijiet kostituzzjonali eżistenti li jistabbilixxu l-età minima ta' 18 jew 17-il sena biex wieħed ikun jista' jivvota, l-età minima biex wieħed ikun jista' jivvota jenħtieġ li tkun ta' 16-il sena. L-età minima biex wieħed joħroġ bħala kandidat jenħtieġ li tkun ta' 18-il sena. Irrispettivament mill-kapaċità ġuridika tagħhom, il-persuni kollha b'diżabilità, jenħtieġ li jgawdu drittijiet politiċi fuq bażi ugwali ma' ħaddieħor. |
| --- | --- |

(17)

L-età minima għall-eżerċizzju tad-dritt tal-vot u tad-dritt li wieħed joħroġ bħala kandidat tvarja bejn is-27 Stat Membru minn 16-il sena għal 18-il sena. Jenħtieġ li tiġi introdotta età armonizzata unika għall-votazzjoni u biex wieħed joħroġ bħala kandidat fl-Unjoni kollha sabiex tiġi żgurata l-ugwaljanza u tiġi evitata d-diskriminazzjoni fl-aċċess għad-drittijiet ċiviċi u politiċi l-aktar fundamentali. Mingħajr preġudizzju għall-ordnijiet kostituzzjonali eżistenti li jistabbilixxu l-età minima ta' 18 jew 17-il sena biex wieħed ikun jista' jivvota, l-età minima biex wieħed ikun jista' jivvota jenħtieġ li tkun ta' 16-il sena. L-età minima biex wieħed joħroġ bħala kandidat jenħtieġ li tkun ta' 18-il sena. Irrispettivament mill-kapaċità ġuridika tagħhom, il-persuni kollha b'diżabilità, jenħtieġ li jgawdu drittijiet politiċi fuq bażi ugwali ma' ħaddieħor.

| (18) | L-iskadenzi għat-tressiq tal-listi ta' kandidati għall-elezzjoniijiet għall-Parlament Ewropew u għall-istabbiliment tar-reġistri elettorali qabel l-elezzjonijiet Ewropej ivarjaw wisq minn Stat Membru għall-ieħor. Sabiex jiġi żgurat li l-kandidati u l-votanti madwar l-Unjoni jkollhom l-istess żmien disponibbli għall-kampanji jew għar-riflessjoni, u biex jiġi ffaċilitat l-iskambju ta' informazzjoni bejn l-Istati Membri dwar il-votanti, l-iskadenzi għat-tressiq tal-listi tal-kandidati u għall-istabbiliment tar-reġistri elettorali jenħtieġ li jkunu l-istess fl-Unjoni kollha. |
| --- | --- |

(18)

L-iskadenzi għat-tressiq tal-listi ta' kandidati għall-elezzjoniijiet għall-Parlament Ewropew u għall-istabbiliment tar-reġistri elettorali qabel l-elezzjonijiet Ewropej ivarjaw wisq minn Stat Membru għall-ieħor. Sabiex jiġi żgurat li l-kandidati u l-votanti madwar l-Unjoni jkollhom l-istess żmien disponibbli għall-kampanji jew għar-riflessjoni, u biex jiġi ffaċilitat l-iskambju ta' informazzjoni bejn l-Istati Membri dwar il-votanti, l-iskadenzi għat-tressiq tal-listi tal-kandidati u għall-istabbiliment tar-reġistri elettorali jenħtieġ li jkunu l-istess fl-Unjoni kollha.

| (19) | Sabiex jiġi żgurat li l-partiti politiċi Ewropej, l-assoċjazzjonijiet Ewropej tal-votanti u entitajiet elettorali Ewropej oħra jkunu jidhru biżżejjed, huma meħtieġa regoli ċari u trasparenti dwar il-kampanji u dwar il-materjali elettorali uffiċjali. Tali regoli għandhom jippermettu lill-partiti politiċi Ewropej, lill-assoċjazzjonijiet Ewropej tal-votanti u lil entitajiet elettorali Ewropej oħra jużaw kwalunkwe forma ta' komunikazzjoni pubblika u materjal tal-kampanja elettorali. Tali regoli għandhom jippermettu lill-partiti politiċi Ewropej, lill-assoċjazzjonijiet Ewropej tal-votanti u lil entitajiet elettorali Ewropej oħra jindikaw l-affiljazzjonijiet tagħhom bi kwalunkwe forma ta' komunikazzjoni pubblika, materjal tal-kampanja elettorali u materjal elettorali uffiċjali bħall-poloz tal-votazzjoni. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-partiti politiċi Ewropej, l-assoċjazzjoni Ewropea tal-votanti u entitajiet elettorali Ewropej oħra jingħataw trattament u opportunitajiet indaqs fir-rigward tal-kampanja elettorali relatata mal-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha. |
| --- | --- |

(19)

Sabiex jiġi żgurat li l-partiti politiċi Ewropej, l-assoċjazzjonijiet Ewropej tal-votanti u entitajiet elettorali Ewropej oħra jkunu jidhru biżżejjed, huma meħtieġa regoli ċari u trasparenti dwar il-kampanji u dwar il-materjali elettorali uffiċjali. Tali regoli għandhom jippermettu lill-partiti politiċi Ewropej, lill-assoċjazzjonijiet Ewropej tal-votanti u lil entitajiet elettorali Ewropej oħra jużaw kwalunkwe forma ta' komunikazzjoni pubblika u materjal tal-kampanja elettorali. Tali regoli għandhom jippermettu lill-partiti politiċi Ewropej, lill-assoċjazzjonijiet Ewropej tal-votanti u lil entitajiet elettorali Ewropej oħra jindikaw l-affiljazzjonijiet tagħhom bi kwalunkwe forma ta' komunikazzjoni pubblika, materjal tal-kampanja elettorali u materjal elettorali uffiċjali bħall-poloz tal-votazzjoni. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-partiti politiċi Ewropej, l-assoċjazzjoni Ewropea tal-votanti u entitajiet elettorali Ewropej oħra jingħataw trattament u opportunitajiet indaqs fir-rigward tal-kampanja elettorali relatata mal-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha.

| (20) | L-Att Elettorali tal-1976 stabbilixxa perjodu elettorali komuni, li jagħti lill-Istati Membri s-setgħa li jistabbilixxu d-data eżatta u ż-żmien għall-elezzjonijiet f'dak il-perjodu. Elezzjoni verament pan-Ewropea tirrikjedi jum komuni Ewropew tal-votazzjoni. L-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew għandhom isiru fid-9 ta' Mejju, Jum l-Ewropa, li jimmarka l-anniversarju tad-Dikjarazzjoni ta' Schuman tad-9 ta' Mejju 1950. Ir-riżultati tal-elezzjoni għandhom jiġu pproklamati mill-Awtorità Elettorali Ewropea u ppubblikati f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea. |
| --- | --- |

(20)

L-Att Elettorali tal-1976 stabbilixxa perjodu elettorali komuni, li jagħti lill-Istati Membri s-setgħa li jistabbilixxu d-data eżatta u ż-żmien għall-elezzjonijiet f'dak il-perjodu. Elezzjoni verament pan-Ewropea tirrikjedi jum komuni Ewropew tal-votazzjoni. L-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew għandhom isiru fid-9 ta' Mejju, Jum l-Ewropa, li jimmarka l-anniversarju tad-Dikjarazzjoni ta' Schuman tad-9 ta' Mejju 1950. Ir-riżultati tal-elezzjoni għandhom jiġu pproklamati mill-Awtorità Elettorali Ewropea u ppubblikati f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.

| (21) | Fil-każ li Membru tal-Parlament Ewropew elett mill-kostitwenzi nazzjonali, jirriżenja, imut, jew ikollu l-mandat tiegħu rtirat, il-post vakanti li jirriżulta għandu jimtela skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali. Is-siġġijiet vakanti ta' Membri tal-Parlament Ewropew eletti fil-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha għandhom jimtlew mill-kandidat li jmiss fil-listi rilevanti. Jenħtieġ li jkun possibbli wkoll li jsiru sostituzzjonijiet temporanji f'każijiet ta' liv tal-maternità, tal-paternità jew tal-ġenituri u f'każ ta' mard serju tal-membri tal-Parlament Ewropew. |
| --- | --- |

(21)

Fil-każ li Membru tal-Parlament Ewropew elett mill-kostitwenzi nazzjonali, jirriżenja, imut, jew ikollu l-mandat tiegħu rtirat, il-post vakanti li jirriżulta għandu jimtela skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali. Is-siġġijiet vakanti ta' Membri tal-Parlament Ewropew eletti fil-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha għandhom jimtlew mill-kandidat li jmiss fil-listi rilevanti. Jenħtieġ li jkun possibbli wkoll li jsiru sostituzzjonijiet temporanji f'każijiet ta' liv tal-maternità, tal-paternità jew tal-ġenituri u f'każ ta' mard serju tal-membri tal-Parlament Ewropew.

| (22) | Sabiex jiġu żgurati kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta' dan ir-Regolament, għandhom jingħataw setgħat ta' implimentazzjoni lill-Kummissjoni fir-rigward tar-rekwiżiti tekniċi, inklużi l-format u d-data li għandha tingħata, għall-istabbiliment tar-reġistru elettorali Ewropew. Jenħtieġ li dawk is-setgħat ikunu eżerċitati f'konformità mar-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (7). |
| --- | --- |

(22)

Sabiex jiġu żgurati kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta' dan ir-Regolament, għandhom jingħataw setgħat ta' implimentazzjoni lill-Kummissjoni fir-rigward tar-rekwiżiti tekniċi, inklużi l-format u d-data li għandha tingħata, għall-istabbiliment tar-reġistru elettorali Ewropew. Jenħtieġ li dawk is-setgħat ikunu eżerċitati f'konformità mar-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (7).

| (23) | Minħabba li l-għan ta' dan ir-Regolament, jiġifieri li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet meħtieġa għall-elezzjoni tal-Membri tal-Parlament Ewropew b'vot universali dirett f'konformità ma' proċedura elettorali uniformi fir-rigward tal-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha u ma' prinċipji komuni għall-Istati Membri kollha, ma jistax jintlaħaq b'mod suffiċjenti mill-Istati Membri iżda jista', minħabba l-iskala u l-effetti tiegħu, jintlaħaq aħjar fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista' tadotta miżuri, f'konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea. F'konformità mal-prinċipju tal-proporzjonalità, kif stabbilit f'dak l-Artikolu, dan ir-Regolament ma jmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jintlaħaq dak l-objettiv. |
| --- | --- |

(23)

Minħabba li l-għan ta' dan ir-Regolament, jiġifieri li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet meħtieġa għall-elezzjoni tal-Membri tal-Parlament Ewropew b'vot universali dirett f'konformità ma' proċedura elettorali uniformi fir-rigward tal-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha u ma' prinċipji komuni għall-Istati Membri kollha, ma jistax jintlaħaq b'mod suffiċjenti mill-Istati Membri iżda jista', minħabba l-iskala u l-effetti tiegħu, jintlaħaq aħjar fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista' tadotta miżuri, f'konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea. F'konformità mal-prinċipju tal-proporzjonalità, kif stabbilit f'dak l-Artikolu, dan ir-Regolament ma jmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jintlaħaq dak l-objettiv.

ADOTTA DAN IR-REGOLAMENT:

Artikolu 1

Suġġett

Dan ir-Regolament jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet meħtieġa għall-elezzjoni tal-membri tal-Parlament Ewropew b'vot universali dirett f'konformità ma' proċedura elettorali uniformi fir-rigward tal-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha msemmija fl-Artikolu 15 u ma' prinċipji komuni għall-Istati Membri kollha.

Artikolu 2

Definizzjonijiet

Għall-finijiet ta' dan ir-Regolament, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:

| (1) | “partit politiku” tfisser assoċjazzjoni ta' ċittadini li ssegwi objettivi politiċi u li tkun jew rikonoxxuta minn, jew stabbilita skont, l-ordni ġuridiku ta' mill-inqas Stat Membru wieħed f'konformità mar-Regolament (UE, Euratom) Nru 1141/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (8); u inklużi dawk li beħsiebhom jiffurmaw jew jingħaqdu ma' koalizzjoni Ewropea ta' partiti politiċi nazzjonali u/jew assoċjazzjonijiet nazzjonali ta' votanti sabiex iressqu lista ta' kandidati għall-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha u jagħmlu kampanja fiha; |
| --- | --- |

(1)

“partit politiku” tfisser assoċjazzjoni ta' ċittadini li ssegwi objettivi politiċi u li tkun jew rikonoxxuta minn, jew stabbilita skont, l-ordni ġuridiku ta' mill-inqas Stat Membru wieħed f'konformità mar-Regolament (UE, Euratom) Nru 1141/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (8); u inklużi dawk li beħsiebhom jiffurmaw jew jingħaqdu ma' koalizzjoni Ewropea ta' partiti politiċi nazzjonali u/jew assoċjazzjonijiet nazzjonali ta' votanti sabiex iressqu lista ta' kandidati għall-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha u jagħmlu kampanja fiha;

| (2) | “assoċjazzjoni ta' votanti” tfisser assoċjazzjoni ta' ċittadini li ssegwi objettivi politiċi li, minflok ma tiġi stabbilita bħala partit politiku, tkun irreġistrata bħala assoċjazzjoni ta' ċittadini f'konformità mad-dispożizzjonijiet nazzjonali applikabbli, inklużi dawk li jkollhom il-ħsieb li jifformaw jew li jingħaqdu ma' koalizzjoni Ewropea ta' partiti politiċi nazzjonali u/jew assoċjazzjonijiet ta' votanti sabiex iressqu lista ta' kandidati għall-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha u jagħmlu kampanji fiha; |
| --- | --- |

(2)

“assoċjazzjoni ta' votanti” tfisser assoċjazzjoni ta' ċittadini li ssegwi objettivi politiċi li, minflok ma tiġi stabbilita bħala partit politiku, tkun irreġistrata bħala assoċjazzjoni ta' ċittadini f'konformità mad-dispożizzjonijiet nazzjonali applikabbli, inklużi dawk li jkollhom il-ħsieb li jifformaw jew li jingħaqdu ma' koalizzjoni Ewropea ta' partiti politiċi nazzjonali u/jew assoċjazzjonijiet ta' votanti sabiex iressqu lista ta' kandidati għall-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha u jagħmlu kampanji fiha;

| (3) | “koalizzjoni Ewropea ta' partiti politiċi nazzjonali u/jew assoċjazzjonijiet nazzjonali ta' votanti” tfisser alleanza elettorali ta' partiti politiċi nazzjonali u/jew assoċjazzjonijiet nazzjonali ta' votanti, li jkunu rreġistrati f'mill-inqas kwart tal-Istati Membri, fejn meħtieġ aġġustati 'l fuq għall-eqreb numru sħiħ, li tressaq lista ta' kandidati lill-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha u tagħmel kampanji f’tali kostitwenza; |
| --- | --- |

(3)

“koalizzjoni Ewropea ta' partiti politiċi nazzjonali u/jew assoċjazzjonijiet nazzjonali ta' votanti” tfisser alleanza elettorali ta' partiti politiċi nazzjonali u/jew assoċjazzjonijiet nazzjonali ta' votanti, li jkunu rreġistrati f'mill-inqas kwart tal-Istati Membri, fejn meħtieġ aġġustati 'l fuq għall-eqreb numru sħiħ, li tressaq lista ta' kandidati lill-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha u tagħmel kampanji f’tali kostitwenza;

| (4) | “partit politiku Ewropew” tfisser alleanza politika ta' partiti politiċi nazzjonali li ssegwi objettivi politiċi u li tkun irreġistrata mal-Awtorità għall-Partiti Politiċi Ewropej u l-Fondazzjonijiet Politiċi Ewropej f'konformità mar-Regolament (UE, Euratom) Nru 1141/2014 għall-finijiet li tressaq lista ta' kandidati għall-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha u tagħmel kampanji fiha; |
| --- | --- |

(4)

“partit politiku Ewropew” tfisser alleanza politika ta' partiti politiċi nazzjonali li ssegwi objettivi politiċi u li tkun irreġistrata mal-Awtorità għall-Partiti Politiċi Ewropej u l-Fondazzjonijiet Politiċi Ewropej f'konformità mar-Regolament (UE, Euratom) Nru 1141/2014 għall-finijiet li tressaq lista ta' kandidati għall-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha u tagħmel kampanji fiha;

| (5) | “assoċjazzjoni Ewropea ta' votanti” tfisser assoċjazzjoni transnazzjonali ta' ċittadini rreġistrati f'mill-inqas kwart tal-Istati Membri, li tirrappreżenta mill-inqas numru ugwali għal 0,02 % tal-popolazzjoni bid-dritt tal-vot fl-Istati Membri rilevanti, li ssegwi objettivi politiċi, iżda li mhijiex stabbilita bħala partit politiku Ewropew, u li hija rikonoxxuta għall-finijiet li tressaq lista ta' kandidati għall-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha u tagħmel kampanji fiha; |
| --- | --- |

(5)

“assoċjazzjoni Ewropea ta' votanti” tfisser assoċjazzjoni transnazzjonali ta' ċittadini rreġistrati f'mill-inqas kwart tal-Istati Membri, li tirrappreżenta mill-inqas numru ugwali għal 0,02 % tal-popolazzjoni bid-dritt tal-vot fl-Istati Membri rilevanti, li ssegwi objettivi politiċi, iżda li mhijiex stabbilita bħala partit politiku Ewropew, u li hija rikonoxxuta għall-finijiet li tressaq lista ta' kandidati għall-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha u tagħmel kampanji fiha;

| (6) | “koalizzjoni elettorali Ewropea” tfisser alleanza elettorali ta' żewġ partiti politiċi Ewropej u/jew assoċjazzjonijiet Ewropej ta' votanti, jew aktar, li tressaq lista ta' kandidati għall-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha u tagħmel kampanja fiha, li magħha jistgħu jingħaqdu partiti politiċi nazzjonali u/jew assoċjazzjonijiet nazzjonali ta' votanti, dment li ma jkunux affiljati ma' xi partit politiku Ewropew; |
| --- | --- |

(6)

“koalizzjoni elettorali Ewropea” tfisser alleanza elettorali ta' żewġ partiti politiċi Ewropej u/jew assoċjazzjonijiet Ewropej ta' votanti, jew aktar, li tressaq lista ta' kandidati għall-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha u tagħmel kampanja fiha, li magħha jistgħu jingħaqdu partiti politiċi nazzjonali u/jew assoċjazzjonijiet nazzjonali ta' votanti, dment li ma jkunux affiljati ma' xi partit politiku Ewropew;

| (7) | “alleanza politika” tfisser kooperazzjoni strutturata bejn partiti politiċi u/jew ċittadini f'konformità mar-Regolament (UE, Euratom) Nru 1141/2014; |
| --- | --- |

(7)

“alleanza politika” tfisser kooperazzjoni strutturata bejn partiti politiċi u/jew ċittadini f'konformità mar-Regolament (UE, Euratom) Nru 1141/2014;

| (8) | “entità elettorali Ewropea” tfisser koalizzjoni Ewropea ta' partiti politiċi nazzjonali u/jew assoċjazzjonijiet nazzjonali ta' votanti, partit politiku Ewropew, assoċjazzjoni Ewropea ta' votanti, koalizzjoni elettorali Ewropea jew alleanza politika; |
| --- | --- |

(8)

“entità elettorali Ewropea” tfisser koalizzjoni Ewropea ta' partiti politiċi nazzjonali u/jew assoċjazzjonijiet nazzjonali ta' votanti, partit politiku Ewropew, assoċjazzjoni Ewropea ta' votanti, koalizzjoni elettorali Ewropea jew alleanza politika;

| (9) | “lista għall-Unjoni kollha” tfisser il-lista tal-kandidati mressqa fil-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha minn entità elettorali Ewropea. |
| --- | --- |

(9)

“lista għall-Unjoni kollha” tfisser il-lista tal-kandidati mressqa fil-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha minn entità elettorali Ewropea.

Artikolu 3

Dispożizzjonijiet nazzjonali

Il-proċedura elettorali għall-elezzjoni tal-Membri tal-Parlament Ewropew għandha tkun irregolata b'dan ir-Regolament. Il-kwistjonijiet li mhumiex koperti minn dan ir-Regolament għandhom ikunu rregolati f'kull Stat Membru bid-dispożizzjonijiet nazzjonali tiegħu.

Dawk id-dispożizzjonijiet nazzjonali m'għandhomx jaffettwaw in-natura proporzjonali tas-sistema tal-votazzjoni.

Fi kwalunkwe każ huma għandhom jiżguraw ir-rispett għall-istandards demokratiċi, li jwasslu għal rekwiżiti demokratiċi u proporzjonati għar-reġistrazzjoni ta' partit politiku jew assoċjazzjoni ta' votanti u għat-tressiq ta' lista ta' kandidati għall-kostitwenzi nazzjonali u għall-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha.

Artikolu 4

Id-dritt tal-vot

1.   Kull ċittadin tal-Unjoni mill-età ta' 16-il sena, inklużi l-persuni b'diżabilità irrispettivament mill-kapaċità ġuridika tagħhom, għandu jkollu d-dritt li jivvota fl-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew mingħajr preġudizzju għall-ordnijiet kostituzzjonali eżistenti li jistabbilixxu età minima tal-vot ta' 18-il sena jew 17-il sena.

2.   L-ebda ċittadin tal-Unjoni li għandu l-jedd li jivvota ma jista' jivvota iktar minn darba fi kwalunkwe elezzjoni tal-Membri tal-Parlament Ewropew fil-kostitwenzi nazzjonali jew fil-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha.

3.   L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li l-votazzjoni doppja f'elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew tkun soġġetta għal pieni effettivi, proporzjonati u dissważivi.

Artikolu 5

Id-dritt li toħroġ bħala kandidat

1.   Kull ċittadin tal-Unjoni mill-età ta' 18-il sena għandu jkollu d-dritt li joħroġ bħala kandidat għall-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew jew f'kostitwenza nazzjonali jew fil-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha, jew fit-tnejn li huma.

2.   L-ebda ċittadin tal-Unjoni li għandu l-jedd li joħroġ bħala kandidat ma għandu joħroġ bħala kandidat f'aktar minn kostitwenza nazzjonali waħda u lanqas ma għandu jidher f'aktar minn lista għal kostitwenza nazzjonali waħda jew f'aktar minn lista għall-Unjoni kollha waħda fi kwalunkwe elezzjoni tal-Parlament Ewropew.

Artikolu 6

Eżerċitar tad-dritt tal-vot

1.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li ċ-ċittadini kollha tal-Unjoni, inklużi dawk li jgħixu jew jaħdmu f'pajjiż terz, dawk mingħajr residenza permanenti, dawk li jgħixu f'ambjenti residenzjali magħluqa, dawk li qed jesperjenzaw il-kundizzjoni ta' persuni mingħajr dar jew dawk li qed jiskontaw sentenza ta' ħabs fl-Unjoni, ikunu jistgħu jeżerċitaw id-dritt tagħhom li jivvutaw fl-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew.

2.   Fir-rigward ta' dawk iċ-ċittadini li qed jiskontaw sentenza ta' ħabs fl-Unjoni, il- paragrafu 1 għandu jkun mingħajr preġudizzju għal-liġi nazzjonali jew għad-deċiżjonijiet tal-qorti mogħtija skont il-liġi nazzjonali.

Artikolu 7

Aċċessibbiltà

1.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li ċ-ċittadini kollha, inklużi l-persuni b'diżabilità, ikollhom aċċess ugwali għall-materjali rilevanti, għall-faċilitajiet tal-votazzjoni u għall-postijiet tal-votazzjoni.

2.   Abbażi tas-sistemi ta' votazzjoni nazzjonali tagħhom, l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu arranġamenti xierqa bil-għan li jiffaċilitaw l-eżerċizzju tad-dritt tal-vot mill-persuni b'diżabilità, b'mod indipendenti u sigriet.

3.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-persuni b'diżabilità jirċievu, fuq talba tagħhom, assistenza fil-votazzjoni minn persuna tal-għażla tagħhom.

Artikolu 8

Vot bil-posta

1.   L-Istati Membri għandhom jipprevedu l-vot bil-posta fl-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew, inkluż għaċ-ċittadini li jgħixu f'pajjiż terz, u għandhom jadottaw miżuri li jiżguraw li l-vot bil-posta jkun aċċessibbli, b'mod partikolari għal persuni b'diżabilità. L-Istati Membri għandhom jadottaw il-miżuri kollha meħtieġa biex jiżguraw l-affidabbiltà u s-segretezza tal-vot, u l-protezzjoni tad-data personali f'konformità mad-dritt tal-Unjoni applikabbli.

2.   L-Istati Membri jistgħu jipprovdu possibbiltajiet addizzjonali ta' votazzjoni permezz ta' votazzjoni fiżika minn qabel, votazzjoni bi prokura u votazzjoni b'sistemi elettroniċi u online.

Fil-każ ta' votazzjoni elettronika, online u bi prokura, l-Istati Membri għandhom jadottaw il-miżuri kollha meħtieġa biex jiżguraw l-affidabbiltà, l-integrità, is-segretezza tal-vot, it-trasparenza fit-tfassil u l-użu ta' sistemi elettroniċi u tal-internet, il-possibbiltà li jsir għadd mill-ġdid b'mod manwali jew elettroniku mingħajr ma jiġu kompromessi s-segretezza tal-vot u l-protezzjoni tad-data personali f'konformità mad-dritt applikabbli tal-Unjoni;

Artikolu 9

Stabbiliment tar-reġistri elettorali nazzjonali u tar-reġistru elettorali Ewropew

1.   Għall-fini li jinqabad u jiġi evitat l-ivvutar doppju fl-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew, l-iskadenza għall-istabbiliment tar-reġistru elettorali f'kull Stat Membru għandha tkun ta' mhux aktar tard minn erbatax-il ġimgħa qabel Jum l-elezzjoni kif imsemmi fl-Artikolu 19(1). L-iżbalji fir-reġistru elettorali jistgħu jiġu kkoreġuti sa Jum l-elezzjoni.

2.   Għall-fini tal-istabbiliment tar-reġistru elettorali Ewropew, l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti għandhom jipprovdu lill-Awtorità Elettorali Ewropea d-data kollha meħtieġa f'konformità mal-Artikolu 18. Il-kriterji li għandhom jiġu rreġistrati fir-reġistru elettorali nazzjonali għandhom ikunu rregolati b'dispożizzjonijiet nazzjonali.

3.   Il-Kummissjoni għandha tadotta atti ta' implimentazzjoni li jistabbilixxu r-rekwiżiti tekniċi, inklużi l-format u d-data li għandha tingħata għall-istabbiliment tar-reġistru elettorali Ewropew għall-implimentazzjoni tal-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu. Dawk l-atti ta' implimentazzjoni għandhom jiġu adottati f'konformità mal-proċedura konsultattiva msemmija fl-Artikolu 29.

Artikolu 10

Prinċipji tal-għażla tal-kandidati

1.   Il-partiti politiċi, l-assoċjazzjonijiet tal-votanti, l-alleanzi elettorali u l-entitajiet elettorali Ewropej kollha li jipparteċipaw fl-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew għandhom josservaw proċeduri demokratiċi, it-trasparenza u l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, permezz ta' miżuri li għandhom l-għan li jiżguraw li l-persuni eliġibbli kollha jkollhom opportunità indaqs li jiġu eletti, u kompożizzjoni tal-Parlament Ewropew li tirrifletti d-diversità tal-Unjoni Ewropea, meta jagħżlu l-kandidati tagħhom biex joħorġu għall-elezzjoni għall-Parlament Ewropew. L-ugwaljanza bejn il-ġeneri għandha tintlaħaq skont is-sistemi elettorali tal-Istati Membri u fi kwalunkwe każ fil-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha bl-użu ta' listi jew kwoti “zipped”, mingħajr ma jinkisru d-drittijiet tal-persuni mhux binarji.

2.   Membru ta' partit politiku, assoċjazzjoni ta' votanti jew entità elettorali Ewropea jista' jressaq ilment motivat ta' nuqqas ta' konformità mal-kriterji tal-proċeduri demokratiċi, tat-trasparenza u tal-ugwaljanza bejn is-sessi stabbiliti f'dan l-Artikolu mal-awtorità nazzjonali responsabbli jew l-Awtorità Elettorali Ewropea.

Artikolu 11

Tressiq tal-listi tal-kandidati

1.   L-iskadenza għat-tressiq tal-listi ta' kandidati għall-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew għandha tkun ta' tnax-il ġimgħa qabel Jum l-elezzjoni msemmi fl-Artikolu 19(1).

2.   Mhux aktar tard minn 12-il ġimgħa qabel Jum l-elezzjoni, l-entitajiet elettorali Ewropej għandhom jipprovdu lill-Awtorità Elettorali Ewropea dokument li jistabbilixxi li l-kandidati kollha jagħtu l-kunsens tagħhom li jkunu inklużi fil-lista għall-Unjoni kollha. Dak id-dokument għandu jinkludi l-isem sħiħ tal-kandidati u n-numru tal-karta tal-identità jew tal-passaport tagħhom. Għandu jiġi ffirmat mill-kandidati u għandu jindika d-data u l-post tal-firma.

Artikolu 12

Sistema elettorali

1.   L-elezzjonijiet għandhom isiru b'vot universali dirett u għandhom ikunu ugwali, ħielsa u sigrieti. Kull votant għandu jkollu żewġ voti, wieħed biex jeleġġi l-Membri tal-Parlament Ewropew fil-kostitwenzi nazzjonali u wieħed biex jeleġġi Membri tal-Parlament Ewropew fil-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha.

2.   Il-Membri tal-Parlament Ewropew għandhom jiġu eletti bħala rappreżentanti taċ-ċittadini tal-Unjoni fuq il-bażi ta' rappreżentanza proporzjonali, fil-kostitwenzi nazzjonali u fil-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha.

3.   Fil-kostitwenzi nazzjonali, il-Membri tal-Parlament Ewropew għandhom jiġu eletti permezz ta' kwalunkwe sistema nazzjonali ta' rappreżentanza proporzjonali li s-soltu tintuża mill-Istati Membri.

4.   Fil-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha, il-Membri tal-Parlament Ewropew għandhom jiġu eletti permezz tas-sistema ta' lista magħluqa.

Artikolu 13

Limitu elettorali

1.   L-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu limitu minimu għall-allokazzjoni ta' siġġijiet. Fil-livell nazzjonali, dan il-limitu ma għandux jeċċedi l-5 % tal-voti validi mitfugħa.

2.   Għall-kostitwenzi nazzjonali, li jkunu magħmula minn aktar minn 60 siġġu, għandu jiġi stabbilit limitu u dan ma għandux ikun ta' inqas minn 3,5 % tal-voti validi mitfugħa fil-kostitwenza kkonċernata.

3.   Il-limiti msemmija fil-paragrafi 1 u 2 għandhom ikunu mingħajr preġudizzju għall-eżenzjonijiet magħmula fil-liġi nazzjonali għall-partiti politiċi jew l-assoċjazzjonijiet ta' votanti li jirrappreżentaw minoranzi nazzjonali jew lingwistiċi rikonoxxuti.

4.   Għandha ssir eżenzjoni mil-limiti nazzjonali stabbiliti fil-paragrafu 2 għall-partiti politiċi jew l-assoċjazzjonijiet ta' votanti, irreġistrati fi kwart tal-Istati Membri u li jiksbu mill-inqas miljun vot madwar l-Unjoni, li fil-polza tal-votazzjoni nazzjonali tagħhom jinkludu l-isem uniku u l-logo tal-entità elettorali Ewropea li huma affiljati magħha, u fejn xieraq, ikunu adattaw għal-lingwi tal-Istati Membri kkonċernati.

5.   Ma għandu jkun hemm l-ebda limitu minimu għall-allokazzjoni ta' siġġijiet fil-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha msemmija fl-Artikolu 15.

Artikolu 14

Kostitwenzi nazzjonali

F'konformità mas-sistwazzjoni nazzjonali speċifika tiegħu u mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 15, kull Stat Membru jista' jistabbilixxi kostitwenti uniċi għall-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew jew jissuddividi ż-żona elettorali tiegħu b'mod differenti, mingħajr ma jaffettwa n-natura proporzjonali tas-sistema tal-votazzjoni b'mod ġenerali.

L-Istati Membri jistgħu jiffurmaw kostitwenzi b'membru wieħed li jirrappreżentaw minoranzi lingwistiċi jew etniċi, ċittadini extra-Ewropej, reġjuni ultraperiferiċi jew territorji extra-Ewropej f'konformità mar-regolamenti nazzjonali, mingħajr ma jaffettwaw in-natura proporzjonali tas-sistema tal-votazzjoni.

Artikolu 15

Kostitwenza madwar l-Unjoni kollha

1.   Għandu jkun hemm kostitwenza waħda ffurmata mit-territorju kollu tal-Unjoni Ewropea li minnha għandhom jiġu eletti 28 Membru tal-Parlament Ewropew fl-ewwel elezzjoni tal-Membri tal-Parlament Ewropew wara d-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament.

Għall-elezzjonijiet tal-Membri tal-Parlament Ewropew minn hemm 'il quddiem, id-daqs tal-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha għandu jiġi determinat bid-Deċiżjoni tal-Kunsill Ewropew li tistabbilixxi l-kompożizzjoni tal-Parlament Ewropew.

2.   L-elezzjoni fir-rigward tal-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha għandha tkun mingħajr preġudizzju għall-membri tal-Parlament Ewropew eletti f'kull Stat Membru.

3.   L-entitajiet elettorali Ewropej kollha f'konformità mal-Artikolu 2 jistgħu jressqu lill-Awtorità Elettorali Ewropea listi għall-Unjoni kollha.

4.   L-ebda entità elettorali Ewropea ma tista' tressaq aktar minn lista għall-Unjoni kollha waħda. Il-partiti nazzjonali u l-assoċjazzjonijiet nazzjonali tal-votanti jistgħu jappoġġjaw biss lista għall-Unjoni kollha waħda.

5.   Il-poloz tal-votazzjoni li jkun fihom il-listi għall-Unjoni kollha għandu jkollhom l-isem u l-logo tal-entità elettorali Ewropea rispettiva.

6.   Għall-kandidati li jgħixu f'pajjiż terz, il-post ta' residenza tal-kandidat għall-finijiet tat-tfassil tal-lista tal-Unjoni kollha għandu jkun dak fejn kienu qabel ma telqu mill-Unjoni Ewropea. Għall-kandidati li twieldu u huma residenti f'pajjiż terz, il-post ta' residenza għall-finijiet tat-tfassil tal-lista tal-Unjoni kollha għandu jikkorrispondi ma' dak tal-Istat Membru tan-nazzjonalità tal-kandidat.

7.   Il-listi tal-Unjoni kollha għandhom jinkludu għadd ta' kandidati daqs in-numru ta' mandati msemmija fil-paragrafu 1.

8.   Il-listi għall-Unjoni kollha għandhom jitfasslu mill-entitajiet elettorali Ewropej f'konformità mal-prinċipji kif stabbiliti fl-Artikolu 10(1).

9.   Sabiex jiġi żgurat bilanċ ġeografiku, il-listi tal-Unjoni kollha huma maqsuma f'taqsimiet ta' tliet slots. Kull wieħed minn dawn it-tliet slots għandu jimtela b'kandidat wieħed ġej minn kull wieħed mit-tliet gruppi ta' Stati Membri kif definit fl-Anness I u kif muri b'eżempju fl-Anness II.

10.   L-ordni ta' kandidati residenti fi kwalunkwe wieħed mill-Istati Membri f'kull wieħed mit-tliet gruppi ta' Stati Membri inklużi fl-Anness I għandha tvarja f'kull taqsima tal-lista ta' tliet slots sal-islot tal-lista li jikkorrispondi għan-numru li jirriżulta mid-diviżjoni tal-għadd totali ta' siġġijiet bi tnejn, fejn meħtieġ b'aġġustament 'il fuq san-numru sħiħ li jmiss.

11.   Il-popolazzjoni totali tal-Istati Membri għandha tiġi kkalkolata mill-Kummissjoni (Eurostat) abbażi tad-data l-aktar reċenti pprovduta mill-Istati Membri, f'konformità ma' metodu stabbilit permezz tar-Regolament (UE) Nru 1260/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (9).

12.   It-tqassim tas-siġġijiet għal-listi tal-Unjoni kollha abbażi tar-riżultati aggregati fil-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha għandu jsir f'konformità mas-sistema D'Hondt, kif ġej:

| (a) | l--għadd ta' voti miksuba mill-kandidati jiġu ordnati mill-ogħla sal-anqas, f'kolonna; |
| --- | --- |

(a)

l--għadd ta' voti miksuba mill-kandidati jiġu ordnati mill-ogħla sal-anqas, f'kolonna;

| (b) | l-għadd ta' voti miksuba minn kull kandidatura jiġi diviż b'1,2,3, eċċ., sa numru ugwali għan-numru ta' siġġijiet li jikkorrispondu għall-kostitwenza, li jiffurmaw tabella simili għal dik li tidher fl-Anness III. Is-siġġijiet jiġu attribwiti lill-kandidati li jiksbu l-ogħla proporzjonijiet fit-tabella, li jidhru f'ordni dixxendenti; |
| --- | --- |

(b)

l-għadd ta' voti miksuba minn kull kandidatura jiġi diviż b'1,2,3, eċċ., sa numru ugwali għan-numru ta' siġġijiet li jikkorrispondu għall-kostitwenza, li jiffurmaw tabella simili għal dik li tidher fl-Anness III. Is-siġġijiet jiġu attribwiti lill-kandidati li jiksbu l-ogħla proporzjonijiet fit-tabella, li jidhru f'ordni dixxendenti;

| (c) | meta żewġ siġġijiet li jikkorrispondu għal kandidaturi differenti jikkoinċidu fil-lista ta' kwozjenti, is-siġġu jiġi allokat lil-lista bl-ogħla għadd totali ta' voti miksuba. Jekk ikun hemm żewġ kandidati bl-istess għadd ta' voti, l-ewwel okkażjoni fejn il-kandidati jġibu l-istess voti tiġi solvuta minn lotterija u dawk suċċessivi b'mod alternattiv. |
| --- | --- |

(c)

meta żewġ siġġijiet li jikkorrispondu għal kandidaturi differenti jikkoinċidu fil-lista ta' kwozjenti, is-siġġu jiġi allokat lil-lista bl-ogħla għadd totali ta' voti miksuba. Jekk ikun hemm żewġ kandidati bl-istess għadd ta' voti, l-ewwel okkażjoni fejn il-kandidati jġibu l-istess voti tiġi solvuta minn lotterija u dawk suċċessivi b'mod alternattiv.

13.   Ix-xandara pubbliċi Ewropej u nazzjonali għandhom jagħtu ħin tax-xandir bi proporzjon mar-riżultati tal-elezzjoni preċedenti lill-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha, filwaqt li jiżguraw ħin minimu ta' xandir għal kull lista ta' madwar l-Unjoni kollha.

Artikolu 16

Finanzjament tal-kampanji elettorali tal-entitajiet elettorali Ewropej

Id-dispożizzjonijiet tal-Kapitoli IV u V tar-Regolament (UE, Euratom) Nru 1141/2014 għandhom japplikaw mutatis mutandis għall-finanzjament tal-kampanji elettorali tal-entitajiet elettorali Ewropej.

Artikolu 17

Dispożizzjonijiet komuni relatati mal-kampanji elettorali

1.   Il-kampanji elettorali ma għandhomx jibdew qabel tmien ġimgħat qabel Jum l-elezzjoni.

2.   Il-kampanji elettorali jikkonsistu f'li l votanti jintalbu l-vot tagħhom f'elezzjoni għall-Parlament Ewropew permezz ta' materjal stampat jew diġitali u formati oħra ta' komunikazzjoni pubblika, reklamar fuq il-media, u avvenimenti pubbliċi. Il-materjali tal-kampanji elettorali għandhom jinkludu l-logo u referenza għall-manifest jew il-programm tal-entità elettorali Ewropea li huwa affiljat magħha l-partit nazzjonali.

3.   Il-materjali tal-kampanji elettorali għandhom ikunu aċċessibbli għall-persuni b'diżabilità.

4.   Fil-kostitwenzi nazzjonali, il-poloz tal-votazzjoni użati fl-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew għandhom ikunu uniformi, jagħtu viżibbiltà indaqs lill-ismijiet, l-akronimi, is-simboli u l-logos, jekk ikun hemm, tal-partiti politiċi nazzjonali u/jew l-assoċjazzjonijiet nazzjonali ta' votanti, u lil dawk tal-entitajiet elettorali Ewropej meta jkunu affiljati ma' kwalunkwe wieħed minnhom, u għandu jkun fihom il-lista tal-ismijiet tal-kandidati u, fejn xieraq, tas-sostituti, fl-ordni li fiha jidhru fil-listi elettorali rilevanti.

5.   Ir-regoli dwar l-impustar ta' materjali elettorali lill-votanti fl-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew għandhom ikunu l-istess bħal dawk applikati għall-elezzjonijiet nazzjonali, reġjonali u lokali fl-Istat Membru kkonċernat.

6.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-entitajiet elettorali Ewropej jingħataw trattament u opportunitajiet indaqs bħala partiti politiċi nazzjonali u assoċjazzjonijiet nazzjonali ta' votanti fir-rigward tal-kampanja elettorali relatata mal-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha.

7.   L-Istati Membri għandhom jimplimentaw perijodu ta' riżerva elettorali Ewropea ta' 48 siegħa qabel Jum l-elezzjoni, li matulu ma għandux ikun permess li l-eletturi jiġu mistoqsija dwar l-intenzjonijiet tal-vot tagħhom.

Artikolu 18

L-awtoritajiet ta' kuntatt

1.   Kull Stat Membru għandu jaħtar awtorità ta' kuntatt responsabbli għall-iskambju, mal-kontropartijiet tagħha fl-Istati Membri l-oħra u mal-Awtorità Elettorali Ewropea stabbilita f'konformità mal-Artikolu 28, tad-data dwar il-votanti meħtieġa għall-istabbiliment tar-reġistru elettorali Ewropew f'konformità mal-Artikolu 9(2), u dwar il-kandidati.

2.   L-awtorità ta' kuntatt imsemmija fil-paragrafu 1 għandha, f'konformità mad-dritt tal-Unjoni applikabbli dwar il-protezzjoni tad-data personali, tibda tibgħat lil dawk il-kontropartijiet u lill-Awtorità Elettorali Ewropea, mhux aktar tard minn sitt ġimgħat qabel Jum l-elezzjoni, id-data indikata fl-Artikoli 9 u 10 tad-Direttiva tal-Kunsill 93/109/KE (10) dwar iċ-ċittadini tal-Unjoni li, fi Stat Membru li ma jkunux ċittadini tiegħu, ikunu ddaħħlu fir-reġistru elettorali nazzjonali u fir-reġistru elettorali Ewropew jew ikunu ħerġin bħala kandidati.

Artikolu 19

Jum l-elezzjoni

1.   L-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew għandhom isiru fid-9 ta' Mejju tal-aħħar sena ta' leġiżlatura, kif imsemmi fl-Artikolu 20 (“Jum l-elezzjoni”).

2.   Matul il-ħinijiet tal-ftuħ tal-postijiet tal-votazzjoni u minn nofs siegħa qabel il-ftuħ tal-postijiet tal-votazzjoni, kwalunkwe attività politika fil-postijiet tal-votazzjoni jew fil-viċinanzi tagħhom għandha tiġi pprojbita, mingħajr preġudizzju għal kwalunkwe attività organizzata biex tiċċelebra Jum l-Ewropa fl-Istati Membri.

3.   L-elezzjonijiet għandhom jintemmu fl-Istati Membri kollha sad-21:00 ħin lokali f'Jum l-Elezzjoni. Biex titqies id-differenza fil-ħin, l-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew jistgħu jsiru fit-8 ta' Mejju tal-aħħar sena ta' leġiżlatura fil-pajjiżi u t-territorji extra-Ewropej tal-Unjoni.

4.   L-Istati Membri ma għandhomx jippubblikaw ir-riżultati tal-għadd tal-voti tagħhom uffiċjalment jew fuq bażi proviżorja qabel ma tkun għalqet il-votazzjoni, f'konformità mal-paragrafu 3, fl-Istat Membru li l-eletturi tiegħu jkunu l-aħħar li jivvutaw.

5.   L-Istati Membri jistgħu jiddikjaraw Jum l-elezzjoni btala nazzjonali.

Artikolu 20

Determinazzjoni u pubblikazzjoni tar-riżultati tal-elezzjoni

1.   Ir-riżultati tal-elezzjoni fil-kostitwenza fl-Unjoni kollha u fil-kostitwenzi nazzjonali għandhom jiġu pproklamati, f'dik l-ordni, mill-Awtorità Elettorali Ewropea, abbażi tal-informazzjoni pprovduta mill-awtoritajiet ta' kuntatt.

2.   Ir-riżultati uffiċjali tal-elezzjonijiet għandhom jiġu ppubblikata f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.

Artikolu 21

Leġiżlatura u mandat

1.   Il-mandat ta' ħames snin li għalih il-Membri tal-Parlament Ewropew jiġu eletti għandu jibda mal-ftuħ tal-ewwel seduta ta' wara kull elezzjoni (il-“leġiżlatura”).

