# Publicatieblad C 375/30 s

| | ISSN 1977-0995 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 375 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 65e jaargang30 september 2022 |

ISSN 1977-0995

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 375

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

65e jaargang30 september 2022

---

| Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- |
| | I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen |
| | RESOLUTIES |
| | Comité van de Regio's |
| | 150e CvdR-zitting, 29.6.2022-30.6.2022 |
| 2022/C 375/01 | Resolutie over de voorstellen van het Europees Comité van de Regio’s betreffende het werkprogramma van de Europese Commissie voor 2023 | 1 |
| 2022/C 375/02 | Resolutie van het Europees Comité van de Regio’s — De uitkomsten en follow-up van de Conferentie over de toekomst van Europa | 9 |
| | ADVIEZEN |
| | Comité van de Regio's |
| | 150e CvdR-zitting, 29.6.2022-30.6.2022 |
| 2022/C 375/03 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de nieuwe EU-strategie voor het noordpoolgebied | 15 |
| 2022/C 375/04 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s — EU-strategie ter bestrijding van antisemitisme en ter bevordering van het Joodse leven (2021-2030) | 21 |
| 2022/C 375/05 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over het uitbreidingspakket 2021 | 26 |
| 2022/C 375/06 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over ecologische transitie — Wat is het juiste evenwicht tussen maatschappelijke aanvaardbaarheid en milieuvereisten vanuit het perspectief van steden en regio’s, met het oog op de ontwikkeling van veerkrachtige gemeenschappen? | 34 |
| 2022/C 375/07 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de uitvoering van groene begrotingen op lokaal en regionaal niveau | 41 |

Inhoud

Bladzijde

I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen

RESOLUTIES

Comité van de Regio's

150e CvdR-zitting, 29.6.2022-30.6.2022

2022/C 375/01

Resolutie over de voorstellen van het Europees Comité van de Regio’s betreffende het werkprogramma van de Europese Commissie voor 2023

1

2022/C 375/02

Resolutie van het Europees Comité van de Regio’s — De uitkomsten en follow-up van de Conferentie over de toekomst van Europa

9

ADVIEZEN

Comité van de Regio's

150e CvdR-zitting, 29.6.2022-30.6.2022

2022/C 375/03

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de nieuwe EU-strategie voor het noordpoolgebied

15

2022/C 375/04

Advies van het Europees Comité van de Regio’s — EU-strategie ter bestrijding van antisemitisme en ter bevordering van het Joodse leven (2021-2030)

21

2022/C 375/05

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over het uitbreidingspakket 2021

26

2022/C 375/06

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over ecologische transitie — Wat is het juiste evenwicht tussen maatschappelijke aanvaardbaarheid en milieuvereisten vanuit het perspectief van steden en regio’s, met het oog op de ontwikkeling van veerkrachtige gemeenschappen?

34

2022/C 375/07

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de uitvoering van groene begrotingen op lokaal en regionaal niveau

41

---

| | III   Voorbereidende handelingen |
| --- | --- |
| | Comité van de Regio's |
| | 150e CvdR-zitting, 29.6.2022-30.6.2022 |
| 2022/C 375/08 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de verbetering van de arbeidsvoorwaarden bij platformwerk | 45 |
| 2022/C 375/09 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de energieprestatie van gebouwen | 64 |
| 2022/C 375/10 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de Europese dataverordening | 112 |

III   Voorbereidende handelingen

Comité van de Regio's

150e CvdR-zitting, 29.6.2022-30.6.2022

2022/C 375/08

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de verbetering van de arbeidsvoorwaarden bij platformwerk

45

2022/C 375/09

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de energieprestatie van gebouwen

64

2022/C 375/10

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de Europese dataverordening

112

---

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

I Resoluties, aanbevelingen en adviezen

RESOLUTIES

Comité van de Regio's

150e CvdR-zitting, 29.6.2022-30.6.2022

| 30.9.2022 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 375/1 |
| --- | --- | --- | --- |

30.9.2022

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 375/1

---

Resolutie over de voorstellen van het Europees Comité van de Regio’s betreffende het werkprogramma van de Europese Commissie voor 2023

(2022/C 375/01)

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S,

gezien:

| — | het Protocol betreffende de samenwerking met de Europese Commissie van februari 2012, |
| --- | --- |

—

het Protocol betreffende de samenwerking met de Europese Commissie van februari 2012,

| — | de resolutie van het CvdR over de prioriteiten van het Europees Comité van de Regio’s voor 2020-2025 (1), |
| --- | --- |

—

de resolutie van het CvdR over de prioriteiten van het Europees Comité van de Regio’s voor 2020-2025 (1),

| — | het eindverslag van de Conferentie over de toekomst van Europa, |
| --- | --- |

—

het eindverslag van de Conferentie over de toekomst van Europa,

| — | de bijdragen van de regionale parlementen met wetgevende bevoegdheden die zijn ontvangen in het kader van de samenwerkingsovereenkomst tussen CvdR en CALRE, |
| --- | --- |

—

de bijdragen van de regionale parlementen met wetgevende bevoegdheden die zijn ontvangen in het kader van de samenwerkingsovereenkomst tussen CvdR en CALRE,

| — | zijn resolutie over het eindresultaat van de Conferentie over de toekomst van Europa, |
| --- | --- |

—

zijn resolutie over het eindresultaat van de Conferentie over de toekomst van Europa,

moedigt de Europese Commissie aan om via haar werkprogramma voor 2023 de volgende stappen te zetten:

Toekomst van Europa

| 1. | is ingenomen met de aanbevelingen voor een democratischere, duurzamere en eerlijkere Europese Unie die zijn aangenomen door de plenaire vergadering van de Conferentie over de toekomst van Europa (hierna: de Conferentie). Het CvdR is vastbesloten bij te dragen tot de uitvoering van het eindverslag en tot de institutionele hervormingen die nodig zijn om een sterke relatie tot stand te brengen tussen de burgers en hun gekozen vertegenwoordigers op alle niveaus. Het CvdR heeft zijn voorstellen voor eventuele Verdragswijzigingen en aanpassingen van interinstitutionele akkoorden in een aparte resolutie uiteengezet; |
| --- | --- |

1.

| 2. | roept ertoe op in het werkprogramma van de Europese Commissie concrete initiatieven op te nemen om uitvoering te geven aan deze voorstellen, vooral met het oog op de ontwikkeling van plaatsgebonden participatiemethoden en de verankering ervan als vast onderdeel van de EU-besluitvorming, met inachtneming van de wetgevende bevoegdheden van regionale overheden; |
| --- | --- |

2.

| 3. | is derhalve ingenomen met het voorstel van de Conferentie om een systeem van EU-raadsleden in te voeren, dat het CvdR heeft geïnitieerd, als een manier om de afstand tussen de EU-instellingen en de burgers verder te verkleinen. Het CvdR is vastbesloten dit voorstel samen met de Europese Commissie uit te voeren via zijn Europees netwerk van regionale en lokale raadsleden en het project “Building Europe with Local Councillors”. Het CvdR pleit er verder voor jonge lokale politici en bestuurders zo veel mogelijk te betrekken bij het EU-wetgevingsproces, onder meer door zijn programma voor jonge gekozen politici (Young Elected Politicians) te promoten; |
| --- | --- |

3.

| 4. | dringt erop aan jongeren meer te betrekken bij democratische processen en op gestructureerde wijze met jongeren samen te werken (bijvoorbeeld via jeugdraden), en beschouwt burgerschapsvorming als een essentiële voorwaarde om burgers slagvaardiger te maken en in staat te stellen op geïnformeerde en actieve wijze deel te nemen aan het democratische leven; dringt erop aan in het werkprogramma van de Europese Commissie initiatieven op te nemen voor de ontwikkeling van een Europees leerplan voor burgerschapsvorming, de bevordering van Europese democratische waarden, kritisch denken, digitale vaardigheden en mediawijsheid, in partnerschap met de lokale en regionale overheden; |
| --- | --- |

4.

| 5. | dringt er bij de Europese Commissie op aan het voortouw te nemen in een snelle procedure om te komen tot een bevredigende en permanente oplossing voor de humanitaire crisis in het Middellandse Zeegebied. Deze procedure moet in de eerste plaats gericht zijn op de bescherming van de levens van migranten, maar ook op het waarborgen van de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden. Het CvdR en de lokale en regionale overheden bieden elke vorm van samenwerking aan; |
| --- | --- |

5.

| 6. | verzoekt de Europese Commissie systematisch over te gaan tot subsidiariteitsbeoordeling wanneer zij wetgevingsvoorstellen indient op beleidsterreinen met gedeelde of coördinerende bevoegdheden; |
| --- | --- |

6.

Oekraïne

| 7. | herhaalt zijn verzoek aan de Europese Commissie om een lokale faciliteit van de EU voor Oekraïense vluchtelingen op te zetten, niet als een nieuw fonds, maar als een operationeel en aanvullend instrument om de bureaucratie te verminderen en lokale leiders sneller toegang te geven tot de bestaande fondsen; |
| --- | --- |

7.

| 8. | benadrukt dat de lidstaten gebruik kunnen maken van de financiering voor de maatregelen uit hoofde van het cohesiebeleid ten behoeve van vluchtelingen in Europa (CARE) om pasklare oplossingen uit te werken voor de duurzame integratie van mensen met een migratieachtergrond door te investeren in huisvesting, onderwijs, werkgelegenheid, gezondheid, sociale inclusie en zorg of andere sociale diensten. Noodhulp aan vluchtelingen moet onafhankelijk van hun land van herkomst worden verleend; |
| --- | --- |

8.

| 9. | verzoekt de Europese Commissie te komen met een voorstel voor een herziening van de cohesiebeleidsmaatregelen ten behoeve van vluchtelingen in Europa, na te denken over oplossingen voor de korte en middellange termijn waarmee lokale en regionale overheden kunnen voorzien in de aanhoudende financiële behoeften in verband met de crisis in Oekraïne, en roept op tot krachtige maatregelen om mensenhandel te voorkomen en te bestrijden, tot waarborgen voor de toegang van vluchtelingen tot medische en psychologische zorg en tot rechten inzake seksuele en reproductieve gezondheid; spreekt zijn steun uit voor een pakket ter bescherming van minderjarige Oekraïense vluchtelingen en dringt aan op speciale maatregelen om kwetsbare vluchtelingen te beschermen; |
| --- | --- |

9.

| 10. | herhaalt met betrekking tot de toepassing van het beginsel “one in, one out”, waarbij nieuwe “lasten” op wetgevingsgebied alleen mogen worden ingevoerd voor zover eerdere “lasten” worden weggenomen, dat de fundamentele rechtvaardiging voor alle wetgeving in democratische gemeenschappen het maximaliseren van het nettovoordeel voor de samenleving als geheel is en dat de wetgevingsdoelstellingen van de EU en de strenge economische, sociale en milieunormen in stand moeten worden gehouden; |
| --- | --- |

10.

| 11. | is ingenomen met de activering van de richtlijn tijdelijke bescherming en benadrukt dat de erkenning van het recht op vrij verkeer en de autonomie van vluchtelingen leidt tot verlichting van de druk op de nationale asielstelsels en op de opvangcapaciteit in de grensregio’s. Het CvdR roept de Europese Commissie echter op om nog eens goed te kijken naar de relevantie van haar voorstel voor een verordening inzake instrumentalisering op het gebied van migratie en asiel en naar de definitie van instrumentalisering in het ontwerp voor een herziene Schengengrenscode, aangezien deze ook van toepassing zouden zijn op Oekraïense vluchtelingen die door het Russische regime zijn bewapend, wat rechtstreeks zou indruisen tegen de richtlijn tijdelijke bescherming; |
| --- | --- |

11.

| 12. | is een groot voorstander van een herstelplan van de EU voor Oekraïne om de Oekraïense economie nieuw leven in te blazen, de verwoeste infrastructuur weer op te bouwen en steunt het traject van democratische hervormingen van de Oekraïense instellingen en overheidsdiensten. In dit verband zal het CvdR een Alliantie van steden en regio’s voor de wederopbouw van Oekraïne oprichten, waarin lokale en regionale overheden uit Europa en Oekraïne zullen samenwerken, met als doel zelfbestuur een centrale rol te geven in de strategische planning voor de wederopbouw, het decentralisatieproces en multilevel governance in Oekraïne verder te implementeren en goed lokaal/regionaal bestuur te verbeteren. Het CvdR schaart zich ook achter de oproep van lokale en regionale overheden uit Oekraïne en de EU om als integraal element van de wederopbouw partnerschappen en steden- en regiobanden aan te gaan of nieuw leven in te blazen. Het CvdR is voorstander van maatregelen om de sociale en economische langetermijngevolgen van de Russische oorlog in Oekraïne voor de regio’s en steden in de EU te beperken; |
| --- | --- |

12.

| 13. | merkt op dat de corrigerende maatregelen in het kader van de procedures voor macro-economische onevenwichtigheden van de lidstaten in sommige regio’s een groter effect hebben, zoals in de regio’s die in artikel 349 VWEU worden genoemd, die in economisch en sociaal opzicht zeer gevoelig zijn voor exogene schokken en afremmend economisch beleid; |
| --- | --- |

13.

Herstel en cohesie

| 14. | meent dat de deactivering van de ontsnappingsclausule van het stabiliteits- en groeipact (SGP) in de huidige context van een energiecrisis, geopolitieke instabiliteit en herstel van de COVID-19-pandemie, aanzienlijke economische, sociale en milieugevolgen zou kunnen hebben. Het CvdR roept er derhalve toe op de algemene ontsnappingsclausule in werking te laten totdat een herzien kader voor economisch bestuur is vastgesteld. Het schaart zich tevens achter de oproep van de Conferentie om het Europees Semester te hervormen teneinde de democratische legitimiteit ervan te vergroten en de lokale en regionale overheden er meer bij te betrekken via een “gedragscode” naar het voorbeeld van de gedragscode voor partnerschappen in de structuurfondsen; |
| --- | --- |

14.

| 15. | is van mening dat de Europese Commissie, nu de nationale herstel- en veerkrachtplannen worden uitgevoerd, moet waarborgen dat de lokale en regionale overheden ten volle worden betrokken bij de besluitvorming, programmering en uitvoering ervan om de risico’s als gevolg van gebrekkige coördinatie met andere financieringsbronnen, waaronder de cohesiefondsen, te beperken en de samenhang en synergieën met lokale ontwikkelingsstrategieën te versterken, die beide van essentieel belang zijn voor de verwezenlijking van de doelstellingen van de herstel- en veerkrachtfaciliteit; |
| --- | --- |

15.

| 16. | onderstreept dat het potentieel van het Europees cohesiebeleid een doorslaggevende rol speelt bij het minimaliseren van de territoriale onevenwichtigheden van de economische activiteiten — vooral die met een hogere toegevoegde waarde — en bij een billijker regionale verdeling van het Europese inkomen, waarvoor de interne markt en de mondialisering alleen niet kunnen zorgen. Het moet dus een van de kernideeën blijven voor de reflectie; |
| --- | --- |

16.

| 17. | spreekt zijn krachtige steun uit voor het beginsel “doe geen afbreuk aan de cohesie” zoals geformuleerd in het achtste cohesieverslag, en benadrukt dat cohesie een algemene waarde van de EU is, en stelt voor vroegtijdig te beginnen met een grondige bezinning op de uitdagingen voor de cohesie op lange termijn en de wijze waarop het cohesiebeleid en andere EU-beleidsmaatregelen daarop kunnen inspelen; steunt de Europese Commissie in dit verband bij de invoering van plattelandstoetsing om ervoor te zorgen dat alle beleidsmaatregelen beter bijdragen tot de cohesie in plattelandsgebieden, zowel op EU-, lidstaat- als subnationaal niveau; |
| --- | --- |

17.

| 18. | verzoekt om bij de evaluatie in 2023 van de langetermijnvisie voor de plattelandsgebieden van de EU in 2040 concrete voorstellen te formuleren die vergezeld gaan van middelen, financiële instrumenten en kwantitatieve doelstellingen, en rekening te houden met de gevolgen van de oorlog in Oekraïne voor de plattelandsgebieden; pleit voor de vaststelling van een toekomstgerichte Europese plattelandsagenda die de landbouw en lokale productie ondersteunt, de integratie tussen stad en platteland verbetert, rekening houdt met de situatie in gebieden die kampen met ernstige en blijvende natuurlijke of demografische belemmeringen, de veerkracht op voedselgebied versterkt en plattelandsgemeenschappen en perifere gebieden op duurzame wijze nieuw elan geeft; |
| --- | --- |

18.

| 19. | verzoekt de Europese Commissie meer te doen op het gebied van communicatie over het Europees beleid in plattelandsgebieden, die zich niet betrokken voelen bij het debat en vaak niet op de hoogte zijn van de participatiemogelijkheden die de instellingen hun bieden; |
| --- | --- |

19.

| 20. | verzoekt de Europese Commissie de nieuwe strategie voor de ultraperifere gebieden van de Unie in al haar reikwijdte en diepgang in praktijk te brengen, aangezien deze gebieden in het bijzonder door de pandemie zijn en nog steeds worden getroffen en ook het kwetsbaarst zijn voor de internationale crisis als gevolg van de oorlog in Oekraïne; |
| --- | --- |

20.

| 21. | is het met de Conferentie van Europese regionale wetgevende parlementen (CALRE) en het Europees Parlement eens dat de perifere en insulaire gebieden, met inbegrip van eilandengroepen en ultraperifere gebieden, gezien hun specifieke demografische kenmerken, behoeften en problemen specifieke en gerichte EU-steun nodig hebben, bijvoorbeeld voor de groene en digitale transitie, met inbegrip van onderzoeks- en investeringsprogramma’s gericht op het potentieel van deze gebieden inzake hernieuwbare energie, duurzame landbouw en visserij, mariene bescherming en bescherming van de biodiversiteit, en op beperking van de meervoudige structurele en permanente handicaps waarmee deze gebieden van de Europese Unie te kampen hebben, zoals de moeilijkheden die deze regio’s ondervinden bij het verkleinen van de koolstofvoetafdruk; |
| --- | --- |

21.

| 22. | is het eens met het Europees Parlement om werk te maken van een eilandenpact en een EU-agenda voor de eilanden, met deelname van de voornaamste belanghebbenden, namelijk de nationale, regionale en lokale overheden, de economische en sociale betrokkenen, het maatschappelijk middenveld, de academische wereld en ngo’s, naar het voorbeeld van het stedenpact en het toekomstige plattelandspact; en verzoekt de Europese Commissie een studie te verrichten naar de uiteenlopende situatie van de eilandgebieden in de Europese Unie; |
| --- | --- |

22.

| 23. | verzoekt de Europese Commissie de wetgevingsbesluiten te nemen die nodig zijn voor de uitvoering van de nieuwe strategie voor de ultraperifere gebieden “Mensen vooropstellen, zorgen voor duurzame en inclusieve groei en het potentieel van de ultraperifere regio’s van de EU ontsluiten”, waaruit de niet-aflatende inzet van de Commissie voor deze gebieden blijkt in de vorm van een plaatsgebonden aanpak en op maat gesneden steun, in overeenstemming met het Verdrag; |
| --- | --- |

23.

| 24. | benadrukt dat kleine steden en dorpen een essentiële rol kunnen spelen bij het opzetten en uitvoeren van geïntegreerde territoriale ontwikkelingsprocessen, en verzoekt de Europese Commissie om hun aandeel in geïntegreerde territoriale investeringen (ITI) en vanuit de gemeenschap geleide lokale ontwikkeling (CLLD) alsook in andere territoriale instrumenten ter ondersteuning van door de lidstaten genomen initiatieven te vergroten door een advies- en steunnetwerk op te zetten binnen het cohesiebeleid, teneinde het gebruik van voornoemde instrumenten te bevorderen, met name in kleine stedelijke gebieden die fungeren als regionale centra; verzoekt de Commissie tevens om te garanderen dat de nationale regeringen alle ITI- en CLLD-initiatieven zullen steunen, vooral in de regio’s die daar het meest behoefte aan hebben, zoals de minder ontwikkelde regio’s en de regio’s die achterop zijn geraakt bij de lokale ontwikkeling; |
| --- | --- |

24.

| 25. | meent dat de talrijke crises waarmee de Europese Unie thans wordt geconfronteerd de noodzaak versterken om het tempo van de uitvoering van de Europese Green Deal te handhaven en deze in 2023 een nieuwe wetgevingsimpuls te geven en is er daarom mee ingenomen dat volgens het eerste jaarverslag over de uitvoering van de herstel- en veerkrachtfaciliteit meer dan het gestelde minimum van 37 % van de middelen van de faciliteit is toegewezen aan de groene transitie; |
| --- | --- |

25.

Groene transitie en duurzaamheid

| 26. | verzoekt de Europese Commissie om samen met lokale en regionale overheden te werken aan de uitvoering van initiatieven die voortvloeien uit het klimaatpact van Glasgow en de toekomstige COP27-conclusies, en om samenwerking op verschillende niveaus en lokaal bepaalde bijdragen te ondersteunen; verzoekt de Commissie de rol van lokale en regionale overheden bij de verwezenlijking van de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs en bij subnationale klimaatdiplomatie te erkennen; roept op tot gezamenlijke inspanningen voor een ambitieus mondiaal biodiversiteitskader voor de periode na 2020 teneinde de gedeelde visie van “leven in harmonie met de natuur” tegen 2050 te verwezenlijken; |
| --- | --- |

26.

| 27. | is bezorgd over het feit dat de resultaten van de bevordering van de aanpassing aan de klimaatverandering achterblijven bij de hoge ambities die zijn aangekondigd in de nieuwe EU-strategie voor aanpassing aan de klimaatverandering en bij de hoge mondiale ambities, zoals het UNFCCC benadrukt in zijn pleidooi voor een mondiale doelstelling inzake aanpassing aan de klimaatverandering; |
| --- | --- |

27.

| 28. | verzoekt de Europese Commissie het beginsel van energievoorzieningszekerheid stelselmatig te integreren in het EU-wetgevingskader, systematische energiebesparingsmaatregelen te bevorderen, de transitie naar een schone, hernieuwbare, betaalbare en zekere energievoorziening te begeleiden en te bespoedigen, en verzoekt de Commissie en de medewetgevers te werken aan een degelijk wetgevingskader voor de beoordeling en aanpak van energie- en mobiliteitsarmoede; vraagt te worden opgenomen in de Coördinatiegroep energiearmoede en kwetsbare consumenten; wijst erop dat hernieuwbare-energiegemeenschappen een belangrijk instrument zijn om een grootschalig gebruik van hernieuwbare energiebronnen te bevorderen en een gedecentraliseerd en zeker energiesysteem tot stand te brengen; verzoekt de Commissie en de lidstaten samen met de regionale overheden de belemmeringen voor de ontwikkeling van deze gemeenschappen aan te pakken en verdere stimulansen uit te werken, alsook de nodige investeringen voor dit proces te ondersteunen; wijst er in dit verband op dat regio’s waar de energietransitie duurder uitvalt vanwege hun isolement op energiegebied, zoals eilanden en ultraperifere gebieden, niet mogen worden vergeten; |
| --- | --- |

28.

| 29. | verzoekt de Europese Commissie te werken aan een permanent Green Deal-wetgevingskader waarin de duurzameontwikkelingsdoelstellingen beter zijn verankerd en waarin lokale en regionale overheden structureel worden betrokken bij een grondige herziening van de verordening inzake de governance van de energie-unie en klimaatactie; |
| --- | --- |

29.

| 30. | verzoekt de Europese Commissie het werk van het Europees Burgemeestersconvenant te blijven ondersteunen, alsook initiatieven zoals de EU-missie voor klimaatneutrale en slimme steden — een belangrijk instrument voor de uitvoering van de Europese Green Deal in steden en regio’s in de hele EU — en initiatieven om lokale en regionale overheden te helpen de aanpassingsdoelstellingen te halen; |
| --- | --- |

30.

| 31. | verzoekt de Europese Commissie om samen met de lidstaten een financierings- en ondersteuningskader op te zetten om de verwezenlijking van de renovatiedoelstellingen voor subnationale openbare gebouwen een impuls te geven, teneinde te verzekeren dat de in de richtlijn energie-efficiëntie voorgestelde normen haalbaar zijn; brengt in dit verband in herinnering hoe belangrijk het is lokale en regionale overheden rechtstreekse financiering te bieden voor energie-efficiëntiemaatregelen, alsook extra begeleiding en ondersteuning, met name voor de renovatie van historische gebouwen; |
| --- | --- |

31.

| 32. | zegt toe te blijven samenwerken in het kader van het stakeholdersplatform voor een samenleving zonder verontreiniging, en een meerlagige bestuursaanpak voor het actieplan inzake een samenleving zonder verontreiniging te bevorderen, met inbegrip van monitoring en, in een later stadium, het opzetten van een scorebord van de groene prestaties van de regio’s van de EU; |
| --- | --- |

32.

| 33. | steunt de uitroeping van een Europees Jaar van groenere steden en verklaart zich bereid hier een actieve bijdrage aan te leveren; |
| --- | --- |

33.

| 34. | steunt een alomvattende, plaatsgebonden en gebiedsgerichte benadering van milieubeleid en herhaalt zijn oproep voor een oceaanwet, in dezelfde geest als de klimaatwet; |
| --- | --- |

34.

| 35. | dringt aan op meer aandacht voor korte waardeketens in de agrovoedingssector en de erkenning van de diversiteit van de Europese productiesystemen, met inbegrip van alternatieve productiesystemen, ter bevordering van lokale en regionale vormen van productie, verwerking en marketing om zelf te voorzien in de lokale en regionale voedselbehoefte; roept op tot meer steun voor collectieve lokale projecten waarbij verwerkers, lokale overheden, landbouw- en bosbouwbedrijven, handelaren, coöperaties, verenigingen voor lokale producten en lokale consumenten samen een lokaal voedselaanbod ontwikkelen; |
| --- | --- |

35.

| 36. | benadrukt dat er maatregelen moeten worden genomen in de vorm van economische steun van korte en middellange duur en structureel sociaal beleid om de kwetsbaarste groepen betere toegang te verlenen tot een duurzamer en gezonder voedselsysteem en zo obesitas en ondervoeding tegen te gaan, met inbegrip van een op te stellen EU-actieplan inzake obesitas bij kinderen voor de periode na 2020; |
| --- | --- |

36.

| 37. | pleit voor een doeltreffend systeem van bestuur op verschillende niveaus waarin Europese missies worden gecombineerd met lokale en regionale ontwikkelingsstrategieën, COVID-19-herstelmaatregelen en financiering voor innovatie via de structuurfondsen teneinde de EU groener, gezonder, inclusiever en veerkrachtiger te maken; |
| --- | --- |

37.

| 38. | spreekt zijn krachtige steun uit voor het recente proefproject inzake partnerschappen voor regionale innovatie, vanwege de combinatie van slimme specialisatie met de missiebenadering van de groene en de digitale transitie; stelt voor dat de EU extra steun verleent voor het promoten van territoriale missies en lokale innovatie-ecosystemen via de hubs van de Europese Onderzoeksruimte (EOR), zodat zij een actieve rol kunnen spelen in de EOR en bij het dichten van de innovatiekloof in de EU; |
| --- | --- |

38.

| 39. | benadrukt dat het Nieuw Europees Bauhaus alleen uitvoerbaar is via bestuur op verschillende niveaus en een plaatsgebonden aanpak, met een onderling verbonden netwerk van regionale of lokale hubs in plaats van één enkele geografische buitenpost; herhaalt zijn voorstel voor een gebruiksvriendelijke voucherregeling om steden en regio’s praktisch te ondersteunen bij hun deelname aan de Nieuwe Europese Bauhaus-gemeenschap; |
| --- | --- |

39.

| 40. | verwacht dat de Europese Commissie de genderdimensie verder integreert in haar beleidsprocessen en daartoe met name een methode voorstelt om het gendereffect van de EU-programma’s te beoordelen; |
| --- | --- |

40.

| 41. | erkent ten volle dat er doortastende maatregelen nodig zijn om de EU-klimaatdoelstellingen in de vervoerssector te halen. Alle vervoerswijzen moeten duurzamer worden, en de uitstoot van het wegvervoer moet worden verminderd met behulp van een combinatie van op lange termijn duurzame alternatieve brandstoffen en emissievrije voertuigen. Ook moet worden gekeken naar de gehele levenscyclus, zodat de broeikasgasemissies tijdens het hele traject “van bron tot wiel”, en niet alleen aan de uitlaat, tot een minimum worden beperkt. Met het oog op de ingrijpende transformatie die de autosector in alle regio’s moet doormaken om te garanderen dat geen enkele regio achterblijft, dringt het CvdR er bij de Europese Commissie op aan de gevolgen van de strengere CO2-emissienormen voor auto’s en bestelwagens aan te pakken via een Europees mechanisme om een rechtvaardige en sociaal eerlijke transitie te ondersteunen voor de Europese regio’s waar de auto- en de toeleveringssectoren gevestigd zijn; |
| --- | --- |

41.

Digitale transitie en industrie

| 42. | beveelt ten zeerste aan om onderzoeksresultaten en beste praktijken te delen met lokale betrokkenen bij innovatie, bijvoorbeeld via het Platform voor kennisuitwisseling en “Science Meets Regions”, alsook via de lopende activiteiten van het Europees Instituut voor innovatie en technologie en de Europese Innovatieraad, die in de eerste plaats gericht zijn op startende ondernemingen en ondernemingen met een groot groeipotentieel in de Europese regio’s; |
| --- | --- |

42.

| 43. | is ingenomen met de inspanningen die de Europese Commissie heeft geleverd in het kader van de beweging “Join, Boost, Sustain”, en verklaart zich bereid expertise te blijven verlenen op het gebied van lokale en regionale digitale indicatoren en de Commissie te ondersteunen om steden en gemeenten te voorzien van geschikte instrumenten voor het meten van de digitale transformatie; |
| --- | --- |

43.

| 44. | verzoekt de Europese Commissie in het licht van het CvdR-advies over digitale cohesie om samen met het CvdR en territoriale organisaties na te gaan 1) hoe de groeiende digitale kloof in kaart kan worden gebracht en gemonitord, 2) hoe de digitale cohesie in de Unie kan worden versterkt en 3) hoe uitvoering kan worden gegeven aan de aanbevelingen van het CvdR en de Conferentie over de toekomst van Europa met betrekking tot de digitale transformatie; |
| --- | --- |

44.

| 45. | is ingenomen met het voorstel van de Europese Commissie voor een datawet en kijkt uit naar het voorstel voor een verordening inzake de interoperabiliteitsstrategie, die een eerlijke en billijke gegevensuitwisseling moet faciliteren, met name tussen overheidsinstanties op verschillende niveaus en tussen particuliere entiteiten, en vertrouwen moet wekken tussen particuliere bedrijven en overheidsinstanties; |
| --- | --- |

45.

| 46. | kijkt uit naar de publicatie van een nieuw wetgevingsinitiatief voor de instelling van een noodinstrument voor de eengemaakte markt, en is ingenomen met de toelichting van de Europese Commissie dat dit instrument bedoeld is om het Europese bestuur van de eengemaakte markt in crisistijden te versterken en te anticiperen op verstoringen en die te voorkomen, en roept alle betrokkenen, waaronder de lokale en regionale overheden, op om een rol te spelen in mechanismen voor crisisparaatheid en -respons; |
| --- | --- |

46.

| 47. | benadrukt het belang van een meer politiek gecoördineerde en brede industriële strategie, teneinde de meer afgelegen regio’s niet uit te sluiten waar een gebrek aan industriële vestigingsfactoren heerst en die een geringe diversificatie van hun economische structuren kennen, maar die het potentieel hebben om dienstverlenende bedrijven te vestigen die een aanvulling vormen op de industriële bedrijven die de Europese strategie naar het grondgebied van de EU tracht te halen; |
| --- | --- |

47.

| 48. | herhaalt zijn aanbeveling aan de Europese Commissie om haar toekomstige industriebeleid nauwer te koppelen aan toekomstbestendigheid en lessen te trekken uit concurrerende regionale ecosystemen, het belang van sleuteltechnologieën en de noodzaak om een evenwicht te vinden tussen concurrentievermogen en open strategische autonomie; |
| --- | --- |

48.

| 49. | stelt de Europese Commissie voor de koppeling tussen het cohesiebeleid en het onderdeel staatssteun van het mededingingsbeleid te verbeteren en te versterken door het gebruik van cofinanciering van React-EU toe te staan voor maatregelen die worden uitgevoerd uit hoofde van het tijdelijke crisiskader voor staatssteunmaatregelen ter ondersteuning van de economie na de agressie van Rusland tegen Oekraïne; |
| --- | --- |

49.

Grensoverschrijdende samenwerking en mobiliteit

| 50. | merkt op dat de ontwikkeling van de Europese grensregio’s nog steeds wordt belemmerd door juridische en administratieve hindernissen, en verzoekt de Europese Commissie met een instrument te komen voor coördinatie tussen de lidstaten tijdens de omzettingstermijn van EU-richtlijnen om nieuwe juridische obstakels aan de grenzen te voorkomen; verzoekt de Commissie tevens het gesprek met de Raad over het voorstel voor een verordening inzake een mechanisme om juridische en administratieve belemmeringen uit de weg te ruimen te hervatten of om een alternatief instrument voor te stellen waarmee de Europese grensregio’s de obstakels op efficiënte wijze kunnen wegnemen; |
| --- | --- |

50.

| 51. | verzoekt de Europese Commissie te komen met een voorstel om ervoor te zorgen dat de grensoverschrijdende samenwerking over land en over zee in geval van een EU-brede of regionale crisis in stand blijft, en om voldoende financiering uit te trekken voor projecten die grensoverschrijdende connectiviteit en intermodaliteit ontwikkelen. In het kader van de Connecting Europe Facility moeten specifieke oproepen worden gedaan om ontbrekende grensoverschrijdende verbindingen aan te leggen, en Interreg moet meer bijdragen aan de financiering van oplossingen voor deze vervoersknelpunten. Grensoverschrijdende projecten moeten ook worden gefinancierd door middel van langlopende en duurzame investeringen via de Europese Investeringsbank (EIB) en de nationale stimuleringsbanken en -instellingen; |
| --- | --- |

51.

| 52. | is ingenomen met de door de Europese Commissie geïnitieerde openbare raadpleging over “Braindrain — verzachting van de gevolgen van bevolkingsafname”, en herhaalt zijn oproep om voor elk aspect van de braindrain (braingain, verspilling van talent, braincirculation, remigratie en de migratie van geschoolde arbeidskrachten) een verschillende aanpak vast te stellen en uit te voeren; |
| --- | --- |

52.

| 53. | is verheugd over de ambitieuze herziening van de richtsnoeren voor de ontwikkeling van de trans-Europese vervoersnetwerken (TEN-T) en in het bijzonder met de betere integratie van stedelijke knooppunten in het langeafstandsnetwerk, en met het verbeterde beheer van de Europese corridors. Er is evenwel een aanzienlijke financiële inspanning op Europees, nationaal en regionaal niveau nodig om de infrastructuur voor elke laag van het netwerk binnen de termijnen aan te leggen. Om de continuïteit en de beschikbaarheid van financiering te garanderen, beveelt het CvdR aan de besprekingen over de volgende Connecting Europe Facility (CEF 3) te starten; |
| --- | --- |

53.

| 54. | is ingenomen met het voorstel van de Europese Commissie voor een nieuw kader voor stedelijke mobiliteit, maar meent dat de bevordering van actieve mobiliteit en openbaar vervoer meer nadruk moet krijgen. De aanzienlijke financieringstekorten waarmee de lokale en regionale overheden in stedelijke en peri-urbane gebieden te maken hebben, moet worden aangepakt, en er moet worden gezorgd voor inclusief vervoer in plattelandsgebieden, teneinde de decarbonisatiedoelstellingen van de EU te verwezenlijken; |
| --- | --- |

54.

Sociale bescherming, onderwijs en jongeren

| 55. | herhaalt dat jongeren meer moeten worden betrokken bij de democratische processen en besluitvorming op alle bestuursniveaus en wijst erop dat de EU, wanneer zij jongeren betrekt bij alle beleidsterreinen die hen aangaan, een belangrijke nalatenschap creëert voor het Europees Jaar van de jeugd 2022; |
| --- | --- |

55.

| 56. | wijst erop dat eenieder en zeker jongeren makkelijker toegang moeten krijgen tot sociale bescherming en betaalbare en duurzame huisvesting, onder meer via EU-financiering, en dat onzeker werk onder jongeren moet worden bestreden, in reactie op de verslechterde omstandigheden waarin Europese jongeren verkeren in de nasleep van de COVID-19-pandemie; |
| --- | --- |

56.

| 57. | dringt er bij de Europese Commissie op aan een EU-regelgevingskader voor te leggen om een einde te maken aan onbetaalde stages; |
| --- | --- |

57.

| 58. | verzoekt de Europese Commissie een Europese huisvestingsagenda op te stellen waarmee de problemen en kansen van de woonsector doeltreffend worden aangepakt door het “renovatiegolf”-initiatief daadwerkelijk uit te voeren; vraagt derhalve langetermijninvesteringen in huisvesting niet aan te merken als openbare of daarmee gelijkgestelde structurele uitgaven zoals bedoeld in het SGP; |
| --- | --- |

58.

| 59. | verzoekt de Europese Commissie om een actualisering van de aanbeveling van de Raad van 2011 inzake beleid ter bestrijding van voortijdig schoolverlaten in het licht van de grote maatschappelijke uitdagingen van de afgelopen jaren; |
| --- | --- |

59.

| 60. | benadrukt dat het digitale onderwijs dringend moet worden verbeterd, als een belangrijke strategische doelstelling voor kwalitatief hoogwaardig onderwijs en leren in het digitale tijdperk. Het beheersen van digitale vaardigheden stelt onze huidige en toekomstige burgers in staat om beter om te gaan met de huidige vierde industriële revolutie (digitale revolutie) en de komende vijfde revolutie (“industrie 5.0”); |
| --- | --- |

60.

| 61. | herhaalt dat de Europese pijler van sociale rechten en de bijbehorende kerndoelen voor 2030 volledig moeten worden uitgevoerd; dringt er in dit verband bij de Europese Commissie op aan een alomvattende Europese strategie voor armoedebestrijding vast te stellen, die ook doeltreffende mechanismen voor monitoring en gegevensverzameling omvat, ook op subnationaal niveau; |
| --- | --- |

61.

| 62. | vraagt dat de lokale en regionale overheden worden betrokken bij de uitwerking en uitvoering van de voorstellen voor inclusieve arbeidsmarkten en een krachtiger sociaal beleid; |
| --- | --- |

62.

Gezondheid, civiele bescherming en toerisme

| 63. | spreekt zijn volmondige steun uit voor de aanbeveling van de Conferentie om de gezondheidsstelsels in Europa veerkrachtiger te maken, en brengt in herinnering dat zij in twee derde van de lidstaten decentraal worden aangestuurd, waardoor de regio’s een belangrijke partner zijn bij het overleg over en de uitvoering van nieuwe beleidsmaatregelen om de EU minder afhankelijk te maken van buitenlandse geneesmiddelenleveranciers, onderzoek en financiering te coördineren, sneller strategische voorraden aan te leggen, de productie te versterken en de kwetsbaarheid van de gezondheidsstelsels te evalueren; verzoekt de Europese Commissie in dit verband na te denken over nieuwe, met de Europese chipverordening vergelijkbare wetgeving om de EU onafhankelijker te maken wat betreft werkzame bestanddelen, geprefabriceerde geneesmiddelen en alle soorten medische tegenmaatregelen; |
| --- | --- |

63.

| 64. | verwacht dat de Europese Commissie concrete voorstellen doet voor de uitvoering van de aanbevelingen van het CvdR om de toepassing van de richtlijn betreffende de rechten van patiënten bij grensoverschrijdende gezondheidszorg te vereenvoudigen voor patiënten, gezondheidswerkers, zorgverzekeraars en overheden; dringt met name aan op meer begeleiding en actieve (logistieke, juridische en financiële) ondersteuning van grensregio’s die betrokken zijn (of willen worden) bij grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van gezondheidszorg; |
| --- | --- |

64.

| 65. | verwacht dat de Europese Commissie bij de komende herziening van de geneesmiddelenwetgeving maatregelen voorstelt om te waarborgen dat alle patiënten ongeacht hun woonplaats tijdig toegang hebben tot betaalbare, essentiële en innovatieve geneesmiddelen, en om de onderliggende oorzaken van geneesmiddelentekorten aan te pakken; |
| --- | --- |

65.

| 66. | herhaalt zijn oproep voor een duidelijk plan voor een langetermijnverbintenis en financiële versterking van het Uniemechanisme voor civiele bescherming en de instrumenten daarvan, zowel wat rampenpreventie en -paraatheid als wat de collectieve responscapaciteit in noodsituaties betreft, met name wat betreft complexe, frequent voorkomende rampen; is bereid regionale en lokale kennis op het gebied van rampenbeheersing te delen met het kennisnetwerk op het gebied van Europese civiele bescherming; |
| --- | --- |

66.

| 67. | herhaalt zijn verzoek om een nieuwe strategie voor het Europese toerisme en verzoekt de Europese Commissie eindelijk te komen met een Europese agenda voor toerisme 2030/2050, teneinde de dubbele (groene en digitale) transitie van Europese toeristische bestemmingen te ondersteunen, met name in de ultraperifere gebieden, hun concurrentievermogen te stimuleren en zowel het herstel van de economie en de werkgelegenheid in het toerisme, de veerkrachtige hervatting van de activiteiten van de sector als de uitoefening van het recht op veilig en alomvattend toerisme door de burgers van de Europese Unie te vergemakkelijken; |
| --- | --- |

67.

Externe samenwerking

| 68. | verwacht dat de Europese Commissie gehoor geeft aan zijn verzoek om de betrekkingen tussen het Verenigd Koninkrijk (VK) en de EU territoriaal te verdiepen en na te gaan hoe de lokale en regionale overheden via het CvdR structureel kunnen worden betrokken bij het partnerschap met het VK en bij het institutionele kader van de handels- en samenwerkingsovereenkomst. Behalve van de handels- en samenwerkingsovereenkomst zouden de betrekkingen tussen de EU en het VK ook de vruchten moeten plukken van het onaangeboorde potentieel voor samenwerking tussen lokale en regionale overheden aan beide zijden bij de gezamenlijke aanpak van gemeenschappelijke uitdagingen, zoals duurzaam beheer van de Noordzee, het Kanaal en de Ierse Zee, of bij de lokale en regionale uitvoering van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen; |
| --- | --- |

68.

| 69. | verzoekt de Europese Commissie bij het opstellen van toerismewetgeving rekening te houden met de extra beperkingen van de ultraperifere gebieden, die voor hun economische, sociale en culturele ontwikkeling sterk afhankelijk zijn van toerisme, en benadrukt in deze context de noodzaak van adequate financiering om de toegankelijkheid van en de digitale en de klimaattransitie in deze gebieden te waarborgen; |
| --- | --- |

69.

| 70. | stelt voor een kader vast te stellen om subnationale maatregelen formeel in aanmerking te nemen in het UNFCCC-kader en het daaruit voortvloeiende EU-klimaatbeleid; |
| --- | --- |

70.

| 71. | verzoekt de Europese Commissie de rol te erkennen die lokale en regionale overheden en peer-to-peersamenwerking mede kunnen spelen bij de totstandbrenging van vrede en welvaart in derde landen, zoals het Nicosia-initiatief; |
| --- | --- |

71.

| 72. | is ingenomen met de adviezen van de Europese Commissie over de aanvragen van Oekraïne, Georgië en Moldavië om lid te worden van de EU en spreekt dan ook zijn goedkeuring uit over het besluit van de Europese Raad om Oekraïne en Moldavië de status van kandidaat-lidstaat te verlenen en Georgië Europees perspectief te bieden; verzoekt de Commissie in dit verband het Oostelijk Partnerschap te herzien en de betrekkingen met de landen van het Oostelijk Partnerschap grondig te analyseren en daarbij vooral te focussen op hun inspanningen met het oog op Europese integratie; |
| --- | --- |

72.

| 73. | spreekt zijn steun uit voor de toetreding van alle landen van de Westelijke Balkan tot de EU, mits zij aan alle criteria voor het EU-lidmaatschap voldoen; benadrukt dat het van belang is positieve signalen te geven aan de landen van de Westelijke Balkan, zodat zij zich verder gaan inzetten voor het — helaas langdurige — toetredingsproces tot de EU; |
| --- | --- |

73.

| 74. | draagt zijn voorzitter op om deze resolutie aan de EU-instellingen en de voorzitterschappen van de Raad van de EU te doen toekomen. |
| --- | --- |

74.

Brussel, 29 juni 2022.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(1)  COR-2020-01392-00-00-RES-TRA.

1

---

| 30.9.2022 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 375/9 |
| --- | --- | --- | --- |

30.9.2022

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 375/9

---

Resolutie van het Europees Comité van de Regio’s — De uitkomsten en follow-up van de Conferentie over de toekomst van Europa

(2022/C 375/02)

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S,

Gezien:

| — | zijn resoluties over de Conferentie over de toekomst van Europa van 12 februari 2020 (1) en 7 mei 2021 (2), alsook over de bijdrage van lokale en regionale overheden aan de Conferentie over de toekomst van Europa van 27 januari 2022 (3); |
| --- | --- |

—

zijn resoluties over de Conferentie over de toekomst van Europa van 12 februari 2020 (1) en 7 mei 2021 (2), alsook over de bijdrage van lokale en regionale overheden aan de Conferentie over de toekomst van Europa van 27 januari 2022 (3);

| — | het CvdR-Manifest van Marseille van lokale en regionale leiders: “Europa begint in zijn regio’s, steden en dorpen” van 4 maart 2022 (4); |
| --- | --- |

—

het CvdR-Manifest van Marseille van lokale en regionale leiders: “Europa begint in zijn regio’s, steden en dorpen” van 4 maart 2022 (4);

| — | het verslag over het eindresultaat van de Conferentie over de toekomst van Europa van 9 mei 2022 (5); |
| --- | --- |

—

het verslag over het eindresultaat van de Conferentie over de toekomst van Europa van 9 mei 2022 (5);

| — | de resolutie van het Europees Parlement van 4 mei 2022 over de follow-up van de conclusies van de Conferentie over de toekomst van Europa (6); |
| --- | --- |

—

de resolutie van het Europees Parlement van 4 mei 2022 over de follow-up van de conclusies van de Conferentie over de toekomst van Europa (6);

| — | het verslag van de CvdR-Groep op hoog niveau inzake democratie (7); |
| --- | --- |

—

het verslag van de CvdR-Groep op hoog niveau inzake democratie (7);

| — | de resolutie van het Europees Parlement van 9 juni 2022 over de oproep tot een conventie voor een herziening van de Verdragen (8); |
| --- | --- |

—

de resolutie van het Europees Parlement van 9 juni 2022 over de oproep tot een conventie voor een herziening van de Verdragen (8);

| — | de mededeling van de Europese Commissie over de Conferentie over de toekomst van Europa van 17 juni 2022 (9); |
| --- | --- |

—

de mededeling van de Europese Commissie over de Conferentie over de toekomst van Europa van 17 juni 2022 (9);

| 1. | is ingenomen met de conclusies van de Conferentie over de toekomst van Europa (hierna: de Conferentie) die op 30 april 2022 door de plenaire vergadering van de Conferentie zijn goedgekeurd en op 9 mei 2022 werden voorgesteld aan het voorzitterschap van de Raad, de voorzitter van het Europees Parlement en de voorzitter van de Europese Commissie, maar erkent ook dat het een uitdaging zal zijn om daaraan daadwerkelijk bekendheid te geven en een echte bottom-upaanpak te hanteren; |
| --- | --- |

1.

| 2. | staat volledig achter de oproep van de burgers voor een democratischere, transparantere, eerlijkere en duurzamere EU en is van mening dat daaraan snel en doeltreffend follow-up moet worden gegeven. De doelstellingen en voorstellen van de Conferentie moeten daarbij in politieke initiatieven en concrete maatregelen worden omgezet, onder meer via actievere interinstitutionele samenwerking; |
| --- | --- |

2.

| 3. | benadrukt dat in veel van de voorstellen in het eindverslag van de Conferentie wordt verwezen naar actieve betrokkenheid van regio’s en lokale overheden, zowel bij de uitwerking als bij de uitvoering van initiatieven die de EU dichter bij de burgers kunnen brengen; |
| --- | --- |

3.

| 4. | is van mening dat een herziening van de Verdragen vereist is voor een ambitieuze hervorming van de werking van de EU, zodat Europa toekomstige uitdagingen het hoofd kan bieden, voor meer transparantie en verantwoordingsplicht in zijn besluitvormingsproces kan zorgen en burgers en lokale en regionale overheden voldoende zeggenschap kan geven. Het CvdR juicht het dan ook toe dat het Europees Parlement ervoor pleit om een conventie bijeen te roepen door de procedure voor de herziening van de Verdragen (artikel 48 VEU) in werking te stellen; |
| --- | --- |

4.

| 5. | is van mening dat de leden van het Europees Comité van de Regio’s volledig moeten worden betrokken bij deze toekomstige conventie zodat ze de stem van de meer dan 1 miljoen lokaal en regionaal verkozen politici in Europa kunnen laten horen. Dat moet zich vertalen in de samenstelling van de conventie; wijst er bovendien op dat een aantal van deze politici regio’s met wetgevende bevoegdheden vertegenwoordigen; |
| --- | --- |

5.

| 6. | betreurt evenwel dat het eindverslag voorbij gaat aan veel van de op het meertalig digitaal platform gepresenteerde ideeën, onder meer over de officiële status van talen en in reactie op de aspiraties van subnationale entiteiten, hoewel deze zeer breed werden gesteund; |
| --- | --- |

6.

Europese democratie

| 7. | (40) (10) is ingenomen met het feit dat de Conferentie het meerlagige karakter van de Europese representatieve democratie erkent en voorstelt om het CvdR te hervormen zodat het een grotere rol krijgt in de institutionele architectuur als het gaat om vraagstukken met een territoriale impact. Het CvdR is van mening dat deze hervorming moet leiden tot een uitbreiding van het aantal beleidsterreinen met territoriale relevantie waar het verplicht over moet worden geraadpleegd. Daarvoor moeten de artikelen 43 (GLB/visserij), 79 (migratie) en 114 (algemene clausule betreffende de interne markt) VWEU en de artikelen 13 VEU en 294, 300 en 307 VWEU worden herzien; |
| --- | --- |

7.

| 8. | is van mening dat het Europees Parlement, de Europese Commissie en de Raad van de EU gegronde redenen moeten aanvoeren als ze geen rekening houden met adviezen over onderwerpen waarvoor raadpleging verplicht is. Door een herziening van het Interinstitutioneel Akkoord over beter wetgeven moet het CvdR ook toegang krijgen tot de medebeslissingstrialogen; |
| --- | --- |

8.

| 9. | (39.3) is ingenomen met het voorstel van de Conferentie om de namen van de EU-instellingen te veranderen en zo hun respectievelijke functies en rol in het besluitvormingsproces van de EU voor de burgers te verduidelijken. Met dat doel voor ogen stelt het CvdR voor zijn eigen naam te veranderen om de politieke en juridische verantwoordelijkheden van de leden en zijn rol als de Europese assemblee van regio’s en gemeenten beter tot uiting te brengen; |
| --- | --- |

9.

| 10. | pleit voor meer interinstitutionele synergieën om het CvdR te betrekken bij de werkzaamheden van de Europese Commissie, het Europees Parlement en de Raad van de EU (bijv. in commissies en werkgroepen). Het CvdR kan immers nuttige kennis en een beter inzicht verschaffen in de manier waarop de EU in de praktijk werkt; |
| --- | --- |

10.

| 11. | (40, 40.2, 40.4) is ingenomen met de erkenning dat actieve subsidiariteit en meerlagig bestuur basisbeginselen en fundamentele kenmerken zijn van de werking en democratische verantwoordingsplicht van de EU. Het CvdR is verheugd over het verzoek om systematisch gebruik te maken van een algemene definitie van subsidiariteit die door alle EU-instellingen is aanvaard, zodat duidelijk wordt of beslissingen op Europees, nationaal, regionaal of lokaal niveau moeten worden genomen, en is ingenomen met de voorgestelde uitbreiding van het waarschuwingsmechanisme in verband met het subsidiariteitsbeginsel tot alle regionale parlementen in de EU met wetgevende bevoegdheden. Het staat ook achter de oproep om het in de toekomst voor zowel nationale als regionale parlementen met wetgevende bevoegdheden mogelijk te maken om op Europees niveau wetgevingsinitiatieven voor te stellen. Deze voorstellen moeten helpen verduidelijken dat subsidiariteit niet betekent dat Europa geen actie mag ondernemen, wel dat eerst moet worden gekeken welk bestuursniveau aan zet is, hetzij via formele exclusieve bevoegdheden, hetzij via formele gedeelde bevoegdheden. De andere niveaus ondersteunen dan de beleidsdoelstellingen; |
| --- | --- |

11.

| 12. | is voorts van mening dat bovengenoemde voorstellen over subsidiariteit moeten leiden tot een herziening van artikel 5, lid 3, VEU, van protocol nr. 1 betreffende de rol van de nationale parlementen in de EU en protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid. Bij die herziening moet het evenredigheidsbeginsel evenveel aandacht krijgen als het subsidiariteitsbeginsel, moet het CvdR een rol krijgen in de ex-antefase van het subsidiariteitstoezicht zoals hierboven omschreven, en moeten het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel vaker en beter worden toegepast op de Europese governanceprocessen. In de tussentijd moet het Interinstitutioneel Akkoord over beter wetgeven in de EU worden aangepast om de rol van het CvdR reeds binnen het huidige institutionele kader uit te breiden en zo te verduidelijken welk bestuursniveau aan zet is, rekening houdend met de territoriale effectbeoordelingen van het CvdR, zijn werkzaamheden op het vlak van plattelandstoetsing en zijn onlangs versterkte governanceregeling voor betere regelgeving en actieve subsidiariteit; |
| --- | --- |

12.

| 13. | (36) steunt de voorstellen van de Conferentie om de representatieve democratie te versterken door de burgers in Europa op alle niveaus meer democratische inspraak te geven. Hiertoe dienen nieuwe vormen van burgerparticipatie op het niveau van de Europese Unie te worden geïnstitutionaliseerd in de vorm van dialogen met willekeurig gekozen burgers over specifieke onderwerpen. Het CvdR herhaalt zijn oproep om een permanent en plaatsgebonden mechanisme voor overleg met burgers in het leven te roepen dat gesteund wordt door de lokale en regionale overheden. Daardoor wordt tweerichtingsverkeer tussen de burgers en de Europese instellingen mogelijk, wat leidt tot een beter inzicht in de lokale en regionale impact van het Europees beleid in de hele EU. Er moet voor worden gezorgd dat alle burgers ongeacht hun leeftijd, herkomst en achtergrond toegang hebben tot dit mechanisme. Het CvdR benadrukt voorts dat in grensregio’s een grensoverschrijdende opzet van de dialoog nodig is om een echte Europese meerwaarde te creëren, en is van mening dat een wijziging van artikel 11 VEU en de artikelen 24 en 227 VWEU vereist is om de bestaande burgerparticipatiemechanismen te stroomlijnen; |
| --- | --- |

13.

| 14. | verbindt zich ertoe om lokale dialogen met burgers en gestructureerde initiatieven ter invulling van de participatiedemocratie te blijven organiseren die kunnen bijdragen aan het voornoemde permanente mechanisme; |
| --- | --- |

14.

| 15. | (37) staat achter het idee om niet alleen in het kader van de Europese verkiezingen, maar ook in de context van nationale, regionale en lokale verkiezingen actiever te communiceren over het beleid en de politiek van de EU; |
| --- | --- |

15.

| 16. | (36.6) is verheugd over het voorstel van de Conferentie om een systeem van lokale EU-raadsleden te creëren en zo de afstand tussen de EU-instellingen en de burgers te verkleinen, en verbindt zich ertoe dit voorstel in samenwerking met de Europese Commissie uit te voeren via zijn eigen snel groeiende Europees netwerk van regionale en lokale raadsleden (11) en via het project “Building Europe with Local Councillors” (“Geef vorm aan Europa in de lokale politiek!”) (12); |
| --- | --- |

16.

| 17. | kijkt uit naar een eventueel voorstel van de Europese Commissie om te “helpen capaciteit op te bouwen bij nationale, regionale en lokale actoren om een nieuwe generatie gedecentraliseerde burgerdialogen op te starten op basis van overleg” (13); |
| --- | --- |

17.

| 18. | (39) is ingenomen met het voorstel van de Conferentie om de EU-besluitvorming te verbeteren teneinde de slagvaardigheid van de EU te vergroten, vooral door de uitbreiding van het toepassingsgebied van de besluitvorming op basis van een gekwalificeerde meerderheid van stemmen; |
| --- | --- |

18.

| 19. | (39.2) steunt de voorstellen van de Conferentie om de nationale parlementen nauwer bij de wetgevingsprocedure te betrekken; dringt erop aan dat er in dit verband rekening wordt gehouden met de behoeften van beide kamers; |
| --- | --- |

19.

Waarden en rechten, rechtsstaat, veiligheid

| 20. | (25.1, 25.3) is ingenomen met de oproep om te waarborgen dat de in de Verdragen en het EU-Grondrechtenhandvest vastgelegde waarden en beginselen in alle lidstaten worden geëerbiedigd en dat ze als ononderhandelbaar, onomkeerbaar en conditio sine qua non voor lidmaatschap van en toetreding tot de EU gelden. Aangezien de meer dan 80 000 lokale en regionale overheden in de EU een cruciaal niveau van democratische legitimiteit vormen, roept het CvdR op om lokale en regionale overheden steeds te betrekken bij de bevordering van de waarden van het handvest en het toezicht op de naleving van de beginselen ervan. Het CvdR vindt daarom zijn deelname aan de interinstitutionele dialoog over het handvest en het toezicht op de rechtstaat van essentieel belang; |
| --- | --- |

20.

| 21. | (25.4) stemt ermee in om het toepassingsgebied van de conditionaliteitsverordening doeltreffend toe te passen en te evalueren, aangezien schendingen van het rechtsstaatbeginsel moeten leiden tot opschorting van betalingen of financiële correcties. Het CvdR herhaalt dat “in het geval van dergelijke maatregelen de begunstigden van EU-financiering, waaronder lokale en regionale overheden, die niet verantwoordelijk zijn voor de schendingen van de rechtsstaat, financiële steun van de betrokken lidstaat moeten blijven ontvangen” (14), en is ingenomen met de oproep om de andere instrumenten van de rechtsstaat te evalueren en de nodige juridische oplossingen te overwegen om schendingen van het rechtsstaatbeginsel te bestraffen; |
| --- | --- |

21.

| 22. | (29.2, 29.4, 29.5) juicht de oproep toe voor het verhogen en vergemakkelijken van de overheidsinvesteringen in onderwijs, gezondheidszorg, kinder- en ouderenzorg, evenwicht tussen werk en privéleven en andere belangrijke gebieden waarop vooruitgang kan worden geboekt bij de uitvoering van de Europese pijler van sociale rechten en het actieplan daarvan, en aldus de burgers te wijzen op de sociale dimensie van de Europese Unie en haar inspanningen om hun levenskwaliteit te verbeteren; benadrukt dat het van belang is te zorgen voor een Unie van gelijkheid, waarin geen plaats is voor discriminatie, door middel van rechtsinstrumenten, beleidsmaatregelen, criteria voor de gehele EU en andere relevante instrumenten; |
| --- | --- |

22.

Klimaatverandering, energie en milieu

| 23. | (3.1, 2.3) vestigt de aandacht op het feit dat de rol van de lokale en regionale overheden bij een inclusieve en rechtvaardige groene transitie wordt erkend; |
| --- | --- |

23.

| 24. | deelt de ambitie om vaart te zetten achter de groene transitie; is ingenomen met het streven naar groenere steden via stadsplanning en stedenbouw, het gebruik van op de natuur gebaseerde oplossingen ter bevordering van de biodiversiteit en strategieën om energie- en mobiliteitsarmoede uit te bannen; beklemtoont in dit verband dat de lokale en regionale overheden bij het Nieuw Europees Bauhaus-initiatief moeten worden betrokken; |
| --- | --- |

24.

| 25. | (3, 4.1, 4.4, 31.2) onderstreept dat in het kader van een rechtvaardige ecologische en digitale transitie bijzondere aandacht moet worden besteed aan de perifere en insulaire regio’s, met inbegrip van alle eilandengroepen en ultraperifere gebieden, en dat er met name voor moet worden gezorgd dat zij qua connectiviteit en het gebruik van openbare infrastructuur op voet van gelijkheid staan met de rest van het grondgebied van de Unie; |
| --- | --- |

25.

| 26. | (3) staat achter de doelstelling van de Conferentie om de energiezekerheid van Europa te vergroten en energieonafhankelijkheid te bewerkstelligen (waarbij geen enkele regio achterblijft), en ervoor te zorgen dat de EU-burgers kunnen beschikken over voldoende, betaalbare en duurzame energie; dringt er in dit verband op aan dat de lokale en regionale overheden die Green Deal-projecten uitvoeren rechtstreeks toegang krijgen tot EU-middelen, met bijzondere aandacht voor regio’s met geïsoleerde energiesystemen; |
| --- | --- |

26.

| 27. | is ervan overtuigd dat pas gevolg kan worden gegeven aan de voorstellen van de Conferentie als de interinstitutionele samenwerking wordt versterkt, o.a. via de CvdR-werkgroep “Green Deal Going Local”, de CvdR-communicatiecampagne over de Europese Green Deal en de klimaat- en energiedialogen op verschillende niveaus; pleit daarnaast voor intensivering van de huidige samenwerking van het CvdR met stakeholders als het EU-Burgemeestersconvenant (in het kader van de campagne “Cities’ Energy Saving Sprint”) en met de andere EU-instellingen (o.m. in het kader van het “stakeholdersplatform voor een samenleving zonder verontreiniging” van de Europese Commissie); |
| --- | --- |

27.

| 28. | verbindt zich ertoe om de rol van de lokale en regionale overheden op het gebied van klimaat- en biodiversiteitsbeleid te blijven promoten via subnationale klimaatdiplomatie-acties en in het kader van het UNFCCC; is van mening dat de verschillende VN-kaders inzake klimaat, milieu en de SDG’s zo nauw mogelijk op elkaar moeten worden afgestemd en met elkaar moeten worden verbonden, zodat de uitvoering ervan systematisch verloopt en overlappingen bij de planning worden vermeden. Het CvdR zou graag zien dat de Europese Commissie het beginsel van multilevel governance ondersteunt en inzet op een bottom-upbenadering bij de vaststelling van de wereldwijde adaptatiedoelstelling; |
| --- | --- |

28.

| 29. | (3.8) is ingenomen met de oproep tot een rechtvaardige transitie om werknemers en banen te beschermen; dit houdt in dat op alle vlakken een sterke territoriale component vereist is, om een plaatsgebonden aanpak te garanderen die aansluit bij de specifieke behoeften van de verschillende gemeenschappen. Het CvdR pleit in dit verband voor de oprichting van een Europees mechanisme ter ondersteuning van een rechtvaardige, schone en succesvolle transitie in de Europese regio’s met een automobiel- en toeleveringsindustrie; een en ander veronderstelt dat wordt uitgegaan van multilevel governance en partnerschap, dit met het oog op passende en doeltreffende beleidsplanning en begrotingsmaatregelen; |
| --- | --- |

29.

Gezondheid

| 30. | (10.2, 10.3) is ingenomen met de oproep tot uitbreiding van de EU-bevoegdheden op gezondheidsgebied en dringt erop aan artikel 4 VWEU te herzien zodat gezondheid en gezondheidszorg onder de gedeelde bevoegdheden van de EU en de lidstaten komen te vallen. Zoals in de voorstellen van de Conferentie wordt onderstreept, moet bij een dergelijke wijziging ten volle rekening worden gehouden met het subsidiariteitsbeginsel en met de cruciale rol van de lokale, regionale en nationale actoren op gezondheidsgebied; |
| --- | --- |

30.

| 31. | (10.6, 12.15) schaart zich achter het pleidooi voor vrije toegang tot bestaande behandelingen en voor geneesmiddelen die overal in de EU van dezelfde kwaliteit zijn en betaalbaar zijn voor de lokale bevolking. Het CvdR benadrukt in dit verband de cruciale rol van grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van gezondheidszorg; |
| --- | --- |

31.

Een sterkere economie, sociale rechtvaardigheid en werkgelegenheid

| 32. | (11.3) schaart zich volmondig achter de oproep van de Conferentie om het EU-kader voor economische governance en het Europees Semester te herzien, zodat meer aandacht kan uitgaan naar de belangrijkste doelstellingen op het gebied van economische en begrotingscoördinatie, alsook naar een rechtvaardige groene en digitale transitie en sociale rechtvaardigheid. Het CvdR sluit zich aan bij de oproep van de Conferentie om de lokale en regionale overheden een sterkere rol toe te bedelen; daartoe dient een “gedragscode” te worden opgesteld, naar het voorbeeld van de gedragscode inzake partnerschap in het kader van de structuurfondsen, om ervoor te zorgen dat deze overheden worden betrokken bij het Europees Semester. Een dergelijke gedragscode voor het Europees Semester zou zowel de doeltreffendheid als de democratische legitimiteit van het proces ten goede komen. Voorts zou het CvdR graag zien dat de SDG’s opnieuw uitdrukkelijk worden opgenomen in een hervormd Europees Semester, dit met het oog op een plaatsgebonden duurzaam herstel; |
| --- | --- |

32.

| 33. | (13, 14) schaart zich achter de krachtige oproep van de Conferentie om de Europese pijler van sociale rechten en de kerndoelen ervan voor 2030 op EU-, nationaal, regionaal en lokaal niveau volledig uit te voeren, met inachtneming van de bevoegdheidsverdeling, de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid en de bestaande bevoegdheden op nationaal, regionaal en lokaal niveau, alsook de autonomie van de sociale partners. Het CvdR steunt ook het voorstel van de Conferentie om een protocol inzake sociale vooruitgang in de Verdragen op te nemen, hetgeen een herziening met zich mee zou brengen van artikel 3 VEU en van de artikelen 9, 151, en 152/157 VWEU; |
| --- | --- |

33.

| 34. | (15) dringt erop aan dat snel en efficiënt wordt ingespeeld op de demografische transitie; wijst er voorts op dat de toenemende sociale, economische, territoriale en digitale ongelijkheid, die onder andere braindrain in de hand werkt, een gevaar vormt voor de economie en de democratie als geheel, en benadrukt derhalve de noodzaak om te investeren in ontvolkte en vergrijzende regio’s en deze te steunen, zodat zij met name aantrekkelijker worden voor jongeren en gezinnen; onderstreept tevens dat aandacht moet worden besteed aan regio’s die kampen met demografische onevenwichtigheden ten gevolge van een hoge bevolkingsdichtheid, waaronder met name perifere en insulaire gebieden, die zeer kwetsbaar zijn voor een hoge menselijke druk en waar het beheer van de openbare infrastructuur problemen oplevert; |
| --- | --- |

34.

| 35. | onderstreept dat in het verslag van de Conferentie herhaaldelijk wordt verwezen naar de noodzaak van meer cohesie, en wijst op de rol van cohesie als algemene waarde van de EU en op het beginsel “doe geen afbreuk aan de cohesie”, dat onlangs in het 8e cohesieverslag werd vermeld. Nauwe samenwerking tussen het CvdR (en zijn Cohesiealliantie) en de EU-instellingen is noodzakelijk om dit beginsel in de toekomstige EU-beleidsvorming en in de programmeringsperiode voor het cohesiebeleid 2021-2027 in praktijk te brengen; |
| --- | --- |

35.

| 36. | (12) schaart zich volmondig achter de oproep om de grensoverschrijdende samenwerking te versterken en zo de cohesie en veerkracht van grensregio’s te vergroten, en steunt de verwijzing naar de verordening betreffende het Europees grensoverschrijdend mechanisme, waarmee de grensoverschrijdende samenwerking en de levensstandaard van de burgers in grensregio’s aanzienlijk kunnen worden verbeterd. Wel betreurt het CvdR dat het ontbreekt aan voorstellen om de dagelijkse problemen van grensregio’s op te lossen, en verwijst het naar zijn resolutie uit 2021 over “Een visie voor Europa — De toekomst van grensoverschrijdende samenwerking”, waarin een aantal voorstellen wordt gedaan om grensregio’s te steunen en de grensoverschrijdende samenwerking in het algemeen te verbeteren; |
| --- | --- |

36.

| 37. | betreurt dat er geen voorstellen zijn gedaan met betrekking tot regio’s die te kampen hebben met ernstige en permanente natuurlijke handicaps, zoals eilandregio’s — met inbegrip van eilandengroepen en ultraperifere regio’s — of berggebieden, die speciale EU-steun nodig hebben en grondige effectbeoordelingen van het beleid vereisen om hun ontwikkeling onder dezelfde voorwaarden als de rest van het grondgebied van de Europese Unie te garanderen; |
| --- | --- |

37.

Digitale transitie

| 38. | (4.4, 12.14, 31) is ingenomen met de erkenning door de Conferentie dat digitale cohesie de economische, sociale en territoriale cohesie aanvult, beveelt aan om het concept digitale cohesie in alle beleidsmaatregelen van de EU te integreren en vraagt dat artikel 175 VWEU dienovereenkomstig wordt herzien. Het CvdR wijst verder op het aanhoudende probleem dat er te weinig gegevens zijn over de digitale transitie op subnationaal niveau. Daarom zal het samen met de Europese Commissie blijven werken aan een systeem om de digitaliseringsgraad op lokaal en regionaal niveau te meten; |
| --- | --- |

38.

Migratie

| 39. | (43.2) wijst op de essentiële rol van gemeenten en regio’s bij de succesvolle integratie van migranten en vluchtelingen en vraagt om tijdens EU-discussies over migratie meer aandacht te schenken aan integratiebeleid. Het CvdR staat volledig achter het voorstel van de Conferentie om de financiële, logistieke en operationele steun van de EU op te voeren, ook voor lokale instanties, regionale overheden en maatschappelijke organisaties, om de eerste opvang van migranten en asielzoekers in goede banen te leiden, met inbegrip van specifieke steun voor de opvang van niet-begeleide minderjarige migranten. Dat zou ervoor moeten zorgen dat vluchtelingen en reguliere migranten goed in de EU integreren en dat irreguliere migranten worden gerepatrieerd. Het CvdR wijst erop dat artikel 79, lid 4, VWEU, in die zin moet worden gewijzigd om niet alleen het optreden van de lidstaten te kunnen aanmoedigen en ondersteunen, maar ook, overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel, dat van hun lokale en regionale overheden, ter bevordering van de integratie van onderdanen van derde landen die legaal op hun grondgebied verblijven, ongeacht hun land van herkomst; |
| --- | --- |

39.

| 40. | (44.2) stemt in met het voorstel van de Conferentie om het Dublinsysteem te herzien en zo solidariteit en een billijke verdeling van verantwoordelijkheden tussen de lidstaten te waarborgen. Dit moet op Europees niveau worden gecoördineerd en moet helpen om de migratiedruk in regio’s aan de Europese buitengrenzen te verlichten; |
| --- | --- |

40.

Onderwijs, cultuur, jeugd en sport

| 41. | is ingenomen met de voorstellen van de Conferentie over het belang van onderwijs als instrument om actief Europees burgerschap te bevorderen. In dat verband engageert het CvdR zich om zijn proefproject ter bevordering van Europese waarden via onderwijs en cultuur verder te ontwikkelen, onder meer door de beste praktijkvoorbeelden daarvan op lokaal en regionaal niveau in de hele EU in kaart te brengen. Het CvdR waardeert de voorstellen van de Conferentie om het niveau van de verschillende onderwijsprogramma’s in de EU op elkaar af te stemmen, zonder aan de nationale, regionale of lokale inhoud van die programma’s te raken; |
| --- | --- |

41.

| 42. | (47.7) is ingenomen met de oproep om bijzondere inspanningen te leveren met als doel een braindrain uit bepaalde regio’s en landen in de EU te vermijden ten gevolge van een gebrek aan kansen, met name voor jongeren. Daarom steunt het CvdR het verzoek van de Conferentie om doortastendere maatregelen te nemen voor meer arbeidszekerheid, -kwaliteit en billijke beloning van banen en stages, gelijke toegang tot sociale bescherming en betaalbare huisvesting voor jongeren (vooral uit kwetsbare groepen). Die maatregelen moeten dienen om de bestaande geografische verschillen in kansen en welzijn tussen Europese jongeren weg te werken; |
| --- | --- |

42.

| 43. | is ingenomen met de vele verwijzingen naar onderzoek en innovatie in het verslag van de Conferentie en benadrukt dat de innovatiekloof gedicht moet worden en dat plaatsgebonden innovatiestrategieën met territoriale missies moeten worden verbonden, zoals onlangs gebeurd is met het proefproject voor regionale innovatie; |
| --- | --- |

43.

| 44. | (36.9) steunt de invoering van een “jongerentoetsing van de wetgeving”, die zou bestaan uit een jongerengericht effectbeoordelingsmechanisme dat toegepast wordt op alle wetgeving en beleidsmaatregelen van de EU die van belang zijn voor jongeren. Dankzij dat mechanisme moet de EU beter rekening kunnen houden met de langetermijnbelangen en de behoefte aan actieve participatie van jongeren aan de besluitvorming van de EU, en moet ze de positieve impact van Europese wetgevingsvoorstellen op het leven van jongeren kunnen meten. Het CvdR wijst op de bijdrage die het in dit verband levert via zijn netwerk van jonge gekozen politici. Ook werkt het met het Europees Jeugdforum aan een Europees handvest voor jongeren en democratie; |
| --- | --- |

44.

| 45. | (48.2) is ingenomen met de verwachtingen van de burgers over de bevordering en bescherming van de Europese diversiteit. Op dat gebied is het CvdR het eens met de aanbevelingen van de Conferentie om meertaligheid en regionale talen te bevorderen, en onderstreept het dat minderheids- en regionale talen, die de moedertaal van veel Europeanen en waardevol cultureel erfgoed zijn, extra aandacht en bescherming behoeven; |
| --- | --- |

45.

De EU in de wereld

| 46. | (25.1, 38.1) is ingenomen met de oproep aan de EU-instellingen om in derde landen op te treden als een soort ambassadeurs van ons democratisch model en beklemtoont dat het CvdR dat in feite al een aantal jaar doet in zijn samenwerking met kandidaat-lidstaten, potentiële kandidaat-lidstaten en partnerlanden uit het oostelijk en zuidelijk nabuurschap van de EU; |
| --- | --- |

46.

| 47. | is van mening dat de wederopbouw van Oekraïne een van de grootste uitdagingen zal zijn voor de EU en haar internationale partners. In dat verband wijst het CvdR op zijn initiatief om een Alliantie van steden en regio’s voor de wederopbouw van Oekraïne op te richten die lokale en regionale overheden uit Europa en Oekraïne zou moeten samenbrengen, teneinde zelfbestuur een sleutelrol te laten spelen in de strategische planning voor de wederopbouw, het decentralisatieproces in Oekraïne voort te zetten, het meerlagig bestuur er verder uit te bouwen en het lokaal en regionaal bestuur in het land te verbeteren, ook door peer-to-peersamenwerking mogelijk te maken; |
| --- | --- |

47.

| 48. | draagt zijn voorzitter op om deze resolutie aan de Europese Commissie, het Europees Parlement, de Franse, Tsjechische en Zweedse voorzitterschappen van de Raad van de EU en de voorzitter van de Europese Raad te doen toekomen. |
| --- | --- |

48.

Brussel, 30 juni 2022.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(1)  COR-2020-00192-00-00-RES-TRA.

1

(2)  COR-2021-01674-00-00-RES-TRA.

2

(3)  COR-2021-06503-00-00-RES-TRA.

3

(4)  Het Manifest van Marseille van lokale en regionale leiders: “Europa begint in zijn regio’s, steden en dorpen”.

4

(5)  20220509RES29121.pdf (europa.eu).

5

(6)  2022/2648(RSP).

6

(7)  https://cor.europa.eu/nl/news/Pages/Report-of-the-High-Level-Group-on-European-Democracy.aspx

7

(8)  2022/2705(RSP).

8

(9)  COM(2022) 404 final.

9

(10)  De vetgedrukte cijfers tussen haakjes aan het begin van paragrafen verwijzen naar de voorstellen en maatregelen van de plenaire vergadering van de Conferentie die zijn opgenomen in het verslag over het eindresultaat van de Conferentie over de toekomst van Europa van 9 mei 2022.

10

(11)  https://cor.europa.eu/nl/engage/Pages/Network-of-Regional-and-Local-EU-Councillors.aspx

11

(12)  https://building-europe-with-local-councillors.europa.eu/index_nl

12

(13)  COM(2022) 404 final.

13

(14)  Resolutie van het CvdR over de bijdrage van de lokale en regionale overheden aan de Conferentie over de toekomst van Europa (COR-2021-06503).

14

---

ADVIEZEN

Comité van de Regio's

150e CvdR-zitting, 29.6.2022-30.6.2022

| 30.9.2022 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 375/15 |
| --- | --- | --- | --- |

30.9.2022

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 375/15

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de nieuwe EU-strategie voor het noordpoolgebied

(2022/C 375/03)

| Rapporteur: | Mirja VEHKAPERÄ (FI/RE) |
| --- | --- |
| Referentiedocument: | JOIN(2021) 27 final |

Rapporteur:

Mirja VEHKAPERÄ (FI/RE)

Referentiedocument:

JOIN(2021) 27 final

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S,

| 1. | prijst de Europese Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid voor hun gezamenlijke mededeling van 13 oktober 2021, waaruit de langdurige inzet van de EU voor de ontwikkeling van en samenwerking inzake het noordpoolgebied blijkt. Verheugend zijn de in die mededeling uiteengezette doelstellingen, prioriteiten en acties, die moeten zorgen voor een vreedzaam, duurzaam en welvarend noordpoolgebied. Feit is dat de opgaven waar het noordpoolgebied voor staat gezamenlijke inspanningen op lokaal, regionaal en internationaal niveau vergen. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het noordpoolgebied is voor de Europese Unie van strategisch belang in verband met klimaatverandering, grondstoffen en geostrategische kwesties; daarbij neemt de belangstelling voor dit gebied toe, ook van niet-Arctische landen. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De geografische definitie van het noordpoolgebied is niet duidelijk. Het gebied ten noorden van de noordpoolcirkel kan als de kern van het noordpoolgebied worden beschouwd. Het omvat de Noordelijke IJszee en de gebieden die tot acht staten behoren: Canada, Finland, IJsland, Noorwegen, Zweden, Denemarken, de Verenigde Staten en de Russische Federatie. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Gebieden die deel uitmaken van het landoppervlak waarop dit advies betrekking heeft, omvatten gebieden die onmiddellijk ten zuiden van de poolcirkel liggen, waar de milieu- en sociaaleconomische omstandigheden en de ontwikkeling van de infrastructuur onloochenbaar en in hoge mate worden beïnvloed door de omstandigheden in het noordpoolgebied. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Er is niet één noordpoolgebied, maar veeleer een zeer grote en heterogene regio, met enerzijds afgelegen gebieden met extreme natuurlijke omstandigheden, een kwetsbaar milieu en een lage bevolkingsdichtheid, en anderzijds hoogontwikkelde, verstedelijkte regio’s met sterke vaardigheden, een hoogopgeleide bevolking en een groot innovatievermogen, zoals de Arctische regio van de EU. |
| --- | --- |

5.

| 6. | In het noordpoolgebied wonen miljoenen mensen, een aantal dat afhangt van hoe men het gebied definieert. Ongeveer 4 miljoen inwoners wonen in het gebied ten noorden van de poolcirkel. Er zijn diverse nationaliteiten en ruim 40 verschillende inheemse volken. Een flink deel van de bevolking van de regio bestaat uit EU-burgers. |
| --- | --- |

6.

| 7. | De transformatie van het noordpoolgebied wordt beïnvloed door ecologische, sociale, culturele, economische en politieke veranderingen en veranderingen op veiligheidsgebied die met elkaar verweven zijn. Deze veranderingen zijn dynamisch, snel en ingrijpend en houden steeds meer verband met de regionale, Europese en mondiale ontwikkeling. |
| --- | --- |

7.

| 8. | De militaire activiteit in veel delen van het noordpoolgebied is reeds vóór de inval van Rusland in Oekraïne aanzienlijk toegenomen, met name door de versterking van de militaire capaciteit in het Russische noordpoolgebied. |
| --- | --- |

8.

Een veilig, stabiel en vreedzaam noordpoolgebied

| 9. | Het CvdR veroordeelt krachtig de zonder aanleiding begonnen, ongerechtvaardigde en onwettige militaire invasie in Oekraïne door Rusland en is bezorgd over de geopolitieke verandering die dit met zich meebrengt voor de Europese veiligheidsorde en de overloopeffecten op het noordpoolgebied. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Via internationale samenwerking moet alles in het werk worden gesteld om te garanderen dat het noordpoolgebied veilig, stabiel en vreedzaam blijft. Van belang daarbij zijn handhaving, ondersteuning en bevordering van vreedzame samenwerking in het gebied in kwestie via een aantal bestaande samenwerkingsstructuren, in de eerste plaats via de Arctische Raad als het samenwerkingsverband bij uitstek voor het noordpoolgebied, zowel op intermenselijk als op intergouvernementeel niveau. Met het oog op stabiliteit moet de EU ook de rol en het potentieel erkennen van internationale niet-gouvernementele samenwerkingsverbanden op lokaal en regionaal niveau, zoals het Arctisch burgemeestersforum, het NSPA, het Northern Forum, de Arctische Economische Raad en UArctic, voor het bevorderen van overleg ter ondersteuning van de stabiliteit. Deze subnationale verbanden kunnen een belangrijke meerwaarde bieden door resultaten te boeken met tastbare projecten en partners samen te brengen die minder gebonden zijn aan politieke ontwikkelingen op hoog niveau. De EU-instellingen worden opgeroepen om met deze verbanden samen te werken en partnerschappen aan te gaan. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Het is belangrijk dat de Raad voor het Europees-Arctische Barentszzeegebied en de Regionale Raad voor de Barentszzee duurzame ontwikkeling in het vermelde gebied blijven bevorderen. De samenwerking van de EU in het Oostzeegebied is ook gekoppeld aan het Arctische samenwerkingspakket. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Het CvdR benadrukt de blijvende waarde van de Arctische Raad en herhaalt zijn steun voor deze instelling en haar werkzaamheden, die een verantwoordelijkheid draagt jegens de bevolking van het noordpoolgebied, met inbegrip van de inheemse bevolkingsgroepen. De kernbeginselen van soevereiniteit en territoriale integriteit, die gebaseerd zijn op het internationaal recht, liggen reeds lang ten grondslag aan de werkzaamheden van de Arctische Raad. Nu Rusland deze beginselen heeft geschonden, zijn de werkzaamheden van de Arctische Raad tijdelijk opgeschort. Bezien moet worden hoe de Raad zijn belangrijke werkzaamheden in het licht van de huidige omstandigheden kan voortzetten. Het CvdR herhaalt de oproep die het al eenentwintig jaar lang doet om de Europese Unie in de Arctische Raad de status van “waarnemer” te verlenen. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Van belang is een intensievere grensoverschrijdende en internationale samenwerking op het gebied van de civiele bescherming in het noordpoolgebied, alsook van verschillende vormen van crisisbeheersing. |
| --- | --- |

13.

Klimaatverandering

| 14. | Terecht stelt de Europese Commissie dat klimaatverandering de grootste bedreiging vormt voor het noordpoolgebied. Temperaturen die drie keer sneller stijgen dan in de rest van de wereld, smeltend ijs en ontdooiende permafrost hebben enorme domino-effecten in heel Europa en de hele planeet. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Het CvdR zou graag zien dat de EU een leidende rol gaat spelen in de klimaatmaatregelen voor dit gebied, maar meent dat het van belang is de klimaatverandering in het noordpoolgebied en de aanpassing daaraan vanuit een breed perspectief te benaderen, als onderdeel van de sociaaleconomische ontwikkeling van de regio. Het klimaatbeleid op lange termijn in het gebied in kwestie moet economisch, sociaal en regionaal rechtvaardig zijn, zodat de uitvoering ervan doeltreffend is en op een breed draagvlak kan rekenen. Dit betekent dat steun moet worden verleend aan de regio’s, sectoren en werknemers die het meest door de veranderingen getroffen worden. |
| --- | --- |

15.

| 16. | De klimaatverandering in het noordpoolgebied zal ernstige gevolgen hebben voor steden en regio’s in heel Europa, bijvoorbeeld doordat de zeespiegel stijgt, waardoor verschillende kustgebieden onbewoonbaar worden, of doordat zeestromingen en neerslagpatronen veranderen. Bestrijding van klimaatverandering en bescherming van het milieu in het Noordpoolgebied zijn een absolute prioriteit. De EU moet meer onderzoek gaan doen naar de klimaatverandering in het noordpoolgebied. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Het CvdR benadrukt de toezegging van de EU om van het noordpoolgebied een duurzaam en welvarend gebied te maken, waarbij de inzet van de EU voor het gebied nauw wordt gekoppeld aan de “Green Deal” en de “blauwe economie” van de EU. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Bekeken moet worden hoe, rekening houdend met de specifieke kenmerken van het noordpoolgebied van de EU, de Green Deal en het klimaatpakket “Fit for 55” kunnen worden uitgevoerd, teneinde gelijke behandeling te waarborgen. Zo moet in het kader van de handel in emissierechten rekening worden gehouden met de specifieke omstandigheden van de scheepvaart in de winter in het noordpoolgebied. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Elke activiteit in het noordpoolgebied moet gebaseerd zijn op het weerstandsvermogen van de natuur, de bescherming van het klimaat en de beginselen van duurzame ontwikkeling en eerbiediging van de rechten van iedereen die in de regio woont. Economische belangen en duurzame economische activiteit kunnen vanuit dit perspectief worden benaderd, uitgaande van de richtsnoeren van het investeringsprotocol voor het noordpoolgebied voor verantwoorde investeringen in dit gebied. |
| --- | --- |

19.

