HỎI ĐÁP VỀ

BỆNH LAO NĂM 

2021

ỎI ĐÁP 

LAO

Ề BỆNH H

V
2021

TUBERCULOSIS

& Ề BỆNH

ỎI ĐÁP 

LAO

H

V

Tài liệu Hỏi Đáp về Bệnh Lao (TB) cung cấp thông tin về cách chẩn đoán và 

điều trị nhiễm trùng lao và bệnh lao. Đối tượng chính của tài liệu này là người 

mắc hoặc có nguy cơ mắc lao; người có thể đã tiếp xúc với ai đó mắc lao; người 

cung cấp dịch vụ cho những người có nguy cơ cao về lao, ví dụ như nhân viên 

cải huấn, nhân viên tại nơi tạm trú cho người vô gia cư và người ứng phó khẩn 

cấp; và những người muốn tìm hiểu thêm về bệnh lao. Để biết thêm thông tin 

về lao, vui lòng truy cập www.cdc.gov/tb.

BỘ Y TẾ VÀ DỊCH VỤ NHÂN SINH HOA KỲ

Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Dịch Bệnh

National Center for HIV/AIDS, Viral Hepatitis, STD, and TB Prevention (Trung Tâm Phòng Ngừa 

HIV/AIDS, Viêm Gan Do Vi-rút, Bệnh Lây Truyền Qua Đường Tình Dục và Bệnh Lao Quốc Gia)

Division of Tuberculosis Elimination (Phân Ban về Ngăn Ngừa Bệnh Lao)
MỤC LỤC

Lao là gì? .

Tại sao bệnh lao vẫn là một vấn đề ở Hoa Kỳ? .

Lao lây lan như thế nào? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5

Ai có nguy cơ mắc bệnh lao? .

Nhiễm trùng lao tiềm ẩn (latent TB infection, LTBI) là gì? .

Bệnh lao là gì? .

Ai có nguy cơ mắc bệnh lao? .

Các triệu chứng của bệnh lao là gì? .

Sự khác biệt giữa nhiễm trùng lao tiềm ẩn (latent TB infection, LTBI) và bệnh lao là gì? .

Tôi có nên làm xét nghiệm lao không? .

Có những loại xét nghiệm nhiễm trùng lao nào? .

Nếu tôi có xét nghiệm dương tính với nhiễm trùng lao thì sao? .

Nếu tôi đã được tiêm vắc-xin bacille Calmette-Guérin (BCG) thì sao? .

Nếu tôi mắc nhiễm trùng lao tiềm ẩn (LTBI), làm thế nào tôi có thể tránh tình 

trạng phát triển thành bệnh lao? .

Các tác dụng phụ của thuốc điều trị nhiễm trùng lao tiềm ẩn (LTBI) là gì?  .

Nếu tôi bị nhiễm HIV thì sao? .

Nếu tôi đã tiếp xúc với ai đó bị bệnh lao, tôi có thể lây truyền lao cho người khác không?  .

Bệnh lao được điều trị như thế nào? .

Các tác dụng phụ của thuốc trị bệnh lao là gì?  .

Tại sao tôi phải dùng thuốc điều trị lao lâu như vậy? .

Lao đa kháng thuốc (MDR TB) và lao kháng thuốc trên diện rộng (XDR TB) là gì? .

Điều trị quan sát trực tiếp (DOT) là gì?  .

Làm thế nào tôi có thể nhớ dùng thuốc điều trị lao nếu tôi không theo chế độ DOT? .

Làm thế nào tôi có thể tránh để lây truyền lao? .

Các nguồn hỗ trợ khác về lao .
Lao là gì?

Lao (Tuberculosis, TB) là căn bệnh vi khuẩn có tên gọi Mycobacterium tuberculosis (M. tuberculosis)

gây ra. Vi khuẩn, hay mầm bệnh, thường tấn công phổi. Mầm bệnh lao có thể tấn công bất cứ bộ 

phận nào của cơ thể, ví dụ như thận, cột sống hay não. 

Có tin tốt. Người bị lao có thể được điều trị nếu họ tới tìm trợ giúp về y tế. 

Tại sao bệnh lao vẫn là một vấn đề ở Hoa Kỳ?

Dù có thể điều trị và phòng tránh được, lao vẫn là sát thủ bệnh truyền nhiễm chết chóc nhất thế 

giới. Mắc bệnh lao truyền nhiễm có nghĩa là bạn có thể lây truyền mầm bệnh lao cho người khác. 