2.   Il-mandat ta' kull Membru tal-Parlament Ewropew għandu jibda u jintemm f'konformità mal-leġiżlatura (il-“mandat”).

Artikolu 22

Tlaqqigħ tal-Parlament

Minbarra l-obbligu stabbilit fl-Artikolu 229 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, il-Parlament Ewropew għandu jiltaqa', mingħajr il-bżonn li jiġi msejjaħ, nhar l-ewwel Tlieta wara li jkun għadda intervall ta' xahar minn Jum l-elezzjoni.

Artikolu 23

Verifika ta' kredenzjali

Il-Parlament Ewropew għandu jivverifika l-kredenzjali tal-Membri tal-Parlament Ewropew.

Għal dan il-għan, għandu jieħu nota tar-riżultati ddikjarati uffiċjalment mill-Istati Membri u pproklamati mill-Awtorità Elettorali Ewropea.

Artikolu 24

Inkompatibilitajiet

1.   Il-kariga ta' Membru tal-Parlament Ewropew għandha tkun inkompattibli mal-karigi li ġejjin:

| — | membru tal-gvern ta' Stat Membru, |
| --- | --- |

—

membru tal-gvern ta' Stat Membru,

| — | membru ta' parlament nazzjonali jew reġjonali jew assemblea b'setgħat leġiżlattivi, |
| --- | --- |

—

membru ta' parlament nazzjonali jew reġjonali jew assemblea b'setgħat leġiżlattivi,

| — | membru tal-Kummissjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

membru tal-Kummissjoni Ewropea,

| — | Imħallef, Avukat Ġenerali jew Reġistratur tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

Imħallef, Avukat Ġenerali jew Reġistratur tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea,

| — | membru tal-Bord Eżekuttiv tal-Bank Ċentrali Ewropew, |
| --- | --- |

—

membru tal-Bord Eżekuttiv tal-Bank Ċentrali Ewropew,

| — | membru tal-Qorti tal-Awdituri, |
| --- | --- |

—

membru tal-Qorti tal-Awdituri,

| — | Ombudsman Ewropew, |
| --- | --- |

—

Ombudsman Ewropew,

| — | membru tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali, |
| --- | --- |

—

membru tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali,

| — | membru tal-Kumitat tar-Reġjuni, |
| --- | --- |

—

membru tal-Kumitat tar-Reġjuni,

| — | membru ta' kumitati jew korpi oħra mwaqqfa skont it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea jew it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika għall-finijiet ta' mmaniġġjar tal-fondi tal-Unjoni jew għat-twettiq ta' ħidma amministrattiva diretta permanenti, |
| --- | --- |

—

membru ta' kumitati jew korpi oħra mwaqqfa skont it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea jew it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika għall-finijiet ta' mmaniġġjar tal-fondi tal-Unjoni jew għat-twettiq ta' ħidma amministrattiva diretta permanenti,

| — | membru tal-Bord tad-Diretturi, il-Kumitat ta' Tmexxija jew il-persunal tal-Bank Ewropew tal-Investiment, |
| --- | --- |

—

membru tal-Bord tad-Diretturi, il-Kumitat ta' Tmexxija jew il-persunal tal-Bank Ewropew tal-Investiment,

| — | uffiċjal jew impjegat attiv tal-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea jew tal-korpi speċjalizzati marbuta magħhom jew tal-Bank Ċentrali Ewropew. |
| --- | --- |

—

uffiċjal jew impjegat attiv tal-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea jew tal-korpi speċjalizzati marbuta magħhom jew tal-Bank Ċentrali Ewropew.

2.   Kull Stat Membru jista' jadotta regoli nazzjonali addizzjonali dwar l-inkompatibbiltà mal-kariga ta' Membru tal-Parlament Ewropew.

3.   Il-Membri tal-Parlament Ewropew li għalihom jibdew japplikaw il-paragrafi 1 u 2 matul il-leġiżlatura, għandhom jiġu sostitwiti f'konformità mal-Artikolu 27.

Artikolu 25

Attivitajiet parlamentari esterni

Mal-elezzjoni, il-Membri tal-Parlament Ewropew għandhom jaħtru l-muniċipalità u, fejn applikabbli, ir-reġjun, fl-Istat Membru ta' residenza tagħhom, li minnu se jwettqu attivitajiet parlamentari esterni.

Artikolu 26

Vot personali u indipendenti

1.   Il-Membri tal-Parlament Ewropew għandhom jivvutaw fuq bażi individwali u personali. Ma għandhomx jiġu mxekkla minn xi istruzzjonijiet u ma għandhomx jirċievu mandat li jorbothom.

2.   Il-Membri tal-Parlament Ewropew għandhom igawdu mill-privileġġi u l-immunitajiet applikabbli għalihom bis-saħħa tal-Protokoll (Nru 7) dwar il-privileġġi u l-immunitajiet tal-Unjoni Ewropea, anness mat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea u t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika, mill-mument meta jiġi ddikjarat uffiċjalment li jkunu ġew eletti għall-Parlament Ewropew.

Artikolu 27

Karigi vakanti

1.   Siġġu għandu jkun vakanti meta l-mandat ta' Membru tal-Parlament Ewropew jintemm b'riżultat tar-riżenja jew mewt tal-Membru, jew minħabba l-irtirar tal-mandat tiegħu.

2.   F'każ ta' mewt, riżenja, jew irtirar tal-mandat ta' Membru tal-Parlament Ewropew elett fil-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha, il-President tal-Parlament Ewropew għandu jinforma minnufih lill-Awtorità Elettorali Ewropea.

Il-post vakanti għandu jimtela mill-kandidat li jmiss fil-lista ta' kandidati li fiha l-Membru li miet, irriżenja jew ġie rtirat kien ġie elett oriġinarjament.

3.   Soġġett għad-dispożizzjonijiet l-oħra ta' dan ir-Regolament, kull Stat Membru għandu jistabbilixxi l-proċeduri xierqa għall-mili ta' kwalunkwe siġġu li jispiċċa vakanti matul il-leġiżlatura, għall-bqija ta' dak il-perjodu.

4.   Meta l-liġi ta' Stat Membru tagħmel dispożizzjoni espliċita għat-tneħħija tal-mandat ta' Membru tal-Parlament Ewropew, dak il-mandat għandu jispiċċa permezz ta' dawk id-dispożizzjonijiet legali. L-awtoritajiet nazzjonali kompetenti għandhom jinfurmaw lill-Parlament Ewropew b'dan.

5.   Meta siġġu jispiċċa vakanti b'riżultat ta' riżenja jew mewt, il-President tal-Parlament Ewropew għandu jinforma b'dan minnufih lill-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru kkonċernat u lill-Awtorità Elettorali Ewropea.

6.   Meta l-Parlament jiddikjara post vakanti ta' siġġu ta' membru elett mill-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha, il-President għandu jinforma lill-Awtorità Elettorali Ewropea b'dan u jistedinha timla s-siġġu għall-bqija tal-mandat mingħajr dewmien.

Is-siġġijiet vakanti ta' membri tal-Parlament Ewropew eletti mill-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha għandhom jimtlew mill-kandidat li jmiss fil-lista rilevanti, skont l-ordni ta' preċedenza.

7.   Il-Parlament jista', fuq talba tal-Membru kkonċernat, u bil-qbil tal-Istat Membru kkonċernat jew tal-Awtorità Elettorali Ewropea, jipproponi sostituzzjoni temporanja tal-Membru kkonċernat f'każ ta' liv tal-maternità, tal-paternità jew tal-ġenituri jew fil-każ ta' liv minħabba mard serju.

Meta siġġu jsir temporanjament vakanti għal kwalunkwe waħda mir-raġunijiet spjegati fl-ewwel subparagrafu, il-Membru kkonċernat għandu jiġi sostitwit temporanjament għal perijodu ta' sittax-il ġimgħa mill-kandidat li jmiss fuq il-lista rilevanti, li jista' jiddeċiedi jekk jimliex is-siġġu vakanti jew le. Rifjut li jimliex is-siġġu vakanti ma jwassalx għat-telf tal-pożizzjoni fil-lista rilevanti għal postijiet vakanti futuri. Il-perjodu ta' sittax-il ġimgħat jista' jiġġedded.

Artikolu 28

Awtorità Elettorali Ewropea

1.   Awtorità Elettorali Ewropea (l-“Awtorità Elettorali Ewropea”) hija b'dan stabbilita għall-fini ta':

| (a) | l-iżgurar tal-implimentazzjoni korretta ta' dan ir-Regolament kif ukoll it-twettiq u l-monitoraġġ tal-proċess elettorali tal-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha; |
| --- | --- |

(a)

l-iżgurar tal-implimentazzjoni korretta ta' dan ir-Regolament kif ukoll it-twettiq u l-monitoraġġ tal-proċess elettorali tal-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha;

| (b) | id-definizzjoni tal-proċedura applikabbli għall-ilmenti skont l-Artikolu 10(2) fir-rigward tal-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha; |
| --- | --- |

(b)

id-definizzjoni tal-proċedura applikabbli għall-ilmenti skont l-Artikolu 10(2) fir-rigward tal-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha;

| (c) | l-eżerċitar tal-funzjonijiet kollha relatati mal-proċess elettorali tal-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha u l-koordinament mal-awtoritajiet ta' kuntatt imsemmija fl-Artikolu 18; |
| --- | --- |

(c)

l-eżerċitar tal-funzjonijiet kollha relatati mal-proċess elettorali tal-kostitwenza madwar l-Unjoni kollha u l-koordinament mal-awtoritajiet ta' kuntatt imsemmija fl-Artikolu 18;

| (d) | il-verifika li l-entitajiet elettorali Ewropej jissodisfaw il-kondizzjonijiet għat-tressiq ta' listi għall-Unjoni kollha skont l-Artikolu 15; |
| --- | --- |

(d)

il-verifika li l-entitajiet elettorali Ewropej jissodisfaw il-kondizzjonijiet għat-tressiq ta' listi għall-Unjoni kollha skont l-Artikolu 15;

| (e) | il-ġestjoni tar-reġistru elettorali Ewropew stabbilit fl-Artikolu 9; |
| --- | --- |

(e)

il-ġestjoni tar-reġistru elettorali Ewropew stabbilit fl-Artikolu 9;

| (f) | il-proklamazzjoni tar-riżultati elettorali f'konformità mal-Artikolu 20; |
| --- | --- |

(f)

il-proklamazzjoni tar-riżultati elettorali f'konformità mal-Artikolu 20;

| (g) | id-deċiżjoni dwar kwalunkwe tilwim li jista' jinqala' abbażi tad-dispożizzjonijiet ta' dan ir-Regolament għajr dawk li jirriżultaw mid-dispożizzjonijiet nazzjonali li għalihom jirreferi dan ir-Regolament. |
| --- | --- |

(g)

id-deċiżjoni dwar kwalunkwe tilwim li jista' jinqala' abbażi tad-dispożizzjonijiet ta' dan ir-Regolament għajr dawk li jirriżultaw mid-dispożizzjonijiet nazzjonali li għalihom jirreferi dan ir-Regolament.

L-Awtorità Elettorali Ewropea tista' wkoll tipprovdi assistenza f'każ ta' diffikultajiet relatati mal-interpretazzjoni tal-listi mressqa mill-awtoritajiet nazzjonali.

2.   L-Awtorità Elettorali Ewropea għandha tkun indipendenti u għandha teżerċita l-funzjonijiet tagħha f'konformità sħiħa ma' dan ir-Regolament.

3.   L-Awtorità Elettorali Ewropea għandha tipproklama l-listi għall-Unjoni kollha ħdax-il ġimgħa qabel Jum l-elezzjoni.

Hija għandha tistabbilixxi u timmaniġġja Reġistru tal-listi għall-Unjoni kollha differenti mressqa mill-entitajiet elettorali Ewropej. L-informazzjoni fir-reġistru għandha tkun pubblika.

Fid-deċiżjonijiet tagħha, l-Awtorità Elettorali Ewropea għandha tqis bis-sħiħ id-drittijiet fundamentali għall-vot u għall-ħruġ bħala kandidat.

4.   Kull Stat Membru għandu jaħtar membru wieħed tal-Awtorità Elettorali Ewropea, magħżul minn fost professuri tal-liġi jew tax-xjenza politika u esperti oħra fis-sistemi elettorali abbażi tal-kwalitajiet professjonali tagħhom u b'rispett għall-bilanċ bejn il-ġeneri. Il-membri tal-Awtorità Elettorali Ewropea għandhom jeleġġu l-president, il-viċi president u s-segretarju tagħha b'maġġoranza sempliċi, f'votazzjoni separata. L-Awtorità Elettorali Ewropea għandha tagħmel ħilitha biex tieħu deċiżjonijiet b'kunsens. Jekk ma jkunx possibbli li tieħu deċiżjoni b'kunsens, l-Awtorità Elettorali Ewropea għandha tiddeċiedi b'votazzjoni b'maġġoranza sempliċi.

Il-membri kollha tal-Awtorità Elettorali Ewropea għandhom ikunu indipendenti fil-qadi ta' dmirijiethom. Huma la għandhom ifittxu u l-anqas jieħdu struzzjonijiet mill-ebda istituzzjoni jew gvern u mill-ebda korp, uffiċċju jew aġenzija oħra. Huma ma għandhomx ikunu Membri jew ex Membri tal-Parlament Ewropew, tal-parlamenti nazzjonali jew tal-gvernijiet nazzjonali. Barra minn hekk, huma ma għandhomx ikollhom xi mandat elettorali, jew ikunu uffiċjali jew aġenti oħra ta' xi istituzzjoni tal-Unjoni jew ta' xi partit politiku Ewropew jew assoċjazzjoni Ewropea ta' votanti, jew ta' xi fondazzjoni politika Ewropea.

Il-membri tal-Awtorità Elettorali Ewropea għandhom jinħatru għal mandat ta' ħames snin li jiġġedded darba.

5.   L-Awtorità Elettorali Ewropea għandha tkun irrappreżentata mill-president tagħha li għandu jiżgura l-implimentazzjoni tad-deċiżjonijiet kollha tal-Awtorità Elettorali Ewropea f'isimha.

Il-president tal-Awtorità Elettorali Ewropea għandu jżomm lura minn kwalunkwe att li huwa inkompatibbli man-natura tad-dmirijiet tiegħu jew tagħha.

Jekk membru tal-Awtorità Elettorali Ewropea, inkluż il-president, ma jibqax jissodisfa l-kundizzjonijiet meħtieġa għat-twettiq ta' dmirijietu, huwa jista' jitkeċċa permezz ta' votazzjoni appoġġjata minn mill-inqas tlieta minn kull ħames membri tal-Awtorità Elettorali Ewropea abbażi ta' rapport li jagħti proposta motivata ta' tkeċċija.

Il-mandat ta' ħames snin tal-Awtorità Elettorali Ewropea għandu jibda sentejn u nofs wara l-bidu tal-leġiżlatura. L-ewwel mandat tal-Awtorità Elettorali Ewropea għandu jibda mill-aktar fis possibbli wara d-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament.

Post vakanti fl-Awtorità Elettorali Ewropea kkawżat minn riżenja, irtirar, tkeċċija jew mewt għandu jimtela f'konformità mal-istess proċedura bħal dik applikabbli għall-ħatra inizjali.

6.   L-Awtorità Elettorali Ewropea għandha tgawdi personalità ġuridika u għandu jkollha l-uffiċċji, il-persunal, is-servizzi u l-faċilitajiet ta' appoġġ amministrattiv meħtieġa biex twettaq il-funzjonijiet tagħha.

7.   L-Awtorità Elettorali Ewropea għandha tressaq rapport lill-Parlament Ewropew dwar l-organizzazzjoni tal-elezzjonijiet Ewropej u dwar l-implimentazzjoni ta' dan ir-Regolament u l-kisba tal-għanijiet tiegħu, fi żmien disa' xhur wara l-elezzjonijiet Ewropej.

8.   L-ispejjeż tal-Awtorità Elettorali Ewropea, inkluża r-remunerazzjoni tal-membri tagħha, għandhom jiġu ffinanzjati minn approprjazzjonijiet mill-baġit ġenerali tal-Unjoni.

L-approprjazzjonijiet tal-baġit għandhom ikunu biżżejjed biex tiġi żgurata l-operazzjoni sħiħa u indipendenti tal-Awtorità Elettorali Ewropea. Il-president tal-Awtorità Elettorali Ewropea għandu jressaq lill-Parlament Ewropew abbozz ta' pjan baġitarju, u dan għandu jsir pubbliku. Il-Parlament Ewropew għandu jiddelega d-dmirijiet ta' Uffiċjal Awtorizzanti fir-rigward ta' dawk l-approprjazzjonijiet lill-president tal-Awtorità Elettorali Ewropea.

Artikolu 29

Proċedura ta' kumitat

1.   Il-Kummissjoni għandha tkun megħjuna minn kumitat. Dak il-kumitat għandu jkun kumitat fis-sens tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.

2.   Fejn issir referenza għal dan il-paragrafu, għandu japplika l-Artikolu 4 tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.

Artikolu 30

Tħassir

1.   L-Att li jikkonċerna l-elezzjoni tal-membri tal-Parlament Ewropew b'vot universali dirett, kif ukoll id-Deċiżjoni tal-Kunsill 76/787/KEFA, KEE, Euratom li tistabbilixxi dak l-Att, huwa mħassar.

2.   Ir-referenzi għall-Att imħassar għandhom jitqiesu bħala referenzi għal dan ir-Regolament.

Artikolu 31

Klawżola ta' Rieżami

Mhux aktar tard minn sena wara kull elezzjoni Ewropea, il-Parlament Ewropew għandu, wara konsultazzjoni mal-Awtorità Elettorali Ewropea, iressaq rapport dwar il-funzjonament ġenerali ta' dan ir-Regolament akkumpanjat, jekk ikun xieraq, minn proposta leġiżlattiva biex jiġi emendat dan ir-Regolament.

Artikolu 32

Dħul fis-seħħ

1.   Dan ir-Regolament għandu jidħol fis-seħħ fl-ewwel jum tax-xahar wara dak tal-approvazzjoni tiegħu mill-Istati Membri, f'konformità mar-rekwiżiti kostituzzjonali rispettivi tagħhom.

2.   L-Istati Membri għandhom jinnotifikaw lis-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill bit-twettiq tal-proċeduri nazzjonali tagħhom.

ANNESS I.

TABELLA – 27 STAT MEMBRU TAL-UE SKONT IL-KATEGORIJI TAL-POPOLAZZJONI

| Kategoriji | Stat Membru | Popolazzjoni totali |
| --- | --- | --- |
| Grupp A


  (37,9 miljun – 83,1 miljun) | il-Ġermanja | 83 166 711 |
| Franza | 67 320 216 |
| l-Italja | 59 641 488 |
| Spanja | 47 332 614 |
| il-Polonja | 37 958 138 |
| Grupp B


  (6,9 miljun – 19,3 miljun) | ir-Rumanija | 19 328 838 |
| in-Netherlands | 17 407 585 |
| il-Belġju | 11 522 440 |
| il-Greċja | 10 718 565 |
| ir-Repubblika Ċeka | 10 693 939 |
| l-Isvezja | 10 327 589 |
| il-Portugall | 10 295 909 |
| l-Ungerija | 9 769 526 |
| l-Awstrija | 8 901 064 |
| il-Bulgarija | 6 951 482 |
| Grupp Ċ


  (0,5 miljun – 5,8 miljun) | id-Danimarka | 5 822 763 |
| il-Finlandja | 5 525 292 |
| is-Slovakkja | 5 457 873 |
| l-Irlanda | 4 964 440 |
| il-Kroazja | 4 058 165 |
| il-Litwanja | 2 794 090 |
| is-Slovenja | 2 095 861 |
| il-Latvja | 1 907 675 |
| l-Estonja | 1 328 976 |
| Ċipru | 888 005 |
| il-Lussemburgu | 626 108 |
| Malta | 514 564 |

Kategoriji

Stat Membru

Popolazzjoni totali

Grupp A

(37,9 miljun – 83,1 miljun)

il-Ġermanja

83 166 711

Franza

67 320 216

l-Italja

59 641 488

Spanja

47 332 614

il-Polonja

37 958 138

Grupp B

(6,9 miljun – 19,3 miljun)

ir-Rumanija

19 328 838

in-Netherlands

17 407 585

il-Belġju

11 522 440

il-Greċja

10 718 565

ir-Repubblika Ċeka

10 693 939

l-Isvezja

10 327 589

il-Portugall

10 295 909

l-Ungerija

9 769 526

l-Awstrija

8 901 064

il-Bulgarija

6 951 482

Grupp Ċ

(0,5 miljun – 5,8 miljun)

id-Danimarka

5 822 763

il-Finlandja

5 525 292

is-Slovakkja

5 457 873

l-Irlanda

4 964 440

il-Kroazja

4 058 165

il-Litwanja

2 794 090

is-Slovenja

2 095 861

il-Latvja

1 907 675

l-Estonja

1 328 976

Ċipru

888 005

il-Lussemburgu

626 108

Malta

514 564

Sors: https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tps00001/default/table?lang=en

ANNESS II

Eżempju prattiku ta' lista tal-Unjoni kollha bl-użu tal-grupp tat-tliet kategoriji bi 28 siġġu.

A1, A2, A3, A4, A5, B1, B2, B3, B4, B5, B7, B8, B9, B10, C1, C2, C3, C4, C5, C6, C7, C8, C9, C10, C11, C12 huma eżempji ta' kandidati mill-Istati Membri skont il-kategorija tal-popolazzjoni

| Eżempju ta' Lista tal-Unjoni kollha |
| --- |
| Taqsimiet | Numru tas-slott | Kandidati minn |
| Taqsima 1 | 1 | A1 |
| 2 | B7 |
| 3 | C7 |
| Taqsima 2 | 4 | B10 |
| 5 | C5 |
| 6 | A3 |
| Taqsima 3 | 7 | A2 |
| 8 | C3 |
| 9 | B7 |
| Taqsima 4 | 10 | B5 |
| 11 | C3 |
| 12 | A4 |
| Taqsima 5 | 13 | A5 |
| 14 | C12 |
| 15 | B9 |
| Taqsima 6 | 16 | A4 |
| 17 | A2 |
| 18 | B2 |
| Taqsima 7 | 19 | B3 |
| 20 | A1 |
| 21 | B8 |
| Taqsima 8 | 22 | C1 |
| 23 | C2 |
| 24 | B4 |
| Taqsima 9 | 25 | A5 |
| 26 | C8 |
| 27 | B1 |
| Taqsima 10 | 28 | B7 |

Eżempju ta' Lista tal-Unjoni kollha

Taqsimiet

Numru tas-slott

Kandidati minn

Taqsima 1

1

A1

2

B7

3

C7

Taqsima 2

4

B10

5

C5

6

A3

Taqsima 3

7

A2

8

C3

9

B7

Taqsima 4

10

B5

11

C3

12

A4

Taqsima 5

13

A5

14

C12

15

B9

Taqsima 6

16

A4

17

A2

18

B2

Taqsima 7

19

B3

20

A1

21

B8

Taqsima 8

22

C1

23

C2

24

B4

Taqsima 9

25

A5

26

C8

27

B1

Taqsima 10

28

B7

ANNESS III

Eżempju prattiku – Il-Metodu D'Hondt

Eżempju prattiku: 1 000 000 vot validu mitfugħa f'kostitwenza li teleġġi 5 Membri.

A (350 000 vot), B (300 000 vot), C (150 000 vot), D (100 000 vot), E (70 000 vot), F (30 000 vot)

| Diviżjoni | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| A | 350 000 | 175 000 | 116 666 | 87 500 | 70 000 |
| B | 300 000 | 150 000 | 100 000 | 75 000 | 60 000 |
| C | 150 000 | 75 000 | 50 000 | 37 500 | 30 000 |
| D | 100 000 | 50 000 | 33 333 | 25 000 | 20 000 |
| E | 70 000 | 35 000 | 23 333 | 17 500 | 14 000 |
| F | 30 000 | 15 000 | 10 000 | 7 500 | 6 000 |

Diviżjoni

1

2

3

4

5

A

350 000

175 000

116 666

87 500

70 000

B

300 000

150 000

100 000

75 000

60 000

C

150 000

75 000

50 000

37 500

30 000

D

100 000

50 000

33 333

25 000

20 000

E

70 000

35 000

23 333

17 500

14 000

F

30 000

15 000

10 000

7 500

6 000

B'konsegwenza ta' dan, A jikseb 2 siġġijiet, B jikseb 2 siġġijiet u C jikseb siġġu 1.

---

(1)  ĠU L 278, 8.10.1976, p. 5.

1

(2)  Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 76/787/KEFA, KEE, Euratom tal-20 ta' Settembru 1976 (ĠU L 278, 8.10.1976, p. 1).

2

(3)  Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2002/772/KE, Euratom tal-25 ta' Ġunju u tat-23 ta' Settembru 2002 li temenda l-Att li jikkonċerna l-elezzjoni tar-rappreżentanti għall-Parlament Ewropew b'vot dirett universali, anness mad-Deċiżjoni 76/787/KEFA, KEE, Euratom (ĠU L 283, 21.10.2002, p. 1).

3

(4)  Id-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE, Euratom) 2018/994 tat-13 ta' Lulju 2018 li temenda l-Att li jikkonċerna l-elezzjoni tal-membri tal-Parlament Ewropew b'vot universali dirett, anness mad-Deċiżjoni tal-Kunsill 76/787/KEFA, KEE, Euratom tal-20 ta' Settembru 1976 (ĠU L 178, 16.7.2018, p. 1), li mhijiex fis-seħħ.

4

(5)  Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-pjan ta' azzjoni Ewropew għad-Demokrazija (COM(2020)0790).

5

(6)  Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni “Unjoni ta' Ugwaljanza: Strateġija ta' Ugwaljanza Bejn il-Ġeneri għall-2020-2025” (COM(2020)0152).

6

(7)  Ir-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Frar 2011 li jistabbilixxi r-regoli u l-prinċipji ġenerali dwar il-modalitajiet ta' kontroll mill-Istati Membri tal-eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħat ta' implimentazzjoni (ĠU L 55, 28.2.2011, p. 13).

7

(8)  Ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 1141/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta' Ottubru 2014 dwar l-istatut u l-finanzjament tal-partiti politiċi Ewropej u l-fondazzjonijiet politiċi Ewropej (ĠU L 317, 4.11.2014, p. 1).

8

(9)  Ir-Regolament (UE) Nru 1260/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Novembru 2013 dwar statistika demografika Ewropea (ĠU L 330, 10.12.2013, p. 39).

9

(10)  Id-Direttiva tal-Kunsill 93/109/KE tas-6 ta' Diċembru 1993 dwar arranġamenti dettaljati sabiex jiġi eżerċitat id-dritt għall-vot u għall-kandidatura fl-elezzjonijiet għal-Parlament Ewropew għaċ-ċittadini tal-Unjoni li joqgħodu fi Stat Membru li tiegħu ma jkunux ċittadini, (ĠU L 329, 30.12.1993, p. 34).

10

---

| 6.12.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 465/199 |
| --- | --- | --- | --- |

6.12.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 465/199

---

P9_TA(2022)0130

Emenda tal-Annessi IV u V tar-Regolament (UE) 2019/1021 dwar il-pollutanti organiċi persistenti ***I

Emendi adottati mill-Parlament Ewropew fit-3 ta' Mejju 2022 dwar il-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda l-Annessi IV u V tar-Regolament (UE) 2019/1021 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-pollutanti organiċi persistenti (COM(2021)0656 – C9-0396/2021 – 2021/0340(COD)) (1)

(Proċedura leġiżlattiva ordinarja: l-ewwel qari)

(2022/C 465/18)

Emenda 1

Proposta għal regolament

Premessa 2

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (2) | Fis-seba' laqgħa tal-Konferenza tal-Partijiet għall-Konvenzjoni, li saret bejn l-4 u l-15 ta' Mejju 2015, kien hemm qbil li l-pentaklorofenol, l-imlieħ u l-esteri tiegħu (“pentaklorofenol”) jiġu inklużi fl-Anness A tal-Konvenzjoni. Fid-disa' laqgħa tal-Konferenza tal-Partijiet għall-Konvenzjoni, li saret mid-29 ta' April sal-10 ta' Mejju 2019, ġie miftiehem li d-dikofol kif ukoll l-aċidu perfluworoottanojku (PFOA), l-imlieħ tiegħu u l-komposti relatati mal-PFOA jiġu inklużi fl-Anness A tal-Konvenzjoni. Fid-dawl ta' dawk l-emendi għall-Konvenzjoni u biex jiġi żgurat li l-iskart li jkun fih dawk is-sustanzi jiġi ġestit f'konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni, huwa meħtieġ li jiġu emendati wkoll l-Annessi IV u V tar-Regolament (UE) 2019/1021 billi jiġu inklużi l-pentaklorofenol, id-dikofol u l-aċidu perfluworoottanojku (PFOA), l-imlieħ tiegħu u l-komposti relatati mal-PFOA fl-Annessi u li
  jindikaw
  il-limiti ta' konċentrazzjoni korrispondenti tagħhom. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(2)

Fis-seba' laqgħa tal-Konferenza tal-Partijiet għall-Konvenzjoni, li saret bejn l-4 u l-15 ta' Mejju 2015, kien hemm qbil li l-pentaklorofenol, l-imlieħ u l-esteri tiegħu (“pentaklorofenol”) jiġu inklużi fl-Anness A tal-Konvenzjoni. Fid-disa' laqgħa tal-Konferenza tal-Partijiet għall-Konvenzjoni, li saret mid-29 ta' April sal-10 ta' Mejju 2019, ġie miftiehem li d-dikofol kif ukoll l-aċidu perfluworoottanojku (PFOA), l-imlieħ tiegħu u l-komposti relatati mal-PFOA jiġu inklużi fl-Anness A tal-Konvenzjoni. Fid-dawl ta' dawk l-emendi għall-Konvenzjoni u biex jiġi żgurat li l-iskart li jkun fih dawk is-sustanzi jiġi ġestit f'konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni, huwa meħtieġ li jiġu emendati wkoll l-Annessi IV u V tar-Regolament (UE) 2019/1021 billi jiġu inklużi l-pentaklorofenol, id-dikofol u l-aċidu perfluworoottanojku (PFOA), l-imlieħ tiegħu u l-komposti relatati mal-PFOA fl-Annessi u li
  jindikaw
  il-limiti ta' konċentrazzjoni korrispondenti tagħhom.

| (2) | Fis-seba' laqgħa tal-Konferenza tal-Partijiet għall-Konvenzjoni, li saret bejn l-4 u l-15 ta' Mejju 2015, kien hemm qbil li l-pentaklorofenol, l-imlieħ u l-esteri tiegħu (“pentaklorofenol”) jiġu inklużi fl-Anness A tal-Konvenzjoni. Fid-disa' laqgħa tal-Konferenza tal-Partijiet għall-Konvenzjoni, li saret mid-29 ta' April sal-10 ta' Mejju 2019, ġie miftiehem li d-dikofol kif ukoll l-aċidu perfluworoottanojku (PFOA), l-imlieħ tiegħu u l-komposti relatati mal-PFOA jiġu inklużi fl-Anness A tal-Konvenzjoni. Fid-dawl ta' dawk l-emendi għall-Konvenzjoni u biex jiġi żgurat li l-iskart li jkun fih dawk is-sustanzi jiġi ġestit f'konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni, huwa meħtieġ li jiġu emendati wkoll l-Annessi IV u V tar-Regolament (UE) 2019/1021 billi jiġu inklużi l-pentaklorofenol, id-dikofol u l-aċidu perfluworoottanojku (PFOA), l-imlieħ tiegħu u l-komposti relatati mal-PFOA fl-Annessi u li
  jiġu indikati wkoll
  il-limiti ta' konċentrazzjoni korrispondenti tagħhom. |
| --- | --- |

(2)

Fis-seba' laqgħa tal-Konferenza tal-Partijiet għall-Konvenzjoni, li saret bejn l-4 u l-15 ta' Mejju 2015, kien hemm qbil li l-pentaklorofenol, l-imlieħ u l-esteri tiegħu (“pentaklorofenol”) jiġu inklużi fl-Anness A tal-Konvenzjoni. Fid-disa' laqgħa tal-Konferenza tal-Partijiet għall-Konvenzjoni, li saret mid-29 ta' April sal-10 ta' Mejju 2019, ġie miftiehem li d-dikofol kif ukoll l-aċidu perfluworoottanojku (PFOA), l-imlieħ tiegħu u l-komposti relatati mal-PFOA jiġu inklużi fl-Anness A tal-Konvenzjoni. Fid-dawl ta' dawk l-emendi għall-Konvenzjoni u biex jiġi żgurat li l-iskart li jkun fih dawk is-sustanzi jiġi ġestit f'konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni, huwa meħtieġ li jiġu emendati wkoll l-Annessi IV u V tar-Regolament (UE) 2019/1021 billi jiġu inklużi l-pentaklorofenol, id-dikofol u l-aċidu perfluworoottanojku (PFOA), l-imlieħ tiegħu u l-komposti relatati mal-PFOA fl-Annessi u li
  jiġu indikati wkoll
  il-limiti ta' konċentrazzjoni korrispondenti tagħhom.

Emenda 2

Proposta għal regolament

Premessa 3

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (3) | Il-pentaklorofenol kien preċedentement elenkat fl-Annessi IV u V tar-Regolament (KE) Nru 850/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (23) bir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) 2019/636 (24), b'valur tal-Anness IV ta' 100 mg/kg u b'valur tal-Anness V ta' 1 000  mg/kg. Ir-Regolament (KE) Nru 850/2004 tħassar bir-Regolament (UE) 2019/1021, iżda l-pentaklorofenol tħalla barra b'mod mhux intenzjonat minn dak ir-Regolament. Għalhekk huwa meħtieġ li jiġu emendati l-Annessi IV u V tar-Regolament (UE) 2019/1021 biex jinkludu l-pentaklorofenol. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(3)

Il-pentaklorofenol kien preċedentement elenkat fl-Annessi IV u V tar-Regolament (KE) Nru 850/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (23) bir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) 2019/636 (24), b'valur tal-Anness IV ta' 100 mg/kg u b'valur tal-Anness V ta' 1 000  mg/kg. Ir-Regolament (KE) Nru 850/2004 tħassar bir-Regolament (UE) 2019/1021, iżda l-pentaklorofenol tħalla barra b'mod mhux intenzjonat minn dak ir-Regolament. Għalhekk huwa meħtieġ li jiġu emendati l-Annessi IV u V tar-Regolament (UE) 2019/1021 biex jinkludu l-pentaklorofenol.

| (3) | Il-pentaklorofenol kien preċedentement elenkat fl-Annessi IV u V tar-Regolament (KE) Nru 850/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (23) bir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) 2019/636 (24), b'valur tal-Anness IV ta' 100 mg/kg u b'valur tal-Anness V ta' 1 000  mg/kg. Ir-Regolament (KE) Nru 850/2004 tħassar bir-Regolament (UE) 2019/1021, iżda l-pentaklorofenol tħalla barra b'mod mhux intenzjonat minn dak ir-Regolament. Għalhekk huwa meħtieġ li jiġu emendati l-Annessi IV u V tar-Regolament (UE) 2019/1021 biex
  issa
  jinkludu l-pentaklorofenol. |
| --- | --- |

(3)

Il-pentaklorofenol kien preċedentement elenkat fl-Annessi IV u V tar-Regolament (KE) Nru 850/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (23) bir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) 2019/636 (24), b'valur tal-Anness IV ta' 100 mg/kg u b'valur tal-Anness V ta' 1 000  mg/kg. Ir-Regolament (KE) Nru 850/2004 tħassar bir-Regolament (UE) 2019/1021, iżda l-pentaklorofenol tħalla barra b'mod mhux intenzjonat minn dak ir-Regolament. Għalhekk huwa meħtieġ li jiġu emendati l-Annessi IV u V tar-Regolament (UE) 2019/1021 biex
  issa
  jinkludu l-pentaklorofenol.

Emenda 3

Proposta għal regolament

Premessa 4

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (4) | L-Annessi IV u V tar-Regolament (UE) 2019/1021 diġà fihom limiti ta' konċentrazzjoni għas-sustanzi jew għall-gruppi ta' sustanzi li ġejjin: a) is-somma tal-konċentrazzjonijiet ta' etere tat-tetrabromodifenil, etere tal-pentabromodifenil, etere tal-eżabromodifenil, etere tal-ettabromodifenil u etere tad-dekabromodifenil (bl-eċċezzjoni tal-aħħar, li ma huwiex elenkat fl-Anness V ta' dak ir-Regolament); b) Eżabromoċiklododekan; c) Alkani C10-C13, kloro (paraffini klorurati ta' katina qasira) (SCCPs); u d) Dibenżo-p-diossini u dibenżofurani poliklorurati (PCDD/PCDF) Skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament (UE) 2019/1021, huwa xieraq li jiġu emendati l-limiti ta' konċentrazzjoni fl-Anness IV għal dawk is-sustanzi biex jadattaw il-valuri limitu tagħhom
  għall-progress
  xjentifiku u tekniku. Għal raġunijiet ta' konsistenza mal-lista tal-eteri tad-difenil polibromurati (PBDEs) elenkati fl-Anness IV tar-Regolament (UE) 2019/1021, is-sustanza etere tad-dekabromodifenil jenħtieġ li tiġi inkluża fost il-PBDEs elenkati fit-tielet kolonna tal-Anness V ta' dak ir-Regolament. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(4)

L-Annessi IV u V tar-Regolament (UE) 2019/1021 diġà fihom limiti ta' konċentrazzjoni għas-sustanzi jew għall-gruppi ta' sustanzi li ġejjin: a) is-somma tal-konċentrazzjonijiet ta' etere tat-tetrabromodifenil, etere tal-pentabromodifenil, etere tal-eżabromodifenil, etere tal-ettabromodifenil u etere tad-dekabromodifenil (bl-eċċezzjoni tal-aħħar, li ma huwiex elenkat fl-Anness V ta' dak ir-Regolament); b) Eżabromoċiklododekan; c) Alkani C10-C13, kloro (paraffini klorurati ta' katina qasira) (SCCPs); u d) Dibenżo-p-diossini u dibenżofurani poliklorurati (PCDD/PCDF) Skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament (UE) 2019/1021, huwa xieraq li jiġu emendati l-limiti ta' konċentrazzjoni fl-Anness IV għal dawk is-sustanzi biex jadattaw il-valuri limitu tagħhom
  għall-progress
  xjentifiku u tekniku. Għal raġunijiet ta' konsistenza mal-lista tal-eteri tad-difenil polibromurati (PBDEs) elenkati fl-Anness IV tar-Regolament (UE) 2019/1021, is-sustanza etere tad-dekabromodifenil jenħtieġ li tiġi inkluża fost il-PBDEs elenkati fit-tielet kolonna tal-Anness V ta' dak ir-Regolament.

| (4) | L-Annessi IV u V tar-Regolament (UE) 2019/1021 diġà fihom limiti ta' konċentrazzjoni għas-sustanzi jew għall-gruppi ta' sustanzi li ġejjin: a) is-somma tal-konċentrazzjonijiet ta' etere tat-tetrabromodifenil, etere tal-pentabromodifenil, etere tal-eżabromodifenil, etere tal-ettabromodifenil u etere tad-dekabromodifenil (bl-eċċezzjoni tal-aħħar, li ma huwiex elenkat fl-Anness V ta' dak ir-Regolament); b) Eżabromoċiklododekan; c) Alkani C10-C13, kloro (paraffini klorurati ta' katina qasira) (SCCPs); u d) Dibenżo-p-diossini u dibenżofurani poliklorurati (PCDD/PCDF) Skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament (UE) 2019/1021, huwa xieraq li jiġu emendati l-limiti ta' konċentrazzjoni fl-Anness IV għal dawk is-sustanzi biex jadattaw il-valuri limitu tagħhom
  skont il-progress
  xjentifiku u tekniku. Għal raġunijiet ta' konsistenza mal-lista tal-eteri tad-difenil polibromurati (PBDEs) elenkati fl-Anness IV tar-Regolament (UE) 2019/1021, is-sustanza etere tad-dekabromodifenil jenħtieġ li tiġi inkluża fost il-PBDEs elenkati fit-tielet kolonna tal-Anness V ta' dak ir-Regolament. |
| --- | --- |

(4)

L-Annessi IV u V tar-Regolament (UE) 2019/1021 diġà fihom limiti ta' konċentrazzjoni għas-sustanzi jew għall-gruppi ta' sustanzi li ġejjin: a) is-somma tal-konċentrazzjonijiet ta' etere tat-tetrabromodifenil, etere tal-pentabromodifenil, etere tal-eżabromodifenil, etere tal-ettabromodifenil u etere tad-dekabromodifenil (bl-eċċezzjoni tal-aħħar, li ma huwiex elenkat fl-Anness V ta' dak ir-Regolament); b) Eżabromoċiklododekan; c) Alkani C10-C13, kloro (paraffini klorurati ta' katina qasira) (SCCPs); u d) Dibenżo-p-diossini u dibenżofurani poliklorurati (PCDD/PCDF) Skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament (UE) 2019/1021, huwa xieraq li jiġu emendati l-limiti ta' konċentrazzjoni fl-Anness IV għal dawk is-sustanzi biex jadattaw il-valuri limitu tagħhom
  skont il-progress
  xjentifiku u tekniku. Għal raġunijiet ta' konsistenza mal-lista tal-eteri tad-difenil polibromurati (PBDEs) elenkati fl-Anness IV tar-Regolament (UE) 2019/1021, is-sustanza etere tad-dekabromodifenil jenħtieġ li tiġi inkluża fost il-PBDEs elenkati fit-tielet kolonna tal-Anness V ta' dak ir-Regolament.

Emenda 4

Proposta għal regolament

Premessa 5a (ġdida)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| | (5a) | L-aċidu perfluworoeżan sulfoniku (PFHxS), l-imlieħ tiegħu u l-komposti relatati mal-PFHxS ġew proposti mill-Kumitat ta' Rieżami tal-Pollutanti Organiċi Persistenti (POPRC) biex jiġu elenkati taħt l-Anness A tal-Konvenzjoni mingħajr eżenzjonijiet speċifiċi

   (5a)

  wara t-tlestija tal-profil tar-riskju u l-evalwazzjoni tal-ġestjoni tar-riskju għal dawk is-sustanzi. Deċiżjoni biex jiġu inklużi l-PFHxS, l-imlieħ tiegħu u l-komposti relatati mal-PFHxS hija prevista li tittieħed fil-Konvenzjoni ta' Stokkolma COP-10, li inizjalment kienet skedata għal Lulju 2021, u issa hija skedata li ssir f'Ġunju 2022 minħabba l-evoluzzjoni negattiva tal-pandemija tal-COVID-19 f'ħafna pajjiżi Ewropej. Fir-rigward tal-objettivi tal-Konvenzjoni, għalhekk huwa xieraq, abbażi tal-valutazzjoni tal-impatt attwali

   (5b)

  u biex jiġi żgurat li l-iskart li jkun fih dawk is-sustanzi jiġi ġestit f'konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni, li l-Annessi IV u V tar-Regolament (UE) 2019/1021 jiġu emendati minn issa bl-inklużjoni tal-aċidu perfluworoeżan sulfoniku (PFHxS), l-imlieħ tiegħu u l-komposti relatati mal-PFHxS fl-Annessi u li jiġu indikati l-limiti ta' konċentrazzjoni korrispondenti tagħhom. Il-Kummissjoni jenħtieġ li tirrifletti dawk l-emendi għall-Annessi IV u V f'Annessi oħra tar-Regolament (UE) 2019/1021 biex tiżgura l-konsistenza. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(5a)

L-aċidu perfluworoeżan sulfoniku (PFHxS), l-imlieħ tiegħu u l-komposti relatati mal-PFHxS ġew proposti mill-Kumitat ta' Rieżami tal-Pollutanti Organiċi Persistenti (POPRC) biex jiġu elenkati taħt l-Anness A tal-Konvenzjoni mingħajr eżenzjonijiet speċifiċi

   (5a)

  wara t-tlestija tal-profil tar-riskju u l-evalwazzjoni tal-ġestjoni tar-riskju għal dawk is-sustanzi. Deċiżjoni biex jiġu inklużi l-PFHxS, l-imlieħ tiegħu u l-komposti relatati mal-PFHxS hija prevista li tittieħed fil-Konvenzjoni ta' Stokkolma COP-10, li inizjalment kienet skedata għal Lulju 2021, u issa hija skedata li ssir f'Ġunju 2022 minħabba l-evoluzzjoni negattiva tal-pandemija tal-COVID-19 f'ħafna pajjiżi Ewropej. Fir-rigward tal-objettivi tal-Konvenzjoni, għalhekk huwa xieraq, abbażi tal-valutazzjoni tal-impatt attwali

   (5b)

  u biex jiġi żgurat li l-iskart li jkun fih dawk is-sustanzi jiġi ġestit f'konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni, li l-Annessi IV u V tar-Regolament (UE) 2019/1021 jiġu emendati minn issa bl-inklużjoni tal-aċidu perfluworoeżan sulfoniku (PFHxS), l-imlieħ tiegħu u l-komposti relatati mal-PFHxS fl-Annessi u li jiġu indikati l-limiti ta' konċentrazzjoni korrispondenti tagħhom. Il-Kummissjoni jenħtieġ li tirrifletti dawk l-emendi għall-Annessi IV u V f'Annessi oħra tar-Regolament (UE) 2019/1021 biex tiżgura l-konsistenza.