Een noordpoolgebied van de bevolking

| 20. | Het CvdR is het geheel eens met de Europese Commissie dat de bewoners van het noordpoolgebied de hoofdprioriteit vormen voor duurzame ontwikkeling en veerkrachtige samenlevingen. Demografische uitdagingen en een duurzame weg voorwaarts vergen een inclusieve dialoog en zinvolle deelname aan de besluitvorming op alle niveaus. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Steden in het noordpoolgebied spelen een belangrijke rol bij de ontwikkeling van en aanpassing aan de veranderende context. Investeringen in duurzame stedelijke infrastructuur, vervoer, digitalisering, afvalbeheer, de circulaire economie en energie-efficiënte oplossingen enerzijds en sociale investeringen op gebieden zoals onderwijs en gezondheid anderzijds dragen bij tot het creëren van een hoogwaardige en aantrekkelijke leefomgeving, nieuwe bedrijven enz. Steden zijn ook belangrijk om het noordpoolgebied vitaal, concurrerend en bewoond te houden. Erkend moet worden dat een bewoond noordpoolgebied de veiligheid vergroot. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Het CvdR roept de Europese Commissie derhalve op om de steden in het noordpoolgebied, en met name het Arctisch burgemeestersforum, waarin vertegenwoordigers van lokale overheden uit acht Arctische EU- en niet-EU-landen zitting hebben, te steunen, ermee samen te werken en hen te betrekken bij een aantal specifieke projecten en gebieden, zoals klimaatneutraliteit en energie-efficiëntie, stadsplanning, een inclusieve samenleving, werkgelegenheid, vaardigheden en het aantrekken van talent, en gezonde en slimme steden. Het Arctisch Burgemeestersforum is een instrument van zachte diplomatie dat in de Arctische Raad de status van waarnemer zou moeten krijgen, zodat het daarin alle Arctische gemeenschappen, ook inheemse gemeenschappen, kan vertegenwoordigen. Met zijn meerlagige dialoog en beleidsvorming over de toekomst van het noordpoolgebied zou het Arctisch Burgemeestersforum een partner van de EU-instellingen moeten worden, en de Europese Commissie zou concreet moeten nadenken over hoe dat bewerkstelligd kan worden. |
| --- | --- |

22.

| 23. | De Commissie zou samen met het Arctisch burgemeestersforum een Arctische stedelijke agenda kunnen opstellen voor duurzame, welvarende, aantrekkelijke en vitale steden in het gebied die klaar zijn voor de toekomst, en de nodige middelen kunnen toewijzen voor de uitvoering van de agenda. De Europese Commissie zou ook een actieplan kunnen opstellen met concrete ideeën over hoe het AMF verder bij haar werkzaamheden kan worden betrokken. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Een slim, modern plattelandsbeleid en samenwerking tussen stad en platteland in het noordpoolgebied zijn nodig om de uitstroom van hulpbronnen uit de plattelandsgebieden in te dammen en de competentieontwikkeling en de levensomstandigheden op het platteland in het noordpoolgebied te versterken. |
| --- | --- |

24.

| 25. | De creatieve en de culturele sector van het noordpoolgebied hebben, samen met de toeristische sector, potentieel voor internationale groei, leveren banen op en maken de regio aantrekkelijker, bijvoorbeeld voor vrouwen en jongeren. Steun van de EU voor de ontwikkeling van de industrie is van het grootste belang. Het verdient vermelding dat Umeå (Zweden, 2014), Bodø (Noorwegen, 2024) en Oulu (Finland, 2026) zijn geselecteerd als Culturele Hoofdsteden van Europa. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Het is van belang de dialoog tussen jongeren te bevorderen en jongeren te betrekken bij het uitstippelen en uitvoeren van de EU-strategie. De Europese Commissie zou moeten investeren in jongeren, onderwijs en mobiliteits- en uitwisselingsprogramma’s voor studenten, met inbegrip van virtuele uitwisselingen. De Europese Commissie wordt verzocht om het noordpoolgebied van de EU in het kader van het DiscoverEU-programma actief te promoten, aangezien afgelegen en dunner bevolkte regio’s in dit proces vaak over het hoofd worden gezien. |
| --- | --- |

26.

| 27. | In het licht van de VN-Verklaring over de rechten van inheemse volkeren moeten de EU-instellingen onderhandelen met de inheemse volkeren in de regio, via hun eigen vertegenwoordigende organen, over elke maatregel die gevolgen kan hebben voor deze volkeren. In dit verband dient de EU de door de Sami-Raad geïnitieerde doelstelling om een delegatie van het Sami-volk in Brussel te vestigen, te steunen. |
| --- | --- |

27.

| 28. | De Europese Commissie en andere instellingen dienen zich meer bewust te worden van en meer kennis te verwerven over de specifieke status en behoeften van alle inheemse bevolkingsgroepen in het noordpoolgebied. |
| --- | --- |

28.

Een duurzaam en veerkrachtig economisch model voor het noordpoolgebied

| 29. | Bekeken moet worden hoe, rekening houdend met de specifieke kenmerken van het noordpoolgebied van de EU, de Green Deal en het klimaatpakket “Fit for 55” kunnen worden uitgevoerd, teneinde gelijke behandeling te waarborgen. Hierbij moet rekening worden gehouden met de specifieke natuurlijke omstandigheden in het noordpoolgebied. |
| --- | --- |

29.

| 30. | De duurzame ontwikkeling van het noordpoolgebied moet gebaseerd zijn op zijn territoriale voordelen en gezamenlijke langetermijnplanning. Het potentieel van groene groei in het noordpoolgebied van de EU moet worden ondersteund, op basis van een plaatsgebonden aanpak, de unieke knowhow van de mensen, steden, regio’s en natuurlijke hulpbronnen van die regio. Multilevel governance, dialoog en wederzijds respect zijn de bouwstenen voor een duurzaam gebruik van hulpbronnen en nieuwe bedrijven die zorgen voor werkgelegenheid en waardecreatie. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Het noordpoolgebied kan Europa voorzien van kennis, producten, hulpbronnen en energie die van cruciaal belang zijn om de klimaatdoelstellingen van de EU te bereiken. Tot de sterke industrieën van de EU die gebaseerd zijn op de natuurlijke hulpbronnen in het noordpoolgebied behoren energieproductie, toerisme, mijnbouw en bosbouw, bio-economie en visserij; de grote ICT-capaciteit van de regio bevordert de transitie. Het CvdR roept de EU op de verduurzaming van die sectoren te ondersteunen. Slimme specialisatie kan een kader vormen waarbinnen kwetsbaarheden worden omgezet in kansen. |
| --- | --- |

31.

| 32. | De duurzame ontwikkeling van het noordpoolgebied moet in de eerste plaats ten goede komen aan lokale gemeenschappen. Het is belangrijk dat de EU toegang heeft tot kritieke grondstoffen die nodig zijn voor de groene transitie, maar de exploitatie hiervan zou wel grote consequenties hebben voor de economieën, het milieu en de inwoners van de Arctische staten. |
| --- | --- |

32.

| 33. | De noordelijke regio’s van Zweden, Finland en Noorwegen zijn voor ruim 70 % van het landoppervlak met bossen bedekt. Daardoor behoren zij tot de dichtst beboste regio’s van Europa, en tot de grootste exporteurs van bosbouwproducten ter wereld. De bosbouwsector in het noordpoolgebied beïnvloedt het leven van de bevolkingsgroepen aldaar op velerlei manieren: het is een bron van welvaart en bedrijvigheid, alsook van recreatie en buitenleven; bossen spelen ook een cruciale rol in de matiging van de klimaatverandering. De nieuwe EU-bosbouwstrategie voor 2030 moet de leidraad vormen om de kwantiteit en de kwaliteit van de bossen in de EU te verbeteren. De dichtbeboste regio’s in het noorden hebben echter behoefte aan steun voor en investeringen in een biogebaseerde economie en groene, moderne en duurzame bosbouw, met inachtneming van de regionale verschillen. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Het noordpoolgebied moet bedrijfsactiviteiten die banen scheppen voor de toekomst actief bevorderen. Volgens een begin 2022 gepubliceerde raming heeft het noordpoolgebied van de EU een investeringspotentieel van ongeveer 150 miljard EUR tegen 2030, waarvan een groot deel verband houdt met de uitvoering van de groene transitie. Het zwaartepunt ligt op investeringen in koolstofneutraal staal, de productie van batterijen en de winning van mineralen. In de energiesector ligt de nadruk op de opwekking van windenergie. |
| --- | --- |

34.

| 35. | De energietransitie is van cruciaal belang in de strijd tegen klimaatverandering; er zijn nieuwe manieren nodig om energie te produceren en te verbruiken. De EU moet werk maken van de modernisering van de energiesector in dit gebied, teneinde de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen en de energieonafhankelijkheid van de EU te versterken. Geïmporteerde fossiele energie maakt de regio kwetsbaar voor geopolitiek en wereldmarkten. Erkend moet worden dat de kortetermijnoplossing voor de energieafhankelijkheid van de EU in het noorden ligt. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Gelet op de energieproductie, energie-intensieve industrieën en de uitdagende omgeving voor duurzaam vervoer en infrastructuur is het van essentieel belang te zorgen voor een billijke energietransitie en aanpassing vanuit het perspectief van de bevolking en de industrie in de regio. De investeringen moeten betrekking hebben op hernieuwbare energiebronnen, energietechnologieën en toekomstige energieoplossingen, zoals hernieuwbare waterstof en batterijclusters, decentrale energieproductie, warmteterugwinning en digitalisering van de energiesector. |
| --- | --- |

36.

| 37. | De groeiende vraag naar grondstoffen ten gevolge van de elektrificatie van de samenleving zal de duurzame mijnbouw en verwerking in het noordpoolgebied onder druk zetten. Het noordpoolgebied beschikt over een enorme voorraad zeldzame aardmetalen, die de EU zou helpen haar afhankelijkheid van China, dat momenteel 90 % van deze mineralen produceert, te beperken. De EU moet ervoor zorgen dat het noordpoolgebied een sleutelrol speelt in de Europese grondstoffenalliantie en tegelijkertijd de natuur in dit gebied beschermen, ondanks de belangen van de EU op het gebied van mijnbouw en grondstofmogelijkheden. Europese actoren in dit gebied beschikken over wereldwijd toonaangevende vaardigheden op het gebied van duurzame industrieën en verwerking in de hele waardeketen. De Arctische Raad dient hiervan nota te nemen. |
| --- | --- |

37.

| 38. | De EU-financiering moet gericht zijn op de ondersteuning en de duurzaamheid van de investeringen in dit gebied en moet een evenwicht zien te vinden tussen een verantwoorde ontwikkeling van de natuurlijke hulpbronnen en de bescherming van het milieu, teneinde het potentieel en de transformerende kracht van het gebied als aanjager achter de groene, blauwe en digitale transformatie van de EU volledig te ontsluiten. |
| --- | --- |

38.

Onderwijs en onderzoek

| 39. | Hoogwaardig onderzoek en toegang tot onderwijs zijn essentiële voorwaarden voor de vitaliteit en aantrekkelijkheid van het noordpoolgebied. Een van de grootste uitdagingen voor het noordpoolgebied is de braindrain, d.w.z. dat hoogopgeleide mensen het gebied verlaten of elders een opleiding gaan volgen en daarna niet meer terugkeren. De lokale en regionale overheden worden verzocht om samen te werken en voorbeelden van goede praktijken uit te wisselen over hoe dit vraagstuk kan worden aangepakt. |
| --- | --- |

39.

| 40. | De regionale onderwijs- en onderzoeksinstellingen en hun netwerken moeten worden betrokken bij de formulering van het onderzoeksbeleid voor het gebied; onderzoek in het noordpoolgebied moet worden opgevat als alle onderzoeksactiviteiten die bijdragen tot duurzame ontwikkeling en ten goede komen aan de bevolking van het gebied, en niet uitsluitend als poolonderzoek. De totstandbrenging van het innovatie-ecosysteem voor dit gebied, gebaseerd op slimme specialisatiestrategieën, moet bijdragen tot de regionale ontwikkeling van de EU-regio in het noordpoolgebied en verdere innovatie- en samenwerkingsmogelijkheden opleveren. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Er moeten voldoende middelen beschikbaar worden gesteld om de doelstellingen te verwezenlijken. Het noordpoolgebied moet worden beschouwd als een horizontaal thema voor verschillende financieringsprogramma’s; synergie tussen programma’s moet worden bevorderd. Naast Horizon Europa en Erasmus+ zijn ook de instrumenten met een regionale basis, zoals de Europese structuur- en investeringsfondsen en de programma’s voor territoriale samenwerking, van belang. |
| --- | --- |

41.

Connectiviteit

| 42. | De groene industriële transitie moet gepaard gaan met de snelle ontwikkeling van groene vervoerswijzen, waarbij de overstap van fossiele brandstoffen naar vervoerswijzen zoals elektrisch vervoer en vervoer op waterstof wordt gesubsidieerd. Verder is in het noordpoolgebied de veiligheid van het luchtvervoer van essentieel belang. Elektrische vliegtuigen zijn een duurzaam alternatief. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Verheugend is de uitbreiding van de TEN-T-corridor in het noordpoolgebied van de EU. Van belang is de versterking van de vervoersverbindingen, zowel noord-zuid als oost-west, om de regio’s die in het noorden van Noorwegen, Zweden en Finland op de vervoersnetwerken van de EU zijn aangesloten, met elkaar te verbinden en verbindingen met de Noordelijke IJszee mogelijk te maken. De TEN-T-verordeningen moeten beter rekening houden met de specifieke kenmerken van het noordpoolgebied, zoals lange afstanden, scheepvaart in de winter en een geringe bevolkingsdichtheid, teneinde de ontwikkeling van strategisch belangrijke vervoersknooppunten in dit gebied te ondersteunen. |
| --- | --- |

43.

| 44. | De investeringen in infrastructuur en vervoer in het noordpoolgebied vinden hun weerslag in de ruimere regio en dragen vanuit een Europees perspectief bij tot de operationele omstandigheden en het concurrentievermogen van de regio, onder meer op het gebied van sociale ontwikkeling, industrie en continuïteit van de voorziening. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Het CvdR is bezorgd over de toegenomen belangstelling van derde landen voor de regio, zoals de groeiende interesse van China voor de eigendom van kritieke infrastructuur, de aanleg van onderzeese kabels en de wereldwijde scheepvaart. Het is van het grootste belang dat de EU haar rol als investeerder in de regio vervult, zodat grootschalige projecten van derden in het noordpoolgebied kunnen worden vermeden. |
| --- | --- |

45.

| 46. | De inzet van de EU voor het corrigeren van digitale onevenwichtigheden in het noordpoolgebied is van cruciaal belang. De grootschalige invoering van snelle mobiele technologieën van de vijfde en zesde generatie in het noordpoolgebied vereist dat de Europese Unie investeert in versterking van de backboneverbindingen en satelliettechnologieën in Finland, Zweden en Noorwegen. De lage latentietijden die nodig zijn voor veiligheids- en telegeneeskundeoplossingen vereisen bijvoorbeeld efficiënte backboneverbindingen in het noordpoolgebied. De waarborging van de veiligheid en het internationale concurrentievermogen van de arctische perifere regio’s van Europa en het versterken van de digitalisering gaan hand in hand met elkaar. Terrestrische oplossingen zijn wellicht ook mogelijk, hetgeen betekent dat het van belang is een combinatie van geschikte technologieën te vinden die stabiele, betrouwbare en goedkope connectiviteit kan creëren. Bij de ontwikkeling van nieuwe digitale mogelijkheden en diensten is overleg met verschillende groepen van cruciaal belang om ervoor te zorgen dat de nieuwe oplossingen aan de behoeften van de gebruikers voldoen. Bovendien speelt connectiviteit ook een belangrijke rol bij het bevorderen van veiligheid en duurzame ontwikkeling. |
| --- | --- |

46.

Meer EU in het noordpoolgebied, meer noordpoolgebied in de EU

| 47. | De Europese Commissie wordt aangespoord om werk te maken van haar voorstel om één loket op te richten voor de bundeling van instrumenten en financiering voor de ontwikkeling van het noordpoolgebied. |
| --- | --- |

47.

| 48. | Het huidige en toekomstige voorzitterschap van de Raad wordt verzocht ervoor te zorgen dat kwesties omtrent het noordpoolgebied hoog op de EU-agenda staan. |
| --- | --- |

48.

| 49. | Het CvdR verzoekt de Europese Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) voldoende middelen uit te trekken voor de uitvoering van het EU-beleid inzake het noordpoolgebied. De coördinatie en samenwerking binnen de EU inzake het noordpoolgebied moeten op alle besluitvormingsniveaus moeten worden verbeterd. Voorts moet ervoor worden gezorgd dat de lokale en regionale overheden volledig worden betrokken bij multilevel governance, de tenuitvoerlegging van de EU-strategie en de EU-financieringsinstrumenten. |
| --- | --- |

49.

| 50. | De Europese Commissie en de EDEO worden verzocht om in samenwerking met regionale en lokale actoren het forum van belanghebbenden van het noordpoolgebied en de dialoog tussen inheemse bevolkingsgroepen in het noordpoolgebied van de EU te organiseren, en daarbij in de toekomst meer aandacht te besteden aan de standpunten van jongeren. Om de continuïteit van de dialoog te waarborgen, moedigt het Europees Comité van de Regio’s vertegenwoordigers van de EU-instellingen aan om meer deel te nemen aan evenementen en bijeenkomsten die verband houden met het beleid ter zake in de regio. |
| --- | --- |

50.

| 51. | De Europese Commissie zou kunnen overwegen een adviesforum op te richten dat belast is met het toezicht op de uitvoering van het EU-beleid inzake het noordpoolgebied. Dit forum zou belangrijke belanghebbenden, waaronder regionale en lokale overheden, bijeenbrengen. |
| --- | --- |

51.

| 52. | De bekendmaking van een nieuw EU-beleid inzake het noordpoolgebied, tegelijk met de start van de nieuwe EU-programmeringsperiode 2021-2027, is een uitgelezen kans om het beleid met succes uit te voeren. Het CvdR is ingenomen met de verschillende financieringsinstrumenten, met name in het kader van het EFRO en de ETS-programma’s, maar betreurt het dat kleine organisaties vaak niet over de administratieve en financiële capaciteit beschikken om er ten volle van te profiteren. De financieringsinstrumenten van de EU voor het noordpoolgebied moeten worden aangepast aan de specifieke territoriale behoeften en capaciteiten van het gebied, met inbegrip van de behoeften van de inheemse bevolkingsgroepen. |
| --- | --- |

52.

| 53. | EU-programma’s van het cohesiebeleid en vooral grensoverschrijdende Interreg-programma’s bieden een belangrijk kader voor grensoverschrijdende interpersoonlijke contacten, gezien de specifieke kenmerken van het noordpoolgebied. Er moeten echter meer mogelijkheden komen om partners uit delen van dit gebied die geen lid zijn van de EU in te schakelen ter bevordering van de circumpolaire samenwerking en de noord-noord mobiliteit. |
| --- | --- |

53.

| 54. | Tot slot zij opgemerkt dat het noordpoolgebied de komende decennia van strategisch belang zal blijven voor de EU en dat de EU vooruitgang moet blijven boeken, met meer multilaterale samenwerking en multilevel governance waarbij de plaatselijke bevolkingsgroepen worden betrokken, teneinde de vraagstukken die de geopolitieke positie, de natuurlijke omgeving en de specifieke sociaaleconomische omstandigheden van dit gebied met zich meebrengen, het hoofd te bieden en het potentieel van het gebied voor de groene, blauwe en digitale transitie volledig te benutten. |
| --- | --- |

54.

Brussel, 29 juni 2022.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Vasco ALVES CORDEIRO

---

| 30.9.2022 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 375/21 |
| --- | --- | --- | --- |

30.9.2022

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 375/21

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s — EU-strategie ter bestrijding van antisemitisme en ter bevordering van het Joodse leven (2021-2030)

(2022/C 375/04)

| Rapporteur: | János Ádám KARÁCSONY (HU/ECR), vicevoorzitter van de raad van het comitaat Pest Megye |
| --- | --- |
| Referentiedocument: | Mededeling van de Commissie over de EU-strategie ter bestrijding van antisemitisme en ter bevordering van het Joodse leven (2021-2030)
  COM(2021) 615 final |

Rapporteur:

János Ádám KARÁCSONY (HU/ECR), vicevoorzitter van de raad van het comitaat Pest Megye

Referentiedocument:

Mededeling van de Commissie over de EU-strategie ter bestrijding van antisemitisme en ter bevordering van het Joodse leven (2021-2030)

COM(2021) 615 final

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S,

| 1. | is ingenomen met de mededeling over de EU-strategie ter bestrijding van antisemitisme en ter bevordering van het Joodse leven (2021-2030), en is het met de Europese Commissie eens dat de aanpak van antisemitisme een complexe uitdaging is, aangezien antisemitisme een bedreiging vormt voor de fundamentele Europese waarden. Door actief mee te werken aan de strategie van de Europese Commissie zou het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) een bijdrage kunnen leveren aan de bestrijding van antisemitisme en de bevordering van het Joodse leven, en ervoor kunnen zorgen dat lokale en regionale overheden bij de uitvoering ervan worden betrokken. Een EU zonder antisemitisme moet een doel zijn waar alle lokale en regionale overheden in de EU samen naar streven. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het CvdR is bezorgd over de bevindingen van de tweede enquête van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA) over discriminatie en haatmisdrijven tegen Joden in de EU, Experiences and perceptions of antisemitism (2018), waarin wordt bevestigd dat negen van de tien Joden geloven dat het antisemitisme in hun land is toegenomen en dat 85 % van de Joden antisemitisme als een ernstig probleem beschouwt. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Het is een goede zaak dat de strategie van de Commissie gebaseerd is op een brede raadpleging van relevante belanghebbenden, waaronder nationale en regionale autoriteiten, Joodse gemeenschappen en organisaties, onafhankelijke deskundigen en onderzoekers, het FRA, internationale organisaties en andere belanghebbenden. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De Joodse cultuur maakt integraal deel uit van de Europese cultuur, en het Joods cultureel erfgoed moet in steden en regio’s van de EU worden beschermd en bevorderd op een manier die Europeanen ertoe aanzet dat erfgoed te waarderen en te beschouwen als een essentieel onderdeel van de Europese cultuur en levenswijze. De strategie moet de aandacht vestigen op de al duizenden jaren oude Joodse tradities en op de vele belangrijke bijdragen die mensen met een Joodse overtuiging of achtergrond hebben geleverd aan onze gemeenschappelijke samenleving en cultuur. Het CvdR is in dit verband van mening dat de samenwerking tussen regio’s en het maatschappelijk middenveld moet worden geïntensiveerd. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Het CvdR is ermee ingenomen dat de Commissie haar vaste en ondubbelzinnige inzet voor de wereldwijde bestrijding van antisemitisme bevestigt. Het is het ermee eens dat elke vorm van antisemitisme en elke aanzet tot haat of geweld onaanvaardbaar is en onverenigbaar met de waarden en doelstellingen van de Europese Unie en haar lidstaten. Over deze beginselen valt niet te onderhandelen. In het licht van het bovenstaande is het van essentieel belang dat alle internationale, nationale en subnationale overheden de preventie en bestrijding van antisemitisme in al zijn vormen en op alle beleidsterreinen mainstreamen. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Het CvdR is ingenomen met de toezegging van de Commissie om regelmatig overleg te plegen met het Europees Parlement en de nationale parlementen van de lidstaten om hen aan te moedigen krachtdadige inspanningen te leveren voor de bestrijding van antisemitisme en de bevordering van het Joodse leven, en wijst erop dat de efficiëntie van de strategie verder zou kunnen worden verbeterd door hiervoor ook regionale actoren uit te nodigen. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Het CvdR kan zich vinden in de conclusie van de strategie dat alle vormen van haat de waardigheid van een persoon ondermijnen en onverenigbaar zijn met alles waar de EU voor staat. Hoewel deze strategie terecht deel uitmaakt van de inspanningen van de Commissie om alle vormen van haat, discriminatie en racisme te bestrijden, is het CvdR van mening dat nog een stap verder moet worden gegaan en dat een nultolerantiebeginsel ten aanzien van antisemitisme moet worden aangekondigd. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Het CvdR herinnert eraan dat de Europese Unie op grond van artikel 17 VWEU een open, transparante en regelmatige dialoog moet voeren met kerken, religieuze verenigingen en niet-confessionele organisaties en dat een dergelijke dialoog ook door het CvdR zelf moet worden ontwikkeld. |
| --- | --- |

8.

Preventie en bestrijding van alle vormen van antisemitisme

| 9. | Het CvdR onderschrijft de conclusie van de strategie dat tegen Israël gericht antisemitisme de meest voorkomende vorm van online antisemitisme is waarmee Joden vandaag in Europa te maken krijgen (1). |
| --- | --- |

9.

| 10. | Het CvdR is het er volledig mee eens dat lidstaten en hun autoriteiten gebruik moeten maken van de door de International Holocaust Remembrance Alliance (IHRA) gehanteerde definitie van antisemitisme om hen te helpen antisemitische patronen en diverse uitingen van antisemitisme te identificeren. Een daad als antisemitisch erkennen en als zodanig benoemen schept vertrouwen in de autoriteiten en de rechtbanken en draagt bij tot een grotere bereidheid om aangifte te doen van door antisemitisme ingegeven misdrijven. |
| --- | --- |

10.

| 11. | In overeenstemming met bovengenoemde definitie geldt het volgende: a) Antisemitische daden vormen een misdaad wanneer dit zo wordt gedefinieerd in de wet (bijv. de ontkenning van de Holocaust of de verspreiding van antisemitisch materiaal). Het gebruik van bijzonder kwetsende en schadelijke terminologie (Holocaust, genocide, apartheid) kan niet worden aanvaard als legitieme uitingen van kritiek op Joodse groepen of algemene doeleinden en gedragingen van de Joodse staat. b) Misdaden zijn antisemitisch wanneer het doelwit van de aanvallen, of het nu om mensen of eigendommen zoals gebouwen, scholen, plaatsen voor het vieren van de eredienst en begraafplaatsen gaat, worden geselecteerd omdat zij Joods zijn of verband houden met Joden, of als zodanig worden gepercipieerd. c) Antisemitische discriminatie en het ontzeggen aan Joden van kansen of diensten die wel beschikbaar zijn voor anderen, moet vervolgd en bestraft worden. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Het CvdR juicht het toe dat de lidstaten de strategie hebben onderschreven en reeds hebben toegezegd antisemitisme in het kader van nationale strategieën preventief aan te pakken en te bestrijden alsmede op te treden tegen andere vormen van discriminatie — zoals racisme en vreemdelingenhaat — en tegen extremisme. Een voorbeeld hiervan is Een Unie van gelijkheid: EU-actieplan tegen racisme 2020-2025, waarover het CvdR ook een advies heeft uitgebracht (2). |
| --- | --- |

12.

| 13. | Het CvdR is het eens met de opmerkingen in de strategie dat een grotere betrokkenheid van maatschappelijke organisaties en Joodse gemeenschappen cruciaal is voor het welslagen van de strategie, dat de actieve samenwerking met deze entiteiten moet worden versterkt, dat hun initiatieven financieel moeten worden ondersteund via bestaande financieringsprogramma’s van de EU en dat specifieke middelen moeten worden toegewezen om deze doelstellingen te verwezenlijken. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Het CvdR is ingenomen met de toezegging van de Commissie dat zij via het programma Burgers, gelijkheid, rechten en waarden (CERV) (3), dat is uitgerust met een budget van 1,55 miljard EUR, en via tal van andere EU-programma’s (4), organisaties en projecten zal ondersteunen om alle vormen van antisemitisme te bestrijden en te registreren. Zo zal de transversale aard van antisemitisme worden aangepakt door anti-judaïsme aan te pakken en de strijd aan te gaan met pogingen om de legitimiteit van de staat Israël in twijfel te trekken, en door voldoende aandacht te besteden aan het herdenken van de Holocaust. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Om vertrouwen in het optreden van de overheid op te bouwen pleit het CvdR ervoor gesprekspartners binnen de nationale en regionale veiligheidsinstanties aan te stellen en communicatiekanalen en gecoördineerde maatregelen op te zetten, met name in geval van crisis. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Het CvdR is ingenomen met het besluit van de Commissie om de ad-hocwerkgroep voor de bestrijding van antisemitisme te formaliseren als een permanente structuur om de uitvoering van de strategie te ondersteunen en de inspanningen van de lidstaten, vertegenwoordigers van de Joodse gemeenschappen en andere belanghebbenden te helpen coördineren. De Commissie zou bijzondere aandacht moeten besteden aan de complexiteit van de Europese Joodse gemeenschappen bij het kiezen van vertegenwoordigers voor de werkgroep, om ervoor te zorgen dat alle groepen en religieuze categorieën binnen het Jodendom gelijkelijk vertegenwoordigd zijn. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Het CvdR is bezorgd over het feit dat 44 % van de Europese Joodse jongeren te maken heeft gehad met antisemitische intimidatie (5), en is van mening dat antisemitische haatzaaiende uitlatingen en haatmisdrijven, evenals gewelddadig extremisme en terrorisme tegen Joden, zeer dringend expliciet moeten worden bestreden. Het CvdR spreekt zijn diepe bezorgdheid uit over de bevindingen van een enquête van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten over de ervaringen van Joden met haatmisdrijven in 12 lidstaten van de Unie, waarvan een van de uitkomsten was dat 35 % van de respondenten al eens is geconfronteerd met de uitspraak dat “Joden het slachtofferschap van de Holocaust voor eigen doeleinden misbruiken” (6). Voorts is 53 % van de Europeanen van mening dat ontkenning van de Holocaust in hun land een probleem is (7). In dit verband dringt het CvdR aan op een snelle goedkeuring van het voorstel van de Europese Commissie om de lijst van EU-misdrijven uit te breiden tot haatzaaiende uitlatingen en haatmisdrijven, zodat EU-brede minimumvoorschriften voor de definitie van strafbare feiten en sancties kunnen worden vastgesteld. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Het CvdR is het met de Commissie eens dat zowel de lidstaten als de lokale en regionale overheden bij de uitvoering van de strategie een bijzonder belangrijke rol moeten spelen bij de bestrijding van antisemitisme en de bevordering van het Joodse leven. Het verbindt zich ertoe hier in de toekomst meer aandacht aan te besteden om bij te dragen aan de uitvoering van de EU-strategie ter bestrijding van antisemitisme en de uitwisseling van goede praktijken te bevorderen. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Het CvdR is ingenomen met de strategie van de Commissie voor de Europese justitiële opleiding 2021-2024 ter ondersteuning van opleidingsprogramma’s en activiteiten voor capaciteitsopbouw inzake de bestrijding van antisemitisme die zijn bestemd voor beroepsbeoefenaars op het gebied van justitie en rechtshandhaving. In dit verband zal onder meer worden samengewerkt met het Europees netwerk voor justitiële opleiding (ENJO) en het Agentschap van de Europese Unie voor opleiding op het gebied van rechtshandhaving (Cepol). Bewustmakingsinitiatieven over antisemitisme en adequate opleidingen zouden ook beschikbaar moeten zijn voor lokale en regionale overheden. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Het CvdR onderstreept dat het van bijzonder belang is dat in de lidstaten vergelijkbare gegevens over antisemitische uitingen worden verzameld en dat de methodologie en de procedures voor het verzamelen van gegevens worden ondersteund met gerichte fondsen en programma’s. |
| --- | --- |

20.

| 21. | De Commissie stelt terecht dat de bestrijding van online antisemitisme meer aandacht verdient. Antisemitische samenzweringsmythen, nazi-gerelateerde symbolen, memorabilia en literatuur en de verspreiding ervan op het internet, kunnen leiden tot radicalisering en uiteindelijk tot fysiek geweld. De specifieke verplichtingen voor digitale dienstverleners die zijn opgenomen in hun gedragscode, de wet inzake digitale diensten en de wet inzake digitale markten, zijn dan ook bijzonder belangrijk. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Er moet meer aandacht worden besteed aan de aanpak van illegale inhoud op socialemediaplatforms. Wetshandhaving, justitie en gerechtelijke civiele procedures spelen hierbij een cruciale rol. Uitingen die online of op sociale media worden gedaan en die een strafbaar feit vormen, moeten consequent worden vervolgd. Daarom acht het CvdR het noodzakelijk de Europese en nationale wetgeving op dit gebied te versterken. Het dringt er derhalve bij de lidstaten op aan het kaderbesluit betreffende de bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat (8) snel en volledig om te zetten en uit te voeren. |
| --- | --- |

22.

Bescherming en bevordering van het Joodse leven in de EU

| 23. | Het CvdR is verheugd dat de Commissie 24 miljoen EUR uittrekt om de lidstaten en Joodse gemeenschappen te helpen de bescherming van synagogen en gebedshuizen te verbeteren. Het wijst erop dat de verzameling van vergelijkbare gegevens over incidenten de Commissie zal helpen om, samen met het Inlichtingen- en situatiecentrum van de Europese Unie, de specifieke dreigingen voor Joodse mensen, gemeenschappen en gebedshuizen te onderzoeken, met als doel specifieke veiligheidsrisico’s beter te begrijpen, te voorkomen en aan te pakken en voor betere bescherming te zorgen. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Hoewel de Joden reeds lange tijd in Europa aanwezig zijn zegt 68 % van de Europeanen “niet bekend te zijn” met de Joodse geschiedenis (9). Het is van prioritair belang dat in het onderwijs meer aandacht wordt geschonken aan de Joodse geschiedenis, religie en cultuur. Van grote betekenis daarbij is de kwaliteit van de gebruikte lesmaterialen en handleidingen voor leerkrachten. Het is zaak maatschappelijke vooroordelen weg te nemen en te komen tot een volwaardige erkenning van het Joodse leven als onderdeel van de Europese samenleving. |
| --- | --- |

24.

| 25. | De Commissie erkent terecht dat sport en de media een belangrijke rol spelen bij het bevorderen van inclusie. Het CvdR wijst erop dat naast initiatieven van ngo’s, de actieve betrokkenheid van Joodse organisaties en steun via gerichte programma’s doeltreffender kunnen zijn bij de bestrijding van antisemitische stereotypen en misvattingen. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Het CvdR is ingenomen met het Europees actiekader voor cultureel erfgoed (10) (dat een specifieke maatregel inzake Joodse begraafplaatsen in Europa omvat), maar vestigt ook de aandacht op het feit dat er in Europa tal van verlaten synagogen en andere “verweesde” Joodse erfgoedlocaties zijn. Behalve regionale steun zijn er nog meer programma’s nodig om de culturele wortels van Europa te versterken door deze belangrijke plaatsen te restaureren en ze te beschermen tegen vandalisme. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Het CvdR is ingenomen met de inspanningen van de Commissie voor onderwijs en onderzoek op het gebied van het Joodse leven, antisemitisme en de Holocaust, en met de erkenning dat deze essentieel zijn om het antisemitisme van vandaag te begrijpen en te voorkomen dat dergelijke gruweldaden zich ooit opnieuw zouden voordoen. Niettemin moet de beperkte reikwijdte van de programma’s van de OVSE (11), het ODIHR (12) en Unesco (13) in sommige lidstaten worden uitgebreid. |
| --- | --- |

27.

Onderwijs, onderzoek en herdenking van de Holocaust

| 28. | Het CvdR is ingenomen met het plan van de Commissie om een EU-brede enquête over antisemitische vooroordelen te financieren waarbij ook wordt voortgebouwd op de ervaringen van tal van lidstaten (14) en lokale en regionale overheden in de hele EU. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Onderwijs valt weliswaar onder de bevoegdheid van de lidstaten, maar het lesmateriaal dat in Europese onderwijsinstellingen wordt gebruikt over het Jodendom, antisemitisme, de Holocaust en het hedendaagse Israël moet worden herzien. Hierbij mag niet uit het oog worden verloren dat het lesmateriaal volledig in overeenstemming moet zijn met de Unesco-normen inzake vrede, verdraagzaamheid, co-existentie en geweldloosheid. Bovendien zouden middelen van de EU alleen mogen worden toegekend voor de financiering van leerboeken die aan alle bovengenoemde Unesco-normen voldoen. Het is van essentieel belang dat leerkrachten op alle onderwijsniveaus op passende wijze worden opgeleid om antisemitisme aan te pakken en vooroordelen in en door middel van het onderwijs tegen te gaan (15). De uitwisseling van beste praktijken tussen onderwijs- en opleidingsprofessionals en de verschillende bestuursniveaus die belast zijn met het ontwerpen en uitvoeren van beleid op het gebied van onderwijs en opleiding, kan de strijd tegen misvattingen en stereotypen verder ten goede komen. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Het CvdR spreekt zijn bezorgdheid uit over het feit dat scholen weer te maken krijgen met daden van antisemitisme en dat sommige leerkrachten meer en meer moeilijkheden ondervinden bij het lesgeven over de Shoah, en is het ermee eens dat leerkrachten goed toegerust moeten zijn om antisemitisme, de Holocaust, het Joodse leven en de Joodse geschiedenis te behandelen, ook in multiculturele klassen. Het benadrukt daarom dat het belangrijk is dat de lidstaten leerkrachten — met name geschiedenisdocenten — en schoolhoofden meer pedagogische ondersteuning bieden bij het lesgeven over de Tweede Wereldoorlog en meer in het algemeen bij de aanpak van antisemitisme. Met het oog op de herziening en verbetering van het lesmateriaal dat in de lidstaten en de regio’s wordt gebruikt, wijst het CvdR erop dat gestructureerde uitwisselingen met leerkrachten uiterst noodzakelijk zijn. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Het CvdR is ermee ingenomen dat de Commissie acties in de lidstaten blijft financieren om antisemitisme systematisch te bestrijden, alsook om het Joodse leven op lokaal en regionaal niveau te bevorderen en om de kennis over het huidige en vroegere regionale en lokale Joodse leven te vergroten en uitwisselingen met lokale gemeenschappen te organiseren. Een en ander moet mede worden gesteund via EU-programma’s als Horizon Europa en CERV. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Het CvdR is zeer ingenomen met de internationale onderzoeksprojecten over de preventie van antisemitisme, zoals het vergelijkend onderzoek naar de behandeling van antisemitisme in het onderwijs, en dringt aan op speciaal daarvoor bestemde Europese financiering. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Het is van belang dat de heldendaden worden herdacht van niet-Joodse mensen in Europa die hun leven hebben opgeofferd om de Joden te helpen tijdens de Shoah. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Het CvdR pleit voor de gecoördineerde en grensoverschrijdende ontwikkeling van digitale en vrij toegankelijke meertalige lesmaterialen en handboeken voor leerkrachten ter preventie van antisemitisme. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Het is van essentieel belang dat er versterkte mechanismen komen voor het toezicht op de financiering van groepen die onder de dekmantel van niet-gouvernementele organisaties plaats bieden aan antisemitisme, de BDS-beweging (Boycot, Desinvestering en Sancties) ondersteunen of terrorisme rechtvaardigen en aanmoedigen. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Het CvdR spreekt zijn waardering uit voor de werkzaamheden van het EHRI-project (European Holocaust Research Infrastructure) (16) en acht het van belang dat de toekomst van het transnationaal onderzoek naar, de herdenking van en het onderwijs over de Holocaust ook na het verstrijken van het project in 2024 wordt veiliggesteld. Dit is het onderzoeksinitiatief over de Holocaust dat de meeste EU-financiering ter wereld ontvangt. |
| --- | --- |

36.

Het voortouw nemen bij de wereldwijde strijd tegen antisemitisme

| 37. | Het CvdR is ermee ingenomen dat de Commissie Israël als een belangrijke partner van de Europese Unie bij de wereldwijde strijd tegen antisemitisme beschouwt. Het spreekt voorts zijn volledige steun uit voor de samenwerking met de door de Commissie opgerichte ad-hocwerkgroep en met de werkgroep van het Europees Parlement tegen antisemitisme (WGAS). |
| --- | --- |

37.

| 38. | Het is van belang dat nationale, regionale en lokale overheden, Joodse gemeenschappen en maatschappelijk organisaties hierbij worden betrokken, teneinde de legitimiteit van het actieplan te versterken en het antisemitisme in Europa doeltreffender te bestrijden. Ook is het van belang dat landen en lokale en regionale overheden onderling goede praktijken uitwisselen, met inbegrip van doelstellingen en maatregelen op onderwijs-, onderzoek- of wetgevingsgebied die door verschillende bestuursniveaus en het maatschappelijk middenveld zijn uitgewerkt. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Aangezien lokale en regionale overheden in de frontlinie staan bij de bestrijding van antisemitisme en de bevordering van het Joodse leven, moeten zij de mogelijkheid krijgen deel te nemen aan uitwisselingen, regelmatig overleg en de dialoog met de EU-instellingen. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Het CvdR is bereid om in voorkomend geval bij te dragen aan de werkzaamheden van de door de Commissie opgerichte ad-hocwerkgroep voor de bestrijding van antisemitisme, en om vertegenwoordigers van de ad-hocgroep uit te nodigen voor relevante vergaderingen van het CvdR zelf. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Het CvdR zal gehoor geven aan de oproep van de Europese Commissie om het goede voorbeeld te geven en zal door middel van aanwervings- en selectiemaatregelen de representativiteit van zijn personeel verbeteren. |
| --- | --- |

41.

Brussel, 29 juni 2022.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(1)  79 % van de Europese Joden heeft het gevoel de schuld te krijgen van iets wat de Staat Israël heeft gedaan. 69 % zegt dat het Arabisch-Israëlische conflict van invloed is op het gevoel van veiligheid (tweede FRA-enquête 2018: https://fra.europa.eu/sites/default/files/fra_uploads/fra-2018-experiences-and-perceptions-of-antisemitism-survey_en.pdf).

1

(2)  COR-2020-04617.

2

(3)  C(2021) 2699 final: https://ec.europa.eu/info/sites/default/files/c_2021_2699_f1_commission_implementing_decision_en_v3_p1_1177590.pdf); CERV-programma: https://ec.europa.eu/info/funding-tenders/opportunities/portal/screen/programmes/cerv

3

(4)  Zoals het programma Justitie, Horizon Europa, Creatief Europa, Erasmus+, het Fonds voor interne veiligheid, de fondsen van het cohesiebeleid, het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking (NDICI) en het instrument voor pretoetredingssteun (IPA).

4

(5)  Young Jewish Europeans: perceptions and experiences of antisemitism, FRA, 2019: https://fra.europa.eu/sites/default/files/fra_uploads/fra-2019-young-jewish-europeans_en.pdf

5

Young Jewish Europeans: perceptions and experiences of antisemitism

(6)  Experiences and perceptions of antisemitism Second survey on discrimination and hate crime against Jews in the EU, FRA, 2018: https://fra.europa.eu/sites/default/files/fra_uploads/fra-2018-experiences-and-perceptions-of-antisemitism-survey_en.pdf

6

(7)  Speciale Eurobarometer 484, Perceptions of antisemitism, 2019: https://europa.eu/eurobarometer/surveys/detail/2220

7

(8)  Kaderbesluit 2008/913/JHA van de Raad van 28 november 2008, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX%3A32008F0913&qid=1662721886397

8

(9)  Enquêtes — Eurobarometer (europa.eu).

9

(10)  Europees actiekader voor cultureel erfgoed.

10

(11)  OVSE: Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa.

11

(12)  ODIHR: Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten van de OVSE.

12

(13)  Unesco: Organisatie van de Verenigde Naties voor Onderwijs, Wetenschap en Cultuur.

13

(14)  Kovács, A., Fischer, G., Antisemitic Prejudices in Europe: Survey in 16 European Countries, Action and Protection League, 2021: European antisemitism survey — APL — Action & Protection League (apleu.org).

14

(15)  “Addressing Anti-Semitism in Schools: Training Curricula”, een gezamenlijke publicatie van het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten (ODIHR) van de OVSE en Unesco.

15

(16)  https://www.ehri-project.eu/

16

---

| 30.9.2022 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 375/26 |
| --- | --- | --- | --- |

30.9.2022

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 375/26

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over het uitbreidingspakket 2021

(2022/C 375/05)

| Rapporteur: | Anna MAGYAR (HU/ECR), lid van het parlement van het comitaat Csongrád-Csanád |
| --- | --- |
| Referentiedocumenten: | Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s — Mededeling inzake het uitbreidingsbeleid van de EU voor 2021 (COM(2021) 644 final);
  Commission Staff Working Document — Albania 2021 Report — SWD(2021) 289 final;
  Commission Staff Working Document — Bosnia and Herzegovina 2021 Report — SWD(2021) 291 final/2;
  Commission Staff Working Document — Kosovo1 2021 Report — SWD(2021) 292 final/2;
  Commission Staff Working Document — Montenegro 2021 Report — SWD(2021) 293 final/2;
  Commission Staff Working Document — North Macedonia 2021 Report — SWD(2021) 294 final;
  Commission Staff Working Document — Serbia 2021 Report — SWD(2021) 288 final;
  Commission Staff Working Document — Turkey 2021 Report — SWD(2021) 290 final/2. |

Rapporteur:

Anna MAGYAR (HU/ECR), lid van het parlement van het comitaat Csongrád-Csanád

Referentiedocumenten:

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s — Mededeling inzake het uitbreidingsbeleid van de EU voor 2021 (COM(2021) 644 final);

Commission Staff Working Document — Albania 2021 Report — SWD(2021) 289 final;

Commission Staff Working Document — Bosnia and Herzegovina 2021 Report — SWD(2021) 291 final/2;

Commission Staff Working Document — Kosovo1 2021 Report — SWD(2021) 292 final/2;

Commission Staff Working Document — Montenegro 2021 Report — SWD(2021) 293 final/2;

Commission Staff Working Document — North Macedonia 2021 Report — SWD(2021) 294 final;

Commission Staff Working Document — Serbia 2021 Report — SWD(2021) 288 final;

Commission Staff Working Document — Turkey 2021 Report — SWD(2021) 290 final/2.

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S

Algemene opmerkingen

| 1. | neemt met grote belangstelling kennis van de mededeling van de Commissie over het uitbreidingsbeleid van de EU voor 2021, de verslagen over de kandidaat-lidstaten Albanië, Montenegro, Noord-Macedonië, Servië en Turkije, de verslagen over de potentiële kandidaat-lidstaten Bosnië en Herzegovina en Kosovo (1). |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het CvdR herinnert aan de Europese aspiraties en de keuze voor Europa van Oekraïne, zoals in de Associatieovereenkomst is verklaard. Op 28 februari 2022 heeft de president van Oekraïne, die zich beroept op het recht van Oekraïne om zijn eigen toekomst te bepalen, een verzoek van Oekraïne om lid te worden van de Europese Unie ingediend. Het CvdR dringt er bij de Raad en de Commissie op aan de banden verder aan te halen en het partnerschap te verdiepen om Oekraïne te steunen op weg naar Europese integratie, overeenkomstig de desbetreffende bepalingen van de Verdragen. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Het CvdR is ingenomen met het feit dat de topontmoeting tussen de EU en de Westelijke Balkan in oktober 2021 in Brdo heeft bevestigd dat het uitbreidingsproces van de Westelijke Balkan van wederzijds strategisch belang is en een gedeelde strategische keuze blijft, gebaseerd op geloofwaardige hervormingen door partners, eerlijke en strikte voorwaarden en het beginsel van eigen verdiensten. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Het CvdR neemt kennis van de formele aanvragen van Georgië en Moldavië om toe te treden tot de Europese Unie en verzoekt de Raad en de Commissie om hen, wanneer aan de uitbreidingscriteria is voldaan, bij te staan in hun streven om lid te worden van de EU. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Het CvdR beklemtoont dat het voorstander is van toetreding van alle landen van de Westelijke Balkan, alsmede Oekraïne, Moldavië en Georgië tot de EU, mits zij aan alle toetredingscriteria voldoen, en benadrukt in dit verband dat het van belang is positieve signalen aan hen af te geven om hun inzet voor toetreding tot de EU, dat helaas een langdurig proces is, te bevorderen. Het ontbreken van een reëel en betrouwbaar EU-perspectief zou leiden tot frustraties in de partnerlanden en houdt het risico in dat derde landen nog meer invloed krijgen in de regio. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Het CvdR wijst er nog eens op dat de hervorming van het openbaar bestuur in de landen van de Westelijke Balkan niet kan worden uitgevoerd zonder goed bestuur op lokaal niveau, en verzoekt de Commissie om de maatregelen en instrumenten ter ondersteuning van de hervorming van het openbaar bestuur te voorzien van preciezere prestatie-indicatoren met betrekking tot de betrokkenheid van de lokale en regionale overheden bij het algehele hervormingsproces. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Het CvdR herinnert eraan dat 70 procent van het EU-acquis op subnationaal niveau wordt uitgevoerd, en pleit ervoor om bij de samenwerking met en de betrokkenheid van lokale en regionale overheden bij uitbreidingsgerelateerde aangelegenheden beste praktijken te verkennen en toe te passen, aangezien deze overheden strategische partners in het proces zijn alsook belangrijke actoren om burgers de vruchten van het uitbreidingsproces te laten plukken. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Het CvdR verzoekt de Commissie optimaal gebruik te maken van TAIEX en Twinning om institutionele ontwikkeling en capaciteitsopbouw op lokaal niveau in de uitbreidingslanden te ondersteunen, en verwelkomt de uitbreiding van TAIEX tot lokale overheden. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Het CvdR is ingenomen met het feit dat het algemene evenwicht bij de hervormingen in alle landen van de Westelijke Balkan positief is; dit maakt verdere vooruitgang mogelijk. Het roept alle betrokken landen op om aan te tonen dat zij de normen en waarden van de EU onderschrijven. Het CvdR onderstreept dat van kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten wordt verwacht dat zij hun beleid ten aanzien van derde landen geleidelijk aanpassen aan het beleid van de Europese Unie. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Het CvdR roept alle betrokken partijen op zich constructief op te stellen zodat de toetredingsonderhandelingen met Albanië en Noord-Macedonië, na goedkeuring van hun onderhandelingskaders door de Raad, onverwijld van start kunnen gaan. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Het is een goede zaak dat de politieke sturing bekrachtigd is in de verbeterde uitbreidingsmethode en dat er dus regelmatig politieke intergouvernementele conferenties hebben plaatsgevonden die een dialoog op hoog niveau mogelijk maakten. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Het CvdR stelt met bezorgdheid vast dat de vertraging van het uitbreidingsproces leidt tot ongewenste ontwikkelingen in de uitbreidingslanden, namelijk vertrouwensverlies bij de burgers, aanhoudende emigratie, minder wil om cruciale politieke hervormingen door te voeren en meer blootstelling aan derden, waaronder Rusland en China, die hun invloed op de Westelijke Balkan voortdurend proberen uit te breiden. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Het CvdR is ingenomen met de inwerkingtreding van de IPA III-verordening, die voorziet in de middelen voor fundamentele en duurzame hervormingen in de begunstigde landen, en benadrukt dat de EU de grootste donor in de Westelijke Balkan en daarom de belangrijkste partner voor de regio is. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Het CvdR steunt de uitvoering van het economisch en investeringsplan (EIP) voor de Westelijke Balkan van de Commissie, dat een belangrijke bijdrage kan leveren aan de groene transitie, digitalisering, vervoers- en energie-infrastructuur, sociale ontwikkeling en regionale ontwikkeling. Het wijst er in dit verband op dat het belangrijk is om vooruitgang op het gebied van de verbetering van de rechtsstaat, corruptiebestrijding, transparantie en goed bestuur te boeken en om de groene agenda voor de Westelijke Balkan volledig ten uitvoer te leggen. Het herinnert eraan dat lokale en regionale overheden in dit verband een belangrijke rol spelen en daarom bij de uitvoeringsfase moeten worden betrokken. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Het CvdR roept de Commissie op om in samenwerking met lokale overheden in de begunstigde landen optimaal gebruik te maken van de IPA III- en Ipard-middelen, en wijst eens te meer op de voordelen van de Leader-aanpak, aangezien plattelandsontwikkeling in hoge mate bijdraagt aan economische ontwikkeling en gezonde demografische structuren. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Het CvdR dringt aan op nauwe samenwerking tussen lokale en regionale overheden, het maatschappelijk middenveld en deskundigenpanels ter bescherming van de natuur en de biodiversiteit op de Westelijke Balkan. Daarbij is het zaak kolengestookte energiecentrales geleidelijk aan te vervangen door hernieuwbare energiebronnen, waarbij rekening moet worden gehouden met de visie van lokale gemeenschappen, die bijdragen aan de bestrijding van de klimaatverandering en aan een groene en rechtvaardige transitie voor de regio. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Het CvdR is verheugd dat op 1 juli 2021 de regeling “roaming tegen thuistarief” is ingegaan in de Westelijke Balkan. Nu is het zaak verdere onderhandelingen te voeren om ook de roamingkosten tussen de EU en de Westelijke Balkan te verlagen. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Het CvdR benadrukt dat de agenda voor economische groei en het scheppen van banen in de Westelijke Balkan niet volledig kan worden verwezenlijkt als het potentieel om de lokale economie verder te ontwikkelen niet wordt benut en het ondernemingsklimaat niet wordt verbeterd. Het steunt initiatieven om meer gestructureerde dialogen aan te gaan met gemeenten en netwerken van gemeenten in de regio’s door middel van regelmatig overleg, ook na de “Dag van de Uitbreiding”, en discussies in de desbetreffende werkgroepen. Het onderstreept in dit verband dat persoonlijke ontmoetingen belangrijk zijn om alle mogelijkheden te verkennen en rechtstreekse contacten te leggen als basis voor gemeenschappelijke projecten. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Het CvdR is ingenomen met de uitgebreide steun van de EU aan de regeringen van de Westelijke Balkan om de uitdagingen als gevolg van de COVID-19-pandemie aan te pakken en doeltreffend te reageren op dringende behoeften op sociaaleconomisch en gezondheidsgebied. Aangezien lokale en regionale overheden een centrale rol spelen bij de aanpak van de pandemie verzoekt het CvdR de Commissie en de uitbreidingslanden om hen te betrekken bij de efficiënte coördinatie. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Het CvdR wijst op de rol van EU-fondsen bij het keren van negatieve demografische tendensen in de meeste uitbreidingslanden. Bij de programmering van deze fondsen moet aandacht worden besteed aan sociale problemen. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Het CvdR benadrukt dat efficiëntere communicatie noodzakelijk is, ook op lokaal niveau, om de voordelen van de Europese integratie onder de aandacht te brengen en desinformatie tegen te gaan. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Het economisch en investeringsplan en IPA-middelen spelen een voorname rol bij de ondersteuning van sectoren die van belang zijn voor het lokale niveau, zoals toerisme. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Het CvdR herhaalt dat de rechtsstaat en het functioneren van democratische instellingen de grondslagen voor het functioneren van de lidstaten van de Europese Unie vormen waarover niet valt te onderhandelen en cruciale terreinen zijn aan de hand waarvan de EU de vorderingen van de kandidaat-lidstaten op weg naar het lidmaatschap beoordeelt. Het spreekt zijn bezorgdheid uit over de beperkte vorderingen en de talrijke problemen op dit vlak, de aanhoudende aanwezigheid van bepaalde kenmerken van “state capture” (gijzeling van de staat), de ontoereikende resultaten bij de bestrijding van de georganiseerde misdaad en de corruptie, het feit dat er maar weinig vooruitgang wordt geboekt bij justitiële hervormingen en de gemelde wreedheden tegen bepaalde mediakanalen in sommige uitbreidingslanden. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Het CvdR benadrukt dat een gunstig klimaat voor de totstandbrenging en bloei van onafhankelijke media en een actief, sterk maatschappelijk middenveld voorwaarden zijn voor de duurzaamheid en onomkeerbaarheid van de complexe hervormingen die in het kader van het toetredingsproces worden doorgevoerd, en de grondslag vormen voor de ontwikkeling van de lokale democratie. Het dringt aan op een scherpere bewaking van democratische processen en mediavrijheid, mede in verband met de COVID-19-pandemie. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Het CvdR wijst erop dat de lokale en regionale overheden dicht bij de burgers staan en daarom een sleutelrol kunnen spelen bij de bevordering en handhaving van de Europese waarden en de bescherming van de grondrechten en alle minderheden, en een belangrijke rol vervullen bij de bestrijding van racisme, haatzaaiende uitingen en discriminatie, de bevordering van gendergelijkheid, de bescherming van kwetsbare groepen en minderheden en de versterking van de sociale samenhang. In dit opzicht is de bescherming van de rechten van nationale minderheden van het grootste belang. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Het CvdR is ervan overtuigd dat lokale en regionale overheden, gezien hun specifieke rol als plaatselijke besluitvormers en verleners van diensten van algemeen belang, er meer toe kunnen bijdragen om een aantal tekortkomingen op het gebied van de rechtsstaat en de grondrechten te verhelpen, een transparantere en meer verantwoordelijke toepassing van lokaal beleid te bevorderen en een betere bescherming van de rechten van kwetsbare groepen te waarborgen. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Het CvdR roept de Commissie op om de uitwisseling van beste praktijken tussen lokale en regionale overheden wat betreft manieren om burgers meer te betrekken bij het uitwerken van lokale begrotingen en lokaal beleid door middel van maatregelen als participatieve budgettering steeds meer te faciliteren en biedt in dit verband zijn volledige steun aan. |
| --- | --- |

27.

Specifieke opmerkingen per land

| 28. | Het CvdR is er onvoorwaardelijk voorstander van dat de toetredingsonderhandelingen met Noord-Macedonië en Albanië, na de goedkeuring van hun onderhandelingskaders door de Raad, onverwijld worden geopend. Zo kan men blijk geven van politieke steun voor het uitbreidingsproces, de geloofwaardigheid ervan herstellen en het vooruitzicht van een volwaardig lidmaatschap bekrachtigen. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Het CvdR herinnert eraan dat vooruitgang in de door de EU gefaciliteerde dialoog tussen Belgrado en Pristina geboden is op weg naar toetreding. Het verzoekt de betrokken partijen snelle vorderingen te maken in het normaliseringsproces, eerdere overeenkomsten ten uitvoer te leggen en verdere stappen te zetten in de richting van de brede, juridisch bindende overeenkomst. |
| --- | --- |

29.

SERVIË

| 30. | Het CvdR neemt kennis van de algehele vooruitgang die tot dusver in de toetredingsonderhandelingen met Servië is geboekt en dringt aan op een versnelling en verdieping van de hervormingen met betrekking tot de rechtsstaat en de grondrechten (met inbegrip van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht), de bestrijding van corruptie, mediavrijheid, de binnenlandse aanpak van oorlogsmisdaden en de strijd tegen de georganiseerde misdaad, alsook op vooruitgang in de normalisering in het kader van de dialoog tussen Belgrado en Pristina, zoals aangegeven in het onderhandelingskader, hetgeen bepalend zal zijn voor het algemene tempo van de toetredingsonderhandelingen. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Het CvdR is verheugd dat cluster 4 is opengesteld; daarmee krijgt de integratie van alle uitbreidingslanden een nieuwe impuls, wordt de geloofwaardigheid van het toetredingsproces versterkt en wordt de verbeterde methode in de praktijk gebracht. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Het CvdR is ingenomen met de vooruitgang die is geboekt met de grondwettelijke hervorming waarmee de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht wordt versterkt en verzoekt Servië alle wetten en voorschriften uit te vaardigen die nodig zijn om ervoor te zorgen dat de hervormingen concreet worden doorgevoerd. Het verzoekt de Commissie de lopende hervormingen te monitoren en er uitvoerig over te rapporteren in haar volgende landenverslag. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Het CvdR dringt er bij de Servische autoriteiten op alle bestuursniveaus op aan zich krachtig in te zetten voor de waarden van de EU en deze uit te dragen, alsook ondubbelzinnig te communiceren over de aspiraties van het land ten aanzien van de integratie in de EU en over de betrekkingen met de EU als belangrijkste politieke en economische partner van Servië. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Het CvdR spreekt de verwachting uit dat Servië met toewijding blijft werken aan hervormingen; dat zou ertoe kunnen leiden dat binnenkort nieuwe hoofdstukken worden geopend. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Het CvdR verzoekt Servië resoluter op te treden om het klimaat voor de vrijheid van meningsuiting en het werk van onafhankelijke media te verbeteren en vooruitgang te boeken in de strijd tegen corruptie. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Het CvdR is ingenomen met de toezegging van Servië om de regionale samenwerking actief te bevorderen en moedigt Servië aan zijn inspanningen ter versterking van goede nabuurschapsbetrekkingen en grensoverschrijdende samenwerking voort te zetten. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Het CvdR is ingenomen met het besluit van Servië om zich te scharen achter de resolutie van de Algemene Vergadering van de VN over de schending van de territoriale integriteit van Oekraïne, in reactie op de ongerechtvaardigde en niet-uitgelokte Russische militaire agressie. Het roept Servië op zich ook volledig te scharen achter het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de Europese Unie, met inbegrip van alle opeenvolgende sancties tegen Wit-Rusland en de Russische Federatie. Daarmee zou het eens te meer de beginselen en waarden van de Europese Unie onderschrijven en opnieuw blijk geven van zijn streven om samen met de Europese partners te werken aan vrede. |
| --- | --- |

37.

MONTENEGRO

| 38. | Het CvdR kijkt met bezorgdheid naar de polarisaties tussen politieke partijen die de vooruitgang in de onderhandelingen hebben bemoeilijkt; het CvdR dringt er bij de nieuwe regering en de politieke partijen op aan vaart te zetten achter de hervormingen die nodig zijn om hoofdstukken af te sluiten, met name op het gebied van de rechtsstaat. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Het CvdR moedigt Montenegro aan zijn eerdere vooruitgang in de toetredingsonderhandelingen te bestendigen en mogelijk zelfs aanvullende stappen te zetten, waarbij extra aandacht zou moeten uitgaan naar het bereiken van de tussentijdse ijkpunten zoals vastgelegd in de hoofdstukken 23 en 24, hetgeen bepalend is voor het boeken van vooruitgang in de algemene onderhandelingen en de voorlopige afsluiting van andere hoofdstukken. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Het CvdR benadrukt dat de strijd tegen corruptie en politieke invloed in overheidsinstellingen moet worden gevoerd binnen de grenzen van de rechtsstaat, in een door transparantie en verantwoordingsplicht gekenmerkt klimaat, teneinde de depolitisering van het openbaar bestuur op alle bestuursniveaus te voltrekken. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Het CvdR erkent de gerichte inspanningen en lovenswaardige resultaten van Montenegro op het gebied van het steeds efficiëntere optreden van politie en justitie tegen de georganiseerde misdaad. Wel roept het Montenegro op de tekortkomingen in zijn strafrechtelijke systeem dringend aan te pakken, waaronder de manier waarop gevallen van georganiseerde misdaad door de rechtbanken worden behandeld. |
| --- | --- |

41.

| 42. | De Commissie zou Montenegro ertoe moeten aansporen om meer te ijveren voor een transparante en inclusieve beleidsvorming, onder meer door een sterker centraal toezicht op de kwaliteit van de openbare raadpleging van belanghebbenden. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Het CvdR verzoekt de Commissie de transparantievereisten met betrekking tot de overheidsfinanciën in de gaten te blijven houden, mede gezien de externe financiële kwetsbaarheid van Montenegro. |
| --- | --- |

43.

ALBANIË

| 44. | Het CvdR is ingenomen met het feit dat Albanië zich goed blijft focussen op de hervormingen die nodig zijn om zich in de richting van de EU te begeven, ondanks het feit dat het aanpakken van de schadelijke sociale en economische gevolgen van de pandemie een grote uitdaging vormt. Gezien de prestaties van Albanië moeten de toetredingsonderhandelingen, na de goedkeuring van het onderhandelingskader door de Raad, onverwijld van start gaan. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Het CvdR is ingenomen met het feit dat op 25 april 2021 succesvolle en goed georganiseerde algemene verkiezingen zijn gehouden, op basis van de hervorming van het kiesstelsel overeenkomstig de aanbevelingen van de OVSE/ODIHR. |
| --- | --- |

45.

| 46. | Het CvdR is verheugd dat het beleid volledig is aangepast aan het GBVB — een krachtig signaal van de inzet van het land voor toetreding tot de EU. Albanië heeft de constructieve dialoog met buurlanden voortgezet en bleef betrokken bij een aantal regionale samenwerkingsinitiatieven, ook als succesvolle voorzitter van de OVSE in 2020. |
| --- | --- |

46.

| 47. | Het CvdR wijst erop dat de uitvoering van de brede justitiële hervorming tot de eerste resultaten heeft geleid bij het Grondwettelijk Hof en het Hooggerechtshof, en is ingenomen met de uitbreiding van het mandaat van de instellingen die de doorlichting verrichten. |
| --- | --- |

47.

| 48. | Het CvdR is verheugd dat er vooruitgang is geboekt bij de versterking van de corruptiebestrijding alsook in de strijd tegen de georganiseerde misdaad, onder meer door de samenwerking met de EU-lidstaten en Europol op te voeren. Wel herinnert het aan de urgentie van de strijd tegen drugshandelnetwerken. |
| --- | --- |

48.

| 49. | Het CvdR roept Albanië op de hervorming van het territoriaal bestuur voort te zetten en te bestendigen als onderdeel van een breder programma dat gericht is op decentralisatie, versterking van de budgettaire autonomie van het lokale niveau en van de capaciteit van gemeenten. |
| --- | --- |

49.

| 50. | Het CvdR dringt er bij Albanië op aan om resterende rechtsvoorschriften inzake de rechten van minderheden, met name wat betreft zelfidentificatie en het gebruik van minderheidstalen, snel goed te keuren en door te voeren, in overeenstemming met de Europese normen en met de betrokkenheid van alle relevante belanghebbenden, en de capaciteit van de staatscommissie voor nationale minderheden te vergroten. |
| --- | --- |

50.

| 51. | Er moet worden ingezet op verdere versterking van de rol van het Albanees comité voor overleg tussen lokale en nationale autoriteiten, dat een goed voorbeeld is van institutionalisering van de rol van lokale overheden bij de beleidsvorming. |
| --- | --- |

51.

| 52. | Het CvdR is verheugd dat de wet op de volkstelling is aangenomen en ziet uit naar een soepel verloop van de komende volkstelling, in alle openheid, met betrokkenheid van alle relevante belanghebbenden en in overeenstemming met de internationale normen. |
| --- | --- |

52.

| 53. | Het CvdR beveelt aan dat er een gemengd raadgevend comité met Albanië wordt opgericht. Het adviseert de Albanese regering om daartoe een verzoek in te dienen en de Stabilisatie- en Associatieraad om de desbetreffende verklaring aan te nemen. |
| --- | --- |

53.

| 54. | Het CvdR roept Albanië op de lopende inspanningen met het oog op een alomvattende hervorming van de landsector en de consolidering van de eigendomsrechten op transparante wijze voort te zetten door overleg te plegen met alle relevante belanghebbenden, onder meer door gevallen van vervalsing van documenten aan te pakken en snel vorderingen te maken met het registratie- en compensatieproces. |
| --- | --- |

54.

NOORD-MACEDONIË

| 55. | Het CvdR is ingenomen met het feit dat het algemene evenwicht bij de hervormingen ter voorbereiding van Noord-Macedonië op de toetreding tot de EU over het geheel genomen positief is, waardoor verdere vooruitgang mogelijk wordt gemaakt. Gezien de prestaties van Noord-Macedonië moeten de toetredingsonderhandelingen, na de goedkeuring van het onderhandelingskader door de Raad, onverwijld van start gaan; een gebrek aan vooruitgang zet immers de geloofwaardigheid van het gehele uitbreidingsbeleid op het spel. |
| --- | --- |

55.

| 56. | Het CvdR is ingenomen met het feit dat de parlementaire oppositiepartijen consequent betrokken zijn geweest bij de parlementaire werkzaamheden en in sommige gevallen hebben geholpen om belangrijke EU-gerelateerde hervormingswetten aan te nemen. Het roept Noord-Macedonië op zich meer inspanningen te getroosten om de rol van het parlement als forum voor een constructieve politieke dialoog te versterken, met name met betrekking tot de hervormingsagenda van de EU. |
| --- | --- |

56.

| 57. | Het CvdR uit zijn bezorgdheid over het feit dat de koppeling van Noord-Macedonië en Albanië bij uitbreidingsbesluiten in de Raad onrechtvaardig is en niet strookt met de eigen ambitie van de EU om de ontwikkeling van toetredingslanden op individuele basis te beoordelen. Het dringt er bij de betrokken partijen op aan een akkoord te bereiken dat het openen van onderhandelingen mogelijk maakt, en is er sterk voorstander van om zo spoedig mogelijk de eerste intergouvernementele conferenties met de twee kandidaten te houden. |
| --- | --- |

57.

| 58. | Het CvdR dringt aan op versterking van de administratieve en technische capaciteit van de operationele structuren die verantwoordelijk zijn voor het beheer van de EU-middelen, zowel op centraal als op lokaal niveau, met name op het gebied van vervoer, energie en de groene transitie. |
| --- | --- |

58.

| 59. | Het CvdR is ingenomen met de inspanningen die zijn geleverd op het gebied van regionale samenwerking, waardoor Noord-Macedonië goede betrekkingen met zijn buurlanden heeft kunnen onderhouden en een actieve rol in regionale initiatieven is blijven spelen. Het benadrukt dat de uitvoering van bilaterale overeenkomsten moet worden voortgezet. Het herinnert eraan hoe belangrijk het is tastbare resultaten te bereiken en te goeder trouw de Overeenkomst van Prespa met Griekenland uit te voeren als onderdeel van het uitbreidingsproces. |
| --- | --- |

59.

| 60. | Het CvdR is ingenomen met het feit dat Noord-Macedonië zijn beleid voor 96 % heeft afgestemd op het GBVB en actief deelneemt aan crisisbeheersingsmissies van de EU. |
| --- | --- |

60.

BOSNIË EN HERZEGOVINA

| 61. | Het CvdR spreekt zijn bezorgdheid uit over de beperkte vooruitgang die Bosnië en Herzegovina heeft geboekt met betrekking tot de belangrijkste hervormingen die het land moet doorvoeren om de status van kandidaat-lidstaat te kunnen bereiken. |
| --- | --- |

61.

| 62. | Het CvdR bevestigt nogmaals dat Bosnië en Herzegovina onvoldoende voorbereid is om aan de verplichtingen van het EU-lidmaatschap te voldoen en daarom aanzienlijk vaart moet zetten achter de overname van het EU-acquis. Het herinnert eraan dat het nationale programma voor de omzetting van het EU-acquis nog niet is aangenomen. |
| --- | --- |

62.

| 63. | Het CvdR maakt zich grote zorgen over de initiatieven van de Republiek Servië in de richting van terugtrekking uit het leger, het rechtsstelsel en het belastingstelsel van Bosnië. Het spreekt zijn krachtige steun uit voor de territoriale integriteit van het land. |
| --- | --- |

63.

| 64. | Het CvdR dringt er bij Bosnië en Herzegovina op aan om uitvoering te geven aan de uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en zijn eigen grondwettelijk hof en zijn kieswet zodanig te wijzigen dat de drie constituerende volkeren van het land wettelijk vertegenwoordigd worden in de overheidsorganen en alle burgers in alle organen kunnen worden verkozen. |
| --- | --- |

64.

KOSOVO

| 65. | Het CvdR verzoekt de lidstaten, overeenkomstig de aanbevelingen van de Commissie en de positieve aanbevelingen van het Europees Parlement, die door het CvdR krachtig worden ondersteund, de visumplicht af te schaffen. |
| --- | --- |

65.

| 66. | Het CvdR onderstreept het belang van een alomvattende, juridisch bindende overeenkomst voor de normalisering van de betrekkingen tussen Servië en Kosovo, zodat beide landen vooruitgang kunnen boeken op hun respectieve weg naar de EU. Het CvdR roept de Commissie ertoe op om nadrukkelijk te ijveren voor de oprichting van een vereniging van gemeenten met een Servische meerderheid in Kosovo. |
| --- | --- |

66.

| 67. | Het CvdR is verheugd dat in augustus 2021 een strategie en een actieplan voor de rechtsstaat zijn goedgekeurd, waarin de belangrijkste uitdagingen voor de versterking van de rechtsstaat worden geschetst. |
| --- | --- |

67.

| 68. | Er zij nogmaals op gewezen dat wetgevingshervormingen zeer belangrijk zijn om voor een duidelijke verdeling van bevoegdheden en financiële middelen tussen de centrale regering en de lokale overheden te zorgen. |
| --- | --- |

68.

| 69. | Het CvdR spreekt nogmaals zijn hoge verwachting uit dat alle in het verleden gesloten overeenkomsten worden nageleefd en onverwijld worden uitgevoerd. Beide partijen moeten ook afzien van acties die de stabiliteit ondermijnen en retoriek die niet bevorderlijk is voor de dialoog. |
| --- | --- |

69.

TURKIJE

| 70. | Het CvdR betreurt de aanhoudende ernstige democratische achteruitgang van Turkije op fundamentele gebieden van het Europese acquis en de aanmerkelijke verslechtering qua bevordering en handhaving van de mensenrechten, de rechtsstaat en fundamentele vrijheden — belangrijke fundamentele waarden van de Europese Unie. Het onderstreept dat het nieuwe actieplan voor de mensenrechten weliswaar in beginsel een welkom initiatief is, maar geen concrete stappen bevat om de prangendste problemen op dit gebied op te lossen, en dat doeltreffende inspanningen noodzakelijk zijn. |
| --- | --- |

70.

| 71. | Het CvdR spreekt nogmaals zijn hoge verwachting uit dat alle in het verleden gesloten overeenkomsten worden nageleefd en onverwijld worden uitgevoerd. Het roept Turkije op zich te onthouden van hernieuwde provocaties of unilaterale acties die in strijd zijn met het internationaal recht, en af te zien van acties die de stabiliteit ondermijnen en retoriek die niet bevorderlijk is voor de dialoog. |
| --- | --- |

71.

| 72. | Het CvdR spreekt opnieuw zijn bezorgdheid uit over de algemeen verslechterde doeltreffendheid van de controlemechanismen in het politieke stelsel en veroordeelt het feit dat er nog steeds gekozen burgemeesters met geweld uit hun ambt worden gezet en dat er in hun plaats bestuurders worden geïnstalleerd die door de regering zijn aangewezen, alsook dat er nog altijd lokale vertegenwoordigers worden gearresteerd. Het roept Turkije op om, overeenkomstig het Europees Handvest inzake Lokale Autonomie en de aanbevelingen van de Commissie van Venetië, af te zien van maatregelen die de werking van de lokale democratie belemmeren en die schadelijk zijn voor het algemene democratische klimaat, ook op regionaal en lokaal niveau. Turkije moet ook intensiever samenwerken met de Raad van Europa en diens bevoegde organen en instellingen, hun belangrijke aanbevelingen opvolgen, onverkort uitvoering geven aan het Europees Verdrag voor de rechten van de mens en andere internationale mensenrechteninstrumenten waarbij Turkije partij is, en alle arresten van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens ten uitvoer leggen overeenkomstig artikel 46 van het EVRM. Het CvdR roept Turkije op opnieuw toe te treden tot het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld. |
| --- | --- |

72.

| 73. | Het CvdR erkent de aanzienlijke inspanningen die Turkije op het gebied van migratie heeft geleverd door meer dan 4 miljoen mensen op te vangen en in hun behoeften te voorzien. Het roept Turkije op de Verklaring EU-Turkije van 2016 volledig en op niet-discriminerende wijze uit te voeren, ook ten aanzien van de Republiek Cyprus, met inbegrip van de verplichting alle nodige maatregelen nemen om te voorkomen dat nieuwe routes voor illegale migratie van Turkije naar de EU over land of over zee ontstaan, en samen te werken met de buurlanden. Het dringt er voorts op aan dat de overnameovereenkomst tussen de EU en Turkije volledig en effectief ten aanzien van alle lidstaten wordt toegepast. Het blijft van essentieel belang dat met alle lidstaten wordt samengewerkt op het gebied van justitie en binnenlandse zaken. Het CvdR merkt op dat het geen enkele poging van derde landen om migranten voor politieke doeleinden te gebruiken zal dulden. |
| --- | --- |

73.

| 74. | Het CvdR roept op tot volledige eerbiediging van de soevereiniteit van alle EU-lidstaten. Het veroordeelt de unilaterale acties van Turkije met betrekking tot Varosha en blijft hechten aan een integrale regeling van de kwestie-Cyprus, binnen het VN-kader en overeenkomstig de desbetreffende resoluties van de VN-Veiligheidsraad. Het verzoekt Turkije om verder te werken aan de normalisering van de betrekkingen met de Republiek Cyprus. |
| --- | --- |

74.

| 75. | Het CvdR neemt nota van de ratificatie van de Overeenkomst van Parijs door het Turkse parlement, en benadrukt dat de lokale overheden moeten worden betrokken bij de ontwikkeling van beleid op dit gebied. Het is ingenomen met de de-escalatie in het oostelijk Middellandse Zeegebied nadat Turkije het illegaal boren naar koolwaterstoffen in de maritieme zones van Cyprus heeft opgeschort en benadrukt dat dit zo moet blijven. Het roept Turkije op om de soevereiniteit van alle lidstaten van de EU, in het bijzonder Griekenland en Cyprus, over hun territoriale zee en luchtruim te eerbiedigen. |
| --- | --- |

75.

| 76. | Het CvdR neemt kennis van het feit dat enige vooruitgang is geboekt bij het versnellen van de absorptie van IPA II-middelen en bij het aanpakken van een aantal structurele tekortkomingen, met name op het gebied van hulpbronnen, landbouw en cohesie (cluster 5). |
| --- | --- |

76.

| 77. | Het CvdR bevestigt nogmaals dat de EU er strategisch belang bij heeft om coöperatieve betrekkingen met Turkije te ontwikkelen die beide partijen tot voordeel strekken, en benadrukt dat het belangrijk is de communicatiekanalen open te houden om door middel van dialoog en in overeenstemming met het EU-recht en het internationaal recht meningsverschillen op te lossen en spanningen te verminderen. |
| --- | --- |

77.

| 78. | Het CvdR roept Turkije op zijn verplichtingen uit hoofde van het onderhandelingskader na te komen, met inbegrip van de integrale en niet-discriminerende uitvoering ten aanzien van alle lidstaten van het aanvullend protocol bij de associatieovereenkomst. Het herhaalt dat erkenning van alle lidstaten essentieel is. Het herhaalt de oproep van de EU aan Turkije zich geleidelijk bij het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU aan te sluiten en de steeds negatievere trend bij voorrang om te buigen, en herinnert aan het standpunt van de Raad over de toetreding van lidstaten tot internationale organisaties. Het stelt tot zijn spijt vast dat Turkije zich verder van de Europese Unie verwijdert, en herinnert aan de eerdere conclusie van de Raad, waarin wordt opgemerkt dat de toetredingsonderhandelingen met Turkije daarom feitelijk tot stilstand zijn gekomen en dat geen verdere hoofdstukken in aanmerking komen om te worden geopend of gesloten. |
| --- | --- |

78.

De rol van lokale en regionale overheden in het uitbreidingsproces

| 79. | Het CvdR benadrukt dat de lokale en regionale overheden een belangrijke rol spelen in het proces van aanpassing aan de EU en uiteindelijke toepassing van de regels van de EU. De samenwerking tussen het centrale en het lokale niveau in het integratieproces moet worden opgevoerd, met name op het gebied van harmonisatie van de wetgeving, ontwikkeling van economie en investeringen, hervorming van het openbaar bestuur met inbegrip van de ontwikkeling van de lokale openbare dienstverlening, landbouw en voedselzekerheid, klimaatbeleid en groene transitie, overheidsopdrachten en sociaal beleid. |
| --- | --- |

79.

| 80. | Het CvdR is ingenomen met de lancering van het economisch en investeringsplan voor de Westelijke Balkan als essentieel instrument om het economisch herstel en de ontwikkeling van deze landen te ondersteunen. Het herinnert eraan dat het door de Commissie voorgelegde plan goed is voor een derde van het bbp van de Westelijke Balkan en daarmee de koppositie van de EU als donor versterkt. Het benadrukt dat de lokale en regionale overheden tijdig en op passende wijze bij de implementatie moeten worden betrokken. |
| --- | --- |

80.

| 81. | Het CvdR is ingenomen met de inwerkingtreding van de IPA-verordening (IPA III), die 9 miljard EUR van de 30 miljard EUR aan investeringen in het kader van het EIP behelst. Het juicht het toe dat het belang van de lokale dimensie en contacten tussen mensen wordt erkend in de IPA-verordening en het bijbehorende programmeringsproces. Het verzoekt de Commissie verder te onderzoeken of het mogelijk is de samenwerking op centraal en lokaal niveau en de grensoverschrijdende samenwerking op lokaal niveau, ook tussen lidstaten en begunstigde landen, te vergemakkelijken, teneinde de beschikbare middelen optimaal te benutten. |
| --- | --- |

81.

| 82. | Het CvdR onderstreept het belang van politiek pluralisme in democratische stelsels. Een belangrijke uitdaging voor de lokale democratie in sommige uitbreidingslanden, die een belemmering vormt voor de toetreding tot de EU, is dat het ontbreekt aan politiek pluralisme en dat er sprake is van intimidatie van verkozen functionarissen van oppositiepartijen op lokaal niveau, van wie de mond gesnoerd wordt. |
| --- | --- |

82.

| 83. | De Commissie zou praktische instrumenten moeten ontwikkelen om de capaciteitsopbouw van lokale en regionale overheden in de Westelijke Balkanlanden te ondersteunen, waarbij te denken valt aan specifieke thematische steunprogramma’s of regionale projecten voor technische bijstand, en aan permanente uitwisseling, mentoring en netwerkvorming. Zij wordt tevens verzocht een verwijzing naar dergelijke initiatieven op te nemen in de jaarverslagen. |
| --- | --- |

83.

| 84. | Het CvdR is verheugd dat er een netwerk van contactpunten voor EU-integratie wordt opgezet bij gemeenten, gecoördineerd door de EU-delegaties in de uitbreidingslanden. Het spoort in dit verband aan tot het delen van beste praktijken en geleerde lessen. |
| --- | --- |

84.

| 85. | Lokale en regionale overheden zijn van cruciaal belang voor een succesvol integratieproces. Hervorming van het openbaar bestuur en capaciteitsopbouw op lokaal niveau zijn dan ook essentieel voor alle uitbreidingslanden. In deze context roept het CvdR de Commissie op het initiatief voor steun voor de verbetering van bestuur en beheer (Sigma) onder de loep te nemen en eventueel uit te breiden tot subnationale bestuursniveaus in uitbreidingslanden. |
| --- | --- |

85.

| 86. | Het CvdR verzoekt de Commissie de indicatoren voor het meten van de vooruitgang die is geboekt bij de hervormingen van het openbaar bestuur te verfijnen door lokale en regionale overheden daarbij te betrekken. |
| --- | --- |

86.

| 87. | Het CvdR is ingenomen met de ondersteuning die de Commissie tot dusver heeft geboden ter verbetering van de samenwerking tussen jongeren in de Westelijke Balkan, die van groot belang is voor de instandhouding en verdere ontwikkeling van goede nabuurschapsbetrekkingen; het gaat hierbij ook om de steun voor initiatieven zoals het regionaal bureau voor jongerensamenwerking (RYCO). Het CvdR is tevens verheugd over het feit dat de IPA-middelen prioritair blijven bijdragen aan de participatie van jongeren. |
| --- | --- |

87.

| 88. | Het CvdR benadrukt dat bij grote infrastructuurinvesteringen die in het kader van het economisch en investeringsplan zijn gepland op het gebied van vervoer, energie en groene en digitale infrastructuur, niet alleen middelen moeten worden uitgetrokken voor de kernnetwerken, maar ook voor de regionale en lokale connectiviteit, zodat deze investeringen ook de plaatselijke bevolking ten goede komen. |
| --- | --- |

88.