Trong vài năm qua, Hoa Kỳ đã ghi nhận số ca bệnh lao thấp nhất trong lịch sử, tuy nhiên số người 

bị lao vẫn còn quá nhiều. Ngay cả khi số liệu đang có chiều hướng giảm thì lao vẫn tiếp tục là vấn 

đề. Trong khi số ca bệnh lao ở Hoa Kỳ đang trên đà giảm, tỷ lệ mắc lao trong các nhóm thiểu số về 

chủng tộc và dân tộc vẫn cao hơn so với nhóm người da Trắng. Nguyên nhân là bởi một số nhóm 

chủng tộc và dân tộc có khả năng mang nhiều yếu tố rủi ro mắc lao hơn, điều này có thể làm tăng 

khả năng bị bệnh (xem trang 8).

Tài liệu này giải đáp những câu hỏi thường gặp về lao. Nếu có thắc mắc, hãy hỏi bác sĩ, y tá của 

bạn hoặc nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe khác.

Lao lây lan như thế nào?

Lao lây qua không khí từ người này sang người khác. Mầm bệnh lao lan trong không khí khi một 

người mắc bệnh lao truyền nhiễm ở phổi hoặc cổ họng ho, nói chuyện hoặc hát. Người ở gần có 

thể hít phải những mầm bệnh lao này và bị nhiễm. 

Vi khuẩn

bệnh lao

Khi một người hít phải mầm 

bệnh lao, mầm bệnh lao có 

thể bám vào phổi và bắt 

đầu sinh trưởng. Từ đó, mầm 

bệnh lao có thể di chuyển 

qua máu tới các bộ phận khác 

của cơ thể như thận, 

cột sống hay não. 

HỎI ĐÁP VỀ BỆNH LAO 4
Ai có nguy cơ mắc bệnh lao?

Bất cứ ai cũng có thể mắc lao. Một số người có nguy cơ bị nhiễm trùng lao cao hơn:

» Người có tiếp xúc với người mắc bệnh lao truyền nhiễm

» Người sinh ra ở hoặc thường xuyên di chuyển tới các nước nơi hay có bệnh lao, bao gồm 

Mexico, Philippines, Việt Nam, Ấn Độ, Trung Quốc, Haiti, Guatemala và các quốc gia khác có 

tỷ lệ mắc bệnh lao cao 

» Nhân viên chăm sóc sức khỏe và những người khác làm việc hoặc sống ở nơi có nguy cơ lây 

truyền lao cao, chẳng hạn như nơi tạm trú cho người vô gia cư, nhà tù và nhà dưỡng lão

Nhiễm trùng lao tiềm ẩn (latent TB infection, LTBI) là gì?

Ở hầu hết những người hít phải mầm bệnh lao và bị nhiễm, cơ thể họ có thể chống lại mầm bệnh 

lao để ngăn chúng sinh trưởng. Mầm bệnh lao trở nên bất hoạt, nhưng chúng vẫn còn sống bên 

trong cơ thể và có thể hiện hoạt trở lại. Trường hợp này được gọi là nhiễm trùng lao tiềm ẩn, hay 

viết tắt là LTBI.

Người mắc LTBI

» Không có triệu chứng.

» Đừng cảm thấy ốm.

» Có thể lây mầm bệnh lao cho người khác.

» Thường sẽ có xét nghiệm lao qua máu dương tính hoặc phản ứng xét nghiệm lao qua da 

dương tính. 

» Có thể phát triển thành bệnh lao nếu không được điều trị LTBI (xem trang 14).

Người mắc LTBI không có triệu chứng và không được lây mầm bệnh lao sang cho người khác. Tuy 

nhiên, nếu mầm bệnh lao hiện hoạt trở lại trong cơ thể và nhân lên, người đó sẽ chuyển từ mắc 

LTBI sang mắc bệnh lao. Vì lý do này mà người mắc LTBI nên được điều trị để tránh tiến triển thành 

bệnh lao. Điều trị LTBI là nhiệm vụ cơ bản trong công tác kiểm soát lao ở Hoa Kỳ bởi biện pháp này 

làm giảm đáng kể rủi ro LTBI sẽ tiến triển thành bệnh lao.

HỎI ĐÁP VỀ BỆNH LAO 5
Bệnh lao là gì?

Nếu hệ miễn dịch không thể ngăn chặn mầm bệnh lao sinh trưởng, chúng sẽ bắt đầu nhân lên 

trong cơ thể và gây ra bệnh lao. Mầm bệnh lao tấn công cơ thể. Nếu điều này diễn ra ở phổi thì 

mầm bệnh lao có thể tạo ra lỗ thủng trên phổi. Một số người bị tiến triển thành mắc bệnh lao 

không lâu sau khi nhiễm (trong vòng vài tuần) trước khi hệ miễn dịch của họ có thể chống lại 

mầm bệnh lao. Những người khác có thể bị nhiễm trùng lao tiềm ẩn và bị ốm sau nhiều năm khi 

mà hệ miễn dịch của họ bị suy yếu vì lý do khác. Điều trị nhiễm trùng lao tiềm ẩn (LTBI) có hiệu 

quả trong việc phòng chống bệnh lao. 