Emenda 5

Proposta għal regolament

Premessa 6

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (6) | Il-limiti ta' konċentrazzjoni proposti fl-Annessi IV u V tar-Regolament (UE) 2019/1021 ġew stabbiliti bl-applikazzjoni tal-istess metodoloġija li ntużat biex jiġu stabbiliti l-limiti ta' konċentrazzjoni fl-emendi preċedenti tal-Annessi IV u V tar-Regolament (KE) Nru 850/2004. Il-limiti ta' konċentrazzjoni proposti jenħtieġ li jilħqu l-objettiv ta' livell għoli ta' protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem u tal-ambjent assoċjat mal-qerda jew mat-trasformazzjoni irriversibbli tas-sustanzi kkonċernati. Dawk il-limiti jenħtieġ li jqisu wkoll l-objettiv ta' politika usa' li tinkiseb ekonomija
  newtrali għall-klima u
  ċirkolari, minqux fil-Patt Ekoloġiku Ewropew (26). |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(6)

Il-limiti ta' konċentrazzjoni proposti fl-Annessi IV u V tar-Regolament (UE) 2019/1021 ġew stabbiliti bl-applikazzjoni tal-istess metodoloġija li ntużat biex jiġu stabbiliti l-limiti ta' konċentrazzjoni fl-emendi preċedenti tal-Annessi IV u V tar-Regolament (KE) Nru 850/2004. Il-limiti ta' konċentrazzjoni proposti jenħtieġ li jilħqu l-objettiv ta' livell għoli ta' protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem u tal-ambjent assoċjat mal-qerda jew mat-trasformazzjoni irriversibbli tas-sustanzi kkonċernati. Dawk il-limiti jenħtieġ li jqisu wkoll l-objettiv ta' politika usa' li tinkiseb ekonomija
  newtrali għall-klima u
  ċirkolari, minqux fil-Patt Ekoloġiku Ewropew (26).

| (6) | Il-limiti ta' konċentrazzjoni proposti fl-Annessi IV u V tar-Regolament (UE) 2019/1021 ġew stabbiliti bl-applikazzjoni tal-istess metodoloġija li ntużat biex jiġu stabbiliti l-limiti ta' konċentrazzjoni fl-emendi preċedenti tal-Annessi IV u V tar-Regolament (KE) Nru 850/2004. Il-limiti ta' konċentrazzjoni proposti jenħtieġ li
  jkunu bbażati fuq il-prinċipju ta' prekawzjoni kif stabbilit fit-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) u jkollhom l-għan li jeliminaw, fejn fattibbli, ir-rilaxx ta' POPs fl-ambjent, sabiex
  jilħqu l-objettiv ta' livell għoli ta' protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem u tal-ambjent assoċjat mal-qerda jew mat-trasformazzjoni irriversibbli tas-sustanzi kkonċernati. Dawk il-limiti jenħtieġ li jqisu wkoll l-objettiv ta' politika usa', li tinkiseb
  l-ambizzjoni ta' tniġġis żero għal ambjent ħieles mis-sustanzi tossiċi, żieda fir-riċiklaġġ, tnaqqis tal-emissjonijiet ta' gassijiet serra, żvilupp ta' ċikli ta' materjal mhux tossiku fejn jenħtieġ li sustanzi pprojbiti ma jerġgħux jiġu introdotti fis-suq tal-UE permezz ta' attivitajiet ta' riċiklaġġ,
  u ekonomija ċirkolari, minqux fil-Patt Ekoloġiku Ewropew (26). |
| --- | --- |

(6)

Il-limiti ta' konċentrazzjoni proposti fl-Annessi IV u V tar-Regolament (UE) 2019/1021 ġew stabbiliti bl-applikazzjoni tal-istess metodoloġija li ntużat biex jiġu stabbiliti l-limiti ta' konċentrazzjoni fl-emendi preċedenti tal-Annessi IV u V tar-Regolament (KE) Nru 850/2004. Il-limiti ta' konċentrazzjoni proposti jenħtieġ li
  jkunu bbażati fuq il-prinċipju ta' prekawzjoni kif stabbilit fit-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) u jkollhom l-għan li jeliminaw, fejn fattibbli, ir-rilaxx ta' POPs fl-ambjent, sabiex
  jilħqu l-objettiv ta' livell għoli ta' protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem u tal-ambjent assoċjat mal-qerda jew mat-trasformazzjoni irriversibbli tas-sustanzi kkonċernati. Dawk il-limiti jenħtieġ li jqisu wkoll l-objettiv ta' politika usa', li tinkiseb
  l-ambizzjoni ta' tniġġis żero għal ambjent ħieles mis-sustanzi tossiċi, żieda fir-riċiklaġġ, tnaqqis tal-emissjonijiet ta' gassijiet serra, żvilupp ta' ċikli ta' materjal mhux tossiku fejn jenħtieġ li sustanzi pprojbiti ma jerġgħux jiġu introdotti fis-suq tal-UE permezz ta' attivitajiet ta' riċiklaġġ,
  u ekonomija ċirkolari, minqux fil-Patt Ekoloġiku Ewropew (26).

Emenda 6

Proposta għal regolament

Premessa 6a (ġdida)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| | (6a) | Il-limiti ta' konċentrazzjoni speċifikati fl-Annessi IV u V tar-Regolament (UE) 2019/1021 jenħtieġ li jkunu koerenti u li jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-14 ta' Ottubru 2020 bit-titolu “Strateġija dwar is-Sustanzi Kimiċi għas-Sostenibbiltà – Lejn Ambjent Ħieles mit-Tossiċità” li tipproponi sett komprensiv ta' azzjonijiet biex jiġi indirizzat l-użu tas-sustanzi perfluworoalkossialkilati u polifluworoalkossialkilati u l-kontaminazzjoni bihom. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(6a)

Il-limiti ta' konċentrazzjoni speċifikati fl-Annessi IV u V tar-Regolament (UE) 2019/1021 jenħtieġ li jkunu koerenti u li jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-14 ta' Ottubru 2020 bit-titolu “Strateġija dwar is-Sustanzi Kimiċi għas-Sostenibbiltà – Lejn Ambjent Ħieles mit-Tossiċità” li tipproponi sett komprensiv ta' azzjonijiet biex jiġi indirizzat l-użu tas-sustanzi perfluworoalkossialkilati u polifluworoalkossialkilati u l-kontaminazzjoni bihom.

Emenda 7

Proposta għal regolament

Premessa 6b (ġdida)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| | (6b) | Biex jiġi evitat it-taħlit ta' skart kontaminat ma' skart ieħor jew ma' materjali oħra u biex tiġi żgurata traċċabbiltà aħjar u trattament effettiv tal-iskart li jkun fih il-pollutanti organiċi persistenti, teżisti l-ħtieġa li tiġi evitata l-inkonsistenza bejn id-dispożizzjonijiet rigward l-iskart li fih il-pollutanti organiċi persistenti kif stabbiliti oriġinarjament fir-Regolament (KE) Nru 850/2004, issa mħassar bir-Regolament (UE) 2019/1021, u dawk stabbiliti wara. Il-Kummissjoni, għalhekk, jenħtieġ li tivvaluta jekk ikunx xieraq li tirrikonoxxi li l-iskart li fih kwalunkwe pollutant organiku persistenti li jaqbeż il-limiti ta' konċentrazzjoni speċifikati fl-Anness IV tar-Regolament (UE) 2019/1021 għandu jiġi kklassifikat bħala perikoluż u tressaq, jekk ikun xieraq, proposta leġiżlattiva biex temenda d-Direttiva 2009/98/KE jew id-Deċiżjoni 2014/955/UE, jew it-tnejn, skont dan; |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(6b)

Biex jiġi evitat it-taħlit ta' skart kontaminat ma' skart ieħor jew ma' materjali oħra u biex tiġi żgurata traċċabbiltà aħjar u trattament effettiv tal-iskart li jkun fih il-pollutanti organiċi persistenti, teżisti l-ħtieġa li tiġi evitata l-inkonsistenza bejn id-dispożizzjonijiet rigward l-iskart li fih il-pollutanti organiċi persistenti kif stabbiliti oriġinarjament fir-Regolament (KE) Nru 850/2004, issa mħassar bir-Regolament (UE) 2019/1021, u dawk stabbiliti wara. Il-Kummissjoni, għalhekk, jenħtieġ li tivvaluta jekk ikunx xieraq li tirrikonoxxi li l-iskart li fih kwalunkwe pollutant organiku persistenti li jaqbeż il-limiti ta' konċentrazzjoni speċifikati fl-Anness IV tar-Regolament (UE) 2019/1021 għandu jiġi kklassifikat bħala perikoluż u tressaq, jekk ikun xieraq, proposta leġiżlattiva biex temenda d-Direttiva 2009/98/KE jew id-Deċiżjoni 2014/955/UE, jew it-tnejn, skont dan;

Emenda 8

Proposta għal regolament

Artikolu 1a (ġdid)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| | Artikolu 1a




  "Il-Kummissjoni għandha tivvaluta jekk ikunx xieraq li temenda d-Direttiva 2008/98/KE dwar l-iskart jew id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2014/955/UE

   (1a)

  , jew it-tnejn, biex jiġi rikonoxxut li l-iskart li jkun fih kwalunkwe pollutant organiku persistenti li jaqbeż il-limiti ta' konċentrazzjoni indikati fl-Anness IV tar-Regolament (UE) 2019/1021 għandu jiġi kklassifikat bħala perikoluż, u, jekk xieraq, abbażi ta' dik il-valutazzjoni u mhux aktar tard minn 18-il xahar wara d-dħul fis-seħħ ta' din il-leġiżlazzjoni, tressaq proposta leġiżlattiva biex temenda d-Direttiva jew id-Deċiżjoni, jew it-tnejn, kif meħtieġ. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Artikolu 1a

"Il-Kummissjoni għandha tivvaluta jekk ikunx xieraq li temenda d-Direttiva 2008/98/KE dwar l-iskart jew id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2014/955/UE

   (1a)

  , jew it-tnejn, biex jiġi rikonoxxut li l-iskart li jkun fih kwalunkwe pollutant organiku persistenti li jaqbeż il-limiti ta' konċentrazzjoni indikati fl-Anness IV tar-Regolament (UE) 2019/1021 għandu jiġi kklassifikat bħala perikoluż, u, jekk xieraq, abbażi ta' dik il-valutazzjoni u mhux aktar tard minn 18-il xahar wara d-dħul fis-seħħ ta' din il-leġiżlazzjoni, tressaq proposta leġiżlattiva biex temenda d-Direttiva jew id-Deċiżjoni, jew it-tnejn, kif meħtieġ.

Emenda 9

Emenda 9

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Anness I – paragrafu 1 – punt 1 – punt a – tabella

Anness I – paragrafu 1 – punt 1 – punt a – tabella

Regolament (UE) 2019/1021

Anness IV – tabella

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

| “Pentaklorofenol
  u
  l-imlieħ u l-esteri tiegħu | 87-86-5 u oħrajn | 201-778-6 u oħrajn | 100 mg/kg |
| --- | --- | --- | --- |
| Dikofol | 115-32-2 | 204-082-0 | 50 mg/kg |
| Aċidu perfluworoottanojku (PFOA), l-imlieħ tiegħu u l-komposti relatati mal-PFOA | 335-67-1 u oħrajn | 206-397-9 u oħrajn | 1 mg/kg |
| | | | (PFOA u l-imlieħ tiegħu), |
| | | | 40 mg/kg |
| | | | (
  komposti
  relatati mal-PFOA)” |

“Pentaklorofenol
  u
  l-imlieħ u l-esteri tiegħu

87-86-5 u oħrajn

201-778-6 u oħrajn

100 mg/kg

Dikofol

115-32-2

204-082-0

50 mg/kg

Aċidu perfluworoottanojku (PFOA), l-imlieħ tiegħu u l-komposti relatati mal-PFOA

335-67-1 u oħrajn

206-397-9 u oħrajn

1 mg/kg

(PFOA u l-imlieħ tiegħu),

40 mg/kg

(
  komposti
  relatati mal-PFOA)”

Emenda

Emenda

| “Pentaklorofenol
  (PCP),
  l-imlieħ u l-esteri tiegħu | 87-86-5 u oħrajn | 201-778-6 u oħrajn | 100 mg/kg |
| --- | --- | --- | --- |
| Dikofol | 115-32-2 | 204-082-0 | 50 mg/kg |
| Aċidu perfluworoottanojku (PFOA), l-imlieħ tiegħu u l-komposti relatati mal-PFOA | 335-67-1 u oħrajn | 206-397-9 u oħrajn | 0,1  mg/kg |
| | | | (PFOA u l-imlieħ tiegħu), |
| | | | 20 mg/kg |
| | | | (
  is-somma tal-komposti
  relatati mal-PFOA) |
| Aċidu perfluworoeżan sulfoniku (PFHxS), l-imlieħ tiegħu u l-komposti relatati mal-PFHxS | 355-46-4 u oħrajn | 355-46-4 u oħrajn | 0,1  mg/kg |
| | | | (PFHxS u l-imlieħ tiegħu), |
| | | | 20 mg/kg |
| | | | (komposti relatati mal-PFHxS)
  ” |

“Pentaklorofenol
  (PCP),
  l-imlieħ u l-esteri tiegħu

87-86-5 u oħrajn

201-778-6 u oħrajn

100 mg/kg

Dikofol

115-32-2

204-082-0

50 mg/kg

Aċidu perfluworoottanojku (PFOA), l-imlieħ tiegħu u l-komposti relatati mal-PFOA

335-67-1 u oħrajn

206-397-9 u oħrajn

0,1  mg/kg

(PFOA u l-imlieħ tiegħu),

20 mg/kg

(
  is-somma tal-komposti
  relatati mal-PFOA)

Aċidu perfluworoeżan sulfoniku (PFHxS), l-imlieħ tiegħu u l-komposti relatati mal-PFHxS

355-46-4 u oħrajn

355-46-4 u oħrajn

0,1  mg/kg

(PFHxS u l-imlieħ tiegħu),

20 mg/kg

(komposti relatati mal-PFHxS)
  ”

Emenda 10

Emenda 10

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Anness I – paragrafu 1 – punt 1 – punt b – tabella

Anness I – paragrafu 1 – punt 1 – punt b – tabella

Regolament (UE) 2019/1021

Anness IV – tabella

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

| “Alkani C10-C13, kloro (paraffini klorurati ta' katina qasira) (SCCPs) | 85535-84-8 | 287-476-5 | 1 500  mg/kg” |
| --- | --- | --- | --- |

“Alkani C10-C13, kloro (paraffini klorurati ta' katina qasira) (SCCPs)

85535-84-8

287-476-5

1 500  mg/kg”

Emenda

Emenda

| “Alkani C10-C13, kloro (paraffini klorurati ta' katina qasira) (SCCPs) | 85535-84-8 | 287-476-5 | 420 mg/kg” |
| --- | --- | --- | --- |

“Alkani C10-C13, kloro (paraffini klorurati ta' katina qasira) (SCCPs)

85535-84-8

287-476-5

420 mg/kg”

Emenda 11

Emenda 11

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Anness I – paragrafu 1 – punt 1 – punt c – tabella

Anness I – paragrafu 1 – punt 1 – punt c – tabella

Regolament (UE) 2019/1021

Anness IV – tabella

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

| “Etere tat-tetrabromodifenil C12H6Br4O | 40088-47-9 u oħrajn | 254-787-2 u oħrajn | Is-somma tal-konċentrazzjonijiet ta' etere tat-tetrabromodifenil, etere tal-pentabromodifenil, etere tal-eżabromodifenil, etere tal-ettabromodifenil u etere tad-dekabromodifenil: |
| --- | --- | --- | --- |
| Etere tal-pentabromodifenil C12H5Br5O | 32534-81-9 u oħrajn | 251-084-2 u oħrajn |
| Etere tal-eżabromodifenil C12H4Br6O | 36483-60-0 u oħrajn | 253-058-6 u oħrajn |
| Etere tal-ettabromodifenil C12H3Br7O | 68928-80-3 u oħrajn | 273-031-2 u oħrajn |
| Etere tal-bis(pentabromofenil) (etere tad-dekabromodifenil; decaBDE) C12Br10O | 1163-19-5 u oħrajn | 214-604-9 u oħrajn |
| | | | (a) | sa [Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet, jekk jogħġobkom daħħlu d-data tal-jum ta' qabel id-data fil-punt li ġej],
  500 mg/kg |

“Etere tat-tetrabromodifenil C12H6Br4O

40088-47-9 u oħrajn

254-787-2 u oħrajn

Is-somma tal-konċentrazzjonijiet ta' etere tat-tetrabromodifenil, etere tal-pentabromodifenil, etere tal-eżabromodifenil, etere tal-ettabromodifenil u etere tad-dekabromodifenil:

Etere tal-pentabromodifenil C12H5Br5O

32534-81-9 u oħrajn

251-084-2 u oħrajn

Etere tal-eżabromodifenil C12H4Br6O

36483-60-0 u oħrajn

253-058-6 u oħrajn

Etere tal-ettabromodifenil C12H3Br7O

68928-80-3 u oħrajn

273-031-2 u oħrajn

Etere tal-bis(pentabromofenil) (etere tad-dekabromodifenil; decaBDE) C12Br10O

1163-19-5 u oħrajn

214-604-9 u oħrajn

(a)

sa [Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet, jekk jogħġobkom daħħlu d-data tal-jum ta' qabel id-data fil-punt li ġej],
  500 mg/kg

| (b) | minn [Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet, jekk jogħġobkom daħħlu d-data ta' ħames snin wara d-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament], 200 mg/kg jew, jekk ogħla, is-somma tal-konċentrazzjoni ta' dawk is-sustanzi fejn ikunu preżenti f'taħlitiet jew f'oġġetti, kif stabbilit fl-Anness I, ir-raba' kolonna, il-punt 2 għas-sustanzi etere tat-tetrabromodifenil, etere tal-pentabromodifenil, etere tal-eżabromodifenil, etere tal-ettabromodifenil u etere tad-dekabromodifenil.” |
| --- | --- |

(b)

minn [Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet, jekk jogħġobkom daħħlu d-data ta' ħames snin wara d-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament], 200 mg/kg jew, jekk ogħla, is-somma tal-konċentrazzjoni ta' dawk is-sustanzi fejn ikunu preżenti f'taħlitiet jew f'oġġetti, kif stabbilit fl-Anness I, ir-raba' kolonna, il-punt 2 għas-sustanzi etere tat-tetrabromodifenil, etere tal-pentabromodifenil, etere tal-eżabromodifenil, etere tal-ettabromodifenil u etere tad-dekabromodifenil.”

Emenda

Emenda

| “Etere tat-tetrabromodifenil C12H6Br4O | 40088-47-9 u oħrajn | 254-787-2 u oħrajn | Is-somma tal-konċentrazzjonijiet ta' etere tat-tetrabromodifenil
  C12H6Br4O
  , etere tal-pentabromodifenil
  C12H5Br5O
  , etere tal-eżabromodifenil
  C12H4Br6O
  , etere tal-ettabromodifenil
  C12H3Br7O
  u etere tad-dekabromodifenil
  C12Br10O
  : |
| --- | --- | --- | --- |
| Etere tal-pentabromodifenil C12H5Br5O | 32534-81-9 u oħrajn | 251-084-2 u oħrajn |
| Etere tal-eżabromodifenil C12H4Br6O | 36483-60 u oħrajn | 253-058-6 u oħrajn |
| Etere tal-ettabromodifenil C12H3Br7O | 68928-80-3 u oħrajn | 273-031-2 u oħrajn |
| Etere tal-bis(pentabromofenil) (etere tad-dekabromodifenil; decaBDE) C12Br10O | 1163-19-5 u oħrajn | 214-604-9 u oħrajn |
| | | | (a) | sa [Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet, jekk jogħġobkom daħħlu d-data tal-jum ta' qabel id-data fil-punt li ġej],
  200 mg/kg


  Il-Kummissjoni għandha tirrieżamina dak il-limitu ta' konċentrazzjoni u, meta xieraq u f'konformità mat-Trattati, għandha tadotta proposta leġiżlattiva biex dak il-valur jitbaxxa mhux aktar tard minn [Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet, jekk jogħġobkom daħħlu d-data ta' ħames snin wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament]. |

“Etere tat-tetrabromodifenil C12H6Br4O

40088-47-9 u oħrajn

254-787-2 u oħrajn

Is-somma tal-konċentrazzjonijiet ta' etere tat-tetrabromodifenil
  C12H6Br4O
  , etere tal-pentabromodifenil
  C12H5Br5O
  , etere tal-eżabromodifenil
  C12H4Br6O
  , etere tal-ettabromodifenil
  C12H3Br7O
  u etere tad-dekabromodifenil
  C12Br10O
  :

Etere tal-pentabromodifenil C12H5Br5O

32534-81-9 u oħrajn

251-084-2 u oħrajn

Etere tal-eżabromodifenil C12H4Br6O

36483-60 u oħrajn

253-058-6 u oħrajn

Etere tal-ettabromodifenil C12H3Br7O

68928-80-3 u oħrajn

273-031-2 u oħrajn

Etere tal-bis(pentabromofenil) (etere tad-dekabromodifenil; decaBDE) C12Br10O

1163-19-5 u oħrajn

214-604-9 u oħrajn

(a)

sa [Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet, jekk jogħġobkom daħħlu d-data tal-jum ta' qabel id-data fil-punt li ġej],
  200 mg/kg


  Il-Kummissjoni għandha tirrieżamina dak il-limitu ta' konċentrazzjoni u, meta xieraq u f'konformità mat-Trattati, għandha tadotta proposta leġiżlattiva biex dak il-valur jitbaxxa mhux aktar tard minn [Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet, jekk jogħġobkom daħħlu d-data ta' ħames snin wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament].

| (b) | imħassar
  ” |
| --- | --- |

(b)

imħassar
  ”

Emenda 12

Emenda 12

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Anness I – paragrafu 1 – punt 1 – punt d – tabella

Anness I – paragrafu 1 – punt 1 – punt d – tabella

Regolament (UE) 2019/1021

Anness IV – tabella

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

| “Dibenżo-p-diossini u dibenżofurani poliklorurati (PCDD/PCDF) u bifenili poliklorurati simili għad-diossini (dl-PCBs) | | | 5 μg/kg

   (2) |
| --- | --- | --- | --- |

“Dibenżo-p-diossini u dibenżofurani poliklorurati (PCDD/PCDF) u bifenili poliklorurati simili għad-diossini (dl-PCBs)

5 μg/kg

   (2)

Emenda

Emenda

| “Dibenżo-p-diossini u dibenżofurani poliklorurati (PCDD/PCDF) u bifenili poliklorurati simili għad-diossini (dl-PCBs) | | | 1 μg/kg

   (2) |
| --- | --- | --- | --- |

“Dibenżo-p-diossini u dibenżofurani poliklorurati (PCDD/PCDF) u bifenili poliklorurati simili għad-diossini (dl-PCBs)

1 μg/kg

   (2)

Emenda 13

Emenda 13

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Anness I – paragrafu 1 – punt 1 – punt e – tabella

Anness I – paragrafu 1 – punt 1 – punt e – tabella

Regolament (UE) 2019/1021

Anness IV – tabella

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

| “Eżabromoċiklododekan(4) | 25637-99-4, 3194-55-6, 134237-50-6, 134237-51-7, 134237-52-8 | 247-148-4 221-695-9 | 500 mg/kg” |
| --- | --- | --- | --- |

“Eżabromoċiklododekan(4)

25637-99-4, 3194-55-6, 134237-50-6, 134237-51-7, 134237-52-8

247-148-4 221-695-9

500 mg/kg”

Emenda

Emenda

| “Eżabromoċiklododekan(4) | 25637-99-4, 3194-55-6, 134237-50-6, 134237-51-7, 134237-52-8 | 247-148-4 221-695-9 | (a) | sa [Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet, jekk jogħġobkom daħħlu d-data tal-jum ta' qabel id-data fil-punt li ġej], 200 mg/kg |
| --- | --- | --- | --- | --- |

“Eżabromoċiklododekan(4)

25637-99-4, 3194-55-6, 134237-50-6, 134237-51-7, 134237-52-8

247-148-4 221-695-9

(a)

sa [Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet, jekk jogħġobkom daħħlu d-data tal-jum ta' qabel id-data fil-punt li ġej], 200 mg/kg

Il-Kummissjoni għandha tirrieżamina dak il-limitu ta' konċentrazzjoni u, meta xieraq u f'konformità mat-Trattati, għandha tadotta proposta leġiżlattiva biex dak il-valur jitbaxxa għal 100 mg/kg sa mhux aktar tard minn [Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet, jekk jogħġobkom daħħlu d-data ta' ħames snin wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament].”

Emenda 14

Emenda 14

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Anness I – paragrafu 1 – punt 2 – punt a – punt iv (ġdid)

Anness I – paragrafu 1 – punt 2 – punt a – punt iv (ġdid)

Regolament (UE) 2019/1021

Anness V – Parti 2 – Tabella

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| | Aċidu perfluworoeżan sulfoniku (PFHxS), l-imlieħ tiegħu u l-komposti relatati mal-PFHxS 50 mg/kg (PFHxS u l-imlieħ tiegħu), 2 000  mg/kg (komposti relatati mal-PFHxS). |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

Aċidu perfluworoeżan sulfoniku (PFHxS), l-imlieħ tiegħu u l-komposti relatati mal-PFHxS 50 mg/kg (PFHxS u l-imlieħ tiegħu), 2 000  mg/kg (komposti relatati mal-PFHxS).

Aċidu perfluworoeżan sulfoniku (PFHxS), l-imlieħ tiegħu u l-komposti relatati mal-PFHxS 50 mg/kg (PFHxS u l-imlieħ tiegħu), 2 000  mg/kg (komposti relatati mal-PFHxS).

---

(1)  Il-każ ġie mgħoddi lura lill-kumitat responsabbli biex jerġa jiġi eżaminat skont l-Artikolu 59(4), ir-rabà subparagrafu (A9-0092/2022).

1

(23)  Ir-Regolament (KE) Nru 850/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta' April 2004 dwar pollutanti organiċi persistenti u li jemenda d-Direttiva 79/117/KEE (ĠU L 158, 30.4.2004, p. 7).

23

(24)  Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) 2019/636 tat-23 ta' April 2019 li jemenda l-Annessi IV u V tar-Regolament (KE) Nru 850/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar pollutanti organiċi persistenti (ĠU L 109, 24.4.2019, p. 6).

24

(23)  Ir-Regolament (KE) Nru 850/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta' April 2004 dwar pollutanti organiċi persistenti u li jemenda d-Direttiva 79/117/KEE (ĠU L 158, 30.4.2004, p. 7).

23

(24)  Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) 2019/636 tat-23 ta' April 2019 li jemenda l-Annessi IV u V tar-Regolament (KE) Nru 850/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar pollutanti organiċi persistenti (ĠU L 109, 24.4.2019, p. 6).

24

(5a)  
  POPRC-15/1

5a

POPRC-15/1

(5b)  
  SWD(2021)0300

5b

SWD(2021)0300

(26)  COM(2019)0640

26

(26)  COM(2019)0640

26

(1a)  
  Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tat-18 ta' Diċembru 2014 li temenda d-Deċiżjoni 2000/532/KE dwar il-lista ta' skart skont id-Direttiva 2008/98/KE

1a

Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tat-18 ta' Diċembru 2014 li temenda d-Deċiżjoni 2000/532/KE dwar il-lista ta' skart skont id-Direttiva 2008/98/KE

(2)  Il-limitu huwa kkalkulat bħala s-somma ta' PCDD, PCDF u dl-PCBs skont il-fatturi ta' ekwivalenza tossika (TEFs) stabbiliti fil-Parti 2, fit-tielet subparagrafu, fit-tabella, tal-Anness V.”

2

(2)  Il-limitu huwa kkalkulat bħala s-somma ta' PCDD, PCDF u dl-PCBs skont il-fatturi ta' ekwivalenza tossika (TEFs) stabbiliti fil-Parti 2, fit-tielet subparagrafu, fit-tabella, tal-Anness V.”

2

---

| 6.12.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 465/209 |
| --- | --- | --- | --- |

6.12.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 465/209

---

P9_TA(2022)0131

Sistema komuni ta' taxxa fuq il-valur miżjud (VAT): l-estensjoni tal-perjodu ta' applikazzjoni tal-mekkaniżmu tar-reverse charge fakultattiv fir-rigward ta' provvisti ta' ċerti oġġetti u servizzi suxxettibbli għall-frodi u tal-Mekkaniżmu ta' Reazzjoni Rapida kontra l-frodi tal-VAT *

Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 dwar il-proposta għal direttiva tal-Kunsill li temenda d-Direttiva 2006/112/KE rigward l-estensjoni tal-perjodu ta' applikazzjoni tal-mekkaniżmu tar-reverse charge fakultattiv fir-rigward ta' provvisti ta' ċerti oġġetti u servizzi suxxettibbli għall-frodi u tal-Mekkaniżmu ta' Reazzjoni Rapida kontra l-frodi tal-VAT (COM(2022)0039 – C9-0053/2022 – 2022/0027(CNS))

(Proċedura leġiżlattiva speċjali – konsultazzjoni)

(2022/C 465/19)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Kunsill (COM(2022)0039), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Kunsill (COM(2022)0039),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 113 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikolu ġie kkonsultat mill-Kunsill (C9-0053/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 113 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikolu ġie kkonsultat mill-Kunsill (C9-0053/2022),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 82 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 82 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji (A9-0128/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji (A9-0128/2022),

| 1. | Japprova l-proposta tal-Kummissjoni; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jitlob lill-Kummissjoni twettaq valutazzjoni tal-effetti tal-mekkaniżmu tar-reverse charge qabel kwalunkwe estensjoni ulterjuri tal-perjodu ta' applikazzjoni tiegħu; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jistieden lill-Kunsill biex jinfurmah jekk ikollu l-ħsieb li jitbiegħed mit-test approvat mill-Parlament; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jitlob lill-Kunsill biex jerġa' jikkonsultah jekk ikollu l-ħsieb li jemenda t-test approvat mill-Parlament b'mod sustanzjali; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni kif ukoll lill-parlamenti nazzjonali. |
| --- | --- |

5.

---

| 6.12.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 465/210 |
| --- | --- | --- | --- |

6.12.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 465/210

---

P9_TA(2022)0132

L-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-acquis ta' Schengen fil-qasam tas-Sistema ta' Informazzjoni ta' Schengen f'Ċipru*

Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 dwar il-proposta għal deċiżjoni tal-Kunsill dwar l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-acquis ta' Schengen fil-qasam tas-Sistema ta' Informazzjoni ta' Schengen fir-Repubblika ta' Ċipru (COM(2021)0472 – C9-0350/2021 – 2021/0266(NLE))

(Konsultazzjoni)

(2022/C 465/20)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Kunsill (COM(2021)0472), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Kunsill (COM(2021)0472),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 3(2) tal-Att ta' Adeżjoni tal-2003, skont liema artikolu ġie kkonsultat mill-Kunsill (C9-0350/2021), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 3(2) tal-Att ta' Adeżjoni tal-2003, skont liema artikolu ġie kkonsultat mill-Kunsill (C9-0350/2021),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 82 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 82 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern (A9-0082/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern (A9-0082/2022),

| 1. | Japprova l-proposta tal-Kummissjoni; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jistieden lill-Kunsill jinfurmah jekk ikollu l-ħsieb li jitbiegħed mit-test approvat mill-Parlament; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jitlob lill-Kunsill jerġa' jikkonsultah jekk ikollu l-ħsieb li jemenda t-test approvat mill-Parlament b'mod sustanzjali; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni. |
| --- | --- |

4.

---

| 6.12.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 465/211 |
| --- | --- | --- | --- |

6.12.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 465/211

---

P9_TA(2022)0133

Ħatra proposta ta' membru tal-Qorti tal-Awdituri – Lefteris Christoforou

Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 dwar il-ħatra proposta ta' Lefteris Christoforou għall-kariga ta' Membru tal-Qorti tal-Awdituri (C9-0042/2022 – 2022/0802(NLE))

(Konsultazzjoni)

(2022/C 465/21)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 286(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikolu l-Parlament ġie kkonsultat mill-Kunsill (C9-0042/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 286(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikolu l-Parlament ġie kkonsultat mill-Kunsill (C9-0042/2022),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 129 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 129 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Kontroll tal-Baġit (A9-0132/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Kontroll tal-Baġit (A9-0132/2022),

| A. | billi, bl-ittra tal-10 ta' Frar 2022, il-Kunsill ikkonsulta lill-Parlament Ewropew dwar il-ħatra ta' Lefteris Christoforou għall-kariga ta' Membru tal-Qorti tal-Awdituri; |
| --- | --- |

A.

billi, bl-ittra tal-10 ta' Frar 2022, il-Kunsill ikkonsulta lill-Parlament Ewropew dwar il-ħatra ta' Lefteris Christoforou għall-kariga ta' Membru tal-Qorti tal-Awdituri;

| B. | billi l-Kumitat għall-Kontroll tal-Baġit tiegħu evalwa l-kwalifiki tal-kandidat propost, b'mod partikolari fir-rigward tal-kundizzjonijiet stipulati fl-Artikolu 286(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea; billi, fil-qafas ta' din l-evalwazzjoni, il-Kumitat irċieva mill-kandidat curriculum vitae kif ukoll it-tweġibiet tiegħu għall-kwestjonarju miktub li kien indirizzat lilu; |
| --- | --- |

B.

billi l-Kumitat għall-Kontroll tal-Baġit tiegħu evalwa l-kwalifiki tal-kandidat propost, b'mod partikolari fir-rigward tal-kundizzjonijiet stipulati fl-Artikolu 286(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea; billi, fil-qafas ta' din l-evalwazzjoni, il-Kumitat irċieva mill-kandidat curriculum vitae kif ukoll it-tweġibiet tiegħu għall-kwestjonarju miktub li kien indirizzat lilu;

| C. | billi dan il-Kumitat imbagħad, fil-21 ta' April 2022, ipproċeda b’seduta ta' smigħ tal-kandidat, li matulha dan għamel stqarrija preliminari, u wara wieġeb għall-mistoqsijiet li saru mill-membri tal-Kumitat; |
| --- | --- |

C.

billi dan il-Kumitat imbagħad, fil-21 ta' April 2022, ipproċeda b’seduta ta' smigħ tal-kandidat, li matulha dan għamel stqarrija preliminari, u wara wieġeb għall-mistoqsijiet li saru mill-membri tal-Kumitat;

| 1. | Jagħti opinjoni favorevoli dwar il-proposta tal-Kunsill għall-ħatra ta' Lefteris Christoforou għall-kariga ta' Membru tal-Qorti tal-Awdituri; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din id-deċiżjoni lill-Kunsill u, għal skopijiet ta' informazzjoni, lill-Qorti tal-Awdituri, kif ukoll lill-istituzzjonijiet l-oħra tal-Unjoni Ewropea u lill-istituzzjonijiet tal-awditjar tal-Istati Membri. |
| --- | --- |

2.

---

| 6.12.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 465/212 |
| --- | --- | --- | --- |

6.12.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 465/212

---

P9_TA(2022)0134

Ħatra proposta ta' membru tal-Qorti tal-Awdituri – George Marius Hyzler

Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew tat-3 ta' Mejju 2022 dwar il-ħatra proposta ta' George Marius Hyzler għall-kariga ta' Membru tal-Qorti tal-Awdituri (C9-0043/2022 – 2022/0803(NLE))

(Konsultazzjoni)

(2022/C 465/22)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 286(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema l-Parlament ġie kkonsultat mill-Kunsill (C9-0043/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 286(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema l-Parlament ġie kkonsultat mill-Kunsill (C9-0043/2022),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 129 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 129 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Kontroll tal-Baġit (A9-0130/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Kontroll tal-Baġit (A9-0130/2022),

| A. | billi, bl-ittra tal-10 ta' Frar 2022, il-Kunsill ikkonsulta lill-Parlament Ewropew dwar il-ħatra ta' George Marius Hyzler għall-kariga ta' Membru tal-Qorti tal-Awdituri; |
| --- | --- |

A.

billi, bl-ittra tal-10 ta' Frar 2022, il-Kunsill ikkonsulta lill-Parlament Ewropew dwar il-ħatra ta' George Marius Hyzler għall-kariga ta' Membru tal-Qorti tal-Awdituri;

| B. | billi l-Kumitat għall-Kontroll tal-Baġit tiegħu evalwa l-kwalifiki tal-kandidat propost, b'mod partikolari fir-rigward tal-kundizzjonijiet stipulati fl-Artikolu 286(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea; billi, fil-qafas ta' din l-evalwazzjoni, il-Kumitat irċieva mill-kandidat curriculum vitae kif ukoll it-tweġibiet tal-kandidat għall-kwestjonarju miktub li kien indirizzat lilu; |
| --- | --- |

B.

billi l-Kumitat għall-Kontroll tal-Baġit tiegħu evalwa l-kwalifiki tal-kandidat propost, b'mod partikolari fir-rigward tal-kundizzjonijiet stipulati fl-Artikolu 286(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea; billi, fil-qafas ta' din l-evalwazzjoni, il-Kumitat irċieva mill-kandidat curriculum vitae kif ukoll it-tweġibiet tal-kandidat għall-kwestjonarju miktub li kien indirizzat lilu;

| C. | billi dan il-Kumitat imbagħad, fil-21 ta' April 2022, ipproċeda b'seduta ta' smigħ tal-kandidat, li matulha dan għamel stqarrija preliminari, u wara wieġeb għall-mistoqsijiet li saru mill-membri tal-Kumitat; |
| --- | --- |

C.

billi dan il-Kumitat imbagħad, fil-21 ta' April 2022, ipproċeda b'seduta ta' smigħ tal-kandidat, li matulha dan għamel stqarrija preliminari, u wara wieġeb għall-mistoqsijiet li saru mill-membri tal-Kumitat;

| 1. | Jagħti opinjoni favorevoli dwar il-proposta tal-Kunsill għall-ħatra ta' George Marius Hyzler għall-kariga ta' Membru tal-Qorti tal-Awdituri; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din id-deċiżjoni lill-Kunsill u, għal skopijiet ta' informazzjoni, lill-Qorti tal-Awdituri, kif ukoll lill-istituzzjonijiet l-oħra tal-Unjoni Ewropea u lill-istituzzjonijiet tal-awditjar tal-Istati Membri. |
| --- | --- |

2.

---

L-Erbgħa 4 ta’ Mejju 2022

| 6.12.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 465/213 |
| --- | --- | --- | --- |

6.12.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 465/213

---

P9_TA(2022)0142

Tisħiħ tal-mandat tal-Europol: il-kooperazzjoni tal-Europol ma' partijiet privati, l-ipproċessar ta' data personali, u l-appoġġ fir-riċerka u fl-innovazzjoni ***I

Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-4 ta' Mejju 2022 dwar il-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (UE) 2016/794, fir-rigward tal-kooperazzjoni tal-Europol ma' partijiet privati, tal-ipproċessar ta' data personali mill-Europol b'appoġġ għal investigazzjonijiet kriminali, u tar-rwol tal-Europol fir-riċerka u fl-innovazzjoni (COM(2020)0796 – C9-0401/2020 – 2020/0349(COD))

(Proċedura leġiżlattiva ordinarja: l-ewwel qari)

(2022/C 465/23)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill (COM(2020)0796), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill (COM(2020)0796),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 294(2) u l-Artikolu 88 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikoli l-Kummissjoni ppreżentat il-proposta lill-Parlament (C9-0401/2020), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 294(2) u l-Artikolu 88 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikoli l-Kummissjoni ppreżentat il-proposta lill-Parlament (C9-0401/2020),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 294(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 294(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-ftehim proviżorju approvat mill-kumitat responsabbli fis-sens tal-Artikolu 74(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu u l-impenn meħud mir-rappreżentant tal-Kunsill, permezz tal-ittra tal-11 ta’ Frar 2022, li japprova l-pożizzjoni tal-Parlament, skont l-Artikolu 294(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-ftehim proviżorju approvat mill-kumitat responsabbli fis-sens tal-Artikolu 74(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu u l-impenn meħud mir-rappreżentant tal-Kunsill, permezz tal-ittra tal-11 ta’ Frar 2022, li japprova l-pożizzjoni tal-Parlament, skont l-Artikolu 294(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 59 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 59 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern (A9-0290/2021), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern (A9-0290/2021),

| 1. | Jadotta l-pożizzjoni fl-ewwel qari li tidher hawn taħt; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jieħu nota tad-dikjarazzjonijiet tal-Kummissjoni annessi ma' din ir-riżoluzzjoni, li se jiġu ppubblikati fis-serje C tal-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jieħu nota tad-dikjarazzjoni tal-Kunsill annessa ma' din ir-riżoluzzjoni, li se tiġi ppubblikata fis-serje C tal-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jitlob lill-Kummissjoni terġa' tirreferi l-kwistjoni lill-Parlament jekk tibdel il-proposta tagħha, temendaha b'mod sustanzjali jew ikollha l-ħsieb li temendaha b'mod sustanzjali; |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni kif ukoll lill-parlamenti nazzjonali. |
| --- | --- |

5.

---

P9_TC1-COD(2020)0349

Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fl-ewwel qari fl-4 ta' Mejju 2022 bil-ħsieb tal-adozzjoni tar-Regolament (UE) 2022/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (UE) 2016/794, fir-rigward tal-kooperazzjoni tal-Europol ma’ partijiet privati, tal-ipproċessar ta’ data personali mill-Europol b’appoġġ għal investigazzjonijiet kriminali, u tar-rwol tal-Europol fir-riċerka u fl-innovazzjoni

(Peress li ntlaħaq ftehim bejn il-Parlament u l-Kunsill, il-pożizzjoni tal-Parlament taqbel mal-att leġiżlattiv finali, ir-Regolament (UE) 2022/991.)

---

ANNESS GĦAR-RIŻOLUZZJONI LEĠIŻLATTIVA

Dikjarazzjonijiet tal-Kummissjoni dwar ir-Regolament (UE) 2022/991 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (1)

Dikjarazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-implimentazzjoni tal-mekkaniżmu għall-Europol biex tipproponi l-ħruġ ta’ allerti fis-Sistema ta’ Informazzjoni ta’ Schengen

Bħala parti mill-evalwazzjoni li l-Kummissjoni se twettaq skont l-Artikolu 68(3) tar-Regolament (UE) 2016/794, tliet snin wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament li jemenda r-Regolament (UE) 2016/794, il-Kummissjoni se tirrapporta dwar l-impatt operazzjonali tal-mekkaniżmu l-ġdid stabbilit fl-Artikolu 4(1)(r) tar-Regolament (UE) 2016/794. Permezz ta’ dan il-mekkaniżmu, l-Europol tista’ tipproponi lill-Istati Membri, abbażi ta’ data li l-Europol irċeviet minn pajjiżi terzi jew organizzazzjonijiet internazzjonali, biex idaħħlu allerti ta’ informazzjoni fl-interess tal-Unjoni fis-Sistema ta’ Informazzjoni ta’ Schengen dwar persuni involuti fit-terroriżmu jew fil-kriminalità serja u organizzata. Il-Kummissjoni se twettaq din l-evalwazzjoni abbażi ta’ rapporti li l-Europol se tipprovdi dwar il-proposti magħmula għal allerti fis-Sistema ta’ Informazzjoni ta’ Schengen u dwar l-allerti sussegwenti mdaħħla mill-Istati Membri fis-Sistema ta’ Informazzjoni ta’ Schengen.

Dikjarazzjoni tal-Kummissjoni dwar ir-relazzjonijiet bejn l-Europol u l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew

Fil-fehma tal-Kummissjoni, id-dispożizzjonijiet dwar ir-relazzjonijiet bejn l-Europol u l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (“l-UPPE”), kif stabbiliti fl-Artikolu 20a tar-Regolament (UE) 2016/794, ma jistgħux jillimitaw l-obbligi fuq l-Europol li jirriżultaw mill-Artikolu 24(1) tar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2017/1939, u għandhom jiġu interpretati u applikati f’konformità ma’ dan l-Artikolu tal-aħħar.

Dikjarazzjoni tal-Kummissjoni dwar id-dispożizzjonijiet għall-kooperazzjoni tal-Europol ma’ pajjiżi terzi

Fir-rigward tar-regoli għall-kooperazzjoni tal-Europol ma’ pajjiżi terzi, il-Kummissjoni tinnota li kwalunkwe trasferiment ta’ data personali mill-Europol għal pajjiż terz abbażi ta’ “strument legalment vinkolanti” jeħtieġ ftehim internazzjonali skont l-Artikolu 218 tat-Trattat, kif diġà previst fl-Artikolu 25(1)(b) tar-Regolament (UE) 2016/794. Il-Kummissjoni tinnota wkoll li kwalunkwe trasferiment ta’ data personali mill-Europol għal pajjiż terz abbażi ta’ valutazzjoni tas-salvagwardji xierqa mill-Europol irid jissodisfa r-rekwiżiti stabbiliti mill-ġurisprudenza (2) tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, u b’hekk jirrikjedi li l-Europol tikkonkludi li l-livell ta’ protezzjoni tad-data personali fil-pajjiż terz jipprovdi ekwivalenza essenzjali f’termini ta’ protezzjoni tad-data. Il-possibbiltà ta’ trasferimenti ta’ data abbażi ta’ valutazzjoni mingħajr il-ħtieġa ta’ qbil minn qabel mill-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data kif previst fl-Artikolu 25(6) tar-Regolament (UE) 2016/794 se toħloq riskji ta’ intervent sussegwenti mill-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data abbażi ta’ valutazzjoni diverġenti tas-salvagwardji tal-protezzjoni tad-data u tista’ taffettwa b’mod negattiv il-kooperazzjoni tal-infurzar tal-liġi.