Brussel, 29 juni 2022.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(1)  Deze benaming laat de standpunten over de status van Kosovo onverlet en is in overeenstemming met Resolutie 1244 (1999) van de VN-Veiligheidsraad en het advies van het Internationaal Gerechtshof over de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo.

1

---

| 30.9.2022 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 375/34 |
| --- | --- | --- | --- |

30.9.2022

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 375/34

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over ecologische transitie — Wat is het juiste evenwicht tussen maatschappelijke aanvaardbaarheid en milieuvereisten vanuit het perspectief van steden en regio’s, met het oog op de ontwikkeling van veerkrachtige gemeenschappen?

(2022/C 375/06)

| Rapporteur: | Hanna ZDANOWSKA (PL/EVP), burgemeester van Łódź |
| --- | --- |
| Referentiedocumenten: | Raadpleging Raadsvoorzitterschap |

Rapporteur:

Hanna ZDANOWSKA (PL/EVP), burgemeester van Łódź

Referentiedocumenten:

Raadpleging Raadsvoorzitterschap

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S

Algemeen

| 1. | juicht het toe dat de groene transitie een van de topprioriteiten van het Franse voorzitterschap is, aangezien aanpassing aan en beperking van de klimaatverandering, herstel en bescherming van de biodiversiteit, waarborging van de territoriale veerkracht bij natuurrampen, en bevordering van een gezond milieu en een betere levenskwaliteit Europa veerkrachtiger maken en de doelstellingen van de Europese Green Deal en de Overeenkomst van Parijs helpen verwezenlijken; |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het CvdR onderschrijft de gepubliceerde mededeling over de nieuwe EU-strategie voor aanpassing aan de klimaatverandering (1) en het speciale verslag van de Intergouvernementele Werkgroep inzake klimaatverandering (IPCC) (2). Het benadrukt dat de groene transitie niet mogelijk is zonder de inbreng van lokale en regionale overheden, alsook van bewoners, bedrijven, innovatiecentra en universiteiten. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De groene transitie moet centraal staan bij alle beleidskeuzes en zo leiden tot een nieuwe, systemische en geïntegreerde aanpak voor het uitstippelen en uitvoeren van beleid en programma’s. Zij moet worden gefaciliteerd door de digitale transitie, wat betekent dat moderne digitale instrumenten die voldoen aan hoge duurzaamheidsnormen, inclusief sterke democratische en technologische waarborgen, als belangrijke aanjagers van verandering worden ingezet en gepromoot en dat daarin geïnvesteerd wordt. Het is in dit verband ook van cruciaal belang om minder ontwikkelde en plattelandsregio’s te ondersteunen zodat zij hun achterstand kunnen inhalen en de kloof tussen verschillende gebieden kan worden gedicht. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Het lokale niveau en het regionale niveau zijn van fundamenteel belang voor het opbouwen van veerkracht. Op lokaal en regionaal niveau — openbaar bestuur, lokaal en regionaal bestuur, bewoners, economische actoren — moeten degenen die deel uitmaken van de lokale en regionale structuur veel meer het gevoel krijgen dat zij een eigen inbreng hebben en tot een gemeenschap behoren, maar dit vereist passende en alomvattende institutionele en financiële steun. |
| --- | --- |

4.

| 5. | In het licht van de klimaat- en de biodiversiteitscrisis en de oorlog in Oekraïne zou de gehele gezondheids- en zorgsector aanzienlijk moeten worden versterkt. Daarbij moet gezondheid worden beschouwd als een belangrijke drijfveer achter en prioriteit voor de groene transitie en is het zaak de synergieën tussen klimaat- en gezondheidsbeleid conform de aanbevelingen van het 8e milieuactieprogramma te versterken. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Volgens het CvdR kan een veerkrachtige gemeenschap de gevolgen van klimaatgevaren en andere ontwrichtingen weerstaan en opvangen, en kan zij zich van de gevolgen daarvan herstellen. Daarom is het van belang de negatieve effecten te verzachten, maar ook een klimaat te scheppen waarin de samenleving, het milieu en de economie kunnen floreren door een reeks oplossingen in te voeren die aanzetten tot actie. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Veerkrachtige gemeenschappen zijn ook realiseerbaar als er veerkrachtige politieke systemen worden ontwikkeld die gericht zijn op gelijkheid, solidariteit, sociale rechtvaardigheid en gendergelijkheid, en wel door kinderen en jongeren bij een en ander te betrekken en niemand — met name kwetsbare groepen — aan zijn lot over te laten, en door rekening te houden met de ruimtelijke diversiteit van onder meer plattelands-, kust-, berg-, eiland-, archipel- en ultraperifere regio’s. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Beleid voor groene productiemethoden en -technologieën moet ook het concurrentievermogen van lokale kmo’s vergroten, het creëren en ontwikkelen van groene banen mogelijk maken en tot betere vaardigheden van werknemers leiden. |
| --- | --- |

8.

| 9. | In het licht van de hoge energieprijzen en de oorlog in Oekraïne herhaalt het CvdR zijn oproep om de invoer van Russisch gas, olie en kolen in Europa volledig te verbieden en spoort het lokale en regionale overheden aan om rampenplannen op te stellen om zich op de gevolgen van dergelijke sancties voor te bereiden. Het plan REPowerEU is een manier om de energietransitie te versnellen, de algehele afhankelijkheid van de EU van de invoer van energie en grondstoffen te verminderen en zo de daarmee gepaard gaande politieke, economische en veiligheidsrisico’s te verkleinen. Niettemin betreurt het CvdR ten zeerste dat niet duidelijk wordt verwezen naar de rol van steden en regio’s, zowel bij het overwinnen van de huidige energiecrisis als bij het vinden van duurzame oplossingen daarvoor. |
| --- | --- |

9.

Keuze van de juiste beleidsmix voor veerkrachtige systemen

| 10. | Het CvdR staat achter de definitie van een klimaatveerkrachtig Europa waarbij, in overeenstemming met de missie van Horizon Europa, de veerkracht van ecologische, sociale en economische systemen hand in hand gaat met het streven naar duurzame ontwikkeling op de lange termijn, waaronder ook gelijkheid, sociale rechtvaardigheid en gendergelijkheid vallen. Het is belangrijk om kinderen en jongeren hierbij te betrekken, niemand aan zijn lot over te laten en politieke stelsels veerkrachtiger te maken, zodat gedeelde waarden, solidariteit en respect voor diversiteit worden bevorderd door middel van inclusieve sociale transformatie. |
| --- | --- |

10.

| 11. | De mededeling over een nieuwe klimaataanpassingsstrategie indachtig zou er zo spoedig mogelijk een systemische en goed onderbouwde reactie op de klimaatverandering moeten komen. Veerkracht is een complex concept en vereist geïntegreerde, multisectorale en flexibele maatregelen die met een territoriale aanpak worden ontwikkeld en geschraagd worden door feitelijke gegevens. Voor het opbouwen van veerkrachtige systemen moeten de juiste prioriteiten worden gekozen en is er synergie nodig tussen de verschillende beleidsmaatregelen die de transitie naar een duurzaam grondgebied — dat crises en schokken het hoofd kan bieden en de feitelijke en verwachte gevolgen ervan kan opvangen — ondersteunen. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Investeringsprojecten zouden daarom klimaatrisico- en kwetsbaarheidsanalyses moeten omvatten, en kosten-batenscenario’s zouden daarop moeten worden afgestemd. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Voorts vreest het CvdR dat de energiecrisis naar verwachting een asymmetrische impact op steden en regio’s zal hebben, omdat zij over ongelijke mogelijkheden beschikken om op de verstoorde energievoorziening en de stijgende energieprijzen te reageren. De Commissie en de lidstaten worden opgeroepen om deze asymmetrieën terdege in aanmerking te nemen bij het formuleren en implementeren van de respectieve maatregelen. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Het CvdR steunt de voorstellen voor een snellere invoering van lokale maatregelen op het gebied van hernieuwbare energie en energie-efficiëntie om de energiesoevereiniteit en -zekerheid van Europa te waarborgen en energiearmoede te bestrijden, met name in het licht van de oorlog in Oekraïne en de schadelijke gevolgen daarvan voor Europa op energiegebied. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Het CvdR steunt plannen en maatregelen om een rechtvaardige en inclusieve transitie in steenkoolgebieden te waarborgen en de nodige middelen vrij te maken om deze gebieden te helpen vooruitgang te boeken en eventuele obstakels uit de weg te ruimen en om hun ontwikkeling op een nieuwe leest te schoeien. |
| --- | --- |

15.

| 16. | De belangrijkste belemmeringen voor een snelle toepassing van koolstofarme technologieën houden verband met het gebrek aan financiële en personele middelen, met bestaand beleid, regelgeving en organisatiestructuren die nog steeds afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen, alsook met sociaal-culturele factoren zoals een gebrek aan maatschappelijk draagvlak, aangezien dit kan leiden tot banenverlies en bevolkingsafname, met name in steenkoolgebieden. Daarom moet innovatie voortkomen uit specifieke lokale contexten en een rechtstreeks effect hebben op het systeem en de gemeenschap als geheel, en moet zij processen tegengaan die een gebrek aan maatschappelijke acceptatie veroorzaken. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Er is steun nodig om de ontwikkeling van en de toegang tot actieve en openbare vormen van mobiliteit en vervoer die emissievrij en emissiearm zijn te vergemakkelijken. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Klimaatverandering is in de 21e eeuw mogelijk de grootste bedreiging voor de gezondheid in de wereld. Daarom dringt het CvdR aan op multidisciplinaire en multisectorale samenwerking waarbij wordt uitgegaan van de “één gezondheid”-benadering, wat moet leiden tot gecoördineerde maatregelen op alle bestuursniveaus in internationale agentschappen, ngo’s en academische instellingen, met als oogmerk bescherming van de natuur en herstel van de biodiversiteit, habitats en ecosystemen. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Maatregelen ter beperking van het risico op rampen waarbij een ecosysteemgerichte aanpak wordt gevolgd zijn kosteneffectieve beleidsinstrumenten. Ze worden echter niet ten volle benut en hun potentieel moet op EU-niveau verder worden vergroot (3). |
| --- | --- |

19.

| 20. | Er moet vaart worden gezet achter de transitie naar een circulaire economie, waarbij een belangrijke rol is weggelegd voor lokale en regionale overheden. Bovendien moet worden gezorgd voor nieuwe bedrijfsmodellen en krachtigere instrumenten, met name binnen het kader van gemeentelijke diensten en hun mechanismen voor uitgebreide verantwoordelijkheid van de consument en publiek-private partnerschappen, en in samenhang hiermee de bevordering van duurzame consumptie- en productiemodellen en groene of duurzame overheidsopdrachten. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Het CvdR is voor innovatieve governance-oplossingen in de overheidssector op basis van het “living lab”-concept. Willen gemeenschappen veerkrachtig worden, dan moeten zij hulp krijgen bij het zoeken naar doeltreffende manieren om problemen de baas te worden, en wel door gebruik te maken van de creativiteit en innovaties van gebruikers van overheidsdiensten. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Bij investeringsprocessen moet worden gekeken naar op de natuur gebaseerde oplossingen. In dit initiatief, dat deel uitmaakt van de nieuwe EU-strategie voor aanpassing aan de klimaatverandering, krijgen op de natuur gebaseerde oplossingen voorrang (4). |
| --- | --- |

22.

| 23. | Het CvdR is ingenomen met initiatieven (waaronder het Burgemeestersconvenant en het klimaatpact) die voor lokale en regionale overheden een stimulans zijn om meer ambitie aan de dag te leggen en meer transformerende maatregelen te nemen. De ambassadeurs van deze initiatieven zouden meer activiteiten moeten ontplooien om alle lokale bestuursniveaus bewuster te maken van het klimaat en vaart te zetten achter hun transitie; ook zouden hun activiteiten elders navolging moeten krijgen. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Het CvdR onderschrijft de richtsnoeren inzake steun op het gebied van klimaat, energie en milieu (CEEAG). Deze richtsnoeren zullen het streven om te voldoen aan de doelstellingen van de Europese Green Deal doeltreffender maken, met name wat betreft renovatie van gebouwen, biodiversiteit, schone mobiliteit, hernieuwbare energie en efficiënt gebruik van hulpbronnen, met het oog op de ondersteuning van de overgang naar een circulaire economie. |
| --- | --- |

24.

| 25. | De juiste voorwaarden moeten worden geschapen om de sociale economie te ontwikkelen. Het politieke en juridische kader is essentieel om het juiste klimaat voor de sociale economie te scheppen. Dit omvat een kader voor belastingen, overheidsopdrachten en staatssteun, dat moet worden aangepast aan de behoeften van de sociale economie. |
| --- | --- |

25.

Lokale en regionale overheden als belangrijke actoren in de groene transitie

| 26. | Op lokaal, grootstedelijk, regionaal, nationaal, Europees en mondiaal niveau moet er een goed functionerend kader voor multilevel governance komen. Radicale en duurzame veranderingen in de levensstijl, die nodig zijn om een eerlijke, duurzame, koolstofarme en veerkrachtige samenleving tot stand te brengen, vereisen zowel bottom-up- als top-downsamenwerking. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Lokale en regionale overheden zijn “leidende actoren” in de groene transitie. Zij voeren 70 % van alle EU-wetgeving uit, 70 % van de maatregelen om de klimaatverandering te matigen, 90 % van de strategieën voor aanpassing aan de klimaatverandering en 65 % van de maatregelen ter verwezenlijking van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen en tekenen voor een derde van de overheidsuitgaven en twee derde van de overheidsinvesteringen. Omdat zij beter dan wie ook op de hoogte zijn van lokale en regionale uitdagingen, moeten zij de beschikking krijgen over instrumenten waarmee ze kunnen werken aan systemische oplossingen die het best op het lokale scenario zijn afgestemd. Dit betekent evenwel niet dat zij alleen verantwoordelijk zijn. Het is de plicht van de hogere bestuursniveaus de lokale en regionale overheden hierbij te ondersteunen. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Het CvdR pleit voor uitgebreider gebruik van participatieve governance (discussies, begrotingen enz.) en multistakeholdergovernance, omdat de kans op optimale groene investeringen in kleine plattelandsgemeenten, steden en regio’s daardoor wordt vergroot. Lokale en regionale overheden ondersteunen de besluitvorming in al haar stadia en verlenen actieve steun als onderdeel van beleidsstrategieën. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Globaal denken en lokaal handelen is de enige manier om de ambitieuze klimaatdoelen van de Overeenkomst van Parijs te halen. In dit verband roept het Comité het UNFCCC op om lokale en regionale overheden actief en zinvol te betrekken als geloofwaardige partner van de COP inzake klimaatactie. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Het CvdR moedigt lokale en regionale overheden aan om lokale klimaattoppen te organiseren, die een positief effect hebben op de betrokkenheid van deze overheden bij de aanpassing aan de klimaatverandering en de energietransitie. Verder bieden deze toppen de gelegenheid om de aanbevelingen van het Comité van de Regio’s voor de jaarlijkse VN-klimaatconferenties voor te bereiden. |
| --- | --- |

30.

De sociale dimensie van het werken aan veerkracht

| 31. | Voor een transitie is het altijd van cruciaal belang dat lokale gemeenschappen bij de besluitvorming worden betrokken. Er moet meer worden ingezet op empowerment, inclusiviteit, gedeelde waarden en solidariteit, met inbreng van alle actoren in de opbouw van veerkrachtigere gemeenschappen. Ook is het van essentieel belang dat jongeren een stem in het kapittel krijgen. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Er moeten instrumenten worden ontwikkeld die huishoudens ertoe aanzetten om mee te doen aan de transitie. Ook zijn diverse vormen van steun nodig, met name voor de meest kwetsbare groepen burgers en gebieden, en de oprichting van het Sociaal Klimaatfonds verdient in dit verband bijval. Financiële hulp zou moeten worden gegeven via een systeem van gedeeld beheer dat de beginselen van samenwerking en multilevel governance eerbiedigt. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Prosumenten en consumenten moeten een grotere rol krijgen in de groene transitie, met wetgeving die paal en perk stelt aan greenwashing en bevorderlijk is voor weloverwogen keuzes. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Het CvdR dringt aan op maatregelen die de weg banen voor relevante initiatieven en op lagere drempels voor de oprichting van lokale hernieuwbare-energiegemeenschappen, aangezien zij een essentieel instrument zijn om het wijdverbreide gebruik van hernieuwbare energiebronnen te bevorderen en een decentraal energiesysteem tot stand te brengen dat lokale economische en sociale voordelen biedt. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Het energiebesparingspotentieel blijft onderbelicht in het REPowerEU-plan; het CvdR verzoekt de Commissie en de lidstaten na te denken over maatregelen, zoals campagnes om het publiek bewust te maken en om tot gedragsverandering aan te zetten. |
| --- | --- |

35.

Onderwijs en leren om veerkracht op te bouwen

| 36. | De groene transitie heeft alleen kans van slagen als door middel van klimaateducatie op alle onderwijsniveaus en door scholing en omscholing kenniskapitaal wordt ontwikkeld. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Het klimaatpact moet sneller aan de verplichtingen voldoen die op lokaal niveau al zijn aangegaan door lokale actoren (kmo’s, scholen, lokale autoriteiten, universiteiten enz.) en nieuwe toezeggingen genereren om van Europa tegen 2050 het eerste klimaatneutrale continent te maken. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Het CvdR staat achter de doelstellingen, beginselen en richtsnoeren van Horizon Europa en dringt erop aan dat de eisen inzake de duurzaamheid van projecten en het toezicht op de effecten ervan worden aangescherpt. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Gewezen zij op het belang van acties ter bevordering, uitbreiding en financiering van bestaande en nieuwe initiatieven ter ondersteuning van de uitwisseling van kennis en beste praktijken door Europese, nationale, regionale en lokale netwerken en samenwerking tussen steden, zoals wederzijdse leeractiviteiten, studiebezoeken, partnerbegeleiding en coaching. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Lokale en regionale overheden moeten alle zeilen bijzetten om wederzijdse en grensoverschrijdende administratieve samenwerking bij de uitvoering van overgangsprojecten te bevorderen, met inbegrip van interregionale, intergemeentelijke en grensoverschrijdende samenwerking in de hele EU. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Het CvdR stelt voor om gebruik te maken van lokale en regionale beste praktijken in de strijd tegen klimaatverandering, welke voortvloeien uit initiatieven zoals het Burgemeestersconvenant, de Under2-coalitie, EU-missies enz. Het doel hiervan is gebruik te maken van de gegevens die zijn verzameld bij de ontwikkeling van klimaatstrategieën voor de lange termijn en ervaringen uit te wisselen over succesvolle methoden, innovatieve oplossingen en waardevolle lessen uit dergelijke initiatieven. |
| --- | --- |

41.

| 42. | De Europese Commissie zou moeten overwegen een specifiek instrument op te zetten voor technische bijstand en informatie-uitwisseling tussen lokale en regionale overheden die met vergelijkbare uitdagingen worden geconfronteerd op het gebied van de groene transitie en de opbouw van veerkrachtige gemeenschappen, door financiële steun te verlenen voor het delen van beste praktijken van de EU (via studiebezoeken). |
| --- | --- |

42.

| 43. | Samenwerking tussen de generaties, integratie van het jongerenperspectief en jongerenbeleid en ondersteuning door het programma “Jonge democratische politici” zijn van groot belang. Om het potentieel van jongeren voor de groene transitie te benutten zou er door middel van op getalenteerde jongeren gerichte projecten, programma’s en activiteiten een innovatie-ecosysteem tot stand moeten worden gebracht. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Het CvdR pleit voor de oprichting van lokale/regionale klimaathubs die kunnen dienstdoen als informatiepunten en plaatsen om lokale gemeenschappen te helpen met de groene transitie. Dergelijke hubs zouden bottom-upinitiatieven en -projecten kunnen lanceren die zorgen voor samenwerking tussen zowel geëngageerde als sceptische en niet-geëngageerde gebruikers van steden en regio’s. |
| --- | --- |

44.

Bewustmaking van het publiek en toezicht op veranderingen

| 45. | Een doeltreffend klimaatbeleid is alleen mogelijk als het publiek zich bewust is van de klimaatverandering en de oorzaken en gevolgen daarvan. Met moderne technologische instrumenten (teledetectie, vervoerstelematica, drones, ICT) is een veel effectievere uitvoering van het klimaatbeleid mogelijk. |
| --- | --- |

45.

| 46. | Een samenleving die zich bewust is van de klimaatbedreigingen, toont meer solidariteit bij het aanvaarden van moeilijke, vaak kostbare maatregelen. Actuele en betrouwbare informatie vormt de basis van de acties en is bepalend voor het draagvlak onder lokale en regionale gemeenschappen. |
| --- | --- |

46.

| 47. | Het welslagen van de groene transitie hangt af van het engagement van een groot aantal lokale partners. Duidelijke en voortdurende communicatie over de transitie en de dialoog zijn belangrijk, met name als het gaat om lastige onderwerpen zoals de inperking van individueel vervoer en de locatie van voor het publiek moeilijk aanvaardbare gemeentelijke voorzieningen. |
| --- | --- |

47.

Marktdeelnemers om veerkracht op te bouwen

| 48. | Het bedrijfsleven en de industrie zouden inspanningen om zich aan de klimaatverandering aan te passen moeten steunen, en er moet worden gezorgd voor de nodige juridische en financiële middelen om te voorkomen dat de lokale bevolking opdraait voor de kosten van door het bedrijfsleven veroorzaakte negatieve externe effecten. |
| --- | --- |

48.

| 49. | Duurzame productie moet door middel van regelgeving worden gestimuleerd, met een uitgebreide producentenverantwoordelijkheid voor een steeds groter aantal productgroepen en voor de afzonderlijke levenscyclusfasen hiervan. |
| --- | --- |

49.

| 50. | Het CvdR is ingenomen met de herziening van de Richtlijn inzake industriële emissies, die niet alleen bedoeld is om verontreiniging te helpen voorkomen en beheersen, maar ook om innovatie te stimuleren, koplopers te belonen en een gelijk speelveld op de EU-markt te helpen creëren. |
| --- | --- |

50.

| 51. | Om een emissievrij en volledig geïntegreerd energiesysteem in de EU tot stand te brengen zijn er meer grensoverschrijdende projecten en infrastructuur voor duurzame energie nodig. Belemmeringen moeten worden weggenomen en de samenwerking op het gebied van emissiearme en hernieuwbare energie over de grenzen heen moet worden versterkt. |
| --- | --- |

51.

| 52. | De interne markt voor bouwproducten moet een impuls krijgen door middel van regelgeving die de “renovatiegolf” kan stimuleren en investeringen in duurzaam bouwen kan bevorderen. |
| --- | --- |

52.

Duurzame consumptie

| 53. | Het CvdR pleit voor wetgeving die ervoor zorgt dat alle fysieke goederen op de EU-markt gedurende hun hele levenscyclus — van ontwerp en dagelijks gebruik tot herbestemming en hergebruik — milieuvriendelijker, circulair en energie-efficiënter zijn. |
| --- | --- |

53.

| 54. | Het CvdR dringt aan op wetswijzigingen om te zorgen voor efficiëntere maatregelen om voedselverspilling aan te pakken, met inbegrip van het stimuleren van de ontwikkeling van een duurzame voedingssector (de “van boer tot bord”-strategie) en het verminderen van de milieueffecten van de levensmiddelen- en detailhandelssector, door maatregelen te nemen op het gebied van vervoer, opslag, verpakking en het voorkomen van voedselverspilling, en op maatregelen om duurzame voedselconsumptie te bevorderen. |
| --- | --- |

54.

| 55. | De Commissie zou steun moeten verlenen aan de ontwikkeling van de Europese sociale economie, die daadwerkelijk een eind kan maken aan voedselverspilling en korte levenscycli en nieuwe groene activiteiten kan ontwikkelen. |
| --- | --- |

55.

| 56. | Het CvdR wijst erop dat lokale en regionale overheden in de huidige crisistijd en de daarmee samenhangende uitdagingen gedwongen zijn hun doelstellingen voortdurend te herzien, risico’s in kaart te brengen en dynamisch te reageren op opkomende ontwikkelingsbeperkingen, die het moeilijk kunnen maken om de transitiemaatregelen op een permanente en alomvattende manier ten uitvoer te leggen. |
| --- | --- |

56.

De financiële dimensie van het werken aan veerkracht

| 57. | De belangrijkste fondsen (zoals het cohesiebeleid van de EU, de faciliteit voor herstel en veerkracht, het Fonds voor een rechtvaardige transitie, het moderniseringsfonds) alsook de fondsen die rechtstreeks gericht zijn op het lokale en regionale niveau (LIFE, Connecting Europe Facility enz.) en de groene transitie ondersteunen, worden op nationaal niveau geprogrammeerd, en de reikwijdte van lokale en regionale projecten hangt af van de richtsnoeren van de centrale overheid. Er moeten procedures komen die zorgen voor een zo groot mogelijke — en op hun behoeften afgestemde — participatie van lokale en regionale overheden in de programmering en uitvoering van de EU-fondsen. |
| --- | --- |

57.

| 58. | Het CvdR benadrukt dat het door de Europese Commissie gepresenteerde REPowerEU-plan, dat betrekking heeft op het opvoeren van de energiebesparing, het diversifiëren van de voorziening, het sneller ontwikkelen van hernieuwbare energiebronnen, het terugdringen van het verbruik van fossiele brandstoffen en het bevorderen van slimme investeringen, moet voorzien in financiële steun voor lokale en regionale overheden om hen bij de tenuitvoerlegging ervan te helpen, en in de toewijzing van bestaande of nieuwe middelen van de EU. Het verzoekt de lidstaten ongebruikte middelen van de faciliteit voor herstel en veerkracht te herbestemmen om lokale plannen voor energiezekerheid en investeringen in hernieuwbare energiebronnen te ondersteunen. |
| --- | --- |

58.

| 59. | Het CvdR wijst op de rol van Verdragsbepalingen inzake de financiering van activiteiten van lokale en regionale overheden, met name als het om klimaatbescherming gaat. Veranderingen moeten worden afgestemd op de omstandigheden en mogelijkheden van lokale gemeenschappen, zodat zij doeltreffend en zonder buitensporige lasten voor de lokale bevolking kunnen worden doorgevoerd. Daarom zou de Europese Commissie de regels voor de financiering van gemeentelijke diensten moeten herzien, zodat de weg vrij komt voor betere manieren om de meest dringende behoeften op dit gebied, dat van invloed is op het milieu, te financieren. |
| --- | --- |

59.

| 60. | De regels voor overheidssteun moeten worden gestroomlijnd, ook wat betreft steun voor oplossingen op het gebied van financiering en onderhoud van systemen die essentieel zijn voor afvalbeheer. Daarbij is het met name zaak dat lokale en regionale overheden mogelijkheden krijgen om het beheer van deze systemen te financieren en dat er ondersteuning komt voor crisisbeheer en voor marktdeelnemers, inclusief micro-ondernemingen. |
| --- | --- |

60.

| 61. | Het CvdR benadrukt dat energie- en mobiliteitsarmoede moeten worden bestreden door middel van energie-efficiëntiemaatregelen en een bredere toepassing van hernieuwbare energiebronnen, en dat de lidstaten in dit verband steun moeten verlenen op lokaal en regionaal niveau. Het acht het daarom van essentieel belang om de hiermee aanvankelijk gepaard gaande hogere kosten te verlichten, met name voor huishoudens, micro- en kleine ondernemingen en kwetsbare consumenten. |
| --- | --- |

61.

| 62. | De financiering die wordt voorzien in het kader van de herziening van de bestaande ETS is ontoereikend om een werkelijk rechtvaardige transitie te waarborgen. Daarom moet worden overwogen om inkomsten van buiten het ETS voor wegvervoer en gebouwen (ETS II) toe te wijzen aan het Sociaal Klimaatfonds. Het CvdR stelt voor dat de samenvoeging met de middelen voor het Sociaal Klimaatfonds eerder begint dan de uitvoering van ETS II. |
| --- | --- |

62.

| 63. | Het Sociaal Klimaatfonds moet de negatieve gevolgen voor huishoudens, micro- en kleine ondernemingen en de meest kwetsbare vervoersgebruikers compenseren en moet zorgen voor een sociaal duurzame ontwikkeling. |
| --- | --- |

63.

| 64. | Het CvdR zou graag zien dat de particuliere sector (onder meer via uitgebreide producentenverantwoordelijkheid) een grotere rol gaat spelen bij het opbouwen van de veerkracht van steden en regio’s. |
| --- | --- |

64.

| 65. | Het CvdR dringt aan op flexibilisering van het Europese mededingingsrecht, met name wat staatssteun betreft, aangezien het onvoldoende rekening houdt met de aard van de concurrentie waarmee Europese ondernemingen te maken krijgen in derde landen, waar de regels afwijken van de Europese. |
| --- | --- |

65.

| 66. | De kosten die lokale overheden moeten dragen als gevolg van de talrijke crises en de vertraagde steun van de hogere bestuursniveaus worden onderschat. Daarom zijn voorstellen voor effectievere oplossingen welkom. |
| --- | --- |

66.

| 67. | Het CvdR dringt aan op meer financiële steun voor groene investeringen die een sneeuwbaleffect teweegbrengen, zodat er meer maatregelen komen ter bevordering van de groene transitie. |
| --- | --- |

67.

| 68. | Lokale en regionale overheden moeten niet alleen rechtstreeks toegang tot financiering krijgen, maar ook adequate technische bijstand en steun voor capaciteitsopbouw, zodat bestaande financieringsmogelijkheden worden benut, deze overheden worden geholpen om een goed evenwicht te vinden tussen particuliere en publieke middelen en meer gebruik wordt gemaakt van groene en duurzame overheidsopdrachten voor investeringen. |
| --- | --- |

68.

| 69. | Het CvdR steunt het idee van een “groene begroting” als instrument van begrotingsbeleid om de milieudoelstellingen te helpen verwezenlijken. Die zou het mogelijk maken om de milieueffecten van het begrotingsbeleid en de samenhang ervan met nationale en internationale verplichtingen te beoordelen (5). |
| --- | --- |

69.

| 70. | Het CvdR dringt aan op verdere administratieve vereenvoudiging en vermindering van de regelgevingsbelemmeringen voor de ontwikkeling en toepassing van nieuwe en innovatieve technologieën en bedrijfsmodellen. |
| --- | --- |

70.

| 71. | De uitvoering van het klimaatbeleid is grotendeels een zaak van lokale en regionale overheden, terwijl potentiële financiering (bijvoorbeeld inkomsten uit belastingen en emissierechten) voornamelijk naar de centrale begroting vloeit. De regels voor de toegang tot middelen zouden dan ook herzien moeten worden. |
| --- | --- |

71.

De levering van ecosysteemdiensten versterken

| 72. | Er zijn specifieke maatregelen nodig om het waterbeheer in stedelijke gebieden te stroomlijnen, met name om watervoorraden te beheren met aandacht voor verbindingen met het stroomgebied, en om een programma met bijbehorend fonds op te zetten voor kleinschalige op waterretentie gerichte investeringen. |
| --- | --- |

72.

| 73. | Ondanks het brede toepassingsgebied van de milieuwetgeving in de EU bestaan er zorgwekkend genoeg nog steeds grote lacunes in de wettelijke bescherming van ecosystemen (6), terwijl het herstel van ecosystemen van cruciaal belang is om een hoge levenskwaliteit te behouden en ervoor te zorgen dat de processen die nodig zijn voor duurzame ontwikkeling niet tot stilstand komen. |
| --- | --- |

73.

Brussel, 30 juni 2022.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(1)  https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=COM:2021:82:FIN

1

(2)  https://report.ipcc.ch/ar6wg2/pdf/IPCC_AR6_WGII_FinalDraft_FullReport.pdf

2

(3)  Climate change adaptation and disaster risk reduction in Europe Enhancing coherence of the knowledge base, policies and practices 15/2017, EEA, https://www.eea.europa.eu/publications/climate-change-adaptation-and-disaster

3

(4)  https://climate-adapt.eea.europa.eu/eu-adaptation-policy/sector-policies/ecosystem

4

(5)  https://www.oecd.org/environment/green-budgeting/

5

(6)  Mapping and Assessment of Ecosystems and their Services: An EU ecosystem assessment, 2020 https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC120383

6

---

| 30.9.2022 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 375/41 |
| --- | --- | --- | --- |

30.9.2022

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 375/41

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de uitvoering van groene begrotingen op lokaal en regionaal niveau

(2022/C 375/07)

| Rapporteur: | Vincent CHAUVET (FR/RE), burgemeester van Autun |
| --- | --- |
| Referentiedocument: | Raadpleging door het voorzitterschap, artikel 41(a) |

Rapporteur:

Vincent CHAUVET (FR/RE), burgemeester van Autun

Referentiedocument:

Raadpleging door het voorzitterschap, artikel 41(a)

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S

| 1. | wijst erop dat de Europese Green Deal uit 2019 het pad uitstippelt naar een klimaatneutraal, hulpbronnenefficiënt, circulair en concurrerend Europa in 2050, en onderstreept dat nationale begrotingen een sleutelrol spelen bij het afstemmen van overheidsinvesteringen, consumptie en belastingen op milieuprioriteiten door uitdrukkelijk in te zetten op de bevordering van groene begrotingspraktijken in de EU. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Milieuvriendelijke budgettering is van belang voor het bereiken van klimaatneutraliteit tegen 2050; dat geldt ook voor de internationale klimaatafspraken om de milieu-impact van financiering te beoordelen, met als doel onze manier van leven te veranderen (met name op het gebied van energie, huisvesting, vervoer en voedselvoorziening) en te zorgen voor een rechtvaardige en inclusieve transitie. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De Europese Commissie en de lidstaten worden verzocht om regio’s en steden nauw te betrekken bij de beoordeling van de vraag of begrotingsposten aansluiten op klimaat- en milieudoelstellingen, en om geharmoniseerde definities, classificaties en richtsnoeren aan te reiken voor de manier waarop deze op specifieke acties moeten worden toegepast. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) wijst er nogmaals op dat de fondsen voor herstel en veerkracht nog niet de regionale of lokale bestuursniveaus hebben bereikt waar de uitvoering plaatsvindt. Dit is een serieus probleem, aangezien volgens de OESO subnationale overheden goed zijn voor 55 % van de overheidsuitgaven en 64 % van de overheidsinvesteringen in verband met klimaat en milieu. |
| --- | --- |

4.

Definitie van het kader

| 5. | Volgens een ruwe definitie van de Europese Commissie uit mei 2021 is “groene budgettering een begrotingsproces voor vaststelling en beoordeling van begrotingsposten aan de hand van specifieke prestatie-indicatoren, met als doel een betere afstemming van het begrotingsbeleid op milieudoelstellingen”. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Er dient echter één duidelijke definitie van groene budgettering en het onderliggende proces te komen om de milieu-/klimaatimpact van overheidsbegrotingen als geheel, of van specifieke onderdelen daarvan, te kunnen evalueren, waarbij tot uiting moet komen dat groene budgettering ook een vorm van besluitvorming is. |
| --- | --- |

6.

| 7. | De OESO heeft een strategisch kader voor groen budgetteren ontwikkeld dat overheden op weg helpt door aan te geven hoe een milieuvriendelijke begroting eruitziet, waar ze toe dient en hoe ze wordt opgesteld. Daarnaast, of als aanvulling hierop, ontwikkelde de Europese Commissie in januari 2022 een Europees referentiekader voor groene budgettering als leidraad voor de lidstaten om groene budgettering in te voeren of om bestaande praktijken te verbeteren. |
| --- | --- |

7.

| 8. | De Europese Commissie en de lidstaten worden opgeroepen om lokale en regionale overheden te helpen met het toepassen van de richtsnoeren voor groene begrotingsprocessen en een methodologisch kader, inclusief de bestaande voorstellen voor subnationale overheden (1), waarbij de milieubijdragen van begrotingsposten worden vastgesteld en aan specifieke milieuprestatie-indicatoren worden getoetst, met als doel het lokale en nationale begrotingsbeleid beter af te stemmen op milieudoelstellingen. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Er zij echter aan herinnerd dat de te volgen methoden flexibel genoeg moeten zijn om te kunnen worden aangepast aan de specifieke context van het land (subnationale verantwoordelijkheden, begrotingsnomenclatuur enz.), alsook aan het subnationale bestuursniveau. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Tegelijkertijd wordt de Europese Commissie opgeroepen te overwegen om verder te gaan dan een methodologisch kader voor groene budgettering en een voorstel voor een rechtskader uit te werken. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Het is belangrijk is om op lokaal en regionaal niveau “groene begrotingsdoelstellingen” vast te stellen, conform de duurzaamheids- en klimaatdoelstellingen die in sectorale plannen zijn vastgelegd (bijv.: regionale energieplannen, plannen voor duurzame energie- en klimaatactie (Secap’s), plannen voor duurzame mobiliteit enz.). |
| --- | --- |

11.

| 12. | Het CvdR doet een beroep op de 100 Europese steden die door de Europese Commissie zijn geselecteerd om tegen 2030 klimaatneutrale en slimme steden te worden om groene budgettering toe te passen, teneinde toezicht te houden op de uitvoering van het klimaatinvesteringsplan dat door de steden en hun lokale belanghebbenden wordt gerealiseerd. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Klimaatverandering heeft een economisch effect, wat inhoudt dat de milieukosten (een negatieve externaliteit) hoger zijn dan eerder werd aangenomen, hoewel ondernemingen en organisaties hun economische situatie kunnen verbeteren door deze negatieve externaliteit te beperken, en dus ook het fiscale effect. Bedrijven en organisaties kunnen milieubelastingen beperken of ontlopen door de klimaatwetgeving na te leven; dit laatste moet dus ook als een economische kans worden beschouwd. |
| --- | --- |

13.

Monitoring

| 14. | Bij groene budgettering op lokaal en regionaal niveau moet de nadruk worden gelegd op maatregelen aan de uitgaven- en de inkomstenzijde, en met name op de controle van begrotingsdocumenten met uitgaventoewijzingen. Om de beoordeling toegankelijker te maken, moet het echter alleen mogelijk zijn om de uitgaven te beoordelen (als eerste stap). Inkomsten en belastinguitgaven kunnen in een tweede fase worden beoordeeld, zoals aanbevolen in het EU-referentiekader voor groene budgettering (GBRF). |
| --- | --- |

14.

| 15. | Het CvdR merkt echter op dat de totstandbrenging van een faciliterend kader dat verder gaat dan louter groene begrotingsinstrumenten de enige manier is om groen begroten met succes te bekronen en op lokaal en regionaal niveau voordelen op te laten leveren. De last van de ontwikkeling van dit kader mag echter niet alleen op de schouders van de lokale en regionale overheden terechtkomen, maar moet op een hoger bestuursniveau worden gelegd. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Volgens het CvdR moet er een lijst worden opgesteld van begrotingsposten voor lokale en regionale “groene” budgettering die specifieke netto milieueffecten hebben die in grote lijnen als “groen” kunnen worden beschouwd, alsook een lijst van posten met netto milieueffecten die in grote lijnen als “bruin” of “neutraal” kunnen worden beschouwd. De lijst zou moeten worden opgenomen in de richtsnoeren en instrumenten voor groene budgettering voor lokale en regionale overheden die deze vorm van budgettering willen invoeren of hun huidige praktijken willen verbeteren. In dit verband is het CvdR ingenomen met de inspanningen van de Europese Commissie en de OESO om een en ander gestalte te geven. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Voor lokale en regionale overheden is het van belang om de impact van de groene en de bruine posten op de klimaatverandering te meten, en tegelijkertijd aandacht te besteden aan CO2-uitstoot, aanpassing en mitigatie, biodiversiteit, schone lucht en andere vormen van milieuvervuiling. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Het beginsel “geen ernstige afbreuk doen” is een prikkel om lokale en regionale overheden aan te moedigen om een groene begrotingsmethode te hanteren. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Een groene begroting kan een doeltreffend besluitvormingsinstrument zijn voor het monitoren en evalueren van duurzaam en klimaatbeleid met een boekhoudkundige strategie voor de middellange en de lange termijn, waarbij de begroting in kwestie wordt geïntegreerd in een meerjarenplan voor openbare werken en in de begrotingsplanning. Een doeltreffende follow-up is een van de belangrijkste aspecten van een succesvolle tenuitvoerlegging. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Bepleit wordt de oprichting van een platform voor samenwerking tussen overheden, over nationale maar ook gemeentelijke grenzen heen, gericht op de uitwisseling van goede praktijken en initiatieven voor capaciteitsopbouw om lokale en regionale overheden te helpen bij het vergroenen van hun begroting. Lokale en regionale overheden moeten leren hoe ze praktische toepassingen kunnen gebruiken, bestaande praktijken kunnen beoordelen en specifieke vraagstukken bij het vergroenen van de overheidsfinanciën moeten aanpakken. |
| --- | --- |

20.

| 21. | De Europese Commissie en de lidstaten worden verzocht de toegang te verruimen tot technische ondersteuningsinitiatieven voor groene budgettering, die momenteel vooral op nationaal niveau beschikbaar zijn. Het Comité is in dit verband bereid om in samenwerking met de Europese Commissie, de OESO, het I4CE en andere relevante actoren een verplichte opleiding over groene budgettering voor CvdR-leden in te voeren, als eerste stap in de richting van bewustmaking en overdracht van relevante kennis over de toepassing van deze begrotingsaanpak. |
| --- | --- |

21.

Vergemakkelijken van investeringen

| 22. | Groen begroten betekent: beoordelen in welke mate de begroting groen is. Het uiteindelijke doel moet echter ook zijn het aandeel van de “groene” onderdelen van de begrotingen te vergroten, aangezien “groen budgetteren” een van de instrumenten is voor de uitvoering van de Green Deal, waarmee de lokale en regionale overheden zijn belast. Dit moet de EU met name in staat stellen de lokale en regionale overheden rechtstreeks te financieren voor de groene transitie. De begroting van de Europese Unie en de verschillende EU-fondsen moeten oog hebben voor het feit dat landen en regio’s in verschillende mate zijn blootgesteld aan de gevolgen van de klimaatverandering. Daarom moet bij de vaststelling van de bijdrage en de financiering van de Unie rekening worden gehouden met de diversiteit van gebieden en de sociaaleconomische situatie van elk van hen, alsook met hun vermogen om het hoofd te bieden aan de klimaateffecten. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Lokale en regionale overheden hebben niet alleen behoefte aan een evaluatie van de begroting, maar ook aan toereikende financiering via een ruimere toegang tot programma’s en steun voor de ontwikkeling van financierbare projecten (met inbegrip van kleinschalige projecten), waarbij kleinschalige projecten worden samengevoegd om de nodige schaalvoordelen te creëren. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Herhaald zij dat het uiterst belangrijk is om particuliere financieringsbronnen aan te boren; de lokale en regionale overheden zullen een grotere administratieve capaciteit nodig hebben om de zwakke technische capaciteit te overwinnen die het gevolg is van hun omvang en de beschikbare middelen. |
| --- | --- |

24.

| 25. | De bij het opstellen van groene begrotingen gebruikte methodologie biedt tal van mogelijkheden om de projecten te beoordelen en om projecten te financieren door groene obligaties uit te geven, teneinde koolstofarme investeringen te versnellen, de steun van investeerders te vergroten, en te fungeren als een belangrijk instrument bij het aanpakken van de klimaatverandering en het uitvoeren van de Overeenkomst van Parijs. Initiatieven zoals het Global Green Bond Partnership (GGBP) ondersteunen de inspanningen van subnationale entiteiten zoals steden, staten en regio’s, grote en kleine ondernemingen en financiële instellingen om de uitgifte van groene obligaties te versnellen. |
| --- | --- |

25.

| 26. | De Europese Commissie en de lidstaten worden verzocht om “groene” investeringen niet mee te nemen in de berekening van het regionale overheidstekort, noch in de “gouden regels” voor de schuldlimiet, en zo groene investeringen te stimuleren om de ambitieuze doelstellingen van de EU te verwezenlijken en de CO2-uitstoot terug te dringen. |
| --- | --- |

26.

| 27. | De Europese Commissie heeft de financiering van duurzame economische activiteiten verbeterd door middel van de vernieuwde strategie voor duurzame financiering (RSFS) en het kader voor duurzame financiering, de goedkeuring van de verordening inzake de taxonomie van duurzame financiering en de verordening betreffende informatieverschaffing over duurzaamheid in de financiëledienstensector. Voorts is het van belang groene begrotingen te integreren met benchmarks voor koolstofarme en positieve koolstofeffecten om particulier kapitaal te mobiliseren voor overheidsinvesteringen, en investeerders een duidelijker inzicht te verschaffen in de koolstofgevolgen van hun investeringen. |
| --- | --- |

27.

| 28. | De Europese Commissie en de lidstaten worden verzocht een certificaat voor groene budgettering vast te stellen dat strookt met de vereisten van de taxonomie voor geherfinancierde projecten, voor zover van toepassing. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Volgens het CvdR zal de taxonomie er aanzienlijk op vooruitgaan als het aantal werknemers in de bedrijven waarop de taxonomie van toepassing is, fors wordt verlaagd. Voorts juicht het CvdR de opname van kernenergie in de taxonomie als groene investering toe. |
| --- | --- |

29.

Deelname en transparantie

| 30. | Aanbevolen wordt dat lokale en regionale overheden de monitoringverslagen over groene begrotingen onder de burgers verspreiden om de doeltreffendheid, verantwoordingsplicht en transparantie van het beleid inzake klimaat- en milieumaatregelen te bevorderen. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Het CvdR pleit voor regelmatige externe audits van de methodologieën voor groen begroten, en met name van de gebruikte onderliggende hypothese om uitgaven en ontvangsten in te delen, teneinde de verantwoordingsplicht te waarborgen en uiteindelijk het vertrouwen van het publiek in het proces te vergroten. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Burgers zouden een grotere inbreng in de groene agenda moeten hebben. Naast de informatie die via de procedure voor groen budgetteren wordt verstrekt, moedigt het CvdR steden en regio’s aan om meer werk te maken van groene participatieve begrotingen, als manier om burgers — met name lokale jongerenraden — in staat te stellen een deel van de jaarlijkse begroting te gebruiken voor groene projecten die hun gemeenschap ten goede komen. |
| --- | --- |

32.

Sociale budgettering

| 33. | Groene begrotingen zijn krachtige economische instrumenten om samenlevingen en economieën om te vormen en gelijkheid te verbeteren. Anderzijds waarschuwt het CvdR ervoor dat groene budgettering moet worden afgestemd op sociale doelstellingen om te vermijden dat mensen worden uitgesloten. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Voor steden en regio’s is een belangrijke rol weggelegd bij de uitvoering van de emissiearme en inclusieve transitie. Verder zou klimaatbescherming prioritair een gemeentelijke taak moeten worden. Enkele van de gemeenschappelijke zorgen van de steden hebben betrekking op de vraag hoe klimaatverandering van invloed kan zijn op ruimtelijke ordening, segregatie en stadsontwikkeling, volksgezondheid en economische stratificatie. Investeringen in emissiearme stedelijke infrastructuur kunnen positieve gevolgen hebben voor mensen met een laag inkomen en kwetsbare bevolkingsgroepen. Daarom mogen lokale en regionale overheden niet aan hun lot worden overgelaten in hun streven om de groene transitie uit te voeren. Het is de verantwoordelijkheid van zowel de lidstaten als de EU om deze inspanningen te ondersteunen. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Herverdeling is cruciaal om niemand uit te sluiten, aangezien de kosten van broeikasgasintensieve goederen en diensten (verwarming en airconditioning, huren, vervoer) sterk zullen stijgen ten gevolge van het mitigatiebeleid. In landen waar van zulke goederen en diensten onevenredig veel gebruik wordt gemaakt door huishoudens met een laag inkomen zal het mitigatiebeleid de ongelijkheid via de uitgavenzijde vergroten. Om sociale onevenwichtigheden te voorkomen, moet het beginsel “de vervuiler betaalt” strikter worden toegepast. De herverdeling moet dus zo worden opgezet dat klimaatvriendelijk gedrag wordt beloond. Klimaatmaatregelen zijn een taak voor de samenleving als geheel. In de begroting van de Europese Unie en de verschillende EU-fondsen moet rekening worden gehouden met de sociaaleconomische verschillen tussen landen en regio’s en met de gevolgen van de klimaatverandering en het beleid ter bestrijding daarvan voor de territoriale en sociale ongelijkheid, om de groene transitie zo rechtvaardig en inclusief mogelijk te maken. |
| --- | --- |

35.

Brussel, 30 juni 2022.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(1)  Het Institute for Climate Economics en het Centre for Regions and Cities van de OESO hebben reeds klimaatbeoordelingsprocedures voor begrotingen of specifieke richtsnoeren voor lokale en regionale overheden ontwikkeld of zijn daarmee bezig.

1

---

III Voorbereidende handelingen

Comité van de Regio's

150e CvdR-zitting, 29.6.2022-30.6.2022

| 30.9.2022 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 375/45 |
| --- | --- | --- | --- |

30.9.2022

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 375/45

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de verbetering van de arbeidsvoorwaarden bij platformwerk

(2022/C 375/08)

| Rapporteur: | Yonnec Polet (BE/PSE), eerste schepen van Sint-Agatha-Berchem |
| --- | --- |
| Referentiedocumenten: | Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s — Betere arbeidsvoorwaarden voor een sterker sociaal Europa: alle voordelen van de digitalisering voor het werk van de toekomst benutten
  COM(2021) 761 final
  Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de verbetering van de arbeidsvoorwaarden bij platformwerk
  COM(2021) 762 final |

Rapporteur:

Yonnec Polet (BE/PSE), eerste schepen van Sint-Agatha-Berchem

Referentiedocumenten:

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s — Betere arbeidsvoorwaarden voor een sterker sociaal Europa: alle voordelen van de digitalisering voor het werk van de toekomst benutten

COM(2021) 761 final

Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de verbetering van de arbeidsvoorwaarden bij platformwerk

COM(2021) 762 final

I.   AANBEVELINGEN VOOR WIJZIGINGEN

COM(2021) 762 final

Wijzigingsvoorstel 1

Overweging 9

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Wanneer platformen in verschillende lidstaten of over de grenzen heen actief zijn, is het vaak onduidelijk waar het platformwerk wordt verricht en door wie. Ook krijgen de
  nationale
  autoriteiten niet gemakkelijk toegang tot gegevens over de digitale arbeidsplatformen, zoals het aantal personen dat platformwerk verricht, hun arbeidsstatus en hun arbeidsvoorwaarden. Dit maakt het moeilijk de regels te handhaven, onder meer op het gebied van arbeidsrecht en sociale bescherming. | Wanneer platformen in verschillende lidstaten of over de grenzen heen actief zijn, is het vaak onduidelijk waar het platformwerk wordt verricht en door wie. Ook krijgen de
  bevoegde
  autoriteiten
  in de lidstaten
  niet gemakkelijk toegang tot gegevens over de digitale arbeidsplatformen, zoals het aantal personen dat platformwerk verricht, hun arbeidsstatus en hun arbeidsvoorwaarden. Dit maakt het moeilijk de regels te handhaven, onder meer op het gebied van arbeidsrecht en sociale bescherming. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Wanneer platformen in verschillende lidstaten of over de grenzen heen actief zijn, is het vaak onduidelijk waar het platformwerk wordt verricht en door wie. Ook krijgen de
  nationale
  autoriteiten niet gemakkelijk toegang tot gegevens over de digitale arbeidsplatformen, zoals het aantal personen dat platformwerk verricht, hun arbeidsstatus en hun arbeidsvoorwaarden. Dit maakt het moeilijk de regels te handhaven, onder meer op het gebied van arbeidsrecht en sociale bescherming.

Wanneer platformen in verschillende lidstaten of over de grenzen heen actief zijn, is het vaak onduidelijk waar het platformwerk wordt verricht en door wie. Ook krijgen de
  bevoegde
  autoriteiten
  in de lidstaten
  niet gemakkelijk toegang tot gegevens over de digitale arbeidsplatformen, zoals het aantal personen dat platformwerk verricht, hun arbeidsstatus en hun arbeidsvoorwaarden. Dit maakt het moeilijk de regels te handhaven, onder meer op het gebied van arbeidsrecht en sociale bescherming.

Motivering

In veel lidstaten zijn de regionale autoriteiten verantwoordelijk voor het bepalen van de status van werknemers.

Wijzigingsvoorstel 2

Overweging 16

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Deze richtlijn moet van toepassing zijn op personen die in de Unie platformwerk verrichten en die een arbeidsovereenkomst hebben of in een arbeidsverhouding staan of op basis van een feitelijke beoordeling kunnen worden geacht een arbeidsovereenkomst te hebben of in een arbeidsverhouding te staan, in de zin van de in de lidstaten geldende wetgeving, collectieve overeenkomsten of praktijken, rekening houdend met de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie. Dit moet ook situaties omvatten waarin de arbeidsstatus van de persoon die platformwerk verricht onduidelijk is, zodat die status correct kan worden vastgesteld. De bepalingen inzake algoritmisch beheer die verband houden met de verwerking van persoonsgegevens moeten ook van toepassing zijn op echte zelfstandigen
  en andere personen
  die in de Unie platformwerk verrichten
  en niet in een arbeidsverhouding staan
  . | Deze richtlijn moet van toepassing zijn op personen die in de Unie platformwerk verrichten en die een arbeidsovereenkomst hebben of in een arbeidsverhouding staan of op basis van een feitelijke beoordeling kunnen worden geacht een arbeidsovereenkomst te hebben of in een arbeidsverhouding te staan, in de zin van de in de lidstaten geldende wetgeving, collectieve overeenkomsten of praktijken, rekening houdend met de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie. Dit moet ook situaties omvatten waarin de arbeidsstatus van de persoon die platformwerk verricht onduidelijk is
  of onjuist of op frauduleuze wijze is vastgesteld
  , zodat die status correct kan worden vastgesteld. De bepalingen inzake algoritmisch beheer die verband houden met de verwerking van persoonsgegevens moeten ook van toepassing zijn op echte zelfstandigen die in de Unie platformwerk verrichten. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Deze richtlijn moet van toepassing zijn op personen die in de Unie platformwerk verrichten en die een arbeidsovereenkomst hebben of in een arbeidsverhouding staan of op basis van een feitelijke beoordeling kunnen worden geacht een arbeidsovereenkomst te hebben of in een arbeidsverhouding te staan, in de zin van de in de lidstaten geldende wetgeving, collectieve overeenkomsten of praktijken, rekening houdend met de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie. Dit moet ook situaties omvatten waarin de arbeidsstatus van de persoon die platformwerk verricht onduidelijk is, zodat die status correct kan worden vastgesteld. De bepalingen inzake algoritmisch beheer die verband houden met de verwerking van persoonsgegevens moeten ook van toepassing zijn op echte zelfstandigen
  en andere personen
  die in de Unie platformwerk verrichten
  en niet in een arbeidsverhouding staan
  .

Deze richtlijn moet van toepassing zijn op personen die in de Unie platformwerk verrichten en die een arbeidsovereenkomst hebben of in een arbeidsverhouding staan of op basis van een feitelijke beoordeling kunnen worden geacht een arbeidsovereenkomst te hebben of in een arbeidsverhouding te staan, in de zin van de in de lidstaten geldende wetgeving, collectieve overeenkomsten of praktijken, rekening houdend met de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie. Dit moet ook situaties omvatten waarin de arbeidsstatus van de persoon die platformwerk verricht onduidelijk is
  of onjuist of op frauduleuze wijze is vastgesteld
  , zodat die status correct kan worden vastgesteld. De bepalingen inzake algoritmisch beheer die verband houden met de verwerking van persoonsgegevens moeten ook van toepassing zijn op echte zelfstandigen die in de Unie platformwerk verrichten.

Motivering

Een van de doelstellingen van de richtlijn is ervoor te zorgen dat de status van werknemers (“zelfstandige” of “werknemer in loondienst”) correct wordt vastgesteld.

Wijzigingsvoorstel 3

Overweging 18

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Digitale arbeidsplatformen verschillen in die zin van andere onlineplatformen dat zij werk organiseren dat personen eenmalig of herhaaldelijk op verzoek van de afnemer van een door het platform verleende dienst verrichten. Bij de organisatie van werk dat door personen wordt verricht, moet op zijn minst een belangrijke rol worden voorbehouden voor het afstemmen van de vraag naar de dienst op het arbeidsaanbod van een persoon die een contractuele verhouding heeft met het digitale arbeidsplatform en beschikbaar is om een specifieke taak uit te voeren, en kunnen ook andere activiteiten worden inbegrepen, zoals de verwerking van betalingen. Onlineplatformen die het werk dat door personen wordt verricht niet organiseren, maar die alleen de middelen verschaffen waarmee aanbieders van diensten de eindgebruiker kunnen bereiken, bijvoorbeeld door aanbiedingen of verzoeken om diensten te adverteren of door beschikbare aanbieders van diensten in een specifiek gebied te groeperen en zichtbaarheid te geven, zonder verdere betrokkenheid, mogen niet als digitale arbeidsplatformen worden beschouwd. De definitie van digitale arbeidsplatformen mag geen aanbieders omvatten van diensten waarvan het hoofddoel is activa te exploiteren of te delen, zoals kortetermijnverhuur van woonruimte. De definitie
  moet beperkt blijven tot
  aanbieders van diensten voor wie de organisatie van het door de persoon verrichte werk, zoals personen- of goederenvervoer of schoonmaken, een noodzakelijk
  en essentieel
  onderdeel vormt
  , en niet slechts een klein en louter bijkomstig onderdeel
  . | Digitale arbeidsplatformen verschillen in die zin van andere onlineplatformen dat zij werk organiseren dat personen eenmalig of herhaaldelijk op verzoek van de afnemer van een door het platform verleende dienst verrichten. Bij de organisatie van werk dat door personen wordt verricht, moet op zijn minst een belangrijke rol worden voorbehouden voor het afstemmen van de vraag naar de dienst op het arbeidsaanbod van een persoon die een contractuele verhouding heeft met het digitale arbeidsplatform en beschikbaar is om een specifieke taak uit te voeren, en kunnen ook andere activiteiten worden inbegrepen, zoals de verwerking van betalingen. Onlineplatformen die het werk dat door personen wordt verricht niet organiseren, maar die alleen de middelen verschaffen waarmee aanbieders van diensten de eindgebruiker kunnen bereiken, bijvoorbeeld door aanbiedingen of verzoeken om diensten te adverteren of door beschikbare aanbieders van diensten in een specifiek gebied te groeperen en zichtbaarheid te geven, zonder verdere betrokkenheid, mogen niet als digitale arbeidsplatformen worden beschouwd. De definitie van digitale arbeidsplatformen mag geen aanbieders omvatten van diensten waarvan het hoofddoel is activa te exploiteren of te delen, zoals kortetermijnverhuur van woonruimte. De definitie
  is van toepassing op
  aanbieders van diensten voor wie de organisatie van het door de persoon verrichte werk, zoals personen- of goederenvervoer of schoonmaken, een noodzakelijk en essentieel onderdeel vormt.
  Ook nevendiensten die worden verleend in het kader van een dienst die in de eerste plaats tot doel heeft activa te exploiteren of te delen en waarvoor de organisatie van door individuen verrichte werkzaamheden is vereist, vallen onder deze definitie wanneer zij noodzakelijk en essentieel zijn en via het platform worden besteld. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Digitale arbeidsplatformen verschillen in die zin van andere onlineplatformen dat zij werk organiseren dat personen eenmalig of herhaaldelijk op verzoek van de afnemer van een door het platform verleende dienst verrichten. Bij de organisatie van werk dat door personen wordt verricht, moet op zijn minst een belangrijke rol worden voorbehouden voor het afstemmen van de vraag naar de dienst op het arbeidsaanbod van een persoon die een contractuele verhouding heeft met het digitale arbeidsplatform en beschikbaar is om een specifieke taak uit te voeren, en kunnen ook andere activiteiten worden inbegrepen, zoals de verwerking van betalingen. Onlineplatformen die het werk dat door personen wordt verricht niet organiseren, maar die alleen de middelen verschaffen waarmee aanbieders van diensten de eindgebruiker kunnen bereiken, bijvoorbeeld door aanbiedingen of verzoeken om diensten te adverteren of door beschikbare aanbieders van diensten in een specifiek gebied te groeperen en zichtbaarheid te geven, zonder verdere betrokkenheid, mogen niet als digitale arbeidsplatformen worden beschouwd. De definitie van digitale arbeidsplatformen mag geen aanbieders omvatten van diensten waarvan het hoofddoel is activa te exploiteren of te delen, zoals kortetermijnverhuur van woonruimte. De definitie
  moet beperkt blijven tot
  aanbieders van diensten voor wie de organisatie van het door de persoon verrichte werk, zoals personen- of goederenvervoer of schoonmaken, een noodzakelijk
  en essentieel
  onderdeel vormt
  , en niet slechts een klein en louter bijkomstig onderdeel
  .

Digitale arbeidsplatformen verschillen in die zin van andere onlineplatformen dat zij werk organiseren dat personen eenmalig of herhaaldelijk op verzoek van de afnemer van een door het platform verleende dienst verrichten. Bij de organisatie van werk dat door personen wordt verricht, moet op zijn minst een belangrijke rol worden voorbehouden voor het afstemmen van de vraag naar de dienst op het arbeidsaanbod van een persoon die een contractuele verhouding heeft met het digitale arbeidsplatform en beschikbaar is om een specifieke taak uit te voeren, en kunnen ook andere activiteiten worden inbegrepen, zoals de verwerking van betalingen. Onlineplatformen die het werk dat door personen wordt verricht niet organiseren, maar die alleen de middelen verschaffen waarmee aanbieders van diensten de eindgebruiker kunnen bereiken, bijvoorbeeld door aanbiedingen of verzoeken om diensten te adverteren of door beschikbare aanbieders van diensten in een specifiek gebied te groeperen en zichtbaarheid te geven, zonder verdere betrokkenheid, mogen niet als digitale arbeidsplatformen worden beschouwd. De definitie van digitale arbeidsplatformen mag geen aanbieders omvatten van diensten waarvan het hoofddoel is activa te exploiteren of te delen, zoals kortetermijnverhuur van woonruimte. De definitie
  is van toepassing op
  aanbieders van diensten voor wie de organisatie van het door de persoon verrichte werk, zoals personen- of goederenvervoer of schoonmaken, een noodzakelijk en essentieel onderdeel vormt.
  Ook nevendiensten die worden verleend in het kader van een dienst die in de eerste plaats tot doel heeft activa te exploiteren of te delen en waarvoor de organisatie van door individuen verrichte werkzaamheden is vereist, vallen onder deze definitie wanneer zij noodzakelijk en essentieel zijn en via het platform worden besteld.

Motivering

Doel van dit wijzigingsvoorstel is ervoor te zorgen dat noodzakelijke en essentiële nevendiensten die onderdeel zijn van door individuen verrichte werkzaamheden, tot het toepassingsgebied van de richtlijn kunnen worden gerekend wanneer zij via een platform worden besteld.

Wijzigingsvoorstel 4

Overweging 23

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Het waarborgen van een correcte bepaling van de arbeidsstatus mag geen belemmering vormen voor de verbetering van de arbeidsvoorwaarden van echte zelfstandigen die platformwerk verrichten. Wanneer een digitaal arbeidsplatform — louter op vrijwillige basis of met instemming van de betrokkenen — besluit om sociale bescherming, ongevallenverzekering of andere vormen van verzekering, opleidingsmaatregelen of soortgelijke uitkeringen te betalen aan zelfstandigen die via dat platform werken, mogen die uitkeringen als zodanig niet worden beschouwd als bepalende elementen die wijzen op het bestaan van een arbeidsverhouding. | Het waarborgen van een correcte bepaling van de arbeidsstatus mag geen belemmering vormen voor de verbetering van de arbeidsvoorwaarden van echte zelfstandigen die platformwerk verrichten. Wanneer een digitaal arbeidsplatform — louter op vrijwillige basis of met instemming van de betrokkenen — besluit om sociale bescherming, ongevallenverzekering of andere vormen van verzekering, opleidingsmaatregelen of soortgelijke uitkeringen te betalen aan zelfstandigen die via dat platform werken, mogen die uitkeringen als zodanig niet
  automatisch
  worden beschouwd als bepalende elementen die wijzen op het bestaan van een arbeidsverhouding
  onverminderd de in artikel 4 betreffende het wettelijk vermoeden genoemde gronden
  . |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Het waarborgen van een correcte bepaling van de arbeidsstatus mag geen belemmering vormen voor de verbetering van de arbeidsvoorwaarden van echte zelfstandigen die platformwerk verrichten. Wanneer een digitaal arbeidsplatform — louter op vrijwillige basis of met instemming van de betrokkenen — besluit om sociale bescherming, ongevallenverzekering of andere vormen van verzekering, opleidingsmaatregelen of soortgelijke uitkeringen te betalen aan zelfstandigen die via dat platform werken, mogen die uitkeringen als zodanig niet worden beschouwd als bepalende elementen die wijzen op het bestaan van een arbeidsverhouding.

Het waarborgen van een correcte bepaling van de arbeidsstatus mag geen belemmering vormen voor de verbetering van de arbeidsvoorwaarden van echte zelfstandigen die platformwerk verrichten. Wanneer een digitaal arbeidsplatform — louter op vrijwillige basis of met instemming van de betrokkenen — besluit om sociale bescherming, ongevallenverzekering of andere vormen van verzekering, opleidingsmaatregelen of soortgelijke uitkeringen te betalen aan zelfstandigen die via dat platform werken, mogen die uitkeringen als zodanig niet
  automatisch
  worden beschouwd als bepalende elementen die wijzen op het bestaan van een arbeidsverhouding
  onverminderd de in artikel 4 betreffende het wettelijk vermoeden genoemde gronden
  .

Motivering

Hoewel de vrijwillige verbetering van de arbeidsvoorwaarden van zelfstandigen door platforms is toe te juichen, mag dit niet worden gebruikt om het wettelijke vermoeden te omzeilen of opnieuw een vorm van ondergeschiktheid tot stand te brengen. Indien deze vrijwillige verbeteringen worden toegevoegd aan de opsomming in artikel 4 betreffende het wettelijk vermoeden, moeten zij kunnen worden gebruikt om het bestaan van een arbeidsverhouding aan te tonen.

Wijzigingsvoorstel 5

Overweging 25

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De richtlijn moet criteria bevatten die erop wijzen dat een digitaal arbeidsplatform zeggenschap heeft over de uitvoering van werk, om het wettelijk vermoeden in de praktijk om te zetten en de handhaving van de rechten van werknemers te vergemakkelijken. Die criteria moeten worden geïnspireerd op de jurisprudentie van de Unie en de lidstaten en moeten rekening houden met nationale concepten van de arbeidsverhouding. De criteria moeten concrete elementen bevatten waaruit blijkt dat het digitale arbeidsplatform bijvoorbeeld in de praktijk de arbeidsvoorwaarden of de vergoeding of beide vastlegt en niet alleen aanbeveelt, instructies geeft over de wijze waarop het werk moet worden uitgevoerd of verhindert dat de persoon die platformwerk verricht zakelijke contacten met potentiële klanten ontwikkelt. Voor een doeltreffende toepassing van het wettelijk vermoeden in de praktijk moet steeds aan
  twee criteria
  worden voldaan. Tegelijkertijd moeten de criteria situaties uitsluiten waarin de personen die platformwerk verrichten echte zelfstandigen zijn. Echte zelfstandigen zijn ten opzichte van hun klanten zelf verantwoordelijk voor de wijze waarop zij hun werk uitvoeren en voor de kwaliteit van hun output. De vrijheid om zelf de arbeidstijd of perioden van afwezigheid te bepalen, taken te weigeren, onderaannemers of vervangers in te schakelen of werk voor derden te laten uitvoeren, is kenmerkend voor echte zelfstandige arbeid. Daarom moet de feitelijke beperking van dergelijke manoeuvreerruimte door een aantal voorwaarden of door middel van een sanctieregeling ook worden beschouwd als een element van zeggenschap over de uitvoering van het werk. Een nauwlettend toezicht op de uitvoering van het werk of een grondige verificatie van de kwaliteit van de resultaten van dat werk — onder meer met behulp van elektronische middelen — die niet louter bestaan in het gebruik van beoordelingen of ratings door de afnemers van de dienst, moeten daarom worden beschouwd als een element van zeggenschap over de uitvoering van het werk. Tegelijkertijd moeten digitale arbeidsplatformen hun technische interfaces zodanig kunnen ontwerpen dat een goede consumentenervaring wordt gewaarborgd. Maatregelen of voorschriften die wettelijk verplicht zijn of die noodzakelijk zijn om de gezondheid en veiligheid van de afnemer van de dienst te waarborgen, mogen niet worden opgevat als zeggenschap over de uitvoering van werk. | De richtlijn moet criteria bevatten die erop wijzen dat een digitaal arbeidsplatform zeggenschap heeft over de uitvoering van werk, om het wettelijk vermoeden in de praktijk om te zetten en de handhaving van de rechten van werknemers te vergemakkelijken. Die criteria moeten worden geïnspireerd op de jurisprudentie van de Unie en de lidstaten en moeten rekening houden met nationale concepten van de arbeidsverhouding. De criteria moeten concrete elementen bevatten waaruit blijkt dat het digitale arbeidsplatform bijvoorbeeld in de praktijk de arbeidsvoorwaarden of de vergoeding of beide vastlegt en niet alleen aanbeveelt, instructies geeft over de wijze waarop het werk moet worden uitgevoerd of verhindert dat de persoon die platformwerk verricht zakelijke contacten met potentiële klanten ontwikkelt. Voor een doeltreffende toepassing van het wettelijk vermoeden in de praktijk moet steeds aan
  één criterium
  worden voldaan.
  Deze lijst van criteria kan worden aangevuld met andere praktijken waaruit volgens de nationale wetgeving, jurisprudentie of praktijk blijkt dat er controle wordt uitgeoefend op de uitvoering van werk.
  Tegelijkertijd moeten de criteria situaties uitsluiten waarin de personen die platformwerk verrichten echte zelfstandigen zijn. Echte zelfstandigen zijn ten opzichte van hun klanten zelf verantwoordelijk voor de wijze waarop zij hun werk uitvoeren en voor de kwaliteit van hun output. De vrijheid om zelf de arbeidstijd of perioden van afwezigheid te bepalen, taken te weigeren, onderaannemers of vervangers in te schakelen of werk voor derden te laten uitvoeren, is kenmerkend voor echte zelfstandige arbeid. Daarom moet de feitelijke beperking van dergelijke manoeuvreerruimte door een aantal voorwaarden of door middel van een sanctieregeling ook worden beschouwd als een element van zeggenschap over de uitvoering van het werk. Een nauwlettend toezicht op de uitvoering van het werk of een grondige verificatie van de kwaliteit van de resultaten van dat werk — onder meer met behulp van elektronische middelen — die niet louter bestaan in het gebruik van beoordelingen of ratings door de afnemers van de dienst, moeten daarom worden beschouwd als een element van zeggenschap over de uitvoering van het werk. Tegelijkertijd moeten digitale arbeidsplatformen hun technische interfaces zodanig kunnen ontwerpen dat een goede consumentenervaring wordt gewaarborgd. Maatregelen of voorschriften die wettelijk verplicht zijn of die noodzakelijk zijn om de gezondheid en veiligheid van de afnemer van de dienst te waarborgen, mogen niet worden opgevat als zeggenschap over de uitvoering van werk. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De richtlijn moet criteria bevatten die erop wijzen dat een digitaal arbeidsplatform zeggenschap heeft over de uitvoering van werk, om het wettelijk vermoeden in de praktijk om te zetten en de handhaving van de rechten van werknemers te vergemakkelijken. Die criteria moeten worden geïnspireerd op de jurisprudentie van de Unie en de lidstaten en moeten rekening houden met nationale concepten van de arbeidsverhouding. De criteria moeten concrete elementen bevatten waaruit blijkt dat het digitale arbeidsplatform bijvoorbeeld in de praktijk de arbeidsvoorwaarden of de vergoeding of beide vastlegt en niet alleen aanbeveelt, instructies geeft over de wijze waarop het werk moet worden uitgevoerd of verhindert dat de persoon die platformwerk verricht zakelijke contacten met potentiële klanten ontwikkelt. Voor een doeltreffende toepassing van het wettelijk vermoeden in de praktijk moet steeds aan
  twee criteria
  worden voldaan. Tegelijkertijd moeten de criteria situaties uitsluiten waarin de personen die platformwerk verrichten echte zelfstandigen zijn. Echte zelfstandigen zijn ten opzichte van hun klanten zelf verantwoordelijk voor de wijze waarop zij hun werk uitvoeren en voor de kwaliteit van hun output. De vrijheid om zelf de arbeidstijd of perioden van afwezigheid te bepalen, taken te weigeren, onderaannemers of vervangers in te schakelen of werk voor derden te laten uitvoeren, is kenmerkend voor echte zelfstandige arbeid. Daarom moet de feitelijke beperking van dergelijke manoeuvreerruimte door een aantal voorwaarden of door middel van een sanctieregeling ook worden beschouwd als een element van zeggenschap over de uitvoering van het werk. Een nauwlettend toezicht op de uitvoering van het werk of een grondige verificatie van de kwaliteit van de resultaten van dat werk — onder meer met behulp van elektronische middelen — die niet louter bestaan in het gebruik van beoordelingen of ratings door de afnemers van de dienst, moeten daarom worden beschouwd als een element van zeggenschap over de uitvoering van het werk. Tegelijkertijd moeten digitale arbeidsplatformen hun technische interfaces zodanig kunnen ontwerpen dat een goede consumentenervaring wordt gewaarborgd. Maatregelen of voorschriften die wettelijk verplicht zijn of die noodzakelijk zijn om de gezondheid en veiligheid van de afnemer van de dienst te waarborgen, mogen niet worden opgevat als zeggenschap over de uitvoering van werk.

De richtlijn moet criteria bevatten die erop wijzen dat een digitaal arbeidsplatform zeggenschap heeft over de uitvoering van werk, om het wettelijk vermoeden in de praktijk om te zetten en de handhaving van de rechten van werknemers te vergemakkelijken. Die criteria moeten worden geïnspireerd op de jurisprudentie van de Unie en de lidstaten en moeten rekening houden met nationale concepten van de arbeidsverhouding. De criteria moeten concrete elementen bevatten waaruit blijkt dat het digitale arbeidsplatform bijvoorbeeld in de praktijk de arbeidsvoorwaarden of de vergoeding of beide vastlegt en niet alleen aanbeveelt, instructies geeft over de wijze waarop het werk moet worden uitgevoerd of verhindert dat de persoon die platformwerk verricht zakelijke contacten met potentiële klanten ontwikkelt. Voor een doeltreffende toepassing van het wettelijk vermoeden in de praktijk moet steeds aan
  één criterium
  worden voldaan.
  Deze lijst van criteria kan worden aangevuld met andere praktijken waaruit volgens de nationale wetgeving, jurisprudentie of praktijk blijkt dat er controle wordt uitgeoefend op de uitvoering van werk.
  Tegelijkertijd moeten de criteria situaties uitsluiten waarin de personen die platformwerk verrichten echte zelfstandigen zijn. Echte zelfstandigen zijn ten opzichte van hun klanten zelf verantwoordelijk voor de wijze waarop zij hun werk uitvoeren en voor de kwaliteit van hun output. De vrijheid om zelf de arbeidstijd of perioden van afwezigheid te bepalen, taken te weigeren, onderaannemers of vervangers in te schakelen of werk voor derden te laten uitvoeren, is kenmerkend voor echte zelfstandige arbeid. Daarom moet de feitelijke beperking van dergelijke manoeuvreerruimte door een aantal voorwaarden of door middel van een sanctieregeling ook worden beschouwd als een element van zeggenschap over de uitvoering van het werk. Een nauwlettend toezicht op de uitvoering van het werk of een grondige verificatie van de kwaliteit van de resultaten van dat werk — onder meer met behulp van elektronische middelen — die niet louter bestaan in het gebruik van beoordelingen of ratings door de afnemers van de dienst, moeten daarom worden beschouwd als een element van zeggenschap over de uitvoering van het werk. Tegelijkertijd moeten digitale arbeidsplatformen hun technische interfaces zodanig kunnen ontwerpen dat een goede consumentenervaring wordt gewaarborgd. Maatregelen of voorschriften die wettelijk verplicht zijn of die noodzakelijk zijn om de gezondheid en veiligheid van de afnemer van de dienst te waarborgen, mogen niet worden opgevat als zeggenschap over de uitvoering van werk.

Motivering

Wanneer digitale arbeidsplatformen zeggenschap hebben over bepaalde elementen van de uitvoering van het werk, treden zij op als werkgevers in een arbeidsverhouding. Een wettelijke gezagsverhouding, d.i. leiding en zeggenschap, is een essentieel element van de definitie van een arbeidsverhouding in de lidstaten en in de jurisprudentie van het Hof van Justitie.

De in de richtlijn genoemde criteria kenmerken elk een element van leiding en zeggenschap; slechts één ervan moet voldoende zijn om zich op het vermoeden van werkgeverschap te kunnen beroepen, dat de werknemer of werkgever zo nodig nog kan betwisten. Tegelijkertijd is de lijst van criteria niet uitputtend.

Wijzigingsvoorstel 6

Overweging 32

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Digitale arbeidsplatformen moeten worden onderworpen aan transparantieverplichtingen met betrekking tot systemen voor automatische monitoring en besluitvorming die worden gebruikt voor de monitoring van, het toezicht op of de evaluatie van de uitvoering van werk met behulp van elektronische middelen, en systemen voor automatische besluitvorming die worden gebruikt om besluiten te nemen of te ondersteunen die aanzienlijke gevolgen hebben voor de arbeidsvoorwaarden, met name de toegang tot werkopdrachten van personen die platformwerk verrichten, hun inkomsten, hun veiligheid en gezondheid op het werk, hun arbeidstijd, hun promotie en hun contractuele status, met inbegrip van de beperking, schorsing of afsluiting van hun account. Naast het bepaalde in Verordening (EU) 2016/679 moet over dergelijke systemen ook informatie worden verstrekt wanneer besluiten niet uitsluitend op geautomatiseerde verwerking zijn gebaseerd, maar door geautomatiseerde systemen worden ondersteund. Ook moet worden gespecificeerd wat voor soort informatie moet worden verstrekt aan personen die platformwerk verrichten met betrekking tot dergelijke geautomatiseerde systemen, en in welke vorm en wanneer deze informatie moet worden verstrekt. De verplichting van de verwerkingsverantwoordelijke uit hoofde van de artikelen 13, 14 en 15 van Verordening (EU) 2016/679 om de betrokkene bepaalde informatie te verstrekken in verband met de verwerking van persoonsgegevens van de betrokkene en toegang te geven tot die gegevens, moet van toepassing blijven in het kader van platformwerk. Om hen in staat te stellen hun taken te vervullen, moet ook aan vertegenwoordigers van personen die platformwerk verrichten en aan nationale arbeidsautoriteiten die daarom verzoeken, informatie over systemen voor automatische monitoring en besluitvorming worden verstrekt. | Digitale arbeidsplatformen moeten worden onderworpen aan transparantieverplichtingen met betrekking tot systemen voor automatische monitoring en besluitvorming die worden gebruikt voor de monitoring van, het toezicht op of de evaluatie van de uitvoering van werk met behulp van elektronische middelen, en systemen voor automatische besluitvorming die worden gebruikt om besluiten te nemen of te ondersteunen die aanzienlijke gevolgen hebben voor de arbeidsvoorwaarden, met name de toegang tot werkopdrachten van personen die platformwerk verrichten, hun inkomsten, hun veiligheid en gezondheid op het werk, hun arbeidstijd, hun promotie en hun contractuele status, met inbegrip van de beperking, schorsing of afsluiting van hun account. Naast het bepaalde in Verordening (EU) 2016/679 moet over dergelijke systemen ook informatie worden verstrekt wanneer besluiten niet uitsluitend op geautomatiseerde verwerking zijn gebaseerd, maar door geautomatiseerde systemen worden ondersteund. Ook moet worden gespecificeerd wat voor soort informatie moet worden verstrekt aan personen die platformwerk verrichten met betrekking tot dergelijke geautomatiseerde systemen, en in welke vorm en wanneer deze informatie moet worden verstrekt. De verplichting van de verwerkingsverantwoordelijke uit hoofde van de artikelen 13, 14 en 15 van Verordening (EU) 2016/679 om de betrokkene bepaalde informatie te verstrekken in verband met de verwerking van persoonsgegevens van de betrokkene en toegang te geven tot die gegevens, moet van toepassing blijven in het kader van platformwerk. Om hen in staat te stellen hun taken te vervullen, moet ook aan
  vakbonden,
  vertegenwoordigers van personen die platformwerk verrichten en aan nationale
  en regionale
  arbeidsautoriteiten die daarom verzoeken, informatie over systemen voor automatische monitoring en besluitvorming worden verstrekt. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Digitale arbeidsplatformen moeten worden onderworpen aan transparantieverplichtingen met betrekking tot systemen voor automatische monitoring en besluitvorming die worden gebruikt voor de monitoring van, het toezicht op of de evaluatie van de uitvoering van werk met behulp van elektronische middelen, en systemen voor automatische besluitvorming die worden gebruikt om besluiten te nemen of te ondersteunen die aanzienlijke gevolgen hebben voor de arbeidsvoorwaarden, met name de toegang tot werkopdrachten van personen die platformwerk verrichten, hun inkomsten, hun veiligheid en gezondheid op het werk, hun arbeidstijd, hun promotie en hun contractuele status, met inbegrip van de beperking, schorsing of afsluiting van hun account. Naast het bepaalde in Verordening (EU) 2016/679 moet over dergelijke systemen ook informatie worden verstrekt wanneer besluiten niet uitsluitend op geautomatiseerde verwerking zijn gebaseerd, maar door geautomatiseerde systemen worden ondersteund. Ook moet worden gespecificeerd wat voor soort informatie moet worden verstrekt aan personen die platformwerk verrichten met betrekking tot dergelijke geautomatiseerde systemen, en in welke vorm en wanneer deze informatie moet worden verstrekt. De verplichting van de verwerkingsverantwoordelijke uit hoofde van de artikelen 13, 14 en 15 van Verordening (EU) 2016/679 om de betrokkene bepaalde informatie te verstrekken in verband met de verwerking van persoonsgegevens van de betrokkene en toegang te geven tot die gegevens, moet van toepassing blijven in het kader van platformwerk. Om hen in staat te stellen hun taken te vervullen, moet ook aan vertegenwoordigers van personen die platformwerk verrichten en aan nationale arbeidsautoriteiten die daarom verzoeken, informatie over systemen voor automatische monitoring en besluitvorming worden verstrekt.

Digitale arbeidsplatformen moeten worden onderworpen aan transparantieverplichtingen met betrekking tot systemen voor automatische monitoring en besluitvorming die worden gebruikt voor de monitoring van, het toezicht op of de evaluatie van de uitvoering van werk met behulp van elektronische middelen, en systemen voor automatische besluitvorming die worden gebruikt om besluiten te nemen of te ondersteunen die aanzienlijke gevolgen hebben voor de arbeidsvoorwaarden, met name de toegang tot werkopdrachten van personen die platformwerk verrichten, hun inkomsten, hun veiligheid en gezondheid op het werk, hun arbeidstijd, hun promotie en hun contractuele status, met inbegrip van de beperking, schorsing of afsluiting van hun account. Naast het bepaalde in Verordening (EU) 2016/679 moet over dergelijke systemen ook informatie worden verstrekt wanneer besluiten niet uitsluitend op geautomatiseerde verwerking zijn gebaseerd, maar door geautomatiseerde systemen worden ondersteund. Ook moet worden gespecificeerd wat voor soort informatie moet worden verstrekt aan personen die platformwerk verrichten met betrekking tot dergelijke geautomatiseerde systemen, en in welke vorm en wanneer deze informatie moet worden verstrekt. De verplichting van de verwerkingsverantwoordelijke uit hoofde van de artikelen 13, 14 en 15 van Verordening (EU) 2016/679 om de betrokkene bepaalde informatie te verstrekken in verband met de verwerking van persoonsgegevens van de betrokkene en toegang te geven tot die gegevens, moet van toepassing blijven in het kader van platformwerk. Om hen in staat te stellen hun taken te vervullen, moet ook aan
  vakbonden,
  vertegenwoordigers van personen die platformwerk verrichten en aan nationale
  en regionale
  arbeidsautoriteiten die daarom verzoeken, informatie over systemen voor automatische monitoring en besluitvorming worden verstrekt.

Motivering

Vakbonden spelen een sleutelrol in de bescherming van de rechten van werknemers en moeten daarom expliciet worden genoemd in de richtlijn. Ook arbeidsautoriteiten zijn noodzakelijk en essentieel om ervoor te zorgen dat de arbeids- en socialezekerheidsvoorschriften worden nageleefd en de arbeidsomstandigheden worden verbeterd.