Người mắc bệnh lao ở phổi hoặc họng có thể lây nhiễm, có nghĩa là họ có thể truyền mầm bệnh 

lao sang cho gia đình, bạn bè và những người khác xung quanh. Người mắc lao ở các bộ phận 

khác trên cơ thể, ví dụ như thận hay cột sống, thường không lây nhiễm.

Người mắc bệnh lao có khả năng lây mầm bệnh lao nhiều nhất là sang những người mà họ ở cùng 

hàng ngày. Trong đó bao gồm thành viên gia đình, bạn bè, đồng nghiệp hay bạn học.

Người mắc bệnh lao cần dùng một số loại thuốc khi mới bắt đầu điều trị. Sau khi dùng thuốc trị 

lao được vài tuần, bác sĩ sẽ có thể báo với bệnh nhân mắc lao về thời điểm mà họ không còn khả 

năng lây truyền mầm bệnh lao sang cho người khác nữa. Hầu hết những người mắc bệnh lao đều 

sẽ cần dùng thuốc trị lao trong ít nhất 6 tháng thì mới được chữa khỏi.

HỎI ĐÁP VỀ BỆNH LAO 6
Ai có nguy cơ mắc bệnh lao?

Nhiều người bị nhiễm trùng lao tiềm ẩn (LTBI) lại không bị tiến triển thành bệnh. Mặc dù không 

phải tất cả mọi người mắc LTBI đều sẽ tiến triển thành bệnh lao, có khoảng 5-10% sẽ tiến triển 

thành bệnh lao trong đời nếu họ không được điều trị. Theo dự kiến thì số ca tiến triển từ LTBI 

không được điều trị thành bệnh lao chiếm khoảng 80% số ca bị lao ở Hoa Kỳ. Một số người mắc 

LTBI có nhiều khả năng bị tiến triển thành bệnh lao hơn người khác. Những người có nguy cơ cao 

tiến triển thành bệnh lao thường rơi vào hai nhóm:

1. Người mới nhiễm mầm bệnh lao

2. Người mắc tình trạng bệnh lý làm suy yếu hệ miễn dịch, bao gồm:

» Nhiễm HIV 

» Sử dụng chất gây nghiện (chẳng hạn như sử dụng ma túy dạng tiêm) 

» Điều trị chuyên biệt về bệnh viêm khớp dạng thấp hoặc bệnh Crohn

» Cấy ghép nội tạng

» Bệnh thận nặng

» Ung thư đầu và cổ

» Tiểu đường

» Điều trị y tế như sử dụng corticosteroid 

» Bệnh bụi phổi silic 

» Cân nặng cơ thể thấp

Trẻ em, nhất là trẻ dưới 5 tuổi, có nguy cơ cao mắc bệnh lao sau khi bị nhiễm. 

HỎI ĐÁP VỀ BỆNH LAO 7
Các triệu chứng của bệnh lao là gì?

Các triệu chứng của bệnh lao phụ thuộc vào việc mầm bệnh lao đang phát triển ở vị trí nào trong 

cơ thể. Bệnh lao ở phổi có thể gây ra các triệu chứng sau:

»Ho 

»(lâu hơn 3 tuần)

Ho ra máu hoặc đờm 

(đờm từ bên trong phổi) 

»Đau ngực

»Sốt »Đổ mồ hôi đêm »Ớn lạnh

»Mất khẩu vị »Suy nhược hoặc 

mệt mỏi

»Sụt cân

Triệu chứng của bệnh lao ở các bộ phận khác của cơ thể có thể bao gồm:

» Lao thận có thể dẫn đến đi tiểu ra máu.

» Viêm màng não do lao có thể gây nhức đầu hoặc lú lẫn.

» Lao cột sống có thể gây đau lưng.

» Lao thanh quản có thể gây khàn tiếng.

Để biết thông tin về cách điều trị bệnh lao, hãy xem trang 18.

» »

» » »

» » »

HỎI ĐÁP VỀ BỆNH LAO 8
Sự khác biệt giữa nhiễm trùng lao tiềm ẩn (latent TB 

infection, LTBI) và bệnh lao là gì?

Có nhiều điểm khác biệt quan trọng giữa nhiễm trùng lao tiềm ẩn (LTBI) và bệnh lao. Biết được 

điểm khác biệt có thể giúp bạn hiểu những gì sẽ xảy ra nếu bạn bị LTBI hoặc bệnh lao. Bảng bên 

dưới giải thích những điểm khác biệt chính này theo dạng so sánh.