Dikjarazzjoni tal-Kummissjoni dwar it-tisħiħ tal-kooperazzjoni Europol-Interpol

Il-Kummissjoni tfakkar li fin-negozjati li għaddejjin għal ftehim ta’ kooperazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Organizzazzjoni Internazzjonali tal-Pulizija Kriminali (ICPO-INTERPOL), u f’konformità mad-direttivi ta’ negozjati mogħtija mill-Kunsill (3), il-Kummissjoni tfittex li ssaħħaħ il-kooperazzjoni bejn l-Europol u l-Interpol, filwaqt li tqis l-aħħar żviluppi fil-ġlieda kontra t-terroriżmu, il-kriminalità organizzata serja transfruntiera u transnazzjonali, kif ukoll il-ħtiġijiet operazzjonali attwali u l-mandat tal-Europol. Il-Kummissjoni tfittex li tiżgura, f’konformità mad-direttivi ta’ negozjati mogħtija mill-Kunsill (4), li l-ftehim jipprovdi l-bażi ġuridika għall-awtorizzazzjoni tal-Europol biex taċċessa l-bażijiet tad-data rilevanti tal-Interpol għat-twettiq tal-kompiti tagħha.

Dikjarazzjoni tal-Kunsill dwar l-avviżi ħomor tal-Interpol fil-qafas tal-adozzjoni tar-Regolament (UE) 2022/991 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5)

Fil-kuntest tal-kooperazzjoni li għaddejja bejn l-UE u l-Interpol, il-Kunsill jilqa' l-progress li sar mill-Interpol fl-istabbiliment ta' mekkaniżmi interni biex jiġi vvalutat, qabel il-pubblikazzjoni u d-diffużjoni ta' avviżi ħomor, kwalunkwe ksur tal-kostituzzjoni tal-Interpol. L-Istati Membri ser ikomplu jappoġġaw lill-Interpol f'dawn l-isforzi, u jilqgħu l-fatt li ngħatat informazzjoni minn rappreżentant tal-Interpol fil-livell ta' grupp ta' ħidma tal-Kunsill dwar dawn l-isforzi mwettqa fl-Interpol għall-prevenzjoni tal-abbuż tal-avviżi ħomor għal raġunijiet politiċi jew ksur tad-drittijiet tal-bniedem, u jappellaw għal skambju kontinwu u regolari dwar il-kwistjoni bejn l-Interpol u l-“Uffiċċji Ċentrali Nazzjonali” tagħha, biex ikun hemm aktar sensibilizzazzjoni dwar l-azzjoni li għandha tittieħed mill-Istati Membri f'kooperazzjoni mal-Interpol. Il-Kunsill ser ikompli jappoġġa lill-Interpol fil-promozzjoni tal-istandards u l-proċeduri eżistenti tal-INTERPOL għall-kwalità u l-konformità tad-data u ser jistieden lill-Interpol biex tinforma regolarment lill-Kunsill fil-livell ta' grupp ta' ħidma.

---

(1)  Regolament (UE) 2022/991 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-8 ta’ Ġunju 2022 li jemenda r-Regolament (UE) 2016/794, fir-rigward tal-kooperazzjoni tal-Europol ma’ partijiet privati, tal-ipproċessar ta’ data personali mill-Europol b’appoġġ għal investigazzjonijiet kriminali, u tar-rwol tal-Europol fir-riċerka u fl-innovazzjoni (ĠU L 169, 27.6.2022, p. 1).

(2)  L-Opinjoni 1/15, il-Ftehim PNR bejn l-Unjoni Ewropea u l-Kanada, EU:C:2017:592 (26.7.2017); is-sentenza tas-6 ta’ Ottubru 2015, Schrems, C-362/14, EU:C:2015:650; is-sentenza tas-16 ta’ Lulju 2020, C-311/18, Schrems II, EU:C:2020:559.

(3)  Id-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2021/1312 tad-19 ta’ Lulju 2021 li tawtorizza l-ftuħ ta’ negozjati għal ftehim ta’ kooperazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Organizzazzjoni Internazzjonali tal-Pulizija Kriminali (ICPO-INTERPOL).

(4)  Id-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2021/1312 tad-19 ta’ Lulju 2021 li tawtorizza l-ftuħ ta’ negozjati għal ftehim ta’ kooperazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Organizzazzjoni Internazzjonali tal-Pulizija Kriminali (ICPO-INTERPOL).

(5)  Regolament (UE) 2022/991 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-8 ta’ Ġunju 2022 li jemenda r-Regolament (UE) 2016/794, fir-rigward tal-kooperazzjoni tal-Europol ma’ partijiet privati, tal-ipproċessar ta’ data personali mill-Europol b’appoġġ għal investigazzjonijiet kriminali, u tar-rwol tal-Europol fir-riċerka u fl-innovazzjoni (ĠU L 169, 27.6.2022, p. 1).

---

| 6.12.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 465/217 |
| --- | --- | --- | --- |

6.12.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 465/217

---

P9_TA(2022)0143

Sussidji barranin distorsivi ***I

Emendi adottati mill-Parlament Ewropew fl-4 ta' Mejju 2022 dwar il-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar sussidji barranin li joħolqu distorsjoni fis-suq intern (COM(2021)0223 – C9-0167/2021 – 2021/0114(COD)) (1)

(Proċedura leġiżlattiva ordinarja: l-ewwel qari)

(2022/C 465/24)

Emenda 1

Proposta għal regolament

Premessa 2

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (2) | Fl-istess ħin, l-impriżi jistgħu jirċievu sussidji minn pajjiżi terzi
  , li jipprovdu fondi pubbliċi
  li mbagħad jintużaw, pereżempju, biex jiffinanzjaw attivitajiet ekonomiċi fis-suq intern fi kwalunkwe settur tal-ekonomija, bħal pereżempju l-parteċipazzjoni f'offerti tal-akkwist pubbliku, jew akkwiżizzjonijiet ta' impriżi, inklużi dawk b'assi strateġiċi bħall-infrastruttura kritika u t-teknoloġiji innovattivi. Dawn is-sussidji bħalissa mhumiex soġġetti għar-regoli tal-Unjoni dwar l-għajnuna mill-Istat. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(2)

Fl-istess ħin, l-impriżi jistgħu jirċievu sussidji minn pajjiżi terzi
  , li jipprovdu fondi pubbliċi
  li mbagħad jintużaw, pereżempju, biex jiffinanzjaw attivitajiet ekonomiċi fis-suq intern fi kwalunkwe settur tal-ekonomija, bħal pereżempju l-parteċipazzjoni f'offerti tal-akkwist pubbliku, jew akkwiżizzjonijiet ta' impriżi, inklużi dawk b'assi strateġiċi bħall-infrastruttura kritika u t-teknoloġiji innovattivi. Dawn is-sussidji bħalissa mhumiex soġġetti għar-regoli tal-Unjoni dwar l-għajnuna mill-Istat.

| (2) | Fl-istess ħin, l-impriżi jistgħu jirċievu sussidji minn pajjiżi terzi li mbagħad jintużaw, pereżempju, biex jiffinanzjaw attivitajiet ekonomiċi fis-suq intern fi kwalunkwe settur tal-ekonomija, bħal pereżempju l-parteċipazzjoni f'offerti tal-akkwist pubbliku, jew akkwiżizzjonijiet ta' impriżi, inklużi dawk b'assi strateġiċi bħall-infrastruttura kritika u t-teknoloġiji innovattivi. Dawn is-sussidji bħalissa mhumiex soġġetti għar-regoli tal-Unjoni dwar l-għajnuna mill-Istat.
  Tħassib simili japplika fir-rigward tal-intrapriżi statali. |
| --- | --- |

(2)

Fl-istess ħin, l-impriżi jistgħu jirċievu sussidji minn pajjiżi terzi li mbagħad jintużaw, pereżempju, biex jiffinanzjaw attivitajiet ekonomiċi fis-suq intern fi kwalunkwe settur tal-ekonomija, bħal pereżempju l-parteċipazzjoni f'offerti tal-akkwist pubbliku, jew akkwiżizzjonijiet ta' impriżi, inklużi dawk b'assi strateġiċi bħall-infrastruttura kritika u t-teknoloġiji innovattivi. Dawn is-sussidji bħalissa mhumiex soġġetti għar-regoli tal-Unjoni dwar l-għajnuna mill-Istat.
  Tħassib simili japplika fir-rigward tal-intrapriżi statali.

Emenda 2

Proposta għal regolament

Premessa 2a (ġdida)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| | (2a) | Għalkemm dan ir-Regolament jenħtieġ li jkopri s-setturi ekonomiċi kollha, jenħtieġ li l-Kummissjoni tagħti attenzjoni partikolari lis-setturi li huma ta' interess strateġiku għall-Unjoni u għall-infrastrutturi kritiċi, bħal dawk imsemmija fl-Artikolu 4(1), punt (a) tar-Regolament (UE) 2019/452 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(2a)

Għalkemm dan ir-Regolament jenħtieġ li jkopri s-setturi ekonomiċi kollha, jenħtieġ li l-Kummissjoni tagħti attenzjoni partikolari lis-setturi li huma ta' interess strateġiku għall-Unjoni u għall-infrastrutturi kritiċi, bħal dawk imsemmija fl-Artikolu 4(1), punt (a) tar-Regolament (UE) 2019/452 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.

Emenda 3

Proposta għal regolament

Premessa 5a (ġdida)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| | (5a) | Dan ir-Regolament jenħtieġ li jkun koerenti u kkoordinat mal-istrumenti eżistenti, bħar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 139/2004

   (1a)

  , id-Direttiva 2014/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill

   (1b)

  , ir-Regolament (UE) 2019/452 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill

   (1c)

  jew ir-Regolament (UE) 2022/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill

   (1d)

  . Fl-applikazzjoni tagħha tal-istrumenti differenti, il-Kummissjoni jenħtieġ li tagħti attenzjoni biex tiżgura kondiviżjoni effiċjenti tal-informazzjoni meħtieġa biex jiġi ssalvagwardjat approċċ komprensiv. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(5a)

Dan ir-Regolament jenħtieġ li jkun koerenti u kkoordinat mal-istrumenti eżistenti, bħar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 139/2004

   (1a)

  , id-Direttiva 2014/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill

   (1b)

  , ir-Regolament (UE) 2019/452 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill

   (1c)

  jew ir-Regolament (UE) 2022/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill

   (1d)

  . Fl-applikazzjoni tagħha tal-istrumenti differenti, il-Kummissjoni jenħtieġ li tagħti attenzjoni biex tiżgura kondiviżjoni effiċjenti tal-informazzjoni meħtieġa biex jiġi ssalvagwardjat approċċ komprensiv.

Emenda 4

Proposta għal regolament

Premessa 6

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (6) | Jenħtieġ li jiġu stabbiliti regoli u proċeduri għall-investigazzjoni ta' sussidji barranin li realment jew potenzjalment joħolqu distorsjoni fis-suq intern u, fejn rilevanti, tali distorsjonijiet jiġu rimedjati. Is-sussidji barranin jistgħu joħolqu distorsjoni fis-suq intern jekk l-impriża li tibbenefika mis-sussidju barrani tkun involuta f'attività ekonomika fl-Unjoni. Għaldaqstant jenħtieġ li dan ir-Regolament jistabbilixxi regoli għall-impriżi kollha li jieħdu sehem f'attività ekonomika fl-Unjoni. Minħabba s-sinifikanza tal-attivitajiet ekonomiċi mwettqa mill-SMEs, u l-kontribut tagħhom għat-twettiq tal-għanijiet ta' politika ewlenin tal-Unjoni, qed tingħata attenzjoni speċjali għall-impatt li dan ir-Regolament se jkollu fuqhom. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(6)

Jenħtieġ li jiġu stabbiliti regoli u proċeduri għall-investigazzjoni ta' sussidji barranin li realment jew potenzjalment joħolqu distorsjoni fis-suq intern u, fejn rilevanti, tali distorsjonijiet jiġu rimedjati. Is-sussidji barranin jistgħu joħolqu distorsjoni fis-suq intern jekk l-impriża li tibbenefika mis-sussidju barrani tkun involuta f'attività ekonomika fl-Unjoni. Għaldaqstant jenħtieġ li dan ir-Regolament jistabbilixxi regoli għall-impriżi kollha li jieħdu sehem f'attività ekonomika fl-Unjoni. Minħabba s-sinifikanza tal-attivitajiet ekonomiċi mwettqa mill-SMEs, u l-kontribut tagħhom għat-twettiq tal-għanijiet ta' politika ewlenin tal-Unjoni, qed tingħata attenzjoni speċjali għall-impatt li dan ir-Regolament se jkollu fuqhom.

| (6) | Jenħtieġ li jiġu stabbiliti regoli u proċeduri għall-investigazzjoni ta' sussidji barranin li realment jew potenzjalment joħolqu distorsjoni fis-suq intern u, fejn rilevanti, tali distorsjonijiet jiġu rimedjati. Is-sussidji barranin jistgħu joħolqu distorsjoni fis-suq intern jekk l-impriża li tibbenefika mis-sussidju barrani tkun involuta f'attività ekonomika fl-Unjoni.
  L-applikazzjoni u l-infurzar xierqa ta' dan ir-Regolament jenħtieġ li jikkontribwixxu għar-reżiljenza tas-suq intern kontra d-distorsjonijiet ikkawżati minn sussidji barranin u b'hekk isaħħu l-awtonomija strateġika miftuħa tal-Unjoni.
  Għaldaqstant jenħtieġ li dan ir-Regolament jistabbilixxi regoli għall-impriżi kollha li jieħdu sehem f'attività ekonomika fl-Unjoni. Minħabba s-sinifikanza tal-attivitajiet ekonomiċi mwettqa mill-SMEs, u l-kontribut tagħhom għat-twettiq tal-għanijiet ta' politika ewlenin tal-Unjoni, qed tingħata attenzjoni speċjali għall-impatt li dan ir-Regolament se jkollu fuqhom. |
| --- | --- |

(6)

Jenħtieġ li jiġu stabbiliti regoli u proċeduri għall-investigazzjoni ta' sussidji barranin li realment jew potenzjalment joħolqu distorsjoni fis-suq intern u, fejn rilevanti, tali distorsjonijiet jiġu rimedjati. Is-sussidji barranin jistgħu joħolqu distorsjoni fis-suq intern jekk l-impriża li tibbenefika mis-sussidju barrani tkun involuta f'attività ekonomika fl-Unjoni.
  L-applikazzjoni u l-infurzar xierqa ta' dan ir-Regolament jenħtieġ li jikkontribwixxu għar-reżiljenza tas-suq intern kontra d-distorsjonijiet ikkawżati minn sussidji barranin u b'hekk isaħħu l-awtonomija strateġika miftuħa tal-Unjoni.
  Għaldaqstant jenħtieġ li dan ir-Regolament jistabbilixxi regoli għall-impriżi kollha li jieħdu sehem f'attività ekonomika fl-Unjoni. Minħabba s-sinifikanza tal-attivitajiet ekonomiċi mwettqa mill-SMEs, u l-kontribut tagħhom għat-twettiq tal-għanijiet ta' politika ewlenin tal-Unjoni, qed tingħata attenzjoni speċjali għall-impatt li dan ir-Regolament se jkollu fuqhom.

Emenda 5

Proposta għal regolament

Premessa 7a (ġdida)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| | (7a) | Minħabba li l-awtoritajiet rilevanti tal-Istati Membri huma parti integrali mill-applikazzjoni ta' dan ir-Regolament, jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li l-awtoritajiet tagħhom jikkooperaw u jikkoordinaw b'mod effettiv mal-Kummissjoni fl-applikazzjoni ta' dan ir-Regolament. Għal dan il-għan, jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun tista' tistabbilixxi kooperazzjoni strutturata biex tikkondividi l-informazzjoni u tikkoordina. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(7a)

Minħabba li l-awtoritajiet rilevanti tal-Istati Membri huma parti integrali mill-applikazzjoni ta' dan ir-Regolament, jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li l-awtoritajiet tagħhom jikkooperaw u jikkoordinaw b'mod effettiv mal-Kummissjoni fl-applikazzjoni ta' dan ir-Regolament. Għal dan il-għan, jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun tista' tistabbilixxi kooperazzjoni strutturata biex tikkondividi l-informazzjoni u tikkoordina.

Emenda 6

Proposta għal regolament

Premessa 9

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (9) | Irid ikun
  hemm kontribuzzjoni finanzjarja diretta jew indiretta li tingħata
  mill-awtoritajiet pubbliċi ta'
  pajjiż terz. Il-kontribuzzjoni finanzjarja tista' tingħata permezz ta' entitajiet pubbliċi jew privati. Jekk entità pubblika hix tipprovdi kontribuzzjoni finanzjarja jenħtieġ li jiġi ddeterminat fuq bażi ta' każ b'każ b'kunsiderazzjoni xierqa għal elementi bħall-karatteristiċi tal-entità rilevanti u l-ambjent legali u ekonomiku li jkun jipprevali fil-pajjiż li fih l-entità topera, inkluż ir-rwol tal-gvern fl-ekonomija. Il-kontribuzzjonijiet finanzjarji jistgħu jingħataw ukoll permezz ta' entità privata jekk l-azzjonijiet tagħha jistgħu jiġu attribwiti lill-pajjiż terz. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(9)

Irid ikun
  hemm kontribuzzjoni finanzjarja diretta jew indiretta li tingħata
  mill-awtoritajiet pubbliċi ta'
  pajjiż terz. Il-kontribuzzjoni finanzjarja tista' tingħata permezz ta' entitajiet pubbliċi jew privati. Jekk entità pubblika hix tipprovdi kontribuzzjoni finanzjarja jenħtieġ li jiġi ddeterminat fuq bażi ta' każ b'każ b'kunsiderazzjoni xierqa għal elementi bħall-karatteristiċi tal-entità rilevanti u l-ambjent legali u ekonomiku li jkun jipprevali fil-pajjiż li fih l-entità topera, inkluż ir-rwol tal-gvern fl-ekonomija. Il-kontribuzzjonijiet finanzjarji jistgħu jingħataw ukoll permezz ta' entità privata jekk l-azzjonijiet tagħha jistgħu jiġu attribwiti lill-pajjiż terz.

| (9) | Jenħtieġ li jkun
  hemm kontribuzzjoni finanzjarja diretta jew indiretta li tingħata
  minn
  pajjiż terz. Il-kontribuzzjoni finanzjarja tista' tingħata permezz ta' entitajiet pubbliċi jew privati. Jekk entità pubblika hix tipprovdi kontribuzzjoni finanzjarja jenħtieġ li jiġi ddeterminat fuq bażi ta' każ b'każ b'kunsiderazzjoni xierqa għal elementi bħall-karatteristiċi tal-entità rilevanti u l-ambjent legali u ekonomiku li jkun jipprevali fil-pajjiż
  terz
  li fih l-entità topera, inkluż ir-rwol tal-gvern fl-ekonomija
  ta' dak il-pajjiż terz
  . Il-kontribuzzjonijiet finanzjarji jistgħu jingħataw ukoll permezz ta' entità privata jekk l-azzjonijiet tagħha jistgħu jiġu attribwiti lill-pajjiż terz.
  Il-miżuri ta' appoġġ li huma ekonomikament ekwivalenti għal kontribuzzjoni finanzjarja jenħtieġ li jitqiesu wkoll bħala kontribuzzjoni finanzjarja. Tali kontribuzzjoni finanzjarja tista' tinkludi sitwazzjoni fejn il-benefiċjarju jkollu aċċess privileġġat għas-suq domestiku tiegħu, jiġifieri permezz ta' drittijiet esklużivi jew speċjali kif ukoll eċċezzjonijiet selettivi de jure jew de facto għal regoli applikabbli jew miżuri ekwivalenti, għall-provvista ta' prodotti jew servizzi fil-pajjiż terz mogħtija mil-liġi nazzjonali jew il-benefiċċju ta' suq kaptiv domestiku minħabba l-kundizzjonijiet legali u ekonomiċi prevalenti. Dan jista' jwassal għal vantaġġ kompetittiv artifiċjali li jista' jiġi sfruttat fis-suq intern u b'hekk jaggrava l-effett distorsiv ta' kwalunkwe sussidju. |
| --- | --- |

(9)

Jenħtieġ li jkun
  hemm kontribuzzjoni finanzjarja diretta jew indiretta li tingħata
  minn
  pajjiż terz. Il-kontribuzzjoni finanzjarja tista' tingħata permezz ta' entitajiet pubbliċi jew privati. Jekk entità pubblika hix tipprovdi kontribuzzjoni finanzjarja jenħtieġ li jiġi ddeterminat fuq bażi ta' każ b'każ b'kunsiderazzjoni xierqa għal elementi bħall-karatteristiċi tal-entità rilevanti u l-ambjent legali u ekonomiku li jkun jipprevali fil-pajjiż
  terz
  li fih l-entità topera, inkluż ir-rwol tal-gvern fl-ekonomija
  ta' dak il-pajjiż terz
  . Il-kontribuzzjonijiet finanzjarji jistgħu jingħataw ukoll permezz ta' entità privata jekk l-azzjonijiet tagħha jistgħu jiġu attribwiti lill-pajjiż terz.
  Il-miżuri ta' appoġġ li huma ekonomikament ekwivalenti għal kontribuzzjoni finanzjarja jenħtieġ li jitqiesu wkoll bħala kontribuzzjoni finanzjarja. Tali kontribuzzjoni finanzjarja tista' tinkludi sitwazzjoni fejn il-benefiċjarju jkollu aċċess privileġġat għas-suq domestiku tiegħu, jiġifieri permezz ta' drittijiet esklużivi jew speċjali kif ukoll eċċezzjonijiet selettivi de jure jew de facto għal regoli applikabbli jew miżuri ekwivalenti, għall-provvista ta' prodotti jew servizzi fil-pajjiż terz mogħtija mil-liġi nazzjonali jew il-benefiċċju ta' suq kaptiv domestiku minħabba l-kundizzjonijiet legali u ekonomiċi prevalenti. Dan jista' jwassal għal vantaġġ kompetittiv artifiċjali li jista' jiġi sfruttat fis-suq intern u b'hekk jaggrava l-effett distorsiv ta' kwalunkwe sussidju.

Emenda 7

Proposta għal regolament

Premessa 10

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (10) | Tali kontribuzzjoni
  finanzjarja
  trid tkun
  tagħti benefiċċju lil impriża involuta f'attività ekonomika fis-suq intern. Kontribuzzjoni finanzjarja li tibbenefika entità involuta f'attivitajiet mhux ekonomiċi ma tikkostitwix sussidju barrani. L-eżistenza ta' benefiċċju jenħtieġ li tiġi determinata abbażi ta' parametri referenzjarji komparattivi, bħall-prattika tal-investiment ta' investituri privati, rati għall-finanzjament li jista' jinkiseb fis-suq, trattament tat-taxxa kumparabbli, jew ir-remunerazzjoni adegwata għal prodott jew servizz partikolari. Jekk ma jkunx hemm disponibbli parametri referenzjarji direttament komparabbli, il-parametri referenzjarji eżistenti jistgħu jiġu aġġustati jew jistgħu jiġu stabbiliti parametri referenzjarji alternattivi abbażi ta' metodi ta' valutazzjoni ġeneralment aċċettati. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(10)

Tali kontribuzzjoni
  finanzjarja
  trid tkun
  tagħti benefiċċju lil impriża involuta f'attività ekonomika fis-suq intern. Kontribuzzjoni finanzjarja li tibbenefika entità involuta f'attivitajiet mhux ekonomiċi ma tikkostitwix sussidju barrani. L-eżistenza ta' benefiċċju jenħtieġ li tiġi determinata abbażi ta' parametri referenzjarji komparattivi, bħall-prattika tal-investiment ta' investituri privati, rati għall-finanzjament li jista' jinkiseb fis-suq, trattament tat-taxxa kumparabbli, jew ir-remunerazzjoni adegwata għal prodott jew servizz partikolari. Jekk ma jkunx hemm disponibbli parametri referenzjarji direttament komparabbli, il-parametri referenzjarji eżistenti jistgħu jiġu aġġustati jew jistgħu jiġu stabbiliti parametri referenzjarji alternattivi abbażi ta' metodi ta' valutazzjoni ġeneralment aċċettati.

| (10) | Kontribuzzjoni
  finanzjarja
  jenħtieġ li
  tagħti benefiċċju lil impriża involuta f'attività ekonomika fis-suq intern. Kontribuzzjoni finanzjarja li tibbenefika entità involuta f'attivitajiet mhux ekonomiċi ma tikkostitwix sussidju barrani. L-eżistenza ta' benefiċċju jenħtieġ li tiġi determinata abbażi ta' parametri referenzjarji komparattivi, bħall-prattika tal-investiment ta' investituri privati, rati għall-finanzjament li jista' jinkiseb fis-suq, trattament tat-taxxa kumparabbli, jew ir-remunerazzjoni adegwata għal prodott jew servizz partikolari. Jekk ma jkunx hemm disponibbli parametri referenzjarji direttament komparabbli, il-parametri referenzjarji eżistenti jistgħu jiġu aġġustati jew jistgħu jiġu stabbiliti parametri referenzjarji alternattivi abbażi ta' metodi ta' valutazzjoni ġeneralment aċċettati.
  L-ipprezzar tat-trasferimenti jista' jagħti benefiċċju u jitqies bħala ekwivalenti għal kontribuzzjoni finanzjarja jekk ma jkunx konformi mal-kundizzjonijiet normali tas-suq. |
| --- | --- |

(10)

Kontribuzzjoni
  finanzjarja
  jenħtieġ li
  tagħti benefiċċju lil impriża involuta f'attività ekonomika fis-suq intern. Kontribuzzjoni finanzjarja li tibbenefika entità involuta f'attivitajiet mhux ekonomiċi ma tikkostitwix sussidju barrani. L-eżistenza ta' benefiċċju jenħtieġ li tiġi determinata abbażi ta' parametri referenzjarji komparattivi, bħall-prattika tal-investiment ta' investituri privati, rati għall-finanzjament li jista' jinkiseb fis-suq, trattament tat-taxxa kumparabbli, jew ir-remunerazzjoni adegwata għal prodott jew servizz partikolari. Jekk ma jkunx hemm disponibbli parametri referenzjarji direttament komparabbli, il-parametri referenzjarji eżistenti jistgħu jiġu aġġustati jew jistgħu jiġu stabbiliti parametri referenzjarji alternattivi abbażi ta' metodi ta' valutazzjoni ġeneralment aċċettati.
  L-ipprezzar tat-trasferimenti jista' jagħti benefiċċju u jitqies bħala ekwivalenti għal kontribuzzjoni finanzjarja jekk ma jkunx konformi mal-kundizzjonijiet normali tas-suq.

Emenda 8

Proposta għal regolament

Premessa 11a (ġdida)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| | (11a) | Sussidju barrani jitqies mogħti mill-mument li l-benefiċjarju jkollu intitolament li jirċievi s-sussidju. Il-ħlas attwali tas-sussidju mhuwiex kundizzjoni meħtieġa biex jingħata sussidju fil-kamp ta' applikazzjoni ta' dan ir-Regolament. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(11a)

Sussidju barrani jitqies mogħti mill-mument li l-benefiċjarju jkollu intitolament li jirċievi s-sussidju. Il-ħlas attwali tas-sussidju mhuwiex kundizzjoni meħtieġa biex jingħata sussidju fil-kamp ta' applikazzjoni ta' dan ir-Regolament.

Emenda 9

Proposta għal regolament

Premessa 14

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (14) | Meta tapplika dawn l-indikaturi, il-Kummissjoni tista' tqis elementi differenti, bħad-daqs tas-sussidju f'termini assoluti jew f'relazzjoni mad-daqs tas-suq jew mal-valur tal-investiment. Pereżempju, konċentrazzjoni li fil-kuntest tagħha sussidju barrani jkopri parti sostanzjali mill-prezz tax-xiri tal-entità fil-mira, aktarx li jkun distorsiv. Bl-istess mod, is-sussidji barranin li jkopru parti sostanzjali tal-valur stmat ta' kuntratt li għandu jingħata fi proċedura ta' akkwist pubbliku x'aktarx li jikkawżaw distorsjonijiet. Jekk jingħata sussidju barrani għall-ispejjeż operatorji, jidher li jkun aktar probabbli li joħloq distorsjonijiet milli jekk jingħata għal spejjeż ta' investiment. Sussidji barranin li jingħataw lil impriżi żgħar u medji jistgħu jitqiesu anqas probabbli li joħolqu distorsjonijiet minn sussidji barranin lil impriżi kbar. Barra minn hekk, il-karatteristiċi tas-suq, u b'mod partikolari l-kundizzjonijiet kompetittivi fis-suq, bħall-ostakli għad-dħul, iridu jittieħdu inkonsiderazzjoni. Is-sussidji barranin li jwasslu għal kapaċità żejda billi jsostnu assi mhux ekonomiċi jew billi jinkoraġġixxu l-investiment fl-espansjonijiet tal-kapaċità li kieku mod ieħor ma kinux jinbnew aktarx li jikkawżaw distorsjonijiet. Sussidju barrani lil benefiċjarju li juri livell baxx ta' attività fis-suq intern, imkejjel pereżempju f'termini tal-fatturat miksub fl-Unjoni, huwa inqas probabbli li jikkawża distorsjonijiet minn sussidju barrani lil benefiċjarju li għandu livell ta' attività aktar sinifikanti fis-suq intern.
  Finalment
  , jenħtieġ li sussidji barranin li ma jaqbżux
  EUR 5
   miljun jitqiesu bħala mhux probabbli li joħolqu distorsjoni fis-suq intern skont it-tifsira ta' dan ir-Regolament. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(14)

Meta tapplika dawn l-indikaturi, il-Kummissjoni tista' tqis elementi differenti, bħad-daqs tas-sussidju f'termini assoluti jew f'relazzjoni mad-daqs tas-suq jew mal-valur tal-investiment. Pereżempju, konċentrazzjoni li fil-kuntest tagħha sussidju barrani jkopri parti sostanzjali mill-prezz tax-xiri tal-entità fil-mira, aktarx li jkun distorsiv. Bl-istess mod, is-sussidji barranin li jkopru parti sostanzjali tal-valur stmat ta' kuntratt li għandu jingħata fi proċedura ta' akkwist pubbliku x'aktarx li jikkawżaw distorsjonijiet. Jekk jingħata sussidju barrani għall-ispejjeż operatorji, jidher li jkun aktar probabbli li joħloq distorsjonijiet milli jekk jingħata għal spejjeż ta' investiment. Sussidji barranin li jingħataw lil impriżi żgħar u medji jistgħu jitqiesu anqas probabbli li joħolqu distorsjonijiet minn sussidji barranin lil impriżi kbar. Barra minn hekk, il-karatteristiċi tas-suq, u b'mod partikolari l-kundizzjonijiet kompetittivi fis-suq, bħall-ostakli għad-dħul, iridu jittieħdu inkonsiderazzjoni. Is-sussidji barranin li jwasslu għal kapaċità żejda billi jsostnu assi mhux ekonomiċi jew billi jinkoraġġixxu l-investiment fl-espansjonijiet tal-kapaċità li kieku mod ieħor ma kinux jinbnew aktarx li jikkawżaw distorsjonijiet. Sussidju barrani lil benefiċjarju li juri livell baxx ta' attività fis-suq intern, imkejjel pereżempju f'termini tal-fatturat miksub fl-Unjoni, huwa inqas probabbli li jikkawża distorsjonijiet minn sussidju barrani lil benefiċjarju li għandu livell ta' attività aktar sinifikanti fis-suq intern.
  Finalment
  , jenħtieġ li sussidji barranin li ma jaqbżux
  EUR 5
   miljun jitqiesu bħala mhux probabbli li joħolqu distorsjoni fis-suq intern skont it-tifsira ta' dan ir-Regolament.

| (14) | Meta tapplika dawn l-indikaturi, il-Kummissjoni tista' tqis elementi differenti, bħad-daqs tas-sussidju f'termini assoluti jew f'relazzjoni mad-daqs tas-suq jew mal-valur tal-investiment. Pereżempju, konċentrazzjoni li fil-kuntest tagħha sussidju barrani jkopri parti sostanzjali mill-prezz tax-xiri tal-entità fil-mira, aktarx li jkun distorsiv. Bl-istess mod, is-sussidji barranin li jkopru parti sostanzjali tal-valur stmat ta' kuntratt li għandu jingħata fi proċedura ta' akkwist pubbliku x'aktarx li jikkawżaw distorsjonijiet. Jekk jingħata sussidju barrani għall-ispejjeż operatorji, jidher li jkun aktar probabbli li joħloq distorsjonijiet milli jekk jingħata għal spejjeż ta' investiment. Sussidji barranin li jingħataw lil impriżi żgħar u medji jistgħu jitqiesu anqas probabbli li joħolqu distorsjonijiet minn sussidji barranin lil impriżi kbar. Barra minn hekk, il-karatteristiċi tas-suq, u b'mod partikolari l-kundizzjonijiet kompetittivi fis-suq, bħall-ostakli għad-dħul, iridu jittieħdu inkonsiderazzjoni. Is-sussidji barranin li jwasslu għal kapaċità żejda billi jsostnu assi mhux ekonomiċi jew billi jinkoraġġixxu l-investiment fl-espansjonijiet tal-kapaċità li kieku mod ieħor ma kinux jinbnew
  jew jinxtraw
  aktarx li jikkawżaw distorsjonijiet. Sussidju barrani lil benefiċjarju li juri livell baxx ta' attività fis-suq intern, imkejjel pereżempju f'termini tal-fatturat miksub fl-Unjoni, huwa inqas probabbli li jikkawża distorsjonijiet minn sussidju barrani lil benefiċjarju li għandu livell ta' attività aktar sinifikanti fis-suq intern.
  L-evoluzzjoni tal-attività ekonomika tista' titqies ukoll biex il-Kummissjoni tkun tista' tieħu azzjoni meta l-livell ta' attività ta' impriża jkun żgħir, iżda jkun mistenni li jikber b'mod qawwi. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun tista' tikkunsidra fil-valutazzjoni tagħha ta' distorsjoni jekk pajjiż terz għandux sistema effettiva għall-kontroll ta' sussidji fis-seħħ li tkun mill-inqas ekwivalenti għas-sistema fl-Unjoni u li tagħmel is-sussidji mogħtija minn tali pajjiż terz inqas probabbli li joħolqu distorsjoni tas-suq intern skont it-tifsira ta' dan ir-Regolament. Jenħtieġ li għalhekk il-Kummissjoni tinkoraġġixxi lill-pajjiżi terzi biex jiżviluppaw tali sistemi ta' kontroll tas-sussidji, inkluż billi tikkonkludi u tinforza ftehimiet bilaterali li jinkludu dispożizzjonijiet sostantivi ta' kundizzjonijiet ekwivalenti ta' kompetizzjoni u billi tħeġġeġ lill-pajjiżi terzi jikkonformaw mal-obbligi ta' sussidju internazzjonali u jallinjaw mal-Unjoni dwar inizjattivi fir-rigward tat-titjib tar-regoli internazzjonali dwar


  is-sussidji u n-newtralità kompetittiva, b'mod partikolari fi ħdan id-WTO.
  Jenħtieġ li sussidji barranin li ma jaqbżux
  l-EUR 4
   miljun jitqiesu bħala mhux probabbli li joħolqu distorsjoni fis-suq intern skont it-tifsira ta' dan ir-Regolament.
  Jenħtieġ li l-Kummissjoni tabbozza u tippubblika linji gwida b'aktar dettalji għall-valutazzjoni tan-natura distorsiva ta' sussidju sabiex tipprovdi ċertezza legali għall-parteċipanti kollha fis-suq. Il-linji gwida jenħtieġ li jipprovdu wkoll eżempji u każijiet tipiċi ta' sussidji distorsivi u mhux distorsivi. |
| --- | --- |

(14)

Meta tapplika dawn l-indikaturi, il-Kummissjoni tista' tqis elementi differenti, bħad-daqs tas-sussidju f'termini assoluti jew f'relazzjoni mad-daqs tas-suq jew mal-valur tal-investiment. Pereżempju, konċentrazzjoni li fil-kuntest tagħha sussidju barrani jkopri parti sostanzjali mill-prezz tax-xiri tal-entità fil-mira, aktarx li jkun distorsiv. Bl-istess mod, is-sussidji barranin li jkopru parti sostanzjali tal-valur stmat ta' kuntratt li għandu jingħata fi proċedura ta' akkwist pubbliku x'aktarx li jikkawżaw distorsjonijiet. Jekk jingħata sussidju barrani għall-ispejjeż operatorji, jidher li jkun aktar probabbli li joħloq distorsjonijiet milli jekk jingħata għal spejjeż ta' investiment. Sussidji barranin li jingħataw lil impriżi żgħar u medji jistgħu jitqiesu anqas probabbli li joħolqu distorsjonijiet minn sussidji barranin lil impriżi kbar. Barra minn hekk, il-karatteristiċi tas-suq, u b'mod partikolari l-kundizzjonijiet kompetittivi fis-suq, bħall-ostakli għad-dħul, iridu jittieħdu inkonsiderazzjoni. Is-sussidji barranin li jwasslu għal kapaċità żejda billi jsostnu assi mhux ekonomiċi jew billi jinkoraġġixxu l-investiment fl-espansjonijiet tal-kapaċità li kieku mod ieħor ma kinux jinbnew
  jew jinxtraw
  aktarx li jikkawżaw distorsjonijiet. Sussidju barrani lil benefiċjarju li juri livell baxx ta' attività fis-suq intern, imkejjel pereżempju f'termini tal-fatturat miksub fl-Unjoni, huwa inqas probabbli li jikkawża distorsjonijiet minn sussidju barrani lil benefiċjarju li għandu livell ta' attività aktar sinifikanti fis-suq intern.
  L-evoluzzjoni tal-attività ekonomika tista' titqies ukoll biex il-Kummissjoni tkun tista' tieħu azzjoni meta l-livell ta' attività ta' impriża jkun żgħir, iżda jkun mistenni li jikber b'mod qawwi. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun tista' tikkunsidra fil-valutazzjoni tagħha ta' distorsjoni jekk pajjiż terz għandux sistema effettiva għall-kontroll ta' sussidji fis-seħħ li tkun mill-inqas ekwivalenti għas-sistema fl-Unjoni u li tagħmel is-sussidji mogħtija minn tali pajjiż terz inqas probabbli li joħolqu distorsjoni tas-suq intern skont it-tifsira ta' dan ir-Regolament. Jenħtieġ li għalhekk il-Kummissjoni tinkoraġġixxi lill-pajjiżi terzi biex jiżviluppaw tali sistemi ta' kontroll tas-sussidji, inkluż billi tikkonkludi u tinforza ftehimiet bilaterali li jinkludu dispożizzjonijiet sostantivi ta' kundizzjonijiet ekwivalenti ta' kompetizzjoni u billi tħeġġeġ lill-pajjiżi terzi jikkonformaw mal-obbligi ta' sussidju internazzjonali u jallinjaw mal-Unjoni dwar inizjattivi fir-rigward tat-titjib tar-regoli internazzjonali dwar


  is-sussidji u n-newtralità kompetittiva, b'mod partikolari fi ħdan id-WTO.
  Jenħtieġ li sussidji barranin li ma jaqbżux
  l-EUR 4
   miljun jitqiesu bħala mhux probabbli li joħolqu distorsjoni fis-suq intern skont it-tifsira ta' dan ir-Regolament.
  Jenħtieġ li l-Kummissjoni tabbozza u tippubblika linji gwida b'aktar dettalji għall-valutazzjoni tan-natura distorsiva ta' sussidju sabiex tipprovdi ċertezza legali għall-parteċipanti kollha fis-suq. Il-linji gwida jenħtieġ li jipprovdu wkoll eżempji u każijiet tipiċi ta' sussidji distorsivi u mhux distorsivi.

Emenda 10

Proposta għal regolament

Premessa 16

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (16) | Jenħtieġ li l-Kummissjoni tqis l-effetti pożittivi tas-sussidju barrani fuq l-iżvilupp tal-attività ekonomika sussidjata
  relevanti
  . Jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżen dawn l-effetti pożittivi kontra l-effetti negattivi ta' sussidju barrani f'termini ta' distorsjoni fis-suq intern sabiex tiddetermina, jekk applikabbli, il-miżura ta' rimedju xierqa jew taċċetta l-impenji. Dan l-eżerċizzju ta' bbilanċjar jista' wkoll iwassal għall-konklużjoni li ma għandha tiġi imposta l-ebda miżura ta' rimedju. Il-kategoriji ta' sussidji barranin li jitqiesu l-aktar probabbli li joħolqu distorsjoni fis-suq intern huma inqas probabbli li jkollhom aktar effetti pożittivi milli negattivi. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(16)

Jenħtieġ li l-Kummissjoni tqis l-effetti pożittivi tas-sussidju barrani fuq l-iżvilupp tal-attività ekonomika sussidjata
  relevanti
  . Jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżen dawn l-effetti pożittivi kontra l-effetti negattivi ta' sussidju barrani f'termini ta' distorsjoni fis-suq intern sabiex tiddetermina, jekk applikabbli, il-miżura ta' rimedju xierqa jew taċċetta l-impenji. Dan l-eżerċizzju ta' bbilanċjar jista' wkoll iwassal għall-konklużjoni li ma għandha tiġi imposta l-ebda miżura ta' rimedju. Il-kategoriji ta' sussidji barranin li jitqiesu l-aktar probabbli li joħolqu distorsjoni fis-suq intern huma inqas probabbli li jkollhom aktar effetti pożittivi milli negattivi.

| (16) | Jenħtieġ li l-Kummissjoni
  tkun tista'
  tqis l-effetti pożittivi tas-sussidju barrani fuq l-iżvilupp tal-attività ekonomika sussidjata
  rilevanti fuq is-suq intern u l-kontribut tiegħu għall-kisba tal-objettivi tal-ordni pubbliku, inklużi l-objettivi soċjali u ambjentali
  . Jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżen dawn l-effetti pożittivi kontra l-effetti negattivi ta' sussidju barrani f'termini ta' distorsjoni fis-suq intern sabiex tiddetermina, jekk applikabbli, il-miżura ta' rimedju xierqa jew taċċetta l-impenji.
  Jenħtieġ li dan l-eżerċizzju ta' bbilanċjar iqis l-effetti kemm fuq terminu qasir kif ukoll fit-tul u jsegwi l-objettiv ġenerali li jiġu indirizzati d-distorsjonijiet maħluqa mis-sussidji barranin. Fl-analiżi tagħha, il-Kummissjoni jenħtieġ li tqis il-prinċipji ġenerali applikati meta tiġi vvalutata l-kompatibbiltà tal-għajnuna mill-Istat mas-suq uniku.
  Dan l-eżerċizzju ta' bbilanċjar jista' wkoll iwassal għall-konklużjoni li ma għandha tiġi imposta l-ebda miżura ta' rimedju. Il-kategoriji ta' sussidji barranin li jitqiesu l-aktar probabbli li joħolqu distorsjoni fis-suq intern huma inqas probabbli li jkollhom aktar effetti pożittivi milli negattivi.
  Jenħtieġ li l-Kummissjoni tqis ukoll l-effetti pożittivi tas-sussidji mogħtija biex jirrimedjaw taqlib serju nazzjonali jew globali tal-ekonomija, bħal dawk ikkawżati minn kriżijiet tas-saħħa globali. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżviluppa linji gwida dwar l-applikazzjoni tat-test tal-ibbilanċjar, inkluż dwar il-kriterji li għandhom jintużaw. |
| --- | --- |

(16)

Jenħtieġ li l-Kummissjoni
  tkun tista'
  tqis l-effetti pożittivi tas-sussidju barrani fuq l-iżvilupp tal-attività ekonomika sussidjata
  rilevanti fuq is-suq intern u l-kontribut tiegħu għall-kisba tal-objettivi tal-ordni pubbliku, inklużi l-objettivi soċjali u ambjentali
  . Jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżen dawn l-effetti pożittivi kontra l-effetti negattivi ta' sussidju barrani f'termini ta' distorsjoni fis-suq intern sabiex tiddetermina, jekk applikabbli, il-miżura ta' rimedju xierqa jew taċċetta l-impenji.
  Jenħtieġ li dan l-eżerċizzju ta' bbilanċjar iqis l-effetti kemm fuq terminu qasir kif ukoll fit-tul u jsegwi l-objettiv ġenerali li jiġu indirizzati d-distorsjonijiet maħluqa mis-sussidji barranin. Fl-analiżi tagħha, il-Kummissjoni jenħtieġ li tqis il-prinċipji ġenerali applikati meta tiġi vvalutata l-kompatibbiltà tal-għajnuna mill-Istat mas-suq uniku.
  Dan l-eżerċizzju ta' bbilanċjar jista' wkoll iwassal għall-konklużjoni li ma għandha tiġi imposta l-ebda miżura ta' rimedju. Il-kategoriji ta' sussidji barranin li jitqiesu l-aktar probabbli li joħolqu distorsjoni fis-suq intern huma inqas probabbli li jkollhom aktar effetti pożittivi milli negattivi.
  Jenħtieġ li l-Kummissjoni tqis ukoll l-effetti pożittivi tas-sussidji mogħtija biex jirrimedjaw taqlib serju nazzjonali jew globali tal-ekonomija, bħal dawk ikkawżati minn kriżijiet tas-saħħa globali. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżviluppa linji gwida dwar l-applikazzjoni tat-test tal-ibbilanċjar, inkluż dwar il-kriterji li għandhom jintużaw.