Wijzigingsvoorstel 7

Overweging 33

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Digitale arbeidsplatformen
  mogen niet
  worden verplicht om de gedetailleerde werking van hun systemen voor automatische monitoring en besluitvorming,
  met inbegrip van
  algoritmen,
  of
  andere gedetailleerde gegevens die commerciële geheimen bevatten of door intellectuele-eigendomsrechten worden beschermd, openbaar te maken. | Digitale arbeidsplatformen
  zouden moeten
  worden verplicht om de gedetailleerde werking van hun systemen voor automatische monitoring en besluitvorming,
  alsook de
  algoritmen,
  met betrekking tot arbeidsomstandigheden openbaar te maken. Ze mogen echter niet worden verplicht om
  andere gedetailleerde gegevens die commerciële geheimen bevatten of door intellectuele-eigendomsrechten worden beschermd, openbaar te maken. |
| Die overwegingen mogen er echter niet toe leiden dat betrokkenen alle door deze richtlijn vereiste informatie wordt onthouden. | Die
  laatste
  overwegingen mogen er echter niet toe leiden dat betrokkenen alle door deze richtlijn vereiste informatie wordt onthouden. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Digitale arbeidsplatformen
  mogen niet
  worden verplicht om de gedetailleerde werking van hun systemen voor automatische monitoring en besluitvorming,
  met inbegrip van
  algoritmen,
  of
  andere gedetailleerde gegevens die commerciële geheimen bevatten of door intellectuele-eigendomsrechten worden beschermd, openbaar te maken.

Digitale arbeidsplatformen
  zouden moeten
  worden verplicht om de gedetailleerde werking van hun systemen voor automatische monitoring en besluitvorming,
  alsook de
  algoritmen,
  met betrekking tot arbeidsomstandigheden openbaar te maken. Ze mogen echter niet worden verplicht om
  andere gedetailleerde gegevens die commerciële geheimen bevatten of door intellectuele-eigendomsrechten worden beschermd, openbaar te maken.

Die overwegingen mogen er echter niet toe leiden dat betrokkenen alle door deze richtlijn vereiste informatie wordt onthouden.

Die
  laatste
  overwegingen mogen er echter niet toe leiden dat betrokkenen alle door deze richtlijn vereiste informatie wordt onthouden.

Motivering

Er kan geen beroep worden gedaan op het bedrijfsgeheim of op intellectuele-eigendomsrechten om de correcte uitvoering van deze richtlijn te verhinderen of bepaalde bepalingen, met name de bepalingen van hoofdstuk III over algoritmisch beheer en hoofdstuk IV over transparantie inzake platformwerk, te omzeilen.

Wijzigingsvoorstel 8

Hoofdstuk I — Algemene bepalingen, Artikel 1 — Onderwerp en toepassingsgebied, lid 2

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Deze richtlijn stelt minimumrechten vast die van toepassing zijn op elke persoon die in de Unie platformwerk verricht en die een arbeidsovereenkomst heeft of in een arbeidsverhouding staat of, op basis van een feitelijke beoordeling kan worden geacht een arbeidsovereenkomst te hebben of in een arbeidsverhouding te staan, in de zin van de in de lidstaten geldende wetgeving, collectieve overeenkomsten of praktijken, rekening houdend met de jurisprudentie van het Hof van Justitie. | Deze richtlijn stelt minimumrechten vast die van toepassing zijn op elke persoon die in de Unie platformwerk verricht en die een arbeidsovereenkomst heeft of in een arbeidsverhouding staat of, op basis van een feitelijke beoordeling kan worden geacht een arbeidsovereenkomst te hebben of in een arbeidsverhouding te staan, in de zin van de in de lidstaten geldende wetgeving, collectieve overeenkomsten of praktijken, rekening houdend met de jurisprudentie van het Hof van Justitie. |
| Overeenkomstig artikel 10 gelden de in deze richtlijn vastgestelde rechten met betrekking tot de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens in het kader van algoritmisch beheer ook voor elke persoon die in de Unie platformwerk verricht
  en geen arbeidsovereenkomst heeft of niet in een arbeidsverhouding staat
  . | Overeenkomstig artikel 10 gelden de in deze richtlijn vastgestelde rechten met betrekking tot de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens in het kader van algoritmisch beheer ook voor elke persoon die in de Unie platformwerk verricht
  als daadwerkelijke zelfstandige
  . |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Deze richtlijn stelt minimumrechten vast die van toepassing zijn op elke persoon die in de Unie platformwerk verricht en die een arbeidsovereenkomst heeft of in een arbeidsverhouding staat of, op basis van een feitelijke beoordeling kan worden geacht een arbeidsovereenkomst te hebben of in een arbeidsverhouding te staan, in de zin van de in de lidstaten geldende wetgeving, collectieve overeenkomsten of praktijken, rekening houdend met de jurisprudentie van het Hof van Justitie.

Deze richtlijn stelt minimumrechten vast die van toepassing zijn op elke persoon die in de Unie platformwerk verricht en die een arbeidsovereenkomst heeft of in een arbeidsverhouding staat of, op basis van een feitelijke beoordeling kan worden geacht een arbeidsovereenkomst te hebben of in een arbeidsverhouding te staan, in de zin van de in de lidstaten geldende wetgeving, collectieve overeenkomsten of praktijken, rekening houdend met de jurisprudentie van het Hof van Justitie.

Overeenkomstig artikel 10 gelden de in deze richtlijn vastgestelde rechten met betrekking tot de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens in het kader van algoritmisch beheer ook voor elke persoon die in de Unie platformwerk verricht
  en geen arbeidsovereenkomst heeft of niet in een arbeidsverhouding staat
  .

Overeenkomstig artikel 10 gelden de in deze richtlijn vastgestelde rechten met betrekking tot de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens in het kader van algoritmisch beheer ook voor elke persoon die in de Unie platformwerk verricht
  als daadwerkelijke zelfstandige
  .

Motivering

Een van de doelstellingen van de richtlijn is ervoor te zorgen dat de status van werknemers (“zelfstandige” of “werknemer in loondienst”) correct wordt vastgesteld.

Wijzigingsvoorstel 9

Hoofdstuk I, Artikel 2 — Definities, lid 1, punt 5)

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| “vertegenwoordigers”: de werknemers
  organisaties of -
  vertegenwoordigers, of beide, waarin het nationale recht of de nationale praktijken voorzien; | “vertegenwoordigers”: de
  vakbonden of
  werknemersvertegenwoordigers, of beide, waarin het nationale recht of de nationale praktijken voorzien; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

“vertegenwoordigers”: de werknemers
  organisaties of -
  vertegenwoordigers, of beide, waarin het nationale recht of de nationale praktijken voorzien;

“vertegenwoordigers”: de
  vakbonden of
  werknemersvertegenwoordigers, of beide, waarin het nationale recht of de nationale praktijken voorzien;

Motivering

Vakbonden spelen een sleutelrol in de bescherming van de rechten van werknemers en moeten daarom expliciet worden genoemd in de richtlijn.

Wijzigingsvoorstel 10

Hoofdstuk I, Artikel 2 — Definities, lid 2

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De definitie van digitale arbeidsplatformen van lid 1, punt 1), omvat geen aanbieders van diensten waarvan het hoofddoel is activa te exploiteren of te delen. Deze definitie
  moet beperkt blijven tot
  aanbieders van diensten voor wie de organisatie van het door de persoon verrichte werk
  niet slechts een klein en louter bijkomstig
  onderdeel vormt. | De definitie van digitale arbeidsplatformen van lid 1, punt 1), omvat geen aanbieders van diensten waarvan het hoofddoel is activa te exploiteren of te delen. De definitie
  is van toepassing op
  aanbieders van diensten
  , inclusief nevendiensten,
  voor wie de organisatie van het door de persoon verrichte werk
  een noodzakelijk en essentieel
  onderdeel vormt. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De definitie van digitale arbeidsplatformen van lid 1, punt 1), omvat geen aanbieders van diensten waarvan het hoofddoel is activa te exploiteren of te delen. Deze definitie
  moet beperkt blijven tot
  aanbieders van diensten voor wie de organisatie van het door de persoon verrichte werk
  niet slechts een klein en louter bijkomstig
  onderdeel vormt.

De definitie van digitale arbeidsplatformen van lid 1, punt 1), omvat geen aanbieders van diensten waarvan het hoofddoel is activa te exploiteren of te delen. De definitie
  is van toepassing op
  aanbieders van diensten
  , inclusief nevendiensten,
  voor wie de organisatie van het door de persoon verrichte werk
  een noodzakelijk en essentieel
  onderdeel vormt.

Motivering

Doel van dit wijzigingsvoorstel is te zorgen voor samenhang met overweging 18 en te waarborgen dat noodzakelijke en essentiële nevendiensten die onderdeel zijn van door individuen verrichte werkzaamheden, tot het toepassingsgebied van de richtlijn kunnen worden gerekend wanneer zij via een platform worden besteld.

Wijzigingsvoorstel 11

Hoofdstuk II, Artikel 4 — Wettelijk vermoeden, lid 1

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Er is een wettelijk vermoeden dat de contractuele verhouding tussen een digitaal arbeidsplatform dat zeggenschap heeft over de uitvoering van werk in de zin van lid 2 en een persoon die platformwerk verricht via dat platform, een arbeidsverhouding is. Daartoe stellen de lidstaten een kader van maatregelen vast, in overeenstemming met hun nationale wettelijke en gerechtelijke systemen. | Er is een wettelijk vermoeden dat de contractuele verhouding tussen een digitaal arbeidsplatform dat zeggenschap heeft over de uitvoering van werk in de zin van lid 2 en een persoon die platformwerk verricht via dat platform, een arbeidsverhouding is. Daartoe stellen de lidstaten een kader van maatregelen vast, in overeenstemming met hun nationale wettelijke en gerechtelijke systemen. |
| Het wettelijk vermoeden geldt in alle desbetreffende administratieve en gerechtelijke procedures. De bevoegde autoriteiten die de naleving of handhaving van de toepasselijke wetgeving controleren, moeten zich op dat vermoeden
  kunnen
  beroepen. | Het wettelijk vermoeden geldt in alle desbetreffende administratieve en gerechtelijke procedures. De bevoegde autoriteiten die de naleving van de toepasselijke wetgeving controleren of handhaven, moeten zich op dat vermoeden beroepen
  , terwijl de contractuele verhouding op nationaal niveau wordt beoordeeld en vastgesteld
  . |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Er is een wettelijk vermoeden dat de contractuele verhouding tussen een digitaal arbeidsplatform dat zeggenschap heeft over de uitvoering van werk in de zin van lid 2 en een persoon die platformwerk verricht via dat platform, een arbeidsverhouding is. Daartoe stellen de lidstaten een kader van maatregelen vast, in overeenstemming met hun nationale wettelijke en gerechtelijke systemen.

Er is een wettelijk vermoeden dat de contractuele verhouding tussen een digitaal arbeidsplatform dat zeggenschap heeft over de uitvoering van werk in de zin van lid 2 en een persoon die platformwerk verricht via dat platform, een arbeidsverhouding is. Daartoe stellen de lidstaten een kader van maatregelen vast, in overeenstemming met hun nationale wettelijke en gerechtelijke systemen.

Het wettelijk vermoeden geldt in alle desbetreffende administratieve en gerechtelijke procedures. De bevoegde autoriteiten die de naleving of handhaving van de toepasselijke wetgeving controleren, moeten zich op dat vermoeden
  kunnen
  beroepen.

Het wettelijk vermoeden geldt in alle desbetreffende administratieve en gerechtelijke procedures. De bevoegde autoriteiten die de naleving van de toepasselijke wetgeving controleren of handhaven, moeten zich op dat vermoeden beroepen
  , terwijl de contractuele verhouding op nationaal niveau wordt beoordeeld en vastgesteld
  .

Motivering

De lidstaten zijn weliswaar uiteindelijk verantwoordelijk voor de beoordeling en vaststelling van een contractuele verhouding en hebben de mogelijkheid om, in overeenstemming met hun nationale wettelijke en gerechtelijke systemen, een kader van maatregelen vast te stellen om de richtlijn ten uitvoer te leggen, maar een beroep op het wettelijk vermoeden is niet optioneel. Het is juist op basis van dit vermoeden dat de contractuele relatie tussen een digitaal arbeidsplatform en een persoon die via dat platform arbeid verricht, kan worden beoordeeld en vastgesteld, wat een van de hoofddoelen van de richtlijn is.

Wijzigingsvoorstel 12

Hoofdstuk II, Artikel 4 — Wettelijk vermoeden, lid 2

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Er is “zeggenschap over de uitvoering van werk” in de zin van lid 1 wanneer aan ten minste
  twee
  van de volgende criteria is voldaan: | Er is “zeggenschap over de uitvoering van werk” in de zin van lid 1 wanneer aan ten minste
  een
  van de volgende criteria is voldaan: |
| a) | het niveau van de vergoeding wordt daadwerkelijk bepaald of er worden bovengrenzen vastgesteld; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Er is “zeggenschap over de uitvoering van werk” in de zin van lid 1 wanneer aan ten minste
  twee
  van de volgende criteria is voldaan:

Er is “zeggenschap over de uitvoering van werk” in de zin van lid 1 wanneer aan ten minste
  een
  van de volgende criteria is voldaan:

a)

het niveau van de vergoeding wordt daadwerkelijk bepaald of er worden bovengrenzen vastgesteld;

| a) | het niveau van de vergoeding
  of de prijs van een dienst
  wordt daadwerkelijk bepaald of er worden bovengrenzen vastgesteld; |
| --- | --- |

a)

het niveau van de vergoeding
  of de prijs van een dienst
  wordt daadwerkelijk bepaald of er worden bovengrenzen vastgesteld;

| b) | de persoon die platformwerk verricht, wordt verplicht specifieke bindende regels in acht te nemen met betrekking tot het uiterlijk, het gedrag ten aanzien van de afnemer van de dienst of de uitvoering van het werk; |
| --- | --- |

b)

de persoon die platformwerk verricht, wordt verplicht specifieke bindende regels in acht te nemen met betrekking tot het uiterlijk, het gedrag ten aanzien van de afnemer van de dienst of de uitvoering van het werk;

| b) | de persoon die platformwerk verricht, wordt verplicht specifieke bindende regels in acht te nemen met betrekking tot het uiterlijk, het gedrag ten aanzien van de afnemer van de dienst of de uitvoering van het werk; |
| --- | --- |

b)

de persoon die platformwerk verricht, wordt verplicht specifieke bindende regels in acht te nemen met betrekking tot het uiterlijk, het gedrag ten aanzien van de afnemer van de dienst of de uitvoering van het werk;

| c) | er wordt toezicht gehouden op de uitvoering van het werk of de kwaliteit van de resultaten van het werk wordt geverifieerd, ook met behulp van elektronische middelen; |
| --- | --- |

c)

er wordt toezicht gehouden op de uitvoering van het werk of de kwaliteit van de resultaten van het werk wordt geverifieerd, ook met behulp van elektronische middelen;

| c) | er wordt toezicht gehouden op de uitvoering van het werk of de kwaliteit van de resultaten van het werk wordt geverifieerd, ook met behulp van elektronische middelen; |
| --- | --- |

c)

er wordt toezicht gehouden op de uitvoering van het werk of de kwaliteit van de resultaten van het werk wordt geverifieerd, ook met behulp van elektronische middelen;

| d) | de vrijheid om het werk te organiseren wordt daadwerkelijk beperkt — onder meer door sancties —, met name de vrijheid om zelf de arbeidstijd of perioden van afwezigheid te kiezen, om taken te aanvaarden of te weigeren of om gebruik te maken van onderaannemers of vervangers in te schakelen; |
| --- | --- |

d)

de vrijheid om het werk te organiseren wordt daadwerkelijk beperkt — onder meer door sancties —, met name de vrijheid om zelf de arbeidstijd of perioden van afwezigheid te kiezen, om taken te aanvaarden of te weigeren of om gebruik te maken van onderaannemers of vervangers in te schakelen;

| d) | de vrijheid om het werk te organiseren wordt daadwerkelijk beperkt —
  door
  onder meer
  via
  sancties
  prioriteit aan te brengen in de toekomstige toewijzing van werkopdrachten
   —, met name de vrijheid om zelf de arbeidstijd
  , het arbeidspatroon
  of de perioden van afwezigheid te kiezen, om taken te aanvaarden of te weigeren of om gebruik te maken van onderaannemers of vervangers in te schakelen; |
| --- | --- |

d)

de vrijheid om het werk te organiseren wordt daadwerkelijk beperkt —
  door
  onder meer
  via
  sancties
  prioriteit aan te brengen in de toekomstige toewijzing van werkopdrachten
   —, met name de vrijheid om zelf de arbeidstijd
  , het arbeidspatroon
  of de perioden van afwezigheid te kiezen, om taken te aanvaarden of te weigeren of om gebruik te maken van onderaannemers of vervangers in te schakelen;

| e) | de mogelijkheid om een klantenbestand op te bouwen of werk voor derden uit te voeren, wordt daadwerkelijk beperkt. |
| --- | --- |

e)

de mogelijkheid om een klantenbestand op te bouwen of werk voor derden uit te voeren, wordt daadwerkelijk beperkt.

| e) | de mogelijkheid om een klantenbestand op te bouwen
  , ook onder klanten van het platform,
  of werk voor derden uit te voeren, wordt daadwerkelijk beperkt. |
| --- | --- |

e)

de mogelijkheid om een klantenbestand op te bouwen
  , ook onder klanten van het platform,
  of werk voor derden uit te voeren, wordt daadwerkelijk beperkt.

Deze lijst van voorwaarden kan worden aangevuld met andere praktijken waaruit volgens de nationale wetgeving, jurisprudentie of praktijk blijkt dat er controle wordt uitgeoefend op de uitvoering van werk.

Motivering

Wanneer digitale arbeidsplatformen zeggenschap hebben over bepaalde elementen van de uitvoering van het werk, treden zij op als werkgevers in een arbeidsverhouding. Een wettelijke gezagsverhouding, d.i. leiding en zeggenschap, is een essentieel element van de definitie van een arbeidsverhouding in de lidstaten en in de jurisprudentie van het Hof van Justitie. De in artikel 4 genoemde criteria kenmerken ieder afzonderlijk een element van leiding en zeggenschap; slechts één ervan moet voldoende zijn om zich op het vermoeden van werkgeverschap te kunnen beroepen, dat de werknemer of werkgever zo nodig nog kan betwisten.

Wat het eerste criterium betreft, komt de vaststelling of beperking van de prijs van een dienst neer op de vaststelling of beperking van het niveau van de vergoeding van de werknemer, ongeacht zijn status.

Wat het vierde criterium betreft, worden de weigering van een opdracht en de beschikbaarheid van de werknemer en zijn arbeidstijden door sommige platforms gebruikt als criterium voor de toekomstige toewijzing van werkopdrachten, waardoor zij indirect invloed kunnen uitoefenen op de organisatie van het werk van de personen die bij dat platform zijn aangesloten en de vrijheid van deze personen om hun arbeidstijd in te delen — een vrijheid waarover zelfstandigen beschikken — kunnen beperken. Zelfstandigen zijn ook vrij om hun eigen prioriteiten te stellen en pauzes in te lassen en dus hun arbeidspatroon te bepalen. Als deze vrijheid aan banden wordt gelegd, gedraagt het platform zich als een werkgever.

Wat het vijfde criterium betreft, is de mogelijkheid om een zakelijke relatie aan te gaan met klanten een wezenlijk onderdeel van zelfstandig ondernemerschap. Als deze mogelijkheid wordt beperkt en het platform marktexclusiviteit behoudt, treedt het op als werkgever. De lijst van criteria is niet uitputtend.

Wijzigingsvoorstel 13

Hoofdstuk II, Artikel 4 — Wettelijk vermoeden, lid 3

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De lidstaten nemen ondersteunende maatregelen om de effectieve uitvoering van het in lid 1 bedoelde wettelijk vermoeden te waarborgen, waarbij rekening wordt gehouden met de gevolgen voor startende ondernemingen, wordt voorkomen dat het vermoeden op echte zelfstandigen wordt toegepast en de duurzame groei van digitale arbeidsplatformen wordt ondersteund. Zij zorgen er met name voor: | De lidstaten nemen ondersteunende maatregelen om de effectieve uitvoering van het in lid 1 bedoelde wettelijk vermoeden te waarborgen, waarbij rekening wordt gehouden met de gevolgen voor startende ondernemingen, wordt voorkomen dat het vermoeden op echte zelfstandigen wordt toegepast
  , de autonomie van de sociale partners volledig wordt gerespecteerd
  en de duurzame groei van digitale arbeidsplatformen wordt ondersteund. Zij zorgen er met name voor: |
| f) | dat informatie over de toepassing van het wettelijk vermoeden op duidelijke, volledige en gemakkelijk toegankelijke wijze openbaar wordt gemaakt; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De lidstaten nemen ondersteunende maatregelen om de effectieve uitvoering van het in lid 1 bedoelde wettelijk vermoeden te waarborgen, waarbij rekening wordt gehouden met de gevolgen voor startende ondernemingen, wordt voorkomen dat het vermoeden op echte zelfstandigen wordt toegepast en de duurzame groei van digitale arbeidsplatformen wordt ondersteund. Zij zorgen er met name voor:

De lidstaten nemen ondersteunende maatregelen om de effectieve uitvoering van het in lid 1 bedoelde wettelijk vermoeden te waarborgen, waarbij rekening wordt gehouden met de gevolgen voor startende ondernemingen, wordt voorkomen dat het vermoeden op echte zelfstandigen wordt toegepast
  , de autonomie van de sociale partners volledig wordt gerespecteerd
  en de duurzame groei van digitale arbeidsplatformen wordt ondersteund. Zij zorgen er met name voor:

f)

dat informatie over de toepassing van het wettelijk vermoeden op duidelijke, volledige en gemakkelijk toegankelijke wijze openbaar wordt gemaakt;

| f) | dat informatie over de toepassing van het wettelijk vermoeden op duidelijke, volledige en gemakkelijk toegankelijke wijze openbaar wordt gemaakt; |
| --- | --- |

f)

dat informatie over de toepassing van het wettelijk vermoeden op duidelijke, volledige en gemakkelijk toegankelijke wijze openbaar wordt gemaakt;

| g) | dat richtsnoeren worden ontwikkeld voor digitale arbeidsplatformen, personen die platformwerk verrichten en sociale partners om het wettelijk vermoeden te begrijpen en toe te passen, met inbegrip van de procedures voor de weerlegging ervan overeenkomstig artikel 5; |
| --- | --- |

g)

dat richtsnoeren worden ontwikkeld voor digitale arbeidsplatformen, personen die platformwerk verrichten en sociale partners om het wettelijk vermoeden te begrijpen en toe te passen, met inbegrip van de procedures voor de weerlegging ervan overeenkomstig artikel 5;

| g) | dat richtsnoeren worden ontwikkeld voor digitale arbeidsplatformen, personen die platformwerk verrichten en sociale partners om het wettelijk vermoeden te begrijpen en toe te passen, met inbegrip van de procedures voor de weerlegging ervan overeenkomstig artikel 5; |
| --- | --- |

g)

dat richtsnoeren worden ontwikkeld voor digitale arbeidsplatformen, personen die platformwerk verrichten en sociale partners om het wettelijk vermoeden te begrijpen en toe te passen, met inbegrip van de procedures voor de weerlegging ervan overeenkomstig artikel 5;

| h) | dat richtsnoeren worden ontwikkeld voor handhavingsautoriteiten om digitale arbeidsplatformen die zich niet aan de voorschriften houden, proactief te viseren en te vervolgen; |
| --- | --- |

h)

dat richtsnoeren worden ontwikkeld voor handhavingsautoriteiten om digitale arbeidsplatformen die zich niet aan de voorschriften houden, proactief te viseren en te vervolgen;

| h) | dat er richtsnoeren worden opgesteld voor digitale arbeidsplatformen en personen die platformwerk verrichten om ervoor te zorgen dat de activiteitensector waartoe zij behoren correct wordt vastgesteld en de wetgeving en collectieve overeenkomsten die van toepassing zijn op deze sector volledig ten uitvoer kunnen worden gelegd; |
| --- | --- |

h)

dat er richtsnoeren worden opgesteld voor digitale arbeidsplatformen en personen die platformwerk verrichten om ervoor te zorgen dat de activiteitensector waartoe zij behoren correct wordt vastgesteld en de wetgeving en collectieve overeenkomsten die van toepassing zijn op deze sector volledig ten uitvoer kunnen worden gelegd;

| i) | dat de controles en inspecties ter plaatse van arbeidsinspecties of de voor de handhaving van het arbeidsrecht bevoegde instanties worden versterkt, waarbij ervoor moet worden gezorgd dat die controles en inspecties evenredig en niet-discriminerend zijn. |
| --- | --- |

i)

dat de controles en inspecties ter plaatse van arbeidsinspecties of de voor de handhaving van het arbeidsrecht bevoegde instanties worden versterkt, waarbij ervoor moet worden gezorgd dat die controles en inspecties evenredig en niet-discriminerend zijn.

| i) | dat richtsnoeren worden ontwikkeld voor handhavingsautoriteiten om digitale arbeidsplatformen die zich niet aan de voorschriften houden, proactief te viseren en
  gerechtelijk
  te vervolgen; |
| --- | --- |

i)

dat richtsnoeren worden ontwikkeld voor handhavingsautoriteiten om digitale arbeidsplatformen die zich niet aan de voorschriften houden, proactief te viseren en
  gerechtelijk
  te vervolgen;

| j) | dat de controles en inspecties ter plaatse van arbeidsinspecties of de voor de handhaving van het arbeidsrecht bevoegde instanties worden versterkt, waarbij ervoor moet worden gezorgd dat
  de autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de handhaving van de wetgeving over het nodige personeel beschikken en de nodige opleiding hebben genoten om te waarborgen dat
  die controles en inspecties
  doeltreffend,
  evenredig en niet-discriminerend zijn. |
| --- | --- |

j)

dat de controles en inspecties ter plaatse van arbeidsinspecties of de voor de handhaving van het arbeidsrecht bevoegde instanties worden versterkt, waarbij ervoor moet worden gezorgd dat
  de autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de handhaving van de wetgeving over het nodige personeel beschikken en de nodige opleiding hebben genoten om te waarborgen dat
  die controles en inspecties
  doeltreffend,
  evenredig en niet-discriminerend zijn.

Motivering

Om de rechtszekerheid en transparantie voor de betrokken partijen te waarborgen, is het van essentieel belang dat er een beroep kan worden gedaan op het wettelijk vermoeden om niet alleen de status van werkgever, werknemer of zelfstandige te bepalen, maar ook vast te stellen welke wettelijke regels of bepalingen die, met volledige inachtneming van de autonomie van de sociale partners, voortvloeien uit collectieve overeenkomsten van toepassing zijn op werknemers en het platform. Tegelijkertijd moeten handhavingsautoriteiten gerechtelijke procedures kunnen aanspannen tegen digitale arbeidsplatformen die zich niet aan de regels houden.

Bovendien kan digitaal platformwerk zowel geografisch als qua tijd erg gespreid zijn, waardoor het moeilijk wordt om met minder personeel controles uit te voeren. Daar komt nog bij dat voor dergelijke controles specifieke kennis over de werking van het platform vereist kan zijn; het is dan ook noodzakelijk dat de bevoegde autoriteiten de nodige opleiding krijgen om deze taak te vervullen
  op een manier die goede resultaten oplevert
  .

Wijzigingsvoorstel 14

Hoofdstuk II, Artikel 5 — Mogelijkheid om het wettelijk vermoeden te weerleggen

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De lidstaten zorgen ervoor dat elk van de partijen het in artikel 4 bedoelde wettelijk vermoeden kan weerleggen in gerechtelijke en/of administratieve procedures. | De lidstaten zorgen ervoor dat elk van de partijen het in artikel 4 bedoelde wettelijk vermoeden kan weerleggen in gerechtelijke en/of administratieve procedures. |
| Wanneer het digitale arbeidsplatform aanvoert dat de contractuele verhouding in kwestie geen arbeidsverhouding is in de zin van de in de in de betrokken lidstaat geldende wetgeving, collectieve overeenkomsten of praktijken, rekening houdend met de jurisprudentie van het Hof van Justitie, rust de bewijslast op het digitale arbeidsplatform. Dergelijke procedures hebben geen schorsende werking voor de toepassing van het wettelijk vermoeden. | Wanneer het digitale arbeidsplatform aanvoert dat de contractuele verhouding in kwestie geen arbeidsverhouding is in de zin van de in de in de betrokken lidstaat geldende wetgeving, collectieve overeenkomsten of praktijken, rekening houdend met de jurisprudentie van het Hof van Justitie, rust de bewijslast op het digitale arbeidsplatform
  , dat vervolgens moet aantonen waarom de contractuele verhouding waarvoor zijn hoedanigheid als werkgever krachtens artikel 4 is vastgesteld, niet als arbeidsverhouding kan worden aangemerkt
  . Dergelijke procedures hebben geen schorsende werking voor de toepassing van het wettelijk vermoeden. |
| Wanneer de persoon die het platformwerk verricht, aanvoert dat de contractuele verhouding in kwestie geen arbeidsverhouding is in de zin van de in de betrokken lidstaat geldende wetgeving, collectieve overeenkomsten of praktijken, rekening houdend met de jurisprudentie van het Hof van Justitie, moet het digitale arbeidsplatform bijdragen aan de goede afwikkeling van de procedure, met name door alle relevante informatie waarover het beschikt te verstrekken. | Wanneer de persoon die het platformwerk verricht, aanvoert dat de contractuele verhouding in kwestie geen arbeidsverhouding is in de zin van de in de betrokken lidstaat geldende wetgeving, collectieve overeenkomsten of praktijken, rekening houdend met de jurisprudentie van het Hof van Justitie, moet het digitale arbeidsplatform bijdragen aan de goede afwikkeling van de procedure, met name door alle relevante informatie waarover het beschikt te verstrekken. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De lidstaten zorgen ervoor dat elk van de partijen het in artikel 4 bedoelde wettelijk vermoeden kan weerleggen in gerechtelijke en/of administratieve procedures.

De lidstaten zorgen ervoor dat elk van de partijen het in artikel 4 bedoelde wettelijk vermoeden kan weerleggen in gerechtelijke en/of administratieve procedures.

Wanneer het digitale arbeidsplatform aanvoert dat de contractuele verhouding in kwestie geen arbeidsverhouding is in de zin van de in de in de betrokken lidstaat geldende wetgeving, collectieve overeenkomsten of praktijken, rekening houdend met de jurisprudentie van het Hof van Justitie, rust de bewijslast op het digitale arbeidsplatform. Dergelijke procedures hebben geen schorsende werking voor de toepassing van het wettelijk vermoeden.

Wanneer het digitale arbeidsplatform aanvoert dat de contractuele verhouding in kwestie geen arbeidsverhouding is in de zin van de in de in de betrokken lidstaat geldende wetgeving, collectieve overeenkomsten of praktijken, rekening houdend met de jurisprudentie van het Hof van Justitie, rust de bewijslast op het digitale arbeidsplatform
  , dat vervolgens moet aantonen waarom de contractuele verhouding waarvoor zijn hoedanigheid als werkgever krachtens artikel 4 is vastgesteld, niet als arbeidsverhouding kan worden aangemerkt
  . Dergelijke procedures hebben geen schorsende werking voor de toepassing van het wettelijk vermoeden.

Wanneer de persoon die het platformwerk verricht, aanvoert dat de contractuele verhouding in kwestie geen arbeidsverhouding is in de zin van de in de betrokken lidstaat geldende wetgeving, collectieve overeenkomsten of praktijken, rekening houdend met de jurisprudentie van het Hof van Justitie, moet het digitale arbeidsplatform bijdragen aan de goede afwikkeling van de procedure, met name door alle relevante informatie waarover het beschikt te verstrekken.

Wanneer de persoon die het platformwerk verricht, aanvoert dat de contractuele verhouding in kwestie geen arbeidsverhouding is in de zin van de in de betrokken lidstaat geldende wetgeving, collectieve overeenkomsten of praktijken, rekening houdend met de jurisprudentie van het Hof van Justitie, moet het digitale arbeidsplatform bijdragen aan de goede afwikkeling van de procedure, met name door alle relevante informatie waarover het beschikt te verstrekken.

Motivering

Om de doeltreffendheid van het in artikel 4 bedoelde wettelijke vermoeden te waarborgen, is het van essentieel belang dat de regels voor de weerlegging ervan worden vastgesteld. Er moet dus een zwaardere bewijslast bij het platform komen te liggen en het wettelijke vermoeden zelf mag in geen geval worden afgezwakt.

Wijzigingsvoorstel 15

Hoofdstuk III — Algoritmisch beheer, Artikel 6 — Transparantie over en gebruik van systemen voor automatische monitoring en besluitvorming, lid 3

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Digitale arbeidsplatformen verstrekken de in lid 2 bedoelde informatie in de vorm van een document, al dan niet in elektronische vorm. Zij verstrekken die informatie uiterlijk op de eerste werkdag, alsook in geval van belangrijke wijzigingen en steeds wanneer platformwerkers daarom verzoeken. De informatie wordt verstrekt in een beknopte, transparante, begrijpelijke en gemakkelijk toegankelijke vorm en in duidelijke en eenvoudige taal. | Digitale arbeidsplatformen verstrekken de in lid 2 bedoelde informatie in de vorm van een document, al dan niet in elektronische vorm. Zij verstrekken die informatie uiterlijk op de eerste werkdag, alsook in geval van belangrijke wijzigingen en steeds wanneer platformwerkers daarom verzoeken. De informatie wordt verstrekt in een beknopte, transparante, begrijpelijke en gemakkelijk toegankelijke vorm
  in de officiële ta(a)l(en) van de lidstaat waar de werknemer zijn werkzaamheden verricht
  en in duidelijke en eenvoudige taal. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Digitale arbeidsplatformen verstrekken de in lid 2 bedoelde informatie in de vorm van een document, al dan niet in elektronische vorm. Zij verstrekken die informatie uiterlijk op de eerste werkdag, alsook in geval van belangrijke wijzigingen en steeds wanneer platformwerkers daarom verzoeken. De informatie wordt verstrekt in een beknopte, transparante, begrijpelijke en gemakkelijk toegankelijke vorm en in duidelijke en eenvoudige taal.

Digitale arbeidsplatformen verstrekken de in lid 2 bedoelde informatie in de vorm van een document, al dan niet in elektronische vorm. Zij verstrekken die informatie uiterlijk op de eerste werkdag, alsook in geval van belangrijke wijzigingen en steeds wanneer platformwerkers daarom verzoeken. De informatie wordt verstrekt in een beknopte, transparante, begrijpelijke en gemakkelijk toegankelijke vorm
  in de officiële ta(a)l(en) van de lidstaat waar de werknemer zijn werkzaamheden verricht
  en in duidelijke en eenvoudige taal.

Motivering

Voor een goed begrip van de informatie in dit artikel is het van essentieel belang dat deze informatie beschikbaar is in de officiële ta(a)l(en) van het land waar de werknemer werkt.

Wijzigingsvoorstel 16

Hoofdstuk III — Algoritmisch beheer, Artikel 6 — Transparantie over en gebruik van systemen voor automatische monitoring en besluitvorming, lid 5

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 5.   Digitale arbeidsplatformen mogen geen persoonsgegevens over platformwerkers verwerken die geen rechtstreeks verband houden met en strikt noodzakelijk zijn voor de uitvoering van de overeenkomst tussen de platformwerkers en het digitale arbeidsplatform. Het is hun met name niet toegestaan: | 5.   Digitale arbeidsplatformen mogen geen persoonsgegevens over platformwerkers verwerken die geen rechtstreeks verband houden met en strikt noodzakelijk zijn voor de uitvoering van de overeenkomst tussen de platformwerkers en het digitale arbeidsplatform. Het is hun met name niet toegestaan: |
| a) | persoonsgegevens met betrekking tot de emotionele of psychologische toestand van de platformwerker te verwerken; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

5.   Digitale arbeidsplatformen mogen geen persoonsgegevens over platformwerkers verwerken die geen rechtstreeks verband houden met en strikt noodzakelijk zijn voor de uitvoering van de overeenkomst tussen de platformwerkers en het digitale arbeidsplatform. Het is hun met name niet toegestaan:

5.   Digitale arbeidsplatformen mogen geen persoonsgegevens over platformwerkers verwerken die geen rechtstreeks verband houden met en strikt noodzakelijk zijn voor de uitvoering van de overeenkomst tussen de platformwerkers en het digitale arbeidsplatform. Het is hun met name niet toegestaan:

a)

persoonsgegevens met betrekking tot de emotionele of psychologische toestand van de platformwerker te verwerken;

| a) | persoonsgegevens met betrekking tot de emotionele of psychologische toestand van de platformwerker te verwerken; |
| --- | --- |

a)

persoonsgegevens met betrekking tot de emotionele of psychologische toestand van de platformwerker te verwerken;

| b) | persoonsgegevens met betrekking tot de gezondheid van de platformwerker te verwerken, behalve in de in artikel 9, lid 2, punten b) tot en met j), van Verordening (EU) 2016/679 bedoelde gevallen; |
| --- | --- |

b)

persoonsgegevens met betrekking tot de gezondheid van de platformwerker te verwerken, behalve in de in artikel 9, lid 2, punten b) tot en met j), van Verordening (EU) 2016/679 bedoelde gevallen;

| b) | persoonsgegevens met betrekking tot de gezondheid van de platformwerker te verwerken, behalve in de in artikel 9, lid 2, punten b) tot en met j), van Verordening (EU) 2016/679 bedoelde gevallen; |
| --- | --- |

b)

persoonsgegevens met betrekking tot de gezondheid van de platformwerker te verwerken, behalve in de in artikel 9, lid 2, punten b) tot en met j), van Verordening (EU) 2016/679 bedoelde gevallen;

| c) | persoonsgegevens met betrekking tot privégesprekken, met name uitwisselingen met vertegenwoordigers van platformwerkers, te verwerken; |
| --- | --- |

c)

persoonsgegevens met betrekking tot privégesprekken, met name uitwisselingen met vertegenwoordigers van platformwerkers, te verwerken;

| c) | persoonsgegevens met betrekking tot privégesprekken, met name uitwisselingen met vertegenwoordigers van platformwerkers, te verwerken; |
| --- | --- |

c)

persoonsgegevens met betrekking tot privégesprekken, met name uitwisselingen met vertegenwoordigers van platformwerkers, te verwerken;

| d) | persoonsgegevens te verzamelen op momenten waarop de platformwerker geen platformwerk aanbiedt of uitvoert. |
| --- | --- |

d)

persoonsgegevens te verzamelen op momenten waarop de platformwerker geen platformwerk aanbiedt of uitvoert.

| d) | verzamelde gegevens te gebruiken om vast te stellen of af te leiden dat de betrokkene lid is van of is aangesloten bij een vakbond of deelneemt aan een vakbondsactiviteit; |
| --- | --- |

d)

verzamelde gegevens te gebruiken om vast te stellen of af te leiden dat de betrokkene lid is van of is aangesloten bij een vakbond of deelneemt aan een vakbondsactiviteit;

verzamelde gegevens te gebruiken om vast te stellen of af te leiden dat de betrokkene lid is van of is aangesloten bij een vakbond of deelneemt aan een vakbondsactiviteit;

| e) | persoonsgegevens te verzamelen op momenten waarop de platformwerker geen platformwerk aanbiedt of uitvoert. |
| --- | --- |

e)

e)

persoonsgegevens te verzamelen op momenten waarop de platformwerker geen platformwerk aanbiedt of uitvoert.

Motivering

Motivering

Naast uitwisselingen met vertegenwoordigers van platformwerkers is het van essentieel belang te voorkomen dat gegevens van werknemers worden gebruikt om de organisatie en collectieve acties van platformwerkers te beperken, te voorkomen of te bestraffen.

Wijzigingsvoorstel 17

Wijzigingsvoorstel 17

Hoofdstuk III — Algoritmisch beheer, Artikel 7 — Menselijke monitoring van geautomatiseerde systemen, lid 2

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Onverminderd Richtlijn 89/391/EEG van de Raad en verwante richtlijnen op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk, moeten digitale arbeidsplatformen: | Onverminderd Richtlijn 89/391/EEG van de Raad en verwante richtlijnen op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk, moeten digitale arbeidsplatformen: |
| a) | de risico’s evalueren van systemen voor automatische monitoring en besluitvorming voor de veiligheid en gezondheid van platformwerkers, met name mogelijke risico’s in verband met werkgerelateerde ongevallen en psychosociale en ergonomische risico’s; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Onverminderd Richtlijn 89/391/EEG van de Raad en verwante richtlijnen op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk, moeten digitale arbeidsplatformen:

Onverminderd Richtlijn 89/391/EEG van de Raad en verwante richtlijnen op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk, moeten digitale arbeidsplatformen:

a)

de risico’s evalueren van systemen voor automatische monitoring en besluitvorming voor de veiligheid en gezondheid van platformwerkers, met name mogelijke risico’s in verband met werkgerelateerde ongevallen en psychosociale en ergonomische risico’s;

| a) | in samenwerking en overleg met werknemers of hun vertegenwoordigers
  de risico’s evalueren van systemen voor automatische monitoring en besluitvorming voor de veiligheid en gezondheid van platformwerkers, met name mogelijke risico’s in verband met werkgerelateerde ongevallen en psychosociale en ergonomische risico’s; |
| --- | --- |

a)

in samenwerking en overleg met werknemers of hun vertegenwoordigers
  de risico’s evalueren van systemen voor automatische monitoring en besluitvorming voor de veiligheid en gezondheid van platformwerkers, met name mogelijke risico’s in verband met werkgerelateerde ongevallen en psychosociale en ergonomische risico’s;

in samenwerking en overleg met werknemers of hun vertegenwoordigers

| b) | beoordelen of de waarborgen van deze systemen passend zijn voor de vastgestelde risico’s in het licht van de specifieke kenmerken van de werkomgeving; |
| --- | --- |

b)

beoordelen of de waarborgen van deze systemen passend zijn voor de vastgestelde risico’s in het licht van de specifieke kenmerken van de werkomgeving;

| b) | in samenwerking en overleg met werknemers of hun vertegenwoordigers
  beoordelen of de waarborgen van deze systemen passend zijn voor de vastgestelde risico’s in het licht van de specifieke kenmerken van de werkomgeving; |
| --- | --- |

b)

in samenwerking en overleg met werknemers of hun vertegenwoordigers
  beoordelen of de waarborgen van deze systemen passend zijn voor de vastgestelde risico’s in het licht van de specifieke kenmerken van de werkomgeving;

in samenwerking en overleg met werknemers of hun vertegenwoordigers

| c) | passende preventieve en beschermende maatregelen nemen. |
| --- | --- |

c)

passende preventieve en beschermende maatregelen nemen.

| c) | in samenwerking en overleg met werknemers of hun vertegenwoordigers
  passende preventieve en beschermende maatregelen nemen; |
| --- | --- |

c)

in samenwerking en overleg met werknemers of hun vertegenwoordigers
  passende preventieve en beschermende maatregelen nemen;

in samenwerking en overleg met werknemers of hun vertegenwoordigers

| d) | digitale arbeidsplatformen stellen de bovenvermelde informatie ter beschikking van arbeidsautoriteiten, instellingen voor sociale zekerheid en andere instanties die bevoegd zijn voor gezondheid en veiligheid op het werk, alsook van de vertegenwoordigers van personen die platformwerk verrichten bij het uitoefenen van hun representatieve functies. |
| --- | --- |

d)

d)

digitale arbeidsplatformen stellen de bovenvermelde informatie ter beschikking van arbeidsautoriteiten, instellingen voor sociale zekerheid en andere instanties die bevoegd zijn voor gezondheid en veiligheid op het werk, alsook van de vertegenwoordigers van personen die platformwerk verrichten bij het uitoefenen van hun representatieve functies.

digitale arbeidsplatformen stellen de bovenvermelde informatie ter beschikking van arbeidsautoriteiten, instellingen voor sociale zekerheid en andere instanties die bevoegd zijn voor gezondheid en veiligheid op het werk, alsook van de vertegenwoordigers van personen die platformwerk verrichten bij het uitoefenen van hun representatieve functies.

Motivering

Motivering

Hoewel het van essentieel belang is dat digitale arbeidsplatformen de risico’s evalueren en voorkomen van systemen voor automatische monitoring en besluitvorming voor de veiligheid en gezondheid van platformwerkers, is zelfregulering ontoereikend. Het is ook essentieel dat de arbeidsautoriteiten, de instellingen voor sociale zekerheid en andere instanties die bevoegd zijn voor gezondheid en veiligheid op het werk, alsook de werknemers zelf en hun vertegenwoordigers hierbij worden betrokken.

Wijzigingsvoorstel 18

Wijzigingsvoorstel 18

Hoofdstuk III — Algoritmisch beheer, Artikel 8 — Menselijke toetsing van belangrijke besluiten, lid 1

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Menselijke
  toetsing van
  belangrijke besluiten | Menselijk
  toezicht op
  belangrijke besluiten |
| 1.   De lidstaten zorgen ervoor dat platformwerkers het recht hebben om van het digitale arbeidsplatform uitleg te krijgen over door of met behulp van systemen voor automatische monitoring en besluitvorming genomen besluiten die de arbeidsvoorwaarden van de platformwerknemer als bedoeld in artikel 6, lid 1, punt b), aanzienlijk beïnvloeden. De lidstaten zorgen er met name voor dat digitale arbeidsplatformen platformwerkers toegang bieden tot een door het digitale arbeidsplatform aangewezen contactpersoon om de feiten, omstandigheden en redenen die tot het besluit hebben geleid, te bespreken en toe te lichten. Digitale arbeidsplatformen zorgen ervoor dat deze contactpersonen over de nodige bekwaamheid, opleiding en bevoegdheid beschikken om die functie uit te oefenen. | 1.   De lidstaten zorgen ervoor dat platformwerkers het recht hebben om van het digitale arbeidsplatform
  in de officiële ta(a)l(en) van de lidstaat waar ze hun werkzaamheden verrichten
  uitleg te krijgen over door of met behulp van systemen voor automatische monitoring en besluitvorming genomen besluiten die de arbeidsvoorwaarden van de platformwerknemer als bedoeld in artikel 6, lid 1, punt b), aanzienlijk beïnvloeden. De lidstaten zorgen er met name voor dat digitale arbeidsplatformen platformwerkers toegang bieden tot een door het digitale arbeidsplatform aangewezen contactpersoon om de feiten, omstandigheden en redenen die tot het besluit hebben geleid, te bespreken en toe te lichten. Digitale arbeidsplatformen zorgen ervoor dat deze contactpersonen over de nodige bekwaamheid, opleiding en bevoegdheid beschikken om die functie uit te oefenen. |
| Digitale arbeidsplatformen verstrekken de platformwerker een schriftelijke motivering van elk door of met behulp van een systeem voor automatische monitoring en besluitvorming genomen besluit om de account van de platformwerker te beperken, op te schorten of af te sluiten, elk besluit
  tot
  weigering van de vergoeding voor door de platformwerker verricht werk, elk besluit over de contractuele status van de platformwerker of elk besluit met vergelijkbare gevolgen. | |
| | Digitale arbeidsplatformen zorgen ervoor dat elk besluit om de account van de platformwerker te beperken, op te schorten of af te sluiten, elk besluit dat de arbeidsomstandigheden van de platformwerker kan beïnvloeden of wijzigen, zoals weigering of wijziging van de vergoeding voor door de platformwerker verricht werk, elk besluit over de contractuele status van de platformwerker of elk besluit met vergelijkbare gevolgen, inclusief de beperking van de arbeidsduur, niet uitsluitend op geautomatiseerde verwerking is gebaseerd.
  Digitale arbeidsplatformen verstrekken de platformwerker een schriftelijke motivering van elk door of met behulp van een systeem voor automatische monitoring en besluitvorming genomen besluit om de account van de platformwerker te beperken, op te schorten of af te sluiten, elk besluit
  dat de arbeidsomstandigheden van de platformwerker kan beïnvloeden of wijzigen, zoals
  weigering
  of wijziging
  van de vergoeding voor door de platformwerker verricht werk, elk besluit over de contractuele status van de platformwerker of elk besluit met vergelijkbare gevolgen.


  Zij verstrekken de platformwerker de contactgegevens van de door het digitale arbeidsplatform aangewezen contactpersoon om de feiten, omstandigheden en redenen die tot het besluit hebben geleid te bespreken en toe te lichten.




  Digitale arbeidsplatforms verstrekken de platformwerker op zijn of haar verzoek een overzicht van de beoordelingen of ratings van de afnemers van hun diensten, met dien verstande dat het recht om te worden vergeten en het recht op rectificatie uit hoofde van de algemene verordening gegevensbescherming worden gewaarborgd

   (1)

  . |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Menselijke
  toetsing van
  belangrijke besluiten

toetsing van

Menselijk
  toezicht op
  belangrijke besluiten

toezicht op

1.   De lidstaten zorgen ervoor dat platformwerkers het recht hebben om van het digitale arbeidsplatform uitleg te krijgen over door of met behulp van systemen voor automatische monitoring en besluitvorming genomen besluiten die de arbeidsvoorwaarden van de platformwerknemer als bedoeld in artikel 6, lid 1, punt b), aanzienlijk beïnvloeden. De lidstaten zorgen er met name voor dat digitale arbeidsplatformen platformwerkers toegang bieden tot een door het digitale arbeidsplatform aangewezen contactpersoon om de feiten, omstandigheden en redenen die tot het besluit hebben geleid, te bespreken en toe te lichten. Digitale arbeidsplatformen zorgen ervoor dat deze contactpersonen over de nodige bekwaamheid, opleiding en bevoegdheid beschikken om die functie uit te oefenen.

1.   De lidstaten zorgen ervoor dat platformwerkers het recht hebben om van het digitale arbeidsplatform
  in de officiële ta(a)l(en) van de lidstaat waar ze hun werkzaamheden verrichten
  uitleg te krijgen over door of met behulp van systemen voor automatische monitoring en besluitvorming genomen besluiten die de arbeidsvoorwaarden van de platformwerknemer als bedoeld in artikel 6, lid 1, punt b), aanzienlijk beïnvloeden. De lidstaten zorgen er met name voor dat digitale arbeidsplatformen platformwerkers toegang bieden tot een door het digitale arbeidsplatform aangewezen contactpersoon om de feiten, omstandigheden en redenen die tot het besluit hebben geleid, te bespreken en toe te lichten. Digitale arbeidsplatformen zorgen ervoor dat deze contactpersonen over de nodige bekwaamheid, opleiding en bevoegdheid beschikken om die functie uit te oefenen.

Digitale arbeidsplatformen verstrekken de platformwerker een schriftelijke motivering van elk door of met behulp van een systeem voor automatische monitoring en besluitvorming genomen besluit om de account van de platformwerker te beperken, op te schorten of af te sluiten, elk besluit
  tot
  weigering van de vergoeding voor door de platformwerker verricht werk, elk besluit over de contractuele status van de platformwerker of elk besluit met vergelijkbare gevolgen.

tot

Digitale arbeidsplatformen zorgen ervoor dat elk besluit om de account van de platformwerker te beperken, op te schorten of af te sluiten, elk besluit dat de arbeidsomstandigheden van de platformwerker kan beïnvloeden of wijzigen, zoals weigering of wijziging van de vergoeding voor door de platformwerker verricht werk, elk besluit over de contractuele status van de platformwerker of elk besluit met vergelijkbare gevolgen, inclusief de beperking van de arbeidsduur, niet uitsluitend op geautomatiseerde verwerking is gebaseerd.
  Digitale arbeidsplatformen verstrekken de platformwerker een schriftelijke motivering van elk door of met behulp van een systeem voor automatische monitoring en besluitvorming genomen besluit om de account van de platformwerker te beperken, op te schorten of af te sluiten, elk besluit
  dat de arbeidsomstandigheden van de platformwerker kan beïnvloeden of wijzigen, zoals
  weigering
  of wijziging
  van de vergoeding voor door de platformwerker verricht werk, elk besluit over de contractuele status van de platformwerker of elk besluit met vergelijkbare gevolgen.

Digitale arbeidsplatformen zorgen ervoor dat elk besluit om de account van de platformwerker te beperken, op te schorten of af te sluiten, elk besluit dat de arbeidsomstandigheden van de platformwerker kan beïnvloeden of wijzigen, zoals weigering of wijziging van de vergoeding voor door de platformwerker verricht werk, elk besluit over de contractuele status van de platformwerker of elk besluit met vergelijkbare gevolgen, inclusief de beperking van de arbeidsduur, niet uitsluitend op geautomatiseerde verwerking is gebaseerd.

dat de arbeidsomstandigheden van de platformwerker kan beïnvloeden of wijzigen, zoals

of wijziging

Zij verstrekken de platformwerker de contactgegevens van de door het digitale arbeidsplatform aangewezen contactpersoon om de feiten, omstandigheden en redenen die tot het besluit hebben geleid te bespreken en toe te lichten.

Zij verstrekken de platformwerker de contactgegevens van de door het digitale arbeidsplatform aangewezen contactpersoon om de feiten, omstandigheden en redenen die tot het besluit hebben geleid te bespreken en toe te lichten.

Digitale arbeidsplatforms verstrekken de platformwerker op zijn of haar verzoek een overzicht van de beoordelingen of ratings van de afnemers van hun diensten, met dien verstande dat het recht om te worden vergeten en het recht op rectificatie uit hoofde van de algemene verordening gegevensbescherming worden gewaarborgd

   (1)

  .

Digitale arbeidsplatforms verstrekken de platformwerker op zijn of haar verzoek een overzicht van de beoordelingen of ratings van de afnemers van hun diensten, met dien verstande dat het recht om te worden vergeten en het recht op rectificatie uit hoofde van de algemene verordening gegevensbescherming worden gewaarborgd

1

.

Motivering

Motivering

De rechten en plichten van de werknemer moeten duidelijk worden omschreven en verder gaan dan alleen een beschrijving van diens mogelijkheid om een verzoek in te dienen.

Bovendien moeten platformwerkers, behalve het recht op een objectieve en redelijke motivering van een op basis van algoritmen genomen besluit, ook het recht hebben op een besluit dat wordt genomen door een manager of supervisor van vlees en bloed, die rekening kan houden met de situatie in kwestie en verder kijkt dan de factoren die door een algoritme worden meegenomen. Dit recht om niet te worden onderworpen aan een uitsluitend op geautomatiseerde verwerking gebaseerd besluit wordt immers erkend in artikel 22 van de algemene verordening gegevensbescherming (AVG).

Er zij ook op gewezen dat de overdraagbaarheid van gegevens van werknemers essentieel is voor hun professionele ontwikkeling. Het is daarom belangrijk dat platformwerkers hun ervaring en de kwaliteit van hun werk op een platform onder de aandacht kunnen brengen van een andere werkgever of een ander platform. Tot slot moeten digitale arbeidsplatforms de kans bieden om in contact te treden met een contactpersoon, ook voor praktische doeleinden.

Wijzigingsvoorstel 19

Wijzigingsvoorstel 19

Hoofdstuk III — Algoritmisch beheer, Artikel 9 — Informatie en raadpleging, lid 3

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De vertegenwoordigers van de platformwerkers of de betrokken platformwerkers kunnen worden bijgestaan door een deskundige van hun keuze, voor zover dat voor hen noodzakelijk is om het onderwerp van de informatie en raadpleging te onderzoeken en een advies uit te brengen. Wanneer een digitaal arbeidsplatform meer dan
  500
  platformwerkers in een lidstaat telt, worden de kosten voor de deskundige gedragen door het digitale arbeidsplatform, mits zij evenredig zijn. | De vertegenwoordigers van de platformwerkers of de betrokken platformwerkers kunnen worden bijgestaan door een deskundige van hun keuze, voor zover dat voor hen noodzakelijk is om het onderwerp van de informatie en raadpleging te onderzoeken en een advies uit te brengen. Wanneer een digitaal arbeidsplatform meer dan
  50
  platformwerkers in een lidstaat telt,
  in overeenstemming met de werkingssfeer van Richtlijn 2002/14/EG en zoals bepaald in artikel 3, lid 1, punt a) hiervan,
  worden de kosten voor de deskundige gedragen door het digitale arbeidsplatform, mits zij evenredig zijn. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De vertegenwoordigers van de platformwerkers of de betrokken platformwerkers kunnen worden bijgestaan door een deskundige van hun keuze, voor zover dat voor hen noodzakelijk is om het onderwerp van de informatie en raadpleging te onderzoeken en een advies uit te brengen. Wanneer een digitaal arbeidsplatform meer dan
  500
  platformwerkers in een lidstaat telt, worden de kosten voor de deskundige gedragen door het digitale arbeidsplatform, mits zij evenredig zijn.

500

De vertegenwoordigers van de platformwerkers of de betrokken platformwerkers kunnen worden bijgestaan door een deskundige van hun keuze, voor zover dat voor hen noodzakelijk is om het onderwerp van de informatie en raadpleging te onderzoeken en een advies uit te brengen. Wanneer een digitaal arbeidsplatform meer dan
  50
  platformwerkers in een lidstaat telt,
  in overeenstemming met de werkingssfeer van Richtlijn 2002/14/EG en zoals bepaald in artikel 3, lid 1, punt a) hiervan,
  worden de kosten voor de deskundige gedragen door het digitale arbeidsplatform, mits zij evenredig zijn.

50

in overeenstemming met de werkingssfeer van Richtlijn 2002/14/EG en zoals bepaald in artikel 3, lid 1, punt a) hiervan,

Motivering

Motivering

In artikel 3, lid 1, onder a) van de in artikel 9, lid 1, genoemde Richtlijn 2002/14/EG worden uitzonderingen toegestaan voor kleine en middelgrote ondernemingen door drempels te hanteren van 20 en 50 werknemers. Het is raadzaam deze in het EU-recht vastgelegde drempels over te nemen in de ontwerprichtlijn om te voorkomen dat er in wetgevingsinstrumenten die op dezelfde ondernemingen van toepassing zijn verschillende drempels worden gehanteerd en om de duidelijkheid van de toepasselijke bepalingen te waarborgen. De drempel van 500 platformwerkers leidt ertoe dat platformwerkers en hun vertegenwoordigers die een deskundige willen raadplegen voor de verdediging van hun recht op informatie en raadpleging, daarbij worden gehinderd door administratieve en financiële beperkingen.

Wijzigingsvoorstel 20

Wijzigingsvoorstel 20

Hoofdstuk VI — Slotbepalingen, Artikel 20 — Geen achteruitgang en gunstigere bepalingen, lid 2

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 2.   Deze richtlijn doet geen afbreuk aan de bevoegdheid van de lidstaten om voor de platformwerkers gunstigere wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen toe te passen of in te voeren, dan wel de toepassing van voor de platformwerkers gunstigere collectieve overeenkomsten te bevorderen of toe te staan, overeenkomstig de doelstellingen van deze richtlijn. Met betrekking tot personen die platformwerk verrichten en niet in een arbeidsverhouding staan, is dit lid alleen van toepassing voor zover die nationale voorschriften verenigbaar zijn met de regels inzake de werking van de interne markt. | 2.   Deze richtlijn
  stelt minimumeisen vast en belet een lidstaat niet om verdergaande beschermingsmaatregelen voor werknemers te handhaven of in te voeren. De richtlijn
  doet geen afbreuk aan de bevoegdheid van de lidstaten om voor de platformwerkers gunstigere wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen toe te passen of in te voeren, dan wel de toepassing van voor de platformwerkers gunstigere collectieve overeenkomsten te bevorderen of toe te staan, overeenkomstig de doelstellingen van deze richtlijn. Met betrekking tot personen die platformwerk verrichten en niet in een arbeidsverhouding staan, is dit lid alleen van toepassing voor zover die nationale voorschriften verenigbaar zijn met de regels inzake de werking van de interne markt. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

2.   Deze richtlijn doet geen afbreuk aan de bevoegdheid van de lidstaten om voor de platformwerkers gunstigere wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen toe te passen of in te voeren, dan wel de toepassing van voor de platformwerkers gunstigere collectieve overeenkomsten te bevorderen of toe te staan, overeenkomstig de doelstellingen van deze richtlijn. Met betrekking tot personen die platformwerk verrichten en niet in een arbeidsverhouding staan, is dit lid alleen van toepassing voor zover die nationale voorschriften verenigbaar zijn met de regels inzake de werking van de interne markt.

2.   Deze richtlijn
  stelt minimumeisen vast en belet een lidstaat niet om verdergaande beschermingsmaatregelen voor werknemers te handhaven of in te voeren. De richtlijn
  doet geen afbreuk aan de bevoegdheid van de lidstaten om voor de platformwerkers gunstigere wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen toe te passen of in te voeren, dan wel de toepassing van voor de platformwerkers gunstigere collectieve overeenkomsten te bevorderen of toe te staan, overeenkomstig de doelstellingen van deze richtlijn. Met betrekking tot personen die platformwerk verrichten en niet in een arbeidsverhouding staan, is dit lid alleen van toepassing voor zover die nationale voorschriften verenigbaar zijn met de regels inzake de werking van de interne markt.

Motivering

Motivering

Overeenkomstig artikel 153, lid 2, onder b), VWEU stelt de richtlijn minimumeisen vast ter verbetering van de arbeidsomstandigheden bij platformwerk. Het staat de lidstaten dan ook vrij om gunstigere maatregelen die op platformwerkers of alle werknemers van toepassing zijn, te handhaven of in te voeren.

Wijzigingsvoorstel 21

Wijzigingsvoorstel 21

Hoofdstuk VI — Slotbepalingen, Artikel 22 — Toetsing door de Commissie

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Uiterlijk [5 jaar na de inwerkingtreding] evalueert de Commissie, na raadpleging van de lidstaten, de sociale partners op het niveau van de Unie en de belangrijkste belanghebbenden, en rekening houdend met de gevolgen voor kleine, middelgrote en micro-ondernemingen, de uitvoering van deze richtlijn en komt zij indien nodig met voorstellen voor wijzigingen van de wetgeving. | Uiterlijk [5 jaar na de inwerkingtreding] evalueert de Commissie, na raadpleging van de lidstaten, de sociale partners op het niveau van de Unie en de belangrijkste belanghebbenden,
  inclusief het Europees Comité van de Regio’s,
  en rekening houdend met de gevolgen voor kleine, middelgrote en micro-ondernemingen, de uitvoering van deze richtlijn en komt zij indien nodig met voorstellen voor wijzigingen van de wetgeving. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Uiterlijk [5 jaar na de inwerkingtreding] evalueert de Commissie, na raadpleging van de lidstaten, de sociale partners op het niveau van de Unie en de belangrijkste belanghebbenden, en rekening houdend met de gevolgen voor kleine, middelgrote en micro-ondernemingen, de uitvoering van deze richtlijn en komt zij indien nodig met voorstellen voor wijzigingen van de wetgeving.

Uiterlijk [5 jaar na de inwerkingtreding] evalueert de Commissie, na raadpleging van de lidstaten, de sociale partners op het niveau van de Unie en de belangrijkste belanghebbenden,
  inclusief het Europees Comité van de Regio’s,
  en rekening houdend met de gevolgen voor kleine, middelgrote en micro-ondernemingen, de uitvoering van deze richtlijn en komt zij indien nodig met voorstellen voor wijzigingen van de wetgeving.

inclusief het Europees Comité van de Regio’s,

Motivering

Motivering

Lokale en regionale overheden, die op Europees niveau worden vertegenwoordigd door het Europees Comité van de Regio’s, zijn bij machte om de arbeidsomstandigheden van platformwerkers te verbeteren.

II.   BELEIDSAANBEVELINGEN

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S (CvdR)

| 1. | is ingenomen met het door de Europese Commissie op 9 december 2021 voorgestelde pakket maatregelen “om de arbeidsomstandigheden van platformwerkers te verbeteren” en “de duurzame groei van digitale arbeidsplatformen in de Europese Unie te ondersteunen”. |
| --- | --- |

1.

is ingenomen met het door de Europese Commissie op 9 december 2021 voorgestelde pakket maatregelen “om de arbeidsomstandigheden van platformwerkers te verbeteren” en “de duurzame groei van digitale arbeidsplatformen in de Europese Unie te ondersteunen”.

| 2. | Het CvdR deelt het standpunt van de Commissie dat een verkeerde kwalificatie van de arbeidsstatus van werknemers en de gevolgen daarvan weliswaar bijzonder ernstig en dringend zijn voor de platformeconomie, maar ook een impact hebben die verder reikt dan het platformwerk. |
| --- | --- |

2.

Het CvdR deelt het standpunt van de Commissie dat een verkeerde kwalificatie van de arbeidsstatus van werknemers en de gevolgen daarvan weliswaar bijzonder ernstig en dringend zijn voor de platformeconomie, maar ook een impact hebben die verder reikt dan het platformwerk.

| 3. | Algoritmisch beheer — dat inherent is aan het bedrijfsmodel van digitale arbeidsplatformen — en de gevolgen daarvan voor werknemers, al dan niet in loondienst, hebben eveneens een impact die verder reikt dan het platformwerk. |
| --- | --- |

3.

Algoritmisch beheer — dat inherent is aan het bedrijfsmodel van digitale arbeidsplatformen — en de gevolgen daarvan voor werknemers, al dan niet in loondienst, hebben eveneens een impact die verder reikt dan het platformwerk.

| 4. | De uitdagingen die deze twee verschijnselen met zich meebrengen voor platformwerkers zijn door het CvdR aan de orde gesteld in een eerder advies over platformwerk (1). |
| --- | --- |

4.

De uitdagingen die deze twee verschijnselen met zich meebrengen voor platformwerkers zijn door het CvdR aan de orde gesteld in een eerder advies over platformwerk (1

| 5. | Het is een goede zaak dat de Europese Commissie in haar voorstel voor een richtlijn een algemeen kader voorstelt om de verkeerde kwalificatie van de arbeidsstatus van platformwerkers aan te pakken en voor personen die platformwerk verrichten nieuwe materiële rechten vaststelt die erop gericht zijn billijkheid, transparantie en verantwoordingsplicht bij algoritmisch beheer te waarborgen. |
| --- | --- |

5.

Het is een goede zaak dat de Europese Commissie in haar voorstel voor een richtlijn een algemeen kader voorstelt om de verkeerde kwalificatie van de arbeidsstatus van platformwerkers aan te pakken en voor personen die platformwerk verrichten nieuwe materiële rechten vaststelt die erop gericht zijn billijkheid, transparantie en verantwoordingsplicht bij algoritmisch beheer te waarborgen.

Weerlegbaar vermoeden van een arbeidsverhouding

Weerlegbaar vermoeden van een arbeidsverhouding

| 6. | Het CvdR staat positief tegenover het mechanisme van weerlegbaar vermoeden van een arbeidsverhouding met omgekeerde bewijslast waarin de richtlijn voorziet om de arbeidsstatus van personen die platformwerk verrichten correct vast te stellen; de contractuele verhouding wordt dus uiteindelijk op nationaal niveau beoordeeld en vastgesteld. |
| --- | --- |

6.

Het CvdR staat positief tegenover het mechanisme van weerlegbaar vermoeden van een arbeidsverhouding met omgekeerde bewijslast waarin de richtlijn voorziet om de arbeidsstatus van personen die platformwerk verrichten correct vast te stellen; de contractuele verhouding wordt dus uiteindelijk op nationaal niveau beoordeeld en vastgesteld.

| 7. | Het is van belang dat de betreffende platformwerkers op basis van het vermoeden van een arbeidsverhouding alle rechten genieten die voortvloeien uit de wetgeving of collectieve overeenkomsten die van toepassing zijn op zelfstandigen en werknemers, inclusief het recht op opleiding. |
| --- | --- |

7.

Het is van belang dat de betreffende platformwerkers op basis van het vermoeden van een arbeidsverhouding alle rechten genieten die voortvloeien uit de wetgeving of collectieve overeenkomsten die van toepassing zijn op zelfstandigen en werknemers, inclusief het recht op opleiding.

| 8. | Het vermoeden van een arbeidsverhouding brengt eveneens met zich mee dat platforms aan hun verplichtingen krachtens het toepasselijke nationale recht op het gebied van loon- en inkomstenbelasting, zorgvuldigheid en sociaal verantwoord ondernemerschap moeten voldoen. |
| --- | --- |

8.

Het vermoeden van een arbeidsverhouding brengt eveneens met zich mee dat platforms aan hun verplichtingen krachtens het toepasselijke nationale recht op het gebied van loon- en inkomstenbelasting, zorgvuldigheid en sociaal verantwoord ondernemerschap moeten voldoen.

| 9. | Het CvdR is van mening dat het weerlegbaar vermoeden van een arbeidsverhouding ook ten goede zal komen aan echte zelfstandigen, omdat platforms ertoe zullen worden verplicht om een eind te maken aan de eventuele ondergeschiktheid van deze werknemers en hun de flexibiliteit zullen moeten bieden die kenmerkend is voor hun status. |
| --- | --- |

9.

Het CvdR is van mening dat het weerlegbaar vermoeden van een arbeidsverhouding ook ten goede zal komen aan echte zelfstandigen, omdat platforms ertoe zullen worden verplicht om een eind te maken aan de eventuele ondergeschiktheid van deze werknemers en hun de flexibiliteit zullen moeten bieden die kenmerkend is voor hun status.

Algoritmisch beheer

Algoritmisch beheer

| 10. | Het CvdR is zeer te spreken over de bepalingen in de richtlijn die erop gericht zijn platformwerkers te beschermen tegen de risico’s die verbonden zijn aan systemen voor geautomatiseerde monitoring en besluitvorming en algoritmisch beheer. |
| --- | --- |

10.

Het CvdR is zeer te spreken over de bepalingen in de richtlijn die erop gericht zijn platformwerkers te beschermen tegen de risico’s die verbonden zijn aan systemen voor geautomatiseerde monitoring en besluitvorming en algoritmisch beheer.

| 11. | Het CvdR verheugt zich in dit verband over de voorgestelde regels voor rechtsmiddelen en wetshandhaving. Er waren en zijn nog steeds tekortkomingen op het gebied van handhaving, met name in gevallen met een internationale dimensie. Internationale wetshandhaving is moeilijk, vooral in het geval van platformbedrijven; doeltreffende samenwerking tussen de autoriteiten van de lidstaten is geboden en wettelijke rechten moeten ook over de grenzen heen tijdig kunnen worden gehandhaafd. |
| --- | --- |

11.

Het CvdR verheugt zich in dit verband over de voorgestelde regels voor rechtsmiddelen en wetshandhaving. Er waren en zijn nog steeds tekortkomingen op het gebied van handhaving, met name in gevallen met een internationale dimensie. Internationale wetshandhaving is moeilijk, vooral in het geval van platformbedrijven; doeltreffende samenwerking tussen de autoriteiten van de lidstaten is geboden en wettelijke rechten moeten ook over de grenzen heen tijdig kunnen worden gehandhaafd.

| 12. | Het CvdR is ingenomen met het feit dat het voorstel de nationale definities van werknemers ongemoeid laat en dat de voorgestelde procedure bedoeld is om te vast te stellen of de contractuele verhouding een arbeidsverhouding is in de zin van de nationale definities. |
| --- | --- |

12.

Het CvdR is ingenomen met het feit dat het voorstel de nationale definities van werknemers ongemoeid laat en dat de voorgestelde procedure bedoeld is om te vast te stellen of de contractuele verhouding een arbeidsverhouding is in de zin van de nationale definities.

| 13. | Het is belangrijk dat elk besluit met betrekking tot personeelszaken, zoals de beloning en bevordering van een werknemer of de beperking of schorsing van zijn of haar werkzaamheden, wordt genomen door een mens van vlees en bloed. |
| --- | --- |

13.

Het is belangrijk dat elk besluit met betrekking tot personeelszaken, zoals de beloning en bevordering van een werknemer of de beperking of schorsing van zijn of haar werkzaamheden, wordt genomen door een mens van vlees en bloed.

| 14. | Het CvdR constateert dat er ook buiten platformwerk steeds vaker gebruikgemaakt wordt van algoritmisch beheer en systemen voor geautomatiseerde monitoring en besluitvorming. |
| --- | --- |

14.

Het CvdR constateert dat er ook buiten platformwerk steeds vaker gebruikgemaakt wordt van algoritmisch beheer en systemen voor geautomatiseerde monitoring en besluitvorming.

| 15. | Het CvdR zou graag zien dat de Europese Commissie met een regelgevingskader komt dat de rechten die zijn toegekend aan platformwerkers, zowel werknemers in loondienst als zelfstandigen, op het gebied van algoritmisch beheer uitbreidt tot alle werknemers die tijdens hun beroepsmatige, niet noodzakelijkerwijs via een platform verrichte, activiteiten te maken hebben met systemen voor geautomatiseerde monitoring en besluitvorming. |
| --- | --- |

15.

Het CvdR zou graag zien dat de Europese Commissie met een regelgevingskader komt dat de rechten die zijn toegekend aan platformwerkers, zowel werknemers in loondienst als zelfstandigen, op het gebied van algoritmisch beheer uitbreidt tot alle werknemers die tijdens hun beroepsmatige, niet noodzakelijkerwijs via een platform verrichte, activiteiten te maken hebben met systemen voor geautomatiseerde monitoring en besluitvorming.

| 16. | Het CvdR pleit voor een systeem dat platformwerkers in staat stelt om via de digitale infrastructuur van het arbeidsplatform feedback te geven over de systemen voor automatische monitoring en besluitvorming. Hiermee kan een belangrijke indicator en bouwsteen voor een doeltreffend toezicht op geautomatiseerde systemen worden geleverd, en daarmee ook een bijdrage tot de kwaliteitsborging in de zin van de bescherming van de grondrechten en tot meer tevredenheid met het werk. |
| --- | --- |

16.

Het CvdR pleit voor een systeem dat platformwerkers in staat stelt om via de digitale infrastructuur van het arbeidsplatform feedback te geven over de systemen voor automatische monitoring en besluitvorming. Hiermee kan een belangrijke indicator en bouwsteen voor een doeltreffend toezicht op geautomatiseerde systemen worden geleverd, en daarmee ook een bijdrage tot de kwaliteitsborging in de zin van de bescherming van de grondrechten en tot meer tevredenheid met het werk.

Bescherming van zelfstandigen

Bescherming van zelfstandigen

| 17. | Digitale platformen moeten platformwerkers volledige informatie verstrekken over de arbeidsomstandigheden en andere relevante belangrijke beslissingen in de officiële ta(a)l(en) van de lidstaat waar de werknemer zijn werkzaamheden verricht en, waar mogelijk, in de taal van de platformwerker of de meest gesproken taal van de regio. |
| --- | --- |

17.

Digitale platformen moeten platformwerkers volledige informatie verstrekken over de arbeidsomstandigheden en andere relevante belangrijke beslissingen in de officiële ta(a)l(en) van de lidstaat waar de werknemer zijn werkzaamheden verricht en, waar mogelijk, in de taal van de platformwerker of de meest gesproken taal van de regio.

| 18. | Het CvdR verzoekt de lidstaten om Aanbeveling 2019/C 387/01 van de Raad met betrekking tot de toegang tot sociale bescherming (2) voor werknemers en zelfstandigen integraal uit te voeren om te zorgen voor formele en effectieve dekking, adequaatheid en transparantie van de socialebeschermingsstelsels voor alle werknemers en zelfstandigen. |
| --- | --- |

18.

Het CvdR verzoekt de lidstaten om Aanbeveling 2019/C 387/01 van de Raad met betrekking tot de toegang tot sociale bescherming (2

| 19. | Het CvdR vestigt de aandacht op het genderaspect van deze regelingen. Met name vrouwen met zorgtaken zijn blij met de flexibiliteit die platformwerk biedt qua werktijden en, in sommige gevallen, werkplek. Het algoritmisch beheer van werktijden, waarbij werknemers bijvoorbeeld worden gestraft voor perioden van “lage productiviteit”, kan vrouwen het hardst treffen. |
| --- | --- |

19.

Het CvdR vestigt de aandacht op het genderaspect van deze regelingen. Met name vrouwen met zorgtaken zijn blij met de flexibiliteit die platformwerk biedt qua werktijden en, in sommige gevallen, werkplek. Het algoritmisch beheer van werktijden, waarbij werknemers bijvoorbeeld worden gestraft voor perioden van “lage productiviteit”, kan vrouwen het hardst treffen.

| 20. | Het CvdR onderstreept het belang van de ontwerprichtsnoeren voor de toepassing van het mededingingsrecht van de EU op collectieve overeenkomsten voor zelfstandigen zonder personeel, die door de Europese Commissie zijn voorgesteld om duidelijkheid te scheppen omtrent de organisatorische regelingen die zelfstandigen zonder personeel kunnen treffen in hun relatie tot platforms, met inbegrip van de mogelijkheid om beroepsorganisaties op te richten. |
| --- | --- |

20.

Het CvdR onderstreept het belang van de ontwerprichtsnoeren voor de toepassing van het mededingingsrecht van de EU op collectieve overeenkomsten voor zelfstandigen zonder personeel, die door de Europese Commissie zijn voorgesteld om duidelijkheid te scheppen omtrent de organisatorische regelingen die zelfstandigen zonder personeel kunnen treffen in hun relatie tot platforms, met inbegrip van de mogelijkheid om beroepsorganisaties op te richten.

| 21. | Het CvdR stelt vast dat het platformwerkers vaak wordt belet hun grondrechten op vrijheid van vereniging en collectieve onderhandelingen uit te oefenen, niet in de laatste plaats vanwege het gebrek aan gemeenschappelijke communicatiemiddelen en mogelijkheden om online of in persoon bijeen te komen. Daarom moet zorg worden gedragen voor passende communicatiemogelijkheden en voor het recht van vakbonden op toegang, via de digitale infrastructuur van de arbeidsplatforms. |
| --- | --- |

21.

Het CvdR stelt vast dat het platformwerkers vaak wordt belet hun grondrechten op vrijheid van vereniging en collectieve onderhandelingen uit te oefenen, niet in de laatste plaats vanwege het gebrek aan gemeenschappelijke communicatiemiddelen en mogelijkheden om online of in persoon bijeen te komen. Daarom moet zorg worden gedragen voor passende communicatiemogelijkheden en voor het recht van vakbonden op toegang, via de digitale infrastructuur van de arbeidsplatforms.

| 22. | Feit is wel dat deze richtsnoeren alleen betrekking mogen hebben op personen die correct zijn gekwalificeerd als zelfstandige zonder personeel en niet op werknemers die een andere kwalificatie kunnen krijgen op grond van het wettelijk vermoeden waarin de richtlijn voorziet. |
| --- | --- |

22.

Feit is wel dat deze richtsnoeren alleen betrekking mogen hebben op personen die correct zijn gekwalificeerd als zelfstandige zonder personeel en niet op werknemers die een andere kwalificatie kunnen krijgen op grond van het wettelijk vermoeden waarin de richtlijn voorziet.

Lokale en regionale dimensie

Lokale en regionale dimensie

| 23. | Het CvdR vindt het jammer dat in het voorstel voor een richtlijn niet wordt verwezen naar de lokale en regionale overheden, terwijl het in veel lidstaat juist de subnationale overheden zijn die de arbeidswetgeving ten uitvoer moeten leggen en de status van werknemers moeten bepalen. |
| --- | --- |

23.

Het CvdR vindt het jammer dat in het voorstel voor een richtlijn niet wordt verwezen naar de lokale en regionale overheden, terwijl het in veel lidstaat juist de subnationale overheden zijn die de arbeidswetgeving ten uitvoer moeten leggen en de status van werknemers moeten bepalen.

| 24. | Het CvdR verzoekt de lidstaten en de lokale en regionale overheden om lokale initiatieven voor billijker platformwerk te ondersteunen, zoals de oprichting van digitale arbeidsplatforms in de vorm van werknemerscoöperaties, en om de bestaande digitale kloof in verschillende geografische en demografische contexten (minder ontwikkelde regio’s) te verkleinen. |
| --- | --- |

24.

Het CvdR verzoekt de lidstaten en de lokale en regionale overheden om lokale initiatieven voor billijker platformwerk te ondersteunen, zoals de oprichting van digitale arbeidsplatforms in de vorm van werknemerscoöperaties, en om de bestaande digitale kloof in verschillende geografische en demografische contexten (minder ontwikkelde regio’s) te verkleinen.

| 25. | Het CvdR herinnert er tevens aan dat het in zijn advies “Platformwerk — lokale en regionale regelgevingskwesties” (3) benadrukt dat lokale en regionale overheden maatregelen kunnen nemen om de arbeidsvoorwaarden van platformwerkers te verbeteren: door sociale steunmaatregelen te treffen voor atypische vormen van arbeid, door in de gunningscriteria van overheidsopdrachten waarnaar platforms kunnen meedingen sociale criteria met betrekking tot de arbeidsomstandigheden op platforms op te nemen, en door arbeidsinspecties of gelijkwaardig organen of instanties in te schakelen om, binnen de grenzen van hun bevoegdheden, op te treden tegen frauduleuze classificatie van werknemers. |
| --- | --- |

25.

Het CvdR herinnert er tevens aan dat het in zijn advies “Platformwerk — lokale en regionale regelgevingskwesties” (3

| 26. | Daarbij moet er niet alleen voor worden gezorgd dat de lokale en regionale overheden worden betrokken bij de verbetering van de arbeidsomstandigheden van platformwerkers, maar ook dat zij ondersteuning en opleiding krijgen om hun vaardigheden op dit gebied te versterken, vooral omdat zij met controle- en handhavingstaken kunnen worden belast. |
| --- | --- |

26.

Daarbij moet er niet alleen voor worden gezorgd dat de lokale en regionale overheden worden betrokken bij de verbetering van de arbeidsomstandigheden van platformwerkers, maar ook dat zij ondersteuning en opleiding krijgen om hun vaardigheden op dit gebied te versterken, vooral omdat zij met controle- en handhavingstaken kunnen worden belast.

Evenredigheid en subsidiariteit

Evenredigheid en subsidiariteit

| 27. | Het CvdR is van mening dat de ontwerprichtlijn voldoet aan de vereisten van het proportionaliteits- en het subsidiariteitsbeginsel. De toegevoegde waarde van het optreden van de EU op dit gebied en de geschiktheid van de gekozen rechtsgrondslagen door de Commissie zijn duidelijk en consistent. Tot slot juicht het Europees Comité van de Regio’s het ook toe dat de Commissie haar wetgevingsvoorstel vergezeld doet gaan van een subsidiariteitsbeoordelingsschema. |
| --- | --- |

27.

Het CvdR is van mening dat de ontwerprichtlijn voldoet aan de vereisten van het proportionaliteits- en het subsidiariteitsbeginsel. De toegevoegde waarde van het optreden van de EU op dit gebied en de geschiktheid van de gekozen rechtsgrondslagen door de Commissie zijn duidelijk en consistent. Tot slot juicht het Europees Comité van de Regio’s het ook toe dat de Commissie haar wetgevingsvoorstel vergezeld doet gaan van een subsidiariteitsbeoordelingsschema.

Brussel, 29 juni 2022.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(1)  Verordening (EU) nr. 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van Richtlijn 95/46/EG (algemene verordening gegevensbescherming) (
  PB L 119 van 4.5.2016, blz. 1).

1

Verordening (EU) nr. 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van Richtlijn 95/46/EG (algemene verordening gegevensbescherming) (

(1)  COR-2019-02655.

1

(2)  Aanbeveling van de Raad van 8 november 2019 met betrekking tot de toegang tot sociale bescherming voor werknemers en zelfstandigen (PB C 387 van 15.11.2019, blz. 1).

2

(3)  COR-2019-02655.