Người bị nhiễm trùng 

lao tiềm ẩn (LTBI)

Người mắc 

bệnh lao

Có một lượng nhỏ mầm bệnh lao trong cơ thể, 

còn sống nhưng bất hoạt

Có nhiều mầm bệnh lao hiện hoạt trong cơ thể

Không có triệu chứng Có triệu chứng, trong đó bao gồm

» ho nặng kéo dài 3 tuần hoặc lâu hơn

» đau ngực

» ho ra máu hoặc đờm

» suy nhược hoặc mệt mỏi

» sụt cân

» không thèm ăn

» ớn lạnh

» sốt

» đổ mồ hôi ban đêm

Không thể lây mầm bệnh lao cho người khác Có thể lây mầm bệnh lao cho người khác

Không cảm thấy ốm Có thể cảm thấy ốm và có thể có các triệu 

chứng như ho, sốt và/hoặc sụt cân

Thường có kết quả xét nghiệm lao qua 

da hoặc qua máu dương tính, chứng tỏ bị 

nhiễm trùng lao

Thường có kết quả xét nghiệm lao qua 

da hoặc qua máu dương tính, chứng tỏ bị 

nhiễm trùng lao 

Chụp X-quang phổi bình thường và xét nghiệm 

phết đờm âm tính

Có thể có ảnh chụp X-quang ngực bất thường, 

phết hoặc cấy đờm dương tính

Nên xem xét điều trị LTBI để phòng ngừa 

bệnh lao

Cần điều trị bệnh lao

TB

TB

TB

TB

TB

TB

TB

TB

TB

TB

TB TB

TB

TB

TB

TB TB

TB

TB TB

TB

TB

TB

TBTB

TB

HỎI ĐÁP VỀ BỆNH LAO 9
Tôi có nên làm xét nghiệm lao không?

Bạn nên làm xét nghiệm lao nếu:

» Bạn đã ở cùng một người biết hoặc được cho là mắc bệnh lao truyền nhiễm.

» Bạn sinh ra ở hoặc thường xuyên di chuyển tới các nước nơi hay có bệnh lao, bao gồm 

Mexico, Philippines, Việt Nam, Ấn Độ, Trung Quốc, Haiti, Guatemala và các quốc gia khác, 

nơi mà mắc bệnh lao là chuyện thường gặp.

» Bạn đang sống, đã từng sống hoặc đang làm việc trong một môi trường tập trung nhiều 

người mà bệnh lao là chuyện thường thấy, chẳng hạn như nơi tạm trú cho người vô gia cư, 

nhà tù, nhà giam hoặc viện dưỡng lão.

» Bạn là nhân viên y tế chăm sóc bệnh nhân mắc bệnh lao. 

» Bạn là thuộc nhóm dân số có nhiều khả năng bị nhiễm trùng lao tiềm ẩn (LTBI) hoặc mắc 

bệnh lao, bao gồm những người không có khả năng tiếp cận tốt với dịch vụ chăm sóc sức 

khỏe, có thu nhập thấp hơn hoặc lạm dụng ma túy hoặc rượu. 

Ngoài ra, trẻ em, nhất là trẻ dưới 5 tuổi, có nguy cơ cao mắc bệnh lao sau khi bị nhiễm. Do đó, 

xét nghiệm nhiễm trùng lao ở những đứa trẻ có thể đã tiếp xúc với người mắc bệnh lao là việc 

rất quan trọng. 

Có những loại xét nghiệm nhiễm trùng lao nào?

Có hai loại xét nghiệm để phát hiện nhiễm trùng lao: xét nghiệm lao qua máu và xét nghiệm lao 

qua da. Nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe của bạn sẽ chọn loại xét nghiệm lao sẽ sử dụng. 

Các yếu tố cần xét khi lựa chọn xét nghiệm sẽ sử dụng bao gồm lý do xét nghiệm, tính sẵn có của 

xét nghiệm và chi phí. Nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe nên sử dụng các loại xét nghiệm 

lao qua máu mới hơn để sàng lọc nhiễm trùng lao. Nhìn chung, không nhất thiết phải sử dụng cả 

xét nghiệm lao qua da và xét nghiệm lao qua máu để xét nghiệm cùng một người.