Emenda 11

Proposta għal regolament

Premessa 20a (ġdida)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| | (20a) | L-impriża li tkun qed tiġi investigata tista' toffri li tinnotifika lill-Kummissjoni, jew il-Kummissjoni tista' tirrikjedi lill-impriżi kkonċernati li jinnotifikawha dwar il-parteċipazzjoni tagħhom fi proċeduri futuri ta' akkwist pubbliku fl-Unjoni għal perjodu ta' żmien xieraq. Is-sottomissjoni ta' tali notifika, jew ir-rispons jew in-nuqqas ta' rispons mill-Kummissjoni ma jistgħux jagħtu lok għal aspettattivi leġittimi min-naħa tal-impriża li l-Kummissjoni ma tistax tibda aktar tard investigazzjoni ta' sussidji barranin eventwali lill-impriża li tkun qed tipparteċipa fil-proċedura ta' akkwist pubbliku. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(20a)

L-impriża li tkun qed tiġi investigata tista' toffri li tinnotifika lill-Kummissjoni, jew il-Kummissjoni tista' tirrikjedi lill-impriżi kkonċernati li jinnotifikawha dwar il-parteċipazzjoni tagħhom fi proċeduri futuri ta' akkwist pubbliku fl-Unjoni għal perjodu ta' żmien xieraq. Is-sottomissjoni ta' tali notifika, jew ir-rispons jew in-nuqqas ta' rispons mill-Kummissjoni ma jistgħux jagħtu lok għal aspettattivi leġittimi min-naħa tal-impriża li l-Kummissjoni ma tistax tibda aktar tard investigazzjoni ta' sussidji barranin eventwali lill-impriża li tkun qed tipparteċipa fil-proċedura ta' akkwist pubbliku.

Emenda 12

Proposta għal regolament

Premessa 21

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (21) | Jenħtieġ li l-Kummissjoni jkollha s-setgħa li, fuq inizjattiva tagħha stess, teżamina kwalunkwe informazzjoni dwar sussidji barranin. Għal dan il-għan, huwa meħtieġ li tiġi stabbilita proċedura li tikkonsisti f'żewġ stadji, jiġifieri rieżami preliminari u investigazzjoni fil-fond. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(21)

Jenħtieġ li l-Kummissjoni jkollha s-setgħa li, fuq inizjattiva tagħha stess, teżamina kwalunkwe informazzjoni dwar sussidji barranin. Għal dan il-għan, huwa meħtieġ li tiġi stabbilita proċedura li tikkonsisti f'żewġ stadji, jiġifieri rieżami preliminari u investigazzjoni fil-fond.

| (21) | Jenħtieġ li l-Kummissjoni jkollha s-setgħa li, fuq inizjattiva tagħha stess, teżamina kwalunkwe informazzjoni dwar sussidji barranin. Għal dan il-għan, huwa meħtieġ li tiġi stabbilita proċedura li tikkonsisti f'żewġ stadji, jiġifieri rieżami preliminari u investigazzjoni fil-fond.
  Il-Kummissjoni jenħtieġ li tippubblika gwida dwar il-kriterji biex tinfetaħ proċedura bħal din. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun tista' taġixxi fuq informazzjoni li tirċievi minn kwalunkwe sors rilevanti, inklużi l-Istati Membri u l-impriżi jew is-sħab soċjali madwar l-UE. Il-Kummissjoni jenħtieġ li tistabbilixxi punt ta' kuntatt għal dak il-għan. |
| --- | --- |

(21)

Jenħtieġ li l-Kummissjoni jkollha s-setgħa li, fuq inizjattiva tagħha stess, teżamina kwalunkwe informazzjoni dwar sussidji barranin. Għal dan il-għan, huwa meħtieġ li tiġi stabbilita proċedura li tikkonsisti f'żewġ stadji, jiġifieri rieżami preliminari u investigazzjoni fil-fond.
  Il-Kummissjoni jenħtieġ li tippubblika gwida dwar il-kriterji biex tinfetaħ proċedura bħal din. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun tista' taġixxi fuq informazzjoni li tirċievi minn kwalunkwe sors rilevanti, inklużi l-Istati Membri u l-impriżi jew is-sħab soċjali madwar l-UE. Il-Kummissjoni jenħtieġ li tistabbilixxi punt ta' kuntatt għal dak il-għan.

Emenda 13

Proposta għal regolament

Premessa 22

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (22) | Jenħtieġ li l-Kummissjoni tingħata setgħat investigattivi
  adegwati
  biex tiġbor l-informazzjoni kollha meħtieġa. Għaldaqstant jenħtieġ li jkollha s-setgħa li titlob informazzjoni minn kwalunkwe impriża jew assoċjazzjoni ta' impriżi matul il-proċedura kollha kemm hi. Barra minn hekk, il-Kummissjoni għandu jkollha s-setgħa li timponi multi u ħlasijiet perjodiċi ta' penali għal nuqqas ta' forniment f'waqtu tal-informazzjoni mitluba jew għall-għoti ta' informazzjoni mhux kompluta, skorretta jew qarrieqa. Il-Kummissjoni tista' wkoll tindirizza mistoqsijiet lill-Istati Membri jew lil pajjiżi terzi. Barra minn hekk, jenħtieġ li l-Kummissjoni jkollha s-setgħa li tagħmel żjarat għall-ġbir ta' informazzjoni fil-bini tal-Unjoni tal-impriża, jew, soġġett għal qbil
  mill-impriża u
  mill-pajjiż terz ikkonċernat, fil-bini tal-impriża fil-pajjiż terz. Il-Kummissjoni
  għandu
  jkollha wkoll is-setgħa li tieħu deċiżjonijiet abbażi tal-fatti disponibbli jekk l-impriża inkwistjoni ma tikkooperax. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(22)

Jenħtieġ li l-Kummissjoni tingħata setgħat investigattivi
  adegwati
  biex tiġbor l-informazzjoni kollha meħtieġa. Għaldaqstant jenħtieġ li jkollha s-setgħa li titlob informazzjoni minn kwalunkwe impriża jew assoċjazzjoni ta' impriżi matul il-proċedura kollha kemm hi. Barra minn hekk, il-Kummissjoni għandu jkollha s-setgħa li timponi multi u ħlasijiet perjodiċi ta' penali għal nuqqas ta' forniment f'waqtu tal-informazzjoni mitluba jew għall-għoti ta' informazzjoni mhux kompluta, skorretta jew qarrieqa. Il-Kummissjoni tista' wkoll tindirizza mistoqsijiet lill-Istati Membri jew lil pajjiżi terzi. Barra minn hekk, jenħtieġ li l-Kummissjoni jkollha s-setgħa li tagħmel żjarat għall-ġbir ta' informazzjoni fil-bini tal-Unjoni tal-impriża, jew, soġġett għal qbil
  mill-impriża u
  mill-pajjiż terz ikkonċernat, fil-bini tal-impriża fil-pajjiż terz. Il-Kummissjoni
  għandu
  jkollha wkoll is-setgħa li tieħu deċiżjonijiet abbażi tal-fatti disponibbli jekk l-impriża inkwistjoni ma tikkooperax.

| (22) | Jenħtieġ li l-Kummissjoni tingħata setgħat investigattivi
  u riżorsi xierqa
  biex tiġbor l-informazzjoni kollha meħtieġa. Għaldaqstant jenħtieġ li jkollha s-setgħa li titlob informazzjoni minn kwalunkwe impriża jew assoċjazzjoni ta' impriżi matul il-proċedura kollha kemm hi. Barra minn hekk, il-Kummissjoni għandu jkollha s-setgħa li timponi multi u ħlasijiet perjodiċi ta' penali għal nuqqas ta' forniment f'waqtu tal-informazzjoni mitluba jew għall-għoti ta' informazzjoni mhux kompluta, skorretta jew qarrieqa.
  Sabiex jissaħħaħ il-karattru dissważiv ta' dan ir-Regolament, jenħtieġ li jkun hemm il-possibbiltà li jiġu applikati miżuri ta' rimedju, impenji, multi u pagamenti perjodiċi ta' penali fl-istess ħin jekk ikun meħtieġ.
  Il-Kummissjoni tista' wkoll tindirizza mistoqsijiet lill-Istati Membri jew lil pajjiżi terzi. Barra minn hekk, jenħtieġ li l-Kummissjoni jkollha s-setgħa li tagħmel żjarat għall-ġbir ta' informazzjoni fil-bini tal-Unjoni tal-impriża, jew, soġġett għal qbil mill-pajjiż terz ikkonċernat, fil-bini tal-impriża fil-pajjiż terz. Il-Kummissjoni
  jenħtieġ li
  jkollha wkoll is-setgħa li tieħu deċiżjonijiet abbażi tal-fatti disponibbli jekk l-impriża inkwistjoni ma tikkooperax. |
| --- | --- |

(22)

Jenħtieġ li l-Kummissjoni tingħata setgħat investigattivi
  u riżorsi xierqa
  biex tiġbor l-informazzjoni kollha meħtieġa. Għaldaqstant jenħtieġ li jkollha s-setgħa li titlob informazzjoni minn kwalunkwe impriża jew assoċjazzjoni ta' impriżi matul il-proċedura kollha kemm hi. Barra minn hekk, il-Kummissjoni għandu jkollha s-setgħa li timponi multi u ħlasijiet perjodiċi ta' penali għal nuqqas ta' forniment f'waqtu tal-informazzjoni mitluba jew għall-għoti ta' informazzjoni mhux kompluta, skorretta jew qarrieqa.
  Sabiex jissaħħaħ il-karattru dissważiv ta' dan ir-Regolament, jenħtieġ li jkun hemm il-possibbiltà li jiġu applikati miżuri ta' rimedju, impenji, multi u pagamenti perjodiċi ta' penali fl-istess ħin jekk ikun meħtieġ.
  Il-Kummissjoni tista' wkoll tindirizza mistoqsijiet lill-Istati Membri jew lil pajjiżi terzi. Barra minn hekk, jenħtieġ li l-Kummissjoni jkollha s-setgħa li tagħmel żjarat għall-ġbir ta' informazzjoni fil-bini tal-Unjoni tal-impriża, jew, soġġett għal qbil mill-pajjiż terz ikkonċernat, fil-bini tal-impriża fil-pajjiż terz. Il-Kummissjoni
  jenħtieġ li
  jkollha wkoll is-setgħa li tieħu deċiżjonijiet abbażi tal-fatti disponibbli jekk l-impriża inkwistjoni ma tikkooperax.

Emenda 14

Proposta għal regolament

Premessa 26

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (26) | Jenħtieġ li l-Kummissjoni jkollha l-istrumenti xierqa biex tiżgura l-effettività tal-impenji u l-miżuri ta' rimedju. Jekk l-impriża kkonċernata ma tikkonformax ma' deċiżjoni b'impenji, deċiżjoni li timponi miżuri ta' rimedju, jew deċiżjoni li tordna miżuri interim, jenħtieġ li l-Kummissjoni jkollha s-setgħa li timponi multi u ħlasijiet perjodiċi ta' penali. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(26)

Jenħtieġ li l-Kummissjoni jkollha l-istrumenti xierqa biex tiżgura l-effettività tal-impenji u l-miżuri ta' rimedju. Jekk l-impriża kkonċernata ma tikkonformax ma' deċiżjoni b'impenji, deċiżjoni li timponi miżuri ta' rimedju, jew deċiżjoni li tordna miżuri interim, jenħtieġ li l-Kummissjoni jkollha s-setgħa li timponi multi u ħlasijiet perjodiċi ta' penali.

| (26) | Jenħtieġ li l-Kummissjoni jkollha l-istrumenti xierqa biex tiżgura l-effettività tal-impenji u l-miżuri ta' rimedju. Jekk l-impriża kkonċernata ma tikkonformax ma' deċiżjoni b'impenji, deċiżjoni li timponi miżuri ta' rimedju, jew deċiżjoni li tordna miżuri interim, jenħtieġ li l-Kummissjoni jkollha s-setgħa li timponi multi u ħlasijiet perjodiċi ta' penali
  ta' natura dissważiva biżżejjed. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tqis każijiet ta' nuqqas ta' konformità ripetut meta timponi tali multi u ħlasijiet perjodiċi ta' penali. Il-Kummissjoni jenħtieġ li tirrieżamina l-effettività tal-miżuri. |
| --- | --- |

(26)

Jenħtieġ li l-Kummissjoni jkollha l-istrumenti xierqa biex tiżgura l-effettività tal-impenji u l-miżuri ta' rimedju. Jekk l-impriża kkonċernata ma tikkonformax ma' deċiżjoni b'impenji, deċiżjoni li timponi miżuri ta' rimedju, jew deċiżjoni li tordna miżuri interim, jenħtieġ li l-Kummissjoni jkollha s-setgħa li timponi multi u ħlasijiet perjodiċi ta' penali
  ta' natura dissważiva biżżejjed. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tqis każijiet ta' nuqqas ta' konformità ripetut meta timponi tali multi u ħlasijiet perjodiċi ta' penali. Il-Kummissjoni jenħtieġ li tirrieżamina l-effettività tal-miżuri.

Emenda 15

Proposta għal regolament

Premessa 31

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (31) | Taħt il-livelli limitu ta' notifika, il-Kummissjoni
  tista'
  tirrikjedi n-notifika ta' konċentrazzjonijiet potenzjalment sussidjati li kienu għadhom ma ġewx implimentati jew in-notifika ta' offerti potenzjalment sussidjati qabel l-għoti ta' kuntratt pubbliku, jekk tqis li l-konċentrazzjoni jew l-offerta
  tkun timmerita
  rieżami ex ante minħabba l-impatt tagħha fl-Unjoni. Il-Kummissjoni
  għandu
  jkollha wkoll il-possibbiltà li twettaq rieżami fuq inizjattiva tagħha stess ta' konċentrazzjonijiet diġà implimentati jew kuntratti pubbliċi li jkunu ngħataw. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(31)

Taħt il-livelli limitu ta' notifika, il-Kummissjoni
  tista'
  tirrikjedi n-notifika ta' konċentrazzjonijiet potenzjalment sussidjati li kienu għadhom ma ġewx implimentati jew in-notifika ta' offerti potenzjalment sussidjati qabel l-għoti ta' kuntratt pubbliku, jekk tqis li l-konċentrazzjoni jew l-offerta
  tkun timmerita
  rieżami ex ante minħabba l-impatt tagħha fl-Unjoni. Il-Kummissjoni
  għandu
  jkollha wkoll il-possibbiltà li twettaq rieżami fuq inizjattiva tagħha stess ta' konċentrazzjonijiet diġà implimentati jew kuntratti pubbliċi li jkunu ngħataw.

| (31) | Taħt il-livelli limitu ta' notifika, il-Kummissjoni
  jenħtieġ li
  tirrikjedi n-notifika ta' konċentrazzjonijiet potenzjalment sussidjati li kienu għadhom ma ġewx implimentati jew in-notifika ta' offerti potenzjalment sussidjati qabel l-għoti ta' kuntratt pubbliku, jekk tqis li l-konċentrazzjoni jew l-offerta
  jkun ħaqqa
  rieżami ex ante minħabba l-impatt tagħha fl-Unjoni. Il-Kummissjoni
  jenħtieġ li
  jkollha wkoll il-possibbiltà li twettaq rieżami fuq inizjattiva tagħha stess ta' konċentrazzjonijiet diġà implimentati jew kuntratti pubbliċi li jkunu ngħataw. |
| --- | --- |

(31)

Taħt il-livelli limitu ta' notifika, il-Kummissjoni
  jenħtieġ li
  tirrikjedi n-notifika ta' konċentrazzjonijiet potenzjalment sussidjati li kienu għadhom ma ġewx implimentati jew in-notifika ta' offerti potenzjalment sussidjati qabel l-għoti ta' kuntratt pubbliku, jekk tqis li l-konċentrazzjoni jew l-offerta
  jkun ħaqqa
  rieżami ex ante minħabba l-impatt tagħha fl-Unjoni. Il-Kummissjoni
  jenħtieġ li
  jkollha wkoll il-possibbiltà li twettaq rieżami fuq inizjattiva tagħha stess ta' konċentrazzjonijiet diġà implimentati jew kuntratti pubbliċi li jkunu ngħataw.

Emenda 16

Proposta għal regolament

Premessa 32a (ġdida)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| | (32a) | Fil-kuntest tal-mekkaniżmu ta' rieżami ex ante għall-konċentrazzjonijiet, jenħtieġ li l-impriżi kkonċernati jkunu jistgħu jitolbu konsultazzjonijiet ta' qabel in-notifika mal-Kummissjoni abbażi tal-bona fide, bl-għan esklużiv li jirċievu gwida dwar jekk ikunux intlaħqu jew le l-livelli limitu formali ta' notifika. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(32a)

Fil-kuntest tal-mekkaniżmu ta' rieżami ex ante għall-konċentrazzjonijiet, jenħtieġ li l-impriżi kkonċernati jkunu jistgħu jitolbu konsultazzjonijiet ta' qabel in-notifika mal-Kummissjoni abbażi tal-bona fide, bl-għan esklużiv li jirċievu gwida dwar jekk ikunux intlaħqu jew le l-livelli limitu formali ta' notifika.

Emenda 17

Proposta għal regolament

Premessa 35

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (35) | Jenħtieġ li jiġi żgurat li l-prinċipji li jirregolaw l-akkwist pubbliku, partikolarment il-proporzjonalità, in-nondiskriminazzjoni, it-trattament indaqs, u t-trasparenza, jiġu rrispettati fir-rigward tal-impriżi kollha involuti fil-proċedura tal-akkwist pubbliku, irrispettivament mill-investigazzjonijiet mibdija u pendenti bis-saħħa ta' dan ir-Regolament. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(35)

Jenħtieġ li jiġi żgurat li l-prinċipji li jirregolaw l-akkwist pubbliku, partikolarment il-proporzjonalità, in-nondiskriminazzjoni, it-trattament indaqs, u t-trasparenza, jiġu rrispettati fir-rigward tal-impriżi kollha involuti fil-proċedura tal-akkwist pubbliku, irrispettivament mill-investigazzjonijiet mibdija u pendenti bis-saħħa ta' dan ir-Regolament.

| (35) | Jenħtieġ li jiġi żgurat li l-prinċipji li jirregolaw l-akkwist pubbliku, partikolarment il-proporzjonalità, in-nondiskriminazzjoni, it-trattament indaqs, u t-trasparenza, jiġu rrispettati fir-rigward tal-impriżi kollha involuti fil-proċedura tal-akkwist pubbliku, irrispettivament mill-investigazzjonijiet mibdija u pendenti bis-saħħa ta' dan ir-Regolament.
  Dan ir-Regolament huwa mingħajr preġudizzju għad-Direttivi 2014/23/UE, 2014/24/UE u 2014/25/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill fir-rigward tal-obbligi applikabbli fl-oqsma tal-liġi ambjentali, soċjali u tax-xogħol. |
| --- | --- |

(35)

Jenħtieġ li jiġi żgurat li l-prinċipji li jirregolaw l-akkwist pubbliku, partikolarment il-proporzjonalità, in-nondiskriminazzjoni, it-trattament indaqs, u t-trasparenza, jiġu rrispettati fir-rigward tal-impriżi kollha involuti fil-proċedura tal-akkwist pubbliku, irrispettivament mill-investigazzjonijiet mibdija u pendenti bis-saħħa ta' dan ir-Regolament.
  Dan ir-Regolament huwa mingħajr preġudizzju għad-Direttivi 2014/23/UE, 2014/24/UE u 2014/25/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill fir-rigward tal-obbligi applikabbli fl-oqsma tal-liġi ambjentali, soċjali u tax-xogħol.

Emenda 18

Proposta għal regolament

Premessa 36

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (36) | Is-sussidji barranin li jippermettu lil impriża tissottometti offerta li tkun indebitament vantaġġuża fir-rigward tax-xogħlijiet, il-provvisti jew is-servizzi kkonċernati jenħtieġ li jitqiesu li effettivament jew potenzjalment joħolqu distorsjoni fi proċedura ta' akkwist pubbliku. Jenħtieġ għalhekk li dawn id-distorsjonijiet jiġu vvalutati abbażi tas-sett mhux eżawrjenti ta' indikaturi deskritti fil-premessi (13) u (14) kif ukoll abbażi tal-kunċett ta' offerta indebitament vantaġġuża. Jenħtieġ li l-indikaturi jippermettu li jiddeterminaw kif sussidju barrani joħloq distorsjoni fil-kompetizzjoni billi jtejjeb il-pożizzjoni kompetittiva ta' impriża u jippermettilha tippreżenta offerta indebitament vantaġġuża. L-impriżi jenħtieġ li jingħataw l-opportunità li jiġġustifikaw li l-offerta mhijiex indebitament vantaġġuża, u inkluż billi jippreżentaw l-elementi msemmija fl-Artikolu 69(2) tad-Direttiva 2014/24/UE. Il-projbizzjoni tal-għoti jenħtieġ li tapplika biss meta n-natura vantaġġuża tal-offerta li tibbenefika minn sussidji barranin ma tkunx tista' tiġi ġġustifikata, l-offerta tingħata l-kuntratt u l-impriża offerenti ma offrietx impenji meqjusa xierqa u suffiċjenti biex ineħħu d-distorsjoni effettivament u għalkollox. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(36)

Is-sussidji barranin li jippermettu lil impriża tissottometti offerta li tkun indebitament vantaġġuża fir-rigward tax-xogħlijiet, il-provvisti jew is-servizzi kkonċernati jenħtieġ li jitqiesu li effettivament jew potenzjalment joħolqu distorsjoni fi proċedura ta' akkwist pubbliku. Jenħtieġ għalhekk li dawn id-distorsjonijiet jiġu vvalutati abbażi tas-sett mhux eżawrjenti ta' indikaturi deskritti fil-premessi (13) u (14) kif ukoll abbażi tal-kunċett ta' offerta indebitament vantaġġuża. Jenħtieġ li l-indikaturi jippermettu li jiddeterminaw kif sussidju barrani joħloq distorsjoni fil-kompetizzjoni billi jtejjeb il-pożizzjoni kompetittiva ta' impriża u jippermettilha tippreżenta offerta indebitament vantaġġuża. L-impriżi jenħtieġ li jingħataw l-opportunità li jiġġustifikaw li l-offerta mhijiex indebitament vantaġġuża, u inkluż billi jippreżentaw l-elementi msemmija fl-Artikolu 69(2) tad-Direttiva 2014/24/UE. Il-projbizzjoni tal-għoti jenħtieġ li tapplika biss meta n-natura vantaġġuża tal-offerta li tibbenefika minn sussidji barranin ma tkunx tista' tiġi ġġustifikata, l-offerta tingħata l-kuntratt u l-impriża offerenti ma offrietx impenji meqjusa xierqa u suffiċjenti biex ineħħu d-distorsjoni effettivament u għalkollox.

| (36) | Is-sussidji barranin li jippermettu lil impriża tissottometti offerta li tkun indebitament vantaġġuża fir-rigward tax-xogħlijiet, il-provvisti jew is-servizzi kkonċernati jenħtieġ li jitqiesu li effettivament jew potenzjalment joħolqu distorsjoni fi proċedura ta' akkwist pubbliku. Jenħtieġ għalhekk li dawn id-distorsjonijiet jiġu vvalutati abbażi tas-sett mhux eżawrjenti ta' indikaturi deskritti fil-premessi (13) u (14) kif ukoll abbażi tal-kunċett ta' offerta indebitament vantaġġuża. Jenħtieġ li l-indikaturi jippermettu li jiddeterminaw kif sussidju barrani joħloq distorsjoni fil-kompetizzjoni billi jtejjeb il-pożizzjoni kompetittiva ta' impriża u jippermettilha tippreżenta offerta indebitament vantaġġuża. L-impriżi jenħtieġ li jingħataw l-opportunità li jiġġustifikaw li l-offerta mhijiex indebitament vantaġġuża, u inkluż billi jippreżentaw l-elementi msemmija fl-Artikolu 69(2) tad-Direttiva 2014/24/UE. Il-projbizzjoni tal-għoti jenħtieġ li tapplika biss meta n-natura vantaġġuża tal-offerta li tibbenefika minn sussidji barranin ma tkunx tista' tiġi ġġustifikata, l-offerta tingħata l-kuntratt u l-impriża offerenti ma offrietx impenji meqjusa xierqa u suffiċjenti biex ineħħu d-distorsjoni effettivament u għalkollox.
  L-adozzjoni ta' deċiżjoni li tipprojbixxi l-għoti tal-kuntratt tirriżulta fl-esklużjoni tal-impriża kkonċernata mill-parteċipazzjoni fil-proċedura tal-akkwist pubbliku. |
| --- | --- |

(36)

Is-sussidji barranin li jippermettu lil impriża tissottometti offerta li tkun indebitament vantaġġuża fir-rigward tax-xogħlijiet, il-provvisti jew is-servizzi kkonċernati jenħtieġ li jitqiesu li effettivament jew potenzjalment joħolqu distorsjoni fi proċedura ta' akkwist pubbliku. Jenħtieġ għalhekk li dawn id-distorsjonijiet jiġu vvalutati abbażi tas-sett mhux eżawrjenti ta' indikaturi deskritti fil-premessi (13) u (14) kif ukoll abbażi tal-kunċett ta' offerta indebitament vantaġġuża. Jenħtieġ li l-indikaturi jippermettu li jiddeterminaw kif sussidju barrani joħloq distorsjoni fil-kompetizzjoni billi jtejjeb il-pożizzjoni kompetittiva ta' impriża u jippermettilha tippreżenta offerta indebitament vantaġġuża. L-impriżi jenħtieġ li jingħataw l-opportunità li jiġġustifikaw li l-offerta mhijiex indebitament vantaġġuża, u inkluż billi jippreżentaw l-elementi msemmija fl-Artikolu 69(2) tad-Direttiva 2014/24/UE. Il-projbizzjoni tal-għoti jenħtieġ li tapplika biss meta n-natura vantaġġuża tal-offerta li tibbenefika minn sussidji barranin ma tkunx tista' tiġi ġġustifikata, l-offerta tingħata l-kuntratt u l-impriża offerenti ma offrietx impenji meqjusa xierqa u suffiċjenti biex ineħħu d-distorsjoni effettivament u għalkollox.
  L-adozzjoni ta' deċiżjoni li tipprojbixxi l-għoti tal-kuntratt tirriżulta fl-esklużjoni tal-impriża kkonċernata mill-parteċipazzjoni fil-proċedura tal-akkwist pubbliku.

Emenda 19

Proposta għal regolament

Premessa 37

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (37) | Meta titqies in-natura tal-mekkaniżmu ta' rieżami ex ante għall-konċentrazzjonijiet u l-għoti ta' kuntratti pubbliċi, u l-ħtieġa taċ-ċertezza tad-dritt rigward dawn it-tranżazzjonijiet speċifiċi, konċentrazzjoni jew offerta għal akkwist pubbliku notifikati u vvalutati taħt il-proċeduri rispettivi ma jistgħux jerġgħu jiġu rieżaminati mill-Kummissjoni fuq inizjattiva tagħha stess. Il-kontribuzzjonijiet finanzjarji li l-Kummissjoni tkun ġiet infurmata dwarhom permezz tal-proċedura ta' notifika jistgħu madankollu jkunu rilevanti barra mill-konċentrazzjoni jew il-proċedura tal-akkwist. Sabiex tiġbor informazzjoni dwar sussidji barranin, jenħtieġ li l-Kummissjoni jkollha l-possibbiltà li tniedi investigazzjonijiet rigward setturi speċifiċi tal-ekonomija, tipi partikolari ta' attività ekonomika jew l-użu ta' strumenti ta' sussidju barranin partikolari. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(37)

Meta titqies in-natura tal-mekkaniżmu ta' rieżami ex ante għall-konċentrazzjonijiet u l-għoti ta' kuntratti pubbliċi, u l-ħtieġa taċ-ċertezza tad-dritt rigward dawn it-tranżazzjonijiet speċifiċi, konċentrazzjoni jew offerta għal akkwist pubbliku notifikati u vvalutati taħt il-proċeduri rispettivi ma jistgħux jerġgħu jiġu rieżaminati mill-Kummissjoni fuq inizjattiva tagħha stess. Il-kontribuzzjonijiet finanzjarji li l-Kummissjoni tkun ġiet infurmata dwarhom permezz tal-proċedura ta' notifika jistgħu madankollu jkunu rilevanti barra mill-konċentrazzjoni jew il-proċedura tal-akkwist. Sabiex tiġbor informazzjoni dwar sussidji barranin, jenħtieġ li l-Kummissjoni jkollha l-possibbiltà li tniedi investigazzjonijiet rigward setturi speċifiċi tal-ekonomija, tipi partikolari ta' attività ekonomika jew l-użu ta' strumenti ta' sussidju barranin partikolari.

| (37) | Meta titqies in-natura tal-mekkaniżmu ta' rieżami ex ante għall-konċentrazzjonijiet u l-għoti ta' kuntratti pubbliċi, u l-ħtieġa taċ-ċertezza tad-dritt rigward dawn it-tranżazzjonijiet speċifiċi, konċentrazzjoni jew offerta għal akkwist pubbliku notifikati u vvalutati taħt il-proċeduri rispettivi ma jistgħux jerġgħu jiġu rieżaminati mill-Kummissjoni fuq inizjattiva tagħha stess. Il-kontribuzzjonijiet finanzjarji li l-Kummissjoni tkun ġiet infurmata dwarhom permezz tal-proċedura ta' notifika jistgħu madankollu jkunu rilevanti barra mill-konċentrazzjoni jew il-proċedura tal-akkwist. Sabiex tiġbor informazzjoni dwar sussidji barranin, jenħtieġ li l-Kummissjoni jkollha l-possibbiltà li tniedi investigazzjonijiet rigward setturi speċifiċi tal-ekonomija, tipi partikolari ta' attività ekonomika jew l-użu ta' strumenti ta' sussidju barranin partikolari.
  Il-Kummissjoni jenħtieġ li tkun tista' tuża l-informazzjoni miksuba minn tali investigazzjonijiet tas-suq biex tagħmel rieżami ta' ċerti tranżazzjonijiet fil-qafas tal-proċeduri skont dan ir-Regolament. |
| --- | --- |

(37)

Meta titqies in-natura tal-mekkaniżmu ta' rieżami ex ante għall-konċentrazzjonijiet u l-għoti ta' kuntratti pubbliċi, u l-ħtieġa taċ-ċertezza tad-dritt rigward dawn it-tranżazzjonijiet speċifiċi, konċentrazzjoni jew offerta għal akkwist pubbliku notifikati u vvalutati taħt il-proċeduri rispettivi ma jistgħux jerġgħu jiġu rieżaminati mill-Kummissjoni fuq inizjattiva tagħha stess. Il-kontribuzzjonijiet finanzjarji li l-Kummissjoni tkun ġiet infurmata dwarhom permezz tal-proċedura ta' notifika jistgħu madankollu jkunu rilevanti barra mill-konċentrazzjoni jew il-proċedura tal-akkwist. Sabiex tiġbor informazzjoni dwar sussidji barranin, jenħtieġ li l-Kummissjoni jkollha l-possibbiltà li tniedi investigazzjonijiet rigward setturi speċifiċi tal-ekonomija, tipi partikolari ta' attività ekonomika jew l-użu ta' strumenti ta' sussidju barranin partikolari.
  Il-Kummissjoni jenħtieġ li tkun tista' tuża l-informazzjoni miksuba minn tali investigazzjonijiet tas-suq biex tagħmel rieżami ta' ċerti tranżazzjonijiet fil-qafas tal-proċeduri skont dan ir-Regolament.

Emenda 20

Proposta għal regolament

Premessa 43

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (43) | L-implimentazzjoni ta' dan ir-Regolament mill-Unjoni jenħtieġ li tkun konformi mad-dritt tal-Unjoni, mal-Ftehim tad-WTO u tkun konsistenti mal-impenji li jkunu saru skont ftehimiet kummerċjali u ta' investiment oħra li l-Unjoni jew l-Istati Membri jkunu partijiet tagħhom. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(43)

L-implimentazzjoni ta' dan ir-Regolament mill-Unjoni jenħtieġ li tkun konformi mad-dritt tal-Unjoni, mal-Ftehim tad-WTO u tkun konsistenti mal-impenji li jkunu saru skont ftehimiet kummerċjali u ta' investiment oħra li l-Unjoni jew l-Istati Membri jkunu partijiet tagħhom.

| (43) | L-implimentazzjoni ta' dan ir-Regolament mill-Unjoni jenħtieġ li tkun konformi mad-dritt tal-Unjoni, mal-Ftehim tad-WTO u tkun konsistenti mal-impenji li jkunu saru skont ftehimiet kummerċjali u ta' investiment oħra li l-Unjoni jew l-Istati Membri jkunu partijiet tagħhom.
  Dan ir-Regolament jenħtieġ li jkun mingħajr preġudizzju għall-iżvilupp ta' regoli multilaterali biex jiġu indirizzati s-sussidji distorsivi. |
| --- | --- |

(43)

L-implimentazzjoni ta' dan ir-Regolament mill-Unjoni jenħtieġ li tkun konformi mad-dritt tal-Unjoni, mal-Ftehim tad-WTO u tkun konsistenti mal-impenji li jkunu saru skont ftehimiet kummerċjali u ta' investiment oħra li l-Unjoni jew l-Istati Membri jkunu partijiet tagħhom.
  Dan ir-Regolament jenħtieġ li jkun mingħajr preġudizzju għall-iżvilupp ta' regoli multilaterali biex jiġu indirizzati s-sussidji distorsivi.

Emenda 21

Proposta għal regolament

Premessa 43a (ġdida)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| | (43a) | Sabiex jitħeġġeġ l-iżvilupp ta' regoli multilaterali biex jiġu indirizzati s-sussidji distorsivi u l-kawżi fundamentali tagħhom, huwa meħtieġ li jiġi stabbilit djalogu ma' pajjiżi terzi. Meta l-Kummissjoni tiskopri jew tissuspetta l-eżistenza ta' sussidji barranin, distortivi u sistemiċi, jenħtieġ li tkun tista' tidħol fi djalogu mal-pajjiż terz inkwistjoni biex tesplora għażliet immirati lejn il-kisba tal-waqfien jew il-modifika tas-sussidji distortivi bil-ħsieb li jiġu eliminati l-effetti distorsivi tagħhom fis-suq intern. Fejn ftehim bilaterali bejn l-Unjoni u pajjiż terz jipprevedi mekkaniżmu ta' konsultazzjoni li jkopri sussidji barranin, distortivi u sistemiċi li jidħlu fil-kamp ta' applikazzjoni ta' dan ir-Regolament, dan il-mekkaniżmu jenħtieġ li jintuża biex jiffaċilita d-djalogu ma' pajjiż terz. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun tista' wkoll tagħmel ħilitha biex tikseb il-waqfien jew il-modifika tas-sussidji barranin u distortivi billi tqajjem il-kwistjoni fi kwalunkwe forum internazzjonali rilevanti jew permezz ta' kooperazzjoni ma' kwalunkwe pajjiż terz ieħor affettwat mill-istess sussidji distortivi u sistemiċi, jew ma' kwalunkwe pajjiż terz interessat. Dan id-djalogu jeħtieġ li ma jipprekludix lill-Kummissjoni milli tiftaħ jew tkompli investigazzjonijiet skont dan ir-Regolament, u jenħtieġ li lanqas ma jikkostitwixxi alternattiva għal miżuri ta' rimedju. Il-Kummissjoni jenħtieġ li tinforma mingħajr dewmien mhux dovut lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill bl-iżviluppi rilevanti. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(43a)

Sabiex jitħeġġeġ l-iżvilupp ta' regoli multilaterali biex jiġu indirizzati s-sussidji distorsivi u l-kawżi fundamentali tagħhom, huwa meħtieġ li jiġi stabbilit djalogu ma' pajjiżi terzi. Meta l-Kummissjoni tiskopri jew tissuspetta l-eżistenza ta' sussidji barranin, distortivi u sistemiċi, jenħtieġ li tkun tista' tidħol fi djalogu mal-pajjiż terz inkwistjoni biex tesplora għażliet immirati lejn il-kisba tal-waqfien jew il-modifika tas-sussidji distortivi bil-ħsieb li jiġu eliminati l-effetti distorsivi tagħhom fis-suq intern. Fejn ftehim bilaterali bejn l-Unjoni u pajjiż terz jipprevedi mekkaniżmu ta' konsultazzjoni li jkopri sussidji barranin, distortivi u sistemiċi li jidħlu fil-kamp ta' applikazzjoni ta' dan ir-Regolament, dan il-mekkaniżmu jenħtieġ li jintuża biex jiffaċilita d-djalogu ma' pajjiż terz. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun tista' wkoll tagħmel ħilitha biex tikseb il-waqfien jew il-modifika tas-sussidji barranin u distortivi billi tqajjem il-kwistjoni fi kwalunkwe forum internazzjonali rilevanti jew permezz ta' kooperazzjoni ma' kwalunkwe pajjiż terz ieħor affettwat mill-istess sussidji distortivi u sistemiċi, jew ma' kwalunkwe pajjiż terz interessat. Dan id-djalogu jeħtieġ li ma jipprekludix lill-Kummissjoni milli tiftaħ jew tkompli investigazzjonijiet skont dan ir-Regolament, u jenħtieġ li lanqas ma jikkostitwixxi alternattiva għal miżuri ta' rimedju. Il-Kummissjoni jenħtieġ li tinforma mingħajr dewmien mhux dovut lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill bl-iżviluppi rilevanti.

Emenda 22

Proposta għal regolament

Premessa 47

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (47) | Biex jiġu żgurati kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta' dan ir-Regolament, jenħtieġ li l-Kummissjoni tingħata s-setgħat ta' implimentazzjoni
  f'konformità mal-Artikolu 291 tat-Trattat
  . Jenħtieġ li dawn is-setgħat jiġu eżerċitati biex jistabbilixxu l-forma u l-kontenut tan-notifiki dwar konċentrazzjonijiet kif ukoll ta' kontribuzzjonijiet finanzjarji fil-kuntest ta' proċeduri għall-għoti ta' kuntratti pubbliċi, dettalji ta' divulgazzjoni, il-forma u l-kontenut tar-rekwiżiti tat-trasparenza, il-kalkolu tal-limiti ta' żmien, il-kundizzjonijiet u l-limiti ta' żmien għall-impenji u regoli dettaljati dwar il-passi proċedurali rigward l-investigazzjonijiet dwar proċeduri ta' akkwist pubbliku. Jenħtieġ li dawn is-setgħat jiġu eżerċitati skont ir-Regolament (UE) Nru 182/2011. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(47)

Biex jiġu żgurati kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta' dan ir-Regolament, jenħtieġ li l-Kummissjoni tingħata s-setgħat ta' implimentazzjoni
  f'konformità mal-Artikolu 291 tat-Trattat
  . Jenħtieġ li dawn is-setgħat jiġu eżerċitati biex jistabbilixxu l-forma u l-kontenut tan-notifiki dwar konċentrazzjonijiet kif ukoll ta' kontribuzzjonijiet finanzjarji fil-kuntest ta' proċeduri għall-għoti ta' kuntratti pubbliċi, dettalji ta' divulgazzjoni, il-forma u l-kontenut tar-rekwiżiti tat-trasparenza, il-kalkolu tal-limiti ta' żmien, il-kundizzjonijiet u l-limiti ta' żmien għall-impenji u regoli dettaljati dwar il-passi proċedurali rigward l-investigazzjonijiet dwar proċeduri ta' akkwist pubbliku. Jenħtieġ li dawn is-setgħat jiġu eżerċitati skont ir-Regolament (UE) Nru 182/2011.

| (47) | Biex jiġu żgurati kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta' dan ir-Regolament, jenħtieġ li l-Kummissjoni tingħata s-setgħat ta' implimentazzjoni. Jenħtieġ li dawn is-setgħat jiġu eżerċitati biex jistabbilixxu l-forma u l-kontenut tan-notifiki dwar konċentrazzjonijiet kif ukoll ta' kontribuzzjonijiet finanzjarji fil-kuntest ta' proċeduri għall-għoti ta' kuntratti pubbliċi, dettalji ta' divulgazzjoni, il-forma u l-kontenut tar-rekwiżiti tat-trasparenza, il-kalkolu tal-limiti ta' żmien, il-kundizzjonijiet u l-limiti ta' żmien għall-impenji u regoli dettaljati dwar il-passi proċedurali rigward l-investigazzjonijiet dwar proċeduri ta' akkwist pubbliku. Jenħtieġ li dawn is-setgħat jiġu eżerċitati skont ir-Regolament (UE) Nru 182/2011.
  Il-Kummissjoni jenħtieġ li teżerċita dawk is-setgħat ta' implimentazzjoni għall-ewwel darba mhux aktar tard minn sena wara d-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament. |
| --- | --- |

(47)

Biex jiġu żgurati kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta' dan ir-Regolament, jenħtieġ li l-Kummissjoni tingħata s-setgħat ta' implimentazzjoni. Jenħtieġ li dawn is-setgħat jiġu eżerċitati biex jistabbilixxu l-forma u l-kontenut tan-notifiki dwar konċentrazzjonijiet kif ukoll ta' kontribuzzjonijiet finanzjarji fil-kuntest ta' proċeduri għall-għoti ta' kuntratti pubbliċi, dettalji ta' divulgazzjoni, il-forma u l-kontenut tar-rekwiżiti tat-trasparenza, il-kalkolu tal-limiti ta' żmien, il-kundizzjonijiet u l-limiti ta' żmien għall-impenji u regoli dettaljati dwar il-passi proċedurali rigward l-investigazzjonijiet dwar proċeduri ta' akkwist pubbliku. Jenħtieġ li dawn is-setgħat jiġu eżerċitati skont ir-Regolament (UE) Nru 182/2011.
  Il-Kummissjoni jenħtieġ li teżerċita dawk is-setgħat ta' implimentazzjoni għall-ewwel darba mhux aktar tard minn sena wara d-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament.

Emenda 23

Proposta għal regolament

Premessa 47a (ġdida)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| | (47a) | Il-Kummissjoni jenħtieġ li jkollha l-possibbiltà li tistabbilixxi proċedura simplifikata li skontha tittratta ċerti konċentrazzjonijiet jew proċeduri ta' akkwist pubbliku fuq il-bażi li jidhru inqas probabbli li jagħtu lok għal distorsjonijiet tal-kompetizzjoni fis-suq intern minħabba sussidji barranin. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(47a)

Il-Kummissjoni jenħtieġ li jkollha l-possibbiltà li tistabbilixxi proċedura simplifikata li skontha tittratta ċerti konċentrazzjonijiet jew proċeduri ta' akkwist pubbliku fuq il-bażi li jidhru inqas probabbli li jagħtu lok għal distorsjonijiet tal-kompetizzjoni fis-suq intern minħabba sussidji barranin.