3

---

| 30.9.2022 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 375/64 |
| --- | --- | --- | --- |

30.9.2022

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 375/64

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de energieprestatie van gebouwen

(2022/C 375/09)

| Rapporteur: | André VIOLA (FR/PSE), lid van een lokaal bestuur: departementsraad van Aude |
| --- | --- |
| Referentiedocument: | Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de energieprestatie van gebouwen (herschikking)
  COM(2021) 802 |

Rapporteur:

André VIOLA (FR/PSE), lid van een lokaal bestuur: departementsraad van Aude

Referentiedocument:

Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de energieprestatie van gebouwen (herschikking)

COM(2021) 802

I.   AANBEVELINGEN VOOR WIJZIGINGEN

Wijzigingsvoorstel 1

Overweging 6

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 40 %
  van het finale energieverbruik in de Unie en 36 % van de energiegerelateerde broeikasgasemissies komt voor rekening van gebouwen. Daarom zijn een vermindering van het energieverbruik, in overeenstemming met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, zoals vastgelegd in artikel 3 [herziene EED] en gedefinieerd in artikel 2, punt 18), van Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad, en het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen in de gebouwensector belangrijke maatregelen die nodig zijn om de broeikasgasemissies van de Unie te doen dalen. Een vermindering van het energieverbruik en een groter gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen spelen ook een belangrijke rol bij het terugdringen van de energieafhankelijkheid van de Unie, het versterken van de energievoorzieningszekerheid, het bevorderen van technologische ontwikkelingen en het scheppen van werkgelegenheid en kansen voor regionale ontwikkeling, met name op eilanden en in plattelandsgebieden. | 39 %
  van het finale energieverbruik in de Unie komt voor rekening van gebouwen
  (waarvan 28 % operationeel verbruik en 11 % bouw en bouwmaterialen, zogenaamde “ingebedde koolstof”),
  en 36 % van de energiegerelateerde broeikasgasemissies. Daarom zijn een vermindering
  van de vraag naar energie, grondstoffen en grond, en
  van het energieverbruik, in overeenstemming met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, zoals vastgelegd in artikel 3 [herziene EED] en gedefinieerd in artikel 2, punt 18), van Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad, en het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen in de gebouwensector belangrijke maatregelen die nodig zijn om de broeikasgasemissies van de Unie te doen dalen. Een vermindering
  van de vraag naar energie, grondstoffen en grond,
  van het energieverbruik en een groter gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen spelen ook een belangrijke rol bij het terugdringen van de energie
  - en grondstoffen
  afhankelijkheid van de Unie, het versterken van de energie
  - en grondstoffen
  voorzieningszekerheid, het bevorderen van technologische ontwikkelingen en het scheppen van werkgelegenheid en kansen voor regionale ontwikkeling, met name op eilanden en in plattelandsgebieden. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

40 %
  van het finale energieverbruik in de Unie en 36 % van de energiegerelateerde broeikasgasemissies komt voor rekening van gebouwen. Daarom zijn een vermindering van het energieverbruik, in overeenstemming met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, zoals vastgelegd in artikel 3 [herziene EED] en gedefinieerd in artikel 2, punt 18), van Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad, en het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen in de gebouwensector belangrijke maatregelen die nodig zijn om de broeikasgasemissies van de Unie te doen dalen. Een vermindering van het energieverbruik en een groter gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen spelen ook een belangrijke rol bij het terugdringen van de energieafhankelijkheid van de Unie, het versterken van de energievoorzieningszekerheid, het bevorderen van technologische ontwikkelingen en het scheppen van werkgelegenheid en kansen voor regionale ontwikkeling, met name op eilanden en in plattelandsgebieden.

39 %
  van het finale energieverbruik in de Unie komt voor rekening van gebouwen
  (waarvan 28 % operationeel verbruik en 11 % bouw en bouwmaterialen, zogenaamde “ingebedde koolstof”),
  en 36 % van de energiegerelateerde broeikasgasemissies. Daarom zijn een vermindering
  van de vraag naar energie, grondstoffen en grond, en
  van het energieverbruik, in overeenstemming met het beginsel “energie-efficiëntie eerst”, zoals vastgelegd in artikel 3 [herziene EED] en gedefinieerd in artikel 2, punt 18), van Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad, en het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen in de gebouwensector belangrijke maatregelen die nodig zijn om de broeikasgasemissies van de Unie te doen dalen. Een vermindering
  van de vraag naar energie, grondstoffen en grond,
  van het energieverbruik en een groter gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen spelen ook een belangrijke rol bij het terugdringen van de energie
  - en grondstoffen
  afhankelijkheid van de Unie, het versterken van de energie
  - en grondstoffen
  voorzieningszekerheid, het bevorderen van technologische ontwikkelingen en het scheppen van werkgelegenheid en kansen voor regionale ontwikkeling, met name op eilanden en in plattelandsgebieden.

Motivering

Toevoeging van een meer expliciete verwijzing naar circulariteit.

Wijzigingsvoorstel 2

Overweging 7

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Gebouwen zijn voor, tijdens en na hun operationele levensduur verantwoordelijk voor de uitstoot van broeikasgassen. De visie voor een koolstofvrij gebouwenbestand tegen 2050 gaat verder dan de huidige focus op operationele broeikasgasemissies. Daarom moet
  geleidelijk
  rekening worden gehouden met de emissies gedurende de gehele levenscyclus van gebouwen,
  te beginnen met
  nieuwe gebouwen. Gebouwen zijn belangrijke materiaalbanken, opslagplaatsen waar hulpbronnen decennialang worden bewaard, en de ontwerpopties hebben een grote invloed op de emissies gedurende de gehele levenscyclus, zowel in het geval van nieuwe gebouwen als bij renovaties. De prestaties gedurende de gehele levenscyclus van gebouwen moeten niet alleen bij nieuwbouw, maar ook bij renovaties in aanmerking worden genomen, door beleidsmaatregelen voor de vermindering van de broeikasgasemissies gedurende de gehele levenscyclus op te nemen in de plannen voor de renovatie van gebouwen van de lidstaten. | Gebouwen zijn voor, tijdens en na hun operationele levensduur verantwoordelijk voor de uitstoot van broeikasgassen. De visie voor een koolstofvrij gebouwenbestand tegen 2050 gaat verder dan de huidige focus op operationele broeikasgasemissies. Daarom moet
  vanaf heden
  rekening worden gehouden met de emissies gedurende de gehele levenscyclus van gebouwen,
  zowel voor
  nieuwe gebouwen
  als voor bestaande gebouwen die gerenoveerd worden
  . Gebouwen zijn belangrijke materiaalbanken, opslagplaatsen waar hulpbronnen decennialang worden bewaard, en de ontwerpopties hebben een grote invloed op de emissies gedurende de gehele levenscyclus, zowel in het geval van nieuwe gebouwen als bij renovaties. De prestaties gedurende de gehele levenscyclus van gebouwen moeten niet alleen bij nieuwbouw, maar ook bij renovaties in aanmerking worden genomen, door beleidsmaatregelen voor de vermindering van de broeikasgasemissies gedurende de gehele levenscyclus op te nemen in de plannen voor de renovatie van gebouwen van de lidstaten.
  Om ervoor te zorgen dat de transitie op alle niveaus plaatsvindt, is het van cruciaal belang dat de lokale en regionale overheden worden betrokken bij de uitwerking van dit beleid. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Gebouwen zijn voor, tijdens en na hun operationele levensduur verantwoordelijk voor de uitstoot van broeikasgassen. De visie voor een koolstofvrij gebouwenbestand tegen 2050 gaat verder dan de huidige focus op operationele broeikasgasemissies. Daarom moet
  geleidelijk
  rekening worden gehouden met de emissies gedurende de gehele levenscyclus van gebouwen,
  te beginnen met
  nieuwe gebouwen. Gebouwen zijn belangrijke materiaalbanken, opslagplaatsen waar hulpbronnen decennialang worden bewaard, en de ontwerpopties hebben een grote invloed op de emissies gedurende de gehele levenscyclus, zowel in het geval van nieuwe gebouwen als bij renovaties. De prestaties gedurende de gehele levenscyclus van gebouwen moeten niet alleen bij nieuwbouw, maar ook bij renovaties in aanmerking worden genomen, door beleidsmaatregelen voor de vermindering van de broeikasgasemissies gedurende de gehele levenscyclus op te nemen in de plannen voor de renovatie van gebouwen van de lidstaten.

Gebouwen zijn voor, tijdens en na hun operationele levensduur verantwoordelijk voor de uitstoot van broeikasgassen. De visie voor een koolstofvrij gebouwenbestand tegen 2050 gaat verder dan de huidige focus op operationele broeikasgasemissies. Daarom moet
  vanaf heden
  rekening worden gehouden met de emissies gedurende de gehele levenscyclus van gebouwen,
  zowel voor
  nieuwe gebouwen
  als voor bestaande gebouwen die gerenoveerd worden
  . Gebouwen zijn belangrijke materiaalbanken, opslagplaatsen waar hulpbronnen decennialang worden bewaard, en de ontwerpopties hebben een grote invloed op de emissies gedurende de gehele levenscyclus, zowel in het geval van nieuwe gebouwen als bij renovaties. De prestaties gedurende de gehele levenscyclus van gebouwen moeten niet alleen bij nieuwbouw, maar ook bij renovaties in aanmerking worden genomen, door beleidsmaatregelen voor de vermindering van de broeikasgasemissies gedurende de gehele levenscyclus op te nemen in de plannen voor de renovatie van gebouwen van de lidstaten.
  Om ervoor te zorgen dat de transitie op alle niveaus plaatsvindt, is het van cruciaal belang dat de lokale en regionale overheden worden betrokken bij de uitwerking van dit beleid.

Motivering

Als bestaande gebouwen niet in aanmerking worden genomen, zal de beoogde klimaatneutraliteit niet bereikt worden.

Wijzigingsvoorstel 3

Overweging 8

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Om de broeikasgasemissies gedurende de gehele levenscyclus tot een minimum te beperken, is hulpbronnenefficiëntie en circulariteit
  nodig
  . Dit kan ook worden gecombineerd met het omzetten van delen van het gebouwenbestand in een tijdelijke koolstofput. | Om de broeikasgasemissies gedurende de gehele levenscyclus tot een minimum te beperken, is
  er behoefte aan sufficiëntiestrategieën die de vraag naar energie, grondstoffen, grond en water in de eerste plaats beperken, en aan
  hulpbronnenefficiëntie en circulariteit. Dit kan ook worden gecombineerd met het omzetten van delen van het gebouwenbestand in een tijdelijke koolstofput.
  Om de ingebedde emissies tot nul terug te brengen, moeten materialen worden verminderd, hergebruikt en geoptimaliseerd, moeten koolstofvastleggingslocaties worden ontworpen en moeten koolstofvastleggende materialen worden gebruikt. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Om de broeikasgasemissies gedurende de gehele levenscyclus tot een minimum te beperken, is hulpbronnenefficiëntie en circulariteit
  nodig
  . Dit kan ook worden gecombineerd met het omzetten van delen van het gebouwenbestand in een tijdelijke koolstofput.

Om de broeikasgasemissies gedurende de gehele levenscyclus tot een minimum te beperken, is
  er behoefte aan sufficiëntiestrategieën die de vraag naar energie, grondstoffen, grond en water in de eerste plaats beperken, en aan
  hulpbronnenefficiëntie en circulariteit. Dit kan ook worden gecombineerd met het omzetten van delen van het gebouwenbestand in een tijdelijke koolstofput.
  Om de ingebedde emissies tot nul terug te brengen, moeten materialen worden verminderd, hergebruikt en geoptimaliseerd, moeten koolstofvastleggingslocaties worden ontworpen en moeten koolstofvastleggende materialen worden gebruikt.

Motivering

Energiesufficiëntie is een krachtige strategie om de klimaatdoelstellingen te verwezenlijken. Er moet ook rekening worden gehouden met ingebedde emissies.

Wijzigingsvoorstel 4

Overweging 9

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Het aardopwarmingsvermogen gedurende de gehele levenscyclus geeft een indicatie van de totale bijdrage van een gebouw aan emissies die tot klimaatverandering leiden. Er wordt gekeken naar zowel broeikasgasemissies die verband houden met de bouwproducten, als directe en indirecte emissies uit de gebruiksfase. Een vereiste om het aardopwarmingsvermogen gedurende de levenscyclus van nieuwe gebouwen te berekenen, vormt derhalve een eerste stap naar meer aandacht voor de prestaties gedurende de gehele levenscyclus van gebouwen en een circulaire economie. | Het aardopwarmingsvermogen gedurende de gehele levenscyclus geeft een indicatie van de totale bijdrage van een gebouw aan emissies die tot klimaatverandering leiden. Er wordt gekeken naar zowel broeikasgasemissies die verband houden met de bouwproducten, als directe en indirecte emissies uit de gebruiksfase. Een vereiste om het aardopwarmingsvermogen gedurende de levenscyclus van nieuwe gebouwen
  en bestaande gebouwen die worden gerenoveerd
  te berekenen, vormt derhalve een eerste stap naar meer aandacht voor de prestaties gedurende de gehele levenscyclus van gebouwen en een circulaire economie. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Het aardopwarmingsvermogen gedurende de gehele levenscyclus geeft een indicatie van de totale bijdrage van een gebouw aan emissies die tot klimaatverandering leiden. Er wordt gekeken naar zowel broeikasgasemissies die verband houden met de bouwproducten, als directe en indirecte emissies uit de gebruiksfase. Een vereiste om het aardopwarmingsvermogen gedurende de levenscyclus van nieuwe gebouwen te berekenen, vormt derhalve een eerste stap naar meer aandacht voor de prestaties gedurende de gehele levenscyclus van gebouwen en een circulaire economie.

Het aardopwarmingsvermogen gedurende de gehele levenscyclus geeft een indicatie van de totale bijdrage van een gebouw aan emissies die tot klimaatverandering leiden. Er wordt gekeken naar zowel broeikasgasemissies die verband houden met de bouwproducten, als directe en indirecte emissies uit de gebruiksfase. Een vereiste om het aardopwarmingsvermogen gedurende de levenscyclus van nieuwe gebouwen
  en bestaande gebouwen die worden gerenoveerd
  te berekenen, vormt derhalve een eerste stap naar meer aandacht voor de prestaties gedurende de gehele levenscyclus van gebouwen en een circulaire economie.

Motivering

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 5

Overweging 10

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Gebouwen zijn verantwoordelijk voor ongeveer de helft van de emissies van primair fijnstof (PM 2,5 ) in de EU, die vroegtijdige sterfte en ziekte veroorzaken.
  V
  erbetering van de energieprestatie van gebouwen
  kan
  en
  moet
  gepaard gaan met een vermindering van de emissies van verontreinigende stoffen, in overeenstemming met Richtlijn (EU) 2016/2284 van het Europees Parlement en de Raad (1). | Gebouwen zijn verantwoordelijk voor ongeveer de helft van de emissies van primair fijnstof (PM 2,5 ) in de EU, die vroegtijdige sterfte en ziekte veroorzaken.
  Vermindering van de vraag naar energie en grondstoffen en v
  erbetering van de energieprestatie van gebouwen
  kunnen
  en
  moeten
  gepaard gaan met een vermindering van de emissies van verontreinigende stoffen, in overeenstemming met Richtlijn (EU) 2016/2284 van het Europees Parlement en de Raad (1)

  , en aldus bijdragen tot het streven om alle verontreiniging tot nul terug te dringen
  . |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Gebouwen zijn verantwoordelijk voor ongeveer de helft van de emissies van primair fijnstof (PM 2,5 ) in de EU, die vroegtijdige sterfte en ziekte veroorzaken.
  V
  erbetering van de energieprestatie van gebouwen
  kan
  en
  moet
  gepaard gaan met een vermindering van de emissies van verontreinigende stoffen, in overeenstemming met Richtlijn (EU) 2016/2284 van het Europees Parlement en de Raad (1).

Gebouwen zijn verantwoordelijk voor ongeveer de helft van de emissies van primair fijnstof (PM 2,5 ) in de EU, die vroegtijdige sterfte en ziekte veroorzaken.
  Vermindering van de vraag naar energie en grondstoffen en v
  erbetering van de energieprestatie van gebouwen
  kunnen
  en
  moeten
  gepaard gaan met een vermindering van de emissies van verontreinigende stoffen, in overeenstemming met Richtlijn (EU) 2016/2284 van het Europees Parlement en de Raad (1)

  , en aldus bijdragen tot het streven om alle verontreiniging tot nul terug te dringen
  .

Motivering

Toevoeging van een meer expliciete verwijzing naar circulariteit en het tot nul terugdringen van verontreiniging.

Wijzigingsvoorstel 6

Overweging 11

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Bij maatregelen voor de verdere verbetering van de energieprestatie van gebouwen moet rekening worden gehouden met de klimatologische omstandigheden, waaronder aanpassing aan de klimaatverandering, en plaatselijke omstandigheden, alsmede met de binnenklimaateisen en de kostenefficiëntie. Die maatregelen mogen andere eisen die aan gebouwen worden gesteld, zoals toegankelijkheid, brandveiligheid en seismische veiligheid en de gebruiksbestemming van het gebouw, niet in het gedrang brengen. | Bij maatregelen
  voor het beperken van de vraag naar energie en materiaal en
  voor de verdere verbetering van de energieprestatie van gebouwen moet rekening worden gehouden met de klimatologische omstandigheden, waaronder aanpassing aan de klimaatverandering, en plaatselijke omstandigheden, alsmede met de binnenklimaateisen en de kostenefficiëntie
  , waarbij er oog moet zijn voor de externe milieu-, sociale en gezondheidskosten en optimaal gebruik moet worden gemaakt van de op stadsdistrictsniveau beschikbare maatregelen.
  Die maatregelen mogen andere eisen die aan gebouwen worden gesteld, zoals toegankelijkheid, brandveiligheid en seismische veiligheid en de gebruiksbestemming van het gebouw, niet in het gedrang brengen. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Bij maatregelen voor de verdere verbetering van de energieprestatie van gebouwen moet rekening worden gehouden met de klimatologische omstandigheden, waaronder aanpassing aan de klimaatverandering, en plaatselijke omstandigheden, alsmede met de binnenklimaateisen en de kostenefficiëntie. Die maatregelen mogen andere eisen die aan gebouwen worden gesteld, zoals toegankelijkheid, brandveiligheid en seismische veiligheid en de gebruiksbestemming van het gebouw, niet in het gedrang brengen.

Bij maatregelen
  voor het beperken van de vraag naar energie en materiaal en
  voor de verdere verbetering van de energieprestatie van gebouwen moet rekening worden gehouden met de klimatologische omstandigheden, waaronder aanpassing aan de klimaatverandering, en plaatselijke omstandigheden, alsmede met de binnenklimaateisen en de kostenefficiëntie
  , waarbij er oog moet zijn voor de externe milieu-, sociale en gezondheidskosten en optimaal gebruik moet worden gemaakt van de op stadsdistrictsniveau beschikbare maatregelen.
  Die maatregelen mogen andere eisen die aan gebouwen worden gesteld, zoals toegankelijkheid, brandveiligheid en seismische veiligheid en de gebruiksbestemming van het gebouw, niet in het gedrang brengen.

Motivering

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 7

Nieuwe overweging 11

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| | Maatregelen op het gebied van sufficiëntie die de gebouwengerelateerde vraag naar energie, grondstoffen, grond en water in de eerste plaats beperken, moeten voor de hele levenscyclus van gebouwen in overweging worden genomen, met inbegrip van de ontwerpfase, de gebruiksfase en het einde van de levensduur van gebouwen. Bij deze maatregelen moet voorrang worden gegeven aan het herbestemmen van ongebruikte bestaande gebouwen boven de bouw van nieuwe gebouwen, aan de ontwikkeling van compacte wijken boven verspreide bebouwing, aan passieve verwarmings- en koelingsoplossingen boven mechanische oplossingen, aan hergebruik van bouwmaterialen boven nieuwe bouwmaterialen, en aan een beter beheer van bestaande gebouwen.




  De lidstaten moeten, in samenwerking met de lokale en regionale overheden, in hun plannen voor de renovatie van gebouwen sufficiëntiemaatregelen opnemen die erop gericht zijn de vraag naar energie, grondstoffen, grond en water in de eerste plaats te beperken, en wel gedurende de hele levenscyclus van gebouwen, in de ontwerpfase, de gebruiksfase en het einde van de levensduur van gebouwen. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Maatregelen op het gebied van sufficiëntie die de gebouwengerelateerde vraag naar energie, grondstoffen, grond en water in de eerste plaats beperken, moeten voor de hele levenscyclus van gebouwen in overweging worden genomen, met inbegrip van de ontwerpfase, de gebruiksfase en het einde van de levensduur van gebouwen. Bij deze maatregelen moet voorrang worden gegeven aan het herbestemmen van ongebruikte bestaande gebouwen boven de bouw van nieuwe gebouwen, aan de ontwikkeling van compacte wijken boven verspreide bebouwing, aan passieve verwarmings- en koelingsoplossingen boven mechanische oplossingen, aan hergebruik van bouwmaterialen boven nieuwe bouwmaterialen, en aan een beter beheer van bestaande gebouwen.

De lidstaten moeten, in samenwerking met de lokale en regionale overheden, in hun plannen voor de renovatie van gebouwen sufficiëntiemaatregelen opnemen die erop gericht zijn de vraag naar energie, grondstoffen, grond en water in de eerste plaats te beperken, en wel gedurende de hele levenscyclus van gebouwen, in de ontwerpfase, de gebruiksfase en het einde van de levensduur van gebouwen.

Motivering

Energiesufficiëntie is een krachtige strategie om de klimaatdoelstellingen te verwezenlijken.

Wijzigingsvoorstel 8

Overweging 13

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De lidstaten moeten minimumeisen voor de energieprestatie van gebouwen en onderdelen van gebouwen vaststellen met het oog op
  een kostenoptimaal evenwicht tussen de gedane investeringen en de energiekosten die worden bespaard
  tijdens de volledige levensduur van het gebouw,
  onverminderd het recht van de lidstaten om minimumeisen vast te stellen voor een hogere energie-efficiëntie dan kostenoptimale energie-efficiëntieniveaus
  .
  Er dient te worden voorzien in de mogelijkheid voor de lidstaten om hun minimumeisen voor gebouwen op gezette tijden te herzien in het licht van de vooruitgang van de techniek. | De lidstaten moeten minimumeisen voor de energieprestatie van gebouwen en onderdelen van gebouwen vaststellen met het oog op
  het bereiken van een koolstofuitstoot van nul of bijna nul
  tijdens de volledige levensduur van het gebouw.
  Ook moeten klimaatpositieve gebouwen worden bevorderd om ervoor te zorgen dat het gebouwenbestand in zijn geheel koolstofneutraal is.




  Bij het vastleggen van deze eisen is nauwe samenwerking met de lokale en regionale overheden van essentieel belang om daadwerkelijke en doeltreffende verminderingen te waarborgen. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De lidstaten moeten minimumeisen voor de energieprestatie van gebouwen en onderdelen van gebouwen vaststellen met het oog op
  een kostenoptimaal evenwicht tussen de gedane investeringen en de energiekosten die worden bespaard
  tijdens de volledige levensduur van het gebouw,
  onverminderd het recht van de lidstaten om minimumeisen vast te stellen voor een hogere energie-efficiëntie dan kostenoptimale energie-efficiëntieniveaus
  .
  Er dient te worden voorzien in de mogelijkheid voor de lidstaten om hun minimumeisen voor gebouwen op gezette tijden te herzien in het licht van de vooruitgang van de techniek.

De lidstaten moeten minimumeisen voor de energieprestatie van gebouwen en onderdelen van gebouwen vaststellen met het oog op
  het bereiken van een koolstofuitstoot van nul of bijna nul
  tijdens de volledige levensduur van het gebouw.
  Ook moeten klimaatpositieve gebouwen worden bevorderd om ervoor te zorgen dat het gebouwenbestand in zijn geheel koolstofneutraal is.

Bij het vastleggen van deze eisen is nauwe samenwerking met de lokale en regionale overheden van essentieel belang om daadwerkelijke en doeltreffende verminderingen te waarborgen.

Motivering

De minimumeisen moeten worden afgestemd op klimaatneutraliteit om instandhouding van koolstofafhankelijkheid te voorkomen.

Wijzigingsvoorstel 9

Overweging 14

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Twee derde van de energie die wordt gebruikt voor de verwarming en koeling van gebouwen, is nog steeds afkomstig van fossiele brandstoffen. Om de gebouwensector koolstofvrij te maken, is het van bijzonder belang dat fossiele brandstoffen voor verwarming en koeling worden uitgefaseerd. Daarom moeten de lidstaten hun nationale beleidslijnen en maatregelen voor de uitfasering van fossiele brandstoffen voor verwarming en koeling aangeven in hun plannen voor de renovatie van gebouwen, en mogen in het kader van het volgende meerjarig financieel kader vanaf
  2027
  geen financiële stimulansen worden gegeven voor de installatie van cv-ketels op fossiele brandstoffen, met uitzondering van die welke vóór 2027 voor investeringen zijn geselecteerd in het kader van het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en het Cohesiefonds. Een duidelijke rechtsgrondslag voor een verbod op warmtegeneratoren op basis van hun broeikasgasemissies of het soort brandstof dat wordt gebruikt, moet de nationale beleidslijnen en maatregelen voor de uitfasering ondersteunen. | Twee derde van de energie die wordt gebruikt voor de verwarming en koeling van gebouwen, is nog steeds afkomstig van fossiele brandstoffen. Om de gebouwensector koolstofvrij te maken, is het van bijzonder belang dat fossiele brandstoffen voor verwarming en koeling worden uitgefaseerd. Daarom moeten de lidstaten
  in nauwe samenwerking met de lokale en regionale overheden
  hun nationale beleidslijnen en maatregelen voor de uitfasering van fossiele brandstoffen voor verwarming en koeling aangeven in hun plannen voor de renovatie van gebouwen, en mogen in het kader van het volgende meerjarig financieel kader vanaf
  2025
  geen financiële stimulansen worden gegeven voor de installatie van cv-ketels op fossiele brandstoffen, met uitzondering van die welke vóór 2027 voor investeringen zijn geselecteerd in het kader van het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en het Cohesiefonds. Een duidelijke rechtsgrondslag voor een verbod op warmtegeneratoren op basis van hun broeikasgasemissies of het soort brandstof dat wordt gebruikt, moet de nationale beleidslijnen en maatregelen voor de uitfasering ondersteunen. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Twee derde van de energie die wordt gebruikt voor de verwarming en koeling van gebouwen, is nog steeds afkomstig van fossiele brandstoffen. Om de gebouwensector koolstofvrij te maken, is het van bijzonder belang dat fossiele brandstoffen voor verwarming en koeling worden uitgefaseerd. Daarom moeten de lidstaten hun nationale beleidslijnen en maatregelen voor de uitfasering van fossiele brandstoffen voor verwarming en koeling aangeven in hun plannen voor de renovatie van gebouwen, en mogen in het kader van het volgende meerjarig financieel kader vanaf
  2027
  geen financiële stimulansen worden gegeven voor de installatie van cv-ketels op fossiele brandstoffen, met uitzondering van die welke vóór 2027 voor investeringen zijn geselecteerd in het kader van het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en het Cohesiefonds. Een duidelijke rechtsgrondslag voor een verbod op warmtegeneratoren op basis van hun broeikasgasemissies of het soort brandstof dat wordt gebruikt, moet de nationale beleidslijnen en maatregelen voor de uitfasering ondersteunen.

Twee derde van de energie die wordt gebruikt voor de verwarming en koeling van gebouwen, is nog steeds afkomstig van fossiele brandstoffen. Om de gebouwensector koolstofvrij te maken, is het van bijzonder belang dat fossiele brandstoffen voor verwarming en koeling worden uitgefaseerd. Daarom moeten de lidstaten
  in nauwe samenwerking met de lokale en regionale overheden
  hun nationale beleidslijnen en maatregelen voor de uitfasering van fossiele brandstoffen voor verwarming en koeling aangeven in hun plannen voor de renovatie van gebouwen, en mogen in het kader van het volgende meerjarig financieel kader vanaf
  2025
  geen financiële stimulansen worden gegeven voor de installatie van cv-ketels op fossiele brandstoffen, met uitzondering van die welke vóór 2027 voor investeringen zijn geselecteerd in het kader van het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en het Cohesiefonds. Een duidelijke rechtsgrondslag voor een verbod op warmtegeneratoren op basis van hun broeikasgasemissies of het soort brandstof dat wordt gebruikt, moet de nationale beleidslijnen en maatregelen voor de uitfasering ondersteunen.

Motivering

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 10

Overweging 17

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De Commissie dient een vergelijkend methodologisch kader voor de berekening van de kostenoptimale niveaus van de minimumeisen inzake energieprestatie uit te werken. Een herziening van dit kader moet het mogelijk maken zowel de energie- als de emissieprestaties te berekenen en moet rekening houden met externe milieu- en gezondheidskosten, alsook met de uitbreiding van het ETS en de koolstofprijzen. De lidstaten dienen van dit vergelijkend methodologisch kader gebruik te maken om
  de resultaten te vergelijken met
  de minimumeisen inzake energieprestatie die zij hebben vastgesteld. Mochten er significante verschillen, dat wil zeggen van meer dan 15 %, optreden tussen de berekende kostenoptimale niveaus van minimumenergieprestatie-eisen en de huidige minimumenergieprestatie-eisen, dan dienen de lidstaten het verschil te verantwoorden of passende stappen te plannen om het verschil te verkleinen. [...]. | De Commissie dient een vergelijkend methodologisch kader voor de berekening van de kostenoptimale niveaus van de minimumeisen inzake energieprestatie uit te werken. Een herziening van dit kader moet het mogelijk maken zowel de energie- als de emissieprestaties te berekenen en
  moet gebaseerd zijn op het streven naar gebouwen met een koolstofuitstoot van nul tijdens hun hele levenscyclus en
  rekening houden met externe milieu- en gezondheidskosten, alsook met de uitbreiding van het ETS en de koolstofprijzen. De lidstaten dienen van dit vergelijkend methodologisch kader gebruik te maken om
  ervoor te zorgen dat
  de minimumeisen inzake energieprestatie die zij hebben vastgesteld
  leiden tot gebouwen met een koolstofuitstoot van (bijna) nul over hun hele levenscyclus
  . Mochten er significante verschillen, dat wil zeggen van meer dan 15 %, optreden tussen de berekende kostenoptimale niveaus van minimumenergieprestatie-eisen en de huidige minimumenergieprestatie-eisen, dan dienen de lidstaten het verschil te verantwoorden of passende stappen te plannen om het verschil te verkleinen. [...] |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De Commissie dient een vergelijkend methodologisch kader voor de berekening van de kostenoptimale niveaus van de minimumeisen inzake energieprestatie uit te werken. Een herziening van dit kader moet het mogelijk maken zowel de energie- als de emissieprestaties te berekenen en moet rekening houden met externe milieu- en gezondheidskosten, alsook met de uitbreiding van het ETS en de koolstofprijzen. De lidstaten dienen van dit vergelijkend methodologisch kader gebruik te maken om
  de resultaten te vergelijken met
  de minimumeisen inzake energieprestatie die zij hebben vastgesteld. Mochten er significante verschillen, dat wil zeggen van meer dan 15 %, optreden tussen de berekende kostenoptimale niveaus van minimumenergieprestatie-eisen en de huidige minimumenergieprestatie-eisen, dan dienen de lidstaten het verschil te verantwoorden of passende stappen te plannen om het verschil te verkleinen. [...].

De Commissie dient een vergelijkend methodologisch kader voor de berekening van de kostenoptimale niveaus van de minimumeisen inzake energieprestatie uit te werken. Een herziening van dit kader moet het mogelijk maken zowel de energie- als de emissieprestaties te berekenen en
  moet gebaseerd zijn op het streven naar gebouwen met een koolstofuitstoot van nul tijdens hun hele levenscyclus en
  rekening houden met externe milieu- en gezondheidskosten, alsook met de uitbreiding van het ETS en de koolstofprijzen. De lidstaten dienen van dit vergelijkend methodologisch kader gebruik te maken om
  ervoor te zorgen dat
  de minimumeisen inzake energieprestatie die zij hebben vastgesteld
  leiden tot gebouwen met een koolstofuitstoot van (bijna) nul over hun hele levenscyclus
  . Mochten er significante verschillen, dat wil zeggen van meer dan 15 %, optreden tussen de berekende kostenoptimale niveaus van minimumenergieprestatie-eisen en de huidige minimumenergieprestatie-eisen, dan dienen de lidstaten het verschil te verantwoorden of passende stappen te plannen om het verschil te verkleinen. [...]

Motivering

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 11

Overweging 18

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Ingrijpende renovaties van bestaande gebouwen, ongeacht hun omvang, vormen een gelegenheid om kostenefficiënte maatregelen te nemen ter verbetering van de energieprestatie.
  Met het oog op de kosteneffectiviteit moet het mogelijk zijn de minimumeisen inzake energieprestatie te beperken tot de gerenoveerde delen, die het meest relevant zijn voor de energieprestatie van het gebouw. De lidstaten moet de keuze worden gelaten een “ingrijpende renovatie” te definiëren als een percentage van het oppervlak van de bouwschil of op basis van de waarde van het gebouw. Indien een lidstaat besluit een ingrijpende innovatie op basis van de waarde van het gebouw te definiëren, zou er een beroep kunnen worden gedaan op waarden als de actuariële waarde of de huidige waarde op basis van de heropbouwkosten, waarbij de waarde van de grond waarop het gebouw is gelegen buiten beschouwing wordt gelaten. | Ingrijpende renovaties van bestaande gebouwen, ongeacht hun omvang, vormen een
  unieke
  gelegenheid om kostenefficiënte maatregelen te nemen ter verbetering van de energieprestatie
  aangezien ze om de 25 jaar plaatsvinden in voor bewoning bestemde gebouwen en om de 15 jaar voor niet voor bewoning bestemde gebouwen
  .
  Dit betekent dat voor bewoning bestemde gebouwen die in de loop van dit decennium zijn gerenoveerd, waarschijnlijk geen nieuwe grote renovatie zullen ondergaan vóór 2050, terwijl niet voor bewoning bestemde gebouwen wel een nieuwe ingrijpende renovatie kunnen ondergaan. Dit zal echter de totale kosten van de renovatie van gebouwen doen stijgen. Om te voorkomen dat gerenoveerde gebouwen afhankelijk blijven van koolstof, moeten de lidstaten er daarom voor zorgen dat gebouwen die in dit decennium worden gerenoveerd, worden gerenoveerd volgens de (bijna-)nuluitstootnorm, berekend over de hele levensduur van gebouwen. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Ingrijpende renovaties van bestaande gebouwen, ongeacht hun omvang, vormen een gelegenheid om kostenefficiënte maatregelen te nemen ter verbetering van de energieprestatie.
  Met het oog op de kosteneffectiviteit moet het mogelijk zijn de minimumeisen inzake energieprestatie te beperken tot de gerenoveerde delen, die het meest relevant zijn voor de energieprestatie van het gebouw. De lidstaten moet de keuze worden gelaten een “ingrijpende renovatie” te definiëren als een percentage van het oppervlak van de bouwschil of op basis van de waarde van het gebouw. Indien een lidstaat besluit een ingrijpende innovatie op basis van de waarde van het gebouw te definiëren, zou er een beroep kunnen worden gedaan op waarden als de actuariële waarde of de huidige waarde op basis van de heropbouwkosten, waarbij de waarde van de grond waarop het gebouw is gelegen buiten beschouwing wordt gelaten.

Ingrijpende renovaties van bestaande gebouwen, ongeacht hun omvang, vormen een
  unieke
  gelegenheid om kostenefficiënte maatregelen te nemen ter verbetering van de energieprestatie
  aangezien ze om de 25 jaar plaatsvinden in voor bewoning bestemde gebouwen en om de 15 jaar voor niet voor bewoning bestemde gebouwen
  .
  Dit betekent dat voor bewoning bestemde gebouwen die in de loop van dit decennium zijn gerenoveerd, waarschijnlijk geen nieuwe grote renovatie zullen ondergaan vóór 2050, terwijl niet voor bewoning bestemde gebouwen wel een nieuwe ingrijpende renovatie kunnen ondergaan. Dit zal echter de totale kosten van de renovatie van gebouwen doen stijgen. Om te voorkomen dat gerenoveerde gebouwen afhankelijk blijven van koolstof, moeten de lidstaten er daarom voor zorgen dat gebouwen die in dit decennium worden gerenoveerd, worden gerenoveerd volgens de (bijna-)nuluitstootnorm, berekend over de hele levensduur van gebouwen.

Motivering

De minimumeisen moeten worden afgestemd op klimaatneutraliteit om instandhouding van koolstofafhankelijkheid te voorkomen.

Wijzigingsvoorstel 12

Overweging 19

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De versterkte klimaat- en energieambitie van de Unie vereist een nieuwe visie op gebouwen: in een emissievrij gebouw wordt de zeer lage energievraag volledig gedekt door energie uit hernieuwbare bronnen, indien technisch haalbaar. Alle nieuwe gebouwen moeten emissievrije gebouwen zijn en alle bestaande gebouwen moeten tegen 2050 zijn
  getransformeerd tot
  emissievrije gebouwen. | De
  klimaatnoodtoestand en de
  versterkte klimaat- en energieambitie van de Unie vereist een nieuwe visie op gebouwen: in een emissievrij gebouw wordt de zeer lage energievraag volledig gedekt door energie uit hernieuwbare bronnen, indien technisch haalbaar. Alle nieuwe gebouwen moeten emissievrije gebouwen zijn en alle bestaande gebouwen moeten
  nog dit decennium worden gerenoveerd en emissievrij worden gemaakt, om te vermijden dat zij
  tegen 2050
  nog steeds afhankelijk zouden zijn van koolstof en om de renovatiekosten te verlagen. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De versterkte klimaat- en energieambitie van de Unie vereist een nieuwe visie op gebouwen: in een emissievrij gebouw wordt de zeer lage energievraag volledig gedekt door energie uit hernieuwbare bronnen, indien technisch haalbaar. Alle nieuwe gebouwen moeten emissievrije gebouwen zijn en alle bestaande gebouwen moeten tegen 2050 zijn
  getransformeerd tot
  emissievrije gebouwen.

De
  klimaatnoodtoestand en de
  versterkte klimaat- en energieambitie van de Unie vereist een nieuwe visie op gebouwen: in een emissievrij gebouw wordt de zeer lage energievraag volledig gedekt door energie uit hernieuwbare bronnen, indien technisch haalbaar. Alle nieuwe gebouwen moeten emissievrije gebouwen zijn en alle bestaande gebouwen moeten
  nog dit decennium worden gerenoveerd en emissievrij worden gemaakt, om te vermijden dat zij
  tegen 2050
  nog steeds afhankelijk zouden zijn van koolstof en om de renovatiekosten te verlagen.

Motivering

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 13

Overweging 20

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Er zijn verschillende opties om efficiënte gebouwen te voorzien van energie uit hernieuwbare bronnen: ter plaatse opgewekte energie zoals thermische
  of
  fotovoltaïsche zonne-energie, warmtepompen en biomassa, hernieuwbare energie die wordt geleverd door hernieuwbare-energiegemeenschappen of energiegemeenschappen van burgers, en stadsverwarming en -koeling op basis van hernieuwbare energie of afvalwarmte. | Er zijn verschillende opties om
  energie-zuinige en
  efficiënte gebouwen te voorzien van energie uit hernieuwbare bronnen: ter plaatse opgewekte
  of via het net geleverde
  energie zoals
  oplossingen op het gebied van
  thermische
  zonne-energie,
  fotovoltaïsche zonne-energie
  , windenergie
  , warmtepompen en biomassa, hernieuwbare energie die wordt geleverd door hernieuwbare-energiegemeenschappen of energiegemeenschappen van burgers, en stadsverwarming en -koeling op basis van hernieuwbare energie of afvalwarmte. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Er zijn verschillende opties om efficiënte gebouwen te voorzien van energie uit hernieuwbare bronnen: ter plaatse opgewekte energie zoals thermische
  of
  fotovoltaïsche zonne-energie, warmtepompen en biomassa, hernieuwbare energie die wordt geleverd door hernieuwbare-energiegemeenschappen of energiegemeenschappen van burgers, en stadsverwarming en -koeling op basis van hernieuwbare energie of afvalwarmte.

Er zijn verschillende opties om
  energie-zuinige en
  efficiënte gebouwen te voorzien van energie uit hernieuwbare bronnen: ter plaatse opgewekte
  of via het net geleverde
  energie zoals
  oplossingen op het gebied van
  thermische
  zonne-energie,
  fotovoltaïsche zonne-energie
  , windenergie
  , warmtepompen en biomassa, hernieuwbare energie die wordt geleverd door hernieuwbare-energiegemeenschappen of energiegemeenschappen van burgers, en stadsverwarming en -koeling op basis van hernieuwbare energie of afvalwarmte.

Motivering

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 14

Overweging 22

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Minimumnormen voor energieprestaties zijn een essentieel regelgevingsinstrument om de grootschalige renovatie van bestaande gebouwen op gang te brengen
  , aangezien zij iets doen aan de belangrijkste belemmeringen voor renovatie, zoals gescheiden prikkels en mede-eigendomsstructuren, die niet kunnen worden weggenomen door economische stimulansen
  . De invoering van minimumnormen voor energieprestaties moet
  aanleiding geven
  tot
  een geleidelijke uitfasering van de slechtst presterende gebouwen en tot een voortdurende verbetering van het nationale gebouwenbestand
  , hetgeen bijdraagt tot de langetermijndoelstelling van een koolstofvrij gebouwenbestand tegen 2050. | Minimumnormen voor energieprestaties zijn een essentieel regelgevingsinstrument om de grootschalige renovatie van bestaande gebouwen op gang te brengen.
  Om ervoor te zorgen dat zij doelmatig zijn en niet bijdragen tot de instandhouding van koolstofafhankelijkheid, moeten zij voldoen aan de nuluitstootnorm, uitgaande van de veronderstelling dat tussen 2022 en 2050 gemiddeld slechts één grote renovatie kan worden verwacht
  . De invoering van minimumnormen voor energieprestaties moet
  leiden
  tot
  (bijna-)emissievrije gebouwen
  , hetgeen bijdraagt tot de langetermijndoelstelling van een koolstofvrij gebouwenbestand tegen 2050.
  In heel specifieke gevallen, als een gebouw niet emissievrij kan worden gemaakt, zouden alternatieve normen moeten worden toegepast, bijvoorbeeld voor historische gebouwen. Zulke normen moeten garanderen dat de best beschikbare technieken worden gebruikt. Klimaatpositieve gebouwen zouden de extra emissies van deze minder efficiënte gebouwen compenseren
  . |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Minimumnormen voor energieprestaties zijn een essentieel regelgevingsinstrument om de grootschalige renovatie van bestaande gebouwen op gang te brengen
  , aangezien zij iets doen aan de belangrijkste belemmeringen voor renovatie, zoals gescheiden prikkels en mede-eigendomsstructuren, die niet kunnen worden weggenomen door economische stimulansen
  . De invoering van minimumnormen voor energieprestaties moet
  aanleiding geven
  tot
  een geleidelijke uitfasering van de slechtst presterende gebouwen en tot een voortdurende verbetering van het nationale gebouwenbestand
  , hetgeen bijdraagt tot de langetermijndoelstelling van een koolstofvrij gebouwenbestand tegen 2050.

Minimumnormen voor energieprestaties zijn een essentieel regelgevingsinstrument om de grootschalige renovatie van bestaande gebouwen op gang te brengen.
  Om ervoor te zorgen dat zij doelmatig zijn en niet bijdragen tot de instandhouding van koolstofafhankelijkheid, moeten zij voldoen aan de nuluitstootnorm, uitgaande van de veronderstelling dat tussen 2022 en 2050 gemiddeld slechts één grote renovatie kan worden verwacht
  . De invoering van minimumnormen voor energieprestaties moet
  leiden
  tot
  (bijna-)emissievrije gebouwen
  , hetgeen bijdraagt tot de langetermijndoelstelling van een koolstofvrij gebouwenbestand tegen 2050.
  In heel specifieke gevallen, als een gebouw niet emissievrij kan worden gemaakt, zouden alternatieve normen moeten worden toegepast, bijvoorbeeld voor historische gebouwen. Zulke normen moeten garanderen dat de best beschikbare technieken worden gebruikt. Klimaatpositieve gebouwen zouden de extra emissies van deze minder efficiënte gebouwen compenseren
  .

Motivering

De minimumeisen moeten worden afgestemd op klimaatneutraliteit om instandhouding van koolstofafhankelijkheid te voorkomen.

Wijzigingsvoorstel 15

Overweging 24

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Voor de rest van het nationale gebouwenbestand kunnen d
  e lidstaten vrij beslissen of ze minimumnormen voor energieprestaties willen invoeren
  die op nationaal niveau worden ontworpen en die aangepast zijn aan de nationale omstandigheden
  .
  Bij de evaluatie van deze richtlijn moet de Commissie beoordelen of verdere bindende minimumnormen voor energieprestaties moeten worden ingevoerd om tegen 2050 tot een koolstofvrij gebouwenbestand te komen. | D
  e lidstaten
  kunnen
  vrij beslissen of ze minimumnormen voor energieprestaties
  en normen voor het bereiken van een koolstofuitstoot van nul of bijna nul
  willen invoeren
  voor renovatie wanneer nationale en subnationale financiële instrumenten worden gebruikt
  .
  In combinatie met financiële instrumenten van de EU zouden echter EU-vereisten inzake minimumnormen voor energieprestaties van toepassing zijn om tot (bijna) uitstootvrije gebouwen te komen en tegen 2050 tot een koolstofvrij gebouwenbestand te komen. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Voor de rest van het nationale gebouwenbestand kunnen d
  e lidstaten vrij beslissen of ze minimumnormen voor energieprestaties willen invoeren
  die op nationaal niveau worden ontworpen en die aangepast zijn aan de nationale omstandigheden
  .
  Bij de evaluatie van deze richtlijn moet de Commissie beoordelen of verdere bindende minimumnormen voor energieprestaties moeten worden ingevoerd om tegen 2050 tot een koolstofvrij gebouwenbestand te komen.

D
  e lidstaten
  kunnen
  vrij beslissen of ze minimumnormen voor energieprestaties
  en normen voor het bereiken van een koolstofuitstoot van nul of bijna nul
  willen invoeren
  voor renovatie wanneer nationale en subnationale financiële instrumenten worden gebruikt
  .
  In combinatie met financiële instrumenten van de EU zouden echter EU-vereisten inzake minimumnormen voor energieprestaties van toepassing zijn om tot (bijna) uitstootvrije gebouwen te komen en tegen 2050 tot een koolstofvrij gebouwenbestand te komen.

Motivering

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 16

Nieuwe overweging 24

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| | Lokaal geïntegreerde stadsdistricts- of wijkbenaderingen maken het mogelijk algemene renovatieconcepten uit te werken voor gebouwen die ruimtelijk met elkaar verbonden zijn, bijvoorbeeld in termen van energievoorziening (zoals woonblokken). Het bredere gebruik van geïntegreerde, participatieve en stadsdistrictsgerelateerde benaderingen staat al centraal in de renovatiegolf en moet door deze richtlijn worden bevorderd. Lokale en regionale overheden kunnen in het kader van deze richtlijn stadsdistricten (bijv. wijken) en sociaal kwetsbare buurten aanwijzen op basis van de lokale behoeften en ligging. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Lokaal geïntegreerde stadsdistricts- of wijkbenaderingen maken het mogelijk algemene renovatieconcepten uit te werken voor gebouwen die ruimtelijk met elkaar verbonden zijn, bijvoorbeeld in termen van energievoorziening (zoals woonblokken). Het bredere gebruik van geïntegreerde, participatieve en stadsdistrictsgerelateerde benaderingen staat al centraal in de renovatiegolf en moet door deze richtlijn worden bevorderd. Lokale en regionale overheden kunnen in het kader van deze richtlijn stadsdistricten (bijv. wijken) en sociaal kwetsbare buurten aanwijzen op basis van de lokale behoeften en ligging.

Motivering

Een districtsgebonden aanpak is aangemerkt als de kern van de renovatiegolf. Gezamenlijke levering van elektriciteit, warmte en oplaadinfrastructuur in een stadsdeel of wijk maakt het mogelijk synergieën en potentiële energiebesparingen te realiseren die verborgen blijven wanneer gebouwen alleen op zichzelf worden beschouwd.

Wijzigingsvoorstel 17

Overweging 27

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De Uniebrede minimumnormen voor energieprestaties moeten gebaseerd zijn op geharmoniseerde energieprestatieklassen.
  Door de laagste energieprestatieklasse G te definiëren als de slechtst presterende 15 % van het nationale gebouwenbestand van elke lidstaat, zorgt de harmonisatie van de energieprestatieklassen ervoor
  dat alle lidstaten vergelijkbare inspanningen leveren
  , terwijl de definitie van de beste energieprestatieklasse A zorgt voor
  convergentie van de geharmoniseerde schaal voor energieprestatieklassen conform de gemeenschappelijke visie van emissievrije gebouwen. | De Uniebrede minimumnormen voor energieprestaties
  voor emissievrije gebouwen
  moeten gebaseerd zijn op geharmoniseerde energieprestatieklassen
  om ervoor te zorgen
  dat alle lidstaten vergelijkbare inspanningen leveren
  en
  convergentie van de geharmoniseerde schaal voor energieprestatieklassen conform de gemeenschappelijke visie van emissievrije gebouwen
  tot stand te brengen
  . |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De Uniebrede minimumnormen voor energieprestaties moeten gebaseerd zijn op geharmoniseerde energieprestatieklassen.
  Door de laagste energieprestatieklasse G te definiëren als de slechtst presterende 15 % van het nationale gebouwenbestand van elke lidstaat, zorgt de harmonisatie van de energieprestatieklassen ervoor
  dat alle lidstaten vergelijkbare inspanningen leveren
  , terwijl de definitie van de beste energieprestatieklasse A zorgt voor
  convergentie van de geharmoniseerde schaal voor energieprestatieklassen conform de gemeenschappelijke visie van emissievrije gebouwen.

De Uniebrede minimumnormen voor energieprestaties
  voor emissievrije gebouwen
  moeten gebaseerd zijn op geharmoniseerde energieprestatieklassen
  om ervoor te zorgen
  dat alle lidstaten vergelijkbare inspanningen leveren
  en
  convergentie van de geharmoniseerde schaal voor energieprestatieklassen conform de gemeenschappelijke visie van emissievrije gebouwen
  tot stand te brengen
  .

Motivering

Het is niet realistisch dat in het huidige decennium meer dan één keer zal worden gerenoveerd. Dit wijzigingsvoorstel heeft tot doel te zorgen voor kostenefficiëntere en effectievere energieprestaties.

Wijzigingsvoorstel 18

Overweging 28

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| In de voorgangers van deze richtlijn waren al minimumeisen inzake energieprestaties voor bestaande gebouwen en onderdelen van gebouwen opgenomen, die van toepassing moeten blijven.
  Terwijl de nieuwe minimumnormen voor energieprestaties een ondergrens vaststellen voor de energieprestatie van bestaande gebouwen en ervoor zorgen dat inefficiënte gebouwen worden gerenoveerd, waarborgen de minimumeisen inzake energieprestaties voor bestaande gebouwen en onderdelen van gebouwen dat renovaties voldoende grondig gebeuren. | In de voorgangers van deze richtlijn waren al minimumeisen inzake energieprestaties voor bestaande gebouwen en onderdelen van gebouwen opgenomen, die van toepassing moeten blijven
  indien zij leiden tot emissievrije gebouwen, zodat wordt voorkomen dat gerenoveerde gebouwen afhankelijk blijven van koolstof. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

In de voorgangers van deze richtlijn waren al minimumeisen inzake energieprestaties voor bestaande gebouwen en onderdelen van gebouwen opgenomen, die van toepassing moeten blijven.
  Terwijl de nieuwe minimumnormen voor energieprestaties een ondergrens vaststellen voor de energieprestatie van bestaande gebouwen en ervoor zorgen dat inefficiënte gebouwen worden gerenoveerd, waarborgen de minimumeisen inzake energieprestaties voor bestaande gebouwen en onderdelen van gebouwen dat renovaties voldoende grondig gebeuren.

In de voorgangers van deze richtlijn waren al minimumeisen inzake energieprestaties voor bestaande gebouwen en onderdelen van gebouwen opgenomen, die van toepassing moeten blijven
  indien zij leiden tot emissievrije gebouwen, zodat wordt voorkomen dat gerenoveerde gebouwen afhankelijk blijven van koolstof.

Motivering

De minimumeisen moeten worden afgestemd op klimaatneutraliteit om instandhouding van koolstofafhankelijkheid te voorkomen.

Wijzigingsvoorstel 19

Overweging 29

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Met het oog op de totstandbrenging van een zeer energie-efficiënt en koolstofvrij gebouwenbestand en de transformatie van bestaande gebouwen tot emissievrije gebouwen tegen 2050 moeten de lidstaten nationale plannen voor de renovatie van gebouwen opstellen, die in de plaats komen van de langetermijnrenovatiestrategieën en een nog sterker, volledig operationeel planningsinstrument voor de lidstaten zullen vormen, waarbij een sterkere nadruk ligt op financiering en wordt gewaarborgd dat voldoende gekwalificeerde werknemers beschikbaar zijn voor de renovatie van gebouwen. De lidstaten moeten in hun plannen voor de renovatie van gebouwen hun eigen nationale streefcijfers voor de renovatie van gebouwen vaststellen. Overeenkomstig artikel 21, punt b), 7), van Verordening (EU) 2018/1999 en de in Verordening (EU) 2021/1060 van het Europees Parlement en de Raad vastgestelde randvoorwaarden moeten de lidstaten een overzicht van de financieringsmaatregelen verstrekken, alsmede een overzicht van de investeringsbehoeften
  en
  de administratieve middelen voor de uitvoering van hun plannen voor de renovatie van gebouwen. | Met het oog op de totstandbrenging van een zeer energie-efficiënt en koolstofvrij gebouwenbestand en de transformatie van bestaande gebouwen tot emissievrije gebouwen tegen 2050 moeten de lidstaten
  in nauwe samenwerking met de lokale en regionale overheden
  nationale plannen voor de renovatie van gebouwen opstellen, die in de plaats komen van de langetermijnrenovatiestrategieën en een nog sterker, volledig operationeel planningsinstrument voor de lidstaten zullen vormen, waarbij een sterkere nadruk ligt op financiering en wordt gewaarborgd dat voldoende gekwalificeerde werknemers beschikbaar zijn voor de renovatie van gebouwen. De lidstaten moeten in hun plannen voor de renovatie van gebouwen hun eigen nationale streefcijfers voor de renovatie van gebouwen vaststellen. Overeenkomstig artikel 21, punt b), 7), van Verordening (EU) 2018/1999 en de in Verordening (EU) 2021/1060 van het Europees Parlement en de Raad vastgestelde randvoorwaarden moeten de lidstaten een overzicht van de financieringsmaatregelen verstrekken, alsmede een overzicht van de investeringsbehoeften, de administratieve middelen voor de uitvoering van hun plannen voor de renovatie van gebouwen
  en de maatregelen om ervoor te zorgen dat bij de renovatie van het nationale gebouwenbestand beter rekening wordt gehouden met de beginselen van aanpassing en circulariteit. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Met het oog op de totstandbrenging van een zeer energie-efficiënt en koolstofvrij gebouwenbestand en de transformatie van bestaande gebouwen tot emissievrije gebouwen tegen 2050 moeten de lidstaten nationale plannen voor de renovatie van gebouwen opstellen, die in de plaats komen van de langetermijnrenovatiestrategieën en een nog sterker, volledig operationeel planningsinstrument voor de lidstaten zullen vormen, waarbij een sterkere nadruk ligt op financiering en wordt gewaarborgd dat voldoende gekwalificeerde werknemers beschikbaar zijn voor de renovatie van gebouwen. De lidstaten moeten in hun plannen voor de renovatie van gebouwen hun eigen nationale streefcijfers voor de renovatie van gebouwen vaststellen. Overeenkomstig artikel 21, punt b), 7), van Verordening (EU) 2018/1999 en de in Verordening (EU) 2021/1060 van het Europees Parlement en de Raad vastgestelde randvoorwaarden moeten de lidstaten een overzicht van de financieringsmaatregelen verstrekken, alsmede een overzicht van de investeringsbehoeften
  en
  de administratieve middelen voor de uitvoering van hun plannen voor de renovatie van gebouwen.

Met het oog op de totstandbrenging van een zeer energie-efficiënt en koolstofvrij gebouwenbestand en de transformatie van bestaande gebouwen tot emissievrije gebouwen tegen 2050 moeten de lidstaten
  in nauwe samenwerking met de lokale en regionale overheden
  nationale plannen voor de renovatie van gebouwen opstellen, die in de plaats komen van de langetermijnrenovatiestrategieën en een nog sterker, volledig operationeel planningsinstrument voor de lidstaten zullen vormen, waarbij een sterkere nadruk ligt op financiering en wordt gewaarborgd dat voldoende gekwalificeerde werknemers beschikbaar zijn voor de renovatie van gebouwen. De lidstaten moeten in hun plannen voor de renovatie van gebouwen hun eigen nationale streefcijfers voor de renovatie van gebouwen vaststellen. Overeenkomstig artikel 21, punt b), 7), van Verordening (EU) 2018/1999 en de in Verordening (EU) 2021/1060 van het Europees Parlement en de Raad vastgestelde randvoorwaarden moeten de lidstaten een overzicht van de financieringsmaatregelen verstrekken, alsmede een overzicht van de investeringsbehoeften, de administratieve middelen voor de uitvoering van hun plannen voor de renovatie van gebouwen
  en de maatregelen om ervoor te zorgen dat bij de renovatie van het nationale gebouwenbestand beter rekening wordt gehouden met de beginselen van aanpassing en circulariteit.

Motivering

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 20

Overweging 32

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Gefaseerde renovatie
  kan een
  oplossing
  zijn
  voor de hoge aanloopkosten en de rompslomp voor de bewoners die zich kunnen voordoen bij renovaties “in één keer”.
  Een dergelijke gefaseerde renovatie moet echter zorgvuldig worden gepland om te voorkomen dat één renovatiestap de noodzakelijke vervolgstappen bemoeilijkt.
  Renovatiepaspoorten bieden een duidelijk stappenplan voor
  gefaseerde renovaties
  en helpen eigenaren en investeerders de timing
  en reikwijdte
  van interventies zo goed mogelijk te plannen. Daarom moeten renovatiepaspoorten in alle lidstaten beschikbaar worden gesteld als een vrijwillig instrument voor
  eigenaren van gebouwen. | Gefaseerde renovatie
  is geen
  oplossing voor de hoge aanloopkosten en de rompslomp voor de bewoners die zich kunnen voordoen bij renovaties “in één keer”.
  Gefaseerde renovatie houdt de koolstofafhankelijkheid van gebouwen in stand tegen hoge kosten voor de belastingbetaler, en leidt ertoe dat huishoudens met een laag inkomen vast blijven zitten in energiearmoede. Om het probleem van de hoge aanloopkosten van renovatie aan te pakken, moet gebruik worden gemaakt van opschaling door renovatieprojecten en bestaande financiële instrumenten te bundelen, zodat de aanloopkosten naar beneden gaan.
  Renovatiepaspoorten
  zouden
  een duidelijk stappenplan
  moeten
  bieden voor renovatieprojecten
  “in één keer” waarbij verschillende gebouwen op wijk- of stadsniveau worden samengevoegd
  en
  zo
  eigenaren en investeerders helpen de timing van interventies zo goed mogelijk te plannen. Daarom moeten renovatiepaspoorten in alle lidstaten beschikbaar worden gesteld als een vrijwillig instrument voor
  lokale en regionale overheden. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Gefaseerde renovatie
  kan een
  oplossing
  zijn
  voor de hoge aanloopkosten en de rompslomp voor de bewoners die zich kunnen voordoen bij renovaties “in één keer”.
  Een dergelijke gefaseerde renovatie moet echter zorgvuldig worden gepland om te voorkomen dat één renovatiestap de noodzakelijke vervolgstappen bemoeilijkt.
  Renovatiepaspoorten bieden een duidelijk stappenplan voor
  gefaseerde renovaties
  en helpen eigenaren en investeerders de timing
  en reikwijdte
  van interventies zo goed mogelijk te plannen. Daarom moeten renovatiepaspoorten in alle lidstaten beschikbaar worden gesteld als een vrijwillig instrument voor
  eigenaren van gebouwen.

Gefaseerde renovatie
  is geen
  oplossing voor de hoge aanloopkosten en de rompslomp voor de bewoners die zich kunnen voordoen bij renovaties “in één keer”.
  Gefaseerde renovatie houdt de koolstofafhankelijkheid van gebouwen in stand tegen hoge kosten voor de belastingbetaler, en leidt ertoe dat huishoudens met een laag inkomen vast blijven zitten in energiearmoede. Om het probleem van de hoge aanloopkosten van renovatie aan te pakken, moet gebruik worden gemaakt van opschaling door renovatieprojecten en bestaande financiële instrumenten te bundelen, zodat de aanloopkosten naar beneden gaan.
  Renovatiepaspoorten
  zouden
  een duidelijk stappenplan
  moeten
  bieden voor renovatieprojecten
  “in één keer” waarbij verschillende gebouwen op wijk- of stadsniveau worden samengevoegd
  en
  zo
  eigenaren en investeerders helpen de timing van interventies zo goed mogelijk te plannen. Daarom moeten renovatiepaspoorten in alle lidstaten beschikbaar worden gesteld als een vrijwillig instrument voor
  lokale en regionale overheden.

Motivering

De voorgestelde “gefaseerde renovatie” zou kunnen leiden tot instandhouding van de koolstofafhankelijkheid; dit dient te worden vermeden.

Wijzigingsvoorstel 21

Overweging 33

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Het begrip “grondige renovatie” is nog niet in Uniewetgeving gedefinieerd. Met het oog op de verwezenlijking van de langetermijnvisie voor gebouwen moet grondige renovatie worden gedefinieerd als een renovatie waarbij gebouwen worden getransformeerd tot emissievrije gebouwen
  ; en in een eerste fase als een renovatie die een gebouw transformeert tot een bijna-energieneutraal gebouw
  . Deze definitie beoogt
  de energieprestatie
  van gebouwen
  te verbeteren
  . Een grondige renovatie om
  de energieprestatie
  te
  verbeteren
  , biedt een uitstekende gelegenheid om ook andere aspecten aan te pakken, zoals de levensomstandigheden van kwetsbare huishoudens, verbetering van de klimaatbestendigheid, weerbaarheid tegen rampenrisico’s, onder meer ten aanzien van seismische verschijnselen, brandveiligheid, verwijdering van gevaarlijke stoffen zoals asbest, en toegankelijkheid voor personen met een handicap. | Het begrip “grondige renovatie” is nog niet in Uniewetgeving gedefinieerd. Met het oog op de verwezenlijking van de langetermijnvisie voor gebouwen moet grondige renovatie worden gedefinieerd als een renovatie waarbij gebouwen
  in één keer
  worden getransformeerd tot emissievrije gebouwen. Deze definitie beoogt
  te voorkomen dat gerenoveerde
  gebouwen
  afhankelijk blijven van koolstof door een gefaseerde renovatie die van weinig ambitie getuigt
  . Een grondige renovatie om
  gebouwen emissievrij
  te
  maken
  , biedt een uitstekende gelegenheid om ook andere aspecten aan te pakken, zoals de levensomstandigheden van kwetsbare huishoudens, verbetering van de klimaatbestendigheid, weerbaarheid tegen rampenrisico’s, onder meer ten aanzien van seismische verschijnselen, brandveiligheid, verwijdering van gevaarlijke stoffen zoals asbest, en toegankelijkheid voor personen met een handicap. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Het begrip “grondige renovatie” is nog niet in Uniewetgeving gedefinieerd. Met het oog op de verwezenlijking van de langetermijnvisie voor gebouwen moet grondige renovatie worden gedefinieerd als een renovatie waarbij gebouwen worden getransformeerd tot emissievrije gebouwen
  ; en in een eerste fase als een renovatie die een gebouw transformeert tot een bijna-energieneutraal gebouw
  . Deze definitie beoogt
  de energieprestatie
  van gebouwen
  te verbeteren
  . Een grondige renovatie om
  de energieprestatie
  te
  verbeteren
  , biedt een uitstekende gelegenheid om ook andere aspecten aan te pakken, zoals de levensomstandigheden van kwetsbare huishoudens, verbetering van de klimaatbestendigheid, weerbaarheid tegen rampenrisico’s, onder meer ten aanzien van seismische verschijnselen, brandveiligheid, verwijdering van gevaarlijke stoffen zoals asbest, en toegankelijkheid voor personen met een handicap.

Het begrip “grondige renovatie” is nog niet in Uniewetgeving gedefinieerd. Met het oog op de verwezenlijking van de langetermijnvisie voor gebouwen moet grondige renovatie worden gedefinieerd als een renovatie waarbij gebouwen
  in één keer
  worden getransformeerd tot emissievrije gebouwen. Deze definitie beoogt
  te voorkomen dat gerenoveerde
  gebouwen
  afhankelijk blijven van koolstof door een gefaseerde renovatie die van weinig ambitie getuigt
  . Een grondige renovatie om
  gebouwen emissievrij
  te
  maken
  , biedt een uitstekende gelegenheid om ook andere aspecten aan te pakken, zoals de levensomstandigheden van kwetsbare huishoudens, verbetering van de klimaatbestendigheid, weerbaarheid tegen rampenrisico’s, onder meer ten aanzien van seismische verschijnselen, brandveiligheid, verwijdering van gevaarlijke stoffen zoals asbest, en toegankelijkheid voor personen met een handicap.

Motivering

Het is niet realistisch dat in het huidige decennium meer dan één keer zal worden gerenoveerd. Dit wijzigingsvoorstel heeft tot doel te zorgen voor kostenefficiëntere en effectievere energieprestaties.

Wijzigingsvoorstel 22

Overweging 35

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De lidstaten moeten verbeteringen van de energieprestatie van bestaande gebouwen die een gezond binnenklimaat helpen tot stand brengen, steunen, mede door de verwijdering van asbest en andere schadelijke stoffen, het voorkomen van de illegale verwijdering van schadelijke stoffen, en het bevorderen van de naleving van bestaande wetgeving zoals de Richtlijnen 2009/148/EG (1) en (EU) 2016/2284 (2) van het Europees Parlement en de Raad. | De lidstaten
  en de lokale en regionale overheden moeten energieprestatieverbeteringen ondersteunen die gericht zijn op een emissievrij gebouwenbestand en
  die een gezond binnenklimaat helpen tot stand brengen, mede door de verwijdering van asbest en andere schadelijke stoffen, het voorkomen van de illegale verwijdering van schadelijke stoffen, en het bevorderen van de naleving van bestaande wetgeving zoals de Richtlijnen 2009/148/EG (1) en (EU) 2016/2284 (2) van het Europees Parlement en de Raad. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De lidstaten moeten verbeteringen van de energieprestatie van bestaande gebouwen die een gezond binnenklimaat helpen tot stand brengen, steunen, mede door de verwijdering van asbest en andere schadelijke stoffen, het voorkomen van de illegale verwijdering van schadelijke stoffen, en het bevorderen van de naleving van bestaande wetgeving zoals de Richtlijnen 2009/148/EG (1) en (EU) 2016/2284 (2) van het Europees Parlement en de Raad.

De lidstaten
  en de lokale en regionale overheden moeten energieprestatieverbeteringen ondersteunen die gericht zijn op een emissievrij gebouwenbestand en
  die een gezond binnenklimaat helpen tot stand brengen, mede door de verwijdering van asbest en andere schadelijke stoffen, het voorkomen van de illegale verwijdering van schadelijke stoffen, en het bevorderen van de naleving van bestaande wetgeving zoals de Richtlijnen 2009/148/EG (1) en (EU) 2016/2284 (2) van het Europees Parlement en de Raad.

Motivering

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 23

Overweging 37

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| In combinatie met een groter productieaandeel van hernieuwbare elektriciteit produceren elektrische voertuigen minder broeikasgasemissies. Elektrische voertuigen vormen een belangrijk onderdeel van een overgang naar schone energie op basis van energie-efficiëntiemaatregelen, alternatieve brandstoffen, hernieuwbare energie en innovatieve beheersoplossingen inzake energieflexibiliteit. De bouwvoorschriften kunnen op doeltreffende wijze worden benut door gerichte vereisten in te voeren ter ondersteuning van de uitrol van oplaadinfrastructuur op parkeerterreinen van al dan niet voor bewoning bestemde gebouwen. De lidstaten moeten belemmeringen wegnemen, zoals gescheiden prikkels en administratieve complicaties voor individuele eigenaren die op hun parkeerplaats een laadpunt willen installeren. | In combinatie met een groter productieaandeel van hernieuwbare elektriciteit produceren elektrische voertuigen minder broeikasgasemissies. Elektrische voertuigen vormen een belangrijk onderdeel van een overgang naar schone energie op basis van energie-efficiëntiemaatregelen, alternatieve brandstoffen, hernieuwbare energie en innovatieve beheersoplossingen inzake energieflexibiliteit. De bouwvoorschriften kunnen op doeltreffende wijze worden benut door gerichte vereisten in te voeren ter ondersteuning van de uitrol van oplaadinfrastructuur op
  (fiets)
  parkeerterreinen van al dan niet voor bewoning bestemde gebouwen. De lidstaten moeten belemmeringen wegnemen, zoals gescheiden prikkels en administratieve complicaties voor individuele eigenaren die op hun parkeerplaats een laadpunt willen installeren. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

In combinatie met een groter productieaandeel van hernieuwbare elektriciteit produceren elektrische voertuigen minder broeikasgasemissies. Elektrische voertuigen vormen een belangrijk onderdeel van een overgang naar schone energie op basis van energie-efficiëntiemaatregelen, alternatieve brandstoffen, hernieuwbare energie en innovatieve beheersoplossingen inzake energieflexibiliteit. De bouwvoorschriften kunnen op doeltreffende wijze worden benut door gerichte vereisten in te voeren ter ondersteuning van de uitrol van oplaadinfrastructuur op parkeerterreinen van al dan niet voor bewoning bestemde gebouwen. De lidstaten moeten belemmeringen wegnemen, zoals gescheiden prikkels en administratieve complicaties voor individuele eigenaren die op hun parkeerplaats een laadpunt willen installeren.

In combinatie met een groter productieaandeel van hernieuwbare elektriciteit produceren elektrische voertuigen minder broeikasgasemissies. Elektrische voertuigen vormen een belangrijk onderdeel van een overgang naar schone energie op basis van energie-efficiëntiemaatregelen, alternatieve brandstoffen, hernieuwbare energie en innovatieve beheersoplossingen inzake energieflexibiliteit. De bouwvoorschriften kunnen op doeltreffende wijze worden benut door gerichte vereisten in te voeren ter ondersteuning van de uitrol van oplaadinfrastructuur op
  (fiets)
  parkeerterreinen van al dan niet voor bewoning bestemde gebouwen. De lidstaten moeten belemmeringen wegnemen, zoals gescheiden prikkels en administratieve complicaties voor individuele eigenaren die op hun parkeerplaats een laadpunt willen installeren.

Motivering

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 24

Overweging 40

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Het aanmoedigen van groene mobiliteit is een essentieel onderdeel van de Europese Green Deal en gebouwen kunnen een belangrijke rol spelen door te voorzien in de nodige oplaadinfrastructuur, niet alleen voor elektrische voertuigen maar ook voor fietsen. Een verschuiving naar zachte mobiliteit, zoals fietsen, kan de uitstoot van broeikasgassen door
  het


  vervoer
  aanzienlijk verminderen. Zoals uiteengezet in het klimaatdoelstellingsplan 2030 zal het vergroten van het aandeel van schoon en efficiënt privé- en openbaar vervoer, zoals fietsen, verontreiniging door
  vervoer
  drastisch verminderen en grote voordelen opleveren voor individuele burgers en gemeenschappen. Het gebrek aan fietsparkeerplaatsen vormt een belangrijke belemmering voor het fietsgebruik, zowel in voor bewoning als in niet voor bewoning bestemde gebouwen. De overgang naar schonere mobiliteit kan effectief worden ondersteund door in
  bouwvoorschriften
  vereisten vast te stellen voor een minimumaantal fietsparkeerplaatsen. | Het aanmoedigen van groene mobiliteit is een essentieel onderdeel van de Europese Green Deal en gebouwen kunnen een belangrijke rol spelen door te voorzien in de nodige oplaadinfrastructuur, niet alleen voor elektrische voertuigen maar ook voor fietsen. Een verschuiving naar zachte mobiliteit, zoals fietsen, kan de uitstoot van broeikasgassen door
  mobiliteit
  aanzienlijk verminderen. Zoals uiteengezet in het klimaatdoelstellingsplan 2030 zal het vergroten van het aandeel van schoon en efficiënt privé- en openbaar vervoer, zoals fietsen, verontreiniging door
  mobiliteit
  drastisch verminderen en grote voordelen opleveren voor individuele burgers en gemeenschappen. Het gebrek aan fietsparkeerplaatsen vormt een belangrijke belemmering voor het fietsgebruik, zowel in voor bewoning als in niet voor bewoning bestemde gebouwen. De overgang naar schonere mobiliteit kan effectief worden ondersteund door in
  het landgebruik en stedenbouwkundig beleid
  vereisten vast te stellen voor een minimumaantal fietsparkeerplaatsen. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Het aanmoedigen van groene mobiliteit is een essentieel onderdeel van de Europese Green Deal en gebouwen kunnen een belangrijke rol spelen door te voorzien in de nodige oplaadinfrastructuur, niet alleen voor elektrische voertuigen maar ook voor fietsen. Een verschuiving naar zachte mobiliteit, zoals fietsen, kan de uitstoot van broeikasgassen door
  het


  vervoer
  aanzienlijk verminderen. Zoals uiteengezet in het klimaatdoelstellingsplan 2030 zal het vergroten van het aandeel van schoon en efficiënt privé- en openbaar vervoer, zoals fietsen, verontreiniging door
  vervoer
  drastisch verminderen en grote voordelen opleveren voor individuele burgers en gemeenschappen. Het gebrek aan fietsparkeerplaatsen vormt een belangrijke belemmering voor het fietsgebruik, zowel in voor bewoning als in niet voor bewoning bestemde gebouwen. De overgang naar schonere mobiliteit kan effectief worden ondersteund door in
  bouwvoorschriften
  vereisten vast te stellen voor een minimumaantal fietsparkeerplaatsen.

Het aanmoedigen van groene mobiliteit is een essentieel onderdeel van de Europese Green Deal en gebouwen kunnen een belangrijke rol spelen door te voorzien in de nodige oplaadinfrastructuur, niet alleen voor elektrische voertuigen maar ook voor fietsen. Een verschuiving naar zachte mobiliteit, zoals fietsen, kan de uitstoot van broeikasgassen door
  mobiliteit
  aanzienlijk verminderen. Zoals uiteengezet in het klimaatdoelstellingsplan 2030 zal het vergroten van het aandeel van schoon en efficiënt privé- en openbaar vervoer, zoals fietsen, verontreiniging door
  mobiliteit
  drastisch verminderen en grote voordelen opleveren voor individuele burgers en gemeenschappen. Het gebrek aan fietsparkeerplaatsen vormt een belangrijke belemmering voor het fietsgebruik, zowel in voor bewoning als in niet voor bewoning bestemde gebouwen. De overgang naar schonere mobiliteit kan effectief worden ondersteund door in
  het landgebruik en stedenbouwkundig beleid
  vereisten vast te stellen voor een minimumaantal fietsparkeerplaatsen.

Motivering

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 25

Overweging 43

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De indicator van gereedheid voor slimme toepassingen (“smart readiness indicator”) moet worden gebruikt om na te gaan in welke mate gebouwen geschikt zijn om door middel van informatie- en communicatietechnologieën en elektronische systemen de werking van gebouwen aan de behoeften van de bewoners en het net aan te passen en de energie-efficiëntie en algehele prestatie van gebouwen te verbeteren. De indicator van gereedheid voor slimme toepassingen moet ervoor zorgen dat de eigenaren en bewoners van gebouwen zich bewust worden van de waarde van gebouwautomatisering en elektronisch toezicht op technische bouwsystemen, en moet bewoners meer zekerheid geven over de werkelijke besparingen die die nieuwe functieverbeteringen opleveren. De indicator van gereedheid voor slimme toepassingen biedt met name voordelen voor grote gebouwen met een hoge energievraag. Voor andere gebouwen moet het gebruik van het systeem voor de waardering van de mate waarin gebouwen gereed zijn voor slimme toepassingen, facultatief zijn voor de lidstaten. | De indicator van gereedheid voor slimme toepassingen (“smart readiness indicator”) moet worden gebruikt om na te gaan in welke mate gebouwen geschikt zijn om door middel van informatie- en communicatietechnologieën en elektronische systemen de werking van gebouwen aan de behoeften van de bewoners en het net aan te passen en de energie-efficiëntie en algehele prestatie van gebouwen te verbeteren. De indicator van gereedheid voor slimme toepassingen moet ervoor zorgen dat de eigenaren en bewoners van gebouwen zich bewust worden van de waarde van gebouwautomatisering en elektronisch toezicht op technische bouwsystemen, en moet bewoners meer zekerheid geven over de werkelijke besparingen die die nieuwe functieverbeteringen opleveren. De indicator van gereedheid voor slimme toepassingen biedt met name voordelen voor grote gebouwen met een hoge energievraag. Voor andere gebouwen moet het gebruik van het systeem voor de waardering van de mate waarin gebouwen gereed zijn voor slimme toepassingen, facultatief zijn voor de lidstaten.
  De lidstaten zorgen voor een adequate opleiding op dit gebied van het technisch personeel dat werkzaam is bij de lokale en regionale overheden. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De indicator van gereedheid voor slimme toepassingen (“smart readiness indicator”) moet worden gebruikt om na te gaan in welke mate gebouwen geschikt zijn om door middel van informatie- en communicatietechnologieën en elektronische systemen de werking van gebouwen aan de behoeften van de bewoners en het net aan te passen en de energie-efficiëntie en algehele prestatie van gebouwen te verbeteren. De indicator van gereedheid voor slimme toepassingen moet ervoor zorgen dat de eigenaren en bewoners van gebouwen zich bewust worden van de waarde van gebouwautomatisering en elektronisch toezicht op technische bouwsystemen, en moet bewoners meer zekerheid geven over de werkelijke besparingen die die nieuwe functieverbeteringen opleveren. De indicator van gereedheid voor slimme toepassingen biedt met name voordelen voor grote gebouwen met een hoge energievraag. Voor andere gebouwen moet het gebruik van het systeem voor de waardering van de mate waarin gebouwen gereed zijn voor slimme toepassingen, facultatief zijn voor de lidstaten.

De indicator van gereedheid voor slimme toepassingen (“smart readiness indicator”) moet worden gebruikt om na te gaan in welke mate gebouwen geschikt zijn om door middel van informatie- en communicatietechnologieën en elektronische systemen de werking van gebouwen aan de behoeften van de bewoners en het net aan te passen en de energie-efficiëntie en algehele prestatie van gebouwen te verbeteren. De indicator van gereedheid voor slimme toepassingen moet ervoor zorgen dat de eigenaren en bewoners van gebouwen zich bewust worden van de waarde van gebouwautomatisering en elektronisch toezicht op technische bouwsystemen, en moet bewoners meer zekerheid geven over de werkelijke besparingen die die nieuwe functieverbeteringen opleveren. De indicator van gereedheid voor slimme toepassingen biedt met name voordelen voor grote gebouwen met een hoge energievraag. Voor andere gebouwen moet het gebruik van het systeem voor de waardering van de mate waarin gebouwen gereed zijn voor slimme toepassingen, facultatief zijn voor de lidstaten.
  De lidstaten zorgen voor een adequate opleiding op dit gebied van het technisch personeel dat werkzaam is bij de lokale en regionale overheden.

Motivering

Capaciteitsopbouw op lokaal en regionaal niveau is een van de belangrijkste belemmeringen voor de noodzakelijke transformatie.

Wijzigingsvoorstel 26

Overweging 45

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Er dient gebruik te worden gemaakt van uniale financiële instrumenten om de doelstellingen van deze richtlijn in de praktijk te brengen, maar die instrumenten mogen niet in de plaats van nationale maatregelen komen. Zij dienen vanwege de omvang van de benodigde renovatie-inspanning met name te worden gebruikt voor het verschaffen van passende, innoverende financieringsmiddelen om investeringen in energieprestaties van gebouwen te stimuleren. Zij kunnen een belangrijke rol spelen bij de ontwikkeling van nationale, regionale en plaatselijke
  energie-efficiëntie
  fondsen, -instrumenten of -mechanismen die dergelijke financieringsmogelijkheden verschaffen aan particuliere eigenaren, aan het midden- en kleinbedrijf, en aan energie-efficiëntiedienstenbedrijven. | Er dient gebruik te worden gemaakt van uniale financiële instrumenten om de doelstellingen van deze richtlijn in de praktijk te brengen, maar die instrumenten mogen niet in de plaats van nationale maatregelen komen. Zij dienen vanwege de omvang van de benodigde renovatie-inspanning met name te worden gebruikt voor het verschaffen van passende, innoverende financieringsmiddelen om investeringen in energieprestaties van gebouwen te stimuleren. Zij kunnen een belangrijke rol spelen bij de ontwikkeling van nationale, regionale en plaatselijke
  renovatie
  fondsen, -instrumenten of -mechanismen die dergelijke financieringsmogelijkheden verschaffen aan particuliere eigenaren, aan
  gemeenten en lokale overheden,
  het midden- en kleinbedrijf, en aan energie-efficiëntiedienstenbedrijven. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Er dient gebruik te worden gemaakt van uniale financiële instrumenten om de doelstellingen van deze richtlijn in de praktijk te brengen, maar die instrumenten mogen niet in de plaats van nationale maatregelen komen. Zij dienen vanwege de omvang van de benodigde renovatie-inspanning met name te worden gebruikt voor het verschaffen van passende, innoverende financieringsmiddelen om investeringen in energieprestaties van gebouwen te stimuleren. Zij kunnen een belangrijke rol spelen bij de ontwikkeling van nationale, regionale en plaatselijke
  energie-efficiëntie
  fondsen, -instrumenten of -mechanismen die dergelijke financieringsmogelijkheden verschaffen aan particuliere eigenaren, aan het midden- en kleinbedrijf, en aan energie-efficiëntiedienstenbedrijven.

Er dient gebruik te worden gemaakt van uniale financiële instrumenten om de doelstellingen van deze richtlijn in de praktijk te brengen, maar die instrumenten mogen niet in de plaats van nationale maatregelen komen. Zij dienen vanwege de omvang van de benodigde renovatie-inspanning met name te worden gebruikt voor het verschaffen van passende, innoverende financieringsmiddelen om investeringen in energieprestaties van gebouwen te stimuleren. Zij kunnen een belangrijke rol spelen bij de ontwikkeling van nationale, regionale en plaatselijke
  renovatie
  fondsen, -instrumenten of -mechanismen die dergelijke financieringsmogelijkheden verschaffen aan particuliere eigenaren, aan
  gemeenten en lokale overheden,
  het midden- en kleinbedrijf, en aan energie-efficiëntiedienstenbedrijven.

Motivering

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 27

Overweging 47

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Financiering alleen zal niet volstaan om aan de renovatiebehoeften tegemoet te komen. Naast financiering zijn het opzetten van toegankelijke en transparante adviesinstrumenten en ondersteunende instrumenten, zoals centrale aanspreekpunten die
  geïntegreerde diensten inzake energierenovatie aanbieden of tussenpersonen
  , en het uitvoeren van andere maatregelen en initiatieven
  , zoals die welke worden bedoeld in het initiatief “Slimme financiering voor slimme gebouwen” van de Commissie
  , onontbeerlijk om het juiste faciliterende kader te bieden en belemmeringen voor renovatie weg te nemen | Financiering alleen zal niet volstaan om aan de renovatiebehoeften tegemoet te komen. Naast financiering zijn het opzetten van toegankelijke en transparante adviesinstrumenten en ondersteunende instrumenten, zoals centrale aanspreekpunten
  die de renovatie van hele wijken en/of groepen gebouwen organiseren en plannen en ervoor zorgen dat de bouwsector emissievrije gebouwen aflevert zonder de renovatiekosten te hoog in te schatten
  , en het uitvoeren van andere maatregelen en initiatieven
  die gericht zijn op emissievrije gebouwen,
  onontbeerlijk om het juiste faciliterende kader te bieden en belemmeringen voor renovatie weg te nemen.
  Om het huidige tekort aan geschoold personeel aan te pakken, ook in lokale en regionale overheidsdiensten, moeten voorts aanzienlijke inspanningen op het gebied van opleiding worden geleverd om de nodige competenties en vaardigheden op te bouwen met het oog op een vlotte uitvoering van het proces. Daartoe moet een formeel, gespecialiseerd en kwalitatief hoogstaand opleidingsplan worden uitgewerkt voor personeelsleden/technici die werkzaam zijn voor de verschillende overheidsdiensten in de lidstaten die bij de met deze materie verband houdende processen betrokken zijn. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Financiering alleen zal niet volstaan om aan de renovatiebehoeften tegemoet te komen. Naast financiering zijn het opzetten van toegankelijke en transparante adviesinstrumenten en ondersteunende instrumenten, zoals centrale aanspreekpunten die
  geïntegreerde diensten inzake energierenovatie aanbieden of tussenpersonen
  , en het uitvoeren van andere maatregelen en initiatieven
  , zoals die welke worden bedoeld in het initiatief “Slimme financiering voor slimme gebouwen” van de Commissie
  , onontbeerlijk om het juiste faciliterende kader te bieden en belemmeringen voor renovatie weg te nemen

Financiering alleen zal niet volstaan om aan de renovatiebehoeften tegemoet te komen. Naast financiering zijn het opzetten van toegankelijke en transparante adviesinstrumenten en ondersteunende instrumenten, zoals centrale aanspreekpunten
  die de renovatie van hele wijken en/of groepen gebouwen organiseren en plannen en ervoor zorgen dat de bouwsector emissievrije gebouwen aflevert zonder de renovatiekosten te hoog in te schatten
  , en het uitvoeren van andere maatregelen en initiatieven
  die gericht zijn op emissievrije gebouwen,
  onontbeerlijk om het juiste faciliterende kader te bieden en belemmeringen voor renovatie weg te nemen.
  Om het huidige tekort aan geschoold personeel aan te pakken, ook in lokale en regionale overheidsdiensten, moeten voorts aanzienlijke inspanningen op het gebied van opleiding worden geleverd om de nodige competenties en vaardigheden op te bouwen met het oog op een vlotte uitvoering van het proces. Daartoe moet een formeel, gespecialiseerd en kwalitatief hoogstaand opleidingsplan worden uitgewerkt voor personeelsleden/technici die werkzaam zijn voor de verschillende overheidsdiensten in de lidstaten die bij de met deze materie verband houdende processen betrokken zijn.