Xét nghiệm lao qua máu

Xét nghiệm lao qua máu sử dụng một mẫu máu để xác định xem bạn có bị nhiễm mầm bệnh lao 

hay không. Có hai loại xét nghiệm lao qua máu được phê duyệt bởi Cục Quản Lý Thực Phẩm và 

Dược Phẩm Hoa Kỳ (FDA) và có sẵn ở Hoa Kỳ, đó là:

» QuantiFERON®-TB Gold Plus (QFT-Plus)

» T-SPOT®.TB test (T-Spot)

HỎI ĐÁP VỀ BỆNH LAO 10
Bạn có thể làm xét nghiệm lao qua máu tại sở y tế hoặc phòng khám bác sĩ của bạn. Nhà cung cấp 

dịch vụ chăm sóc sức khỏe sẽ lấy mẫu máu của bạn và gửi đến phòng thí nghiệm để phân tích rồi 

đưa ra kết quả. Nếu sở y tế của bạn sử dụng xét nghiệm lao qua máu, chỉ cần đến khám một lần 

để lấy máu làm xét nghiệm là được.

+ Xét nghiệm lao qua máu dương tính: Điều này có nghĩa là bạn đã bị nhiễm mầm 

bệnh lao. Cần làm các xét nghiệm bổ sung để xác định xem bạn có bị nhiễm trùng 

lao tiềm ẩn (LTBI) hoặc bệnh lao hay không. 

- Xét nghiệm lao qua máu âm tính: Điều này có nghĩa là máu của bạn không phản 

ứng với xét nghiệm và bạn có khả năng không bị nhiễm trùng lao. 

Xét nghiệm lao qua máu là loại xét nghiệm lao được khuyến nghị đối với:

» Người đã được chủng ngừa vắc-xin lao bacille Calmette–Guérin (BCG).

» Người gặp khó trong việc sắp xếp tới buổi hẹn khám lần hai để xác định xem có phản ứng 

với xét nghiệm lao qua da không.

Xét nghiệm lao qua da

Xét nghiệm lao qua da có thể được sử dụng để xác định xem bạn có bị nhiễm mầm bệnh lao hay 

không. Bạn có thể làm xét nghiệm lao qua da tại sở y tế hoặc phòng khám bác sĩ của bạn. Nhân 

viên y tế sẽ tiêm một lượng nhỏ chất lỏng xét nghiệm (gọi là lao tố (tuberculin) hay PPD) vào vùng 

da ở phần dưới cánh tay của bạn. Sau 2 hoặc 3 ngày, bạn phải quay lại để nhân viên y tế đọc chỉ số 

xét nghiệm qua da của bạn. Bạn có thể bị sưng ở vị trí tiêm lao tố. Nhân viên y tế sẽ đo độ sưng và 

cho biết phản ứng của bạn với xét nghiệm là dương tính hay âm tính. 

+ Xét nghiệm qua da dương tính: Điều này có nghĩa là cơ thể của người đó bị nhiễm 

mầm bệnh lao. Cần làm xét nghiệm bổ sung để xác định xem người đo bị LTBI hay 

bệnh lao.

- Xét nghiệm qua da âm tính: Điều này có nghĩa là cơ thể của người đó không phản 

ứng với xét nghiệm và không có khả năng bị LTBI hay bệnh lao.

Nếu bạn mới bị phơi nhiễm với mầm bệnh lao, vậy thì phản ứng xét nghiệm lao qua da của bạn có 

thể chưa hiện dương tính. Bạn có thể cần phải làm một xét nghiệm qua da thứ hai sau 8-10 tuần 

kể từ lần cuối bạn ở bên người mắc bệnh lao. Nguyên nhân là bởi có thể phải mất vài tuần sau khi 

nhiễm thì hệ miễn dịch của bạn mới phản ứng với xét nghiệm lao qua da. Nếu phản ứng với lần 

xét nghiệm thứ hai là âm tính, vậy thì khả năng là bạn không bị nhiễm trùng lao.

HỎI ĐÁP VỀ BỆNH LAO 11
Nếu tôi có xét nghiệm dương tính với nhiễm trùng lao thì sao?

Nếu bạn có phản ứng dương tính với xét nghiệm lao qua máu hoặc qua da, bác sĩ hoặc y tá của 

bạn sẽ làm các xét nghiệm khác để xem bạn có bị bệnh lao hay không. Những xét nghiệm này 

thường bao gồm chụp X-quang phổi. Ngoài ra, cũng có thể có xét nghiệm đờm mà bạn ho ra. 

Do mầm bệnh lao có thể được tìm thấy ở nơi khác ngoài phổi của bạn, bác sĩ hoặc y tá có thể 

kiểm tra nước tiểu, lấy mẫu mô hoặc làm các xét nghiệm khác. Nếu không được điều trị, nhiễm 

trùng lao tiềm ẩn (LTBI) có thể tiến triển thành bệnh lao. Nếu bị LTBI, bạn nên được điều trị để 

phòng ngừa bệnh lao (xem trang 14). Nếu mắc bệnh lao, bạn sẽ cần dùng thuốc để điều trị 

bệnh (xem trang 18). 