Emenda 24

Proposta għal regolament

Premessa 48

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (48) | Sabiex jiġu żgurati kondizzjonijiet ekwivalenti ta' kompetizzjoni fis-suq intern anke fit-tul, bil-ħsieb li tiġi żgurata kopertura adegwata ta' każijiet investigati kemm permezz
  ta'
  notifiki kif ukoll ex officio,
  is-setgħa
  li
  jiġu adottati atti f'konformità mal-Artikolu 290 TFUE
  jenħtieġ li
  tiġi ddelegata lill-Kummissjoni
  fir-rigward tal-emendar tal-limiti ta' notifika għall-konċentrazzjonijiet u għall-proċeduri ta' akkwist pubbliku, fir-rigward tal-eżenzjoni ta' ċerti kategoriji ta' impriżi mill-obbligi ta' notifika skont dan ir-Regolament, kif ukoll fir-rigward tal-emendar tal-limiti ta' żmien għar-rieżami preliminari u l-investigazzjonijiet fil-fond ta' konċentrazzjonijiet notifikati jew ta' kontribuzzjonijiet finanzjarji notifikati fil-kuntest ta' proċedura għall-akkwist pubbliku. Fir-rigward tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji fil-kuntest ta' proċedura ta' akkwist pubbliku,
  is-setgħa li jiġu adottati tali atti
  jenħtieġ li
  tiġi eżerċitata b'mod
  li jitqiesu l-interessi tal-SMEs.
  Huwa ta' importanza partikolari
  li
  l-Kummissjoni twettaq konsultazzjonijiet xierqa tul it-tħejjija ta' dawn l-atti, inkluż fil-livell tal-esperti,
  u 
  li dawn il-konsultazzjonijiet isiru f'konformità mal-prinċipji stipulati fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta' April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet

   (47).
  B'mod partikolari, biex tiġi żgurata parteċipazzjoni ugwali fit-tħejjija ta' atti delegati
  ,
  il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jirċievu d-dokumenti kollha fl-istess ħin
  li
  jirċevuhom l-esperti tal-Istati Membri, u l-esperti tagħhom ikollhom aċċess sistematiku għal-laqgħat tal-gruppi tal-esperti tal-Kummissjoni li jittrattaw it-tħejjija ta' atti delegati
  . |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(48)

Sabiex jiġu żgurati kondizzjonijiet ekwivalenti ta' kompetizzjoni fis-suq intern anke fit-tul, bil-ħsieb li tiġi żgurata kopertura adegwata ta' każijiet investigati kemm permezz
  ta'
  notifiki kif ukoll ex officio,
  is-setgħa
  li
  jiġu adottati atti f'konformità mal-Artikolu 290 TFUE
  jenħtieġ li
  tiġi ddelegata lill-Kummissjoni
  fir-rigward tal-emendar tal-limiti ta' notifika għall-konċentrazzjonijiet u għall-proċeduri ta' akkwist pubbliku, fir-rigward tal-eżenzjoni ta' ċerti kategoriji ta' impriżi mill-obbligi ta' notifika skont dan ir-Regolament, kif ukoll fir-rigward tal-emendar tal-limiti ta' żmien għar-rieżami preliminari u l-investigazzjonijiet fil-fond ta' konċentrazzjonijiet notifikati jew ta' kontribuzzjonijiet finanzjarji notifikati fil-kuntest ta' proċedura għall-akkwist pubbliku. Fir-rigward tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji fil-kuntest ta' proċedura ta' akkwist pubbliku,
  is-setgħa li jiġu adottati tali atti
  jenħtieġ li
  tiġi eżerċitata b'mod
  li jitqiesu l-interessi tal-SMEs.
  Huwa ta' importanza partikolari
  li
  l-Kummissjoni twettaq konsultazzjonijiet xierqa tul it-tħejjija ta' dawn l-atti, inkluż fil-livell tal-esperti,
  u 
  li dawn il-konsultazzjonijiet isiru f'konformità mal-prinċipji stipulati fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta' April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet

   (47).
  B'mod partikolari, biex tiġi żgurata parteċipazzjoni ugwali fit-tħejjija ta' atti delegati
  ,
  il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jirċievu d-dokumenti kollha fl-istess ħin
  li
  jirċevuhom l-esperti tal-Istati Membri, u l-esperti tagħhom ikollhom aċċess sistematiku għal-laqgħat tal-gruppi tal-esperti tal-Kummissjoni li jittrattaw it-tħejjija ta' atti delegati
  .

| (48) | Sabiex jiġu żgurati kondizzjonijiet ekwivalenti ta' kompetizzjoni fis-suq intern anke fit-tul, bil-ħsieb li tiġi żgurata kopertura adegwata ta' każijiet investigati kemm permezz ta' notifiki kif ukoll ex officio,
  il-Kummissjoni jenħtieġ
  li
  tevalwa l-funzjonament u l-effettività ta' dan ir-Regolament, inkluż tal-limiti minimi ta' notifika stabbiliti fl-Artikoli 18 u 27, mhux aktar tard minn sentejn wara d-dħul fis-seħħ tiegħu, u kull tliet snin wara dan, u tippreżenta dik l-evalwazzjoni permezz ta' rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill. Dak ir-rapport
  jenħtieġ li
  jinkludi valutazzjoni ta' jekk dan ir-Regolament jeħtieġx li jiġi emendat jew le. Fejn ir-rapport jipproponi l-emendar tar-Regolament, dan jista' jkun akkumpanjat minn proposta leġiżlattiva, b'mod partikolari
  fir-rigward tal-emendar tal-limiti minimi ta' notifika għall-konċentrazzjonijiet u għall-proċeduri ta' akkwist pubbliku, fir-rigward tal-eżenzjoni ta' ċerti kategoriji ta' impriżi mill-obbligi ta' notifika skont dan ir-Regolament,
  l-introduzzjoni ta' limiti minimi ta' notifika aktar baxxi speċifiċi għal ċerti setturi ekonomiċi jew limiti minimi differenzjati għal tipi differenti ta' kuntratti ta' akkwist pubbliku,
  kif ukoll fir-rigward tal-emendar tal-limiti ta' żmien għar-rieżami preliminari u l-investigazzjonijiet fil-fond ta' konċentrazzjonijiet notifikati jew ta' kontribuzzjonijiet finanzjarji notifikati fil-kuntest ta' proċedura għall-akkwist pubbliku. Fir-rigward tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji fil-kuntest ta' proċedura ta' akkwist pubbliku,
  l-evalwazzjoni
  jenħtieġ li
  titwettaq b'mod
  li jitqiesu l-interessi tal-SMEs.
  Il-Kummissjoni jenħtieġ li tagħmel użu wkoll minn analiżi tal-ispejjeż u l-benefiċċji kwantifikata u analiżi ex ante dwar l-impatt fuq l-investimenti u l-benesseri tal-konsumatur. Matul l-evalwazzjoni tagħha, il-Kummissjoni jenħtieġ li tikkunsidra li tħassar dan ir-Regolament
  ,
  jekk tqis li l-iżvilupp ta' regoli multilaterali biex jindirizzaw sussidji distortivi wassal biex dan ir-Regolament isir kompletament superfluwu
  . |
| --- | --- |

(48)

Sabiex jiġu żgurati kondizzjonijiet ekwivalenti ta' kompetizzjoni fis-suq intern anke fit-tul, bil-ħsieb li tiġi żgurata kopertura adegwata ta' każijiet investigati kemm permezz ta' notifiki kif ukoll ex officio,
  il-Kummissjoni jenħtieġ
  li
  tevalwa l-funzjonament u l-effettività ta' dan ir-Regolament, inkluż tal-limiti minimi ta' notifika stabbiliti fl-Artikoli 18 u 27, mhux aktar tard minn sentejn wara d-dħul fis-seħħ tiegħu, u kull tliet snin wara dan, u tippreżenta dik l-evalwazzjoni permezz ta' rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill. Dak ir-rapport
  jenħtieġ li
  jinkludi valutazzjoni ta' jekk dan ir-Regolament jeħtieġx li jiġi emendat jew le. Fejn ir-rapport jipproponi l-emendar tar-Regolament, dan jista' jkun akkumpanjat minn proposta leġiżlattiva, b'mod partikolari
  fir-rigward tal-emendar tal-limiti minimi ta' notifika għall-konċentrazzjonijiet u għall-proċeduri ta' akkwist pubbliku, fir-rigward tal-eżenzjoni ta' ċerti kategoriji ta' impriżi mill-obbligi ta' notifika skont dan ir-Regolament,
  l-introduzzjoni ta' limiti minimi ta' notifika aktar baxxi speċifiċi għal ċerti setturi ekonomiċi jew limiti minimi differenzjati għal tipi differenti ta' kuntratti ta' akkwist pubbliku,
  kif ukoll fir-rigward tal-emendar tal-limiti ta' żmien għar-rieżami preliminari u l-investigazzjonijiet fil-fond ta' konċentrazzjonijiet notifikati jew ta' kontribuzzjonijiet finanzjarji notifikati fil-kuntest ta' proċedura għall-akkwist pubbliku. Fir-rigward tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji fil-kuntest ta' proċedura ta' akkwist pubbliku,
  l-evalwazzjoni
  jenħtieġ li
  titwettaq b'mod
  li jitqiesu l-interessi tal-SMEs.
  Il-Kummissjoni jenħtieġ li tagħmel użu wkoll minn analiżi tal-ispejjeż u l-benefiċċji kwantifikata u analiżi ex ante dwar l-impatt fuq l-investimenti u l-benesseri tal-konsumatur. Matul l-evalwazzjoni tagħha, il-Kummissjoni jenħtieġ li tikkunsidra li tħassar dan ir-Regolament
  ,
  jekk tqis li l-iżvilupp ta' regoli multilaterali biex jindirizzaw sussidji distortivi wassal biex dan ir-Regolament isir kompletament superfluwu
  .

Emenda 25

Proposta għal regolament

Artikolu 1 – paragrafu 1

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (1)   Dan ir-Regolament jistabbilixxi r-regoli u l-proċeduri għall-investigazzjoni ta' sussidji barranin li joħolqu distorsjonijiet fis-suq intern u għar-rimedju ta' tali distorsjonijiet. Tali distorsjonijiet jistgħu jinqalgħu fir-rigward ta' kwalunkwe attività ekonomika, u b'mod partikolari f'konċentrazzjonijiet u fi proċeduri ta' akkwist pubbliku. | (1)   Dan ir-Regolament jistabbilixxi r-regoli u l-proċeduri għall-investigazzjoni ta' sussidji barranin li joħolqu distorsjonijiet fis-suq intern u għar-rimedju ta' tali distorsjonijiet
  , bil-għan li jiġu żgurati kundizzjonijiet ekwivalenti ta' kompetizzjoni
  . Tali distorsjonijiet jistgħu jinqalgħu fir-rigward ta' kwalunkwe attività ekonomika, u b'mod partikolari f'konċentrazzjonijiet u fi proċeduri ta' akkwist pubbliku. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

(1)   Dan ir-Regolament jistabbilixxi r-regoli u l-proċeduri għall-investigazzjoni ta' sussidji barranin li joħolqu distorsjonijiet fis-suq intern u għar-rimedju ta' tali distorsjonijiet. Tali distorsjonijiet jistgħu jinqalgħu fir-rigward ta' kwalunkwe attività ekonomika, u b'mod partikolari f'konċentrazzjonijiet u fi proċeduri ta' akkwist pubbliku.

(1)   Dan ir-Regolament jistabbilixxi r-regoli u l-proċeduri għall-investigazzjoni ta' sussidji barranin li joħolqu distorsjonijiet fis-suq intern u għar-rimedju ta' tali distorsjonijiet
  , bil-għan li jiġu żgurati kundizzjonijiet ekwivalenti ta' kompetizzjoni
  . Tali distorsjonijiet jistgħu jinqalgħu fir-rigward ta' kwalunkwe attività ekonomika, u b'mod partikolari f'konċentrazzjonijiet u fi proċeduri ta' akkwist pubbliku.

Emenda 26

Emenda 26

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 2 – paragrafu 2 – punt a – parti introduttorja

Artikolu 2 – paragrafu 2 – punt a – parti introduttorja

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (a) | kontribuzzjoni finanzjarja għandha tinkludi: |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(a)

kontribuzzjoni finanzjarja għandha tinkludi:

| (a) | kontribuzzjoni finanzjarja għandha tinkludi
  , inter alia
  : |
| --- | --- |

(a)

kontribuzzjoni finanzjarja għandha tinkludi
  , inter alia
  :

, inter alia

Emenda 27

Emenda 27

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 2 – paragrafu 2 – punt a – punt i

Artikolu 2 – paragrafu 2 – punt a – punt i

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (i) | it-trasferiment ta' fondi jew obbligazzjonijiet, bħal injezzjonijiet ta' kapital, għotjiet, self, garanziji ta' self, inċentivi fiskali, tpaċija ta' telf operattiv, kumpens għal piżijiet finanzjarji imposti mill-awtoritajiet pubbliċi, maħfra ta' dejn, swaps ta' dejn għall-ekwità, jew skedar mill-ġdid; |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(i)

it-trasferiment ta' fondi jew obbligazzjonijiet, bħal injezzjonijiet ta' kapital, għotjiet, self, garanziji ta' self, inċentivi fiskali, tpaċija ta' telf operattiv, kumpens għal piżijiet finanzjarji imposti mill-awtoritajiet pubbliċi, maħfra ta' dejn, swaps ta' dejn għall-ekwità, jew skedar mill-ġdid;

| (i) | it-trasferiment ta' fondi jew obbligazzjonijiet, bħal injezzjonijiet ta' kapital, għotjiet, self, garanziji ta' self, inċentivi fiskali,
  eżenzjonijiet mit-taxxa,
  tpaċija ta' telf operattiv, kumpens għal piżijiet finanzjarji imposti mill-awtoritajiet pubbliċi, maħfra ta' dejn, swaps ta' dejn għall-ekwità, jew skedar mill-ġdid; |
| --- | --- |

(i)

it-trasferiment ta' fondi jew obbligazzjonijiet, bħal injezzjonijiet ta' kapital, għotjiet, self, garanziji ta' self, inċentivi fiskali,
  eżenzjonijiet mit-taxxa,
  tpaċija ta' telf operattiv, kumpens għal piżijiet finanzjarji imposti mill-awtoritajiet pubbliċi, maħfra ta' dejn, swaps ta' dejn għall-ekwità, jew skedar mill-ġdid;

eżenzjonijiet mit-taxxa,

Emenda 28

Emenda 28

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 2 – paragrafu 2 – punt a – punt ii

Artikolu 2 – paragrafu 2 – punt a – punt ii

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (ii) | ir-rinunzja tad-dħul li jkun dovut mod ieħor;
  jew |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(ii)

ir-rinunzja tad-dħul li jkun dovut mod ieħor;
  jew

jew

| (ii) | ir-rinunzja tad-dħul li jkun dovut mod ieħor; |
| --- | --- |

(ii)

ir-rinunzja tad-dħul li jkun dovut mod ieħor;

Emenda 29

Emenda 29

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 2 – paragrafu 2 – punt a – punt -iia (ġdid)

Artikolu 2 – paragrafu 2 – punt a – punt -iia (ġdid)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| | (iia) | drittijiet speċjali jew esklussivi remunerati inadegwatament; or |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(iia)

(iia)

drittijiet speċjali jew esklussivi remunerati inadegwatament; or

drittijiet speċjali jew esklussivi remunerati inadegwatament; or

Emenda 30

Emenda 30

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 2 – paragrafu 2 – punt a – punt iii

Artikolu 2 – paragrafu 2 – punt a – punt iii

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (iii) | il-forniment ta' prodotti jew servizzi jew ix-xiri ta' prodotti u servizzi; |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(iii)

il-forniment ta' prodotti jew servizzi jew ix-xiri ta' prodotti u servizzi;

| (iii) | il-forniment ta' prodotti jew servizzi jew ix-xiri ta' prodotti
  jew
  servizzi
  , sakemm tali forniment jew xiri ma jsirx wara proċedura ta' sejħa għall-offerti kompetittiva, trasparenti, nondiskriminatorja u inkondizzjonata
  ; |
| --- | --- |

(iii)

il-forniment ta' prodotti jew servizzi jew ix-xiri ta' prodotti
  jew
  servizzi
  , sakemm tali forniment jew xiri ma jsirx wara proċedura ta' sejħa għall-offerti kompetittiva, trasparenti, nondiskriminatorja u inkondizzjonata
  ;

jew

, sakemm tali forniment jew xiri ma jsirx wara proċedura ta' sejħa għall-offerti kompetittiva, trasparenti, nondiskriminatorja

inkondizzjonata

Emenda 31

Emenda 31

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 3 – paragrafu 1 – parti introduttorja

Artikolu 3 – paragrafu 1 – parti introduttorja

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (1)   Distorsjoni fis-suq intern għandha titqies li teżisti meta sussidju barrani jista' jtejjeb il-pożizzjoni kompetittiva tal-impriża fis-suq intern u meta, b'dan il-mod, effettivament jew potenzjalment jaffettwa b'mod negattiv il-kompetizzjoni fis-suq intern. Jekk hemmx distorsjoni fis-suq intern għandu jiġi ddeterminat skont indikaturi, li
  jistgħu
  jinkludu dawn li ġejjin: | (1)   Distorsjoni fis-suq intern għandha titqies li teżisti meta sussidju barrani jista' jtejjeb il-pożizzjoni kompetittiva tal-impriża fis-suq intern u meta, b'dan il-mod, effettivament jew potenzjalment jaffettwa b'mod negattiv il-kompetizzjoni fis-suq intern. Jekk hemmx distorsjoni fis-suq intern għandu jiġi ddeterminat skont indikaturi, li
  għandhom
  jinkludu
  , inter alia,
  dawn li ġejjin: |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(1)   Distorsjoni fis-suq intern għandha titqies li teżisti meta sussidju barrani jista' jtejjeb il-pożizzjoni kompetittiva tal-impriża fis-suq intern u meta, b'dan il-mod, effettivament jew potenzjalment jaffettwa b'mod negattiv il-kompetizzjoni fis-suq intern. Jekk hemmx distorsjoni fis-suq intern għandu jiġi ddeterminat skont indikaturi, li
  jistgħu
  jinkludu dawn li ġejjin:

(1)   Distorsjoni fis-suq intern għandha titqies li teżisti meta sussidju barrani jista' jtejjeb il-pożizzjoni kompetittiva tal-impriża fis-suq intern u meta, b'dan il-mod, effettivament jew potenzjalment jaffettwa b'mod negattiv il-kompetizzjoni fis-suq intern. Jekk hemmx distorsjoni fis-suq intern għandu jiġi ddeterminat skont indikaturi, li
  għandhom
  jinkludu
  , inter alia,
  dawn li ġejjin:

Emenda 32

Emenda 32

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 3 – paragrafu 1 – punt c

Artikolu 3 – paragrafu 1 – punt c

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (c) | is-sitwazzjoni tal-impriża u tas-swieq ikkonċernati; |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(c)

is-sitwazzjoni tal-impriża u tas-swieq ikkonċernati;

| (c) | is-sitwazzjoni tal-impriża
  , inkluż id-daqs tagħha,
  u tas-swieq ikkonċernati
  u b'mod partikolari valutazzjoni dwar jekk l-impriża kkonċernata toperax taħt is-sjieda, il-kontroll jew is-superviżjoni jew il-gwida tal-politika tal-awtoritajiet tal-pajjiż terz
  ; |
| --- | --- |

(c)

is-sitwazzjoni tal-impriża
  , inkluż id-daqs tagħha,
  u tas-swieq ikkonċernati
  u b'mod partikolari valutazzjoni dwar jekk l-impriża kkonċernata toperax taħt is-sjieda, il-kontroll jew is-superviżjoni jew il-gwida tal-politika tal-awtoritajiet tal-pajjiż terz
  ;

, inkluż id-daqs tagħha,

u b'mod partikolari valutazzjoni dwar jekk l-impriża kkonċernata toperax taħt is-sjieda, il-kontroll jew is-superviżjoni jew il-gwida tal-politika tal-awtoritajiet tal-pajjiż terz

Emenda 33

Emenda 33

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 3 – paragrafu 1 – punt d

Artikolu 3 – paragrafu 1 – punt d

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (d) | il-livell ta' attività ekonomika tal-impriża kkonċernata fis-suq intern. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(d)

il-livell ta' attività ekonomika tal-impriża kkonċernata fis-suq intern.

| (d) | il-livell
  u l-evoluzzjoni
  ta' attività ekonomika tal-impriża kkonċernata fis-suq intern
  u fis-suq domestiku tagħha
  . |
| --- | --- |

(d)

il-livell
  u l-evoluzzjoni
  ta' attività ekonomika tal-impriża kkonċernata fis-suq intern
  u fis-suq domestiku tagħha
  .

u l-evoluzzjoni

u fis-suq domestiku tagħha

Emenda 34

Emenda 34

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 3 – paragrafu 2

Artikolu 3 – paragrafu 2

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (2)   Sussidju barrani aktarx li ma joħloqx distorsjoni fis-suq intern jekk l-ammont totali tiegħu jkun inqas minn EUR 
  5
  miljun matul kwalunkwe perjodu konsekuttiv ta' tliet snin fiskali. | (2)   Sussidju barrani aktarx li ma joħloqx distorsjoni fis-suq intern jekk l-ammont totali tiegħu jkun inqas minn EUR 
  4
  miljun matul kwalunkwe perjodu konsekuttiv ta' tliet snin fiskali. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(2)   Sussidju barrani aktarx li ma joħloqx distorsjoni fis-suq intern jekk l-ammont totali tiegħu jkun inqas minn EUR 
  5
  miljun matul kwalunkwe perjodu konsekuttiv ta' tliet snin fiskali.

(2)   Sussidju barrani aktarx li ma joħloqx distorsjoni fis-suq intern jekk l-ammont totali tiegħu jkun inqas minn EUR 
  4
  miljun matul kwalunkwe perjodu konsekuttiv ta' tliet snin fiskali.

Emenda 35

Emenda 35

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 3 – paragrafu 2a (ġdid)

Artikolu 3 – paragrafu 2a (ġdid)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| | (2a)
     
  Il-Kummissjoni tista' tikkunsidra jekk il-pajjiż terz għandux fis-seħħ sistema għar-rieżami tas-sussidji, li l-Kummissjoni kkonstatat li tipprovdi garanziji, fil-liġi u fil-prattika, li l-livell ta' protezzjoni kontra l-intervent mhux dovut mill-Istat fil-forzi tas-suq u l-kompetizzjoni inġusta huwa tal-inqas ekwivalenti għal-livell ta' protezzjoni fl-Unjoni, jekk is-sussidju ġiex approvat skont dik is-sistema u jekk dik l-approvazzjoni tidhirx rilevanti wkoll għall-effetti fis-suq intern. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(2a)
     
  Il-Kummissjoni tista' tikkunsidra jekk il-pajjiż terz għandux fis-seħħ sistema għar-rieżami tas-sussidji, li l-Kummissjoni kkonstatat li tipprovdi garanziji, fil-liġi u fil-prattika, li l-livell ta' protezzjoni kontra l-intervent mhux dovut mill-Istat fil-forzi tas-suq u l-kompetizzjoni inġusta huwa tal-inqas ekwivalenti għal-livell ta' protezzjoni fl-Unjoni, jekk is-sussidju ġiex approvat skont dik is-sistema u jekk dik l-approvazzjoni tidhirx rilevanti wkoll għall-effetti fis-suq intern.

Emenda 36

Emenda 36

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 3 – paragrafu 3b (ġdid)

Artikolu 3 – paragrafu 3b (ġdid)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| | (2b)
     
  Sabiex jiġu żgurati l-effiċjenza u t-trasparenza, il-Kummissjoni għandha tippubblika linji gwida dwar l-applikazzjoni ta' dan l-Artikolu mhux aktar tard minn 24 xahar wara d-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament, inklużi spjegazzjonijiet u eżempji ta' kif għandu jiġi applikat kull indikatur. Il-Kummissjoni għandha, f'kooperazzjoni mill-qrib mal-Istati Membri, taġġorna regolarment dawk il-linji gwida u żżomm infurmati lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(2b)
     
  Sabiex jiġu żgurati l-effiċjenza u t-trasparenza, il-Kummissjoni għandha tippubblika linji gwida dwar l-applikazzjoni ta' dan l-Artikolu mhux aktar tard minn 24 xahar wara d-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament, inklużi spjegazzjonijiet u eżempji ta' kif għandu jiġi applikat kull indikatur. Il-Kummissjoni għandha, f'kooperazzjoni mill-qrib mal-Istati Membri, taġġorna regolarment dawk il-linji gwida u żżomm infurmati lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill.

Emenda 37

Emenda 37

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 4 – paragrafu 1 – punt 2a (ġdid)

Artikolu 4 – paragrafu 1 – punt 2a (ġdid)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| | (2a) | sussidju ta' finanzjament għall-esportazzjoni mogħti minn pajjiż terz li mhuwiex firmatarju tal-Arranġament tal-OECD għal krediti għall-esportazzjoni uffiċjalment appoġġati; |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(2a)

(2a)

sussidju ta' finanzjament għall-esportazzjoni mogħti minn pajjiż terz li mhuwiex firmatarju tal-Arranġament tal-OECD għal krediti għall-esportazzjoni uffiċjalment appoġġati;

Emenda 38

Emenda 38

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 4 – paragrafu 1 – punt 2b (ġdid)

Artikolu 4 – paragrafu 1 – punt 2b (ġdid)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| | (2b) | sussidju barrani għal impriża attiva f'settur ikkaratterizzat minn kapaċità strutturali eċċessiva; |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(2b)

(2b)

sussidju barrani għal impriża attiva f'settur ikkaratterizzat minn kapaċità strutturali eċċessiva;

Emenda 39

Emenda 39

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 5 – paragrafu 1

Artikolu 5 – paragrafu 1

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (1)   Il-Kummissjoni
  għandha
  , fejn ġustifikat, tibbilanċja l-effetti negattivi ta' sussidju barrani f'termini ta' distorsjoni fis-suq intern bl-effetti pożittivi fuq l-iżvilupp tal-attività ekonomika rilevanti. | (1)   Il-Kummissjoni
  tista'
  , fejn ġustifikat, tibbilanċja l-effetti negattivi ta' sussidju barrani f'termini ta' distorsjoni fis-suq intern bl-effetti pożittivi fuq l-iżvilupp tal-attività ekonomika rilevanti
  fis-suq intern
  . |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(1)   Il-Kummissjoni
  għandha
  , fejn ġustifikat, tibbilanċja l-effetti negattivi ta' sussidju barrani f'termini ta' distorsjoni fis-suq intern bl-effetti pożittivi fuq l-iżvilupp tal-attività ekonomika rilevanti.

(1)   Il-Kummissjoni
  tista'
  , fejn ġustifikat, tibbilanċja l-effetti negattivi ta' sussidju barrani f'termini ta' distorsjoni fis-suq intern bl-effetti pożittivi fuq l-iżvilupp tal-attività ekonomika rilevanti
  fis-suq intern
  .

Emenda 40

Emenda 40

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 5 – paragrafu 2a (ġdid)

Artikolu 5 – paragrafu 2a (ġdid)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| | (2a)
     
  Sa mhux aktar tard minn 24 xahar wara d-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament, il-Kummissjoni għandha tippubblika linji gwida dwar l-applikazzjoni ta' dan l-Artikolu, inkluż dwar il-kriterji li jintużaw fl-ibbilanċjar. Il-Kummissjoni għandha, f'kooperazzjoni mill-qrib mal-Istati Membri, taġġorna regolarment dawk il-linji gwida u żżomm infurmati lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(2a)
     
  Sa mhux aktar tard minn 24 xahar wara d-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament, il-Kummissjoni għandha tippubblika linji gwida dwar l-applikazzjoni ta' dan l-Artikolu, inkluż dwar il-kriterji li jintużaw fl-ibbilanċjar. Il-Kummissjoni għandha, f'kooperazzjoni mill-qrib mal-Istati Membri, taġġorna regolarment dawk il-linji gwida u żżomm infurmati lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill.

Emenda 41

Emenda 41

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 6 – paragrafu 1

Artikolu 6 – paragrafu 1

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (1)   
  Sabiex
  tirrimedja d-distorsjoni fis-suq intern realment jew potenzjalment ikkawżata minn sussidju barrani,
  il-Kummissjoni tista' timponi miżuri ta' rimedju. L-impriża
  kkonċernata
  tista' wkoll toffri impenji
  . | (1)   
  Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 5, il-Kummissjoni għandha timponi miżuri ta' rimedju sabiex
  tirrimedja d-distorsjoni fis-suq intern realment jew potenzjalment ikkawżata minn sussidju barrani,
  sakemm ma tkunx aċċettat impenji offruti mill-impriża
  kkonċernata
  skont il-paragrafu 1a
  . |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(1)   
  Sabiex
  tirrimedja d-distorsjoni fis-suq intern realment jew potenzjalment ikkawżata minn sussidju barrani,
  il-Kummissjoni tista' timponi miżuri ta' rimedju. L-impriża
  kkonċernata
  tista' wkoll toffri impenji
  .

(1)   
  Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 5, il-Kummissjoni għandha timponi miżuri ta' rimedju sabiex
  tirrimedja d-distorsjoni fis-suq intern realment jew potenzjalment ikkawżata minn sussidju barrani,
  sakemm ma tkunx aċċettat impenji offruti mill-impriża
  kkonċernata
  skont il-paragrafu 1a
  .

Emenda 42

Emenda 42

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 6 – paragrafu 1a (ġdid)

Artikolu 6 – paragrafu 1a (ġdid)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| | (1a)
     
  Il-Kummissjoni tista' taċċetta impenji offruti mill-impriża kkonċernata, fejn tali impenji jirrimedjaw b'mod sħiħ u effettiv id-distorsjoni fis-suq intern. Meta taċċetta dawn l-impenji, il-Kummissjoni għandha tagħmilhom vinkolanti fuq l-impriża f'deċiżjoni b'impenji skont l-Artikolu 9(3). Il-Kummissjoni għandha tissorvelja l-konformità tal-impriża mal-impenji miftiehma. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(1a)
     
  Il-Kummissjoni tista' taċċetta impenji offruti mill-impriża kkonċernata, fejn tali impenji jirrimedjaw b'mod sħiħ u effettiv id-distorsjoni fis-suq intern. Meta taċċetta dawn l-impenji, il-Kummissjoni għandha tagħmilhom vinkolanti fuq l-impriża f'deċiżjoni b'impenji skont l-Artikolu 9(3). Il-Kummissjoni għandha tissorvelja l-konformità tal-impriża mal-impenji miftiehma.

Emenda 43

Emenda 43

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 6 – paragrafu 2

Artikolu 6 – paragrafu 2

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (2)   L-impenji jew il-miżuri ta' rimedju għandhom jirrimedjaw kompletament u effettivament id-distorsjoni kkawżata minn sussidju barrani fis-suq intern. | (2)   L-impenji jew il-miżuri ta' rimedju għandhom jirrimedjaw kompletament u effettivament id-distorsjoni kkawżata
  realment jew potenzjalment
  minn sussidju barrani fis-suq intern. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(2)   L-impenji jew il-miżuri ta' rimedju għandhom jirrimedjaw kompletament u effettivament id-distorsjoni kkawżata minn sussidju barrani fis-suq intern.

(2)   L-impenji jew il-miżuri ta' rimedju għandhom jirrimedjaw kompletament u effettivament id-distorsjoni kkawżata
  realment jew potenzjalment
  minn sussidju barrani fis-suq intern.

Emenda 44

Emenda 44

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 6 – paragrafu 3 – parti introduttorja

Artikolu 6 – paragrafu 3 – parti introduttorja

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (3)   L-impenji jew il-miżuri ta' rimedju jistgħu jikkonsistu f'dan li ġej: | (3)   L-impenji jew il-miżuri ta' rimedju jistgħu jikkonsistu
  , fost l-oħrajn,
  f'dan li ġej: |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(3)   L-impenji jew il-miżuri ta' rimedju jistgħu jikkonsistu f'dan li ġej:

(3)   L-impenji jew il-miżuri ta' rimedju jistgħu jikkonsistu
  , fost l-oħrajn,
  f'dan li ġej:

Emenda 45

Emenda 45

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 6 – paragrafu 3 – punt a

Artikolu 6 – paragrafu 3 – punt a

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (a) | l-għoti ta' aċċess b'kundizzjonijiet ġusti u mhux diskriminatorji lil infrastruttura li tkun ġiet akkwistata permezz tas-sussidji barranin distorsivi jew appoġġata minnhom dment li tali aċċess ġust u mhux diskriminatorju diġà jkun previst minn leġiżlazzjoni fis-seħħ fl-Unjoni; |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(a)

l-għoti ta' aċċess b'kundizzjonijiet ġusti u mhux diskriminatorji lil infrastruttura li tkun ġiet akkwistata permezz tas-sussidji barranin distorsivi jew appoġġata minnhom dment li tali aċċess ġust u mhux diskriminatorju diġà jkun previst minn leġiżlazzjoni fis-seħħ fl-Unjoni;

| (a) | l-għoti ta' aċċess b'kundizzjonijiet ġusti u mhux diskriminatorji lil infrastruttura
  jew faċilità
  li tkun ġiet akkwistata permezz tas-sussidji barranin distorsivi jew appoġġata minnhom dment li tali aċċess ġust u mhux diskriminatorju diġà jkun previst minn leġiżlazzjoni fis-seħħ fl-Unjoni; |
| --- | --- |

(a)

l-għoti ta' aċċess b'kundizzjonijiet ġusti u mhux diskriminatorji lil infrastruttura
  jew faċilità
  li tkun ġiet akkwistata permezz tas-sussidji barranin distorsivi jew appoġġata minnhom dment li tali aċċess ġust u mhux diskriminatorju diġà jkun previst minn leġiżlazzjoni fis-seħħ fl-Unjoni;

jew faċilità

Emenda 46

Emenda 46

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 6 – paragrafu 3 – punt b

Artikolu 6 – paragrafu 3 – punt b

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (b) | it-tnaqqis tal-kapaċità jew tal-preżenza fis-suq; |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(b)

it-tnaqqis tal-kapaċità jew tal-preżenza fis-suq;

| (b) | it-tnaqqis tal-kapaċità jew tal-preżenza fis-suq
  , inkluż permezz ta' restrizzjoni temporanja fuq l-attività kummerċjali fis-suq intern
  ; |
| --- | --- |

(b)

it-tnaqqis tal-kapaċità jew tal-preżenza fis-suq
  , inkluż permezz ta' restrizzjoni temporanja fuq l-attività kummerċjali fis-suq intern
  ;

, inkluż permezz ta' restrizzjoni temporanja fuq l-attività kummerċjali fis-suq intern

Emenda 47

Emenda 47

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 6 – paragrafu 3 – punt ha (ġdid)

Artikolu 6 – paragrafu 3 – punt ha (ġdid)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| | (ha) | ir-rekwiżit li l-impriżi kkonċernati jinnotifikaw lill-Kummissjoni bi kwalunkwe parteċipazzjoni fi proċeduri futuri ta' akkwist pubbliku fl-Unjoni għal perjodu ta' żmien xieraq fejn il-valur stmat tal-kuntratt pubbliku jkun taħt il-limiti stabbiliti fl-Artikolu 27. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(ha)

(ha)

ir-rekwiżit li l-impriżi kkonċernati jinnotifikaw lill-Kummissjoni bi kwalunkwe parteċipazzjoni fi proċeduri futuri ta' akkwist pubbliku fl-Unjoni għal perjodu ta' żmien xieraq fejn il-valur stmat tal-kuntratt pubbliku jkun taħt il-limiti stabbiliti fl-Artikolu 27.

ir-rekwiżit li l-impriżi kkonċernati jinnotifikaw lill-Kummissjoni bi kwalunkwe parteċipazzjoni fi proċeduri futuri ta' akkwist pubbliku fl-Unjoni għal perjodu ta' żmien xieraq fejn il-valur stmat tal-kuntratt pubbliku jkun taħt il-limiti stabbiliti fl-Artikolu 27.

Emenda 48

Emenda 48

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 6 – paragrafu 3 – punt hb (ġdid)

Artikolu 6 – paragrafu 3 – punt hb (ġdid)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| | (hb) | ir-rekwiżit li l-impriżi kkonċernati jadattaw l-istruttura ta' governanza tagħhom. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(hb)

(hb)

ir-rekwiżit li l-impriżi kkonċernati jadattaw l-istruttura ta' governanza tagħhom.

ir-rekwiżit li l-impriżi kkonċernati jadattaw l-istruttura ta' governanza tagħhom.

Emenda 49

Emenda 49

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 6 – paragrafu 4

Artikolu 6 – paragrafu 4

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (4)   Il-Kummissjoni
  tista'
  timponi rekwiżiti ta' rappurtar u trasparenza. | (4)   Il-Kummissjoni
  għandha
  timponi rekwiżiti ta' rappurtar u trasparenza. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(4)   Il-Kummissjoni
  tista'
  timponi rekwiżiti ta' rappurtar u trasparenza.

(4)   Il-Kummissjoni
  għandha
  timponi rekwiżiti ta' rappurtar u trasparenza.

Emenda 50

Emenda 50

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 6 – paragrafu 5

Artikolu 6 – paragrafu 5

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (5)
     
  Jekk impriża toffri impenji li jirrimedjaw kompletament u effettivament id-distorsjoni fis-suq intern, il-Kummissjoni tista' taċċettahom u tagħmilhom vinkolanti fuq l-impriża f'deċiżjoni b'impenji f'konformità mal-Artikolu 9(3). | imħassar |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(5)
     
  Jekk impriża toffri impenji li jirrimedjaw kompletament u effettivament id-distorsjoni fis-suq intern, il-Kummissjoni tista' taċċettahom u tagħmilhom vinkolanti fuq l-impriża f'deċiżjoni b'impenji f'konformità mal-Artikolu 9(3).

imħassar

imħassar

Emenda 51

Emenda 51

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 6 – paragrafu 6

Artikolu 6 – paragrafu 6

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (6)   Fejn l-impriża kkonċernata tipproponi li tħallas lura s-sussidju barrani inkluża rata tal-imgħax xierqa, il-Kummissjoni għandha taċċetta dak il-ħlas lura bħala impenn
  jekk tista'
  taċċerta ruħha li l-ħlas lura huwa trasparenti u effettiv, hija u tieħu kont tar-riskju ta' ċirkomvenzjoni. | (6)   Fejn l-impriża kkonċernata tipproponi li tħallas lura s-sussidju barrani inkluża rata tal-imgħax xierqa, il-Kummissjoni għandha taċċetta dak il-ħlas lura bħala impenn
  biss meta tista'
  taċċerta ruħha li l-ħlas lura huwa trasparenti u 
  jirrimedja b'mod
  effettiv
  u adegwat l-effetti distortivi
  , hija u tieħu kont tar-riskju ta' ċirkomvenzjoni. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(6)   Fejn l-impriża kkonċernata tipproponi li tħallas lura s-sussidju barrani inkluża rata tal-imgħax xierqa, il-Kummissjoni għandha taċċetta dak il-ħlas lura bħala impenn
  jekk tista'
  taċċerta ruħha li l-ħlas lura huwa trasparenti u effettiv, hija u tieħu kont tar-riskju ta' ċirkomvenzjoni.

(6)   Fejn l-impriża kkonċernata tipproponi li tħallas lura s-sussidju barrani inkluża rata tal-imgħax xierqa, il-Kummissjoni għandha taċċetta dak il-ħlas lura bħala impenn
  biss meta tista'
  taċċerta ruħha li l-ħlas lura huwa trasparenti u 
  jirrimedja b'mod
  effettiv
  u adegwat l-effetti distortivi
  , hija u tieħu kont tar-riskju ta' ċirkomvenzjoni.

Emenda 52

Emenda 52

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 7 – paragrafu 1

Artikolu 7 – paragrafu 1

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| Fuq inizjattiva tagħha stess, il-Kummissjoni tista' teżamina informazzjoni minn kwalunkwe sors rigward allegati sussidji barranin distorsivi. | Fuq inizjattiva tagħha stess, il-Kummissjoni tista' teżamina informazzjoni minn kwalunkwe sors
  , inkluż minn Stati Membri u impriżi jew minn sħab soċjali fil-livell tal-Unjoni,
  rigward allegati sussidji barranin distorsivi. |
| | Il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi punt ta' kuntatt li permezz tiegħu din l-informazzjoni tista' tiġi rrappurtata b'mod kunfidenzjali. |
| | Il-Kummissjoni għandha tinforma lill-awtorità pubblika dwar is-segwitu li jkun ingħata. |
| | L-awtoritajiet pubbliċi kompetenti għandhom jiġbru u jiskambjaw data mal-Kummissjoni. |
| | Il-Kummissjoni għandha tippubblika linji gwida dwar il-kriterji għall-ftuħ ta' rieżami ex officio sa 24 xahar wara d-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

Fuq inizjattiva tagħha stess, il-Kummissjoni tista' teżamina informazzjoni minn kwalunkwe sors rigward allegati sussidji barranin distorsivi.

Fuq inizjattiva tagħha stess, il-Kummissjoni tista' teżamina informazzjoni minn kwalunkwe sors
  , inkluż minn Stati Membri u impriżi jew minn sħab soċjali fil-livell tal-Unjoni,
  rigward allegati sussidji barranin distorsivi.

, inkluż minn Stati Membri u impriżi jew minn sħab soċjali fil-livell tal-Unjoni,

Il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi punt ta' kuntatt li permezz tiegħu din l-informazzjoni tista' tiġi rrappurtata b'mod kunfidenzjali.

Il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi punt ta' kuntatt li permezz tiegħu din l-informazzjoni tista' tiġi rrappurtata b'mod kunfidenzjali.

Il-Kummissjoni għandha tinforma lill-awtorità pubblika dwar is-segwitu li jkun ingħata.

Il-Kummissjoni għandha tinforma lill-awtorità pubblika dwar is-segwitu li jkun ingħata.

L-awtoritajiet pubbliċi kompetenti għandhom jiġbru u jiskambjaw data mal-Kummissjoni.

L-awtoritajiet pubbliċi kompetenti għandhom jiġbru u jiskambjaw data mal-Kummissjoni.

Il-Kummissjoni għandha tippubblika linji gwida dwar il-kriterji għall-ftuħ ta' rieżami ex officio sa 24 xahar wara d-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament.

Il-Kummissjoni għandha tippubblika linji gwida dwar il-kriterji għall-ftuħ ta' rieżami ex officio sa 24 xahar wara d-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament.

Emenda 53

Emenda 53

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 8 – paragrafu 2 – punt b

Artikolu 8 – paragrafu 2 – punt b

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (b) | tinforma lill-impriża kkonċernata; u |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(b)

tinforma lill-impriża kkonċernata; u

| (b) | tinforma lill-impriża kkonċernata
  u fejn xieraq lill-Istati Membri wkoll
  ; u |
| --- | --- |

(b)

tinforma lill-impriża kkonċernata
  u fejn xieraq lill-Istati Membri wkoll
  ; u

u fejn xieraq lill-Istati Membri wkoll

Emenda 54

Emenda 54

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 8 – paragrafu 3

Artikolu 8 – paragrafu 3

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (3)   Fejn il-Kummissjoni, wara valutazzjoni preliminari, tikkonkludi li ma hemmx raġunijiet suffiċjenti biex tinbeda l-investigazzjoni fil-fond, jew minħabba li ma hemm l-ebda sussidju barrani jew minħabba li ma hemm l-ebda indikazzjoni ta' distorsjoni reali jew potenzjali fis-suq intern, hija għandha tagħlaq ir-rieżami preliminari u tinforma lill-impriża
  kkonċernata
  . | (3)   Fejn il-Kummissjoni, wara valutazzjoni preliminari, tikkonkludi li ma hemmx raġunijiet suffiċjenti biex tinbeda l-investigazzjoni fil-fond, jew minħabba li ma hemm l-ebda sussidju barrani jew minħabba li ma hemm l-ebda indikazzjoni ta' distorsjoni reali jew potenzjali fis-suq intern, hija għandha tagħlaq ir-rieżami preliminari u tinforma lill-impriża
  u lill-Istati Membri kkonċernati, u l-Parlament Ewropew
  . |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(3)   Fejn il-Kummissjoni, wara valutazzjoni preliminari, tikkonkludi li ma hemmx raġunijiet suffiċjenti biex tinbeda l-investigazzjoni fil-fond, jew minħabba li ma hemm l-ebda sussidju barrani jew minħabba li ma hemm l-ebda indikazzjoni ta' distorsjoni reali jew potenzjali fis-suq intern, hija għandha tagħlaq ir-rieżami preliminari u tinforma lill-impriża
  kkonċernata
  .

(3)   Fejn il-Kummissjoni, wara valutazzjoni preliminari, tikkonkludi li ma hemmx raġunijiet suffiċjenti biex tinbeda l-investigazzjoni fil-fond, jew minħabba li ma hemm l-ebda sussidju barrani jew minħabba li ma hemm l-ebda indikazzjoni ta' distorsjoni reali jew potenzjali fis-suq intern, hija għandha tagħlaq ir-rieżami preliminari u tinforma lill-impriża
  u lill-Istati Membri kkonċernati, u l-Parlament Ewropew
  .

Emenda 55

Emenda 55

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 9 – paragrafu 2

Artikolu 9 – paragrafu 2

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (2)   Meta l-Kummissjoni ssib li sussidju barrani joħloq distorsjoni fis-suq intern skont l-Artikoli
  minn 3 sa
  5,
  tista'
  timponi miżuri ta' rimedju (“deċiżjoni b'miżuri ta' rimedju”). | (2)   Meta l-Kummissjoni ssib li sussidju barrani joħloq distorsjoni fis-suq intern skont l-Artikoli 
  3 u 4 u mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 5
  ,
  hija għandha
  timponi miżuri ta' rimedju (“deċiżjoni b'miżuri ta' rimedju”),
  sakemm ma taċċettax impenji skont il-paragrafu 3
  . |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(2)   Meta l-Kummissjoni ssib li sussidju barrani joħloq distorsjoni fis-suq intern skont l-Artikoli
  minn 3 sa
  5,
  tista'
  timponi miżuri ta' rimedju (“deċiżjoni b'miżuri ta' rimedju”).

(2)   Meta l-Kummissjoni ssib li sussidju barrani joħloq distorsjoni fis-suq intern skont l-Artikoli 
  3 u 4 u mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 5
  ,
  hija għandha
  timponi miżuri ta' rimedju (“deċiżjoni b'miżuri ta' rimedju”),
  sakemm ma taċċettax impenji skont il-paragrafu 3
  .

Emenda 56

Emenda 56

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 10 – paragrafu 1 – parti introduttorja

Artikolu 10 – paragrafu 1 – parti introduttorja

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| Il-Kummissjoni tista' tieħu miżuri interim, meta: | Il-Kummissjoni tista' tieħu miżuri interim
  , inkluż matul il-perjodu ta' rieżami preliminari
  , meta: |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

Il-Kummissjoni tista' tieħu miżuri interim, meta:

Il-Kummissjoni tista' tieħu miżuri interim
  , inkluż matul il-perjodu ta' rieżami preliminari
  , meta:

, inkluż matul il-perjodu ta' rieżami preliminari

Emenda 57

Emenda 57

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 10 – paragrafu 1a (ġdid)

Artikolu 10 – paragrafu 1a (ġdid)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| | Il-miżuri interim għandhom ikunu limitati fiż-żmien u jistgħu jiġu estiżi fejn jibqgħu jeżistu indikazzjoni ta' effetti ta' distorsjoni jew riskju serju ta' ħsara sostanzjali u irreparabbli għall-kompetizzjoni fis-suq intern. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

Il-miżuri interim għandhom ikunu limitati fiż-żmien u jistgħu jiġu estiżi fejn jibqgħu jeżistu indikazzjoni ta' effetti ta' distorsjoni jew riskju serju ta' ħsara sostanzjali u irreparabbli għall-kompetizzjoni fis-suq intern.