Motivering

Adequate vaardigheden zijn van cruciaal belang voor de uitvoering van de richtlijn energieprestatie van gebouwen.

Wijzigingsvoorstel 28

Overweging 48

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Inefficiënte gebouwen hangen vaak samen met energiearmoede en sociale problemen. Kwetsbare huishoudens staan in het bijzonder bloot aan stijgende energieprijzen, aangezien zij een groter deel van hun budget besteden aan energieproducten.
  Lagere
  energierekeningen
  als gevolg van de renovatie van gebouwen kunnen energiearmoede terugdringen en voorkomen. Tegelijkertijd kost het geld om een gebouw te renoveren en is het van essentieel belang ervoor te zorgen dat de sociale gevolgen van de kosten voor renovatie, met name voor kwetsbare huishoudens, onder controle worden gehouden.
  De renovatiegolf mag niemand achterlaten en moet worden aangegrepen als een kans om de situatie van kwetsbare huishoudens te verbeteren, terwijl wordt gezorgd voor een eerlijke transitie naar klimaatneutraliteit. [...] | Inefficiënte gebouwen hangen vaak samen met energiearmoede en sociale problemen. Kwetsbare huishoudens staan in het bijzonder bloot aan stijgende energieprijzen, aangezien zij een groter deel van hun budget besteden aan energieproducten.
  Om energiearmoede uit te bannen, moeten gebouwen worden gerenoveerd volgens de (bijna-)nuluitstootnorm. De
  energierekeningen
  zullen dan drastisch dalen. Waar mogelijk moet ervoor worden gezorgd dat de gerenoveerde gebouwen energie zullen produceren. De renovatie van gebouwen die door kwetsbare huishoudens worden bewoond, moet voor hen kosteloos zijn. Financiële instrumenten van de EU en de lidstaten moeten dergelijke renovaties ondersteunen.
  De renovatiegolf mag niemand achterlaten en moet worden aangegrepen als een kans om de situatie van kwetsbare huishoudens te verbeteren, terwijl wordt gezorgd voor een eerlijke transitie naar klimaatneutraliteit.[...]


  De financiële middelen en eventuele garanties moeten ook specifiek de nieuwe last compenseren die ontstaat voor huiseigenaren van wie de oudedagsvoorziening bestaat uit hun huis, dat zij gedurende tientallen jaren met veel moeite hebben afbetaald. Een doelgericht gebruik van financiële middelen en garanties kan ook hier vooruitgang mogelijk maken of een stimulans bieden. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Inefficiënte gebouwen hangen vaak samen met energiearmoede en sociale problemen. Kwetsbare huishoudens staan in het bijzonder bloot aan stijgende energieprijzen, aangezien zij een groter deel van hun budget besteden aan energieproducten.
  Lagere
  energierekeningen
  als gevolg van de renovatie van gebouwen kunnen energiearmoede terugdringen en voorkomen. Tegelijkertijd kost het geld om een gebouw te renoveren en is het van essentieel belang ervoor te zorgen dat de sociale gevolgen van de kosten voor renovatie, met name voor kwetsbare huishoudens, onder controle worden gehouden.
  De renovatiegolf mag niemand achterlaten en moet worden aangegrepen als een kans om de situatie van kwetsbare huishoudens te verbeteren, terwijl wordt gezorgd voor een eerlijke transitie naar klimaatneutraliteit. [...]

Inefficiënte gebouwen hangen vaak samen met energiearmoede en sociale problemen. Kwetsbare huishoudens staan in het bijzonder bloot aan stijgende energieprijzen, aangezien zij een groter deel van hun budget besteden aan energieproducten.
  Om energiearmoede uit te bannen, moeten gebouwen worden gerenoveerd volgens de (bijna-)nuluitstootnorm. De
  energierekeningen
  zullen dan drastisch dalen. Waar mogelijk moet ervoor worden gezorgd dat de gerenoveerde gebouwen energie zullen produceren. De renovatie van gebouwen die door kwetsbare huishoudens worden bewoond, moet voor hen kosteloos zijn. Financiële instrumenten van de EU en de lidstaten moeten dergelijke renovaties ondersteunen.
  De renovatiegolf mag niemand achterlaten en moet worden aangegrepen als een kans om de situatie van kwetsbare huishoudens te verbeteren, terwijl wordt gezorgd voor een eerlijke transitie naar klimaatneutraliteit.[...]

De financiële middelen en eventuele garanties moeten ook specifiek de nieuwe last compenseren die ontstaat voor huiseigenaren van wie de oudedagsvoorziening bestaat uit hun huis, dat zij gedurende tientallen jaren met veel moeite hebben afbetaald. Een doelgericht gebruik van financiële middelen en garanties kan ook hier vooruitgang mogelijk maken of een stimulans bieden.

Motivering

Energiearmoede is een zeer relevant probleem en de uitbanning ervan vereist een systematische aanpak. Het is voor ouderen moeilijk om leningen af te sluiten. Daarom moeten de betrokkenen oplossingen worden geboden voor de woninginvesteringen die nodig zijn om het klimaat te beschermen.

Wijzigingsvoorstel 29

Overweging 50

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De beschikbaarheid van met digitale instrumenten verzamelde gegevens vergemakkelijkt de monitoring van het gebouwenbestand, met lagere administratieve kosten als gevolg. Daarom moeten nationale databanken voor de energieprestatie van gebouwen worden opgezet en moet de daarin vervatte informatie worden doorgegeven aan de waarnemingspost voor het gebouwenbestand. | De beschikbaarheid van met digitale instrumenten verzamelde gegevens vergemakkelijkt de monitoring van het gebouwenbestand, met lagere administratieve kosten als gevolg. Daarom moeten nationale databanken voor
  broeikasgasemissies en
  de energieprestatie van gebouwen worden opgezet en moet de daarin vervatte informatie worden doorgegeven aan de waarnemingspost voor het gebouwenbestand. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De beschikbaarheid van met digitale instrumenten verzamelde gegevens vergemakkelijkt de monitoring van het gebouwenbestand, met lagere administratieve kosten als gevolg. Daarom moeten nationale databanken voor de energieprestatie van gebouwen worden opgezet en moet de daarin vervatte informatie worden doorgegeven aan de waarnemingspost voor het gebouwenbestand.

De beschikbaarheid van met digitale instrumenten verzamelde gegevens vergemakkelijkt de monitoring van het gebouwenbestand, met lagere administratieve kosten als gevolg. Daarom moeten nationale databanken voor
  broeikasgasemissies en
  de energieprestatie van gebouwen worden opgezet en moet de daarin vervatte informatie worden doorgegeven aan de waarnemingspost voor het gebouwenbestand.

Motivering

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 30

Overweging 52

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De laatste jaren is het aantal airconditioningsystemen in de Europese landen toegenomen. Dat veroorzaakt aanzienlijke problemen op het gebied van piekbelasting, waardoor de kostprijs van elektriciteit stijgt en de energiebalans wordt verstoord. Er moet prioriteit worden verleend aan strategieën die bijdragen tot betere thermische prestaties van gebouwen tijdens de zomer. Daartoe moet de nadruk komen te liggen op maatregelen om oververhitting te voorkomen, bijvoorbeeld zonwering en voldoende thermisch vermogen in de gebouwconstructie, en verder ontwikkeling en toepassing van technieken voor passieve koeling en in het bijzonder van technieken die bijdragen tot het verbeteren van de kwaliteit van het binnenklimaat en van het microklimaat rond gebouwen. | De laatste jaren is het aantal airconditioningsystemen
  (ACS)
  in de Europese landen toegenomen
  en de verwachte opwarming van de aarde zal waarschijnlijk het aantal geïnstalleerde ACS doen toenemen als in dit decennium geen voorafgaande actie wordt overwogen om passieve koeloplossingen te installeren
  . Dat veroorzaakt aanzienlijke problemen op het gebied van piekbelasting, waardoor de kostprijs van elektriciteit stijgt en de energiebalans wordt verstoord. Er moet prioriteit worden verleend aan strategieën die bijdragen tot betere thermische prestaties van gebouwen tijdens de zomer. Daartoe moet de nadruk komen te liggen op maatregelen om oververhitting te voorkomen, bijvoorbeeld zonwering en voldoende thermisch vermogen in de gebouwconstructie, en verder ontwikkeling en toepassing van technieken voor passieve koeling en in het bijzonder van technieken die bijdragen tot het verbeteren van de kwaliteit van het binnenklimaat en van het microklimaat rond gebouwen. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De laatste jaren is het aantal airconditioningsystemen in de Europese landen toegenomen. Dat veroorzaakt aanzienlijke problemen op het gebied van piekbelasting, waardoor de kostprijs van elektriciteit stijgt en de energiebalans wordt verstoord. Er moet prioriteit worden verleend aan strategieën die bijdragen tot betere thermische prestaties van gebouwen tijdens de zomer. Daartoe moet de nadruk komen te liggen op maatregelen om oververhitting te voorkomen, bijvoorbeeld zonwering en voldoende thermisch vermogen in de gebouwconstructie, en verder ontwikkeling en toepassing van technieken voor passieve koeling en in het bijzonder van technieken die bijdragen tot het verbeteren van de kwaliteit van het binnenklimaat en van het microklimaat rond gebouwen.

De laatste jaren is het aantal airconditioningsystemen
  (ACS)
  in de Europese landen toegenomen
  en de verwachte opwarming van de aarde zal waarschijnlijk het aantal geïnstalleerde ACS doen toenemen als in dit decennium geen voorafgaande actie wordt overwogen om passieve koeloplossingen te installeren
  . Dat veroorzaakt aanzienlijke problemen op het gebied van piekbelasting, waardoor de kostprijs van elektriciteit stijgt en de energiebalans wordt verstoord. Er moet prioriteit worden verleend aan strategieën die bijdragen tot betere thermische prestaties van gebouwen tijdens de zomer. Daartoe moet de nadruk komen te liggen op maatregelen om oververhitting te voorkomen, bijvoorbeeld zonwering en voldoende thermisch vermogen in de gebouwconstructie, en verder ontwikkeling en toepassing van technieken voor passieve koeling en in het bijzonder van technieken die bijdragen tot het verbeteren van de kwaliteit van het binnenklimaat en van het microklimaat rond gebouwen.

Motivering

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 31

Overweging 55

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Aangezien de lokale en regionale overheden van cruciaal belang zijn voor een succesvolle uitvoering van deze richtlijn, dienen zij,
  in voorkomend geval en voor zover passend
  overeenkomstig de toepasselijke nationale wetgeving, te worden geraadpleegd over en betrokken bij planningkwesties, het ontwikkelen van programma’s voor informatievoorziening, opleiding en bewustmaking, en de uitvoering van deze richtlijn op nationaal of regionaal niveau. Dat overleg kan
  tevens
  ertoe dienen dat er aan plaatselijke stedenbouwkundigen en bouwinspecteurs adequate sturing wordt gegeven om de vereiste taken te vervullen. Daarnaast dienen de lidstaten architecten en stedenbouwkundigen in staat te stellen en aan te moedigen om zich bij het plannen, ontwerpen, bouwen en renoveren van industrie- en woongebieden terdege op de optimale combinatie van verbeteringen in energie-efficiëntie, gebruikmaking van energie uit hernieuwbare bronnen en gebruikmaking van stadsverwarming en -koeling te beraden. | Aangezien de lokale en regionale overheden van cruciaal belang zijn voor een succesvolle uitvoering van deze richtlijn, dienen zij, overeenkomstig
  het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel
  en de toepasselijke nationale wetgeving, overeenkomstig de toepasselijke nationale wetgeving, te worden geraadpleegd over en betrokken bij planningkwesties, het ontwikkelen van programma’s voor informatievoorziening, opleiding en bewustmaking, en de uitvoering van deze richtlijn op nationaal of regionaal
  en lokaal
  niveau. Dat overleg
  moet worden meegenomen in de nationale energie- en klimaatdialogen op verschillende niveaus en
  kan ertoe dienen dat er aan plaatselijke stedenbouwkundigen en bouwinspecteurs adequate sturing wordt gegeven om de vereiste taken te vervullen.
  In dit verband moet het mogelijk zijn om binnen het kader van deze richtlijn de soms zeer verschillende omstandigheden in stedelijke en landelijke gebieden met een hoog aantal eengezins- en meergezinswoningen en een gevarieerde bebouwingsstructuur in aanmerking te nemen en de vereisten op regionaal passende wijze vorm te geven.
  Daarnaast dienen de lidstaten
  en de lokale en regionale overheden
  architecten en stedenbouwkundigen in staat te stellen en aan te moedigen om zich bij het plannen, ontwerpen, bouwen en renoveren van industrie- en woongebieden terdege op de optimale combinatie van verbeteringen in energie-efficiëntie
  en -besparing
  , gebruikmaking van energie uit hernieuwbare bronnen en gebruikmaking van stadsverwarming en -koeling te beraden.
  Voorts is het van essentieel belang het gebruik van lokaal toegankelijke hulpbronnen en waardevolle expertise bij het plannen, ontwerpen, bouwen en renoveren van industrie- en woongebieden te bevorderen.




  Voor de lidstaten is een belangrijke rol weggelegd om de lokale en regionale overheden bij dit streven te ondersteunen. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Aangezien de lokale en regionale overheden van cruciaal belang zijn voor een succesvolle uitvoering van deze richtlijn, dienen zij,
  in voorkomend geval en voor zover passend
  overeenkomstig de toepasselijke nationale wetgeving, te worden geraadpleegd over en betrokken bij planningkwesties, het ontwikkelen van programma’s voor informatievoorziening, opleiding en bewustmaking, en de uitvoering van deze richtlijn op nationaal of regionaal niveau. Dat overleg kan
  tevens
  ertoe dienen dat er aan plaatselijke stedenbouwkundigen en bouwinspecteurs adequate sturing wordt gegeven om de vereiste taken te vervullen. Daarnaast dienen de lidstaten architecten en stedenbouwkundigen in staat te stellen en aan te moedigen om zich bij het plannen, ontwerpen, bouwen en renoveren van industrie- en woongebieden terdege op de optimale combinatie van verbeteringen in energie-efficiëntie, gebruikmaking van energie uit hernieuwbare bronnen en gebruikmaking van stadsverwarming en -koeling te beraden.

Aangezien de lokale en regionale overheden van cruciaal belang zijn voor een succesvolle uitvoering van deze richtlijn, dienen zij, overeenkomstig
  het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel
  en de toepasselijke nationale wetgeving, overeenkomstig de toepasselijke nationale wetgeving, te worden geraadpleegd over en betrokken bij planningkwesties, het ontwikkelen van programma’s voor informatievoorziening, opleiding en bewustmaking, en de uitvoering van deze richtlijn op nationaal of regionaal
  en lokaal
  niveau. Dat overleg
  moet worden meegenomen in de nationale energie- en klimaatdialogen op verschillende niveaus en
  kan ertoe dienen dat er aan plaatselijke stedenbouwkundigen en bouwinspecteurs adequate sturing wordt gegeven om de vereiste taken te vervullen.
  In dit verband moet het mogelijk zijn om binnen het kader van deze richtlijn de soms zeer verschillende omstandigheden in stedelijke en landelijke gebieden met een hoog aantal eengezins- en meergezinswoningen en een gevarieerde bebouwingsstructuur in aanmerking te nemen en de vereisten op regionaal passende wijze vorm te geven.
  Daarnaast dienen de lidstaten
  en de lokale en regionale overheden
  architecten en stedenbouwkundigen in staat te stellen en aan te moedigen om zich bij het plannen, ontwerpen, bouwen en renoveren van industrie- en woongebieden terdege op de optimale combinatie van verbeteringen in energie-efficiëntie
  en -besparing
  , gebruikmaking van energie uit hernieuwbare bronnen en gebruikmaking van stadsverwarming en -koeling te beraden.
  Voorts is het van essentieel belang het gebruik van lokaal toegankelijke hulpbronnen en waardevolle expertise bij het plannen, ontwerpen, bouwen en renoveren van industrie- en woongebieden te bevorderen.

Voor de lidstaten is een belangrijke rol weggelegd om de lokale en regionale overheden bij dit streven te ondersteunen.

Motivering

Het gebruik van lokaal beschikbare middelen en expertise draagt verder bij tot het beperken van de negatieve gevolgen voor het klimaat.

Wijzigingsvoorstel 32

Artikel 1

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Onderwerp | Onderwerp |
| 1.   Deze richtlijn stimuleert de verbetering van de energieprestatie van gebouwen en de vermindering van broeikasgasemissies door gebouwen in de Unie, met als doel tegen 2050 tot een emissievrij gebouwenbestand te komen en met inachtneming van
  zowel
  de klimatologische en plaatselijke omstandigheden buiten het gebouw
  als van
  de eisen voor het binnenklimaat en kostenefficiëntie. | 1.   Deze richtlijn stimuleert
  de vermindering van de vraag naar energie en materialen tijdens de levenscyclus van gebouwen,
  de verbetering van de energieprestatie van gebouwen en de vermindering van de broeikasgasemissies door gebouwen in de Unie, met als doel tegen 2050 tot een emissievrij gebouwenbestand te komen en met inachtneming van de klimatologische en plaatselijke omstandigheden buiten het gebouw en de eisen voor het binnenklimaat,
  milieubescherming, vermindering van verontreiniging
  en kostenefficiëntie
  , waarbij rekening moet worden gehouden met externe effecten op het gebied van milieu, samenleving en gezondheid
  .
  Dit zal ook in aanzienlijke mate bijdragen aan de verbetering van de energiezekerheid in Europa. |
| 2.   Deze richtlijn voorziet in voorschriften met betrekking tot: | 2.   Deze richtlijn voorziet in voorschriften met betrekking tot: |
| a) | het algemeen, gemeenschappelijk kader voor een methode voor de berekening van de geïntegreerde energieprestatie van gebouwen en gebouwunits; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Onderwerp

Onderwerp

1.   Deze richtlijn stimuleert de verbetering van de energieprestatie van gebouwen en de vermindering van broeikasgasemissies door gebouwen in de Unie, met als doel tegen 2050 tot een emissievrij gebouwenbestand te komen en met inachtneming van
  zowel
  de klimatologische en plaatselijke omstandigheden buiten het gebouw
  als van
  de eisen voor het binnenklimaat en kostenefficiëntie.

1.   Deze richtlijn stimuleert
  de vermindering van de vraag naar energie en materialen tijdens de levenscyclus van gebouwen,
  de verbetering van de energieprestatie van gebouwen en de vermindering van de broeikasgasemissies door gebouwen in de Unie, met als doel tegen 2050 tot een emissievrij gebouwenbestand te komen en met inachtneming van de klimatologische en plaatselijke omstandigheden buiten het gebouw en de eisen voor het binnenklimaat,
  milieubescherming, vermindering van verontreiniging
  en kostenefficiëntie
  , waarbij rekening moet worden gehouden met externe effecten op het gebied van milieu, samenleving en gezondheid
  .
  Dit zal ook in aanzienlijke mate bijdragen aan de verbetering van de energiezekerheid in Europa.

2.   Deze richtlijn voorziet in voorschriften met betrekking tot:

2.   Deze richtlijn voorziet in voorschriften met betrekking tot:

a)

het algemeen, gemeenschappelijk kader voor een methode voor de berekening van de geïntegreerde energieprestatie van gebouwen en gebouwunits;

| a) | het algemeen, gemeenschappelijk kader voor een methode voor de berekening van de geïntegreerde energieprestatie van gebouwen en gebouwunits
  met het oog op het (bijna) broeikasgasemissievrij maken ervan
  ; |
| --- | --- |

a)

het algemeen, gemeenschappelijk kader voor een methode voor de berekening van de geïntegreerde energieprestatie van gebouwen en gebouwunits
  met het oog op het (bijna) broeikasgasemissievrij maken ervan
  ;

met het oog op het (bijna) broeikasgasemissievrij maken ervan

| b) | de toepassing van minimumeisen op de energieprestatie van nieuwe gebouwen en nieuwe gebouwunits; |
| --- | --- |

b)

de toepassing van minimumeisen op de energieprestatie van nieuwe gebouwen en nieuwe gebouwunits;

| b) | de toepassing van minimumeisen op de energieprestatie van nieuwe gebouwen en nieuwe gebouwunits; |
| --- | --- |

b)

de toepassing van minimumeisen op de energieprestatie van nieuwe gebouwen en nieuwe gebouwunits;

| c) | de toepassing van minimumeisen op de energieprestatie van: |
| --- | --- |

c)

de toepassing van minimumeisen op de energieprestatie van:

| c) | de toepassing van minimumeisen op de energieprestatie van: |
| --- | --- |

c)

de toepassing van minimumeisen op de energieprestatie van:

| | i) | bestaande gebouwen en gebouwenunits die een ingrijpende renovatie ondergaan; |
| --- | --- | --- |

i)

bestaande gebouwen en gebouwenunits die een ingrijpende renovatie ondergaan;

| | i) | bestaande gebouwen en gebouwenunits die een ingrijpende renovatie ondergaan
  met het oog op het (bijna) broeikasgasemissievrij maken ervan
  ; |
| --- | --- | --- |

i)

bestaande gebouwen en gebouwenunits die een ingrijpende renovatie ondergaan
  met het oog op het (bijna) broeikasgasemissievrij maken ervan
  ;

met het oog op het (bijna) broeikasgasemissievrij maken ervan

| | ii) | tot de bouwschil behorende onderdelen van gebouwen die, na te zijn vernieuwd of vervangen, een significant effect op de energieprestatie van de bouwschil hebben; |
| --- | --- | --- |

ii)

tot de bouwschil behorende onderdelen van gebouwen die, na te zijn vernieuwd of vervangen, een significant effect op de energieprestatie van de bouwschil hebben;

| | ii) | tot de bouwschil behorende onderdelen van gebouwen die, na te zijn vernieuwd of vervangen, een significant effect op de energieprestatie van de bouwschil hebben; |
| --- | --- | --- |

ii)

tot de bouwschil behorende onderdelen van gebouwen die, na te zijn vernieuwd of vervangen, een significant effect op de energieprestatie van de bouwschil hebben;

| | iii) | technische bouwsystemen wanneer ze worden geïnstalleerd, vervangen of verbeterd; |
| --- | --- | --- |

iii)

technische bouwsystemen wanneer ze worden geïnstalleerd, vervangen of verbeterd;

| | iii) | technische bouwsystemen wanneer ze worden geïnstalleerd, vervangen of verbeterd; |
| --- | --- | --- |

iii)

technische bouwsystemen wanneer ze worden geïnstalleerd, vervangen of verbeterd;

| d) | de toepassing van minimumnormen voor energieprestaties op bestaande gebouwen en bestaande gebouwunits; |
| --- | --- |

d)

de toepassing van minimumnormen voor energieprestaties op bestaande gebouwen en bestaande gebouwunits;

| d) | de toepassing van minimumnormen voor energieprestaties op bestaande gebouwen en bestaande gebouwunits
  met het oog op het (bijna) broeikasgasemissievrij maken ervan
  ; |
| --- | --- |

d)

de toepassing van minimumnormen voor energieprestaties op bestaande gebouwen en bestaande gebouwunits
  met het oog op het (bijna) broeikasgasemissievrij maken ervan
  ;

met het oog op het (bijna) broeikasgasemissievrij maken ervan

| e) | renovatiepaspoorten; |
| --- | --- |

e)

renovatiepaspoorten;

| e) | renovatiepaspoorten; |
| --- | --- |

e)

renovatiepaspoorten;

| f) | nationale plannen voor de renovatie van gebouwen; |
| --- | --- |

f)

nationale plannen voor de renovatie van gebouwen;

| f) | nationale plannen voor de renovatie van gebouwen; |
| --- | --- |

f)

nationale plannen voor de renovatie van gebouwen;

| g) | duurzame mobiliteitsinfrastructuur in en naast gebouwen; en |
| --- | --- |

g)

duurzame mobiliteitsinfrastructuur in en naast gebouwen; en

| g) | duurzame mobiliteitsinfrastructuur in en naast gebouwen, en |
| --- | --- |

g)

duurzame mobiliteitsinfrastructuur in en naast gebouwen, en

| h) | slimme gebouwen; |
| --- | --- |

h)

slimme gebouwen;

| h) | slimme gebouwen; |
| --- | --- |

h)

slimme gebouwen;

| i) | de energieprestatiecertificering van gebouwen of gebouwunits; |
| --- | --- |

i)

de energieprestatiecertificering van gebouwen of gebouwunits;

| i) | de energieprestatiecertificering van gebouwen of gebouwunits; |
| --- | --- |

i)

de energieprestatiecertificering van gebouwen of gebouwunits;

| j) | de regelmatige keuring van verwarmings-, ventilatie- en airconditioningsystemen in gebouwen; |
| --- | --- |

j)

de regelmatige keuring van verwarmings-, ventilatie- en airconditioningsystemen in gebouwen;

| j) | de regelmatige keuring van verwarmings-, ventilatie- en airconditioningsystemen in gebouwen; |
| --- | --- |

j)

de regelmatige keuring van verwarmings-, ventilatie- en airconditioningsystemen in gebouwen;

| k) | onafhankelijke systemen voor de controle van energieprestatiecertificaten, renovatiepaspoorten,, indicatoren van gereedheid voor slimme toepassingen (smart readiness indicators) en inspectieverslagen. |
| --- | --- |

k)

onafhankelijke systemen voor de controle van energieprestatiecertificaten, renovatiepaspoorten,, indicatoren van gereedheid voor slimme toepassingen (smart readiness indicators) en inspectieverslagen.

| k) | onafhankelijke systemen voor de controle van energieprestatiecertificaten, renovatiepaspoorten,, indicatoren van gereedheid voor slimme toepassingen (smart readiness indicators) en inspectieverslagen. |
| --- | --- |

k)

onafhankelijke systemen voor de controle van energieprestatiecertificaten, renovatiepaspoorten,, indicatoren van gereedheid voor slimme toepassingen (smart readiness indicators) en inspectieverslagen.

3.   De vereisten in deze richtlijn zijn minimumvereisten en beletten niet dat een lidstaat verdergaande maatregelen handhaaft of treft. Zulke maatregelen moeten verenigbaar zijn met het VWEU. Zij worden ter kennis van de Commissie gebracht.

3.   De vereisten in deze richtlijn zijn minimumvereisten en beletten niet dat een lidstaat verdergaande maatregelen handhaaft of treft. Zulke maatregelen moeten verenigbaar zijn met het VWEU. Zij worden ter kennis van de Commissie gebracht.

Motivering

Motivering

De doelstelling van de richtlijn energieprestatie van gebouwen moet worden afgestemd op de doelstelling van klimaatneutraliteit in 2050.

Wijzigingsvoorstel 33

Wijzigingsvoorstel 33

Artikel 2.2

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| “emissievrij gebouw”: gebouw met een zeer hoge energieprestatie, zoals vastgesteld volgens bijlage I, waarbij de zeer lage hoeveelheid energie die nog nodig is, volledig wordt gedekt door energie uit hernieuwbare bronnen die ter plaatse wordt gegenereerd of door energie afkomstig van een hernieuwbare-energiegemeenschap in de zin van Richtlijn (EU) 2018/2001 [gewijzigde RED]
  of
  van een systeem voor stadsverwarming en -koeling, overeenkomstig de vereisten van bijlage III; | “emissievrij gebouw”: gebouw met
  een zeer geringe vraag naar energie en materialen gedurende de levenscyclus van gebouwen en
  een zeer hoge energieprestatie, zoals vastgesteld volgens bijlage I, waarbij de zeer lage hoeveelheid energie die nog nodig is, volledig wordt gedekt door energie uit hernieuwbare bronnen die ter plaatse wordt gegenereerd
  of via het net wordt geleverd
  , door energie afkomstig van een hernieuwbare-energiegemeenschap in de zin van Richtlijn (EU) 2018/2001 [gewijzigde RED], van een systeem voor stadsverwarming en -koeling, overeenkomstig de vereisten van bijlage III
  , of van op het distributienet gebaseerde hernieuwbare energiebronnen
  ;
  “klimaatpositief gebouw”: gebouw met een zeer geringe vraag naar energie en materialen gedurende de levenscyclus van gebouwen en een zeer hoge energieprestatie, zoals vastgesteld volgens bijlage I, waarbij de energieproductie in het gebouw zelf of de voor het gebouw bestemde energieproductie groter is dan de hoeveelheid energie die voor het gebouw nodig is. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

“emissievrij gebouw”: gebouw met een zeer hoge energieprestatie, zoals vastgesteld volgens bijlage I, waarbij de zeer lage hoeveelheid energie die nog nodig is, volledig wordt gedekt door energie uit hernieuwbare bronnen die ter plaatse wordt gegenereerd of door energie afkomstig van een hernieuwbare-energiegemeenschap in de zin van Richtlijn (EU) 2018/2001 [gewijzigde RED]
  of
  van een systeem voor stadsverwarming en -koeling, overeenkomstig de vereisten van bijlage III;

of

“emissievrij gebouw”: gebouw met
  een zeer geringe vraag naar energie en materialen gedurende de levenscyclus van gebouwen en
  een zeer hoge energieprestatie, zoals vastgesteld volgens bijlage I, waarbij de zeer lage hoeveelheid energie die nog nodig is, volledig wordt gedekt door energie uit hernieuwbare bronnen die ter plaatse wordt gegenereerd
  of via het net wordt geleverd
  , door energie afkomstig van een hernieuwbare-energiegemeenschap in de zin van Richtlijn (EU) 2018/2001 [gewijzigde RED], van een systeem voor stadsverwarming en -koeling, overeenkomstig de vereisten van bijlage III
  , of van op het distributienet gebaseerde hernieuwbare energiebronnen
  ;
  “klimaatpositief gebouw”: gebouw met een zeer geringe vraag naar energie en materialen gedurende de levenscyclus van gebouwen en een zeer hoge energieprestatie, zoals vastgesteld volgens bijlage I, waarbij de energieproductie in het gebouw zelf of de voor het gebouw bestemde energieproductie groter is dan de hoeveelheid energie die voor het gebouw nodig is.

een zeer geringe vraag naar energie en materialen gedurende de levenscyclus van gebouwen en

of via het net wordt geleverd

, of van op het distributienet gebaseerde hernieuwbare energiebronnen

“klimaatpositief gebouw”: gebouw met een zeer geringe vraag naar energie en materialen gedurende de levenscyclus van gebouwen en een zeer hoge energieprestatie, zoals vastgesteld volgens bijlage I, waarbij de energieproductie in het gebouw zelf of de voor het gebouw bestemde energieproductie groter is dan de hoeveelheid energie die voor het gebouw nodig is.

Motivering

Motivering

Toevoeging van circulariteit, stadsverwarming, het concept van een klimaatpositief gebouw en het criterium van de volledige levenscyclus van gebouwen.

Wijzigingsvoorstel 34

Wijzigingsvoorstel 34

Artikel 2.3

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| “bijna-energieneutraal gebouw”: gebouw met een zeer hoge energieprestatie, zoals vastgesteld volgens bijlage I, die niet lager mag liggen dan het kostenoptimale niveau voor 2023 zoals gerapporteerd door de lidstaten overeenkomstig artikel 6, lid 2, en waarbij de dichtbij nul liggende of zeer lage hoeveelheid energie die
  is vereist
  , in zeer aanzienlijke mate wordt geleverd uit hernieuwbare bronnen, en energie die ter plaatse of dichtbij uit hernieuwbare bronnen wordt geproduceerd; | “bijna-energieneutraal gebouw”: gebouw met een zeer hoge energieprestatie, zoals vastgesteld volgens bijlage I, die niet lager mag liggen dan het kostenoptimale niveau voor 2023 zoals gerapporteerd door de lidstaten overeenkomstig artikel 6, lid 2, en waarbij de dichtbij nul liggende of zeer lage hoeveelheid energie die
  wordt gevraagd
  , in zeer aanzienlijke mate wordt geleverd uit hernieuwbare bronnen, en energie die ter plaatse of dichtbij uit hernieuwbare bronnen
  of uit afval
  wordt geproduceerd; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

“bijna-energieneutraal gebouw”: gebouw met een zeer hoge energieprestatie, zoals vastgesteld volgens bijlage I, die niet lager mag liggen dan het kostenoptimale niveau voor 2023 zoals gerapporteerd door de lidstaten overeenkomstig artikel 6, lid 2, en waarbij de dichtbij nul liggende of zeer lage hoeveelheid energie die
  is vereist
  , in zeer aanzienlijke mate wordt geleverd uit hernieuwbare bronnen, en energie die ter plaatse of dichtbij uit hernieuwbare bronnen wordt geproduceerd;

is vereist

“bijna-energieneutraal gebouw”: gebouw met een zeer hoge energieprestatie, zoals vastgesteld volgens bijlage I, die niet lager mag liggen dan het kostenoptimale niveau voor 2023 zoals gerapporteerd door de lidstaten overeenkomstig artikel 6, lid 2, en waarbij de dichtbij nul liggende of zeer lage hoeveelheid energie die
  wordt gevraagd
  , in zeer aanzienlijke mate wordt geleverd uit hernieuwbare bronnen, en energie die ter plaatse of dichtbij uit hernieuwbare bronnen
  of uit afval
  wordt geproduceerd;

wordt gevraagd

of uit afval

Motivering

Motivering

De energieprestatie is een relatieve indicator, terwijl de lage vraag naar energie een absolute doelstelling is.

Wijzigingsvoorstel 35

Wijzigingsvoorstel 35

Artikel 2.4

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| “minimumnormen voor energieprestaties”: regels op grond waarvan bestaande gebouwen moeten voldoen aan een energieprestatie-eis als onderdeel van een breed renovatieplan voor een gebouwenbestand
  of op een triggermoment op de markt (verkoop of huur), in een bepaalde periode of tegen een specifieke datum, als gevolg waarvan de renovatie van een bestaand gebouw in gang wordt gezet
  ; | “minimumnormen voor energieprestaties”: regels op grond waarvan bestaande gebouwen moeten voldoen aan een energieprestatie-eis
  om gebouwen (bijna-) broeikasgasemissie vrij te maken
  als onderdeel van een breed renovatieplan voor een gebouwenbestand
  dat tegen 2032 moet zijn gerenoveerd
  ; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

“minimumnormen voor energieprestaties”: regels op grond waarvan bestaande gebouwen moeten voldoen aan een energieprestatie-eis als onderdeel van een breed renovatieplan voor een gebouwenbestand
  of op een triggermoment op de markt (verkoop of huur), in een bepaalde periode of tegen een specifieke datum, als gevolg waarvan de renovatie van een bestaand gebouw in gang wordt gezet
  ;

of op een triggermoment op de markt (verkoop of huur), in een bepaalde periode of tegen een specifieke datum, als gevolg waarvan de renovatie van een bestaand gebouw in gang wordt gezet

“minimumnormen voor energieprestaties”: regels op grond waarvan bestaande gebouwen moeten voldoen aan een energieprestatie-eis
  om gebouwen (bijna-) broeikasgasemissie vrij te maken
  als onderdeel van een breed renovatieplan voor een gebouwenbestand
  dat tegen 2032 moet zijn gerenoveerd
  ;

om gebouwen (bijna-) broeikasgasemissie vrij te maken

dat tegen 2032 moet zijn gerenoveerd

Motivering

Motivering

De doelstelling van de richtlijn energieprestatie van gebouwen moet worden afgestemd op de doelstelling van klimaatneutraliteit in 2050.

Wijzigingsvoorstel 36

Wijzigingsvoorstel 36

Artikel 2.46

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 46.   “referentievloeroppervlakte”: de vloeroppervlakte die als referentiegrootte wordt gebruikt voor de beoordeling van de energieprestatie van een gebouw, berekend als de som van de bruikbare vloeroppervlakte van de ruimten binnen de bouwschil die voor de beoordeling van de energieprestatie is gespecificeerd; | 46.   “referentievloeroppervlakte”: de vloeroppervlakte die als referentiegrootte wordt gebruikt voor de beoordeling van de energieprestatie van een gebouw, berekend als de som van de bruikbare vloeroppervlakte van de ruimten binnen de bouwschil
  en de oppervlakten met energieverbruikende en binnen het gebouw beheerde infrastructuur
  die voor de beoordeling van de energieprestatie is gespecificeerd; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

46.   “referentievloeroppervlakte”: de vloeroppervlakte die als referentiegrootte wordt gebruikt voor de beoordeling van de energieprestatie van een gebouw, berekend als de som van de bruikbare vloeroppervlakte van de ruimten binnen de bouwschil die voor de beoordeling van de energieprestatie is gespecificeerd;

46.   “referentievloeroppervlakte”: de vloeroppervlakte die als referentiegrootte wordt gebruikt voor de beoordeling van de energieprestatie van een gebouw, berekend als de som van de bruikbare vloeroppervlakte van de ruimten binnen de bouwschil
  en de oppervlakten met energieverbruikende en binnen het gebouw beheerde infrastructuur
  die voor de beoordeling van de energieprestatie is gespecificeerd;

Motivering

Motivering

Beoogd wordt de definitie van “referentievloeroppervlakte” uit te breiden tot energieverbruikende infrastructuur die tot het gebouw behoort, zoals sportinfrastructuur, zwembaden enz.

Wijzigingsvoorstel 37

Wijzigingsvoorstel 37

Nieuw artikel 2.57

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| | “sufficiëntie” verwijst naar een reeks maatregelen en dagelijkse praktijken die de vraag naar energie, grondstoffen, grond en water beperken en tegelijkertijd zorgen voor menselijk welzijn voor iedereen binnen de draagkracht van de planeet. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

“sufficiëntie” verwijst naar een reeks maatregelen en dagelijkse praktijken die de vraag naar energie, grondstoffen, grond en water beperken en tegelijkertijd zorgen voor menselijk welzijn voor iedereen binnen de draagkracht van de planeet.

“sufficiëntie” verwijst naar een reeks maatregelen en dagelijkse praktijken die de vraag naar energie, grondstoffen, grond en water beperken en tegelijkertijd zorgen voor menselijk welzijn voor iedereen binnen de draagkracht van de planeet.

Motivering

Motivering

Energiesufficiëntie is een krachtige strategie om de klimaatdoelstellingen te verwezenlijken.

Wijzigingsvoorstel 38

Wijzigingsvoorstel 38

Artikel 3.1

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 1.   Elke lidstaat stelt een nationaal plan voor de renovatie van gebouwen vast om ervoor te zorgen dat vóór het einde van 2050 het nationale bestand van zowel openbare als particuliere al dan niet voor bewoning bestemde gebouwen tot een in hoge mate energie-efficiënt en koolstofvrij gebouwenbestand is gerenoveerd met als doel de transformatie van bestaande gebouwen in emissievrije gebouwen.
  Elk plan voor de renovatie van gebouwen omvat: | Elke lidstaat stelt een nationaal plan voor de renovatie van gebouwen vast om ervoor te zorgen dat vóór het einde van 2050 het nationale bestand van zowel openbare als particuliere al dan niet voor bewoning bestemde gebouwen tot een in hoge mate energie-efficiënt en koolstofvrij gebouwenbestand is gerenoveerd met als doel de transformatie van bestaande gebouwen in emissievrije gebouwen.
  De EU verschaft de lidstaten, regio’s en steden alle noodzakelijke instrumenten om deze plannen te ontwikkelen.
  Elk plan voor de renovatie van gebouwen omvat: |
| a) | een overzicht van het nationale gebouwenbestand voor verschillende gebouwtypen, bouwperioden en klimaatzones, op basis, waar passend, van statistische steekproeven en de nationale databank voor energieprestatiecertificaten overeenkomstig artikel 19, een overzicht van marktbelemmeringen en gevallen van marktfalen en een overzicht van de capaciteit in de bouwsector en de sectoren energie-efficiëntie en hernieuwbare energie; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

1.   Elke lidstaat stelt een nationaal plan voor de renovatie van gebouwen vast om ervoor te zorgen dat vóór het einde van 2050 het nationale bestand van zowel openbare als particuliere al dan niet voor bewoning bestemde gebouwen tot een in hoge mate energie-efficiënt en koolstofvrij gebouwenbestand is gerenoveerd met als doel de transformatie van bestaande gebouwen in emissievrije gebouwen.

Elk plan voor de renovatie van gebouwen omvat:

Elke lidstaat stelt een nationaal plan voor de renovatie van gebouwen vast om ervoor te zorgen dat vóór het einde van 2050 het nationale bestand van zowel openbare als particuliere al dan niet voor bewoning bestemde gebouwen tot een in hoge mate energie-efficiënt en koolstofvrij gebouwenbestand is gerenoveerd met als doel de transformatie van bestaande gebouwen in emissievrije gebouwen.
  De EU verschaft de lidstaten, regio’s en steden alle noodzakelijke instrumenten om deze plannen te ontwikkelen.
  Elk plan voor de renovatie van gebouwen omvat:

De EU verschaft de lidstaten, regio’s en steden alle noodzakelijke instrumenten om deze plannen te ontwikkelen.

a)

een overzicht van het nationale gebouwenbestand voor verschillende gebouwtypen, bouwperioden en klimaatzones, op basis, waar passend, van statistische steekproeven en de nationale databank voor energieprestatiecertificaten overeenkomstig artikel 19, een overzicht van marktbelemmeringen en gevallen van marktfalen en een overzicht van de capaciteit in de bouwsector en de sectoren energie-efficiëntie en hernieuwbare energie;

| a) | een overzicht van het nationale gebouwenbestand voor verschillende gebouwtypen, bouwperioden en klimaatzones, op basis, waar passend, van statistische steekproeven en de nationale databank voor energieprestatiecertificaten overeenkomstig artikel 19, een overzicht van marktbelemmeringen en gevallen van marktfalen en een overzicht van de capaciteit in de bouwsector en de sectoren energie-efficiëntie en hernieuwbare energie; |
| --- | --- |

a)

een overzicht van het nationale gebouwenbestand voor verschillende gebouwtypen, bouwperioden en klimaatzones, op basis, waar passend, van statistische steekproeven en de nationale databank voor energieprestatiecertificaten overeenkomstig artikel 19, een overzicht van marktbelemmeringen en gevallen van marktfalen en een overzicht van de capaciteit in de bouwsector en de sectoren energie-efficiëntie en hernieuwbare energie;

| b) | een routekaart met nationaal vastgestelde streefcijfers en meetbare voortgangsindicatoren, met het oog op de doelstelling van klimaatneutraliteit in 2050, om te zorgen voor een zeer energie-efficiënt en koolstofvrij nationaal gebouwenbestand en de transformatie van bestaande gebouwen tot emissievrije gebouwen tegen 2050; |
| --- | --- |

b)

een routekaart met nationaal vastgestelde streefcijfers en meetbare voortgangsindicatoren, met het oog op de doelstelling van klimaatneutraliteit in 2050, om te zorgen voor een zeer energie-efficiënt en koolstofvrij nationaal gebouwenbestand en de transformatie van bestaande gebouwen tot emissievrije gebouwen tegen 2050;

| b) | nationale streefcijfers inzake circulair materiaalgebruik en sufficiëntie; |
| --- | --- |

b)

nationale streefcijfers inzake circulair materiaalgebruik en sufficiëntie;

nationale streefcijfers inzake circulair materiaalgebruik en sufficiëntie;

| c) | een overzicht van de uitgevoerde en geplande beleidslijnen en maatregelen om de uitvoering van de routekaart uit hoofde van punt b) te ondersteunen; en |
| --- | --- |

c)

een overzicht van de uitgevoerde en geplande beleidslijnen en maatregelen om de uitvoering van de routekaart uit hoofde van punt b) te ondersteunen; en

| c) | een routekaart met nationaal vastgestelde streefcijfers en meetbare voortgangsindicatoren, met het oog op de doelstelling van klimaatneutraliteit in 2050, om te zorgen voor een zeer energie-efficiënt en koolstofvrij nationaal gebouwenbestand en de transformatie van bestaande gebouwen tot emissievrije gebouwen tegen 2050; |
| --- | --- |

c)

c)

een routekaart met nationaal vastgestelde streefcijfers en meetbare voortgangsindicatoren, met het oog op de doelstelling van klimaatneutraliteit in 2050, om te zorgen voor een zeer energie-efficiënt en koolstofvrij nationaal gebouwenbestand en de transformatie van bestaande gebouwen tot emissievrije gebouwen tegen 2050;

| d) | een overzicht van de investeringsbehoeften voor de uitvoering van het plan voor de renovatie van gebouwen, de financieringsbronnen en -maatregelen en de administratieve middelen voor de renovatie van gebouwen. |
| --- | --- |

d)

een overzicht van de investeringsbehoeften voor de uitvoering van het plan voor de renovatie van gebouwen, de financieringsbronnen en -maatregelen en de administratieve middelen voor de renovatie van gebouwen.

| d
  ) | een overzicht van de uitgevoerde en geplande beleidslijnen en maatregelen
  , met inbegrip van sufficiëntiemaatregelen, die gebaseerd kunnen zijn op lokaal geïntegreerde wijk- of buurtconcepten
  om de uitvoering van de routekaart uit hoofde van punt 
  c
  ) te ondersteunen, en |
| --- | --- |

d
  )

d

een overzicht van de uitgevoerde en geplande beleidslijnen en maatregelen
  , met inbegrip van sufficiëntiemaatregelen, die gebaseerd kunnen zijn op lokaal geïntegreerde wijk- of buurtconcepten
  om de uitvoering van de routekaart uit hoofde van punt 
  c
  ) te ondersteunen, en

, met inbegrip van sufficiëntiemaatregelen, die gebaseerd kunnen zijn op lokaal geïntegreerde wijk- of buurtconcepten

c

| e
  ) | een overzicht van de investeringsbehoeften voor de uitvoering van het plan voor de renovatie van gebouwen, de financieringsbronnen en -maatregelen en de administratieve middelen voor de renovatie van gebouwen. |
| --- | --- |

e
  )

e

een overzicht van de investeringsbehoeften voor de uitvoering van het plan voor de renovatie van gebouwen, de financieringsbronnen en -maatregelen en de administratieve middelen voor de renovatie van gebouwen.

De in punt b) bedoelde routekaart omvat nationale streefcijfers voor 2030, 2040 en 2050 met betrekking tot het jaarlijkse energierenovatiepercentage, het primaire en het finale energieverbruik van het nationale gebouwenbestand en de broeikasgasemissiereducties ervan; specifieke tijdschema’s zodat gebouwen tegen 2040 en 2050 hogere energieprestatieklassen bereiken dan die van artikel 9, lid 1, in overeenstemming met het traject om het nationale gebouwenbestand te transformeren tot emissievrije gebouwen; een op feitelijke gegevens gebaseerde raming van de verwachte energiebesparing en
  van de
  voordelen in ruimere zin [...]

van de

De in punt 
  c
  ) bedoelde routekaart omvat nationale streefcijfers voor 2030, 2040 en 2050 met betrekking tot het jaarlijkse energierenovatiepercentage, het primaire en het finale energieverbruik van het nationale gebouwenbestand en de broeikasgasemissiereducties ervan; specifieke tijdschema’s zodat gebouwen tegen 2040 en 2050 emissievrij zijn en hogere energieprestatieklassen bereiken dan die van artikel 9, lid 1, in overeenstemming met het traject om het nationale gebouwenbestand te transformeren tot emissievrije gebouwen; een op feitelijke gegevens gebaseerde raming van de verwachte energiebesparing,
  emissiereductie en
  voordelen in ruimere zin
  , op basis van lokaal geïntegreerde wijk- of buurtconcepten
  [...]

c

emissiereductie en

, op basis van lokaal geïntegreerde wijk- of buurtconcepten

Motivering

Motivering

De doelstelling van de richtlijn energieprestatie van gebouwen moet worden afgestemd op de doelstelling van klimaatneutraliteit in 2050.

Wijzigingsvoorstel 39

Wijzigingsvoorstel 39

Artikel 3.4

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 4.   De Commissie beoordeelt het ontwerp van de nationale plannen voor de renovatie van gebouwen, waarbij zij met name nagaat of: | 4.   De Commissie beoordeelt het ontwerp van de nationale plannen voor de renovatie van gebouwen, waarbij zij met name nagaat of: |
| a) | het ambitieniveau van de nationaal vastgestelde streefcijfers toereikend is en in overeenstemming is met de nationale verbintenissen inzake klimaat en energie die zijn vastgelegd in de nationale geïntegreerde energie- en klimaatplannen; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

4.   De Commissie beoordeelt het ontwerp van de nationale plannen voor de renovatie van gebouwen, waarbij zij met name nagaat of:

4.   De Commissie beoordeelt het ontwerp van de nationale plannen voor de renovatie van gebouwen, waarbij zij met name nagaat of:

a)

het ambitieniveau van de nationaal vastgestelde streefcijfers toereikend is en in overeenstemming is met de nationale verbintenissen inzake klimaat en energie die zijn vastgelegd in de nationale geïntegreerde energie- en klimaatplannen;

| a) | het ambitieniveau van de nationaal vastgestelde streefcijfers toereikend is en
  vóór 2050 een koolstofvrij gebouwenbestand zal opleveren,
  in overeenstemming is met de nationale verbintenissen inzake klimaat en energie die zijn vastgelegd in de nationale geïntegreerde energie- en klimaatplannen; |
| --- | --- |

a)

het ambitieniveau van de nationaal vastgestelde streefcijfers toereikend is en
  vóór 2050 een koolstofvrij gebouwenbestand zal opleveren,
  in overeenstemming is met de nationale verbintenissen inzake klimaat en energie die zijn vastgelegd in de nationale geïntegreerde energie- en klimaatplannen;

vóór 2050 een koolstofvrij gebouwenbestand zal opleveren,

| b) | de beleidslijnen en maatregelen volstaan om de nationaal vastgestelde streefcijfers te halen; |
| --- | --- |

b)

de beleidslijnen en maatregelen volstaan om de nationaal vastgestelde streefcijfers te halen;

| b) | de beleidslijnen en maatregelen volstaan om de nationaal vastgestelde streefcijfers te halen
  en gebouwen niet afhankelijk laten blijven van koolstof
  ; |
| --- | --- |

b)

de beleidslijnen en maatregelen volstaan om de nationaal vastgestelde streefcijfers te halen
  en gebouwen niet afhankelijk laten blijven van koolstof
  ;

en gebouwen niet afhankelijk laten blijven van koolstof

| c) | de toewijzing van budgettaire en administratieve middelen volstaat voor de uitvoering van het plan; |
| --- | --- |

c)

de toewijzing van budgettaire en administratieve middelen volstaat voor de uitvoering van het plan;

| c) | de toewijzing van budgettaire en administratieve middelen volstaat voor de uitvoering van het plan; |
| --- | --- |

c)

de toewijzing van budgettaire en administratieve middelen volstaat voor de uitvoering van het plan;

| d) | de openbare raadpleging op grond van lid 3 voldoende inclusief is geweest; en |
| --- | --- |

d)

de openbare raadpleging op grond van lid 3 voldoende inclusief is geweest; en

| d) | de openbare raadpleging op grond van lid 3 voldoende inclusief is geweest, en |
| --- | --- |

d)

de openbare raadpleging op grond van lid 3 voldoende inclusief is geweest, en

| e) | de plannen voldoen aan de voorschriften van lid 1 en in overeenstemming zijn met het model in bijlage II. Na raadpleging van het bij artikel 30 ingestelde comité kan de Commissie de lidstaten landspecifieke aanbevelingen doen overeenkomstig artikel 9, lid 2, en artikel 34 van Verordening (EU) 2018/1999. Met betrekking tot het eerste ontwerp van het plan voor de renovatie van gebouwen kan de Commissie uiterlijk zes maanden na de indiening van het plan door een lidstaat aan die lidstaat landspecifieke aanbevelingen doen. |
| --- | --- |

e)

de plannen voldoen aan de voorschriften van lid 1 en in overeenstemming zijn met het model in bijlage II. Na raadpleging van het bij artikel 30 ingestelde comité kan de Commissie de lidstaten landspecifieke aanbevelingen doen overeenkomstig artikel 9, lid 2, en artikel 34 van Verordening (EU) 2018/1999. Met betrekking tot het eerste ontwerp van het plan voor de renovatie van gebouwen kan de Commissie uiterlijk zes maanden na de indiening van het plan door een lidstaat aan die lidstaat landspecifieke aanbevelingen doen.

| e) | de plannen voldoen aan de voorschriften van lid 1 en in overeenstemming zijn met het model in bijlage II. Na raadpleging van het bij artikel 30 ingestelde comité kan de Commissie de lidstaten landspecifieke aanbevelingen doen overeenkomstig artikel 9, lid 2, en artikel 34 van Verordening (EU) 2018/1999. Met betrekking tot het eerste ontwerp van het plan voor de renovatie van gebouwen kan de Commissie uiterlijk zes maanden na de indiening van het plan door een lidstaat aan die lidstaat landspecifieke aanbevelingen doen. |
| --- | --- |

e)

de plannen voldoen aan de voorschriften van lid 1 en in overeenstemming zijn met het model in bijlage II. Na raadpleging van het bij artikel 30 ingestelde comité kan de Commissie de lidstaten landspecifieke aanbevelingen doen overeenkomstig artikel 9, lid 2, en artikel 34 van Verordening (EU) 2018/1999. Met betrekking tot het eerste ontwerp van het plan voor de renovatie van gebouwen kan de Commissie uiterlijk zes maanden na de indiening van het plan door een lidstaat aan die lidstaat landspecifieke aanbevelingen doen.

Motivering

Motivering

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 40

Wijzigingsvoorstel 40

Artikel 5.1

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Vaststelling van de minimumeisen voor de energieprestatie | Vaststelling van de minimumeisen voor de energieprestatie |
| 1.   De lidstaten nemen de noodzakelijke maatregelen opdat minimumeisen voor de energieprestatie van gebouwen of gebouwunits worden vastgesteld
  met het oog op ten minste het bereiken van de kostenoptimale niveaus
  . De energieprestatie wordt berekend volgens de in artikel 4 bedoelde methodologie. De berekening van
  kostenoptimale niveaus
  geschiedt volgens het in artikel 6 bedoelde vergelijkend methodologisch kader. | 1.   De lidstaten
  , in samenwerking met de lokale en regionale overheden,
  nemen de noodzakelijke maatregelen opdat minimumeisen voor de energieprestatie van gebouwen of gebouwunits worden vastgesteld
  in overeenstemming met het traject om het nationale gebouwenbestand tegen 2050 klimaatneutraal te maken
  . De energieprestatie wordt berekend volgens de in artikel 4 bedoelde methodologie. De berekening van
  nettonuluitstoot
  geschiedt volgens het in artikel 6 bedoelde vergelijkend methodologisch kader. |
| Teneinde
  ten minste kostenoptimale niveaus
  te bereiken nemen de lidstaten de noodzakelijke maatregelen opdat er minimumeisen voor de energieprestatie worden vastgesteld voor tot de bouwschil behorende onderdelen van een gebouw die, wanneer zij worden vervangen of vernieuwd, een belangrijk effect op de energieprestatie van de bouwschil hebben | Teneinde
  nettonuluitstoot
  te bereiken nemen de lidstaten de noodzakelijke maatregelen opdat er minimumeisen voor de energieprestatie worden vastgesteld voor tot de bouwschil behorende onderdelen van een gebouw die, wanneer zij worden vervangen of vernieuwd, een belangrijk effect op de energieprestatie van de bouwschil hebben. |
| Bij het vaststellen van de eisen kunnen de lidstaten onderscheid maken tussen nieuwe en bestaande gebouwen alsmede tussen verschillende categorieën gebouwen.
  In die eisen wordt rekening gehouden met de
  algemene gesteldheid van het binnenklimaat — om eventuele negatieve effecten zoals onvoldoende ventilatie te voorkomen —,
  met de plaatselijke omstandigheden, met de gebruiksbestemming en met de ouderdom van het gebouw.


  De lidstaten toetsen hun minimumvereisten voor energieprestatie regelmatig en ten minste om de vijf jaar en passen ze zo nodig aan de technische vooruitgang in de gebouwensector, de resultaten van de in artikel 6 bedoelde berekening van de kostenoptimaliteit en de geactualiseerde nationale streefcijfers en beleidsinitiatieven inzake energie en klimaat aan. | Bij het vaststellen van de eisen kunnen de lidstaten onderscheid maken tussen nieuwe en bestaande gebouwen alsmede tussen verschillende categorieën gebouwen. In die eisen wordt rekening gehouden met de
  noodzaak van een passende binnenmilieukwaliteit, evenals
  met de plaatselijke omstandigheden, de gebruiksbestemming en de ouderdom van het gebouw.
  Deze lokale omstandigheden moeten per regio en niet op nationaal niveau worden bekeken, aangezien zij vaak van gemeente tot gemeente kunnen verschillen. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Vaststelling van de minimumeisen voor de energieprestatie

Vaststelling van de minimumeisen voor de energieprestatie

1.   De lidstaten nemen de noodzakelijke maatregelen opdat minimumeisen voor de energieprestatie van gebouwen of gebouwunits worden vastgesteld
  met het oog op ten minste het bereiken van de kostenoptimale niveaus
  . De energieprestatie wordt berekend volgens de in artikel 4 bedoelde methodologie. De berekening van
  kostenoptimale niveaus
  geschiedt volgens het in artikel 6 bedoelde vergelijkend methodologisch kader.

1.   De lidstaten
  , in samenwerking met de lokale en regionale overheden,
  nemen de noodzakelijke maatregelen opdat minimumeisen voor de energieprestatie van gebouwen of gebouwunits worden vastgesteld
  in overeenstemming met het traject om het nationale gebouwenbestand tegen 2050 klimaatneutraal te maken
  . De energieprestatie wordt berekend volgens de in artikel 4 bedoelde methodologie. De berekening van
  nettonuluitstoot
  geschiedt volgens het in artikel 6 bedoelde vergelijkend methodologisch kader.

Teneinde
  ten minste kostenoptimale niveaus
  te bereiken nemen de lidstaten de noodzakelijke maatregelen opdat er minimumeisen voor de energieprestatie worden vastgesteld voor tot de bouwschil behorende onderdelen van een gebouw die, wanneer zij worden vervangen of vernieuwd, een belangrijk effect op de energieprestatie van de bouwschil hebben

ten minste kostenoptimale niveaus

Teneinde
  nettonuluitstoot
  te bereiken nemen de lidstaten de noodzakelijke maatregelen opdat er minimumeisen voor de energieprestatie worden vastgesteld voor tot de bouwschil behorende onderdelen van een gebouw die, wanneer zij worden vervangen of vernieuwd, een belangrijk effect op de energieprestatie van de bouwschil hebben.

nettonuluitstoot

Bij het vaststellen van de eisen kunnen de lidstaten onderscheid maken tussen nieuwe en bestaande gebouwen alsmede tussen verschillende categorieën gebouwen.

In die eisen wordt rekening gehouden met de
  algemene gesteldheid van het binnenklimaat — om eventuele negatieve effecten zoals onvoldoende ventilatie te voorkomen —,
  met de plaatselijke omstandigheden, met de gebruiksbestemming en met de ouderdom van het gebouw.

algemene gesteldheid van het binnenklimaat — om eventuele negatieve effecten zoals onvoldoende ventilatie te voorkomen —,

De lidstaten toetsen hun minimumvereisten voor energieprestatie regelmatig en ten minste om de vijf jaar en passen ze zo nodig aan de technische vooruitgang in de gebouwensector, de resultaten van de in artikel 6 bedoelde berekening van de kostenoptimaliteit en de geactualiseerde nationale streefcijfers en beleidsinitiatieven inzake energie en klimaat aan.

De lidstaten toetsen hun minimumvereisten voor energieprestatie regelmatig en ten minste om de vijf jaar en passen ze zo nodig aan de technische vooruitgang in de gebouwensector, de resultaten van de in artikel 6 bedoelde berekening van de kostenoptimaliteit en de geactualiseerde nationale streefcijfers en beleidsinitiatieven inzake energie en klimaat aan.

Bij het vaststellen van de eisen kunnen de lidstaten onderscheid maken tussen nieuwe en bestaande gebouwen alsmede tussen verschillende categorieën gebouwen. In die eisen wordt rekening gehouden met de
  noodzaak van een passende binnenmilieukwaliteit, evenals
  met de plaatselijke omstandigheden, de gebruiksbestemming en de ouderdom van het gebouw.
  Deze lokale omstandigheden moeten per regio en niet op nationaal niveau worden bekeken, aangezien zij vaak van gemeente tot gemeente kunnen verschillen.

noodzaak van een passende binnenmilieukwaliteit, evenals

Deze lokale omstandigheden moeten per regio en niet op nationaal niveau worden bekeken, aangezien zij vaak van gemeente tot gemeente kunnen verschillen.

Motivering

Motivering

De doelstelling van de richtlijn energieprestatie van gebouwen moet worden afgestemd op de doelstelling van klimaatneutraliteit in 2050.

Wijzigingsvoorstel 41

Wijzigingsvoorstel 41

Artikel 6.1

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Berekening van kostenoptimale niveaus van minimumeisen inzake energieprestaties De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 29 gedelegeerde handelingen vast te stellen met betrekking tot een vergelijkend methodologisch kader voor het berekenen van kostenoptimale niveaus van minimumeisen inzake energieprestaties voor gebouwen en onderdelen van gebouwen. Uiterlijk 30 juni 2026
  evalueert
  de Commissie het vergelijkend methodologisch kader voor de berekening van de kostenoptimale niveaus van de minimumeisen inzake energieprestaties in bestaande gebouwen die ingrijpend worden gerenoveerd, en voor afzonderlijke onderdelen van gebouwen. [...] | Berekening van kostenoptimale niveaus van minimumeisen inzake energieprestaties De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 29 gedelegeerde handelingen vast te stellen met betrekking tot een vergelijkend methodologisch kader voor het berekenen van kostenoptimale niveaus van minimumeisen inzake energieprestaties voor gebouwen en onderdelen van gebouwen. Uiterlijk 30 juni 2026
  vervangt
  de Commissie het vergelijkend methodologisch kader voor de berekening van de kostenoptimale niveaus van de minimumeisen inzake energieprestaties in bestaande gebouwen die ingrijpend worden gerenoveerd, en voor afzonderlijke onderdelen van gebouwen
  door een methode voor de berekening van een minimumnorm voor energieprestaties om te komen tot (bijna-)emissievrije gebouwen
  . [...] |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Berekening van kostenoptimale niveaus van minimumeisen inzake energieprestaties De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 29 gedelegeerde handelingen vast te stellen met betrekking tot een vergelijkend methodologisch kader voor het berekenen van kostenoptimale niveaus van minimumeisen inzake energieprestaties voor gebouwen en onderdelen van gebouwen. Uiterlijk 30 juni 2026
  evalueert
  de Commissie het vergelijkend methodologisch kader voor de berekening van de kostenoptimale niveaus van de minimumeisen inzake energieprestaties in bestaande gebouwen die ingrijpend worden gerenoveerd, en voor afzonderlijke onderdelen van gebouwen. [...]

evalueert

Berekening van kostenoptimale niveaus van minimumeisen inzake energieprestaties De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 29 gedelegeerde handelingen vast te stellen met betrekking tot een vergelijkend methodologisch kader voor het berekenen van kostenoptimale niveaus van minimumeisen inzake energieprestaties voor gebouwen en onderdelen van gebouwen. Uiterlijk 30 juni 2026
  vervangt
  de Commissie het vergelijkend methodologisch kader voor de berekening van de kostenoptimale niveaus van de minimumeisen inzake energieprestaties in bestaande gebouwen die ingrijpend worden gerenoveerd, en voor afzonderlijke onderdelen van gebouwen
  door een methode voor de berekening van een minimumnorm voor energieprestaties om te komen tot (bijna-)emissievrije gebouwen
  . [...]

vervangt

door een methode voor de berekening van een minimumnorm voor energieprestaties om te komen tot (bijna-)emissievrije gebouwen

Motivering

Motivering

De kostenoptimale methode is een belangrijk instrument om de inspanningen van de lidstaten te beoordelen.

Wijzigingsvoorstel 42

Wijzigingsvoorstel 42

Artikel 7

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 1.   De lidstaten zorgen ervoor dat nieuwe gebouwen vanaf de volgende data emissievrije gebouwen zijn conform bijlage III: | 1.   De lidstaten
  , in samenwerking met de lokale en regionale overheden,
  zorgen ervoor dat nieuwe gebouwen vanaf de volgende data emissievrije gebouwen zijn conform bijlage III: |
| a) | vanaf 1 januari 2027: nieuwe gebouwen die eigendom zijn van of gebruikt worden door overheidsinstanties; en |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

1.   De lidstaten zorgen ervoor dat nieuwe gebouwen vanaf de volgende data emissievrije gebouwen zijn conform bijlage III:

1.   De lidstaten
  , in samenwerking met de lokale en regionale overheden,
  zorgen ervoor dat nieuwe gebouwen vanaf de volgende data emissievrije gebouwen zijn conform bijlage III:

a)

vanaf 1 januari 2027: nieuwe gebouwen die eigendom zijn van of gebruikt worden door overheidsinstanties; en

| a) | vanaf 1 januari 2027: nieuwe gebouwen die eigendom zijn van of gebruikt worden door overheidsinstanties, en |
| --- | --- |

a)

vanaf 1 januari 2027: nieuwe gebouwen die eigendom zijn van of gebruikt worden door overheidsinstanties, en

| b) | vanaf 1 januari 2030: alle nieuwe gebouwen; |
| --- | --- |

b)

vanaf 1 januari 2030: alle nieuwe gebouwen;

| b) | vanaf 1 januari 2030: alle nieuwe gebouwen; |
| --- | --- |

b)

vanaf 1 januari 2030: alle nieuwe gebouwen;

| c) | vanaf 1 januari 2030: voor bestaande gebouwen wanneer EU-financiering wordt gebruikt voor de renovatie ervan. |
| --- | --- |

c)

c)

vanaf 1 januari 2030: voor bestaande gebouwen wanneer EU-financiering wordt gebruikt voor de renovatie ervan.

vanaf 1 januari 2030: voor bestaande gebouwen wanneer EU-financiering wordt gebruikt voor de renovatie ervan.

Zolang de voorschriften van lid 1 nog niet van toepassing zijn, zorgen de lidstaten ervoor dat alle nieuwe gebouwen ten minste bijna-energieneutrale gebouwen zijn en aan de overeenkomstig artikel 5 vastgestelde minimumeisen voor energieprestatie voldoen.

Zolang de voorschriften van lid 1 nog niet van toepassing zijn, zorgen de lidstaten ervoor dat alle nieuwe gebouwen ten minste bijna-energieneutrale gebouwen zijn en aan de overeenkomstig artikel 5 vastgestelde minimumeisen voor energieprestatie voldoen.

2.   De lidstaten zorgen ervoor dat het aardopwarmingsvermogen (GWP) gedurende de levenscyclus wordt berekend overeenkomstig bijlage III en wordt vermeld op het energieprestatiecertificaat van het gebouw:

2.   De lidstaten
  , in samenwerking met de lokale en regionale overheden,
  zorgen ervoor dat het aardopwarmingsvermogen (GWP) gedurende de levenscyclus wordt berekend overeenkomstig bijlage III en wordt vermeld op het energieprestatiecertificaat van het gebouw:

| a) | vanaf 1 januari 2027 voor alle nieuwe gebouwen met een bruikbare vloeroppervlakte van meer dan 2 000 vierkante meter; en |
| --- | --- |

a)

vanaf 1 januari 2027 voor alle nieuwe gebouwen met een bruikbare vloeroppervlakte van meer dan 2 000 vierkante meter; en

| a) | vanaf 1 januari 2027 voor alle nieuwe gebouwen met een bruikbare vloeroppervlakte van meer dan 2 000 vierkante meter, en |
| --- | --- |

a)

vanaf 1 januari 2027 voor alle nieuwe gebouwen met een bruikbare vloeroppervlakte van meer dan 2 000 vierkante meter, en

| b) | vanaf 1 januari 2030 voor alle nieuwe gebouwen. |
| --- | --- |

b)

vanaf 1 januari 2030 voor alle nieuwe gebouwen.

| b) | vanaf 1 januari 2030 voor alle nieuwe gebouwen. |
| --- | --- |

b)

vanaf 1 januari 2030 voor alle nieuwe gebouwen.

3.   De Commissie is bevoegd om overeenkomstig artikel 29 gedelegeerde handelingen vast te stellen ter aanvulling van deze richtlijn met als doel bijlage III aan te passen aan de technologische vooruitgang en innovatie
  , in bijlage III aangepaste maximumwaarden voor energieprestaties vast te stellen voor gerenoveerde gebouwen en de maximumdrempels voor energieprestaties van
  emissievrije gebouwen
  aan te passen
  .

3.   De Commissie is bevoegd om overeenkomstig artikel 29 gedelegeerde handelingen vast te stellen ter aanvulling van deze richtlijn met als doel bijlage III aan te passen aan de technologische vooruitgang en innovatie,
  (bijna-)nuluitstootnormen voor gebouwen vast te stellen voor de lidstaten, en eisen te ontwikkelen inzake koolstofarme en hernieuwbare energiebronnen voor geleverde energie en inzake het aardopwarmingsvermogen (GWP) gedurende de levenscyclus voor
  emissievrije gebouwen.

4.   De lidstaten besteden, met betrekking tot nieuwe gebouwen, aandacht aan de kwesties van een gezond binnenklimaat, aanpassing aan de klimaatverandering, brandveiligheid, risico’s in verband met intense seismische activiteit en toegankelijkheid voor personen met een handicap. De lidstaten besteden ook aandacht aan koolstofverwijderingen via koolstofopslag in of op gebouwen.

4.   De lidstaten
  , in samenwerking met de lokale en regionale overheden,
  besteden, met betrekking tot nieuwe gebouwen, aandacht aan de kwesties van een gezond binnenklimaat, aanpassing aan de klimaatverandering, brandveiligheid, risico’s in verband met intense seismische activiteit en toegankelijkheid voor personen met een handicap. De lidstaten besteden ook aandacht aan koolstofverwijderingen via koolstofopslag in of op gebouwen.

Artikel 7a

Nieuw Europees Bauhaus

1.
     
  De lidstaten, in samenwerking met de lokale en regionale overheden, zorgen ervoor dat de ontwikkelaars van renovatieprojecten van gebouwen informatie krijgen over de doelstellingen en de mogelijkheden voor deelname aan het Nieuw Europees Bauhaus-initiatief op het moment dat zij advies inwinnen of financiering aanvragen, en wanneer er vergunningen worden ingevoerd.

2.
     
  De lidstaten geven lokale en regionale overheden de bevoegdheid om specifieke ondersteuningsinstrumenten te ontwikkelen voor referentiegebouwen overeenkomstig bijlage VII van deze richtlijn die cultureel verrijkend, duurzaam en inclusief zijn in overeenstemming met het Nieuw Europees Bauhaus. De instrumenten kunnen financiële regelingen voor renovaties omvatten die laten zien hoe individuele gebouwen of hele buurten op een betaalbare, duurzame en sociaal inclusieve manier kunnen worden getransformeerd tot emissievrije gebouwen en wijken, terwijl de bredere voordelen worden gemaximaliseerd, in een participatieve en van onderaf vormgegeven aanpak.

3.
     
  De lidstaten voeren een nationaal industriebeleid in voor de grootschalige productie van lokaal aanpasbare geprefabriceerde bouwelementen voor de renovatie van gebouwen die verschillende functies hebben, waaronder esthetiek, opwekking van energie voor isolatie en groene infrastructuur, en die de biodiversiteit, het waterbeheer, de toegankelijkheid en de mobiliteit bevorderen.

Motivering

Motivering

De doelstelling van de richtlijn energieprestatie van gebouwen moet worden afgestemd op de doelstelling van klimaatneutraliteit in 2050.

Wijzigingsvoorstel 43

Wijzigingsvoorstel 43

Artikel 8

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Bestaande gebouwen | Bestaande gebouwen |
| 1.   De lidstaten nemen de noodzakelijke maatregelen om ervoor te zorgen dat wanneer bestaande gebouwen een ingrijpende renovatie ondergaan, de energieprestatie van het gebouw of van het gerenoveerde deel daarvan tot het niveau van de overeenkomstig artikel 5 vastgestelde
  minimumeisen inzake energieprestatie
  wordt opgevoerd, voor zover dat technisch, functioneel en economisch haalbaar is.
  Die eisen worden toegepast op het gerenoveerde gebouw of de gerenoveerde gebouwunit als geheel. Daarnaast of in plaats daarvan kunnen er eisen worden toegepast op de gerenoveerde onderdelen van een gebouw. | 1.   De lidstaten
  , in samenwerking met de lokale en regionale overheden,
  nemen de noodzakelijke maatregelen om ervoor te zorgen dat wanneer bestaande gebouwen een ingrijpende renovatie ondergaan, de energieprestatie van het gebouw of van het gerenoveerde deel daarvan tot het niveau van de overeenkomstig artikel 5 vastgestelde
  nuluitstootnorm
  wordt opgevoerd, voor zover dat technisch, functioneel en economisch haalbaar is. Die eisen worden toegepast op het gerenoveerde gebouw of de gerenoveerde gebouwunit als geheel. Daarnaast of in plaats daarvan kunnen er eisen worden toegepast op de gerenoveerde onderdelen van een gebouw
  of op geïntegreerde stadsdistricten en wijken
  . |
| 2.   Daarnaast treffen de lidstaten de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat na de vernieuwing of vervanging van een tot de bouwschil behorend onderdeel van een gebouw dat een significant effect op de energieprestatie van de bouwschil heeft, de energieprestatie van dat onderdeel van een gebouw aan minimumeisen inzake energieprestatie voldoet, voor zover dat technisch, functioneel
  en economisch haalbaar
  is. | 2.   Daarnaast treffen de lidstaten
  , in samenwerking met de lokale en regionale overheden,
  de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat na de vernieuwing of vervanging van een tot de bouwschil behorend onderdeel van een gebouw dat een significant effect op de energieprestatie van de bouwschil heeft, de energieprestatie van dat onderdeel van een gebouw aan minimumeisen inzake energieprestatie voldoet, voor zover dat technisch en functioneel
  bijdraagt tot (bijna-)emissievrije gebouwen
  . |
| 3.   De lidstaten
  stimuleren
  , met betrekking tot gebouwen die een ingrijpende renovatie ondergaan, alternatieve systemen met een hoog rendement, voor zover
  dat
  technisch, functioneel en economisch haalbaar
  is
  . De lidstaten
  besteden, met betrekking tot
  gebouwen
  die een
  ingrijpende
  renovatie ondergaan,
  aandacht aan de
  problematiek van een gezond binnenklimaat, aanpassing aan de klimaatverandering, brandveiligheid,
  risico’s in verband met intense seismische activiteit, de verwijdering van gevaarlijke stoffen zoals asbest, en toegankelijkheid voor personen met een handicap. | 3.   De lidstaten
  , in samenwerking met de lokale en regionale overheden, zorgen ervoor
  , met betrekking tot gebouwen die een ingrijpende renovatie ondergaan,
  dat de toepassing van
  alternatieve systemen met een hoog rendement, voor technisch, functioneel en economisch haalbaar
  , wordt aangemoedigd, en bevorderen het gebruik van lokaal toegankelijke hulpbronnen
  . De lidstaten
  zorgen ervoor dat bij
  ingrijpende
  renovaties van
  gebouwen aandacht
  wordt besteed
  aan de
  volgende onderwerpen: gezonde milieukwaliteit van de binnenruimten, een hoog vermogen tot beperking van en aanpassing aan de klimaatverandering, onder meer door middel van groene infrastructuur, koolstofverwijdering en koolstofopslag, voldoen aan brandveiligheidsnormen, beperking van
  risico’s in verband met intense seismische activiteit, de verwijdering van gevaarlijke stoffen zoals asbest, en
  verbetering van de
  toegankelijkheid voor personen met een handicap
  , waarbij ze ervoor zorgen dat er passende fiscale stimuleringsmaatregelen worden genomen en speciale financieringsinstrumenten worden ingezet
  . |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Bestaande gebouwen

Bestaande gebouwen

1.   De lidstaten nemen de noodzakelijke maatregelen om ervoor te zorgen dat wanneer bestaande gebouwen een ingrijpende renovatie ondergaan, de energieprestatie van het gebouw of van het gerenoveerde deel daarvan tot het niveau van de overeenkomstig artikel 5 vastgestelde
  minimumeisen inzake energieprestatie
  wordt opgevoerd, voor zover dat technisch, functioneel en economisch haalbaar is.

Die eisen worden toegepast op het gerenoveerde gebouw of de gerenoveerde gebouwunit als geheel. Daarnaast of in plaats daarvan kunnen er eisen worden toegepast op de gerenoveerde onderdelen van een gebouw.

1.   De lidstaten
  , in samenwerking met de lokale en regionale overheden,
  nemen de noodzakelijke maatregelen om ervoor te zorgen dat wanneer bestaande gebouwen een ingrijpende renovatie ondergaan, de energieprestatie van het gebouw of van het gerenoveerde deel daarvan tot het niveau van de overeenkomstig artikel 5 vastgestelde
  nuluitstootnorm
  wordt opgevoerd, voor zover dat technisch, functioneel en economisch haalbaar is. Die eisen worden toegepast op het gerenoveerde gebouw of de gerenoveerde gebouwunit als geheel. Daarnaast of in plaats daarvan kunnen er eisen worden toegepast op de gerenoveerde onderdelen van een gebouw
  of op geïntegreerde stadsdistricten en wijken
  .

2.   Daarnaast treffen de lidstaten de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat na de vernieuwing of vervanging van een tot de bouwschil behorend onderdeel van een gebouw dat een significant effect op de energieprestatie van de bouwschil heeft, de energieprestatie van dat onderdeel van een gebouw aan minimumeisen inzake energieprestatie voldoet, voor zover dat technisch, functioneel
  en economisch haalbaar
  is.

2.   Daarnaast treffen de lidstaten
  , in samenwerking met de lokale en regionale overheden,
  de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat na de vernieuwing of vervanging van een tot de bouwschil behorend onderdeel van een gebouw dat een significant effect op de energieprestatie van de bouwschil heeft, de energieprestatie van dat onderdeel van een gebouw aan minimumeisen inzake energieprestatie voldoet, voor zover dat technisch en functioneel
  bijdraagt tot (bijna-)emissievrije gebouwen
  .

3.   De lidstaten
  stimuleren
  , met betrekking tot gebouwen die een ingrijpende renovatie ondergaan, alternatieve systemen met een hoog rendement, voor zover
  dat
  technisch, functioneel en economisch haalbaar
  is
  . De lidstaten
  besteden, met betrekking tot
  gebouwen
  die een
  ingrijpende
  renovatie ondergaan,
  aandacht aan de
  problematiek van een gezond binnenklimaat, aanpassing aan de klimaatverandering, brandveiligheid,
  risico’s in verband met intense seismische activiteit, de verwijdering van gevaarlijke stoffen zoals asbest, en toegankelijkheid voor personen met een handicap.

3.   De lidstaten
  , in samenwerking met de lokale en regionale overheden, zorgen ervoor
  , met betrekking tot gebouwen die een ingrijpende renovatie ondergaan,
  dat de toepassing van
  alternatieve systemen met een hoog rendement, voor technisch, functioneel en economisch haalbaar
  , wordt aangemoedigd, en bevorderen het gebruik van lokaal toegankelijke hulpbronnen
  . De lidstaten
  zorgen ervoor dat bij
  ingrijpende
  renovaties van
  gebouwen aandacht
  wordt besteed
  aan de
  volgende onderwerpen: gezonde milieukwaliteit van de binnenruimten, een hoog vermogen tot beperking van en aanpassing aan de klimaatverandering, onder meer door middel van groene infrastructuur, koolstofverwijdering en koolstofopslag, voldoen aan brandveiligheidsnormen, beperking van
  risico’s in verband met intense seismische activiteit, de verwijdering van gevaarlijke stoffen zoals asbest, en
  verbetering van de
  toegankelijkheid voor personen met een handicap
  , waarbij ze ervoor zorgen dat er passende fiscale stimuleringsmaatregelen worden genomen en speciale financieringsinstrumenten worden ingezet
  .

Motivering

Motivering

De doelstelling van de richtlijn energieprestatie van gebouwen moet worden afgestemd op de doelstelling van klimaatneutraliteit in 2050.

Wijzigingsvoorstel 44

Wijzigingsvoorstel 44

Artikel 9

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Minimumnormen voor energieprestaties | Minimumnormen voor energieprestaties |
| 1.   De lidstaten zorgen ervoor dat: | 1.   De lidstaten
  , in samenwerking met de lokale en regionale overheden,
  zorgen ervoor dat: |
| a) | gebouwen en gebouwunits die eigendom zijn van overheidsorganen, op zijn laatst |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Minimumnormen voor energieprestaties

Minimumnormen voor energieprestaties

Minimumnormen voor energieprestaties

Minimumnormen voor energieprestaties

1.   De lidstaten zorgen ervoor dat:

1.   De lidstaten
  , in samenwerking met de lokale en regionale overheden,
  zorgen ervoor dat:

a)

gebouwen en gebouwunits die eigendom zijn van overheidsorganen, op zijn laatst

| a) | gebouwen en gebouwunits die eigendom zijn van overheidsorganen, op zijn laatst |
| --- | --- |

a)

gebouwen en gebouwunits die eigendom zijn van overheidsorganen, op zijn laatst

| | i) | na 1 januari 2027 ten minste energieprestatieklasse F hebben; en |
| --- | --- | --- |

i)

na 1 januari 2027 ten minste energieprestatieklasse F hebben; en

| | i) | na 1 januari 2027 ten minste energieprestatieklasse F hebben, en |
| --- | --- | --- |

i)

na 1 januari 2027 ten minste energieprestatieklasse F hebben, en

| | ii) | na 1 januari 2030 ten minste energieprestatieklasse E hebben; |
| --- | --- | --- |

ii)

ii)

na 1 januari 2030 ten minste energieprestatieklasse E hebben;

na 1 januari 2030 ten minste energieprestatieklasse E hebben;

| b) | gebouwen en gebouwunits die eigendom zijn van overheidsorganen, op zijn laatst |
| --- | --- |

b)

gebouwen en gebouwunits die eigendom zijn van overheidsorganen, op zijn laatst

| b) | gebouwen en gebouwunits die eigendom zijn van overheidsorganen, op zijn laatst |
| --- | --- |

b)

gebouwen en gebouwunits die eigendom zijn van overheidsorganen, op zijn laatst

| | i) | na 1 januari 2027 ten minste energieprestatieklasse F hebben; en |
| --- | --- | --- |

i)

na 1 januari 2027 ten minste energieprestatieklasse F hebben; en

| | i) | na 1 januari 2027 ten minste energieprestatieklasse F hebben, en |
| --- | --- | --- |

i)

na 1 januari 2027 ten minste energieprestatieklasse F hebben, en

| | ii) | na 1 januari 2030 ten minste energieprestatieklasse E hebben; |
| --- | --- | --- |

ii)

ii)

na 1 januari 2030 ten minste energieprestatieklasse E hebben;

na 1 januari 2030 ten minste energieprestatieklasse E hebben;

| c) | voor bewoning bestemde gebouwen en gebouwunits op zijn laatst |
| --- | --- |

c)

voor bewoning bestemde gebouwen en gebouwunits op zijn laatst

| c) | voor bewoning bestemde gebouwen en gebouwunits op zijn laatst |
| --- | --- |

c)

voor bewoning bestemde gebouwen en gebouwunits op zijn laatst

| | i) | na 1 januari 2030 ten minste energieprestatieklasse F hebben; en |
| --- | --- | --- |

i)

na 1 januari 2030 ten minste energieprestatieklasse F hebben; en

| | i) | na 1 januari 2030 ten minste energieprestatieklasse F hebben; |
| --- | --- | --- |

i)

na 1 januari 2030 ten minste energieprestatieklasse F hebben;

| | ii) | na 1 januari 2033 ten minste energieprestatieklasse E hebben; |
| --- | --- | --- |

ii)

ii)

na 1 januari 2033 ten minste energieprestatieklasse E hebben;

na 1 januari 2033 ten minste energieprestatieklasse E hebben;

De lidstaten kunnen voor specifieke delen van hun gebouwenbestand een verlenging van de in dit lid vastgestelde termijn verlangen, indien dit gerechtvaardigd en in overeenstemming met het in artikel 3, lid 1, punt a), bedoelde nationale plan voor de renovatie van gebouwen is en zij daartoe een verzoek indienen bij de Europese Commissie.