Nếu tôi đã được tiêm vắc-xin bacille Calmette-Guérin (BCG) 

thì sao?

BCG là một loại vắc-xin ngừa lao. Loại vắc-xin này không được sử dụng rộng rãi ở Hoa Kỳ. Nhiều 

người sinh ra ở ngoài Hoa Kỳ đã được tiêm vắc-xin ngừa lao BCG.

Loại vắc-xin này thường được tiêm cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ ở các quốc gia khác, nơi mà bệnh 

lao tồn tại phổ biến hơn. Vắc-xin này bảo vệ trẻ em ở những quốc gia đó khỏi các dạng bệnh 

lao nghiêm trọng, chẳng hạn như viêm màng não do lao. Vắc-xin ngừa lao BCG được cho là 

không có khả năng bảo vệ mọi người khỏi bệnh lao ở phổi, đây là dạng phổ biến nhất của 

bệnh lao ở Hoa Kỳ.

Ở một số người, vắc-xin ngừa lao BCG có thể cho kết quả xét nghiệm lao qua da dương tính khi 

họ không bị nhiễm mầm bệnh lao. Tuy nhiên, không có cách nào để biết liệu phản 

ứng xét nghiệm qua da dương tính là do tiêm vắc-xin BCG hay do nhiễm trùng 

lao thực sự. Khi sử dụng xét nghiệm qua da, những người đã được tiêm vắc-xin 

BCG và có phản ứng dương tính với xét nghiệm qua da luôn phải được 

đánh giá thêm về bệnh lao như thể họ chưa được tiêm vắc-xin BCG. 

Không giống như xét nghiệm lao qua da, xét nghiệm lao qua máu 

không bị ảnh hưởng bởi việc tiêm vắc-xin BCG trước đó. Do 

đó, xét nghiệm lao qua máu là xét nghiệm ưu tiên đối với 

những người đã tiêm vắc-xin BCG.

BCG

HỎI ĐÁP VỀ BỆNH LAO 12
Nếu tôi mắc nhiễm trùng lao tiềm ẩn (LTBI), làm thế nào 

tôi có thể tránh tình trạng phát triển thành bệnh lao?

Nếu không được điều trị, nhiễm trùng lao tiềm ẩn (LTBI) có thể tiến triển thành bệnh lao. Nếu bị 

LTBI, bạn nên được điều trị để phòng ngừa bệnh lao ngay cả khi bạn không cảm thấy ốm. Điều trị 

LTBI là nhiệm vụ cơ bản trong công tác phòng ngừa lao bởi biện pháp này làm giảm đáng kể rủi ro 

LTBI sẽ tiến triển thành bệnh lao.

Điều trị LTBI có hiệu quả trong việc phòng chống bệnh lao. Có nhiều phương án điều trị LTBI. Đã 

có những tiến bộ trong việc rút ngắn thời gian điều trị LTBI từ 6-9 tháng xuống 3-4 tháng. Phương 

pháp điều trị LTBI trong thời gian ngắn có hiệu quả, an toàn và có tỷ lệ hoàn thành cao hơn so với 

các phương pháp điều trị dài ngày.

Nếu bạn bị LTBI và thuộc nhóm nguy cơ cao (xem trang 8), việc dùng thuốc càng trở nên cấp thiết 

hơn để ngăn tình hình tiến triển thành bệnh lao. Các loại thuốc điều trị lao sau đây được sử dụng 

riêng hoặc kết hợp để điều trị LTBI:

» »

»Isoniazid (INH)

» »

»Rifapentine (RPT)

» »

»Rifampin (RIF)

CDC và Hiệp Hội Kiểm Soát Bệnh Lao Quốc Gia (National Tuberculosis Controllers Association) 

khuyến nghị một trong những lựa chọn điều trị sau đối với bệnh LTBI: 

» Ba tháng dùng isoniazid mỗi tuần một lần kết hợp với rifapentine (3HP)

» Bốn tháng dùng rifampin hàng ngày (4R)

» Ba tháng dùng isoniazid hàng ngày kết hợp với rifampin (3HR)

Nếu không có phác đồ điều trị nào ở trên là lựa chọn dành cho bạn, có các phác đồ điều trị LTBI 

hiệu quả thay thế bao gồm 6 hoặc 9 tháng dùng isoniazid. Khi dùng isoniazid, bác sĩ có thể yêu 

cầu bạn bổ sung vitamin B6 cùng với thuốc. Bác sĩ sẽ có thể xác định phương án điều trị nào là tốt 

nhất cho tình trạng của bạn. Phương pháp điều trị của bạn có thể phải thay đổi nếu bạn có tiếp 

xúc với người bị bệnh lao do mầm bệnh kháng isoniazid hoặc rifampin, hai trong số các loại thuốc 

quan trọng nhất để điều trị LTBI và bệnh lao. Điều này có nghĩa là những loại thuốc đó không còn 

có khả năng tiêu diệt mầm bệnh lao nữa.