Il-miżuri interim għandhom ikunu limitati fiż-żmien u jistgħu jiġu estiżi fejn jibqgħu jeżistu indikazzjoni ta' effetti ta' distorsjoni jew riskju serju ta' ħsara sostanzjali u irreparabbli għall-kompetizzjoni fis-suq intern.

Emenda 58

Emenda 58

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 12 – paragrafu 1

Artikolu 12 – paragrafu 1

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (1)   
  Il-Kummissjoni tista'
  twettaq l-ispezzjonijiet tal-impriżi
  li jkunu meħtieġa
  . | (1)   
  Sabiex taqdi d-dmirijiet assenjati lilha b'dan ir-Regolament, il-Kummissjoni għandha, fejn ikun meħtieġ,
  twettaq l-ispezzjonijiet tal-impriżi. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(1)   
  Il-Kummissjoni tista'
  twettaq l-ispezzjonijiet tal-impriżi
  li jkunu meħtieġa
  .

(1)   
  Sabiex taqdi d-dmirijiet assenjati lilha b'dan ir-Regolament, il-Kummissjoni għandha, fejn ikun meħtieġ,
  twettaq l-ispezzjonijiet tal-impriżi.

Emenda 59

Emenda 59

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 12 – paragrafu 2 – punt a

Artikolu 12 – paragrafu 2 – punt a

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (a) | li jidħlu fi kwalunkwe bini
  jew
  art tal-impriża kkonċernata; |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(a)

li jidħlu fi kwalunkwe bini
  jew
  art tal-impriża kkonċernata;

jew

| (a) | li jidħlu fi kwalunkwe bini, art
  jew mezzi ta' trasport
  tal-impriża kkonċernata; |
| --- | --- |

(a)

li jidħlu fi kwalunkwe bini, art
  jew mezzi ta' trasport
  tal-impriża kkonċernata;

jew mezzi ta' trasport

Emenda 60

Emenda 60

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 13 – paragrafu 1

Artikolu 13 – paragrafu 1

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| Sabiex twettaq id-dmirijiet li dan ir-Regolament jassenjalha, il-Kummissjoni tista' twettaq spezzjonijiet fit-territorju ta' pajjiż terz, dment li
  l-impriża kkonċernata tkun tat il-kunsens tagħha u li
  l-gvern tal-pajjiż terz ikun ġie nnotifikat uffiċjalment u jkun qabel mal-ispezzjoni. L-Artikoli 12(1), (2) u (3), il-punti (a) u (b) għandhom japplikaw mutatis mutandis. | Sabiex twettaq id-dmirijiet li dan ir-Regolament jassenjalha,, il-Kummissjoni tista' twettaq spezzjonijiet fit-territorju ta' pajjiż terz, dment li l-gvern tal-pajjiż terz ikun ġie nnotifikat uffiċjalment u jkun qabel mal-ispezzjoni. L-Artikoli 12(1), (2) u (3), punti (a) u (b) għandhom japplikaw mutatis mutandis. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

Sabiex twettaq id-dmirijiet li dan ir-Regolament jassenjalha, il-Kummissjoni tista' twettaq spezzjonijiet fit-territorju ta' pajjiż terz, dment li
  l-impriża kkonċernata tkun tat il-kunsens tagħha u li
  l-gvern tal-pajjiż terz ikun ġie nnotifikat uffiċjalment u jkun qabel mal-ispezzjoni. L-Artikoli 12(1), (2) u (3), il-punti (a) u (b) għandhom japplikaw mutatis mutandis.

l-impriża kkonċernata tkun tat il-kunsens tagħha u li

Sabiex twettaq id-dmirijiet li dan ir-Regolament jassenjalha,, il-Kummissjoni tista' twettaq spezzjonijiet fit-territorju ta' pajjiż terz, dment li l-gvern tal-pajjiż terz ikun ġie nnotifikat uffiċjalment u jkun qabel mal-ispezzjoni. L-Artikoli 12(1), (2) u (3), punti (a) u (b) għandhom japplikaw mutatis mutandis.

Emenda 61

Emenda 61

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 15 – paragrafu 1 – parti introduttorja

Artikolu 15 – paragrafu 1 – parti introduttorja

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (1)   Il-Kummissjoni tista' timponi b'deċiżjoni multi jew ħlasijiet perjodiċi ta' penali meta impriża
  kkonċernata
  jew assoċjazzjoni ta' impriżi, intenzjonalment jew b'negliġenza: (a) | 1.   Il-Kummissjoni
  għandha
  timponi b'deċiżjoni multi jew ħlasijiet perjodiċi ta' penali meta impriża jew assoċjazzjoni ta' impriżi
  kkonċernati
  , intenzjonalment jew b'negliġenza: (a) |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(1)   Il-Kummissjoni tista' timponi b'deċiżjoni multi jew ħlasijiet perjodiċi ta' penali meta impriża
  kkonċernata
  jew assoċjazzjoni ta' impriżi, intenzjonalment jew b'negliġenza: (a)

1.   Il-Kummissjoni
  għandha
  timponi b'deċiżjoni multi jew ħlasijiet perjodiċi ta' penali meta impriża jew assoċjazzjoni ta' impriżi
  kkonċernati
  , intenzjonalment jew b'negliġenza: (a)

Emenda 62

Emenda 62

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 15 – paragrafu 5 – parti introduttorja

Artikolu 15 – paragrafu 5 – parti introduttorja

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (5)   Fejn impriża
  kkonċernata
  ma
  tikkonformax
  ma' deċiżjoni b'impenji skont l-Artikolu 9(3), deċiżjoni li tordna miżuri interim skont l-Artikolu 10 jew deċiżjoni li timponi miżuri ta' rimedju skont l-Artikolu 9(2), il-Kummissjoni tista' timponi permezz ta' deċiżjoni: | 5.   Fejn impriża
  jew assoċjazzjoni ta' impriżi kkonċernati
  ma
  jikkonformawx
  ma' deċiżjoni b'impenji skont l-Artikolu 9(3), deċiżjoni li tordna miżuri interim skont l-Artikolu 10 jew deċiżjoni li timponi miżuri ta' rimedju skont l-Artikolu 9(2), il-Kummissjoni tista' timponi permezz ta' deċiżjoni: |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(5)   Fejn impriża
  kkonċernata
  ma
  tikkonformax
  ma' deċiżjoni b'impenji skont l-Artikolu 9(3), deċiżjoni li tordna miżuri interim skont l-Artikolu 10 jew deċiżjoni li timponi miżuri ta' rimedju skont l-Artikolu 9(2), il-Kummissjoni tista' timponi permezz ta' deċiżjoni:

5.   Fejn impriża
  jew assoċjazzjoni ta' impriżi kkonċernati
  ma
  jikkonformawx
  ma' deċiżjoni b'impenji skont l-Artikolu 9(3), deċiżjoni li tordna miżuri interim skont l-Artikolu 10 jew deċiżjoni li timponi miżuri ta' rimedju skont l-Artikolu 9(2), il-Kummissjoni tista' timponi permezz ta' deċiżjoni:

Emenda 63

Emenda 63

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 18 – paragrafu 3 – punt a

Artikolu 18 – paragrafu 3 – punt a

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (a) | l-impriża akkwistata jew mill-inqas waħda mill-impriżi li għaddejjin minn fużjoni tkun stabbilita fl-Unjoni u tiġġenera fatturat aggregat fl-Unjoni ta' mill-inqas EUR 
  500
   miljun; u |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(a)

l-impriża akkwistata jew mill-inqas waħda mill-impriżi li għaddejjin minn fużjoni tkun stabbilita fl-Unjoni u tiġġenera fatturat aggregat fl-Unjoni ta' mill-inqas EUR 
  500
   miljun; u

500

| (a) | l-impriża akkwistata jew mill-inqas waħda mill-impriżi li għaddejjin minn fużjoni tkun stabbilita fl-Unjoni u tiġġenera fatturat aggregat fl-Unjoni ta' mill-inqas EUR 
  400
   miljun; u |
| --- | --- |

(a)

l-impriża akkwistata jew mill-inqas waħda mill-impriżi li għaddejjin minn fużjoni tkun stabbilita fl-Unjoni u tiġġenera fatturat aggregat fl-Unjoni ta' mill-inqas EUR 
  400
   miljun; u

400

Emenda 64

Emenda 64

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 18 – paragrafu 3 – punt b

Artikolu 18 – paragrafu 3 – punt b

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (b) | l-impriżi kkonċernati
  rċevew
  kontribuzzjoni finanzjarja aggregata minn pajjiżi terzi fit-tliet snin kalendarji qabel in-notifika ta' aktar minn EUR 50 miljun. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(b)

l-impriżi kkonċernati
  rċevew
  kontribuzzjoni finanzjarja aggregata minn pajjiżi terzi fit-tliet snin kalendarji qabel in-notifika ta' aktar minn EUR 50 miljun.

rċevew

| (b) | l-impriżi
  kollha
  kkonċernati
  jkunu ngħataw
  kontribuzzjoni finanzjarja aggregata minn pajjiżi terzi fit-tliet snin kalendarji qabel in-notifika ta' aktar minn EUR 50 miljun. |
| --- | --- |

(b)

l-impriżi
  kollha
  kkonċernati
  jkunu ngħataw
  kontribuzzjoni finanzjarja aggregata minn pajjiżi terzi fit-tliet snin kalendarji qabel in-notifika ta' aktar minn EUR 50 miljun.

kollha

jkunu ngħataw

Emenda 65

Emenda 65

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 18 – paragrafu 4 – punt a

Artikolu 18 – paragrafu 4 – punt a

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (a) | l-impriża konġunta nnifisha
  jew waħda mill-impriżi prinċipali tagħha
  tkun stabbilita fl-Unjoni u tiġġenera fatturat aggregat fl-Unjoni ta' mill-inqas EUR 
  500
   miljun; u |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(a)

l-impriża konġunta nnifisha
  jew waħda mill-impriżi prinċipali tagħha
  tkun stabbilita fl-Unjoni u tiġġenera fatturat aggregat fl-Unjoni ta' mill-inqas EUR 
  500
   miljun; u

jew waħda mill-impriżi prinċipali tagħha

500

| (a) | l-impriża konġunta nnifisha tkun stabbilita fl-Unjoni u tiġġenera fatturat aggregat fl-Unjoni ta' mill-inqas EUR 
  400
   miljun; u |
| --- | --- |

(a)

l-impriża konġunta nnifisha tkun stabbilita fl-Unjoni u tiġġenera fatturat aggregat fl-Unjoni ta' mill-inqas EUR 
  400
   miljun; u

400

Emenda 66

Emenda 66

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 18 – paragrafu 4 – punt b

Artikolu 18 – paragrafu 4 – punt b

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (b) | l-impriża konġunta nnifisha u l-impriżi prinċipali tagħha
  rċevew
  kontribuzzjoni finanzjarja aggregata minn pajjiżi terzi fit-tliet snin kalendarji qabel in-notifika ta' aktar minn EUR 50 miljun. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(b)

l-impriża konġunta nnifisha u l-impriżi prinċipali tagħha
  rċevew
  kontribuzzjoni finanzjarja aggregata minn pajjiżi terzi fit-tliet snin kalendarji qabel in-notifika ta' aktar minn EUR 50 miljun.

rċevew

| (b) | l-impriża konġunta nnifisha u l-impriżi prinċipali tagħha
  jkunu ngħataw
  kontribuzzjoni finanzjarja aggregata minn pajjiżi terzi fit-tliet snin kalendarji qabel in-notifika ta' aktar minn EUR 50 miljun. |
| --- | --- |

(b)

l-impriża konġunta nnifisha u l-impriżi prinċipali tagħha
  jkunu ngħataw
  kontribuzzjoni finanzjarja aggregata minn pajjiżi terzi fit-tliet snin kalendarji qabel in-notifika ta' aktar minn EUR 50 miljun.

jkunu ngħataw

Emenda 67

Emenda 67

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 19 – paragrafu 4

Artikolu 19 – paragrafu 4

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (4)   Jekk l-impriżi kkonċernati jonqsu milli jissodisfaw l-obbligu tagħhom li jinnotifikaw, il-Kummissjoni
  tista'
  tirrieżamina konċentrazzjoni notifikabbli skont dan ir-Regolament billi titlob in-notifika ta' dik il-konċentrazzjoni. F'dak il-każ il-Kummissjoni m'għandhiex tkun marbuta bil-limiti ta' żmien imsemmija fl-Artikolu 23(1) u (4). | (4)   Jekk l-impriżi kkonċernati jonqsu milli jissodisfaw l-obbligu tagħhom li jinnotifikaw, il-Kummissjoni
  għandha
  tirrieżamina konċentrazzjoni notifikabbli skont dan ir-Regolament billi titlob in-notifika ta' dik il-konċentrazzjoni. F'dak il-każ il-Kummissjoni m'għandhiex tkun marbuta bil-limiti ta' żmien imsemmija fl-Artikolu 23(1) u (4). |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(4)   Jekk l-impriżi kkonċernati jonqsu milli jissodisfaw l-obbligu tagħhom li jinnotifikaw, il-Kummissjoni
  tista'
  tirrieżamina konċentrazzjoni notifikabbli skont dan ir-Regolament billi titlob in-notifika ta' dik il-konċentrazzjoni. F'dak il-każ il-Kummissjoni m'għandhiex tkun marbuta bil-limiti ta' żmien imsemmija fl-Artikolu 23(1) u (4).

(4)   Jekk l-impriżi kkonċernati jonqsu milli jissodisfaw l-obbligu tagħhom li jinnotifikaw, il-Kummissjoni
  għandha
  tirrieżamina konċentrazzjoni notifikabbli skont dan ir-Regolament billi titlob in-notifika ta' dik il-konċentrazzjoni. F'dak il-każ il-Kummissjoni m'għandhiex tkun marbuta bil-limiti ta' żmien imsemmija fl-Artikolu 23(1) u (4).

Emenda 68

Emenda 68

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 19 – paragrafu 5

Artikolu 19 – paragrafu 5

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (5)   Il-Kummissjoni tista' titlob in-notifika minn qabel ta' kwalunkwe konċentrazzjoni li mhijiex konċentrazzjoni notifikabbli skont it-tifsira tal-Artikolu 18 fi kwalunkwe ħin qabel l-implimentazzjoni tagħha meta l-Kummissjoni tissuspetta li l-impriżi kkonċernati setgħu
  bbenefikaw minn
  sussidji barranin fit-tliet snin qabel il-konċentrazzjoni. Dik il-konċentrazzjoni għandha titqies bħala konċentrazzjoni notifikabbli għall-finijiet ta' dan ir-Regolament. | (5)   Il-Kummissjoni tista' titlob in-notifika minn qabel ta' kwalunkwe konċentrazzjoni li mhijiex konċentrazzjoni notifikabbli skont it-tifsira tal-Artikolu 18 fi kwalunkwe ħin qabel l-implimentazzjoni tagħha meta l-Kummissjoni tissuspetta li l-impriżi kkonċernati setgħu
  ngħataw
  sussidji barranin fit-tliet snin qabel il-konċentrazzjoni. Dik il-konċentrazzjoni għandha titqies bħala konċentrazzjoni notifikabbli għall-finijiet ta' dan ir-Regolament. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(5)   Il-Kummissjoni tista' titlob in-notifika minn qabel ta' kwalunkwe konċentrazzjoni li mhijiex konċentrazzjoni notifikabbli skont it-tifsira tal-Artikolu 18 fi kwalunkwe ħin qabel l-implimentazzjoni tagħha meta l-Kummissjoni tissuspetta li l-impriżi kkonċernati setgħu
  bbenefikaw minn
  sussidji barranin fit-tliet snin qabel il-konċentrazzjoni. Dik il-konċentrazzjoni għandha titqies bħala konċentrazzjoni notifikabbli għall-finijiet ta' dan ir-Regolament.

(5)   Il-Kummissjoni tista' titlob in-notifika minn qabel ta' kwalunkwe konċentrazzjoni li mhijiex konċentrazzjoni notifikabbli skont it-tifsira tal-Artikolu 18 fi kwalunkwe ħin qabel l-implimentazzjoni tagħha meta l-Kummissjoni tissuspetta li l-impriżi kkonċernati setgħu
  ngħataw
  sussidji barranin fit-tliet snin qabel il-konċentrazzjoni. Dik il-konċentrazzjoni għandha titqies bħala konċentrazzjoni notifikabbli għall-finijiet ta' dan ir-Regolament.

Emenda 69

Emenda 69

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 27 – paragrafu 2

Artikolu 27 – paragrafu 2

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (2)   Għall-iskop tal-Artikolu 28, kontribuzzjoni finanzjarja barranija notifikabbli fi proċedura ta' akkwist pubbliku tal-UE għandha titqies li sseħħ meta l-valur stmat ta' dak l-akkwist pubbliku huwa ugwali jew akbar minn EUR 250 miljun. | (2)   Għall-iskop tal-Artikolu 28
  ta' dan ir-Regolament
  , kontribuzzjoni finanzjarja barranija notifikabbli fi proċedura ta' akkwist pubbliku tal-UE għandha titqies li sseħħ meta l-valur
  totali
  stmat ta' dak l-akkwist pubbliku
  , ikkalkulat skont id-dispożizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 5 tad-Direttiva 2014/24/UE u l-Artikolu 16 tad-Direttiva 2014/25/UE,
  ikun ugwali
  għal,
  jew akbar minn EUR 
  200
   miljun. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(2)   Għall-iskop tal-Artikolu 28, kontribuzzjoni finanzjarja barranija notifikabbli fi proċedura ta' akkwist pubbliku tal-UE għandha titqies li sseħħ meta l-valur stmat ta' dak l-akkwist pubbliku huwa ugwali jew akbar minn EUR 250 miljun.

(2)   Għall-iskop tal-Artikolu 28
  ta' dan ir-Regolament
  , kontribuzzjoni finanzjarja barranija notifikabbli fi proċedura ta' akkwist pubbliku tal-UE għandha titqies li sseħħ meta l-valur
  totali
  stmat ta' dak l-akkwist pubbliku
  , ikkalkulat skont id-dispożizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 5 tad-Direttiva 2014/24/UE u l-Artikolu 16 tad-Direttiva 2014/25/UE,
  ikun ugwali
  għal,
  jew akbar minn EUR 
  200
   miljun.

Emenda 70

Emenda 70

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 28 – paragrafu 2

Artikolu 28 – paragrafu 2

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (2)   L-obbligu ta' notifika tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji barranin skont dan il-paragrafu għandu jestendi għall-operaturi ekonomiċi, il-gruppi ta' operaturi ekonomiċi msemmija fl-Artikolu 26(2) tad-Direttiva 2014/23/UE, l-Artikolu 19(2) tad-Direttiva 2014/24/UE u l-Artikolu 37(2) tad-Direttiva 2014/25/UE, is-sottokuntratturi ewlenin u l-fornituri ewlenin. Sottokuntrattur jew fornitur għandu jitqies bħala ewlieni fejn
  il-parteċipazzjoni tiegħu tiżgura elementi ewlenin tal-prestazzjoni tal-kuntratt u fi kwalunkwe każ fejn
  is-sehem ekonomiku tal-kontribuzzjoni tiegħu jaqbeż
  it-30
   % tal-valur stmat tal-kuntratt. | (2)   L-obbligu ta' notifika tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji barranin skont dan il-paragrafu għandu jestendi għall-operaturi ekonomiċi, il-gruppi ta' operaturi ekonomiċi msemmija fl-Artikolu 26(2) tad-Direttiva 2014/23/UE, l-Artikolu 19(2) tad-Direttiva 2014/24/UE u l-Artikolu 37(2) tad-Direttiva 2014/25/UE, is-sottokuntratturi ewlenin u l-fornituri ewlenin. Sottokuntrattur jew fornitur għandu jitqies bħala ewlieni fejn is-sehem ekonomiku tal-kontribuzzjoni tiegħu jaqbeż
  l-20
   % tal-valur stmat tal-kuntratt. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(2)   L-obbligu ta' notifika tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji barranin skont dan il-paragrafu għandu jestendi għall-operaturi ekonomiċi, il-gruppi ta' operaturi ekonomiċi msemmija fl-Artikolu 26(2) tad-Direttiva 2014/23/UE, l-Artikolu 19(2) tad-Direttiva 2014/24/UE u l-Artikolu 37(2) tad-Direttiva 2014/25/UE, is-sottokuntratturi ewlenin u l-fornituri ewlenin. Sottokuntrattur jew fornitur għandu jitqies bħala ewlieni fejn
  il-parteċipazzjoni tiegħu tiżgura elementi ewlenin tal-prestazzjoni tal-kuntratt u fi kwalunkwe każ fejn
  is-sehem ekonomiku tal-kontribuzzjoni tiegħu jaqbeż
  it-30
   % tal-valur stmat tal-kuntratt.

(2)   L-obbligu ta' notifika tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji barranin skont dan il-paragrafu għandu jestendi għall-operaturi ekonomiċi, il-gruppi ta' operaturi ekonomiċi msemmija fl-Artikolu 26(2) tad-Direttiva 2014/23/UE, l-Artikolu 19(2) tad-Direttiva 2014/24/UE u l-Artikolu 37(2) tad-Direttiva 2014/25/UE, is-sottokuntratturi ewlenin u l-fornituri ewlenin. Sottokuntrattur jew fornitur għandu jitqies bħala ewlieni fejn is-sehem ekonomiku tal-kontribuzzjoni tiegħu jaqbeż
  l-20
   % tal-valur stmat tal-kuntratt.

Emenda 71

Emenda 71

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 28 – paragrafu 3

Artikolu 28 – paragrafu 3

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (3)   Għal gruppi ta' operaturi ekonomiċi, sottokuntratturi ewlenin u fornituri ewlenin, l-operatur ekonomiku ewlieni għandu jiżgura n-notifika. | (3)   Għal gruppi ta' operaturi ekonomiċi, sottokuntratturi ewlenin u fornituri ewlenin, l-operatur ekonomiku ewlieni għandu jiżgura n-notifika.
  L-operatur ekonomiku ewlieni ma għandux ikun responsabbli għall-informazzjoni pprovduta mis-sottokuntratturi ewlenin jew il-fornituri ewlenin tiegħu. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(3)   Għal gruppi ta' operaturi ekonomiċi, sottokuntratturi ewlenin u fornituri ewlenin, l-operatur ekonomiku ewlieni għandu jiżgura n-notifika.

(3)   Għal gruppi ta' operaturi ekonomiċi, sottokuntratturi ewlenin u fornituri ewlenin, l-operatur ekonomiku ewlieni għandu jiżgura n-notifika.
  L-operatur ekonomiku ewlieni ma għandux ikun responsabbli għall-informazzjoni pprovduta mis-sottokuntratturi ewlenin jew il-fornituri ewlenin tiegħu.

Emenda 72

Emenda 72

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 28 – paragrafu 6

Artikolu 28 – paragrafu 6

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (6)   Fejn il-Kummissjoni tissuspetta li impriża setgħet
  ibbenefikat minn
  sussidji barranin fit-tliet snin qabel il-preżentazzjoni tal-offerta jew talba biex tipparteċipa fil-proċedura ta' akkwist pubbliku, hija tista' titlob in-notifika tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji barranin riċevuti minn dik l-impriża fi kwalunkwe proċedura ta' akkwist pubbliku li mhumiex notifikabbli skont l-Artikolu 27(2) jew li jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni tal-paragrafu 5 ta' dan l-Artikolu, fi kwalunkwe ħin qabel l-għoti tal-kuntratt. Ladarba l-Kummissjoni tkun talbet in-notifika ta' tali kontribuzzjoni finanzjarja, din titqies bħala kontribuzzjoni finanzjarja barranija notifikabbli fi proċedura ta' akkwist pubbliku. | (6)   Fejn il-Kummissjoni tissuspetta li impriża setgħet
  ingħatat
  sussidji barranin fit-tliet snin qabel il-preżentazzjoni tal-offerta jew talba biex tipparteċipa fil-proċedura ta' akkwist pubbliku, hija tista' titlob in-notifika tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji barranin riċevuti minn dik l-impriża fi kwalunkwe proċedura ta' akkwist pubbliku li mhumiex notifikabbli skont l-Artikolu 27(2) jew li jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni tal-paragrafu 5 ta' dan l-Artikolu, fi kwalunkwe ħin qabel l-għoti tal-kuntratt. Ladarba l-Kummissjoni tkun talbet in-notifika ta' tali kontribuzzjoni finanzjarja, din titqies bħala kontribuzzjoni finanzjarja barranija notifikabbli fi proċedura ta' akkwist pubbliku. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(6)   Fejn il-Kummissjoni tissuspetta li impriża setgħet
  ibbenefikat minn
  sussidji barranin fit-tliet snin qabel il-preżentazzjoni tal-offerta jew talba biex tipparteċipa fil-proċedura ta' akkwist pubbliku, hija tista' titlob in-notifika tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji barranin riċevuti minn dik l-impriża fi kwalunkwe proċedura ta' akkwist pubbliku li mhumiex notifikabbli skont l-Artikolu 27(2) jew li jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni tal-paragrafu 5 ta' dan l-Artikolu, fi kwalunkwe ħin qabel l-għoti tal-kuntratt. Ladarba l-Kummissjoni tkun talbet in-notifika ta' tali kontribuzzjoni finanzjarja, din titqies bħala kontribuzzjoni finanzjarja barranija notifikabbli fi proċedura ta' akkwist pubbliku.

(6)   Fejn il-Kummissjoni tissuspetta li impriża setgħet
  ingħatat
  sussidji barranin fit-tliet snin qabel il-preżentazzjoni tal-offerta jew talba biex tipparteċipa fil-proċedura ta' akkwist pubbliku, hija tista' titlob in-notifika tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji barranin riċevuti minn dik l-impriża fi kwalunkwe proċedura ta' akkwist pubbliku li mhumiex notifikabbli skont l-Artikolu 27(2) jew li jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni tal-paragrafu 5 ta' dan l-Artikolu, fi kwalunkwe ħin qabel l-għoti tal-kuntratt. Ladarba l-Kummissjoni tkun talbet in-notifika ta' tali kontribuzzjoni finanzjarja, din titqies bħala kontribuzzjoni finanzjarja barranija notifikabbli fi proċedura ta' akkwist pubbliku.

Emenda 73

Emenda 73

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 29 – paragrafu 2

Artikolu 29 – paragrafu 2

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (2)   Il-Kummissjoni għandha
  twettaq
  rieżami preliminari mhux aktar tard minn
  60
   jum wara li tkun irċeviet in-notifika. | (2)   Il-Kummissjoni għandha
  tikkompleta
  rieżami preliminari mhux aktar tard minn
  40
   jum wara li tkun irċeviet in-notifika. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(2)   Il-Kummissjoni għandha
  twettaq
  rieżami preliminari mhux aktar tard minn
  60
   jum wara li tkun irċeviet in-notifika.

(2)   Il-Kummissjoni għandha
  tikkompleta
  rieżami preliminari mhux aktar tard minn
  40
   jum wara li tkun irċeviet in-notifika.

Emenda 74

Emenda 74

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 29 – paragrafu 4

Artikolu 29 – paragrafu 4

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (4)   Il-Kummissjoni tista' tadotta deċiżjoni li tagħlaq l-investigazzjoni fil-fond mhux aktar tard minn
  200
   jum wara li tkun irċeviet in-notifika. F'ċirkostanzi eċċezzjonali, dan il-limitu ta' żmien jista' jiġi estiż wara konsultazzjoni mal-awtorità kontraenti jew entità kontraenti kkonċernata. | (4)   Il-Kummissjoni tista' tadotta deċiżjoni li tagħlaq l-investigazzjoni fil-fond mhux aktar tard minn
  120
   jum wara li tkun irċeviet in-notifika. F'ċirkostanzi eċċezzjonali, dan il-limitu ta' żmien jista' jiġi estiż
  b'20 jum
  wara konsultazzjoni mal-awtorità kontraenti jew entità kontraenti kkonċernata. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(4)   Il-Kummissjoni tista' tadotta deċiżjoni li tagħlaq l-investigazzjoni fil-fond mhux aktar tard minn
  200
   jum wara li tkun irċeviet in-notifika. F'ċirkostanzi eċċezzjonali, dan il-limitu ta' żmien jista' jiġi estiż wara konsultazzjoni mal-awtorità kontraenti jew entità kontraenti kkonċernata.

(4)   Il-Kummissjoni tista' tadotta deċiżjoni li tagħlaq l-investigazzjoni fil-fond mhux aktar tard minn
  120
   jum wara li tkun irċeviet in-notifika. F'ċirkostanzi eċċezzjonali, dan il-limitu ta' żmien jista' jiġi estiż
  b'20 jum
  wara konsultazzjoni mal-awtorità kontraenti jew entità kontraenti kkonċernata.

Emenda 75

Emenda 75

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 31 – paragrafu 3

Artikolu 31 – paragrafu 3

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (3)   Il-kuntratt jista' jingħata lil impriża li tippreżenta dikjarazzjoni skont l-Artikolu 28 qabel ma l-Kummissjoni tieħu kwalunkwe waħda mid-deċiżjonijiet imsemmija fl-Artikolu 30 jew qabel ma jiskadi l-limitu ta' żmien stabbilit fl-Artikolu 29(4) biss jekk l-evalwazzjoni tal-offerta tkun stabbiliet li l-impriża inkwistjoni tkun fi kwalunkwe każ ippreżentat l-aktar offerta ekonomikament vantaġġuża. | (3)   Il-kuntratt jista' jingħata lil impriża li tippreżenta dikjarazzjoni skont l-Artikolu 28 qabel ma l-Kummissjoni tieħu kwalunkwe waħda mid-deċiżjonijiet imsemmija fl-Artikolu 30 jew qabel ma jiskadi l-limitu ta' żmien stabbilit fl-Artikolu 29(4)
  ta' dan ir-Regolament
  biss jekk l-evalwazzjoni tal-offerta tkun stabbiliet li l-impriża inkwistjoni tkun fi kwalunkwe każ ippreżentat l-aktar offerta ekonomikament vantaġġuża
  , kif definit fl-Artikolu 67(2) tad-Direttiva 2014/24/UE u l-Artikolu 82(2) tad-Direttiva 2014/25/UE. Informazzjoni relatata ma' sussidji barranin distorsivi, inkluż kwalunkwe suspett li tkun saret dikjarazzjoni falza, tista' tiġi rrapportata lill-Kummissjoni. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(3)   Il-kuntratt jista' jingħata lil impriża li tippreżenta dikjarazzjoni skont l-Artikolu 28 qabel ma l-Kummissjoni tieħu kwalunkwe waħda mid-deċiżjonijiet imsemmija fl-Artikolu 30 jew qabel ma jiskadi l-limitu ta' żmien stabbilit fl-Artikolu 29(4) biss jekk l-evalwazzjoni tal-offerta tkun stabbiliet li l-impriża inkwistjoni tkun fi kwalunkwe każ ippreżentat l-aktar offerta ekonomikament vantaġġuża.

(3)   Il-kuntratt jista' jingħata lil impriża li tippreżenta dikjarazzjoni skont l-Artikolu 28 qabel ma l-Kummissjoni tieħu kwalunkwe waħda mid-deċiżjonijiet imsemmija fl-Artikolu 30 jew qabel ma jiskadi l-limitu ta' żmien stabbilit fl-Artikolu 29(4)
  ta' dan ir-Regolament
  biss jekk l-evalwazzjoni tal-offerta tkun stabbiliet li l-impriża inkwistjoni tkun fi kwalunkwe każ ippreżentat l-aktar offerta ekonomikament vantaġġuża
  , kif definit fl-Artikolu 67(2) tad-Direttiva 2014/24/UE u l-Artikolu 82(2) tad-Direttiva 2014/25/UE. Informazzjoni relatata ma' sussidji barranin distorsivi, inkluż kwalunkwe suspett li tkun saret dikjarazzjoni falza, tista' tiġi rrapportata lill-Kummissjoni.

Emenda 76

Emenda 76

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 31 – paragrafu 6

Artikolu 31 – paragrafu 6

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (6)   Fil-każijiet kollha, l-awtorità kontraenti jew l-entità kontraenti għandha tinforma lill-Kummissjoni bi kwalunkwe deċiżjoni relatata mar-riżultat tal-proċedura ta' akkwist pubbliku. | (6)   Fil-każijiet kollha, l-awtorità kontraenti jew l-entità kontraenti għandha tinforma
  mingħajr dewmien żejjed
  lill-Kummissjoni bi kwalunkwe deċiżjoni relatata mar-riżultat tal-proċedura ta' akkwist pubbliku. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(6)   Fil-każijiet kollha, l-awtorità kontraenti jew l-entità kontraenti għandha tinforma lill-Kummissjoni bi kwalunkwe deċiżjoni relatata mar-riżultat tal-proċedura ta' akkwist pubbliku.

(6)   Fil-każijiet kollha, l-awtorità kontraenti jew l-entità kontraenti għandha tinforma
  mingħajr dewmien żejjed
  lill-Kummissjoni bi kwalunkwe deċiżjoni relatata mar-riżultat tal-proċedura ta' akkwist pubbliku.

Emenda 77

Emenda 77

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 31 – paragrafu 7

Artikolu 31 – paragrafu 7

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (7)   Il-prinċipji li jirregolaw
  l-akkwist
  pubbliku, inklużi l-proporzjonalità, in-nondiskriminazzjoni, it-trattament ugwali, u 
  t-trasparenza
  , għandhom jiġu osservati fir-rigward tal-impriżi kollha involuti fil-proċedura ta' akkwist pubbliku. L-investigazzjoni ta' sussidji barranin skont dan ir-Regolament m'għandhiex tirriżulta f'li l-awtorità kontraenti jew l-entità kontraenti tittratta lill-impriża kkonċernata b'mod li jmur kontra dawk il-prinċipji. | (7)   Il-prinċipji li jirregolaw
  il-proċeduri tal-akkwist
  pubbliku, inklużi l-proporzjonalità, in-nondiskriminazzjoni, it-trattament ugwali
  u t-trasparenza
  ,
  kif ukoll il-konformità mal-obbligi relatati mal-liġi
  u 
  l-istandards ambjentali, soċjali u tal-impjieg applikabbli fit-twettiq tal-kuntratt
  , għandhom jiġu osservati fir-rigward tal-impriżi kollha involuti fil-proċedura ta' akkwist pubbliku. L-investigazzjoni ta' sussidji barranin skont dan ir-Regolament m'għandhiex tirriżulta f'li l-awtorità kontraenti jew l-entità kontraenti tittratta lill-impriża kkonċernata b'mod li jmur kontra dawk il-prinċipji. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(7)   Il-prinċipji li jirregolaw
  l-akkwist
  pubbliku, inklużi l-proporzjonalità, in-nondiskriminazzjoni, it-trattament ugwali, u 
  t-trasparenza
  , għandhom jiġu osservati fir-rigward tal-impriżi kollha involuti fil-proċedura ta' akkwist pubbliku. L-investigazzjoni ta' sussidji barranin skont dan ir-Regolament m'għandhiex tirriżulta f'li l-awtorità kontraenti jew l-entità kontraenti tittratta lill-impriża kkonċernata b'mod li jmur kontra dawk il-prinċipji.

(7)   Il-prinċipji li jirregolaw
  il-proċeduri tal-akkwist
  pubbliku, inklużi l-proporzjonalità, in-nondiskriminazzjoni, it-trattament ugwali
  u t-trasparenza
  ,
  kif ukoll il-konformità mal-obbligi relatati mal-liġi
  u 
  l-istandards ambjentali, soċjali u tal-impjieg applikabbli fit-twettiq tal-kuntratt
  , għandhom jiġu osservati fir-rigward tal-impriżi kollha involuti fil-proċedura ta' akkwist pubbliku. L-investigazzjoni ta' sussidji barranin skont dan ir-Regolament m'għandhiex tirriżulta f'li l-awtorità kontraenti jew l-entità kontraenti tittratta lill-impriża kkonċernata b'mod li jmur kontra dawk il-prinċipji.

Emenda 78

Emenda 78

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 32 – paragrafu 2

Artikolu 32 – paragrafu 2

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (2)   Barra minn hekk, il-Kummissjoni tista' timponi b'deċiżjoni fuq l-impriżi kkonċernati multi li ma jaqbżux il-1 % tal-fatturat aggregat tagħhom fis-sena kummerċjali preċedenti, fejn huma intenzjonalment jew b'negliġenza jipprovdu informazzjoni mhux korretta jew qarrieqa f'notifika skont l-Artikolu 28 jew suppliment għaliha; | 2.   Barra minn hekk, il-Kummissjoni tista' timponi b'deċiżjoni fuq l-impriżi kkonċernati multi li ma jaqbżux il-1 % tal-fatturat aggregat tagħhom fis-sena kummerċjali preċedenti, fejn huma intenzjonalment jew b'negliġenza jipprovdu informazzjoni mhux korretta jew qarrieqa f'notifika
  u dikjarazzjonijiet
  skont l-Artikolu 28 jew suppliment għaliha; |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(2)   Barra minn hekk, il-Kummissjoni tista' timponi b'deċiżjoni fuq l-impriżi kkonċernati multi li ma jaqbżux il-1 % tal-fatturat aggregat tagħhom fis-sena kummerċjali preċedenti, fejn huma intenzjonalment jew b'negliġenza jipprovdu informazzjoni mhux korretta jew qarrieqa f'notifika skont l-Artikolu 28 jew suppliment għaliha;

2.   Barra minn hekk, il-Kummissjoni tista' timponi b'deċiżjoni fuq l-impriżi kkonċernati multi li ma jaqbżux il-1 % tal-fatturat aggregat tagħhom fis-sena kummerċjali preċedenti, fejn huma intenzjonalment jew b'negliġenza jipprovdu informazzjoni mhux korretta jew qarrieqa f'notifika
  u dikjarazzjonijiet
  skont l-Artikolu 28 jew suppliment għaliha;

Emenda 79

Emenda 79

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 33 – paragrafu 1

Artikolu 33 – paragrafu 1

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (1)   Kontribuzzjoni finanzjarja notifikata fil-kuntest ta' konċentrazzjoni skont l-Artikolu 19 tista' tkun rilevanti u vvalutata mill-ġdid fir-rigward ta' attività ekonomika oħra. | 1.   Kontribuzzjoni finanzjarja notifikata fil-kuntest ta' konċentrazzjoni skont l-Artikolu 19 tista' tkun rilevanti u vvalutata mill-ġdid
  skont dan ir-Regolament
  fir-rigward ta' attività ekonomika oħra. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(1)   Kontribuzzjoni finanzjarja notifikata fil-kuntest ta' konċentrazzjoni skont l-Artikolu 19 tista' tkun rilevanti u vvalutata mill-ġdid fir-rigward ta' attività ekonomika oħra.

1.   Kontribuzzjoni finanzjarja notifikata fil-kuntest ta' konċentrazzjoni skont l-Artikolu 19 tista' tkun rilevanti u vvalutata mill-ġdid
  skont dan ir-Regolament
  fir-rigward ta' attività ekonomika oħra.

Emenda 80

Emenda 80

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 33 – paragrafu 2

Artikolu 33 – paragrafu 2

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (2)   Kontribuzzjoni finanzjarja notifikata fil-kuntest ta' proċedura ta' akkwist pubbliku skont l-Artikolu 28 tista' tkun rilevanti u vvalutata mill-ġdid fir-rigward ta' attività ekonomika oħra. | 2.   Kontribuzzjoni finanzjarja notifikata fil-kuntest ta' proċedura ta' akkwist pubbliku skont l-Artikolu 28 tista' tkun rilevanti u vvalutata mill-ġdid
  skont dan ir-Regolament
  fir-rigward ta' attività ekonomika oħra. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(2)   Kontribuzzjoni finanzjarja notifikata fil-kuntest ta' proċedura ta' akkwist pubbliku skont l-Artikolu 28 tista' tkun rilevanti u vvalutata mill-ġdid fir-rigward ta' attività ekonomika oħra.

2.   Kontribuzzjoni finanzjarja notifikata fil-kuntest ta' proċedura ta' akkwist pubbliku skont l-Artikolu 28 tista' tkun rilevanti u vvalutata mill-ġdid
  skont dan ir-Regolament
  fir-rigward ta' attività ekonomika oħra.

Emenda 81

Emenda 81

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 34 – paragrafu 1

Artikolu 34 – paragrafu 1

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (1)   Fejn l-informazzjoni disponibbli tissostanzja suspett raġonevoli li s-sussidji barranin f'settur partikolari, għal tip partikolari ta' attività ekonomika jew abbażi ta' strument ta' sussidju partikolari jistgħu joħolqu distorsjoni fis-suq intern, il-Kummissjoni
  tista'
  twettaq investigazzjoni tas-suq fis-settur partikolari, it-tip ta' attività ekonomika partikolari jew l-użu tal-istrument ta' sussidju kkonċernat. Matul dik l-investigazzjoni tas-suq, il-Kummissjoni
  tista'
  titlob lill-impriżi jew lill-assoċjazzjonijiet ta' impriżi kkonċernati biex jipprovdu l-informazzjoni meħtieġa u tista' twettaq l-ispezzjonijiet meħtieġa. Il-Kummissjoni tista' titlob ukoll lill-Istat Membru jew lill-pajjiż terz ikkonċernat biex jipprovdi informazzjoni. | (1)   Fejn l-informazzjoni disponibbli tissostanzja suspett raġonevoli li s-sussidji barranin f'settur partikolari, għal tip partikolari ta' attività ekonomika jew abbażi ta' strument ta' sussidju partikolari jistgħu joħolqu distorsjoni fis-suq intern, il-Kummissjoni
  għandha
  twettaq investigazzjoni tas-suq fis-settur partikolari, it-tip ta' attività ekonomika partikolari jew l-użu tal-istrument ta' sussidju kkonċernat. Matul dik l-investigazzjoni tas-suq, il-Kummissjoni
  għandha
  titlob lill-impriżi jew lill-assoċjazzjonijiet ta' impriżi kkonċernati biex jipprovdu l-informazzjoni meħtieġa u tista' twettaq l-ispezzjonijiet meħtieġa. Il-Kummissjoni tista' titlob ukoll lill-Istat Membru jew lill-pajjiż terz ikkonċernat biex jipprovdi informazzjoni. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(1)   Fejn l-informazzjoni disponibbli tissostanzja suspett raġonevoli li s-sussidji barranin f'settur partikolari, għal tip partikolari ta' attività ekonomika jew abbażi ta' strument ta' sussidju partikolari jistgħu joħolqu distorsjoni fis-suq intern, il-Kummissjoni
  tista'
  twettaq investigazzjoni tas-suq fis-settur partikolari, it-tip ta' attività ekonomika partikolari jew l-użu tal-istrument ta' sussidju kkonċernat. Matul dik l-investigazzjoni tas-suq, il-Kummissjoni
  tista'
  titlob lill-impriżi jew lill-assoċjazzjonijiet ta' impriżi kkonċernati biex jipprovdu l-informazzjoni meħtieġa u tista' twettaq l-ispezzjonijiet meħtieġa. Il-Kummissjoni tista' titlob ukoll lill-Istat Membru jew lill-pajjiż terz ikkonċernat biex jipprovdi informazzjoni.

(1)   Fejn l-informazzjoni disponibbli tissostanzja suspett raġonevoli li s-sussidji barranin f'settur partikolari, għal tip partikolari ta' attività ekonomika jew abbażi ta' strument ta' sussidju partikolari jistgħu joħolqu distorsjoni fis-suq intern, il-Kummissjoni
  għandha
  twettaq investigazzjoni tas-suq fis-settur partikolari, it-tip ta' attività ekonomika partikolari jew l-użu tal-istrument ta' sussidju kkonċernat. Matul dik l-investigazzjoni tas-suq, il-Kummissjoni
  għandha
  titlob lill-impriżi jew lill-assoċjazzjonijiet ta' impriżi kkonċernati biex jipprovdu l-informazzjoni meħtieġa u tista' twettaq l-ispezzjonijiet meħtieġa. Il-Kummissjoni tista' titlob ukoll lill-Istat Membru jew lill-pajjiż terz ikkonċernat biex jipprovdi informazzjoni.

Emenda 82

Emenda 82

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 34 – paragrafu 2

Artikolu 34 – paragrafu 2

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (2)   Il-Kummissjoni
  tista'
  tippubblika rapport dwar ir-riżultati tal-investigazzjoni tas-suq tagħha f'setturi partikolari, tipi partikolari ta' attività ekonomika jew strumenti partikolari ta' sussidju u tistieden kummenti minn partijiet interessati. | (2)   Il-Kummissjoni
  għandha, fejn rilevanti,
  tippubblika rapport dwar ir-riżultati tal-investigazzjoni tas-suq tagħha f'setturi partikolari, tipi partikolari ta' attività ekonomika jew strumenti partikolari ta' sussidju u tistieden kummenti minn partijiet interessati. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(2)   Il-Kummissjoni
  tista'
  tippubblika rapport dwar ir-riżultati tal-investigazzjoni tas-suq tagħha f'setturi partikolari, tipi partikolari ta' attività ekonomika jew strumenti partikolari ta' sussidju u tistieden kummenti minn partijiet interessati.

(2)   Il-Kummissjoni
  għandha, fejn rilevanti,
  tippubblika rapport dwar ir-riżultati tal-investigazzjoni tas-suq tagħha f'setturi partikolari, tipi partikolari ta' attività ekonomika jew strumenti partikolari ta' sussidju u tistieden kummenti minn partijiet interessati.

Emenda 83

Emenda 83

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 34a (ġdid)

Artikolu 34a (ġdid)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| | Artikolu 34a |
| | Djalogu ma' pajjiżi terzi |
| | 1.
     