De lidstaten kunnen voor specifieke delen van hun gebouwenbestand een verlenging van de in dit lid vastgestelde termijn verlangen, indien dit gerechtvaardigd en in overeenstemming met het in artikel 3, lid 1, punt a), bedoelde nationale plan voor de renovatie van gebouwen is en zij daartoe een verzoek indienen bij de Europese Commissie.

In hun routekaart als bedoeld in artikel 3, lid 1, punt b), stellen de lidstaten specifieke
  tijdschema’s
  vast
  zodat de in dit lid bedoelde gebouwen tegen 2040 en 2050 hogere energieprestatieklassen bereiken, in overeenstemming met het traject om het nationale gebouwenbestand tegen 2050 te transformeren tot emissievrije gebouwen
  .

tijdschema’s

zodat de in dit lid bedoelde gebouwen tegen 2040 en 2050 hogere energieprestatieklassen bereiken, in overeenstemming met het traject om het nationale gebouwenbestand tegen 2050 te transformeren tot emissievrije gebouwen

In hun routekaart als bedoeld in artikel 3, lid 1, punt b), stellen de lidstaten specifieke
  plannen vast om alle gebouwen te renoveren volgens de (bijna-)nuluitstootnorm en ervoor te zorgen dat het totale gebouwenbestand in 2050 koolstofvrij is
  .

plannen vast om alle gebouwen te renoveren volgens de (bijna-)nuluitstootnorm en ervoor te zorgen dat het totale gebouwenbestand in 2050 koolstofvrij is

De lidstaten kunnen ook lokaal geïntegreerde stadsdistricts- of wijkbenaderingen toepassen, waarbij wordt gewaarborgd dat het gebouwenbestand gemiddeld aan de normen voor een koolstofuitstoot van nul voldoet. Voor gebouwen met historische waarde wordt de datum door de lidstaat bepaald op basis van een beoordeling van de (technische) haalbaarheid.
  De uitstoot van deze gebouwen moet worden gecompenseerd door klimaatpositieve gebouwen te bevorderen
  en door de productie van hernieuwbare energie die via het net wordt geleverd uit te breiden.

De lidstaten kunnen ook lokaal geïntegreerde stadsdistricts- of wijkbenaderingen toepassen, waarbij wordt gewaarborgd dat het gebouwenbestand gemiddeld aan de normen voor een koolstofuitstoot van nul voldoet. Voor gebouwen met historische waarde wordt de datum door de lidstaat bepaald op basis van een beoordeling van de (technische) haalbaarheid.

en door de productie van hernieuwbare energie die via het net wordt geleverd uit te breiden.

2.
     
  Naast de overeenkomstig lid 1 vastgestelde minimumnormen voor energieprestaties kan elke lidstaat minimumnormen voor energieprestaties vaststellen voor de renovatie van alle andere bestaande gebouwen.

In voorkomend geval worden die minimumnormen voor energieprestaties vastgesteld met het oog op de nationale routekaart en de in het nationale plan voor de renovatie van gebouwen opgenomen doelstellingen voor 2030, 2040 en 2050 en met het oog op de transformatie van het nationale gebouwenbestand tot emissievrije gebouwen tegen 2050

2.
     De lidstaten
  en de lokale en regionale overheden
  ondersteunen de naleving van de
  nuluitstootnorm
  overeenkomstig artikel 15 met alle volgende maatregelen

| a) | voorzien in passende financiële maatregelen, met name die welke gericht zijn op kwetsbare huishoudens
  met een laag of middeninkomen
  en mensen die met energiearmoede kampen of in een sociale woning wonen, in overeenstemming met artikel 22 van Richtlijn (EU).../.... [herschikking van de EED]
  en om marktbelemmeringen aan te pakken
  ; |
| --- | --- |

a)

voorzien in passende financiële maatregelen, met name die welke gericht zijn op kwetsbare huishoudens
  met een laag of middeninkomen
  en mensen die met energiearmoede kampen of in een sociale woning wonen, in overeenstemming met artikel 22 van Richtlijn (EU).../.... [herschikking van de EED]
  en om marktbelemmeringen aan te pakken
  ;

met een laag of middeninkomen

en om marktbelemmeringen aan te pakken

| b) | verlenen van technische bijstand, onder meer via centrale aanspreekpunten; |
| --- | --- |

b)

verlenen van technische bijstand, onder meer via centrale aanspreekpunten;

| c) | opzetten van geïntegreerde financieringsregelingen; |
| --- | --- |

c)

opzetten van geïntegreerde financieringsregelingen;

| d) | wegnemen van niet-economische belemmeringen, met inbegrip van gescheiden prikkels,
  en |
| --- | --- |

d)

wegnemen van niet-economische belemmeringen, met inbegrip van gescheiden prikkels,
  en

en

| e) | monitoring van sociale effecten, met name op de meest kwetsbaren; |
| --- | --- |

e)

monitoring van sociale effecten, met name op de meest kwetsbaren;

| f) | herbestemmen van ongebruikte gebouwen en aanpassen ervan aan de behoeften van vandaag. |
| --- | --- |

f)

f)

herbestemmen van ongebruikte gebouwen en aanpassen ervan aan de behoeften van vandaag.

herbestemmen van ongebruikte gebouwen en aanpassen ervan aan de behoeften van vandaag.

| g) | vaststellen van een kader om ervoor te zorgen dat er voldoende bekwame arbeidskrachten voorhanden zijn om de vereisten tijdig te kunnen implementeren. |
| --- | --- |

g)

g)

vaststellen van een kader om ervoor te zorgen dat er voldoende bekwame arbeidskrachten voorhanden zijn om de vereisten tijdig te kunnen implementeren.

vaststellen van een kader om ervoor te zorgen dat er voldoende bekwame arbeidskrachten voorhanden zijn om de vereisten tijdig te kunnen implementeren.

3.
     De lidstaten ondersteunen de naleving van de
  minimumnormen voor energieprestaties
  overeenkomstig artikel 15 met alle volgende maatregelen

3.
     Wanneer een gebouw wordt gerenoveerd om te voldoen aan een
  nuluitstootnorm
  , zorgen de lidstaten ervoor dat wordt voldaan aan de minimumeisen inzake energieprestatie voor onderdelen van gebouwen uit hoofde van artikel 5 en, in het geval van ingrijpende renovatie, aan de
  nuluitstootvereisten
  voor bestaande gebouwen uit hoofde van artikel 8.

| a) | voorzien in passende financiële maatregelen, met name die welke gericht zijn op kwetsbare huishoudens en mensen die met energiearmoede kampen of in een sociale woning wonen, in overeenstemming met artikel 22 van Richtlijn (EU) .../.... [herschikte EED]; |
| --- | --- |

a)

voorzien in passende financiële maatregelen, met name die welke gericht zijn op kwetsbare huishoudens en mensen die met energiearmoede kampen of in een sociale woning wonen, in overeenstemming met artikel 22 van Richtlijn (EU) .../.... [herschikte EED];

| b) | verlenen van technische bijstand, onder meer via centrale aanspreekpunten; |
| --- | --- |

b)

verlenen van technische bijstand, onder meer via centrale aanspreekpunten;

| c) | opzetten van geïntegreerde financieringsregelingen; |
| --- | --- |

c)

opzetten van geïntegreerde financieringsregelingen;

| d) | wegnemen van niet-economische belemmeringen, met inbegrip van gescheiden prikkels;
  en |
| --- | --- |

d)

wegnemen van niet-economische belemmeringen, met inbegrip van gescheiden prikkels;
  en

en

| e) | monitoring van sociale effecten, met name op de meest kwetsbaren. |
| --- | --- |

e)

monitoring van sociale effecten, met name op de meest kwetsbaren.

4.
     Wanneer een gebouw wordt gerenoveerd om te voldoen aan een
  minimumnorm voor energieprestaties
  , zorgen de lidstaten ervoor dat wordt voldaan aan de minimumeisen inzake energieprestatie voor onderdelen van gebouwen uit hoofde van artikel 5 en, in het geval van ingrijpende renovatie, aan de
  minimumeisen inzake energieprestatie
  voor bestaande gebouwen uit hoofde van artikel 8.

4.
     De lidstaten
  , in samenwerking met de lokale en regionale overheden,
  kunnen beslissen om ten aanzien van de volgende categorieën gebouwen de in de leden 1 en 2 bedoelde
  nuluitstootnorm
  niet toe te passen:

| a) | gebouwen die officieel beschermd zijn als onderdeel van een daartoe aangewezen omgeving, dan wel vanwege hun bijzondere architectonische of historische waarde, voor zover de naleving van de normen hun karakter of aanzicht op onaanvaardbare wijze zou veranderen; |
| --- | --- |

a)

gebouwen die officieel beschermd zijn als onderdeel van een daartoe aangewezen omgeving, dan wel vanwege hun bijzondere architectonische of historische waarde, voor zover de naleving van de normen hun karakter of aanzicht op onaanvaardbare wijze zou veranderen;

| b) | gebouwen die worden gebruikt voor erediensten en religieuze activiteiten; |
| --- | --- |

b)

gebouwen die worden gebruikt voor erediensten en religieuze activiteiten;

| c) | tijdelijke gebouwen die niet langer dan twee jaar gebruikt worden, industriepanden, werkplaatsen en niet voor bewoning bestemde gebouwen van landbouwbedrijven met een lage energiebehoefte en niet voor bewoning bestemde gebouwen van landbouwbedrijven die gebruikt worden door een sector die onder een nationale sectorovereenkomst inzake energieprestatie valt; |
| --- | --- |

c)

tijdelijke gebouwen die niet langer dan twee jaar gebruikt worden, industriepanden, werkplaatsen en niet voor bewoning bestemde gebouwen van landbouwbedrijven met een lage energiebehoefte en niet voor bewoning bestemde gebouwen van landbouwbedrijven die gebruikt worden door een sector die onder een nationale sectorovereenkomst inzake energieprestatie valt;

| d) | voor bewoning bestemde gebouwen die minder dan vier maanden per jaar worden gebruikt, respectievelijk bedoeld zijn om minder dan vier maanden per jaar te worden gebruikt, of gedurende een beperkte gebruikstijd per jaar en met een verwacht energieverbruik van minder dan 25 % van wat het jaarlijkse energieverbruik zou opleveren; |
| --- | --- |

d)

voor bewoning bestemde gebouwen die minder dan vier maanden per jaar worden gebruikt, respectievelijk bedoeld zijn om minder dan vier maanden per jaar te worden gebruikt, of gedurende een beperkte gebruikstijd per jaar en met een verwacht energieverbruik van minder dan 25 % van wat het jaarlijkse energieverbruik zou opleveren;

| e) | alleenstaande gebouwen met een totale bruikbare vloeroppervlakte van minder dan 50 m2. |
| --- | --- |

e)

alleenstaande gebouwen met een totale bruikbare vloeroppervlakte van minder dan 50 m2.

Voornoemde gebouwen moeten nog steeds worden gerenoveerd om hun koolstofvoetafdruk zo veel mogelijk te verkleinen en te voorkomen dat de verwezenlijking van de algemene doelstelling van klimaatneutraliteit wordt belemmerd.

Voornoemde gebouwen moeten nog steeds worden gerenoveerd om hun koolstofvoetafdruk zo veel mogelijk te verkleinen en te voorkomen dat de verwezenlijking van de algemene doelstelling van klimaatneutraliteit wordt belemmerd.

5.
     De lidstaten kunnen beslissen om ten aanzien van de volgende categorieën gebouwen de in de leden 1 en 2 bedoelde
  minimumnormen voor energieprestaties
  niet toe te passen:

5
  .   De lidstaten
  , in samenwerking met de lokale en regionale overheden,
  nemen de nodige maatregelen met het oog op de uitvoering van de in de leden 1 en 2 bedoelde minimumnormen voor energieprestaties, met inbegrip van passende toezichtsmechanismen en sancties overeenkomstig artikel 31.

| a) | gebouwen die officieel beschermd zijn als onderdeel van een daartoe aangewezen omgeving, dan wel vanwege hun bijzondere architectonische of historische waarde, voor zover de naleving van de normen hun karakter of aanzicht op onaanvaardbare wijze zou veranderen; |
| --- | --- |

a)

gebouwen die officieel beschermd zijn als onderdeel van een daartoe aangewezen omgeving, dan wel vanwege hun bijzondere architectonische of historische waarde, voor zover de naleving van de normen hun karakter of aanzicht op onaanvaardbare wijze zou veranderen;

| b) | gebouwen die worden gebruikt voor erediensten en religieuze activiteiten; |
| --- | --- |

b)

gebouwen die worden gebruikt voor erediensten en religieuze activiteiten;

| c) | tijdelijke gebouwen die niet langer dan twee jaar gebruikt worden, industriepanden, werkplaatsen en niet voor bewoning bestemde gebouwen van landbouwbedrijven met een lage energiebehoefte en niet voor bewoning bestemde gebouwen van landbouwbedrijven die gebruikt worden door een sector die onder een nationale sectorovereenkomst inzake energieprestatie valt; |
| --- | --- |

c)

tijdelijke gebouwen die niet langer dan twee jaar gebruikt worden, industriepanden, werkplaatsen en niet voor bewoning bestemde gebouwen van landbouwbedrijven met een lage energiebehoefte en niet voor bewoning bestemde gebouwen van landbouwbedrijven die gebruikt worden door een sector die onder een nationale sectorovereenkomst inzake energieprestatie valt;

| d) | voor bewoning bestemde gebouwen die minder dan vier maanden per jaar worden gebruikt, respectievelijk bedoeld zijn om minder dan vier maanden per jaar te worden gebruikt, of gedurende een beperkte gebruikstijd per jaar en met een verwacht energieverbruik van minder dan 25 % van wat het jaarlijkse energieverbruik zou opleveren; |
| --- | --- |

d)

voor bewoning bestemde gebouwen die minder dan vier maanden per jaar worden gebruikt, respectievelijk bedoeld zijn om minder dan vier maanden per jaar te worden gebruikt, of gedurende een beperkte gebruikstijd per jaar en met een verwacht energieverbruik van minder dan 25 % van wat het jaarlijkse energieverbruik zou opleveren;

| e) | alleenstaande gebouwen met een totale bruikbare vloeroppervlakte van minder dan 50 m2. |
| --- | --- |

e)

alleenstaande gebouwen met een totale bruikbare vloeroppervlakte van minder dan 50 m2.

6.
     De lidstaten nemen de nodige maatregelen met het oog op de uitvoering van de in de leden 1 en 2 bedoelde minimumnormen voor energieprestaties, met inbegrip van passende toezichtsmechanismen en sancties overeenkomstig artikel 31.

Motivering

Motivering

De minimumeisen moeten worden afgestemd op klimaatneutraliteit om instandhouding van koolstofafhankelijkheid te voorkomen.

Wijzigingsvoorstel 45

Wijzigingsvoorstel 45

Artikel 10

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Renovatiepaspoort | Renovatiepaspoort |
| 1.   Uiterlijk op 31 december 2023 stelt de Commissie overeenkomstig artikel 29 gedelegeerde handelingen vast tot aanvulling van deze richtlijn door de vaststelling van een gemeenschappelijk Europees kader voor renovatiepaspoorten, op basis van de criteria van lid 2. | 1.   Uiterlijk op 31 december 2023 stelt de Commissie overeenkomstig artikel 29 gedelegeerde handelingen vast tot aanvulling van deze richtlijn door de vaststelling van een gemeenschappelijk Europees kader voor renovatiepaspoorten, op basis van de criteria van lid 2. |
| 2.   Uiterlijk op 31 december 2024 voeren de lidstaten een regeling voor renovatiepaspoorten in op basis van het gemeenschappelijk kader dat overeenkomstig lid 1 is vastgesteld. | 2.   Uiterlijk op 31 december 2024 voeren de lidstaten een regeling voor renovatiepaspoorten in op basis van het gemeenschappelijk kader dat overeenkomstig lid 1 is vastgesteld. |
| 3.   Het renovatiepaspoort voldoet aan de volgende eisen: | 3.   Het renovatiepaspoort voldoet aan de volgende eisen: |
| a) | het wordt afgegeven door een gekwalificeerde en gecertificeerde deskundige, na een bezoek ter plaatse; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Renovatiepaspoort

Renovatiepaspoort

Renovatiepaspoort

Renovatiepaspoort

1.   Uiterlijk op 31 december 2023 stelt de Commissie overeenkomstig artikel 29 gedelegeerde handelingen vast tot aanvulling van deze richtlijn door de vaststelling van een gemeenschappelijk Europees kader voor renovatiepaspoorten, op basis van de criteria van lid 2.

1.   Uiterlijk op 31 december 2023 stelt de Commissie overeenkomstig artikel 29 gedelegeerde handelingen vast tot aanvulling van deze richtlijn door de vaststelling van een gemeenschappelijk Europees kader voor renovatiepaspoorten, op basis van de criteria van lid 2.

2.   Uiterlijk op 31 december 2024 voeren de lidstaten een regeling voor renovatiepaspoorten in op basis van het gemeenschappelijk kader dat overeenkomstig lid 1 is vastgesteld.

2.   Uiterlijk op 31 december 2024 voeren de lidstaten een regeling voor renovatiepaspoorten in op basis van het gemeenschappelijk kader dat overeenkomstig lid 1 is vastgesteld.

3.   Het renovatiepaspoort voldoet aan de volgende eisen:

3.   Het renovatiepaspoort voldoet aan de volgende eisen:

a)

het wordt afgegeven door een gekwalificeerde en gecertificeerde deskundige, na een bezoek ter plaatse;

| a) | het wordt afgegeven door een gekwalificeerde en gecertificeerde deskundige, na een bezoek ter plaatse; |
| --- | --- |

a)

het wordt afgegeven door een gekwalificeerde en gecertificeerde deskundige, na een bezoek ter plaatse;

| b) | het omvat een renovatiestappenplan
  waarin de opeenvolgende en op elkaar voortbouwende renovatiestappen worden aangegeven met het oog op de transformatie van het gebouw tot een emissievrij gebouw uiterlijk in 2050
  ; |
| --- | --- |

b)

het omvat een renovatiestappenplan
  waarin de opeenvolgende en op elkaar voortbouwende renovatiestappen worden aangegeven met het oog op de transformatie van het gebouw tot een emissievrij gebouw uiterlijk in 2050
  ;

waarin de opeenvolgende en op elkaar voortbouwende renovatiestappen worden aangegeven met het oog op de transformatie van het gebouw tot een emissievrij gebouw uiterlijk in 2050

| b) | het omvat een
  duidelijk
  renovatiestappenplan
  voor renovatieprojecten waarbij in één keer meerdere gebouwen in een wijk of stad onder handen worden genomen, om de lokale overheden te helpen bepalen wat het beste moment is om iedere wijk te renoveren en welke wijken het eerst moeten worden gerenoveerd
  ; |
| --- | --- |

b)

het omvat een
  duidelijk
  renovatiestappenplan
  voor renovatieprojecten waarbij in één keer meerdere gebouwen in een wijk of stad onder handen worden genomen, om de lokale overheden te helpen bepalen wat het beste moment is om iedere wijk te renoveren en welke wijken het eerst moeten worden gerenoveerd
  ;

duidelijk

voor renovatieprojecten waarbij in één keer meerdere gebouwen in een wijk of stad onder handen worden genomen, om de lokale overheden te helpen bepalen wat het beste moment is om iedere wijk te renoveren en welke wijken het eerst moeten worden gerenoveerd

| c) | het vermeldt de verwachte voordelen in termen van energiebesparing, besparingen op de energierekening en operationele broeikasgasemissiereducties, alsmede de voordelen in ruimere zin in verband met gezondheid en comfort en de verbeterde capaciteit van het gebouw voor aanpassing aan de klimaatverandering; en |
| --- | --- |

c)

het vermeldt de verwachte voordelen in termen van energiebesparing, besparingen op de energierekening en operationele broeikasgasemissiereducties, alsmede de voordelen in ruimere zin in verband met gezondheid en comfort en de verbeterde capaciteit van het gebouw voor aanpassing aan de klimaatverandering; en

| c) | het vermeldt de verwachte voordelen in termen van energiebesparing, besparingen op de energierekening en operationele broeikasgasemissiereducties, alsmede de voordelen in ruimere zin in verband met gezondheid en comfort en de verbeterde capaciteit van het gebouw voor aanpassing aan de klimaatverandering, en |
| --- | --- |

c)

het vermeldt de verwachte voordelen in termen van energiebesparing, besparingen op de energierekening en operationele broeikasgasemissiereducties, alsmede de voordelen in ruimere zin in verband met gezondheid en comfort en de verbeterde capaciteit van het gebouw voor aanpassing aan de klimaatverandering, en

| d) | het bevat informatie over mogelijke financiële en technische ondersteuning. |
| --- | --- |

d)

het bevat informatie over mogelijke financiële en technische ondersteuning.

| d) | het bevat informatie over mogelijke financiële en technische ondersteuning. |
| --- | --- |

d)

het bevat informatie over mogelijke financiële en technische ondersteuning.

Motivering

Motivering

Gefaseerde renovaties dreigen te leiden tot inefficiënte renovatiestrategieën en instandhouding van koolstofafhankelijkheid.

Wijzigingsvoorstel 46

Wijzigingsvoorstel 46

Artikel 12

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Infrastructuur voor duurzame mobiliteit | Infrastructuur voor duurzame mobiliteit |
| 1.   Met betrekking tot nieuwe niet voor bewoning bestemde gebouwen en niet voor bewoning bestemde gebouwen die een ingrijpende renovatie ondergaan, met meer dan vijf parkeerplaatsen, zorgen de lidstaten voor: | 1.   Met betrekking tot nieuwe
  al dan
  niet voor bewoning bestemde gebouwen en
  al dan
  niet voor bewoning bestemde gebouwen die een ingrijpende renovatie ondergaan, met meer dan vijf parkeerplaatsen, zorgen de lidstaten voor: |
| a) | de installatie van ten minste één laadpunt |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Infrastructuur voor duurzame mobiliteit

Infrastructuur voor duurzame mobiliteit

1.   Met betrekking tot nieuwe niet voor bewoning bestemde gebouwen en niet voor bewoning bestemde gebouwen die een ingrijpende renovatie ondergaan, met meer dan vijf parkeerplaatsen, zorgen de lidstaten voor:

1.   Met betrekking tot nieuwe
  al dan
  niet voor bewoning bestemde gebouwen en
  al dan
  niet voor bewoning bestemde gebouwen die een ingrijpende renovatie ondergaan, met meer dan vijf parkeerplaatsen, zorgen de lidstaten voor:

a)

de installatie van ten minste één laadpunt

| a) | de installatie van ten minste één laadpunt |
| --- | --- |

a)

de installatie van ten minste één laadpunt

| b) | de installatie van voorbekabeling voor elke parkeerplaats om de installatie van laadpunten voor elektrische voertuigen in een later stadium mogelijk te maken; en |
| --- | --- |

b)

de installatie van voorbekabeling voor elke parkeerplaats om de installatie van laadpunten voor elektrische voertuigen in een later stadium mogelijk te maken; en

| b) | de installatie van voorbekabeling voor elke parkeerplaats om de installatie van laadpunten voor elektrische voertuigen
  en fietsen
  in een later stadium mogelijk te maken, en |
| --- | --- |

b)

de installatie van voorbekabeling voor elke parkeerplaats om de installatie van laadpunten voor elektrische voertuigen
  en fietsen
  in een later stadium mogelijk te maken, en

en fietsen

| c) | ten minste
  één
  fietsparkeerplaats voor elke autoparkeerplaats; |
| --- | --- |

c)

ten minste
  één
  fietsparkeerplaats voor elke autoparkeerplaats;

één

| c) | ten minste
  twee
  fietsparkeerplaats
  en
  voor elke autoparkeerplaats
  (aangenomen dat elke auto wordt gebruikt door ten minste twee personen)
  ; |
| --- | --- |

c)

ten minste
  twee
  fietsparkeerplaats
  en
  voor elke autoparkeerplaats
  (aangenomen dat elke auto wordt gebruikt door ten minste twee personen)
  ;

twee

en

(aangenomen dat elke auto wordt gebruikt door ten minste twee personen)

waar het parkeerterrein zich naast het gebouw bevind
  t
  en, in het geval van ingrijpende renovaties, de renovatiemaatregelen betrekking hebben op het parkeerterrein of de elektrische infrastructuur van het parkeerterrein. De lidstaten zorgen ervoor dat de voorbekabeling zo wordt gedimensioneerd dat gelijktijdig gebruik van het verwachte aantal laadpunten mogelijk is. In afwijking van de eerste alinea, punt a), zorgen de lidstaten ervoor dat voor nieuwe kantoorgebouwen en kantoorgebouwen die een ingrijpende renovatie ondergaan en meer dan vijf parkeerplaatsen hebben, ten minste één laadpunt wordt geïnstalleerd voor elke twee parkeerplaatsen.

t

waar het parkeerterrein
  en de fietsenstalling
  zich naast het gebouw bevind
  en
  en, in het geval van ingrijpende renovaties, de renovatiemaatregelen betrekking hebben op het parkeerterrein
  en de fietsenstalling
  of de elektrische infrastructuur van het parkeerterrein
  en de fietsenstalling
  . De lidstaten zorgen ervoor dat de voorbekabeling zo wordt gedimensioneerd dat gelijktijdig gebruik van het verwachte aantal laadpunten mogelijk is. In afwijking van de eerste alinea, punt a), zorgen de lidstaten ervoor dat voor nieuwe kantoorgebouwen en kantoorgebouwen die een ingrijpende renovatie ondergaan en meer dan vijf parkeerplaatsen hebben, ten minste één laadpunt wordt geïnstalleerd voor elke twee parkeerplaatsen.

en de fietsenstalling

en

en de fietsenstalling

en de fietsenstalling

2.   Met betrekking tot alle niet voor bewoning bestemde gebouwen met meer dan 20 parkeerplaatsen waarborgen de lidstaten uiterlijk 1 januari 2027 dat ten minste één laadpunt wordt geïnstalleerd voor elke tien parkeerplaatsen, en ten minste één fietsparkeerplaats voor elke autoparkeerplaats. In het geval van gebouwen die eigendom zijn van of gebruikt worden door overheidsinstanties, waarborgen de lidstaten uiterlijk 1 januari 2033 dat voorbekabeling wordt voorzien voor ten minste één op twee parkeerplaatsen.

2.   Met betrekking tot alle niet voor bewoning bestemde gebouwen met meer dan 20 parkeerplaatsen waarborgen de lidstaten uiterlijk 1 januari 2027 dat ten minste één laadpunt wordt geïnstalleerd voor elke tien parkeerplaatsen, en ten minste één fietsparkeerplaats voor elke autoparkeerplaats. In het geval van gebouwen die eigendom zijn van of gebruikt worden door overheidsinstanties, waarborgen de lidstaten uiterlijk 1 januari 2033 dat voorbekabeling wordt voorzien voor ten minste één op twee parkeerplaatsen.

3.   De lidstaten kunnen de voorschriften voor het aantal fietsparkeerplaatsen overeenkomstig de leden 1 en 2 aanpassen voor specifieke categorieën niet voor bewoning bestemde gebouwen waar fietsen doorgaans minder worden gebruikt als vervoermiddel.

3.   De lidstaten kunnen de voorschriften voor het aantal fietsparkeerplaatsen overeenkomstig de leden 1 en 2 aanpassen voor specifieke categorieën niet voor bewoning bestemde gebouwen waar fietsen doorgaans minder worden gebruikt als vervoermiddel.

4.   Met betrekking tot nieuwe voor bewoning bestemde gebouwen en voor bewoning bestemde gebouwen die ingrijpende renovaties ondergaan, met meer dan drie parkeerplaatsen, zorgen de lidstaten voor:

4.   Met betrekking tot nieuwe voor bewoning bestemde gebouwen en voor bewoning bestemde gebouwen die ingrijpende renovaties ondergaan, met meer dan drie parkeerplaatsen, zorgen de lidstaten voor:

| a) | de installatie van voorbekabeling om de installatie van laadpunten voor elektrische voertuigen op elke parkeerplaats in een later stadium mogelijk te maken; en |
| --- | --- |

a)

de installatie van voorbekabeling om de installatie van laadpunten voor elektrische voertuigen op elke parkeerplaats in een later stadium mogelijk te maken; en

| a) | de installatie van voorbekabeling om de installatie van laadpunten voor elektrische voertuigen
  en fietsen
  op elke parkeerplaats in een later stadium mogelijk te maken, en |
| --- | --- |

a)

de installatie van voorbekabeling om de installatie van laadpunten voor elektrische voertuigen
  en fietsen
  op elke parkeerplaats in een later stadium mogelijk te maken, en

en fietsen

| b) | ten minste twee fietsparkeerplaatsen voor elke woning. |
| --- | --- |

b)

ten minste twee fietsparkeerplaatsen voor elke woning.

| b) | ten minste twee fietsparkeerplaatsen voor elke woning. |
| --- | --- |

b)

ten minste twee fietsparkeerplaatsen voor elke woning.

waar het parkeerterrein zich naast het gebouw bevindt en, in het geval van ingrijpende renovaties, de renovatiemaatregelen betrekking hebben op het parkeerterrein of de elektrische infrastructuur van het parkeerterrein. De lidstaten zorgen ervoor dat de voorbekabeling zo wordt gedimensioneerd dat gelijktijdig gebruik van de laadpunten op alle parkeerplaatsen mogelijk is. Wanneer het in geval van ingrijpende renovatie niet haalbaar is te zorgen voor twee fietsparkeerplaatsen voor elke woning, zorgen de lidstaten voor een passend aantal fietsparkeerplaatsen.

waar het parkeerterrein zich naast het gebouw bevindt en, in het geval van ingrijpende renovaties, de renovatiemaatregelen betrekking hebben op het parkeerterrein of de elektrische infrastructuur van het parkeerterrein. De lidstaten zorgen ervoor dat de voorbekabeling zo wordt gedimensioneerd dat gelijktijdig gebruik van de laadpunten op alle parkeerplaatsen mogelijk is. Wanneer het in geval van ingrijpende renovatie niet haalbaar is te zorgen voor twee fietsparkeerplaatsen voor elke woning, zorgen de lidstaten voor een passend aantal fietsparkeerplaatsen.

5.   De lidstaten kunnen besluiten de leden 1, 2 en 4 niet toe te passen op specifieke categorieën gebouwen wanneer de vereiste voorbekabeling afhankelijk is van geïsoleerde microsystemen, of de gebouwen zich bevinden in de ultraperifere gebieden in de zin van artikel 349 VWEU indien dit tot aanzienlijke problemen voor het functioneren van het lokale energiesysteem en een gevaar voor de stabiliteit van het lokale net leidt.

5.   De lidstaten kunnen besluiten de leden 1, 2 en 4 niet toe te passen op specifieke categorieën gebouwen wanneer de vereiste voorbekabeling afhankelijk is van geïsoleerde microsystemen, of de gebouwen zich bevinden in de ultraperifere gebieden in de zin van artikel 349 VWEU indien dit tot aanzienlijke problemen voor het functioneren van het lokale energiesysteem en een gevaar voor de stabiliteit van het lokale net leidt.

6.   De lidstaten zorgen ervoor dat de in de leden 1, 2 en 4 bedoelde laadpunten geschikt zijn voor slim opladen en, in voorkomend geval, tweerichtingsladen, en dat zij worden geëxploiteerd op basis van niet aan eigendomsrechten gebonden en niet-discriminerende communicatieprotocollen en normen, op interoperabele wijze en in overeenstemming met alle wettelijke normen en protocollen in de krachtens artikel 19, leden 6 en 7, van Verordening (EU) .../... [AFIR] vastgestelde gedelegeerde handelingen.

6.   De lidstaten zorgen ervoor dat de in de leden 1, 2 en 4 bedoelde laadpunten geschikt zijn voor slim opladen en, in voorkomend geval, tweerichtingsladen, en dat zij worden geëxploiteerd op basis van niet aan eigendomsrechten gebonden en niet-discriminerende communicatieprotocollen en normen, op interoperabele wijze en in overeenstemming met alle wettelijke normen en protocollen in de krachtens artikel 19, leden 6 en 7, van Verordening (EU) .../... [AFIR] vastgestelde gedelegeerde handelingen.

7.   De lidstaten moedigen exploitanten van niet-openbaar toegankelijke laadpunten aan deze te exploiteren overeenkomstig artikel 5, lid 4, van Verordening (EU).../....[AFIR], indien van toepassing.

7.   De lidstaten moedigen exploitanten van niet-openbaar toegankelijke laadpunten aan deze te exploiteren overeenkomstig artikel 5, lid 4, van Verordening (EU).../....[AFIR], indien van toepassing.

8.   De lidstaten
  voorzien in
  maatregelen om de uitrol van laadpunten in nieuwe en bestaande al dan niet voor bewoning bestemde gebouwen te vereenvoudigen en regelgevingsbelemmeringen, waaronder problemen inzake vergunnings- en goedkeuringsprocedures, weg te werken, onverminderd het eigendomsrecht en huurrecht van de lidstaten. De lidstaten nemen belemmeringen voor de installatie van laadpunten in voor bewoning bestemde gebouwen met parkeerplaatsen weg, met name de noodzaak om toestemming te verkrijgen van de verhuurder of mede-eigenaren voor een particulier laadpunt voor eigen gebruik. De lidstaten zorgen ervoor dat technische bijstand beschikbaar is voor eigenaren van gebouwen en huurders die laadpunten willen installeren.

8.   De lidstaten
  ondersteunen de lokale en regionale overheden bij de uitvoering van
  maatregelen om de uitrol van oplaadpunten in nieuwe en bestaande al dan niet voor bewoning bestemde gebouwen te vereenvoudigen en eventuele regelgevingsbelemmeringen, waaronder problemen inzake vergunnings- en goedkeuringsprocedures, weg te werken, onverminderd het eigendomsrecht en huurrecht van de lidstaten. De lidstaten nemen belemmeringen voor de installatie van laadpunten in voor bewoning bestemde gebouwen met parkeerplaatsen weg, met name de noodzaak om toestemming te verkrijgen van de verhuurder of mede-eigenaren voor een particulier laadpunt voor eigen gebruik. De lidstaten zorgen ervoor dat technische bijstand beschikbaar is voor eigenaren van gebouwen en huurders die laadpunten willen installeren.

9.   De lidstaten waarborgen een coherent beleid voor gebouwen, zachte en groene mobiliteit en stedelijke planning.

9.   De lidstaten waarborgen een coherent beleid voor gebouwen, zachte en groene mobiliteit
  en stedelijke planning
  .

10.
     
  De lidstaten ondersteunen de lokale en regionale overheden bij het uitwerken van beleidsmaatregelen ten behoeve van een emissievrij landgebruik en een emissievrije ruimtelijke ordening.

Motivering

Motivering

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 47

Wijzigingsvoorstel 47

Artikel 13.4

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Uiterlijk op 31 december 2025 en na raadpleging van de relevante belanghebbenden stelt de Commissie een uitvoeringshandeling vast met een nadere technische regeling van de effectieve toepassing van de in lid 2 bedoelde regeling op niet voor bewoning bestemde gebouwen met verwarmingssystemen of met gecombineerde verwarmings- en ventilatiesystemen met een nominaal vermogen van meer dan 290 kW. | Uiterlijk op 31 december 2025 en na raadpleging van de relevante belanghebbenden stelt de Commissie een uitvoeringshandeling vast met een nadere technische regeling van de effectieve toepassing van de in lid 2 bedoelde regeling op niet voor bewoning bestemde gebouwen met verwarmings
  - en koelings
  systemen of met gecombineerde verwarmings- en ventilatiesystemen met een nominaal vermogen van meer dan 290 kW. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Uiterlijk op 31 december 2025 en na raadpleging van de relevante belanghebbenden stelt de Commissie een uitvoeringshandeling vast met een nadere technische regeling van de effectieve toepassing van de in lid 2 bedoelde regeling op niet voor bewoning bestemde gebouwen met verwarmingssystemen of met gecombineerde verwarmings- en ventilatiesystemen met een nominaal vermogen van meer dan 290 kW.

Uiterlijk op 31 december 2025 en na raadpleging van de relevante belanghebbenden stelt de Commissie een uitvoeringshandeling vast met een nadere technische regeling van de effectieve toepassing van de in lid 2 bedoelde regeling op niet voor bewoning bestemde gebouwen met verwarmings
  - en koelings
  systemen of met gecombineerde verwarmings- en ventilatiesystemen met een nominaal vermogen van meer dan 290 kW.

- en koelings

Motivering

Motivering

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 48

Wijzigingsvoorstel 48

Artikel 14, lid 1

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 1.   De lidstaten zorgen ervoor dat eigenaren, huurders en beheerders van gebouwen rechtstreeks toegang hebben tot gegevens over
  hun
  bouwsystemen. Op hun verzoek krijgen derden toegang of worden de gegevens aan derden ter beschikking gesteld. De lidstaten bevorderen de volledige interoperabiliteit van diensten en van de gegevensuitwisseling binnen de Unie overeenkomstig lid 6. Voor de toepassing van deze richtlijn omvatten de gegevens over bouwsystemen ten minste alle gegevens met betrekking tot de energieprestatie van onderdelen van een gebouw, de energieprestatie van gebouwdiensten, de systemen voor gebouwautomatisering en -controle, de meters en de laadpunten voor e-mobiliteit. | 1.   De lidstaten zorgen ervoor dat eigenaren, huurders en beheerders van gebouwen rechtstreeks toegang hebben tot gegevens over
  de respectieve
  bouwsystemen. Op hun
  gemotiveerde
  verzoek
  en na toestemming van de eigenaren
  krijgen derden toegang of worden de gegevens aan derden ter beschikking gesteld. De lidstaten bevorderen de volledige interoperabiliteit van diensten en van de gegevensuitwisseling binnen de Unie overeenkomstig lid 6. Voor de toepassing van deze richtlijn omvatten de gegevens over bouwsystemen ten minste alle gegevens met betrekking tot de energieprestatie van onderdelen van een gebouw, de energieprestatie van gebouwdiensten, de systemen voor gebouwautomatisering en -controle, de meters en de laadpunten voor e-mobiliteit. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

1.   De lidstaten zorgen ervoor dat eigenaren, huurders en beheerders van gebouwen rechtstreeks toegang hebben tot gegevens over
  hun
  bouwsystemen. Op hun verzoek krijgen derden toegang of worden de gegevens aan derden ter beschikking gesteld. De lidstaten bevorderen de volledige interoperabiliteit van diensten en van de gegevensuitwisseling binnen de Unie overeenkomstig lid 6. Voor de toepassing van deze richtlijn omvatten de gegevens over bouwsystemen ten minste alle gegevens met betrekking tot de energieprestatie van onderdelen van een gebouw, de energieprestatie van gebouwdiensten, de systemen voor gebouwautomatisering en -controle, de meters en de laadpunten voor e-mobiliteit.

1.   De lidstaten zorgen ervoor dat eigenaren, huurders en beheerders van gebouwen rechtstreeks toegang hebben tot gegevens over
  de respectieve
  bouwsystemen. Op hun
  gemotiveerde
  verzoek
  en na toestemming van de eigenaren
  krijgen derden toegang of worden de gegevens aan derden ter beschikking gesteld. De lidstaten bevorderen de volledige interoperabiliteit van diensten en van de gegevensuitwisseling binnen de Unie overeenkomstig lid 6. Voor de toepassing van deze richtlijn omvatten de gegevens over bouwsystemen ten minste alle gegevens met betrekking tot de energieprestatie van onderdelen van een gebouw, de energieprestatie van gebouwdiensten, de systemen voor gebouwautomatisering en -controle, de meters en de laadpunten voor e-mobiliteit.

Motivering

Motivering

Persoonlijke gegevens dienen te worden geëerbiedigd. Er moet gemotiveerd worden waarom derden strikt persoonlijke gegevens moeten kennen.

Wijzigingsvoorstel 49

Wijzigingsvoorstel 49

Artikel 15

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Financiële stimulansen en marktbelemmeringen | Financiële stimulansen en marktbelemmeringen |
| 1.   De lidstaten
  voorzien in passende
  financiering, ondersteunende maatregelen en andere instrumenten waarmee marktbelemmeringen kunnen
  worden aangepakt
  en de nodige investeringen in energierenovaties kunnen
  worden gestimuleerd
  in overeenstemming met hun nationale plan voor de renovatie van gebouwen en met het oog op de transformatie van het nationale gebouwenbestand tot emissievrije gebouwen tegen 2050. | 1.   
  Uiterlijk... [één jaar voor de omzettingstermijn van de richtlijn] stelt de Commissie het volgende voor: a) een EU-verordening die de EIB in staat alle eigenaren van huizen en kleine en micro-ondernemingen met een energieprestatiecertificaat in de klasse G en F toegang te bieden tot kosteneffectieve, langlopende financiering voor grondige renovaties van huizen en micro-ondernemingen, via retailbanken die uniforme EU-renovatieleningen aanbieden met overheidsgaranties en gekoppeld aan de waarde van de gebouwen; b) aanpassingen van de EU-regels voor het toekennen van middelen uit de structuurfondsen, door te eisen dat een aanzienlijk groter deel van de financiering wordt geïnvesteerd in renovaties van EPC-klasse G en F. |
| 2
  .   De lidstaten nemen passende regelgevende maatregelen om niet-economische belemmeringen voor de renovatie van gebouwen weg te nemen. Met betrekking tot gebouwen met meer dan één gebouwunit kunnen dergelijke maatregelen onder meer bestaan in het schrappen van unanimiteitsvereisten in mede-eigendomsstructuren of het toestaan dat mede-eigendomsstructuren directe ontvangers van financiële steun zijn. | 2.
     De lidstaten
  bundelen de bestaande
  financiering
  en voorzien in passende
  ondersteunende maatregelen en andere instrumenten waarmee
  lokale en regionale overheden
  marktbelemmeringen kunnen
  aanpakken
  en de nodige investeringen in energierenovaties kunnen
  stimuleren
  in overeenstemming met hun nationale plan voor de renovatie van gebouwen en met het oog op de transformatie van het nationale gebouwenbestand tot emissievrije gebouwen tegen 2050. |
| 3
  .   De lidstaten maken zo kosteneffectief mogelijk gebruik van de nationale financiering en de beschikbare financiering die is vastgesteld op het niveau van de Unie, met name de faciliteit voor herstel en veerkracht, het Sociaal Klimaatfonds, de fondsen voor het cohesiebeleid, InvestEU, veilingopbrengsten uit de handel in emissierechten uit hoofde van Richtlijn 2003/87/EG [gewijzigde ETS] en andere openbare financieringsbronnen. | 3
  .   De lidstaten nemen passende regelgevende maatregelen om niet-economische belemmeringen voor de renovatie van gebouwen weg te nemen. Met betrekking tot gebouwen met meer dan één gebouwunit kunnen dergelijke maatregelen onder meer bestaan in het schrappen van unanimiteitsvereisten in mede-eigendomsstructuren of het toestaan dat mede-eigendomsstructuren directe ontvangers van financiële steun zijn. |
| 4
  .   Om de mobilisering van investeringen te ondersteunen, bevorderen de lidstaten de inzet van financieringsmogelijkheden en financiële instrumenten, zoals op energie-efficiëntie gerichte leningen en hypotheken voor de renovatie van gebouwen, energieprestatiecontracten, fiscale stimulansen, belastingregelingen, financiering via de energierekening, garantiefondsen, fondsen voor grondige renovaties, fondsen voor renovaties met een significante minimumdrempel voor gerichte energiebesparingen en normen voor hypotheekportefeuilles. Zij oriënteren investeringen naar een energie-efficiënt bestand van openbare gebouwen, in overeenstemming met de richtsnoeren van Eurostat over de registratie van energieprestatiecontracten in overheidsrekeningen. | 4
  .   De lidstaten
  en de EU
  maken zo kosteneffectief mogelijk gebruik van de nationale financiering en de beschikbare financiering die is vastgesteld op het niveau van de Unie, met name
  om
  de faciliteit voor herstel en veerkracht, het Sociaal Klimaatfonds, de fondsen voor het cohesiebeleid, InvestEU, veilingopbrengsten uit de handel in emissierechten uit hoofde van Richtlijn 2003/87/EG [gewijzigde ETS] en andere openbare financieringsbronnen
  te bundelen
  .
  De lidstaten en de EU vereenvoudigen de procedures voor het bundelen van bestaande financiering op lokaal en regionaal niveau. |
| 5
  .   De lidstaten vergemakkelijken de samenvoeging van projecten
  met het oog op toegang voor investeerders en pakketoplossingen voor potentiële klanten
  . De lidstaten nemen maatregelen om ervoor te zorgen dat op energie-efficiëntie gerichte kredietverleningsproducten voor de renovatie van gebouwen op ruime schaal en op niet-discriminerende wijze door financiële instellingen worden aangeboden en zichtbaar en toegankelijk zijn voor consumenten. De lidstaten zorgen ervoor dat banken en andere financiële instellingen en investeerders informatie ontvangen over mogelijkheden om deel te nemen aan financiering voor de verbetering van de energieprestatie van gebouwen. | 5
  .   Om de mobilisering van investeringen te ondersteunen, bevorderen de lidstaten de inzet van financieringsmogelijkheden en financiële instrumenten, zoals op energie-efficiëntie gerichte leningen en hypotheken voor de renovatie van gebouwen, energieprestatiecontracten, fiscale stimulansen, belastingregelingen, financiering via de energierekening, garantiefondsen, fondsen voor grondige renovaties, fondsen voor renovaties met een significante minimumdrempel voor gerichte energiebesparingen en normen voor hypotheekportefeuilles. Zij oriënteren investeringen naar een energie-efficiënt bestand van openbare gebouwen, in overeenstemming met de richtsnoeren van Eurostat over de registratie van energieprestatiecontracten in overheidsrekeningen. |
| 6
  .   De lidstaten zorgen voor de oprichting van faciliteiten voor technische bijstand, onder meer via centrale aanspreekpunten, die gericht zijn op alle actoren die betrokken zijn bij de renovatie van gebouwen, waaronder huiseigenaren en administratieve, financiële en economische actoren, met inbegrip van kleine en middelgrote ondernemingen. | 6
  .   De lidstaten vergemakkelijken de samenvoeging van projecten
  en de bundeling van bestaande financiering om lokale en regionale overheden in staat te stellen renovatieprojecten te bundelen en aantrekkelijker te maken voor investeerders dankzij pakketsgewijze financieringsoplossingen voor groepen te renoveren gebouwen
  . De lidstaten nemen maatregelen om ervoor te zorgen dat op energie-efficiëntie gerichte kredietverleningsproducten voor de renovatie van gebouwen op ruime schaal en op niet-discriminerende wijze door financiële instellingen worden aangeboden en zichtbaar en toegankelijk zijn voor consumenten. De lidstaten zorgen ervoor dat banken en andere financiële instellingen en investeerders informatie ontvangen over mogelijkheden om deel te nemen aan financiering voor de verbetering van de energieprestatie van gebouwen. |
| 7
  .   De lidstaten voorzien in maatregelen en financiering ter bevordering van onderwijs en opleiding om ervoor te zorgen dat er voldoende personeel is met de juiste vaardigheden die aansluiten bij de behoeften in de gebouwensector. | 7
  .   De lidstaten zorgen voor de oprichting van faciliteiten voor technische bijstand, onder meer via centrale aanspreekpunten, die gericht zijn op alle actoren die betrokken zijn bij de renovatie van gebouwen, waaronder huiseigenaren en administratieve, financiële en economische actoren, met inbegrip van kleine en middelgrote ondernemingen. |
| 8
  .   De Commissie staat waar dat passend is op verzoek lidstaten bij bij het opstellen van nationale of regionale programma’s voor financiële ondersteuning, teneinde
  de energieprestaties van
   — met name bestaande — gebouwen te
  verbeteren
  door ondersteuning te bieden bij het uitwisselen van beste praktijken tussen de verantwoordelijke nationale of regionale overheden of organen. | 8
  .   De lidstaten voorzien in maatregelen en financiering ter bevordering van onderwijs en opleiding om ervoor te zorgen dat er voldoende personeel is met de juiste vaardigheden die aansluiten bij de behoeften in de gebouwensector. |
| 9
  .   De lidstaten koppelen hun financiële maatregelen voor
  verbeteringen van de energieprestatie
  in het kader van de renovatie van gebouwen aan de
  beoogde of
  verwezenlijkte
  energiebesparing
  , zoals bepaald door één of meer van de volgende criteria: | 9
  .   De Commissie staat waar dat passend is op verzoek lidstaten bij bij het opstellen van nationale of regionale programma’s voor financiële ondersteuning, teneinde
  (bijna-)nulemissienormen
  in — met name bestaande — gebouwen te
  bereiken
  door ondersteuning te bieden bij het uitwisselen van beste praktijken tussen de verantwoordelijke nationale of regionale overheden of organen. |
| a) | de energieprestatie van de apparatuur die of het materiaal dat voor de renovatie wordt gebruikt; in welk geval de apparatuur of het materiaal dat voor de renovatie is gebruikt, dient te worden geïnstalleerd door een installateur met het desbetreffende niveau van certificering of kwalificatie en dient te voldoen aan de
  minimumeisen inzake energieprestaties
  voor onderdelen van gebouwen; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Financiële stimulansen en marktbelemmeringen

Financiële stimulansen en marktbelemmeringen

1.   De lidstaten
  voorzien in passende
  financiering, ondersteunende maatregelen en andere instrumenten waarmee marktbelemmeringen kunnen
  worden aangepakt
  en de nodige investeringen in energierenovaties kunnen
  worden gestimuleerd
  in overeenstemming met hun nationale plan voor de renovatie van gebouwen en met het oog op de transformatie van het nationale gebouwenbestand tot emissievrije gebouwen tegen 2050.

1.   
  Uiterlijk... [één jaar voor de omzettingstermijn van de richtlijn] stelt de Commissie het volgende voor: a) een EU-verordening die de EIB in staat alle eigenaren van huizen en kleine en micro-ondernemingen met een energieprestatiecertificaat in de klasse G en F toegang te bieden tot kosteneffectieve, langlopende financiering voor grondige renovaties van huizen en micro-ondernemingen, via retailbanken die uniforme EU-renovatieleningen aanbieden met overheidsgaranties en gekoppeld aan de waarde van de gebouwen; b) aanpassingen van de EU-regels voor het toekennen van middelen uit de structuurfondsen, door te eisen dat een aanzienlijk groter deel van de financiering wordt geïnvesteerd in renovaties van EPC-klasse G en F.

2
  .   De lidstaten nemen passende regelgevende maatregelen om niet-economische belemmeringen voor de renovatie van gebouwen weg te nemen. Met betrekking tot gebouwen met meer dan één gebouwunit kunnen dergelijke maatregelen onder meer bestaan in het schrappen van unanimiteitsvereisten in mede-eigendomsstructuren of het toestaan dat mede-eigendomsstructuren directe ontvangers van financiële steun zijn.

2.
     De lidstaten
  bundelen de bestaande
  financiering
  en voorzien in passende
  ondersteunende maatregelen en andere instrumenten waarmee
  lokale en regionale overheden
  marktbelemmeringen kunnen
  aanpakken
  en de nodige investeringen in energierenovaties kunnen
  stimuleren
  in overeenstemming met hun nationale plan voor de renovatie van gebouwen en met het oog op de transformatie van het nationale gebouwenbestand tot emissievrije gebouwen tegen 2050.

3
  .   De lidstaten maken zo kosteneffectief mogelijk gebruik van de nationale financiering en de beschikbare financiering die is vastgesteld op het niveau van de Unie, met name de faciliteit voor herstel en veerkracht, het Sociaal Klimaatfonds, de fondsen voor het cohesiebeleid, InvestEU, veilingopbrengsten uit de handel in emissierechten uit hoofde van Richtlijn 2003/87/EG [gewijzigde ETS] en andere openbare financieringsbronnen.

3
  .   De lidstaten nemen passende regelgevende maatregelen om niet-economische belemmeringen voor de renovatie van gebouwen weg te nemen. Met betrekking tot gebouwen met meer dan één gebouwunit kunnen dergelijke maatregelen onder meer bestaan in het schrappen van unanimiteitsvereisten in mede-eigendomsstructuren of het toestaan dat mede-eigendomsstructuren directe ontvangers van financiële steun zijn.

4
  .   Om de mobilisering van investeringen te ondersteunen, bevorderen de lidstaten de inzet van financieringsmogelijkheden en financiële instrumenten, zoals op energie-efficiëntie gerichte leningen en hypotheken voor de renovatie van gebouwen, energieprestatiecontracten, fiscale stimulansen, belastingregelingen, financiering via de energierekening, garantiefondsen, fondsen voor grondige renovaties, fondsen voor renovaties met een significante minimumdrempel voor gerichte energiebesparingen en normen voor hypotheekportefeuilles. Zij oriënteren investeringen naar een energie-efficiënt bestand van openbare gebouwen, in overeenstemming met de richtsnoeren van Eurostat over de registratie van energieprestatiecontracten in overheidsrekeningen.

4
  .   De lidstaten
  en de EU
  maken zo kosteneffectief mogelijk gebruik van de nationale financiering en de beschikbare financiering die is vastgesteld op het niveau van de Unie, met name
  om
  de faciliteit voor herstel en veerkracht, het Sociaal Klimaatfonds, de fondsen voor het cohesiebeleid, InvestEU, veilingopbrengsten uit de handel in emissierechten uit hoofde van Richtlijn 2003/87/EG [gewijzigde ETS] en andere openbare financieringsbronnen
  te bundelen
  .
  De lidstaten en de EU vereenvoudigen de procedures voor het bundelen van bestaande financiering op lokaal en regionaal niveau.

5
  .   De lidstaten vergemakkelijken de samenvoeging van projecten
  met het oog op toegang voor investeerders en pakketoplossingen voor potentiële klanten
  . De lidstaten nemen maatregelen om ervoor te zorgen dat op energie-efficiëntie gerichte kredietverleningsproducten voor de renovatie van gebouwen op ruime schaal en op niet-discriminerende wijze door financiële instellingen worden aangeboden en zichtbaar en toegankelijk zijn voor consumenten. De lidstaten zorgen ervoor dat banken en andere financiële instellingen en investeerders informatie ontvangen over mogelijkheden om deel te nemen aan financiering voor de verbetering van de energieprestatie van gebouwen.

5
  .   Om de mobilisering van investeringen te ondersteunen, bevorderen de lidstaten de inzet van financieringsmogelijkheden en financiële instrumenten, zoals op energie-efficiëntie gerichte leningen en hypotheken voor de renovatie van gebouwen, energieprestatiecontracten, fiscale stimulansen, belastingregelingen, financiering via de energierekening, garantiefondsen, fondsen voor grondige renovaties, fondsen voor renovaties met een significante minimumdrempel voor gerichte energiebesparingen en normen voor hypotheekportefeuilles. Zij oriënteren investeringen naar een energie-efficiënt bestand van openbare gebouwen, in overeenstemming met de richtsnoeren van Eurostat over de registratie van energieprestatiecontracten in overheidsrekeningen.

6
  .   De lidstaten zorgen voor de oprichting van faciliteiten voor technische bijstand, onder meer via centrale aanspreekpunten, die gericht zijn op alle actoren die betrokken zijn bij de renovatie van gebouwen, waaronder huiseigenaren en administratieve, financiële en economische actoren, met inbegrip van kleine en middelgrote ondernemingen.

6
  .   De lidstaten vergemakkelijken de samenvoeging van projecten
  en de bundeling van bestaande financiering om lokale en regionale overheden in staat te stellen renovatieprojecten te bundelen en aantrekkelijker te maken voor investeerders dankzij pakketsgewijze financieringsoplossingen voor groepen te renoveren gebouwen
  . De lidstaten nemen maatregelen om ervoor te zorgen dat op energie-efficiëntie gerichte kredietverleningsproducten voor de renovatie van gebouwen op ruime schaal en op niet-discriminerende wijze door financiële instellingen worden aangeboden en zichtbaar en toegankelijk zijn voor consumenten. De lidstaten zorgen ervoor dat banken en andere financiële instellingen en investeerders informatie ontvangen over mogelijkheden om deel te nemen aan financiering voor de verbetering van de energieprestatie van gebouwen.

7
  .   De lidstaten voorzien in maatregelen en financiering ter bevordering van onderwijs en opleiding om ervoor te zorgen dat er voldoende personeel is met de juiste vaardigheden die aansluiten bij de behoeften in de gebouwensector.

7
  .   De lidstaten zorgen voor de oprichting van faciliteiten voor technische bijstand, onder meer via centrale aanspreekpunten, die gericht zijn op alle actoren die betrokken zijn bij de renovatie van gebouwen, waaronder huiseigenaren en administratieve, financiële en economische actoren, met inbegrip van kleine en middelgrote ondernemingen.

8
  .   De Commissie staat waar dat passend is op verzoek lidstaten bij bij het opstellen van nationale of regionale programma’s voor financiële ondersteuning, teneinde
  de energieprestaties van
   — met name bestaande — gebouwen te
  verbeteren
  door ondersteuning te bieden bij het uitwisselen van beste praktijken tussen de verantwoordelijke nationale of regionale overheden of organen.

8
  .   De lidstaten voorzien in maatregelen en financiering ter bevordering van onderwijs en opleiding om ervoor te zorgen dat er voldoende personeel is met de juiste vaardigheden die aansluiten bij de behoeften in de gebouwensector.

9
  .   De lidstaten koppelen hun financiële maatregelen voor
  verbeteringen van de energieprestatie
  in het kader van de renovatie van gebouwen aan de
  beoogde of
  verwezenlijkte
  energiebesparing
  , zoals bepaald door één of meer van de volgende criteria:

9
  .   De Commissie staat waar dat passend is op verzoek lidstaten bij bij het opstellen van nationale of regionale programma’s voor financiële ondersteuning, teneinde
  (bijna-)nulemissienormen
  in — met name bestaande — gebouwen te
  bereiken
  door ondersteuning te bieden bij het uitwisselen van beste praktijken tussen de verantwoordelijke nationale of regionale overheden of organen.

a)

de energieprestatie van de apparatuur die of het materiaal dat voor de renovatie wordt gebruikt; in welk geval de apparatuur of het materiaal dat voor de renovatie is gebruikt, dient te worden geïnstalleerd door een installateur met het desbetreffende niveau van certificering of kwalificatie en dient te voldoen aan de
  minimumeisen inzake energieprestaties
  voor onderdelen van gebouwen;

minimumeisen inzake energieprestaties

| b) | standaardwaarden voor de berekening van
  energiebesparingen
  in gebouwen; |
| --- | --- |

b)

standaardwaarden voor de berekening van
  energiebesparingen
  in gebouwen;

energiebesparingen

| c) | de verwezenlijkte verbetering ten gevolge van de renovatie, door de vóór en na de renovatie afgegeven energieprestatiecertificaten met elkaar te vergelijken; |
| --- | --- |

c)

de verwezenlijkte verbetering ten gevolge van de renovatie, door de vóór en na de renovatie afgegeven energieprestatiecertificaten met elkaar te vergelijken;

| d) | de resultaten van een energieaudit; |
| --- | --- |

d)

de resultaten van een energieaudit;

| e) | de resultaten van een andere relevante, transparante en proportionele methode die de verbetering in energieprestatie aantoont. |
| --- | --- |

e)

de resultaten van een andere relevante, transparante en proportionele methode die de verbetering in energieprestatie aantoont.

10
  .   Uiterlijk vanaf 1 januari 2027 geven de lidstaten geen financiële stimulansen meer voor de installatie van fossiel gestookte cv-ketels, met uitzondering van die welke vóór 2027 voor investeringen zijn geselecteerd overeenkomstig artikel 7, lid 1, punt h), i), derde streepje, van Verordening (EU) 2021/1058 van het Europees Parlement en de Raad (1) inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en het Cohesiefonds en artikel 73 van Verordening (EU) 2021/2115 van het Europees Parlement en de Raad (2) betreffende de strategische GLB-plannen.

10
  .   De lidstaten koppelen hun financiële maatregelen voor
  nulemissies
  in het kader van de renovatie van gebouwen aan de verwezenlijkte
  emissiereductie
  , zoals bepaald door één of meer van de volgende criteria:

| a) | de energieprestatie van de apparatuur die of het materiaal dat voor de renovatie wordt gebruikt; in welk geval de apparatuur of het materiaal dat voor de renovatie is gebruikt, dient te worden geïnstalleerd door een installateur met het desbetreffende niveau van certificering of kwalificatie en dient te voldoen aan de
  (bijna-)nulemissievereisten
  voor onderdelen van gebouwen; |
| --- | --- |

a)

de energieprestatie van de apparatuur die of het materiaal dat voor de renovatie wordt gebruikt; in welk geval de apparatuur of het materiaal dat voor de renovatie is gebruikt, dient te worden geïnstalleerd door een installateur met het desbetreffende niveau van certificering of kwalificatie en dient te voldoen aan de
  (bijna-)nulemissievereisten
  voor onderdelen van gebouwen;

(bijna-)nulemissievereisten

| b) | standaardwaarden voor de berekening van
  nulemissies
  in gebouwen; |
| --- | --- |

b)

standaardwaarden voor de berekening van
  nulemissies
  in gebouwen;

nulemissies

| c) | de verwezenlijkte verbetering ten gevolge van de renovatie, door de vóór en na de renovatie afgegeven energieprestatiecertificaten met elkaar te vergelijken; |
| --- | --- |

c)

de verwezenlijkte verbetering ten gevolge van de renovatie, door de vóór en na de renovatie afgegeven energieprestatiecertificaten met elkaar te vergelijken;

| d) | de resultaten van een energieaudit; |
| --- | --- |

d)

de resultaten van een energieaudit;

| e) | de resultaten van een andere relevante, transparante en proportionele methode die de verbetering in energieprestatie aantoont. |
| --- | --- |

e)

de resultaten van een andere relevante, transparante en proportionele methode die de verbetering in energieprestatie aantoont.

11
  .   De lidstaten stimuleren
  grondige renovatie en
  omvangrijke programma’s die gericht zijn op
  een groot aantal
  gebouwen en resulteren in een algehele
  vermindering van de vraag naar primaire energie met ten minste 30 %
  , met hogere financiële, fiscale, administratieve en technische ondersteuning.
  De
  lidstaten
  zorgen ervoor dat
  een gefaseerde grondige
  renovatie die publieke financiële stimulansen ontvangt, verloopt volgens de stappen in een renovatiepaspoort
  .

11
  .   Uiterlijk vanaf 1 januari 2027 geven de lidstaten geen financiële stimulansen meer voor de installatie van fossiel gestookte cv-ketels, met uitzondering van die welke vóór 2027 voor investeringen zijn geselecteerd overeenkomstig artikel 7, lid 1, punt h), i), derde streepje, van Verordening (EU) 2021/1058 van het Europees Parlement en de Raad (1) inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en het Cohesiefonds en artikel 73 van Verordening (EU) 2021/2115 van het Europees Parlement en de Raad (2) betreffende de strategische GLB-plannen.

12
  .   Financiële stimulansen worden in de eerste plaats gericht op kwetsbare huishoudens en mensen die met energiearmoede kampen of in een sociale woning wonen, in overeenstemming met artikel 22 van Richtlijn (EU).../.... [herschikte EED].

12
  .   De lidstaten stimuleren omvangrijke programma’s die gericht zijn op
  emissievrije
  gebouwen en resulteren in een algehele
  nulemissie
  , met hogere financiële, fiscale, administratieve en technische ondersteuning.
  Vanaf 1 januari 2027 verlenen de
  lidstaten
  geen enkele financiële, fiscale, administratieve en technische ondersteuning meer voor
  gefaseerde grondige renovatie.

13
  .   Lidstaten die financiële stimulansen geven aan eigenaren van gebouwen of gebouwunits voor de renovatie van gehuurde gebouwen of gebouwunits, zorgen ervoor dat de financiële stimulansen zowel de eigenaren als de huurders ten goede komen, met name door huursteun te verlenen of plafonds voor huurverhogingen op te leggen.

13
  .   Financiële stimulansen worden in de eerste plaats gericht op kwetsbare huishoudens en mensen die met energiearmoede kampen of in een sociale woning wonen, in overeenstemming met artikel 22 van Richtlijn (EU).../.... [herschikte EED].

14
  .   Lidstaten die financiële stimulansen geven aan eigenaren van gebouwen of gebouwunits voor de renovatie van gehuurde gebouwen of gebouwunits, zorgen ervoor dat de financiële stimulansen zowel de eigenaren als de huurders ten goede komen, met name door huursteun te verlenen of plafonds voor huurverhogingen op te leggen.

15.
     
  De EU en de lidstaten voorzien in afgeschermde, specifieke financiering voor op energie-efficiëntie gerichte renovaties van gebouwen die officieel beschermd zijn als onderdeel van een daartoe aangewezen omgeving, dan wel vanwege hun bijzondere architectonische of historische waarde.

Motivering

Motivering

Om tot een succesvolle tenuitvoerlegging van de richtlijn te komen, is het belangrijk te voorzien in passende financiering voor lokale en regionale overheden.

Wijzigingsvoorstel 50

Wijzigingsvoorstel 50

Artikel 16

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Energieprestatiecertificaten | Energieprestatiecertificaten |
| 1.   De lidstaten nemen de nodige maatregelen om een systeem van energieprestatiecertificaten voor gebouwen op te zetten. Het energieprestatiecertificaat bevat naast de energieprestatie van een gebouw, uitgedrukt door een numerieke indicator van het primaire energieverbruik in kWh/(m2.jaar), ook referentiewaarden, zoals minimumeisen inzake energieprestatie, minimumnormen voor energieprestaties, vereisten voor bijna-energieneutrale gebouwen en vereisten voor emissievrije gebouwen, zodat de eigenaars of huurders van het gebouw of van een gebouwunit de energieprestatie ervan kunnen vergelijken en beoordelen. | 1.   De lidstaten nemen de nodige maatregelen om een systeem van energieprestatiecertificaten voor gebouwen op te zetten. Het energieprestatiecertificaat bevat naast de energieprestatie van een gebouw, uitgedrukt door een numerieke indicator van het primaire energieverbruik in kWh/(m2.jaar), ook referentiewaarden, zoals minimumeisen inzake energieprestatie, minimumnormen voor energieprestaties, vereisten voor bijna-energieneutrale gebouwen en vereisten voor emissievrije gebouwen, zodat de eigenaars of huurders van het gebouw of van een gebouwunit de energieprestatie ervan kunnen vergelijken en beoordelen. |
| 2.   Uiterlijk 31 december 2025 voldoet het energieprestatiecertificaat aan het model in bijlage V. Het vermeldt de energieprestatieklasse van het gebouw volgens een gesloten schaal met uitsluitend de letters A tot en met G. De letter A stemt overeen met emissievrije gebouwen als gedefinieerd in artikel 2, punt 2, en de letter G stemt overeen met de 15 % slechtst presterende gebouwen in het nationale gebouwenbestand op het moment van invoering van de schaal. De lidstaten zorgen ervoor dat de resterende klassen (B tot en met F) zo worden ingedeeld dat de energieprestatie-indicatoren gelijkmatig zijn verdeeld over de energieprestatieklassen. De lidstaten garanderen een gemeenschappelijke visuele identiteit voor energieprestatiecertificaten op hun grondgebied. | 2.   Uiterlijk 31 december 2025 voldoet het energieprestatiecertificaat aan het model in bijlage V. Het vermeldt de energieprestatieklasse van het gebouw volgens een gesloten schaal met uitsluitend de letters A tot en met G. De letter A+ stemt overeen met emissievrije gebouwen als gedefinieerd in artikel 2, punt 2, en de letter G stemt overeen met de 15 % slechtst presterende gebouwen in het nationale gebouwenbestand op het moment van invoering van de schaal. De lidstaten zorgen ervoor dat de resterende klassen (B tot en met F) zo worden ingedeeld dat de energieprestatie-indicatoren gelijkmatig zijn verdeeld over de energieprestatieklassen. De lidstaten garanderen een gemeenschappelijke visuele identiteit voor energieprestatiecertificaten op hun grondgebied. |
| 3.   De lidstaten zorgen ervoor dat de energieprestatiecertificaten kwalitatief, betrouwbaar en betaalbaar zijn. Zij zorgen ervoor dat de energieprestatiecertificaten worden afgegeven door onafhankelijke deskundigen na een bezoek ter plaatse. | 3.   De lidstaten zorgen ervoor dat de energieprestatiecertificaten kwalitatief, betrouwbaar en betaalbaar zijn. Zij zorgen ervoor dat de energieprestatiecertificaten worden afgegeven door onafhankelijke deskundigen na een bezoek ter plaatse. |
| 4.   Het energieprestatiecertificaat bevat aanbevelingen voor de
  kostenefficiënte verbetering van de energieprestatie en de
  vermindering van de operationele broeikasgasemissies van een gebouw of een gebouwunit, tenzij het gebouw of de gebouwunit al voldoet aan de desbetreffende norm voor emissievrije gebouwen. De in het energieprestatiecertificaat opgenomen aanbevelingen omvatten: | 4.   Het energieprestatiecertificaat bevat aanbevelingen voor de vermindering van de operationele broeikasgasemissies van een gebouw of een gebouwunit, tenzij het gebouw of de gebouwunit al voldoet aan de desbetreffende norm voor emissievrije gebouwen. De in het energieprestatiecertificaat opgenomen aanbevelingen omvatten: |
| a) | maatregelen uitgevoerd in verband met een ingrijpende renovatie van de bouwschil of een of meer technische bouwsystemen; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Energieprestatiecertificaten

Energieprestatiecertificaten

1.   De lidstaten nemen de nodige maatregelen om een systeem van energieprestatiecertificaten voor gebouwen op te zetten. Het energieprestatiecertificaat bevat naast de energieprestatie van een gebouw, uitgedrukt door een numerieke indicator van het primaire energieverbruik in kWh/(m2.jaar), ook referentiewaarden, zoals minimumeisen inzake energieprestatie, minimumnormen voor energieprestaties, vereisten voor bijna-energieneutrale gebouwen en vereisten voor emissievrije gebouwen, zodat de eigenaars of huurders van het gebouw of van een gebouwunit de energieprestatie ervan kunnen vergelijken en beoordelen.

1.   De lidstaten nemen de nodige maatregelen om een systeem van energieprestatiecertificaten voor gebouwen op te zetten. Het energieprestatiecertificaat bevat naast de energieprestatie van een gebouw, uitgedrukt door een numerieke indicator van het primaire energieverbruik in kWh/(m2.jaar), ook referentiewaarden, zoals minimumeisen inzake energieprestatie, minimumnormen voor energieprestaties, vereisten voor bijna-energieneutrale gebouwen en vereisten voor emissievrije gebouwen, zodat de eigenaars of huurders van het gebouw of van een gebouwunit de energieprestatie ervan kunnen vergelijken en beoordelen.

2.   Uiterlijk 31 december 2025 voldoet het energieprestatiecertificaat aan het model in bijlage V. Het vermeldt de energieprestatieklasse van het gebouw volgens een gesloten schaal met uitsluitend de letters A tot en met G. De letter A stemt overeen met emissievrije gebouwen als gedefinieerd in artikel 2, punt 2, en de letter G stemt overeen met de 15 % slechtst presterende gebouwen in het nationale gebouwenbestand op het moment van invoering van de schaal. De lidstaten zorgen ervoor dat de resterende klassen (B tot en met F) zo worden ingedeeld dat de energieprestatie-indicatoren gelijkmatig zijn verdeeld over de energieprestatieklassen. De lidstaten garanderen een gemeenschappelijke visuele identiteit voor energieprestatiecertificaten op hun grondgebied.

2.   Uiterlijk 31 december 2025 voldoet het energieprestatiecertificaat aan het model in bijlage V. Het vermeldt de energieprestatieklasse van het gebouw volgens een gesloten schaal met uitsluitend de letters A tot en met G. De letter A+ stemt overeen met emissievrije gebouwen als gedefinieerd in artikel 2, punt 2, en de letter G stemt overeen met de 15 % slechtst presterende gebouwen in het nationale gebouwenbestand op het moment van invoering van de schaal. De lidstaten zorgen ervoor dat de resterende klassen (B tot en met F) zo worden ingedeeld dat de energieprestatie-indicatoren gelijkmatig zijn verdeeld over de energieprestatieklassen. De lidstaten garanderen een gemeenschappelijke visuele identiteit voor energieprestatiecertificaten op hun grondgebied.

3.   De lidstaten zorgen ervoor dat de energieprestatiecertificaten kwalitatief, betrouwbaar en betaalbaar zijn. Zij zorgen ervoor dat de energieprestatiecertificaten worden afgegeven door onafhankelijke deskundigen na een bezoek ter plaatse.

3.   De lidstaten zorgen ervoor dat de energieprestatiecertificaten kwalitatief, betrouwbaar en betaalbaar zijn. Zij zorgen ervoor dat de energieprestatiecertificaten worden afgegeven door onafhankelijke deskundigen na een bezoek ter plaatse.

4.   Het energieprestatiecertificaat bevat aanbevelingen voor de
  kostenefficiënte verbetering van de energieprestatie en de
  vermindering van de operationele broeikasgasemissies van een gebouw of een gebouwunit, tenzij het gebouw of de gebouwunit al voldoet aan de desbetreffende norm voor emissievrije gebouwen. De in het energieprestatiecertificaat opgenomen aanbevelingen omvatten:

4.   Het energieprestatiecertificaat bevat aanbevelingen voor de vermindering van de operationele broeikasgasemissies van een gebouw of een gebouwunit, tenzij het gebouw of de gebouwunit al voldoet aan de desbetreffende norm voor emissievrije gebouwen. De in het energieprestatiecertificaat opgenomen aanbevelingen omvatten:

a)

maatregelen uitgevoerd in verband met een ingrijpende renovatie van de bouwschil of een of meer technische bouwsystemen;

| a) | maatregelen uitgevoerd in verband met een ingrijpende renovatie van de bouwschil of een of meer technische bouwsystemen; |
| --- | --- |

a)

maatregelen uitgevoerd in verband met een ingrijpende renovatie van de bouwschil of een of meer technische bouwsystemen;

| b) | maatregelen voor individuele onderdelen van een gebouw, losstaand van een ingrijpende renovatie van de bouwschil of een of meer technische bouwsystemen. |
| --- | --- |

b)

maatregelen voor individuele onderdelen van een gebouw, losstaand van een ingrijpende renovatie van de bouwschil of een of meer technische bouwsystemen.

| b) | maatregelen voor individuele onderdelen van een gebouw, losstaand van een ingrijpende renovatie van de bouwschil of een of meer technische bouwsystemen. |
| --- | --- |

b)

maatregelen voor individuele onderdelen van een gebouw, losstaand van een ingrijpende renovatie van de bouwschil of een of meer technische bouwsystemen.

5.   De in het energieprestatiecertificaat opgenomen aanbevelingen moeten technisch haalbaar zijn voor het gebouw in kwestie en een raming bieden voor de energiebesparingen
  en de vermindering van
  de operationele broeikasgasemissies. Zij kunnen een raming bieden van de terugverdientijden of de kostenvoordelen gedurende de economische levensduur ervan.

5.   De in het energieprestatiecertificaat opgenomen aanbevelingen moeten technisch haalbaar zijn voor het gebouw in kwestie en een raming bieden voor de energiebesparingen
  om
  de operationele broeikasgasemissies
  tot (bijna) nul terug te brengen
  . Zij kunnen een raming bieden van de terugverdientijden of de kostenvoordelen gedurende de economische levensduur ervan.

6.   In de aanbevelingen wordt onder meer aangegeven of het verwarmings- of airconditioningsysteem kan worden aangepast om te werken bij efficiëntere temperatuurinstellingen, zoals afgifte op lage temperatuur bij met water gevulde verwarmingssystemen, met inbegrip van ontwerpeisen voor het thermisch vermogen en temperatuur-/debieteisen.

6.   In de aanbevelingen wordt onder meer aangegeven of het verwarmings- of airconditioningsysteem kan worden aangepast om te werken bij efficiëntere temperatuurinstellingen, zoals afgifte op lage temperatuur bij met water gevulde verwarmingssystemen, met inbegrip van ontwerpeisen voor het thermisch vermogen en temperatuur-/debieteisen.

7.   Het energieprestatiecertificaat geeft aan waar de eigenaar of huurder meer informatie kan verkrijgen, mede over de kostenefficiëntie van de in het energieprestatiecertificaat gedane aanbevelingen. De beoordeling van de kostenefficiëntie is gebaseerd op een reeks standaardvoorwaarden, bijvoorbeeld de beoordeling van energiebesparing en onderliggende energieprijzen en een voorlopige kostenraming. Daarnaast bevat zij informatie over de
  stappen die moeten worden ondernomen om
  de aanbevelingen
  ten uitvoer te leggen
  . Aan de eigenaar of huurder kan ook andere informatie worden verstrekt over aanverwante onderwerpen als energieaudits of prikkels van financiële of andere aard en financieringsmogelijkheden, of advies over manieren om de klimaatbestendigheid van het gebouw te verhogen.

7.   Het energieprestatiecertificaat geeft aan waar de eigenaar of huurder meer informatie kan verkrijgen, mede over de kostenefficiëntie van de in het energieprestatiecertificaat gedane aanbevelingen. De beoordeling van de kostenefficiëntie is gebaseerd op een reeks standaardvoorwaarden, bijvoorbeeld de beoordeling van energiebesparing en onderliggende energieprijzen en een voorlopige kostenraming. Daarnaast bevat zij informatie over de
  tenuitvoerlegging van
  de aanbevelingen. Aan de eigenaar of huurder kan ook andere informatie worden verstrekt over aanverwante onderwerpen als energieaudits of prikkels van financiële of andere aard en financieringsmogelijkheden, of advies over manieren om de klimaatbestendigheid van het gebouw te verhogen.

8.   De certificering van gebouwunits is mogelijk op basis van:

8.   De certificering van gebouwunits is mogelijk op basis van:

| a) | een gemeenschappelijke certificering voor het gehele gebouw; |
| --- | --- |

a)

een gemeenschappelijke certificering voor het gehele gebouw;

| a) | een gemeenschappelijke certificering voor het gehele gebouw; |
| --- | --- |

a)

een gemeenschappelijke certificering voor het gehele gebouw;

| b) | de keuring van een andere representatieve gebouwunit met dezelfde energierelevante kenmerken in hetzelfde gebouw. |
| --- | --- |

b)

de keuring van een andere representatieve gebouwunit met dezelfde energierelevante kenmerken in hetzelfde gebouw.

| b) | de keuring van een andere representatieve gebouwunit met dezelfde energierelevante kenmerken in hetzelfde gebouw. |
| --- | --- |

b)

de keuring van een andere representatieve gebouwunit met dezelfde energierelevante kenmerken in hetzelfde gebouw.

9.   De certificering van eengezinswoningen mag gebaseerd zijn op de beoordeling van een ander representatief gebouw met een soortgelijk ontwerp, soortgelijke omvang en soortgelijke feitelijke energieprestatie, indien dergelijke overeenstemming kan worden gegarandeerd door de deskundige die het energieprestatiecertificaat afgeeft.

9.   De certificering van eengezinswoningen mag gebaseerd zijn op de beoordeling van een ander representatief gebouw met een soortgelijk ontwerp, soortgelijke omvang en soortgelijke feitelijke energieprestatie, indien dergelijke overeenstemming kan worden gegarandeerd door de deskundige die het energieprestatiecertificaat afgeeft.

10.   Het energieprestatiecertificaat is niet langer dan vijf jaar geldig. Voor gebouwen met energieprestatieklasse A, B of C, zoals vastgesteld overeenkomstig lid 2, is de maximale geldigheidsperiode van het energieprestatiecertificaat echter tien jaar.

10.   Het energieprestatiecertificaat is niet langer dan vijf jaar geldig. Voor gebouwen met energieprestatieklasse A, B of C, zoals vastgesteld overeenkomstig lid 2, is de maximale geldigheidsperiode van het energieprestatiecertificaat echter tien jaar.

11.   De lidstaten stellen vereenvoudigde procedures voor de actualisering van een energieprestatiecertificaat beschikbaar wanneer alleen afzonderlijke elementen worden verbeterd (afzonderlijke of op zichzelf staande maatregelen). De lidstaten stellen vereenvoudigde procedures voor de actualisering van een energieprestatiecertificaat beschikbaar wanneer maatregelen worden uitgevoerd die in een renovatiepaspoort zijn opgenomen.

11.   De lidstaten stellen vereenvoudigde procedures voor de actualisering van een energieprestatiecertificaat beschikbaar wanneer alleen afzonderlijke elementen worden verbeterd (afzonderlijke of op zichzelf staande maatregelen). De lidstaten stellen vereenvoudigde procedures voor de actualisering van een energieprestatiecertificaat beschikbaar wanneer maatregelen worden uitgevoerd die in een renovatiepaspoort zijn opgenomen.

Motivering

Motivering

De minimumeisen moeten worden afgestemd op klimaatneutraliteit om instandhouding van koolstofafhankelijkheid te voorkomen.

Wijzigingsvoorstel 51

Wijzigingsvoorstel 51

Artikel 17.1

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 1.   De lidstaten zorgen ervoor dat een digitaal energieprestatiecertificaat wordt afgegeven voor: | 1.   De lidstaten zorgen ervoor dat een digitaal energieprestatiecertificaat wordt afgegeven voor: |
| a) | gebouwen of gebouwunits die worden gebouwd, een ingrijpende renovatie hebben ondergaan, worden verkocht of aan een nieuwe huurder verhuurd
  of waarvoor een huurcontract wordt verlengd
  ; en |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

1.   De lidstaten zorgen ervoor dat een digitaal energieprestatiecertificaat wordt afgegeven voor:

1.   De lidstaten zorgen ervoor dat een digitaal energieprestatiecertificaat wordt afgegeven voor:

a)

gebouwen of gebouwunits die worden gebouwd, een ingrijpende renovatie hebben ondergaan, worden verkocht of aan een nieuwe huurder verhuurd
  of waarvoor een huurcontract wordt verlengd
  ; en

of waarvoor een huurcontract wordt verlengd

| a) | gebouwen of gebouwunits die worden gebouwd, een ingrijpende renovatie hebben ondergaan, worden verkocht of aan een nieuwe huurder verhuurd, en |
| --- | --- |

a)

gebouwen of gebouwunits die worden gebouwd, een ingrijpende renovatie hebben ondergaan, worden verkocht of aan een nieuwe huurder verhuurd, en

| b) | gebouwen die eigendom zijn van of worden bezet door overheidsorganen. |
| --- | --- |

b)

gebouwen die eigendom zijn van of worden bezet door overheidsorganen.

| b) | gebouwen die eigendom zijn van of worden bezet door overheidsorganen. |
| --- | --- |

b)

gebouwen die eigendom zijn van of worden bezet door overheidsorganen.

De verplichting om een energieprestatiecertificaat af te geven geldt niet wanneer er voor het betrokken gebouw of de betrokken gebouwunit een geldig certificaat voorhanden is dat is afgegeven overeenkomstig hetzij Richtlijn 2010/31/EG, hetzij de onderhavige richtlijn.

De verplichting om een energieprestatiecertificaat af te geven geldt niet wanneer er voor het betrokken gebouw of de betrokken gebouwunit een geldig certificaat voorhanden is dat is afgegeven overeenkomstig hetzij Richtlijn 2010/31/EG, hetzij de onderhavige richtlijn.

Motivering

Motivering

In sommige lidstaten worden contracten stilzwijgend verlengd Ingrijpen zou betekenen dat er juridische geschillen ontstaan.

Wijzigingsvoorstel 52

Wijzigingsvoorstel 52

Artikel 17.2

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De lidstaten eisen dat bij de bouw, verkoop of verhuur van een gebouw of gebouwunit
  of bij de vernieuwing van een huurcontract
  het energieprestatiecertificaat aan de toekomstige huurder of koper wordt getoond en aan de koper of huurder wordt overhandigd. | De lidstaten eisen dat bij de bouw, verkoop of verhuur van een gebouw of gebouwunit het energieprestatiecertificaat aan de toekomstige
  nieuwe
  huurder of koper wordt getoond en aan de koper of
  nieuwe
  huurder wordt overhandigd. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De lidstaten eisen dat bij de bouw, verkoop of verhuur van een gebouw of gebouwunit
  of bij de vernieuwing van een huurcontract
  het energieprestatiecertificaat aan de toekomstige huurder of koper wordt getoond en aan de koper of huurder wordt overhandigd.

of bij de vernieuwing van een huurcontract

De lidstaten eisen dat bij de bouw, verkoop of verhuur van een gebouw of gebouwunit het energieprestatiecertificaat aan de toekomstige
  nieuwe
  huurder of koper wordt getoond en aan de koper of
  nieuwe
  huurder wordt overhandigd.

nieuwe

nieuwe

Motivering

Motivering

In sommige lidstaten worden contracten stilzwijgend verlengd. Ingrijpen zou betekenen dat er juridische geschillen ontstaan.