Đôi khi, mọi người được điều trị LTBI ngay cả khi họ có kết quả xét nghiệm lao qua máu hoặc 

phản ứng xét nghiệm lao qua da là âm tính. Điều này thường được áp dụng với trẻ sơ sinh, trẻ em 

và những người nhiễm HIV mới có thời gian ở bên người bị bệnh lao. Nguyên nhân là do những 

nhóm đối tượng này có nguy cơ rất cao mắc bệnh lao không lâu sau khi nhiễm mầm bệnh lao. 

HỎI ĐÁP VỀ BỆNH LAO 13
Nếu bắt đầu điều trị LTBI, bạn sẽ cần phải gặp bác sĩ hoặc y tá của mình theo lịch khám thường 

xuyên. Điều quan trọng là bạn phải uống tất cả các loại thuốc theo quy định. Bác sĩ hoặc y tá sẽ 

kiểm tra tình trạng của bạn. 

Các tác dụng phụ của thuốc điều trị nhiễm trùng lao tiềm ẩn 

(LTBI) là gì? 

Hầu hết mọi người có thể dùng thuốc điều trị nhiễm trùng lao tiềm ẩn (LTBI) mà không gặp bất kỳ 

vấn đề gì; tuy nhiên, đôi khi vẫn có tác dụng phụ. Một số tác dụng phụ chỉ là những vấn đề nhỏ. Ví 

dụ, thuốc rifampin hoặc rifapentine có thể khiến các chất dịch cơ thể của bạn như nước tiểu, nước 

bọt, nước mắt hay mồ hôi và sữa mẹ đổi màu da cam. Có thể có hiện tượng dịch cơ thể đổi màu 

cam và điều này vô hại. Đây là điều bình thường và màu có thể nhạt dần qua thời gian. Bác sĩ hoặc 

y tá có thể khuyên bạn không nên đeo kính áp tròng mềm vì chúng có thể bị ố vĩnh viễn. Nếu bị 

bất cứ tác dụng phụ nào trong số này, bạn có thể tiếp tục dùng thuốc của mình.

Nếu gặp tác dụng phụ nghiêm trọng, hãy gọi ngay cho bác sĩ hoặc y tá của bạn. Bạn có thể 

được yêu cầu dừng dùng thuốc trị LTBI của mình hoặc quay lại phòng khám để làm xét nghiệm. 

Các tác dụng phụ nghiêm trọng bao gồm:

» Chóng mặt hoặc choáng váng

» Mất khẩu vị

» Các triệu chứng giống cúm

» Tiêu chảy nặng hoặc phân màu nhạt

» Thở gấp

» Cảm giác buồn bã hoặc chán nản

» Sốt

» Giảm cân không giải thích được

» Nước tiểu nâu (màu cà phê hoặc cola)

» Da hoặc mắt có màu hơi vàng

» Phát ban

» Cảm giác ngứa ran hoặc đau như kim châm 

dai dẳng ở bàn tay và bàn chân 

» Mệt mỏi hoặc suy nhược dai dẳng kéo 

dài từ 3 ngày trở lên

» Đau bụng 

» Dễ bầm tím hoặc chảy máu

» Đau khớp

» Buồn nôn

» Nôn mửa 

HỎI ĐÁP VỀ BỆNH LAO 14
Bạn nên cung cấp một danh sách các loại thuốc mà bạn đang dùng cho nhà cung cấp dịch vụ

chăm sóc sức khỏe của bạn để tránh các trường hợp tương tác thuốc. Một số loại thuốc tránh 

thai (thuốc viên ngừa thai) có thể không có hiệu quả khi dùng chung với thuốc điều trị bệnh lao. 

Nguyên nhân là do thuốc trị lao đôi khi có thể ảnh hưởng đến thuốc tránh thai và có thể làm cho 

thuốc tránh thai kém hiệu quả hơn. Nếu bạn đang sử dụng thuốc tránh thai, hãy nói chuyện với 

bác sĩ trước khi bắt đầu sử dụng bất kỳ loại thuốc mới nào. Bạn có thể tìm thêm thông tin về tác 

dụng phụ của thuốc trị lao tại địa chỉ www.cdc.gov/tb/topic/treatment/adverseevents.htm.