  Fejn, wara investigazzjoni tas-suq skont l-Artikolu 34, il-Kummissjoni tiskopri l-eżistenza ta' sussidji barranin distorsivi sistemiċi, jew fejn informazzjoni oħra disponibbli tissostanzja suspett raġonevoli dwar l-eżistenza ta' tali sussidji, il-Kummissjoni, f'isem l-Unjoni, tista' tidħol fi djalogu mal-pajjiż terz inkwistjoni biex tesplora għażliet immirati lejn il-kisba tal-waqfien jew il-modifika tas-sussidju bil-ħsieb li telimina l-effetti distorsivi tagħhom fuq is-suq intern. |
| | 2.
     
  Dak id-djalogu ma għandux jipprevjeni lill-Kummissjoni milli tieħu azzjoni ulterjuri skont dan ir-Regolament, inkluż il-ftuħ jew il-kontinwazzjoni ta' investigazzjonijiet jew l-applikazzjoni ta' miżuri interim jew ta' rimedju. |
| | 3.
     
  Il-Kummissjoni tista' tfittex li tikseb il-waqfien jew il-modifika tas-sussidji distorsivi sistemiċi anke billi tqajjem il-kwistjoni fi kwalunkwe forum internazzjonali rilevanti. |
| | 4.
     
  Il-Kummissjoni tista' tidħol f'konsultazzjonijiet jew kooperazzjoni, f'isem l-Unjoni, ma' kwalunkwe pajjiż terz ieħor affettwat mill-istess sussidji distorsivi sistemiċi jew ma' kwalunkwe pajjiż terz interessat, bil-ħsieb li tikseb il-waqfien jew il-modifika tas-sussidji. Dan jista' jinvolvi, fejn xieraq, koordinazzjoni f'fora internazzjonali rilevanti u koordinazzjoni b'reazzjoni għas-sussidji distorsivi sistemiċi. |
| | 5.
     
  Il-Kummissjoni għandha tinforma mingħajr dewmien lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill bl-iżviluppi rilevanti. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

Artikolu 34a

Artikolu 34a

Djalogu ma' pajjiżi terzi

Djalogu ma' pajjiżi terzi

1.
     
  Fejn, wara investigazzjoni tas-suq skont l-Artikolu 34, il-Kummissjoni tiskopri l-eżistenza ta' sussidji barranin distorsivi sistemiċi, jew fejn informazzjoni oħra disponibbli tissostanzja suspett raġonevoli dwar l-eżistenza ta' tali sussidji, il-Kummissjoni, f'isem l-Unjoni, tista' tidħol fi djalogu mal-pajjiż terz inkwistjoni biex tesplora għażliet immirati lejn il-kisba tal-waqfien jew il-modifika tas-sussidju bil-ħsieb li telimina l-effetti distorsivi tagħhom fuq is-suq intern.

2.
     
  Dak id-djalogu ma għandux jipprevjeni lill-Kummissjoni milli tieħu azzjoni ulterjuri skont dan ir-Regolament, inkluż il-ftuħ jew il-kontinwazzjoni ta' investigazzjonijiet jew l-applikazzjoni ta' miżuri interim jew ta' rimedju.

3.
     
  Il-Kummissjoni tista' tfittex li tikseb il-waqfien jew il-modifika tas-sussidji distorsivi sistemiċi anke billi tqajjem il-kwistjoni fi kwalunkwe forum internazzjonali rilevanti.

4.
     
  Il-Kummissjoni tista' tidħol f'konsultazzjonijiet jew kooperazzjoni, f'isem l-Unjoni, ma' kwalunkwe pajjiż terz ieħor affettwat mill-istess sussidji distorsivi sistemiċi jew ma' kwalunkwe pajjiż terz interessat, bil-ħsieb li tikseb il-waqfien jew il-modifika tas-sussidji. Dan jista' jinvolvi, fejn xieraq, koordinazzjoni f'fora internazzjonali rilevanti u koordinazzjoni b'reazzjoni għas-sussidji distorsivi sistemiċi.

5.
     
  Il-Kummissjoni għandha tinforma mingħajr dewmien lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill bl-iżviluppi rilevanti.

Emenda 84

Emenda 84

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 35 – paragrafu 1

Artikolu 35 – paragrafu 1

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (1)   Is-setgħat tal-Kummissjoni skont l-Artikolu 9 għandhom ikunu soġġetti għal perjodu ta' limitazzjoni ta' għaxar snin, li jibda mill-jum li fih jingħata sussidju barrani lill-impriża kkonċernata. Kwalunkwe azzjoni meħuda mill-Kummissjoni skont l-Artikoli 8, 11, 12 jew
  13
  fir-rigward ta' sussidju barrani għandha tinterrompi l-perjodu ta' limitazzjoni. Wara kull interruzzjoni, il-perjodu ta' limitazzjoni għandu jerġa' jibda jiddekorri mill-ġdid. | (1)   Is-setgħat tal-Kummissjoni skont l-Artikolu 9 għandhom ikunu soġġetti għal perjodu ta' limitazzjoni ta' għaxar snin, li jibda mill-jum li fih jingħata sussidju barrani lill-impriża kkonċernata. Kwalunkwe azzjoni meħuda mill-Kummissjoni skont l-Artikoli 8, 11, 12
  , 13
  jew
  34
  fir-rigward ta' sussidju barrani għandha tinterrompi l-perjodu ta' limitazzjoni. Wara kull interruzzjoni, il-perjodu ta' limitazzjoni għandu jerġa' jibda jiddekorri mill-ġdid. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(1)   Is-setgħat tal-Kummissjoni skont l-Artikolu 9 għandhom ikunu soġġetti għal perjodu ta' limitazzjoni ta' għaxar snin, li jibda mill-jum li fih jingħata sussidju barrani lill-impriża kkonċernata. Kwalunkwe azzjoni meħuda mill-Kummissjoni skont l-Artikoli 8, 11, 12 jew
  13
  fir-rigward ta' sussidju barrani għandha tinterrompi l-perjodu ta' limitazzjoni. Wara kull interruzzjoni, il-perjodu ta' limitazzjoni għandu jerġa' jibda jiddekorri mill-ġdid.

(1)   Is-setgħat tal-Kummissjoni skont l-Artikolu 9 għandhom ikunu soġġetti għal perjodu ta' limitazzjoni ta' għaxar snin, li jibda mill-jum li fih jingħata sussidju barrani lill-impriża kkonċernata. Kwalunkwe azzjoni meħuda mill-Kummissjoni skont l-Artikoli 8, 11, 12
  , 13
  jew
  34
  fir-rigward ta' sussidju barrani għandha tinterrompi l-perjodu ta' limitazzjoni. Wara kull interruzzjoni, il-perjodu ta' limitazzjoni għandu jerġa' jibda jiddekorri mill-ġdid.

Emenda 85

Emenda 85

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 40 – paragrafu 3a (ġdid)

Artikolu 40 – paragrafu 3a (ġdid)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| | (3a)
     
  Dan ir-Regolament huwa mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni tar-Regolament (UE) 2022/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill

   (1a)

  . |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(3a)
     
  Dan ir-Regolament huwa mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni tar-Regolament (UE) 2022/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill

   (1a)

  .

Emenda 86

Emenda 86

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 40 – paragrafu 7

Artikolu 40 – paragrafu 7

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (7)   Investigazzjoni skont dan ir-Regolament ma għandhiex titwettaq u ma għandhomx jiġu imposti jew jinżammu miżuri fejn tali investigazzjoni jew miżuri jmorru kontra l-obbligi tal-Unjoni li jirriżultaw minn kwalunkwe ftehim internazzjonali rilevanti li tkun daħlet fih. B'mod partikolari, ma għandha tittieħed l-ebda azzjoni skont dan ir-Regolament li tkun tammonta għal azzjoni speċifika kontra sussidju skont it-tifsira tal-Artikolu 32.1 tal-Ftehim dwar is-Sussidji u l-Miżuri Kumpensatorji. Dan ir-Regolament ma għandux jimpedixxi lill-Unjoni milli teżerċita d-drittijiet tagħha jew milli tissodisfa l-obbligi tagħha skont ftehimiet internazzjonali. | (7)   Investigazzjoni skont dan ir-Regolament ma għandhiex titwettaq u ma għandhomx jiġu imposti jew jinżammu miżuri fejn tali investigazzjoni jew miżuri jmorru kontra l-obbligi tal-Unjoni li jirriżultaw minn kwalunkwe ftehim internazzjonali rilevanti li tkun daħlet fih. B'mod partikolari, ma għandha tittieħed l-ebda azzjoni skont dan ir-Regolament li tkun tammonta għal azzjoni speċifika kontra sussidju skont it-tifsira tal-Artikolu 32.1 tal-Ftehim dwar is-Sussidji u l-Miżuri Kumpensatorji
  u mogħtija minn pajjiż terz li jkun membru tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ
  . Dan ir-Regolament ma għandux jimpedixxi lill-Unjoni milli teżerċita d-drittijiet tagħha jew milli tissodisfa l-obbligi tagħha skont ftehimiet internazzjonali. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(7)   Investigazzjoni skont dan ir-Regolament ma għandhiex titwettaq u ma għandhomx jiġu imposti jew jinżammu miżuri fejn tali investigazzjoni jew miżuri jmorru kontra l-obbligi tal-Unjoni li jirriżultaw minn kwalunkwe ftehim internazzjonali rilevanti li tkun daħlet fih. B'mod partikolari, ma għandha tittieħed l-ebda azzjoni skont dan ir-Regolament li tkun tammonta għal azzjoni speċifika kontra sussidju skont it-tifsira tal-Artikolu 32.1 tal-Ftehim dwar is-Sussidji u l-Miżuri Kumpensatorji. Dan ir-Regolament ma għandux jimpedixxi lill-Unjoni milli teżerċita d-drittijiet tagħha jew milli tissodisfa l-obbligi tagħha skont ftehimiet internazzjonali.

(7)   Investigazzjoni skont dan ir-Regolament ma għandhiex titwettaq u ma għandhomx jiġu imposti jew jinżammu miżuri fejn tali investigazzjoni jew miżuri jmorru kontra l-obbligi tal-Unjoni li jirriżultaw minn kwalunkwe ftehim internazzjonali rilevanti li tkun daħlet fih. B'mod partikolari, ma għandha tittieħed l-ebda azzjoni skont dan ir-Regolament li tkun tammonta għal azzjoni speċifika kontra sussidju skont it-tifsira tal-Artikolu 32.1 tal-Ftehim dwar is-Sussidji u l-Miżuri Kumpensatorji
  u mogħtija minn pajjiż terz li jkun membru tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ
  . Dan ir-Regolament ma għandux jimpedixxi lill-Unjoni milli teżerċita d-drittijiet tagħha jew milli tissodisfa l-obbligi tagħha skont ftehimiet internazzjonali.

Emenda 87

Emenda 87

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 42 – paragrafu 1 – punt a

Artikolu 42 – paragrafu 1 – punt a

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (a) | il-forma, il-kontenut u d-dettalji proċedurali tan-notifiki tal-konċentrazzjonijiet skont l-Artikolu 19; |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(a)

il-forma, il-kontenut u d-dettalji proċedurali tan-notifiki tal-konċentrazzjonijiet skont l-Artikolu 19;

| (a) | il-forma, il-kontenut u d-dettalji proċedurali tan-notifiki tal-konċentrazzjonijiet skont l-Artikolu 19
  , inkluża proċedura simplifikata possibbli
  ; |
| --- | --- |

(a)

il-forma, il-kontenut u d-dettalji proċedurali tan-notifiki tal-konċentrazzjonijiet skont l-Artikolu 19
  , inkluża proċedura simplifikata possibbli
  ;

, inkluża proċedura simplifikata possibbli

Emenda 88

Emenda 88

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 42 – paragrafu 1 – punt b

Artikolu 42 – paragrafu 1 – punt b

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (b) | il-forma, il-kontenut u d-dettalji proċedurali tan-notifiki tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji barranin fil-proċeduri tal-akkwist pubbliku skont l-Artikolu 28; |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(b)

il-forma, il-kontenut u d-dettalji proċedurali tan-notifiki tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji barranin fil-proċeduri tal-akkwist pubbliku skont l-Artikolu 28;

| (b) | il-forma, il-kontenut u d-dettalji proċedurali tan-notifiki tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji barranin fil-proċeduri tal-akkwist pubbliku skont l-Artikolu 28
  , inkluża proċedura simplifikata possibbli
  ; |
| --- | --- |

(b)

il-forma, il-kontenut u d-dettalji proċedurali tan-notifiki tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji barranin fil-proċeduri tal-akkwist pubbliku skont l-Artikolu 28
  , inkluża proċedura simplifikata possibbli
  ;

, inkluża proċedura simplifikata possibbli

Emenda 89

Emenda 89

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 42 – paragrafu 1a (ġdid)

Artikolu 42 – paragrafu 1a (ġdid)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| | (1a)
     
  L-ewwel att jew atti ta' implimentazzjoni, li jkopri l-elementi kollha msemmija fil-paragrafu 1, għandu jiġi adottat mhux aktar tard minn sena wara d-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(1a)
     
  L-ewwel att jew atti ta' implimentazzjoni, li jkopri l-elementi kollha msemmija fil-paragrafu 1, għandu jiġi adottat mhux aktar tard minn sena wara d-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament.

Emenda 90

Emenda 90

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 44

Artikolu 44

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| Artikolu 44 | imħassar |
| Atti ddelegati | |
| (1)
     
  Il-Kummissjoni għandha s-setgħa li tadotta atti delegati għall-finijiet ta': | |
| (a) | l-emendar tal-limiti għan-notifiki kif stabbilit fl-Artikoli 18 u 27, fid-dawl tal-prattika tal-Kummissjoni matul l-ewwel ħames snin tal-applikazzjoni ta' dan ir-Regolament, u b'kont meħud tal-effettività tal-applikazzjoni; |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

Artikolu 44

Artikolu 44

imħassar

imħassar

Atti ddelegati

Atti ddelegati

(1)
     
  Il-Kummissjoni għandha s-setgħa li tadotta atti delegati għall-finijiet ta':

(a)

(a)

l-emendar tal-limiti għan-notifiki kif stabbilit fl-Artikoli 18 u 27, fid-dawl tal-prattika tal-Kummissjoni matul l-ewwel ħames snin tal-applikazzjoni ta' dan ir-Regolament, u b'kont meħud tal-effettività tal-applikazzjoni;

l-emendar tal-limiti għan-notifiki kif stabbilit fl-Artikoli 18 u 27, fid-dawl tal-prattika tal-Kummissjoni matul l-ewwel ħames snin tal-applikazzjoni ta' dan ir-Regolament, u b'kont meħud tal-effettività tal-applikazzjoni;

| (b) | l-eżenzjoni ta' ċerti kategoriji ta' impriżi kkonċernati mill-obbligu ta' notifika skont l-Artikoli 19 u 28, fid-dawl tal-prattika tal-Kummissjoni fl-ewwel ħames snin tal-applikazzjoni ta' dan ir-Regolament, f'każ li din il-prattika tippermetti li jiġu identifikati attivitajiet ekonomiċi fejn is-sussidji barranin x'aktarx ma jfixklux is-suq intern; |
| --- | --- |

(b)

(b)

l-eżenzjoni ta' ċerti kategoriji ta' impriżi kkonċernati mill-obbligu ta' notifika skont l-Artikoli 19 u 28, fid-dawl tal-prattika tal-Kummissjoni fl-ewwel ħames snin tal-applikazzjoni ta' dan ir-Regolament, f'każ li din il-prattika tippermetti li jiġu identifikati attivitajiet ekonomiċi fejn is-sussidji barranin x'aktarx ma jfixklux is-suq intern;

l-eżenzjoni ta' ċerti kategoriji ta' impriżi kkonċernati mill-obbligu ta' notifika skont l-Artikoli 19 u 28, fid-dawl tal-prattika tal-Kummissjoni fl-ewwel ħames snin tal-applikazzjoni ta' dan ir-Regolament, f'każ li din il-prattika tippermetti li jiġu identifikati attivitajiet ekonomiċi fejn is-sussidji barranin x'aktarx ma jfixklux is-suq intern;

| (c) | l-emendar tal-iskedi ta' żmien għal rieżami u investigazzjonijiet fil-fond kif stabbilit fl-Artikoli 24 u 29. |
| --- | --- |

(c)

(c)

l-emendar tal-iskedi ta' żmien għal rieżami u investigazzjonijiet fil-fond kif stabbilit fl-Artikoli 24 u 29.

l-emendar tal-iskedi ta' żmien għal rieżami u investigazzjonijiet fil-fond kif stabbilit fl-Artikoli 24 u 29.

(2)
     
  Atti delegati msemmija fil-paragrafu 1 għandhom jiġu adottati f'konformità mal-Artikolu 45.

Emenda 91

Emenda 91

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 45

Artikolu 45

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| Artikolu 45 | imħassar |
| Eżerċitar tad-delega | |
| (1)
     
  Is-setgħa ta' adozzjoni ta' atti delegati hija mogħtija lill-Kummissjoni suġġett għall-kondizzjonijiet stabbiliti f'dan l-Artikolu. | |
| (2)
     
  Il-Kummissjoni għandha tingħata s-setgħa li tadotta l-atti delegati msemmija fl-Artikolu 44 għal perjodu ta' żmien indeterminat li jibda sentejn wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament. | |
| (3)
     
  Id-delega ta' setgħa msemmija fl-Artikolu 44 tista' tiġi revokata fi kwalunkwe mument mill-Parlament Ewropew jew mill-Kunsill. Deċiżjoni li tirrevoka għandha ttemm id-delega ta' setgħa speċifikata f'dik id-deċiżjoni. Għandha ssir effettiva fil-jum wara l-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea jew f'data aktar tard speċifikata fih. Ma għandha taffettwa l-validità tal-ebda att delegat li jkun diġà fis-seħħ. | |
| (4)
     
  Qabel ma tadotta att delegat, il-Kummissjoni għandha tikkonsulta esperti nnominati minn kull Stat Membru skont il-prinċipji stipulati fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta' April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet. | |
| (5)
     
  Hekk kif tadotta att delegat, il-Kummissjoni għandha tinnotifikah simultanjament lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill. | |
| (6)
     
  Att delegat adottat skont l-Artikolu 44 għandu jidħol fis-seħħ biss jekk ma tiġix espressa oġġezzjoni mill-Parlament Ewropew jew mill-Kunsill fi żmien xahrejn min-notifika ta' dak l-att lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill jew jekk, qabel ma jiskadi dak il-perjodu, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill ikunu t-tnejn infurmaw lill-Kummissjoni li mhumiex sejrin joġġezzjonaw. Dak il-perjodu għandu jiġi estiż b'xahrejn fuq inizjattiva tal-Parlament Ewropew jew tal-Kunsill. | |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

Artikolu 45

Artikolu 45

imħassar

imħassar

Eżerċitar tad-delega

Eżerċitar tad-delega

(1)
     
  Is-setgħa ta' adozzjoni ta' atti delegati hija mogħtija lill-Kummissjoni suġġett għall-kondizzjonijiet stabbiliti f'dan l-Artikolu.

(2)
     
  Il-Kummissjoni għandha tingħata s-setgħa li tadotta l-atti delegati msemmija fl-Artikolu 44 għal perjodu ta' żmien indeterminat li jibda sentejn wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament.

(3)
     
  Id-delega ta' setgħa msemmija fl-Artikolu 44 tista' tiġi revokata fi kwalunkwe mument mill-Parlament Ewropew jew mill-Kunsill. Deċiżjoni li tirrevoka għandha ttemm id-delega ta' setgħa speċifikata f'dik id-deċiżjoni. Għandha ssir effettiva fil-jum wara l-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea jew f'data aktar tard speċifikata fih. Ma għandha taffettwa l-validità tal-ebda att delegat li jkun diġà fis-seħħ.

(4)
     
  Qabel ma tadotta att delegat, il-Kummissjoni għandha tikkonsulta esperti nnominati minn kull Stat Membru skont il-prinċipji stipulati fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta' April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet.

(5)
     
  Hekk kif tadotta att delegat, il-Kummissjoni għandha tinnotifikah simultanjament lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill.

(6)
     
  Att delegat adottat skont l-Artikolu 44 għandu jidħol fis-seħħ biss jekk ma tiġix espressa oġġezzjoni mill-Parlament Ewropew jew mill-Kunsill fi żmien xahrejn min-notifika ta' dak l-att lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill jew jekk, qabel ma jiskadi dak il-perjodu, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill ikunu t-tnejn infurmaw lill-Kummissjoni li mhumiex sejrin joġġezzjonaw. Dak il-perjodu għandu jiġi estiż b'xahrejn fuq inizjattiva tal-Parlament Ewropew jew tal-Kunsill.

Emenda 92

Emenda 92

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 46 – paragrafu 1

Artikolu 46 – paragrafu 1

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| Sa
  mhux aktar tard minn
  ħames snin
  wara d-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament, il-Kummissjoni għandha tippreżenta rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar l-applikazzjoni
  ta'
  dan
  ir-Regolament, akkumpanjat, fejn il-Kummissjoni tqis
  li
  jkun xieraq, minn proposti leġiżlattivi rilevanti
  . | 1.
     
  Sa
  mhux aktar tard minn
  sentejn
  wara d-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament,
  u kull tliet snin wara dan,
  il-Kummissjoni għandha
  tirrevedi u tevalwa l-funzjonament u l-effettività ta' dan ir-Regolament u
  tippreżenta rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar l-applikazzjoni
  tiegħu.
  Dan
  ir-rieżami għandu jinkludi valutazzjoni tal-limiti ta' notifika stabbiliti fl-Artikoli 18 u 27 u l-effetti tagħhom fuq il-kapaċità tal-Kummissjoni
  li
  timplimenta dan ir-Regolament b'mod effettiv
  . |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

Sa
  mhux aktar tard minn
  ħames snin
  wara d-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament, il-Kummissjoni għandha tippreżenta rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar l-applikazzjoni
  ta'
  dan
  ir-Regolament, akkumpanjat, fejn il-Kummissjoni tqis
  li
  jkun xieraq, minn proposti leġiżlattivi rilevanti
  .

Sa

ħames snin

ta'

ir-Regolament, akkumpanjat, fejn il-Kummissjoni tqis

jkun xieraq, minn proposti leġiżlattivi rilevanti

1.
     
  Sa
  mhux aktar tard minn
  sentejn
  wara d-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament,
  u kull tliet snin wara dan,
  il-Kummissjoni għandha
  tirrevedi u tevalwa l-funzjonament u l-effettività ta' dan ir-Regolament u
  tippreżenta rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar l-applikazzjoni
  tiegħu.
  Dan
  ir-rieżami għandu jinkludi valutazzjoni tal-limiti ta' notifika stabbiliti fl-Artikoli 18 u 27 u l-effetti tagħhom fuq il-kapaċità tal-Kummissjoni
  li
  timplimenta dan ir-Regolament b'mod effettiv
  .

Emenda 93

Emenda 93

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 46 – paragrafu 1a (ġdid)

Artikolu 46 – paragrafu 1a (ġdid)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| | 1a.
     
  Fejn ir-rapport jirrakkomanda emendi għal dan ir-Regolament u fejn il-Kummissjoni tqis li dan ikun xieraq fid-dawl tal-prattika tagħha matul l-applikazzjoni ta' dan ir-Regolament u b'kont meħud tal-effettività tal-applikazzjoni, ir-rapport jista' jkun akkumpanjat minn proposti leġiżlattivi rilevanti, inkluż: |
| | a) | biex jiġu emendati l-limiti għan-notifiki kif stabbilit fl-Artikoli 18 u 27; |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

1a.
     
  Fejn ir-rapport jirrakkomanda emendi għal dan ir-Regolament u fejn il-Kummissjoni tqis li dan ikun xieraq fid-dawl tal-prattika tagħha matul l-applikazzjoni ta' dan ir-Regolament u b'kont meħud tal-effettività tal-applikazzjoni, ir-rapport jista' jkun akkumpanjat minn proposti leġiżlattivi rilevanti, inkluż:

a)

a)

biex jiġu emendati l-limiti għan-notifiki kif stabbilit fl-Artikoli 18 u 27;

biex jiġu emendati l-limiti għan-notifiki kif stabbilit fl-Artikoli 18 u 27;

| b) | għall-eżenzjoni ta' ċerti kategoriji ta' impriżi kkonċernati, bħal fondi bona fide ta' investiment jew ta' pensjoni sovrani, mill-obbligu ta' notifika skont l-Artikoli 19 u 28, speċjalment meta l-prattika tal-Kummissjoni tippermetti li jiġu identifikati attivitajiet ekonomiċi fejn is-sussidji barranin x'aktarx ma jfixklux is-suq intern; |
| --- | --- |

b)

b)

għall-eżenzjoni ta' ċerti kategoriji ta' impriżi kkonċernati, bħal fondi bona fide ta' investiment jew ta' pensjoni sovrani, mill-obbligu ta' notifika skont l-Artikoli 19 u 28, speċjalment meta l-prattika tal-Kummissjoni tippermetti li jiġu identifikati attivitajiet ekonomiċi fejn is-sussidji barranin x'aktarx ma jfixklux is-suq intern;

għall-eżenzjoni ta' ċerti kategoriji ta' impriżi kkonċernati, bħal fondi bona fide ta' investiment jew ta' pensjoni sovrani, mill-obbligu ta' notifika skont l-Artikoli 19 u 28, speċjalment meta l-prattika tal-Kummissjoni tippermetti li jiġu identifikati attivitajiet ekonomiċi fejn is-sussidji barranin x'aktarx ma jfixklux is-suq intern;

| c) | għall-istabbiliment ta' limiti speċifiċi għan-notifiki għal ċerti setturi ekonomiċi jew limiti minimi differenzjati għal tipi differenti ta' kuntratti ta' akkwist pubbliku, speċjalment fejn il-prattika tal-Kummissjoni tippermetti l-identifikazzjoni ta' attivitajiet ekonomiċi fejn huwa aktar probabbli li s-sussidji barranin ifixklu s-suq intern, inkluż fir-rigward ta' setturi strateġiċi u infrastruttura kritika; |
| --- | --- |

c)

c)

għall-istabbiliment ta' limiti speċifiċi għan-notifiki għal ċerti setturi ekonomiċi jew limiti minimi differenzjati għal tipi differenti ta' kuntratti ta' akkwist pubbliku, speċjalment fejn il-prattika tal-Kummissjoni tippermetti l-identifikazzjoni ta' attivitajiet ekonomiċi fejn huwa aktar probabbli li s-sussidji barranin ifixklu s-suq intern, inkluż fir-rigward ta' setturi strateġiċi u infrastruttura kritika;

għall-istabbiliment ta' limiti speċifiċi għan-notifiki għal ċerti setturi ekonomiċi jew limiti minimi differenzjati għal tipi differenti ta' kuntratti ta' akkwist pubbliku, speċjalment fejn il-prattika tal-Kummissjoni tippermetti l-identifikazzjoni ta' attivitajiet ekonomiċi fejn huwa aktar probabbli li s-sussidji barranin ifixklu s-suq intern, inkluż fir-rigward ta' setturi strateġiċi u infrastruttura kritika;

| d) | biex jiġu emendati l-iskedi ta' żmien għal rieżami u investigazzjonijiet fil-fond kif stabbilit fl-Artikoli 24 u 29. |
| --- | --- |

d)

d)

biex jiġu emendati l-iskedi ta' żmien għal rieżami u investigazzjonijiet fil-fond kif stabbilit fl-Artikoli 24 u 29.

biex jiġu emendati l-iskedi ta' żmien għal rieżami u investigazzjonijiet fil-fond kif stabbilit fl-Artikoli 24 u 29.

| e) | għat-tħassir ta' dan ir-Regolament, jekk il-Kummissjoni tqis li r-regoli multilaterali biex jiġu indirizzati s-sussidji distorsivi wasslu biex dan ir-Regolament sar kompletament superfluwu. |
| --- | --- |

e)

e)

għat-tħassir ta' dan ir-Regolament, jekk il-Kummissjoni tqis li r-regoli multilaterali biex jiġu indirizzati s-sussidji distorsivi wasslu biex dan ir-Regolament sar kompletament superfluwu.

għat-tħassir ta' dan ir-Regolament, jekk il-Kummissjoni tqis li r-regoli multilaterali biex jiġu indirizzati s-sussidji distorsivi wasslu biex dan ir-Regolament sar kompletament superfluwu.

Emenda 94

Emenda 94

Proposta għal regolament

Proposta għal regolament

Artikolu 47 – paragrafu 1

Artikolu 47 – paragrafu 1

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda |
| --- | --- |
| (1)   Dan ir-Regolament għandu japplika għal sussidji barranin mogħtija
  fl-għaxar
  snin qabel id-data ta' applikazzjoni ta' dan ir-Regolament fejn tali sussidji barranin ifixklu s-suq intern wara l-bidu tal-applikazzjoni ta' dan ir-Regolament. | (1)   Dan ir-Regolament għandu japplika għal sussidji barranin mogħtija
  fis-seba'
  snin
  ta'
  qabel id-data ta' applikazzjoni ta' dan ir-Regolament fejn tali sussidji barranin ifixklu s-suq intern wara l-bidu tal-applikazzjoni ta' dan ir-Regolament. |

Test propost mill-Kummissjoni

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda

Emenda

(1)   Dan ir-Regolament għandu japplika għal sussidji barranin mogħtija
  fl-għaxar
  snin qabel id-data ta' applikazzjoni ta' dan ir-Regolament fejn tali sussidji barranin ifixklu s-suq intern wara l-bidu tal-applikazzjoni ta' dan ir-Regolament.

(1)   Dan ir-Regolament għandu japplika għal sussidji barranin mogħtija
  fis-seba'
  snin
  ta'
  qabel id-data ta' applikazzjoni ta' dan ir-Regolament fejn tali sussidji barranin ifixklu s-suq intern wara l-bidu tal-applikazzjoni ta' dan ir-Regolament.

---

(1)  Il-każ ġie mgħoddi lura lill-kumitat responsabbli biex jerġa jiġi eżaminat skont l-Artikolu 59(4), ir-rabà subparagrafu (A9-0135/2022).

1

(1a)  
  Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 139/2004 tal-20 ta' Jannar 2004 dwar il-kontroll ta' konċentrazzjonijiet bejn impriżi (ir-Regolament KE dwar l-Għaqdiet) (ĠU L 24, 29.1.2004, p. 1).

1a

Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 139/2004 tal-20 ta' Jannar 2004 dwar il-kontroll ta' konċentrazzjonijiet bejn impriżi (ir-Regolament KE dwar l-Għaqdiet) (ĠU L 24, 29.1.2004, p. 1).

(1b)  
  Id-Direttiva 2014/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Frar 2014 dwar l-akkwist pubbliku u li tħassar id-Direttiva 2004/18/KE (ĠU L 94, 28.3.2014, p. 65).

1b

Id-Direttiva 2014/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Frar 2014 dwar l-akkwist pubbliku u li tħassar id-Direttiva 2004/18/KE (ĠU L 94, 28.3.2014, p. 65).

(1c)  
  Ir-Regolament (UE) 2019/452 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-19 ta' Marzu 2019 li jistabbilixxi qafas għall-iskrinjar tal-investimenti diretti barranin fl-Unjoni (ĠU L 79 I, 21.3.2019, p. 1).

1c

Ir-Regolament (UE) 2019/452 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-19 ta' Marzu 2019 li jistabbilixxi qafas għall-iskrinjar tal-investimenti diretti barranin fl-Unjoni (ĠU L 79 I, 21.3.2019, p. 1).

(1d)  
  r-Regolament (UE) 2022/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-aċċess ta' operaturi ekonomiċi, prodotti u servizzi ta' pajjiżi terzi għas-suq tal-akkwist pubbliku tal-Unjoni u l-proċeduri li jappoġġaw in-negozjati marbuta mal-aċċess tal-operaturi ekonomiċi, il-prodotti u s-servizzi tal-Unjoni għas-swieq tal-akkwist pubbliku ta' pajjiżi terzi (Strument għal Akkwist Internazzjonali – IPI) (ĠU L ...).

1d

r-Regolament (UE) 2022/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-aċċess ta' operaturi ekonomiċi, prodotti u servizzi ta' pajjiżi terzi għas-suq tal-akkwist pubbliku tal-Unjoni u l-proċeduri li jappoġġaw in-negozjati marbuta mal-aċċess tal-operaturi ekonomiċi, il-prodotti u s-servizzi tal-Unjoni għas-swieq tal-akkwist pubbliku ta' pajjiżi terzi (Strument għal Akkwist Internazzjonali – IPI) (ĠU L ...).

(47)  
  Ftehim Interistituzzjonali bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u l-Kummissjoni Ewropea tat-13 ta’ April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet (ĠU L 123, 12.5.2016, p. 1).

47

Ftehim Interistituzzjonali bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u l-Kummissjoni Ewropea tat-13 ta’ April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet (ĠU L 123, 12.5.2016, p. 1).

(1a)  
  Ir-Regolament (UE) 2022/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-aċċess ta' operaturi ekonomiċi, prodotti u servizzi ta' pajjiżi terzi għas-suq tal-akkwist pubbliku tal-Unjoni u l-proċeduri li jappoġġaw in-negozjati marbuta mal-aċċess tal-operaturi ekonomiċi, il-prodotti u s-servizzi tal-Unjoni għas-swieq tal-akkwist pubbliku ta' pajjiżi terzi (Strument għal Akkwist Internazzjonali – IPI) (ĠU L ...).

1a

Ir-Regolament (UE) 2022/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-aċċess ta' operaturi ekonomiċi, prodotti u servizzi ta' pajjiżi terzi għas-suq tal-akkwist pubbliku tal-Unjoni u l-proċeduri li jappoġġaw in-negozjati marbuta mal-aċċess tal-operaturi ekonomiċi, il-prodotti u s-servizzi tal-Unjoni għas-swieq tal-akkwist pubbliku ta' pajjiżi terzi (Strument għal Akkwist Internazzjonali – IPI) (ĠU L ...).

---

| 6.12.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 465/255 |
| --- | --- | --- | --- |

6.12.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 465/255

---

P9_TA(2022)0197

Ebda oġġezzjoni għal att delegat: dispożizzjonijiet tranżitorji għaċ-ċertifikati ta' spezzjoni maħruġa fl-Ukrajna

Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew li ma ssir ebda oġġezzjoni għar-regolament delegat tal-Kummissjoni tat-8 ta' April 2022 li jemenda r-Regolament Delegat (UE) 2021/2306 fir-rigward tad-dispożizzjonijiet tranżitorji għaċ-ċertifikati ta' spezzjoni maħruġa fl-Ukrajna (C(2022)02164 – 2022/2637(DEA))

(2022/C 465/25)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra r-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (C(2022)02164), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (C(2022)02164),

| — | wara li kkunsidra l-ittra tal-Kummissjoni tal-11 ta' April 2022, li permezz tagħha hija talbet lill-Parlament jiddikjara li mhux se joġġezzjona għar-regolament delegat, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-ittra tal-Kummissjoni tal-11 ta' April 2022, li permezz tagħha hija talbet lill-Parlament jiddikjara li mhux se joġġezzjona għar-regolament delegat,

| — | wara li kkunsidra l-ittra tal-Kumitat għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali lill-President tal-Konferenza tal-Presidenti tal-Kumitati, bid-data tal-20 ta' April 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-ittra tal-Kumitat għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali lill-President tal-Konferenza tal-Presidenti tal-Kumitati, bid-data tal-20 ta' April 2022,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 290 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 290 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2018/848 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 38(8), il-punt (a)(ii), l-Artikolu 46(7), il-punt (b), u l-Artikolu 57(3) tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2018/848 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 38(8), il-punt (a)(ii), l-Artikolu 46(7), il-punt (b), u l-Artikolu 57(3) tiegħu,

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 111(6) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 111(6) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| — | wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni għal deċiżjoni tal-Kumitat għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni għal deċiżjoni tal-Kumitat għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali,

| — | wara li kkunsidra l-fatt li ma tqajmu l-ebda oġġezzjonijiet fil-perjodu previst fit-tielet u r-raba’ inċiżi tal-Artikolu 111(6), tar-Regoli ta’ Proċedura tiegħu, li skada fit-3 ta’ Mejju 2022, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-fatt li ma tqajmu l-ebda oġġezzjonijiet fil-perjodu previst fit-tielet u r-raba’ inċiżi tal-Artikolu 111(6), tar-Regoli ta’ Proċedura tiegħu, li skada fit-3 ta’ Mejju 2022,

| A. | billi l-invażjoni tal-Ukrajna mir-Russja fl-24 ta' Frar 2022 tikkostitwixxi sfida eċċezzjonali u bla preċedent għall-awtoritajiet ta' kontroll u għall-korpi ta' kontroll li ġew rikonoxxuti għall-fini tal-esportazzjoni ta' prodotti organiċi mill-Ukrajna lejn l-Unjoni, u billi, fl-Ukrajna, is-servizzi tal-posta huma interrotti wkoll; |
| --- | --- |

A.

billi l-invażjoni tal-Ukrajna mir-Russja fl-24 ta' Frar 2022 tikkostitwixxi sfida eċċezzjonali u bla preċedent għall-awtoritajiet ta' kontroll u għall-korpi ta' kontroll li ġew rikonoxxuti għall-fini tal-esportazzjoni ta' prodotti organiċi mill-Ukrajna lejn l-Unjoni, u billi, fl-Ukrajna, is-servizzi tal-posta huma interrotti wkoll;

| B. | billi ċerti awtoritajiet ta' kontroll u korpi ta' kontroll rikonoxxuti fl-Ukrajna għall-esportazzjoni ta' prodotti organiċi lejn l-Unjoni ma jistgħux joħorġu ċertifikati ta' spezzjoni (certificates of inspection, COI) b'siġill elettroniku kwalifikat (siġill elettroniku), kif meħtieġ mill-Artikolu 5(3) tar-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2021/2306 (2), peress li tali awtoritajiet ta' kontroll u korpi ta' kontroll mhux kollha huma attrezzati b'siġill elettroniku; |
| --- | --- |

B.

billi ċerti awtoritajiet ta' kontroll u korpi ta' kontroll rikonoxxuti fl-Ukrajna għall-esportazzjoni ta' prodotti organiċi lejn l-Unjoni ma jistgħux joħorġu ċertifikati ta' spezzjoni (certificates of inspection, COI) b'siġill elettroniku kwalifikat (siġill elettroniku), kif meħtieġ mill-Artikolu 5(3) tar-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2021/2306 (2), peress li tali awtoritajiet ta' kontroll u korpi ta' kontroll mhux kollha huma attrezzati b'siġill elettroniku;

| C. | billi l-awtoritajiet ta' kontroll u l-korpi ta' kontroll lanqas ma jistgħu jużaw il-possibbiltà li joħorġu ċ-ċertifikat ta' spezzjoni fuq karta, f'konformità mad-dispożizzjoni tranżitorja fl-Artikolu 11(1) tar-Regolament Delegat (UE) 2021/2306, peress li s-servizzi tal-posta fl-Ukrajna bħalissa huma interrotti; |
| --- | --- |

C.

billi l-awtoritajiet ta' kontroll u l-korpi ta' kontroll lanqas ma jistgħu jużaw il-possibbiltà li joħorġu ċ-ċertifikat ta' spezzjoni fuq karta, f'konformità mad-dispożizzjoni tranżitorja fl-Artikolu 11(1) tar-Regolament Delegat (UE) 2021/2306, peress li s-servizzi tal-posta fl-Ukrajna bħalissa huma interrotti;

| D. | billi fid-dawl tal-importanza li jiġi żgurat li l-prodotti organiċi li jitilqu mill-Ukrajna jkunu jistgħu jkomplu jiġu esportati lejn l-Unjoni, il-Kummissjoni pproponiet fir-Regolament Delegat (UE) 2021/2306 li sat-30 ta' Ġunju 2022, l-awtoritajiet ta' kontroll u l-korpi ta' kontroll fl-Ukrajna jkollhom il-permess jipproduċu u jissottomettu s-COI fi TRACES f'format elettroniku mingħajr l-applikazzjoni ta' siġill elettroniku; |
| --- | --- |

D.

billi fid-dawl tal-importanza li jiġi żgurat li l-prodotti organiċi li jitilqu mill-Ukrajna jkunu jistgħu jkomplu jiġu esportati lejn l-Unjoni, il-Kummissjoni pproponiet fir-Regolament Delegat (UE) 2021/2306 li sat-30 ta' Ġunju 2022, l-awtoritajiet ta' kontroll u l-korpi ta' kontroll fl-Ukrajna jkollhom il-permess jipproduċu u jissottomettu s-COI fi TRACES f'format elettroniku mingħajr l-applikazzjoni ta' siġill elettroniku;

| E. | billi, minħabba l-invażjoni tal-Ukrajna mir-Russja u r-reazzjoni immedjata meħtieġa, dan ir-Regolament għandu japplika retroattivament mill-24 ta' Frar 2022; |
| --- | --- |

E.

billi, minħabba l-invażjoni tal-Ukrajna mir-Russja u r-reazzjoni immedjata meħtieġa, dan ir-Regolament għandu japplika retroattivament mill-24 ta' Frar 2022;

| 1. | Jiddikjara li ma joġġezzjonax għar-regolament delegat; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din id-deċiżjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni. |
| --- | --- |

2.

---

(1)  Ir-Regolament (UE) 2018/848 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta' Mejju 2018 dwar il-produzzjoni organika u t-tikkettar ta' prodotti organiċi u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 834/2007 (ĠU L 150, 14.6.2018, p. 1).

(2)  Ir-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2021/2306 tal-21 ta' Ottubru 2021 li jissupplimenta r-Regolament (UE) 2018/848 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill b'regoli dwar il-kontrolli uffiċjali fir-rigward tal-konsenji ta' prodotti organiċi u prodotti fil-fażi tal-konverżjoni maħsuba għall-importazzjoni fl-Unjoni u dwar iċ-ċertifikat ta' spezzjoni (ĠU L 461, 27.12.2021, p. 13).

---

Il-Ħamis 5 ta’ Mejju 2022

| 6.12.2022 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 465/257 |
| --- | --- | --- | --- |

6.12.2022

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 465/257

---

P9_TA(2022)0198

Regoli tranżizzjonali għall-imballaġġ u t-tikkettar ta' prodotti mediċinali veterinarji ***I

Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-5 ta’ Mejju 2022 dwar il-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi regoli tranżizzjonali għall-imballaġġ u t-tikkettar ta’ prodotti mediċinali veterinarji awtorizzati f’konformità mad-Direttiva 2001/82/KE u r-Regolament (KE) Nru 726/2004 (COM(2022)0076 – C9-0054/2022 – 2022/0053(COD))

(Proċedura leġiżlattiva ordinarja: L-ewwel qari)

(2022/C 465/26)

Il-Parlament Ewropew,

| — | wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill (COM(2022)0076), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill (COM(2022)0076),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 294(2) u l-Artikolu 114 u l-Artikolu 168(4), il-punt (b), tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikoli l-Kummissjoni ppreżentat il-proposta lill-Parlament (C9-0054/2022), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 294(2) u l-Artikolu 114 u l-Artikolu 168(4), il-punt (b), tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikoli l-Kummissjoni ppreżentat il-proposta lill-Parlament (C9-0054/2022),

| — | wara li kkunsidra l-Artikolu 294(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikolu 294(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekomomiku u Soċjali Ewropew tat-23 ta’ Marzu 2022 (1), |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekomomiku u Soċjali Ewropew tat-23 ta’ Marzu 2022 (1),

| — | wara li kkonsulta l-Kumitat tar-Reġjuni, |
| --- | --- |

—

wara li kkonsulta l-Kumitat tar-Reġjuni,

| — | wara li kkunsidra l-impenn meħud mir-rappreżentant tal-Kunsill, permezz tal-ittra tas-27 ta’ April 2022, li japprova l-pożizzjoni tal-Parlament, skont l-Artikolu 294(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-impenn meħud mir-rappreżentant tal-Kunsill, permezz tal-ittra tas-27 ta’ April 2022, li japprova l-pożizzjoni tal-Parlament, skont l-Artikolu 294(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

| — | wara li kkunsidra l-Artikoli 59 u 163 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, |
| --- | --- |

—

wara li kkunsidra l-Artikoli 59 u 163 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

| 1. | Jadotta l-pożizzjoni fl-ewwel qari li tidher hawn taħt; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jitlob lill-Kummissjoni terġa' tirreferi l-kwistjoni lill-Parlament jekk tibdel il-proposta tagħha, temendaha b'mod sustanzjali jew ikollha l-ħsieb li temendaha b'mod sustanzjali; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni kif ukoll lill-parlamenti nazzjonali. |
| --- | --- |

3.

---

(1)  Għadha mhijiex ippublikata fil-Ġurnal Uffiċjali.

---

P9_TC1-COD(2022)0053

Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fl-ewwel qari fil-5 ta’ Mejju 2022 bil-ħsieb tal-adozzjoni tar-Regolament (UE) 2022/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi regoli tranżizzjonali għall-imballaġġ u t-tikkettar ta’ prodotti mediċinali veterinarji awtorizzati jew reġistrati f’konformità mad-Direttiva 2001/82/KE jew ir-Regolament (KE) Nru 726/2004

(Peress li ntlaħaq ftehim bejn il-Parlament u l-Kunsill, il-pożizzjoni tal-Parlament taqbel mal-att leġislattiv finali, r-Regolament (UE) 2022/839.)

---