Wijzigingsvoorstel 53

Wijzigingsvoorstel 53

Artikel 19.1

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Databanken voor de energieprestatie van gebouwen 1. Elke lidstaat zet
  een
  nationale databank voor de energieprestatie van gebouwen op, die het mogelijk maakt gegevens te verzamelen over de energieprestaties van de gebouwen en de algehele energieprestatie van het nationale gebouwenbestand. De databank maakt het mogelijk gegevens te verzamelen met betrekking tot energieprestatiecertificaten, keuringen, het renovatiepaspoort van gebouwen, de indicator van gereedheid voor slimme toepassingen en het berekende of van de meter afgelezen energieverbruik van de betrokken gebouwen. | Databanken voor de energieprestatie
  en emissies
  van gebouwen 1. Elke lidstaat zet nationale databank
  en met regionale uitsplitsing
  voor de energieprestatie van gebouwen
  en de daarmee samenhangende emissies
  op, die het mogelijk maakt gegevens te verzamelen over de energieprestaties van de gebouwen en de algehele energieprestatie
  en emissies
  van het nationale gebouwenbestand. De databank maakt het mogelijk gegevens te verzamelen met betrekking tot energieprestatiecertificaten, keuringen, het renovatiepaspoort van gebouwen, de indicator van gereedheid voor slimme toepassingen en het berekende of van de meter afgelezen energieverbruik van de betrokken gebouwen. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Databanken voor de energieprestatie van gebouwen 1. Elke lidstaat zet
  een
  nationale databank voor de energieprestatie van gebouwen op, die het mogelijk maakt gegevens te verzamelen over de energieprestaties van de gebouwen en de algehele energieprestatie van het nationale gebouwenbestand. De databank maakt het mogelijk gegevens te verzamelen met betrekking tot energieprestatiecertificaten, keuringen, het renovatiepaspoort van gebouwen, de indicator van gereedheid voor slimme toepassingen en het berekende of van de meter afgelezen energieverbruik van de betrokken gebouwen.

een

Databanken voor de energieprestatie
  en emissies
  van gebouwen 1. Elke lidstaat zet nationale databank
  en met regionale uitsplitsing
  voor de energieprestatie van gebouwen
  en de daarmee samenhangende emissies
  op, die het mogelijk maakt gegevens te verzamelen over de energieprestaties van de gebouwen en de algehele energieprestatie
  en emissies
  van het nationale gebouwenbestand. De databank maakt het mogelijk gegevens te verzamelen met betrekking tot energieprestatiecertificaten, keuringen, het renovatiepaspoort van gebouwen, de indicator van gereedheid voor slimme toepassingen en het berekende of van de meter afgelezen energieverbruik van de betrokken gebouwen.

en emissies

en met regionale uitsplitsing

en de daarmee samenhangende emissies

en emissies

Motivering

Motivering

Het is belangrijk om een nationale databank op te zetten voor energieprestaties en emissies van gebouwen, maar dan wel met een regionale uitsplitsing.

Wijzigingsvoorstel 54

Wijzigingsvoorstel 54

Artikel 26.3

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De lidstaten zorgen ervoor dat er begeleiding en scholing beschikbaar zijn voor degenen die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van deze richtlijn. Die begeleiding en scholing zijn toegespitst op het belang van betere energieprestatie en moeten het in beschouwing nemen van de optimale combinatie van verbeteringen in energie-efficiëntie,
  de vermindering van
  broeikasgasemissies, gebruikmaking van energie uit hernieuwbare bronnen en stadsverwarming en -koeling bij het plannen, ontwerpen, bouwen en renoveren van industrie- en woongebieden, mogelijk maken. Dergelijke begeleiding en scholing kunnen ook betrekking hebben op structurele verbeteringen, aanpassing aan de klimaatverandering, brandveiligheid, risico’s in verband met intense seismische activiteit, de verwijdering van gevaarlijke stoffen zoals asbest, emissies van luchtverontreinigende stoffen (met inbegrip van fijnstof) en toegang voor personen met een handicap. | De lidstaten zorgen ervoor dat er begeleiding en scholing beschikbaar zijn voor
  lokale en regionale overheden en
  degenen die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van deze richtlijn. Die begeleiding en scholing zijn toegespitst op het belang van
  het verminderen van de vraag naar energie en materialen,
  betere energieprestatie
  s om ervoor te zorgen dat gebouwen over hun hele levenscyclus aan (bijna-)nulemissienormen voldoen,
  en moeten het in beschouwing nemen van de optimale combinatie van
  vermindering van de vraag naar energie en materialen,
  verbeteringen in energie-efficiëntie,
  het tot nul reduceren van
  broeikasgasemissies, gebruikmaking van energie uit hernieuwbare bronnen en stadsverwarming en -koeling bij het plannen, ontwerpen, bouwen en renoveren van industrie- en woongebieden, mogelijk maken. Dergelijke begeleiding en scholing
  zouden ook moeten gaan over landgebruik en stadsplanning en
  kunnen ook betrekking hebben op structurele verbeteringen, aanpassing aan de klimaatverandering, brandveiligheid, risico’s in verband met intense seismische activiteit, de verwijdering van gevaarlijke stoffen zoals asbest, emissies van luchtverontreinigende stoffen (met inbegrip van fijnstof) en toegang voor personen met een handicap. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De lidstaten zorgen ervoor dat er begeleiding en scholing beschikbaar zijn voor degenen die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van deze richtlijn. Die begeleiding en scholing zijn toegespitst op het belang van betere energieprestatie en moeten het in beschouwing nemen van de optimale combinatie van verbeteringen in energie-efficiëntie,
  de vermindering van
  broeikasgasemissies, gebruikmaking van energie uit hernieuwbare bronnen en stadsverwarming en -koeling bij het plannen, ontwerpen, bouwen en renoveren van industrie- en woongebieden, mogelijk maken. Dergelijke begeleiding en scholing kunnen ook betrekking hebben op structurele verbeteringen, aanpassing aan de klimaatverandering, brandveiligheid, risico’s in verband met intense seismische activiteit, de verwijdering van gevaarlijke stoffen zoals asbest, emissies van luchtverontreinigende stoffen (met inbegrip van fijnstof) en toegang voor personen met een handicap.

de vermindering van

De lidstaten zorgen ervoor dat er begeleiding en scholing beschikbaar zijn voor
  lokale en regionale overheden en
  degenen die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van deze richtlijn. Die begeleiding en scholing zijn toegespitst op het belang van
  het verminderen van de vraag naar energie en materialen,
  betere energieprestatie
  s om ervoor te zorgen dat gebouwen over hun hele levenscyclus aan (bijna-)nulemissienormen voldoen,
  en moeten het in beschouwing nemen van de optimale combinatie van
  vermindering van de vraag naar energie en materialen,
  verbeteringen in energie-efficiëntie,
  het tot nul reduceren van
  broeikasgasemissies, gebruikmaking van energie uit hernieuwbare bronnen en stadsverwarming en -koeling bij het plannen, ontwerpen, bouwen en renoveren van industrie- en woongebieden, mogelijk maken. Dergelijke begeleiding en scholing
  zouden ook moeten gaan over landgebruik en stadsplanning en
  kunnen ook betrekking hebben op structurele verbeteringen, aanpassing aan de klimaatverandering, brandveiligheid, risico’s in verband met intense seismische activiteit, de verwijdering van gevaarlijke stoffen zoals asbest, emissies van luchtverontreinigende stoffen (met inbegrip van fijnstof) en toegang voor personen met een handicap.

lokale en regionale overheden en

het verminderen van de vraag naar energie en materialen,

s om ervoor te zorgen dat gebouwen over hun hele levenscyclus aan (bijna-)nulemissienormen voldoen,

vermindering van de vraag naar energie en materialen,

het tot nul reduceren van

zouden ook moeten gaan over landgebruik en stadsplanning en

Motivering

Motivering

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 55

Wijzigingsvoorstel 55

Bijlage 3

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Het totale jaarlijkse primaire energieverbruik van een nieuw emissievrij gebouw moet voldoen aan de
  maximumdrempels in de onderstaande tabel
  . [...] Het totale jaarlijkse primaire energieverbruik van een nieuw of gerenoveerd emissievrij gebouw wordt netto op jaarbasis volledig gedekt door — ter plaatse opgewekte energie uit hernieuwbare bronnen die voldoet aan de criteria van artikel 7 van Richtlijn (EU) 2018/2001 [gewijzigde RED], — hernieuwbare energie die wordt geleverd door een hernieuwbare-energiegemeenschap in de zin van artikel 22 van Richtlijn (EU) 2018/2001 [gewijzigde RED], of — hernieuwbare energie en afvalwarmte van een efficiënt systeem voor stadsverwarming en -koeling, overeenkomstig artikel 24, lid 1, van Richtlijn (EU) .../... [herschikte EED]. Een emissievrij gebouw veroorzaakt ter plaatse geen koolstofemissies uit fossiele brandstoffen. Alleen wanneer het vanwege de aard van het gebouw of het gebrek aan toegang tot hernieuwbare-energiegemeenschappen of in aanmerking komende systemen voor stadsverwarming en -koeling technisch niet haalbaar is om aan de eisen van de eerste alinea te voldoen, kan het totale jaarlijkse primaire energieverbruik ook worden gedekt door energie van het net die voldoet aan de op nationaal niveau vastgestelde criteria. | Het totale jaarlijkse primaire energieverbruik van een nieuw emissievrij gebouw moet voldoen aan de
  methodologie van artikelen 4, 5 en 6
  .
  Deze moeten worden ontwikkeld en aangevuld met vereisten inzake broeikasgasemissies om ervoor te zorgen dat de EU-doelstelling inzake klimaatneutraliteit wordt gehaald.
  Het totale jaarlijkse primaire energieverbruik van een nieuw of gerenoveerd emissievrij gebouw wordt netto op jaarbasis volledig gedekt door — ter plaatse opgewekte
  of via het net geleverde
  energie uit hernieuwbare bronnen
  of uit afval
  die voldoet aan de criteria van artikel 7 van Richtlijn (EU) 2018/2001 [gewijzigde RED], — hernieuwbare energie die wordt geleverd door een hernieuwbare-energiegemeenschap in de zin van artikel 22 van Richtlijn (EU) 2018/2001 [gewijzigde RED], of — hernieuwbare energie en afvalwarmte van een efficiënt systeem voor stadsverwarming en -koeling, overeenkomstig artikel 24, lid 1, van Richtlijn (EU) .../... [herschikte EED]. Een emissievrij gebouw veroorzaakt ter plaatse geen koolstofemissies uit fossiele brandstoffen. Alleen wanneer het vanwege de aard van het gebouw of het gebrek aan toegang tot hernieuwbare-energiegemeenschappen of in aanmerking komende systemen voor stadsverwarming en -koeling technisch niet haalbaar is om aan de eisen van de eerste alinea te voldoen, kan het totale jaarlijkse primaire energieverbruik ook worden gedekt door energie van het net die voldoet aan de op nationaal niveau vastgestelde criteria. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Het totale jaarlijkse primaire energieverbruik van een nieuw emissievrij gebouw moet voldoen aan de
  maximumdrempels in de onderstaande tabel
  . [...] Het totale jaarlijkse primaire energieverbruik van een nieuw of gerenoveerd emissievrij gebouw wordt netto op jaarbasis volledig gedekt door — ter plaatse opgewekte energie uit hernieuwbare bronnen die voldoet aan de criteria van artikel 7 van Richtlijn (EU) 2018/2001 [gewijzigde RED], — hernieuwbare energie die wordt geleverd door een hernieuwbare-energiegemeenschap in de zin van artikel 22 van Richtlijn (EU) 2018/2001 [gewijzigde RED], of — hernieuwbare energie en afvalwarmte van een efficiënt systeem voor stadsverwarming en -koeling, overeenkomstig artikel 24, lid 1, van Richtlijn (EU) .../... [herschikte EED]. Een emissievrij gebouw veroorzaakt ter plaatse geen koolstofemissies uit fossiele brandstoffen. Alleen wanneer het vanwege de aard van het gebouw of het gebrek aan toegang tot hernieuwbare-energiegemeenschappen of in aanmerking komende systemen voor stadsverwarming en -koeling technisch niet haalbaar is om aan de eisen van de eerste alinea te voldoen, kan het totale jaarlijkse primaire energieverbruik ook worden gedekt door energie van het net die voldoet aan de op nationaal niveau vastgestelde criteria.

maximumdrempels in de onderstaande tabel

[...]

Het totale jaarlijkse primaire energieverbruik van een nieuw emissievrij gebouw moet voldoen aan de
  methodologie van artikelen 4, 5 en 6
  .
  Deze moeten worden ontwikkeld en aangevuld met vereisten inzake broeikasgasemissies om ervoor te zorgen dat de EU-doelstelling inzake klimaatneutraliteit wordt gehaald.
  Het totale jaarlijkse primaire energieverbruik van een nieuw of gerenoveerd emissievrij gebouw wordt netto op jaarbasis volledig gedekt door — ter plaatse opgewekte
  of via het net geleverde
  energie uit hernieuwbare bronnen
  of uit afval
  die voldoet aan de criteria van artikel 7 van Richtlijn (EU) 2018/2001 [gewijzigde RED], — hernieuwbare energie die wordt geleverd door een hernieuwbare-energiegemeenschap in de zin van artikel 22 van Richtlijn (EU) 2018/2001 [gewijzigde RED], of — hernieuwbare energie en afvalwarmte van een efficiënt systeem voor stadsverwarming en -koeling, overeenkomstig artikel 24, lid 1, van Richtlijn (EU) .../... [herschikte EED]. Een emissievrij gebouw veroorzaakt ter plaatse geen koolstofemissies uit fossiele brandstoffen. Alleen wanneer het vanwege de aard van het gebouw of het gebrek aan toegang tot hernieuwbare-energiegemeenschappen of in aanmerking komende systemen voor stadsverwarming en -koeling technisch niet haalbaar is om aan de eisen van de eerste alinea te voldoen, kan het totale jaarlijkse primaire energieverbruik ook worden gedekt door energie van het net die voldoet aan de op nationaal niveau vastgestelde criteria.

methodologie van artikelen 4, 5 en 6

Deze moeten worden ontwikkeld en aangevuld met vereisten inzake broeikasgasemissies om ervoor te zorgen dat de EU-doelstelling inzake klimaatneutraliteit wordt gehaald.

of via het net geleverde

of uit afval

Motivering

Motivering

Spreekt voor zich.

II.   BELEIDSAANBEVELINGEN

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S

| 1. | benadrukt dat de herziening van de richtlijn energieprestatie van gebouwen (EPBD) een hoeksteen is van het “Fit for 55”-pakket en van het allergrootste belang is voor de uitvoering van het “renovatiegolf”-initiatief. Het is derhalve van cruciaal belang ervoor te zorgen dat bij deze herziening wordt voorzien in het juiste ambitieniveau evenals in adequate steunmechanismen voor het bereiken van een klimaatneutraal gebouwenbestand in de EU in 2050. |
| --- | --- |

1.

benadrukt dat de herziening van de richtlijn energieprestatie van gebouwen (EPBD) een hoeksteen is van het “Fit for 55”-pakket en van het allergrootste belang is voor de uitvoering van het “renovatiegolf”-initiatief. Het is derhalve van cruciaal belang ervoor te zorgen dat bij deze herziening wordt voorzien in het juiste ambitieniveau evenals in adequate steunmechanismen voor het bereiken van een klimaatneutraal gebouwenbestand in de EU in 2050.

| 2. | Het CvdR is ingenomen met de verwijzing naar aanpassingsmaatregelen in het voorstel. Het is niettemin van oordeel dat aanpassing meer aandacht moet krijgen in het voorstel en deel moet uitmaken van het renovatiepaspoort. |
| --- | --- |

2.

Het CvdR is ingenomen met de verwijzing naar aanpassingsmaatregelen in het voorstel. Het is niettemin van oordeel dat aanpassing meer aandacht moet krijgen in het voorstel en deel moet uitmaken van het renovatiepaspoort.

| 3. | Het CvdR juicht de verwijzing naar een circulaire aanpak in het voorstel toe en benadrukt dat in de tekst systematisch naar circulariteit moet worden verwezen, waarbij ook rekening moet worden gehouden met ingebedde koolstof. |
| --- | --- |

3.

Het CvdR juicht de verwijzing naar een circulaire aanpak in het voorstel toe en benadrukt dat in de tekst systematisch naar circulariteit moet worden verwezen, waarbij ook rekening moet worden gehouden met ingebedde koolstof.

| 4. | De omvang van de toekomstige uitdagingen op het gebied van klimaattransitie en energiezekerheid vergt een ambitieuzere aanpak van de energietransitie, zoals duidelijk in het REPowerEU-plan is uiteengezet. Die aanpak zou technische bijstand, opleiding en bijscholing van werknemers en versterking van de capaciteiten van lokale en regionale overheden moeten omvatten. In die zin zou volgens het CvdR het begrip “energiesufficiëntie” een centrale plaats moeten krijgen in het voorstel en in het renovatiepaspoort moeten worden opgenomen. |
| --- | --- |

4.

De omvang van de toekomstige uitdagingen op het gebied van klimaattransitie en energiezekerheid vergt een ambitieuzere aanpak van de energietransitie, zoals duidelijk in het REPowerEU-plan is uiteengezet. Die aanpak zou technische bijstand, opleiding en bijscholing van werknemers en versterking van de capaciteiten van lokale en regionale overheden moeten omvatten. In die zin zou volgens het CvdR het begrip “energiesufficiëntie” een centrale plaats moeten krijgen in het voorstel en in het renovatiepaspoort moeten worden opgenomen.

| 5. | Grootschalige renovatie van gebouwen is een kans om energiearmoede aan te pakken en gebouwen van kwetsbare huishoudens en ondernemingen energiepositief te maken. Het CvdR dringt er derhalve op aan een alomvattend beleid inzake energiearmoede vast te stellen, om te voorkomen dat de renovatiegolf de energiearmoede in de EU verergert. Het verzoekt de Commissie daarom een brede strategie voor de uitbanning van energiearmoede uit te werken en is bereid om samen te werken met de onlangs opgerichte Coördinatiegroep energiearmoede en kwetsbare consumenten met het oog op het uitstippelen van een strategie die geschikt is voor uitvoering op lokaal en regionaal niveau. In dit verband moeten ook senioren oplossingen worden geboden voor het bekostigen van de noodzakelijke klimaatbeschermingsmaatregelen en moet dringend rekening worden gehouden met senioren van wie de eigen woning hun oudedagsvoorziening vormt. |
| --- | --- |

5.

Grootschalige renovatie van gebouwen is een kans om energiearmoede aan te pakken en gebouwen van kwetsbare huishoudens en ondernemingen energiepositief te maken. Het CvdR dringt er derhalve op aan een alomvattend beleid inzake energiearmoede vast te stellen, om te voorkomen dat de renovatiegolf de energiearmoede in de EU verergert. Het verzoekt de Commissie daarom een brede strategie voor de uitbanning van energiearmoede uit te werken en is bereid om samen te werken met de onlangs opgerichte Coördinatiegroep energiearmoede en kwetsbare consumenten met het oog op het uitstippelen van een strategie die geschikt is voor uitvoering op lokaal en regionaal niveau. In dit verband moeten ook senioren oplossingen worden geboden voor het bekostigen van de noodzakelijke klimaatbeschermingsmaatregelen en moet dringend rekening worden gehouden met senioren van wie de eigen woning hun oudedagsvoorziening vormt.

| 6. | In de definitie van (bijna-)emissievrije gebouwen moet ook de levenscyclusbenadering worden opgenomen om toe te werken naar een klimaatneutraal gebouwenbestand tegen 2050. Daarbij moet rekening worden gehouden met technologieneutraliteit en een holistische visie op energiesystemen, zodat de uiteenlopende omstandigheden op lokaal, regionaal en lidstaatniveau in aanmerking kunnen worden genomen. In deze definitie moet ook via het elektriciteits- en gasnet geleverde energie worden toegelaten, mits deze met hernieuwbare energiebronnen wordt geproduceerd, evenals uit afval teruggewonnen energie. Zij moet in overeenstemming zijn met de in de richtlijnen voor energie-efficiëntie (EED) en hernieuwbare energie (RED) vastgestelde decarbonisatietrajecten en mag niet alleen vanuit het oogpunt van gebouwen worden beschouwd. |
| --- | --- |

6.

In de definitie van (bijna-)emissievrije gebouwen moet ook de levenscyclusbenadering worden opgenomen om toe te werken naar een klimaatneutraal gebouwenbestand tegen 2050. Daarbij moet rekening worden gehouden met technologieneutraliteit en een holistische visie op energiesystemen, zodat de uiteenlopende omstandigheden op lokaal, regionaal en lidstaatniveau in aanmerking kunnen worden genomen. In deze definitie moet ook via het elektriciteits- en gasnet geleverde energie worden toegelaten, mits deze met hernieuwbare energiebronnen wordt geproduceerd, evenals uit afval teruggewonnen energie. Zij moet in overeenstemming zijn met de in de richtlijnen voor energie-efficiëntie (EED) en hernieuwbare energie (RED) vastgestelde decarbonisatietrajecten en mag niet alleen vanuit het oogpunt van gebouwen worden beschouwd.

| 7. | Volgens het CvdR kan het gebruik van onvoldoende ambitieuze minimumnormen voor energieprestaties leiden tot instandhouding van koolstofafhankelijkheid (“carbon lock-in”), waardoor het ambitieniveau van de renovatiegolf wordt verlaagd en de renovatiegolf in wezen ongeschikt wordt voor de doelstellingen voor 2030 en 2050, die cruciaal zijn voor de klimaattransitie, maar ook om de energiezekerheid te bevorderen. In de minimumnormen voor energieprestaties moeten ook levenscyclusvereisten inzake broeikasgasemissies voor de bouwsector en de levering van hernieuwbare energie worden opgenomen. Deze normen zullen alleen doeltreffend zijn als daarmee een hoog ambitieniveau kan worden gehandhaafd en ze vergezeld gaan van maatregelen om de huidige belemmeringen voor renovatie-inspanningen weg te nemen en van de nodige financiering en technische ondersteuning bij de invoering ervan. |
| --- | --- |

7.

Volgens het CvdR kan het gebruik van onvoldoende ambitieuze minimumnormen voor energieprestaties leiden tot instandhouding van koolstofafhankelijkheid (“carbon lock-in”), waardoor het ambitieniveau van de renovatiegolf wordt verlaagd en de renovatiegolf in wezen ongeschikt wordt voor de doelstellingen voor 2030 en 2050, die cruciaal zijn voor de klimaattransitie, maar ook om de energiezekerheid te bevorderen. In de minimumnormen voor energieprestaties moeten ook levenscyclusvereisten inzake broeikasgasemissies voor de bouwsector en de levering van hernieuwbare energie worden opgenomen. Deze normen zullen alleen doeltreffend zijn als daarmee een hoog ambitieniveau kan worden gehandhaafd en ze vergezeld gaan van maatregelen om de huidige belemmeringen voor renovatie-inspanningen weg te nemen en van de nodige financiering en technische ondersteuning bij de invoering ervan.

| 8. | Het CvdR erkent dat de inspanningen moeten worden gericht op de slechtst presterende gebouwen en gebouwen met een groot energiebesparingspotentieel. Het benadrukt dat er geschoolde arbeidskrachten en aannemers beschikbaar moeten zijn en beseft dat de maatregelen effect hebben op de waarde van gebouwen en op de vastgoedmarkten, wat niet mag leiden tot hogere kosten voor huurders. Gepleit wordt daarom voor de wettelijke mogelijkheid voor de lidstaten om te verzoeken om een verlenging van de gestelde termijnen, indien dit gerechtvaardigd is op grond van uitzonderlijke omstandigheden. |
| --- | --- |

8.

Het CvdR erkent dat de inspanningen moeten worden gericht op de slechtst presterende gebouwen en gebouwen met een groot energiebesparingspotentieel. Het benadrukt dat er geschoolde arbeidskrachten en aannemers beschikbaar moeten zijn en beseft dat de maatregelen effect hebben op de waarde van gebouwen en op de vastgoedmarkten, wat niet mag leiden tot hogere kosten voor huurders. Gepleit wordt daarom voor de wettelijke mogelijkheid voor de lidstaten om te verzoeken om een verlenging van de gestelde termijnen, indien dit gerechtvaardigd is op grond van uitzonderlijke omstandigheden.

| 9. | Het CvdR wijst erop dat een “ingrijpende renovatie” van bestaande gebouwen, ongeacht hun grootte, om de 25 jaar plaatsvindt in woongebouwen en om de 15 jaar in niet voor bewoning bestemde gebouwen. Het is derhalve van oordeel dat een gefaseerde renovatieaanpak de doelstellingen van de renovatiegolf in de weg zou kunnen staan en zou kunnen leiden tot economisch onlogische benaderingen van de renovatie van gebouwen, die moet worden aangepakt met een systematische en geïntegreerde aanpak in plaats van als een som van afzonderlijke maatregelen. In dit verband verzoekt het CvdR de Commissie en de lidstaten richtsnoeren te verstrekken voor het verbeteren van de energie-efficiëntie van historische gebouwen, tevens voortbouwend op de werkzaamheden van het Europees Bauhaus-initiatief. De renovatie van deze gebouwen moet worden ondersteund door specifieke financieringsregelingen, en het tijdschema moet voldoende flexibiliteit bieden. |
| --- | --- |

9.

Het CvdR wijst erop dat een “ingrijpende renovatie” van bestaande gebouwen, ongeacht hun grootte, om de 25 jaar plaatsvindt in woongebouwen en om de 15 jaar in niet voor bewoning bestemde gebouwen. Het is derhalve van oordeel dat een gefaseerde renovatieaanpak de doelstellingen van de renovatiegolf in de weg zou kunnen staan en zou kunnen leiden tot economisch onlogische benaderingen van de renovatie van gebouwen, die moet worden aangepakt met een systematische en geïntegreerde aanpak in plaats van als een som van afzonderlijke maatregelen. In dit verband verzoekt het CvdR de Commissie en de lidstaten richtsnoeren te verstrekken voor het verbeteren van de energie-efficiëntie van historische gebouwen, tevens voortbouwend op de werkzaamheden van het Europees Bauhaus-initiatief. De renovatie van deze gebouwen moet worden ondersteund door specifieke financieringsregelingen, en het tijdschema moet voldoende flexibiliteit bieden.

| 10. | Het benadrukt dat de transitie naar een systematische circulaire benadering van de renovatie van gebouwen aanzienlijke inspanningen vereist op het gebied van omscholing en ondersteuning van lokale vaardigheden, zowel in de publieke als in de particuliere sector. |
| --- | --- |

10.

Het benadrukt dat de transitie naar een systematische circulaire benadering van de renovatie van gebouwen aanzienlijke inspanningen vereist op het gebied van omscholing en ondersteuning van lokale vaardigheden, zowel in de publieke als in de particuliere sector.

| 11. | Overheidsopdrachten moeten een belangrijke rol spelen bij het mainstreamen van een ambitieuze aanpak op het gebied van de renovatie van gebouwen. In dit verband moeten alle renovaties die door overheidsinstanties worden uitbesteed, worden ondersteund door richtsnoeren van de lidstaten en de EU en zo veel mogelijk voldoen aan de criteria van groene en circulaire overheidsopdrachten. |
| --- | --- |

11.

Overheidsopdrachten moeten een belangrijke rol spelen bij het mainstreamen van een ambitieuze aanpak op het gebied van de renovatie van gebouwen. In dit verband moeten alle renovaties die door overheidsinstanties worden uitbesteed, worden ondersteund door richtsnoeren van de lidstaten en de EU en zo veel mogelijk voldoen aan de criteria van groene en circulaire overheidsopdrachten.

| 12. | Het CvdR benadrukt dat een energie-efficiënt gebouwenbestand niet kan worden bereikt als slechts wordt gekeken naar afzonderlijke gebouwen, en dat in het kader van stadsplanning en ruimtelijke ordening individuele maatregelen moeten worden bevorderd via een systematisch wijkgerichte aanpak van de energie-efficiëntie van steden. |
| --- | --- |

12.

Het CvdR benadrukt dat een energie-efficiënt gebouwenbestand niet kan worden bereikt als slechts wordt gekeken naar afzonderlijke gebouwen, en dat in het kader van stadsplanning en ruimtelijke ordening individuele maatregelen moeten worden bevorderd via een systematisch wijkgerichte aanpak van de energie-efficiëntie van steden.

| 13. | Het CvdR wijst er nogmaals op dat de doelstellingen van de renovatiegolf niet kunnen worden verwezenlijkt zonder aanzienlijke specifieke middelen, zowel financieel als op het gebied van capaciteitsopbouw en technische ondersteuning. Het benadrukt dat de EPBD de gelegenheid biedt om het gebruik van “centrale aanspreekpunten” te veralgemenen als belangrijk instrument voor de uitvoering van de richtlijn. |
| --- | --- |

13.

Het CvdR wijst er nogmaals op dat de doelstellingen van de renovatiegolf niet kunnen worden verwezenlijkt zonder aanzienlijke specifieke middelen, zowel financieel als op het gebied van capaciteitsopbouw en technische ondersteuning. Het benadrukt dat de EPBD de gelegenheid biedt om het gebruik van “centrale aanspreekpunten” te veralgemenen als belangrijk instrument voor de uitvoering van de richtlijn.

| 14. | Landelijke regio’s en in het algemeen regio’s met veel eengezins- en meergezinswoningen hebben andere eisen. Ze hebben ook andere oplossingen nodig dan stedelijke gebieden. Dit aspect moet in de richtlijn eveneens tot uiting komen. |
| --- | --- |

14.

Landelijke regio’s en in het algemeen regio’s met veel eengezins- en meergezinswoningen hebben andere eisen. Ze hebben ook andere oplossingen nodig dan stedelijke gebieden. Dit aspect moet in de richtlijn eveneens tot uiting komen.

| 15. | Historische gebouwen hebben een belangrijke culturele en symbolische waarde in EU-steden. Hun architectonische waarde moet behouden blijven en er moeten oplossingen worden gevonden om ervoor te zorgen dat deze gebouwen tegelijkertijd de voorbeeldfunctie van openbare gebouwen vervullen. In dit verband verzoekt het CvdR de Commissie en de lidstaten richtsnoeren te verstrekken voor het verbeteren van de energie-efficiëntie van historische gebouwen en hiervoor specifieke financieringsregelingen op te zetten. |
| --- | --- |

15.

Historische gebouwen hebben een belangrijke culturele en symbolische waarde in EU-steden. Hun architectonische waarde moet behouden blijven en er moeten oplossingen worden gevonden om ervoor te zorgen dat deze gebouwen tegelijkertijd de voorbeeldfunctie van openbare gebouwen vervullen. In dit verband verzoekt het CvdR de Commissie en de lidstaten richtsnoeren te verstrekken voor het verbeteren van de energie-efficiëntie van historische gebouwen en hiervoor specifieke financieringsregelingen op te zetten.

Brussel, 30 juni 2022.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(1)  Richtlijn (EU) 2016/2284 van het Europees Parlement en de Raad van 14 december 2016 betreffende de vermindering van de nationale emissies van bepaalde luchtverontreinigende stoffen, tot wijziging van Richtlijn 2003/35/EG en tot intrekking van Richtlijn 2001/81/EG (PB L 344 van 17.12.2016, blz. 1).

1

(1)  Richtlijn (EU) 2016/2284 van het Europees Parlement en de Raad van 14 december 2016 betreffende de vermindering van de nationale emissies van bepaalde luchtverontreinigende stoffen, tot wijziging van Richtlijn 2003/35/EG en tot intrekking van Richtlijn 2001/81/EG (PB L 344 van 17.12.2016, blz. 1).

1

(1)  Richtlijn 2009/148/EG van het Europees Parlement en de Raad van 30 november 2009 betreffende de bescherming van werknemers tegen de risico’s van blootstelling aan asbest op het werk (PB L 330 van 16.12.2009, blz. 28).

1

(2)  Richtlijn (EU) 2016/2284 van het Europees Parlement en de Raad van 14 december 2016 betreffende de vermindering van de nationale emissies van bepaalde luchtverontreinigende stoffen, tot wijziging van Richtlijn 2003/35/EG en tot intrekking van Richtlijn 2001/81/EG (PB L 344 van 17.12.2016, blz. 1).

2

(1)  Richtlijn 2009/148/EG van het Europees Parlement en de Raad van 30 november 2009 betreffende de bescherming van werknemers tegen de risico’s van blootstelling aan asbest op het werk (PB L 330 van 16.12.2009, blz. 28).

1

(2)  Richtlijn (EU) 2016/2284 van het Europees Parlement en de Raad van 14 december 2016 betreffende de vermindering van de nationale emissies van bepaalde luchtverontreinigende stoffen, tot wijziging van Richtlijn 2003/35/EG en tot intrekking van Richtlijn 2001/81/EG (PB L 344 van 17.12.2016, blz. 1).

2

(1)  Verordening (EU) 2021/1058 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en het Cohesiefonds (PB L 231 van 30.6.2021, blz. 60).

1

(2)  Verordening (EU) 2021/2115 van het Europees Parlement en de Raad van 2 december 2021 tot vaststelling van voorschriften inzake steun voor de strategische plannen die de lidstaten in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid opstellen (strategische GLB-plannen) en die uit het Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) en het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo) worden gefinancierd, en tot intrekking van Verordeningen (EU) nr. 1305/2013 en (EU) nr. 1307/2013 (PB L 435 van 6.12.2021, blz. 1).

2

(1)  Verordening (EU) 2021/1058 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en het Cohesiefonds (PB L 231 van 30.6.2021, blz. 60).

1

(2)  Verordening (EU) 2021/2115 van het Europees Parlement en de Raad van 2 december 2021 tot vaststelling van voorschriften inzake steun voor de strategische plannen die de lidstaten in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid opstellen (strategische GLB-plannen) en die uit het Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) en het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo) worden gefinancierd, en tot intrekking van Verordeningen (EU) nr. 1305/2013 en (EU) nr. 1307/2013 (PB L 435 van 6.12.2021, blz. 1).

2

---

| 30.9.2022 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 375/112 |
| --- | --- | --- | --- |

30.9.2022

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 375/112

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de Europese dataverordening

(2022/C 375/10)

| Rapporteur: | Anne KARJALAINEN (FI/PSE), lid van de gemeenteraad van Kerava |
| --- | --- |
| Referentiedocument: | Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende geharmoniseerde regels inzake eerlijke toegang tot en eerlijk gebruik van data (Dataverordening)
  COM(2022) 68 final |

Rapporteur:

Anne KARJALAINEN (FI/PSE), lid van de gemeenteraad van Kerava

Referentiedocument:

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende geharmoniseerde regels inzake eerlijke toegang tot en eerlijk gebruik van data (Dataverordening)

COM(2022) 68 final

I.   AANBEVELINGEN VOOR WIJZIGINGEN

Wijzigingsvoorstel 1

Overweging 57

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| In het geval van algemene noodsituaties, zoals noodsituaties op het gebied van de volksgezondheid, grote milieu- en natuurrampen, waaronder door de klimaatverandering verergerde rampen en door de mens veroorzaakte grote rampen, zoals grote cyberincidenten, zal het algemeen belang dat voortvloeit uit het gebruik van de data zwaarder wegen dan het belang van de datahouders om vrijelijk over hun data te beschikken. In dat geval moeten datahouders verplicht worden de data op verzoek beschikbaar te stellen aan overheidsinstanties of aan EU-instellingen, -agentschappen of -organen. Of er al dan niet sprake is van een algemene noodsituatie, wordt
  bepaald volgens de respectieve procedures in de lidstaten of van relevante internationale organisaties
  . | In het geval van algemene noodsituaties, zoals noodsituaties op het gebied van de volksgezondheid, grote milieu- en natuurrampen, waaronder door de klimaatverandering verergerde rampen en door de mens veroorzaakte grote rampen, zoals grote cyberincidenten, zal het algemeen belang dat voortvloeit uit het gebruik van de data zwaarder wegen dan het belang van de datahouders om vrijelijk over hun data te beschikken. In dat geval moeten datahouders verplicht worden de data op verzoek beschikbaar te stellen aan overheidsinstanties of aan EU-instellingen, -agentschappen of -organen. Of er al dan niet sprake is van een algemene noodsituatie, wordt
  samen met de EU-/EER-lidstaten en meer concreet in de lidstaten bepaald. Met andere woorden: bij een verzoek om data wordt op basis van de wetgeving van de lidstaat waarvan een openbaar lichaam de data opvraagt bepaald of er sprake is van een noodtoestand
  . |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

In het geval van algemene noodsituaties, zoals noodsituaties op het gebied van de volksgezondheid, grote milieu- en natuurrampen, waaronder door de klimaatverandering verergerde rampen en door de mens veroorzaakte grote rampen, zoals grote cyberincidenten, zal het algemeen belang dat voortvloeit uit het gebruik van de data zwaarder wegen dan het belang van de datahouders om vrijelijk over hun data te beschikken. In dat geval moeten datahouders verplicht worden de data op verzoek beschikbaar te stellen aan overheidsinstanties of aan EU-instellingen, -agentschappen of -organen. Of er al dan niet sprake is van een algemene noodsituatie, wordt
  bepaald volgens de respectieve procedures in de lidstaten of van relevante internationale organisaties
  .

In het geval van algemene noodsituaties, zoals noodsituaties op het gebied van de volksgezondheid, grote milieu- en natuurrampen, waaronder door de klimaatverandering verergerde rampen en door de mens veroorzaakte grote rampen, zoals grote cyberincidenten, zal het algemeen belang dat voortvloeit uit het gebruik van de data zwaarder wegen dan het belang van de datahouders om vrijelijk over hun data te beschikken. In dat geval moeten datahouders verplicht worden de data op verzoek beschikbaar te stellen aan overheidsinstanties of aan EU-instellingen, -agentschappen of -organen. Of er al dan niet sprake is van een algemene noodsituatie, wordt
  samen met de EU-/EER-lidstaten en meer concreet in de lidstaten bepaald. Met andere woorden: bij een verzoek om data wordt op basis van de wetgeving van de lidstaat waarvan een openbaar lichaam de data opvraagt bepaald of er sprake is van een noodtoestand
  .

Motivering

Definities zorgen ervoor dat een bepaalde zaak op dezelfde manier wordt geïnterpreteerd en dat de communicatie hierover een gemeenschappelijke basis heeft. Bepalen of er sprake is van een noodtoestand is van groot belang, omdat ondernemingen in dat geval verplicht zijn om kosteloos gegevens te verstrekken.

Wijzigingsvoorstel 2

Nieuwe overweging invoegen na overweging 61

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| | (nieuw) Voor de toepassing van deze verordening moet rekening worden gehouden met de toegang van het publiek tot officiële documenten en de daaruit voortvloeiende nationale wetgeving. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

(nieuw) Voor de toepassing van deze verordening moet rekening worden gehouden met de toegang van het publiek tot officiële documenten en de daaruit voortvloeiende nationale wetgeving.

Motivering

De verordening moet in overeenstemming zijn met het openbaarheidsbeginsel en de belangen die door de vertrouwelijkheidsregels worden beschermd.

Wijzigingsvoorstel 3

Artikel 2, lid 10

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| “algemene noodsituatie”: een uitzonderlijke situatie die negatieve gevolgen heeft voor de EU-bevolking, een lidstaat of een deel daarvan, met een risico op ernstige en blijvende gevolgen voor de levensomstandigheden of de economische stabiliteit, of een aanzienlijke verslechtering van de economische activa in de EU of in de betrokken lidstaat of lidstaten; | “algemene noodsituatie”: een uitzonderlijke situatie die negatieve gevolgen heeft voor de EU-bevolking, een lidstaat of een deel daarvan, met een risico op ernstige en blijvende gevolgen voor de levensomstandigheden of de economische stabiliteit, of een aanzienlijke verslechtering van de economische activa in de EU of in de betrokken lidstaat of lidstaten; Of er al dan niet sprake is van een algemene noodsituatie, wordt samen met de EU-/EER-lidstaten en meer concreet in de lidstaten bepaald.
  Of er al dan niet sprake is van een algemene noodsituatie, wordt samen met de EU-/EER-lidstaten en meer concreet in de lidstaten bepaald. Met andere woorden: bij een verzoek om data wordt op basis van de wetgeving van de lidstaat waarvan een openbaar lichaam de data opvraagt bepaald of er sprake is van een noodtoestand. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

“algemene noodsituatie”: een uitzonderlijke situatie die negatieve gevolgen heeft voor de EU-bevolking, een lidstaat of een deel daarvan, met een risico op ernstige en blijvende gevolgen voor de levensomstandigheden of de economische stabiliteit, of een aanzienlijke verslechtering van de economische activa in de EU of in de betrokken lidstaat of lidstaten;

“algemene noodsituatie”: een uitzonderlijke situatie die negatieve gevolgen heeft voor de EU-bevolking, een lidstaat of een deel daarvan, met een risico op ernstige en blijvende gevolgen voor de levensomstandigheden of de economische stabiliteit, of een aanzienlijke verslechtering van de economische activa in de EU of in de betrokken lidstaat of lidstaten; Of er al dan niet sprake is van een algemene noodsituatie, wordt samen met de EU-/EER-lidstaten en meer concreet in de lidstaten bepaald.
  Of er al dan niet sprake is van een algemene noodsituatie, wordt samen met de EU-/EER-lidstaten en meer concreet in de lidstaten bepaald. Met andere woorden: bij een verzoek om data wordt op basis van de wetgeving van de lidstaat waarvan een openbaar lichaam de data opvraagt bepaald of er sprake is van een noodtoestand.

Motivering

Definities zorgen ervoor dat een bepaalde zaak op dezelfde manier wordt geïnterpreteerd en dat de communicatie hierover een gemeenschappelijke basis heeft. Bepalen of er sprake is van een noodtoestand is van groot belang, omdat ondernemingen in dat geval verplicht zijn om kosteloos gegevens te verstrekken.

Wijzigingsvoorstel 4

Artikel 2

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| | (21) | (nieuw) “diensten van algemeen belang”: diensten die door de autoriteiten van de lidstaten als zodanig worden aangemerkt en waarvoor specifieke openbaredienstverplichtingen gelden; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

(21)

Motivering

De verordening moet voorzien in een verplichting om bij algemene noodsituaties in het openbaar belang data beschikbaar te stellen voor algemeen gebruik.

Wijzigingsvoorstel 5

Artikel 14, lid 2, punt f)

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Dit hoofdstuk is niet van toepassing op kleine en micro-ondernemingen in de zin van artikel 2 van de bijlage bij Aanbeveling 2003/361/EG. | Dit hoofdstuk is niet van toepassing op kleine en micro-ondernemingen in de zin van artikel 2 van de bijlage bij Aanbeveling 2003/361/EG
  , tenzij de data in kwestie betrekking hebben op het lokale niveau en met lokale overheidsinstanties moeten worden gedeeld of moeten worden verstrekt voor het verrichten van diensten van algemeen economisch belang overeenkomstig het EU-recht of de nationale omzettingsbepalingen
  . |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Dit hoofdstuk is niet van toepassing op kleine en micro-ondernemingen in de zin van artikel 2 van de bijlage bij Aanbeveling 2003/361/EG.

Dit hoofdstuk is niet van toepassing op kleine en micro-ondernemingen in de zin van artikel 2 van de bijlage bij Aanbeveling 2003/361/EG
  , tenzij de data in kwestie betrekking hebben op het lokale niveau en met lokale overheidsinstanties moeten worden gedeeld of moeten worden verstrekt voor het verrichten van diensten van algemeen economisch belang overeenkomstig het EU-recht of de nationale omzettingsbepalingen
  .

Motivering

De uitwisseling van data tussen actoren van lokale ecosystemen moet ongeacht de omvang van de betrokken particuliere entiteit en in het geval van diensten van algemeen economisch belang worden vergemakkelijkt.

Wijzigingsvoorstel 6

Artikel 15, punt c)

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| | (3) | (nieuw) de gevraagde data betrekking hebben op diensten van algemeen belang of diensten van algemeen economisch belang, die overeenkomstig de toepasselijke EU-wetgeving, en allemaal op lokaal (gemeentelijk) niveau, worden aangeboden. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

(3)

Motivering

Uit voorbeelden van goede praktijken blijkt dat publiek-private partnerschappen kunnen bijdragen aan gezonde lokale ecosystemen. Zij staan ook aan de basis van allerlei diensten in slimme steden en gemeenschappen, zoals slimme mobiliteit. Data-uitwisseling kan het leven van burgers structureel verbeteren en moet daarom de norm worden voor deze zaken.

Wijzigingsvoorstel 7

Artikel 17, lid 1), punt a)

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| a) | specificeren zij welke data vereist zijn; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

a)

specificeren zij welke data vereist zijn;

| a) | specificeren zij welke data vereist zijn
  , in overeenstemming met de voorschriften van de Commissie betreffende de minimale data die vereist zijn bij verzoeken om data
  ; |
| --- | --- |

a)

specificeren zij welke data vereist zijn
  , in overeenstemming met de voorschriften van de Commissie betreffende de minimale data die vereist zijn bij verzoeken om data
  ;

Motivering

De minimale data die bij verzoeken om data in Europa vereist zijn, moeten worden gespecificeerd. Ook bedrijven zullen baat hebben bij een standaardisering van de datavereisten.

Wijzigingsvoorstel 8

Artikel 17, lid 2, punt f)

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| wordt uitgedrukt in duidelijke, beknopte en eenvoudige taal die voor de datahouder begrijpelijk is; | wordt uitgedrukt in duidelijke, beknopte en eenvoudige taal die voor de datahouder begrijpelijk is
  of, wanneer gegevens worden gevraagd aan een datahouder in een andere EU/EER-lidstaat, in de taal van de EU-/EER-lidstaat waar de datahouder is gevestigd
  ; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

wordt uitgedrukt in duidelijke, beknopte en eenvoudige taal die voor de datahouder begrijpelijk is;

wordt uitgedrukt in duidelijke, beknopte en eenvoudige taal die voor de datahouder begrijpelijk is
  of, wanneer gegevens worden gevraagd aan een datahouder in een andere EU/EER-lidstaat, in de taal van de EU-/EER-lidstaat waar de datahouder is gevestigd
  ;

Motivering

Er dienen duidelijke regels te worden vastgesteld voor grensoverschrijdende verzoeken om informatie, onder meer met betrekking tot de taal waarin deze moeten worden ingediend.

Wijzigingsvoorstel 9

Artikel 17, lid 2, punt f)

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| f) | wordt onverwijld online beschikbaar gesteld voor het publiek. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

f)

wordt onverwijld online beschikbaar gesteld voor het publiek.

Motivering

Artikel 17, lid 2, onder f), moet uit de dataverordening worden geschrapt. De verplichting om een openbaar register van noodsituaties bij te houden kan een veiligheidsrisico inhouden en tot zwaardere administratieve lasten leiden.

Wijzigingsvoorstel 10

Artikel 18

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 1.   Een datahouder die een verzoek om toegang tot data uit hoofde van dit hoofdstuk ontvangt, stelt de data onverwijld ter beschikking van de verzoekende overheidsinstantie of EU-instelling, -agentschap of -orgaan. | 1.   Een datahouder die een verzoek om toegang tot data uit hoofde van dit hoofdstuk ontvangt, stelt de data onverwijld
  , en in elk geval uiterlijk vijf werkdagen na ontvangst van het verzoek,
  ter beschikking van de verzoekende overheidsinstantie of EU-instelling, -agentschap of -orgaan. |
| 2.   Onverminderd specifieke noodzaak in verband met de beschikbaarheid van data als omschreven in sectorale wetgeving, kan de datahouder het verzoek afwijzen of verzoeken om wijziging van het verzoek, en dit binnen vijf werkdagen na ontvangst van een verzoek om de data die noodzakelijk zijn om te reageren op een algemene noodsituatie, en binnen 15 werkdagen in andere gevallen van uitzonderlijke noodzaak, om een van de volgende redenen: | 2.   Onverminderd specifieke noodzaak in verband met de beschikbaarheid van data als omschreven in sectorale wetgeving, kan de datahouder het verzoek afwijzen of verzoeken om wijziging van het verzoek, en dit binnen vijf werkdagen na ontvangst van een verzoek om de data die noodzakelijk zijn om te reageren op een algemene noodsituatie, en binnen 15 werkdagen in andere gevallen van uitzonderlijke noodzaak, om een van de volgende redenen: |
| a) | de data zijn niet beschikbaar; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

1.   Een datahouder die een verzoek om toegang tot data uit hoofde van dit hoofdstuk ontvangt, stelt de data onverwijld ter beschikking van de verzoekende overheidsinstantie of EU-instelling, -agentschap of -orgaan.

1.   Een datahouder die een verzoek om toegang tot data uit hoofde van dit hoofdstuk ontvangt, stelt de data onverwijld
  , en in elk geval uiterlijk vijf werkdagen na ontvangst van het verzoek,
  ter beschikking van de verzoekende overheidsinstantie of EU-instelling, -agentschap of -orgaan.

2.   Onverminderd specifieke noodzaak in verband met de beschikbaarheid van data als omschreven in sectorale wetgeving, kan de datahouder het verzoek afwijzen of verzoeken om wijziging van het verzoek, en dit binnen vijf werkdagen na ontvangst van een verzoek om de data die noodzakelijk zijn om te reageren op een algemene noodsituatie, en binnen 15 werkdagen in andere gevallen van uitzonderlijke noodzaak, om een van de volgende redenen:

2.   Onverminderd specifieke noodzaak in verband met de beschikbaarheid van data als omschreven in sectorale wetgeving, kan de datahouder het verzoek afwijzen of verzoeken om wijziging van het verzoek, en dit binnen vijf werkdagen na ontvangst van een verzoek om de data die noodzakelijk zijn om te reageren op een algemene noodsituatie, en binnen 15 werkdagen in andere gevallen van uitzonderlijke noodzaak, om een van de volgende redenen:

a)

de data zijn niet beschikbaar;

| b) | het verzoek voldoet niet aan de voorwaarden van artikel 17, lid 1 en 2. |
| --- | --- |

b)

het verzoek voldoet niet aan de voorwaarden van artikel 17, lid 1 en 2.

| a) | de data zijn niet beschikbaar; |
| --- | --- |

a)

de data zijn niet beschikbaar;

| b) | het verzoek voldoet niet aan de voorwaarden van artikel 17, lid 1 en 2. |
| --- | --- |

b)

het verzoek voldoet niet aan de voorwaarden van artikel 17, lid 1 en 2.

3.   In geval van een verzoek om data die nodig zijn om te reageren op een algemene noodsituatie, kan de datahouder het verzoek ook afwijzen of vragen om wijziging ervan, indien de datahouder de gevraagde data reeds heeft verstrekt in antwoord op een eerder ingediend verzoek met hetzelfde doel door een andere overheidsinstantie of een andere EU-instelling, -agentschap of -orgaan en de datahouder niet in kennis is gesteld van de vernietiging van de data overeenkomstig artikel 19, lid 1, punt c).

3.   In geval van een verzoek om data die nodig zijn om te reageren op een algemene noodsituatie, kan de datahouder het verzoek ook afwijzen of vragen om wijziging ervan, indien de datahouder de gevraagde data reeds heeft verstrekt in antwoord op een eerder ingediend verzoek met hetzelfde doel door een andere overheidsinstantie of een andere EU-instelling, -agentschap of -orgaan en de datahouder niet in kennis is gesteld van de vernietiging van de data overeenkomstig artikel 19, lid 1, punt c).

4.   Indien de datahouder besluit het verzoek af te wijzen of te verzoeken het te wijzigen overeenkomstig lid 3, vermeldt hij de identiteit van de overheidsinstantie of de EU-instelling, het EU-agentschap of EU-orgaan dat of die eerder een verzoek met hetzelfde doel heeft ingediend.

4.   Indien de datahouder besluit het verzoek af te wijzen of te verzoeken het te wijzigen overeenkomstig lid 3, vermeldt hij de identiteit van de overheidsinstantie of de EU-instelling, het EU-agentschap of EU-orgaan dat of die eerder een verzoek met hetzelfde doel heeft ingediend.

5.   Indien persoonsgegevens moeten worden verstrekt om het verzoek om data van een overheidsinstantie of een EU-instelling, -agentschap of -orgaan in te willigen, levert de datahouder redelijke inspanningen om de data te pseudonimiseren, voor zover aan het verzoek kan worden voldaan met gepseudonimiseerde data.

5.   Indien persoonsgegevens moeten worden verstrekt om het verzoek om data van een overheidsinstantie of een EU-instelling, -agentschap of -orgaan in te willigen, levert de datahouder redelijke inspanningen om de data te pseudonimiseren, voor zover aan het verzoek kan worden voldaan met gepseudonimiseerde data.

6.   Indien de overheidsinstantie of de EU-instelling, het EU-agentschap of -orgaan de weigering van een datahouder om de gevraagde data te verstrekken of diens verzoek tot wijziging van het verzoek wil aanvechten, of indien de datahouder het verzoek wenst aan te vechten, wordt de zaak voorgelegd aan de in artikel 31 bedoelde bevoegde autoriteit.

6.   Indien de overheidsinstantie of de EU-instelling, het EU-agentschap of -orgaan de weigering van een datahouder om de gevraagde data te verstrekken of diens verzoek tot wijziging van het verzoek wil aanvechten, of indien de datahouder het verzoek wenst aan te vechten, wordt de zaak voorgelegd aan de in artikel 31 bedoelde bevoegde autoriteit.

7.
     
  (nieuw) De datahouder verstrekt de gegevens in een formaat dat begrijpelijk is voor de ontvanger van de gegevens en door generieke software kan worden gelezen en, indien van toepassing, in een van de open formaten die zijn opgenomen in de standaardencatalogus van de technische interoperabiliteitsvoorschriften, hetzij in de bestaande EU-wetgeving, of in die van elk van de EU- of EER-lidstaten.

Motivering

Motivering

De verordening moet duidelijke bepalingen bevatten over de deadlines voor de verstrekking van de data. Ook moet rekening worden gehouden met het recht van de datahouder om een verzoek om informatie af te wijzen of om verbetering hiervan te verzoeken.

De data die in noodsituaties worden verstrekt, moeten met gangbare software en systemen leesbaar en bruikbaar zijn voor de verschillende betrokkenen. In het licht van de interoperabiliteit van datagebruik moet de technologische neutraliteit worden gewaarborgd.

Wijzigingsvoorstel 11

Wijzigingsvoorstel 11

Artikel 18, lid 3

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| In geval van een verzoek om data die nodig zijn om te reageren op een algemene noodsituatie, kan de datahouder het verzoek ook afwijzen of vragen om wijziging ervan, indien de datahouder
  de gevraagde
  data reeds heeft verstrekt in antwoord op een eerder ingediend verzoek met hetzelfde doel door een andere overheidsinstantie of een andere EU-instelling, -agentschap of -orgaan en de datahouder niet in kennis is gesteld van de vernietiging van de data overeenkomstig artikel 19, lid 1, punt c). | In geval van een verzoek om data die nodig zijn om te reageren op een algemene noodsituatie, kan de datahouder het verzoek ook afwijzen of vragen om wijziging ervan, indien de datahouder
  precies dezelfde
  data reeds heeft verstrekt in antwoord op een eerder ingediend verzoek met hetzelfde doel door een andere overheidsinstantie of een andere EU-instelling, -agentschap of -orgaan en de datahouder niet in kennis is gesteld van de vernietiging van de data overeenkomstig artikel 19, lid 1, punt c). |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

In geval van een verzoek om data die nodig zijn om te reageren op een algemene noodsituatie, kan de datahouder het verzoek ook afwijzen of vragen om wijziging ervan, indien de datahouder
  de gevraagde
  data reeds heeft verstrekt in antwoord op een eerder ingediend verzoek met hetzelfde doel door een andere overheidsinstantie of een andere EU-instelling, -agentschap of -orgaan en de datahouder niet in kennis is gesteld van de vernietiging van de data overeenkomstig artikel 19, lid 1, punt c).

de gevraagde

In geval van een verzoek om data die nodig zijn om te reageren op een algemene noodsituatie, kan de datahouder het verzoek ook afwijzen of vragen om wijziging ervan, indien de datahouder
  precies dezelfde
  data reeds heeft verstrekt in antwoord op een eerder ingediend verzoek met hetzelfde doel door een andere overheidsinstantie of een andere EU-instelling, -agentschap of -orgaan en de datahouder niet in kennis is gesteld van de vernietiging van de data overeenkomstig artikel 19, lid 1, punt c).

precies dezelfde

Motivering

Motivering

Er moet duidelijk worden gemaakt dat verzoeken om informatie van verschillende actoren in de publieke sector zelden identiek zijn en dat de verstrekte data snel verouderd kunnen raken.

Wijzigingsvoorstel 12

Wijzigingsvoorstel 12

Nieuw artikel invoegen na artikel 19

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| | (nieuw kopje) Dataverwerking en toegang van het publiek tot officiële documenten




  (nieuw) De verplichting uit hoofde van het recht van een lidstaat om officiële documenten van een autoriteit openbaar te maken of conform nationale vertrouwelijkheidsvoorschriften niet openbaar te maken, geldt ook voor verzoeken om data en data die onder deze verordening vallen. Het doel is het openbaarheidsbeginsel op één lijn te brengen met de maatregelen die in het kader van deze verordening worden genomen. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

(nieuw kopje) Dataverwerking en toegang van het publiek tot officiële documenten

(nieuw kopje) Dataverwerking en toegang van het publiek tot officiële documenten

(nieuw) De verplichting uit hoofde van het recht van een lidstaat om officiële documenten van een autoriteit openbaar te maken of conform nationale vertrouwelijkheidsvoorschriften niet openbaar te maken, geldt ook voor verzoeken om data en data die onder deze verordening vallen. Het doel is het openbaarheidsbeginsel op één lijn te brengen met de maatregelen die in het kader van deze verordening worden genomen.

(nieuw) De verplichting uit hoofde van het recht van een lidstaat om officiële documenten van een autoriteit openbaar te maken of conform nationale vertrouwelijkheidsvoorschriften niet openbaar te maken, geldt ook voor verzoeken om data en data die onder deze verordening vallen. Het doel is het openbaarheidsbeginsel op één lijn te brengen met de maatregelen die in het kader van deze verordening worden genomen.

Motivering

Motivering

Overeenkomstig de nationale wetgeving kunnen data of documenten die aan een overheidsinstantie worden verstrekt openbaar worden gemaakt. In dergelijke gevallen zijn deze officiële documenten onderworpen aan de nationale vertrouwelijkheidsvoorschriften, onder meer gezien het beginsel dat bedrijfsgeheimen beschermd moeten worden.

Wijzigingsvoorstel 13

Wijzigingsvoorstel 13

Artikel 20

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| | 3.
     
  (nieuw)










  a) | wanneer de datahouder een onderneming is die diensten van algemeen economisch belang verricht overeenkomstig Verordening (EU) nr. 360/2012 van de Commissie

   (*1)

  , maakt de vergoeding voor de overeenkomstig artikel 15 verstrekte data geen deel uit van de vergoeding voor de algemene economische dienstverlening. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

3.
     
  (nieuw)

a)

wanneer de datahouder een onderneming is die diensten van algemeen economisch belang verricht overeenkomstig Verordening (EU) nr. 360/2012 van de Commissie

   (*1)

  , maakt de vergoeding voor de overeenkomstig artikel 15 verstrekte data geen deel uit van de vergoeding voor de algemene economische dienstverlening.

| b) | wanneer de datahouder een onderneming is die diensten van algemeen economisch belang verricht op basis van een afzonderlijk besluit overeenkomstig de mededeling van de Commissie betreffende de toepassing van de staatssteunregels van de Europese Unie op voor het verrichten van diensten van algemeen economisch belang verleende compensatie (2012/C 8/02), moet de vergoeding voor de overeenkomstig artikel 15 verstrekte data in mindering worden gebracht op de vergoeding voor de door de datahouder verleende dienst van algemeen economisch belang. |
| --- | --- |

b)

wanneer de datahouder een onderneming is die diensten van algemeen economisch belang verricht op basis van een afzonderlijk besluit overeenkomstig de mededeling van de Commissie betreffende de toepassing van de staatssteunregels van de Europese Unie op voor het verrichten van diensten van algemeen economisch belang verleende compensatie (2012/C 8/02), moet de vergoeding voor de overeenkomstig artikel 15 verstrekte data in mindering worden gebracht op de vergoeding voor de door de datahouder verleende dienst van algemeen economisch belang.

Motivering

Motivering

In de verordening moeten de regels worden verduidelijkt voor de berekening van de vergoeding voor ondernemingen die al diensten van algemeen economisch belang verrichten overeenkomstig de toepasselijke Europese of nationale wetgeving tot uitvoering van het EU-recht.

Wijzigingsvoorstel 14

Wijzigingsvoorstel 14

Artikel 31, lid 1

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Elke lidstaat wijst een of meer
  bevoegde
  instanties aan die verantwoordelijk zijn voor de
  monitoring en
  handhaving
  van de toepassing van
  deze verordening. De lidstaten kunnen een of meer nieuwe autoriteiten oprichten of een beroep doen op bestaande autoriteiten. | Elke lidstaat wijst een of meer instanties aan die
  bevoegd
  zijn voor de
  toepassing en de
  handhaving van deze verordening
  , en voor de richtsnoeren inzake beste praktijken, competenties en het opstellen van gedragscodes voor de uitwisseling van data
  . De lidstaten kunnen een of meer nieuwe autoriteiten oprichten of een beroep doen op bestaande autoriteiten
  en er lokale en regionale overheden bij betrekken
  . |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Elke lidstaat wijst een of meer
  bevoegde
  instanties aan die verantwoordelijk zijn voor de
  monitoring en
  handhaving
  van de toepassing van
  deze verordening. De lidstaten kunnen een of meer nieuwe autoriteiten oprichten of een beroep doen op bestaande autoriteiten.

bevoegde

monitoring en

van de toepassing van

Elke lidstaat wijst een of meer instanties aan die
  bevoegd
  zijn voor de
  toepassing en de
  handhaving van deze verordening
  , en voor de richtsnoeren inzake beste praktijken, competenties en het opstellen van gedragscodes voor de uitwisseling van data
  . De lidstaten kunnen een of meer nieuwe autoriteiten oprichten of een beroep doen op bestaande autoriteiten
  en er lokale en regionale overheden bij betrekken
  .

bevoegd

toepassing en de

, en voor de richtsnoeren inzake beste praktijken, competenties en het opstellen van gedragscodes voor de uitwisseling van data

en er lokale en regionale overheden bij betrekken

Motivering

Motivering

Er moet een specifieke deskundigengroep of autoriteit worden aangewezen om richtsnoeren voor gegevensuitwisseling uit te vaardigen, gedragscodes voor gegevensuitwisseling op te stellen en adequate competenties te waarborgen.

Wijzigingsvoorstel 15

Wijzigingsvoorstel 15

Artikel 31, lid 3

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| | (j) | (nieuw) een gedragscode ontwikkelen voor de uitwisseling van data ter vaststelling van gemeenschappelijke doelen en van gevallen waarin data in het algemeen belang moeten worden uitgewisseld, alsmede van de gemeenschappelijke datasets die door datahouders beschikbaar moeten worden gesteld. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

(j)

(j)

(nieuw) een gedragscode ontwikkelen voor de uitwisseling van data ter vaststelling van gemeenschappelijke doelen en van gevallen waarin data in het algemeen belang moeten worden uitgewisseld, alsmede van de gemeenschappelijke datasets die door datahouders beschikbaar moeten worden gesteld.

(nieuw) een gedragscode ontwikkelen voor de uitwisseling van data ter vaststelling van gemeenschappelijke doelen en van gevallen waarin data in het algemeen belang moeten worden uitgewisseld, alsmede van de gemeenschappelijke datasets die door datahouders beschikbaar moeten worden gesteld.

Motivering

Motivering

De taken van de speciale deskundigengroep of -autoriteit moeten duidelijk worden omschreven.

II.   BELEIDSAANBEVELINGEN

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO'S

Algemene opmerkingen

Algemene opmerkingen

| 1. | is ingenomen met het voorstel voor een Europese dataverordening, aangezien het tot doel heeft te zorgen voor een eerlijke verdeling van de waardecreatie uit data onder de actoren van de data-economie en tegelijkertijd de beschikbaarheid van gegevens voor lokale en regionale overheden te waarborgen, een antwoord te bieden op maatschappelijke en economische uitdagingen, innovatie te bevorderen en de rechten en belangen van alle belanghebbenden, met name de bescherming van persoonsgegevens, te eerbiedigen. |
| --- | --- |

1.

is ingenomen met het voorstel voor een Europese dataverordening, aangezien het tot doel heeft te zorgen voor een eerlijke verdeling van de waardecreatie uit data onder de actoren van de data-economie en tegelijkertijd de beschikbaarheid van gegevens voor lokale en regionale overheden te waarborgen, een antwoord te bieden op maatschappelijke en economische uitdagingen, innovatie te bevorderen en de rechten en belangen van alle belanghebbenden, met name de bescherming van persoonsgegevens, te eerbiedigen.

| 2. | Het CvdR steunt het voorstel, omdat het tot doel heeft het vrije verkeer van niet-persoonsgebonden data tussen bedrijven (B2B), van de particuliere sector naar overheidsinstanties (B2G), van overheidsinstanties naar ondernemingen (G2B) en tussen overheidsinstanties (G2G) mogelijk te maken. Wat de verwerking van data betreft kan het voorstel het vertrouwen tussen particuliere ondernemingen en overheidsinstanties aanzienlijk versterken. Het bevat duidelijke bepalingen over contractuele regelingen voor het delen van data en de vergoeding die voor het gebruik ervan gegevens moet worden betaald. De uitwisseling van data is belangrijk voor een doeltreffende handhaving op nationaal en subnationaal niveau, en de toegang tot data is van cruciaal belang voor overheidsinstanties, met name op lokaal en regionaal niveau (1). Tot dusver is vrijwillige zelfregulering niet genoeg geweest om lokale en regionale overheden toegang tot data te garanderen. |
| --- | --- |

2.

Het CvdR steunt het voorstel, omdat het tot doel heeft het vrije verkeer van niet-persoonsgebonden data tussen bedrijven (B2B), van de particuliere sector naar overheidsinstanties (B2G), van overheidsinstanties naar ondernemingen (G2B) en tussen overheidsinstanties (G2G) mogelijk te maken. Wat de verwerking van data betreft kan het voorstel het vertrouwen tussen particuliere ondernemingen en overheidsinstanties aanzienlijk versterken. Het bevat duidelijke bepalingen over contractuele regelingen voor het delen van data en de vergoeding die voor het gebruik ervan gegevens moet worden betaald. De uitwisseling van data is belangrijk voor een doeltreffende handhaving op nationaal en subnationaal niveau, en de toegang tot data is van cruciaal belang voor overheidsinstanties, met name op lokaal en regionaal niveau (1

| 3. | Datahouders zouden niet alleen door de wettelijke verplichtingen die in de voorgestelde verordening worden genoemd, maar ook via “zachte maatregelen” zoals financiële prikkels en platforms voor de uitwisseling van goede praktijken, moeten worden aangemoedigd om data uit te wisselen. Het CvdR roept lokale en regionale overheden op om het goede voorbeeld te geven en op realtimegegevens gebaseerde diensten en maatregelen aan te bieden. |
| --- | --- |

3.

Datahouders zouden niet alleen door de wettelijke verplichtingen die in de voorgestelde verordening worden genoemd, maar ook via “zachte maatregelen” zoals financiële prikkels en platforms voor de uitwisseling van goede praktijken, moeten worden aangemoedigd om data uit te wisselen. Het CvdR roept lokale en regionale overheden op om het goede voorbeeld te geven en op realtimegegevens gebaseerde diensten en maatregelen aan te bieden.

| 4. | De uitwisseling van data van een toenemend aantal industriële, publieke of onderling gekoppelde apparaten, en van het internet der dingen, en de desbetreffende samenwerking in de EU, zijn een bron van duurzame groei en innovatie. Daarvan moet in overeenstemming met de Europese en nationale wetgeving inzake onder meer gegevensbescherming, mededinging en intellectuele-eigendomsrechten gebruik worden gemaakt. |
| --- | --- |

4.

De uitwisseling van data van een toenemend aantal industriële, publieke of onderling gekoppelde apparaten, en van het internet der dingen, en de desbetreffende samenwerking in de EU, zijn een bron van duurzame groei en innovatie. Daarvan moet in overeenstemming met de Europese en nationale wetgeving inzake onder meer gegevensbescherming, mededinging en intellectuele-eigendomsrechten gebruik worden gemaakt.

| 5. | Het CvdR wijst op het belang van Europese waarden bij de beoordeling van de aansprakelijkheidsrechten van dominante platforms. Dit geldt met name voor platforms waarvan de bedrijfsmodellen uit derde landen afkomstig zijn. De Europese Unie zou op dit gebied de toon kunnen aangeven door innovatieve wetgeving voor de data-economie vast te stellen, die dan later door derde landen kan worden overgenomen. |
| --- | --- |

5.

Het CvdR wijst op het belang van Europese waarden bij de beoordeling van de aansprakelijkheidsrechten van dominante platforms. Dit geldt met name voor platforms waarvan de bedrijfsmodellen uit derde landen afkomstig zijn. De Europese Unie zou op dit gebied de toon kunnen aangeven door innovatieve wetgeving voor de data-economie vast te stellen, die dan later door derde landen kan worden overgenomen.

| 6. | De aanbestedingsprocedures en financieringsprogramma’s van de lidstaten zouden stimulansen moeten bevatten voor de verstrekking en de interoperabiliteit van data en de ontwikkeling van anonimiseringstechnologieën, alsook voor desbetreffend onderzoek. |
| --- | --- |

6.

De aanbestedingsprocedures en financieringsprogramma’s van de lidstaten zouden stimulansen moeten bevatten voor de verstrekking en de interoperabiliteit van data en de ontwikkeling van anonimiseringstechnologieën, alsook voor desbetreffend onderzoek.

| 7. | De sociale partners zouden een grotere bijdrage moeten gaan leveren aan de uitwerking van aanbevelingen voor het gebruik van data om de productiviteit op de werkplek te verhogen, zodat zij daarbij de rechten van werknemers en voldoende vaardigheden kunnen waarborgen. |
| --- | --- |

7.

De sociale partners zouden een grotere bijdrage moeten gaan leveren aan de uitwerking van aanbevelingen voor het gebruik van data om de productiviteit op de werkplek te verhogen, zodat zij daarbij de rechten van werknemers en voldoende vaardigheden kunnen waarborgen.

| 8. | Het CvdR neemt nota van het voorstel van de Commissie in de dataverordening om een Europese raad voor data-innovatie op te richten die aanbevelingen moet opstellen voor data-uitwisseling en besluiten over normalisatie moet formuleren, en stelt voor om in hoofdstuk IX van deze dataverordening een dergelijke structuur op te nemen. Conform de aanbevelingen van verschillende workshops over B2G-uitwisseling zouden de nationale bevoegde autoriteiten gemeenschappelijke doelstellingen kunnen vaststellen, het eens kunnen worden over welke data verstrekt moeten worden en een gemeenschappelijke aanpak of gedragscode kunnen ontwikkelen. |
| --- | --- |

8.

Het CvdR neemt nota van het voorstel van de Commissie in de dataverordening om een Europese raad voor data-innovatie op te richten die aanbevelingen moet opstellen voor data-uitwisseling en besluiten over normalisatie moet formuleren, en stelt voor om in hoofdstuk IX van deze dataverordening een dergelijke structuur op te nemen. Conform de aanbevelingen van verschillende workshops over B2G-uitwisseling zouden de nationale bevoegde autoriteiten gemeenschappelijke doelstellingen kunnen vaststellen, het eens kunnen worden over welke data verstrekt moeten worden en een gemeenschappelijke aanpak of gedragscode kunnen ontwikkelen.

Ontwikkeling van de data-economie op lokaal niveau

Ontwikkeling van de data-economie op lokaal niveau

| 9. | Het CvdR is ingenomen met de nieuwe verplichte vereisten voor data-overdracht, die met name de rechten van kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) — de ruggengraat van de EU-economie — versterken, omdat zij de afhankelijkheid van grote datahouders verminderen en monopolisering door grote multinationals tegengaan. |
| --- | --- |

9.

Het CvdR is ingenomen met de nieuwe verplichte vereisten voor data-overdracht, die met name de rechten van kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) — de ruggengraat van de EU-economie — versterken, omdat zij de afhankelijkheid van grote datahouders verminderen en monopolisering door grote multinationals tegengaan.

| 10. | Het CvdR is ingenomen met het voorstel van de Commissie om een “oneerlijkheidstoets” in te voeren die micro-ondernemingen en kmo’s moet beschermen tegen eenzijdig door grote ondernemingen ingevoerde verplichtingen, alsook met de toezegging van de Commissie om niet-bindende contractuele voorwaarden vast te stellen voor de toegang tot en het gebruik van data teneinde zonder aanzienlijke extra kosten de onderhandelingspositie van kmo’s ten opzichte van derden te versterken. |
| --- | --- |

10.

Het CvdR is ingenomen met het voorstel van de Commissie om een “oneerlijkheidstoets” in te voeren die micro-ondernemingen en kmo’s moet beschermen tegen eenzijdig door grote ondernemingen ingevoerde verplichtingen, alsook met de toezegging van de Commissie om niet-bindende contractuele voorwaarden vast te stellen voor de toegang tot en het gebruik van data teneinde zonder aanzienlijke extra kosten de onderhandelingspositie van kmo’s ten opzichte van derden te versterken.

| 11. | Er moet meer duidelijkheid komen over de toegang tot data, met name wat waardeketens en data-ecosystemenen betreft, waar kleinere actoren weliswaar betrokken zijn bij het creëren van datasets, maar geen toegang hebben tot de data die zij zelf wel mede gegenereerd hebben. |
| --- | --- |

11.

Er moet meer duidelijkheid komen over de toegang tot data, met name wat waardeketens en data-ecosystemenen betreft, waar kleinere actoren weliswaar betrokken zijn bij het creëren van datasets, maar geen toegang hebben tot de data die zij zelf wel mede gegenereerd hebben.

Verstrekking van data aan de publieke sector

Verstrekking van data aan de publieke sector

| 12. | Verstrekking van data dient het algemeen belang: daardoor is het mogelijk om te reageren op noodsituaties, om ontwikkelingen die tot dergelijke noodsituaties kunnen leiden te onderzoeken en te voorkomen, en om bij toekomstige crises veerkrachtiger te kunnen optreden. Data zijn ook van cruciaal belang om inzicht te krijgen in de achteruitgang van het milieu en de klimaatverandering en om ter bestrijding hiervan gerichte maatregelen te nemen. Met behulp van data kunnen bovendien maatregelen voor een betere bestrijding van criminaliteit en terrorisme worden bedacht. |
| --- | --- |

12.

Verstrekking van data dient het algemeen belang: daardoor is het mogelijk om te reageren op noodsituaties, om ontwikkelingen die tot dergelijke noodsituaties kunnen leiden te onderzoeken en te voorkomen, en om bij toekomstige crises veerkrachtiger te kunnen optreden. Data zijn ook van cruciaal belang om inzicht te krijgen in de achteruitgang van het milieu en de klimaatverandering en om ter bestrijding hiervan gerichte maatregelen te nemen. Met behulp van data kunnen bovendien maatregelen voor een betere bestrijding van criminaliteit en terrorisme worden bedacht.

| 13. | Het is belangrijk dat ondernemingen krachtens de voorgestelde verordening in geval van een algemene noodsituatie, een uitzonderlijke noodzaak of het herstel van een dergelijke situatie verplicht kunnen worden om op verzoek van overheden data te verstrekken. Machinaal gegenereerde gegevens zouden bij storingen een steeds belangrijkere factor kunnen gaan worden, waarmee lokale en regionale overheden in hun noodplannen rekening moeten houden. De dataverordening regelt niet rechtstreeks hoe lokale en regionale overheden kunnen achterhalen welke gegevens op de markt beschikbaar zijn en tegen welke prijs. |
| --- | --- |

13.

Het is belangrijk dat ondernemingen krachtens de voorgestelde verordening in geval van een algemene noodsituatie, een uitzonderlijke noodzaak of het herstel van een dergelijke situatie verplicht kunnen worden om op verzoek van overheden data te verstrekken. Machinaal gegenereerde gegevens zouden bij storingen een steeds belangrijkere factor kunnen gaan worden, waarmee lokale en regionale overheden in hun noodplannen rekening moeten houden. De dataverordening regelt niet rechtstreeks hoe lokale en regionale overheden kunnen achterhalen welke gegevens op de markt beschikbaar zijn en tegen welke prijs.

| 14. | Het is zaak om de minimumvereisten voor verzoeken om data die overeenkomstig artikel 17 worden gedaan te verduidelijken en nadere regels vast te stellen voor de vernietiging van gegevens overeenkomstig artikel 19. De procedures en specificaties hiervoor moeten in de Europese Unie gezamenlijk worden overeengekomen. |
| --- | --- |

14.

Het is zaak om de minimumvereisten voor verzoeken om data die overeenkomstig artikel 17 worden gedaan te verduidelijken en nadere regels vast te stellen voor de vernietiging van gegevens overeenkomstig artikel 19. De procedures en specificaties hiervoor moeten in de Europese Unie gezamenlijk worden overeengekomen.

| 15. | Data die worden verstrekt om een noodsituatie het hoofd te bieden moeten met gangbare software gelezen kunnen worden door overheidsinstanties en door organen, instellingen en andere lichamen van de EU, zonder dat er extra investeringen nodig zijn. |
| --- | --- |

15.

Data die worden verstrekt om een noodsituatie het hoofd te bieden moeten met gangbare software gelezen kunnen worden door overheidsinstanties en door organen, instellingen en andere lichamen van de EU, zonder dat er extra investeringen nodig zijn.

| 16. | Op grond van hoofdstuk V van de dataverordening kunnen overheidsactoren in bepaalde situaties gebruikmaken van data die in het bezit zijn van bedrijven. In andere hoofdstukken van de verordening moet echter worden verduidelijkt of lokale en regionale actoren ook op andere manieren kunnen optreden, bijvoorbeeld als datagebruikers, datahouders of dataontvangers. In het licht hiervan zouden de definities in de dataverordening opnieuw onder de loep moeten worden genomen. |
| --- | --- |

16.

Op grond van hoofdstuk V van de dataverordening kunnen overheidsactoren in bepaalde situaties gebruikmaken van data die in het bezit zijn van bedrijven. In andere hoofdstukken van de verordening moet echter worden verduidelijkt of lokale en regionale actoren ook op andere manieren kunnen optreden, bijvoorbeeld als datagebruikers, datahouders of dataontvangers. In het licht hiervan zouden de definities in de dataverordening opnieuw onder de loep moeten worden genomen.

| 17. | Van clouddiensten wordt in verschillende mate gebruikgemaakt door overheden, waaronder ook lokale en regionale overheden. Het Comité verzoekt de Commissie een duidelijk kader en optimale voorwaarden te scheppen om het gebruik van clouddiensten te bevorderen. Bijzondere aandacht moet uitgaan naar het verbeteren van de energie-efficiëntie van cloud computing door middel van “green coding”. De ICT-kosten op lokaal en regionaal niveau zouden aanzienlijk kunnen dalen als al bestaande oplossingen op grotere schaal worden toegepast en de expertise van particuliere en openbare instellingen wordt gebundeld. |
| --- | --- |

17.

Van clouddiensten wordt in verschillende mate gebruikgemaakt door overheden, waaronder ook lokale en regionale overheden. Het Comité verzoekt de Commissie een duidelijk kader en optimale voorwaarden te scheppen om het gebruik van clouddiensten te bevorderen. Bijzondere aandacht moet uitgaan naar het verbeteren van de energie-efficiëntie van cloud computing door middel van “green coding”. De ICT-kosten op lokaal en regionaal niveau zouden aanzienlijk kunnen dalen als al bestaande oplossingen op grotere schaal worden toegepast en de expertise van particuliere en openbare instellingen wordt gebundeld.

| 18. | In alle vier aspecten (juridische, organisatorische, semantische en technische interoperabiliteit) zouden de lacunes in de interoperabiliteit van data wat betreft het gebruik van clouddiensten en de grensoverschrijdende samenwerking tussen particuliere exploitanten en overheidsinstanties moeten worden gedicht. |
| --- | --- |

18.

In alle vier aspecten (juridische, organisatorische, semantische en technische interoperabiliteit) zouden de lacunes in de interoperabiliteit van data wat betreft het gebruik van clouddiensten en de grensoverschrijdende samenwerking tussen particuliere exploitanten en overheidsinstanties moeten worden gedicht.

| 19. | De data-inhoud moet worden gestandaardiseerd tot op het niveau van de metagegevens, want hoe minder ruimte er voor interpretatie is, des te compatibeler zijn de data, waardoor extra kosten, bijvoorbeeld voor dataconversie, worden bespaard. |
| --- | --- |

19.

De data-inhoud moet worden gestandaardiseerd tot op het niveau van de metagegevens, want hoe minder ruimte er voor interpretatie is, des te compatibeler zijn de data, waardoor extra kosten, bijvoorbeeld voor dataconversie, worden bespaard.

| 20. | Data-interoperabiliteit is een zware opgave voor de lange termijn. Voor de toepassing van kennis en knowhow op het gebied van data-interoperabiliteit en de daarmee samenhangende systeemveranderingen zijn veel middelen nodig. |
| --- | --- |

20.

Data-interoperabiliteit is een zware opgave voor de lange termijn. Voor de toepassing van kennis en knowhow op het gebied van data-interoperabiliteit en de daarmee samenhangende systeemveranderingen zijn veel middelen nodig.

| 21. | Interoperabiliteit en de kwaliteit van de data zijn van doorslaggevend belang, en daarom valt het toe te juichen dat er op dit gebied adequate organisatorische concepten en structuren worden uitgewerkt. |
| --- | --- |

21.

Interoperabiliteit en de kwaliteit van de data zijn van doorslaggevend belang, en daarom valt het toe te juichen dat er op dit gebied adequate organisatorische concepten en structuren worden uitgewerkt.

| 22. | Kleine gemeenschappen, plattelandsgebieden en kmo’s ontberen vaak de vakkennis, het personeel en de financiële middelen om gegevens te gebruiken, uit te wisselen en gemeenschappelijk te gebruiken. De lidstaten en de Europese Unie moeten op dit gebied bijstand verlenen met niet-bindende modelcontractvoorwaarden en technische en financiële bijstand voor de opleiding van “deskundigen op het gebied van gegevensuitwisseling”. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren via de Europese digitale-innovatiehubs in het kader van het programma Digitaal Europa. Samenwerking met lokale ondernemers en start-ups, alsook met universiteiten in de regio, is van cruciaal belang voor de uitwisseling van beste praktijken, de totstandbrenging van een duurzame kennis- en vaardighedenbasis en de verbetering van de datageletterdheid. |
| --- | --- |

22.

Kleine gemeenschappen, plattelandsgebieden en kmo’s ontberen vaak de vakkennis, het personeel en de financiële middelen om gegevens te gebruiken, uit te wisselen en gemeenschappelijk te gebruiken. De lidstaten en de Europese Unie moeten op dit gebied bijstand verlenen met niet-bindende modelcontractvoorwaarden en technische en financiële bijstand voor de opleiding van “deskundigen op het gebied van gegevensuitwisseling”. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren via de Europese digitale-innovatiehubs in het kader van het programma Digitaal Europa. Samenwerking met lokale ondernemers en start-ups, alsook met universiteiten in de regio, is van cruciaal belang voor de uitwisseling van beste praktijken, de totstandbrenging van een duurzame kennis- en vaardighedenbasis en de verbetering van de datageletterdheid.

Evenredigheid en subsidiariteit

Evenredigheid en subsidiariteit

| 23. | Het voorstel voor een verordening is in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel en het evenredigheidsbeginsel. De meerwaarde van het optreden van de Europese Unie op dit gebied staat buiten kijf: datagebruik is een grensoverschrijdend fenomeen en het is zaak de factoren aan te pakken die een ruimer gebruik van de mogelijke voordelen van data door bedrijven, consumenten en de publieke sector in de weg staan. |
| --- | --- |

23.

Het voorstel voor een verordening is in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel en het evenredigheidsbeginsel. De meerwaarde van het optreden van de Europese Unie op dit gebied staat buiten kijf: datagebruik is een grensoverschrijdend fenomeen en het is zaak de factoren aan te pakken die een ruimer gebruik van de mogelijke voordelen van data door bedrijven, consumenten en de publieke sector in de weg staan.

Brussel, 30 juni 2022.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Vasco ALVES CORDEIRO

---

(*1)  
  Verordening (EU) nr. 360/2012 van de Commissie van 25 april 2012 betreffende de toepassing van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie op de-minimissteun verleend aan diensten van algemeen economisch belang verrichtende ondernemingen.

*1

Verordening (EU) nr. 360/2012 van de Commissie van 25 april 2012 betreffende de toepassing van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie op de-minimissteun verleend aan diensten van algemeen economisch belang verrichtende ondernemingen.

(1)  CDR 5356/2020.

1

---