Cảnh báo: Uống đồ uống có cồn, chẳng hạn như rượu, bia hay rượu mạnh trong khi dùng thuốc 

trị lao có thể sẽ gây nguy hiểm. Kiểm tra với bác sĩ hoặc y tá của bạn để biết thêm thông tin.

Tất cả những ai mắc LTBI đều cần biết các triệu chứng của bệnh lao (xem trang 9). Nếu thấy xuất 

hiện các triệu chứng của bệnh lao, bạn nên đi khám ngay. 

Đôi khi mọi người cần trợ giúp trong việc quản lý các loại thuốc thị LTBI mà họ phải dùng. CDC đã 

phát triển các loại phiếu theo dõi thuốc trị LTBI để giúp bệnh nhân sắp xếp và quản lý thuốc trị 

LTBI của mình. Trên phiếu theo dõi thuốc này có khoảng trống để bạn ghi lịch trình điều trị, lượng 

thuốc và thông tin liên hệ của bác sĩ/phòng khám. Ngoài ra còn có danh sách kiểm tra các dấu 

hiệu và triệu chứng có thể xuất hiện khi dùng thuốc trị LTBI. 

Ba loại phiếu theo dõi thuốc bao gồm: 

1.

2. Phác đồ 12 liều trị 

nhiễm trùng lao tiềm 

ẩn - Phiếu theo dõi 

dùng thuốc và Danh 

sách kiểm tra triệu 

chứng

3. (có sẵn bằng ngôn ngữ tiếng 

Anh, Tây Ban Nha, Tagalog 

và tiếng Việt).

4.

5. Phác đồ dùng rifampin 

hàng ngày trong 

4 tháng (4R) để trị 

nhiễm trùng lao tiềm 

ẩn - Phiếu theo dõi 

dùng thuốc và Danh 

sách kiểm tra triệu 

chứng

6. (có sẵn bằng tiếng Anh). 

7.

8. Phác đồ dùng 

isoniazid kết hợp với 

rifampin hàng ngày 

trong 3 tháng (3HR) 

để trị nhiễm trùng lao 

tiềm ẩn - Phiếu theo 

dõi dùng thuốc và 

Danh sách kiểm tra 

triệu chứng

9. (có sẵn bằng tiếng Anh).

Để tải xuống và in những tài liệu này, hãy truy cập trang web của CDC tại địa chỉ www.cdc.gov/tb/

education/patient_edmaterials.htm#Treatment. 

Để tìm hiểu thêm về LTBI, hãy truy cập các trang web sau của CDC: 

» www.cdc.gov/tb/topic/treatment/ltbi.htm

» www.cdc.gov/tb/topic/treatment/decideltbi.htm

» www.cdc.gov/tb/features/ltbi/LTBI_Feature.html

HỎI ĐÁP VỀ BỆNH LAO 15
Nếu tôi bị nhiễm HIV thì sao?

Nếu bạn bị nhiễm HIV và nhiễm trùng lao tiềm ẩn (LTBI), bạn cần điều trị càng sớm càng tốt để 

phòng ngừa bệnh lao. Người nhiễm HIV đồng thời không được điều trị LTBI sẽ có khả năng tiến 

triển thành bệnh lao trong suốt cuộc đời cao hơn nhiều so với người không nhiễm HIV. Trong số 

những người bị LTBI, nhiễm HIV là yếu tố nguy cơ đã biết lớn nhất mà sẽ dẫn đến tiến triển thành 

bệnh lao. Tất cả những người nhiễm HIV đều cần được xét nghiệm để biết họ có mắc LTBI hay 

không và kịp thời tìm cách điều trị nếu cần. Có một số phác đồ điều trị LTBI hiệu quả dành cho 

người nhiễm HIV. 

Nếu tôi đã tiếp xúc với ai đó bị bệnh lao, tôi có thể lây truyền 

lao cho người khác không?

Nếu đã có tiếp xúc với người bị bệnh lao, bạn có thể bị nhiễm vi khuẩn lao, nhưng bạn sẽ không 

thể lây truyền ngay vi khuẩn cho người khác. Chỉ những người bị bệnh lao truyền nhiễm mới có 

thể lây truyền mầm bệnh lao cho người khác. Trước khi có thể lây truyền mầm bệnh lao cho người 

khác, bạn sẽ phải hít phải mầm bệnh lao và bị nhiễm. Sau đó, mầm bệnh sẽ phải nhân lên trong 

cơ thể bạn và gây ra bệnh lao truyền nhiễm. Đến lúc này thì bạn mới có thể lây truyền mầm bệnh 

lao cho người khác.

Ở hầu hết những người hít phải mầm bệnh lao và bị nhiễm, cơ thể họ có thể chống lại mầm bệnh 

để ngăn chúng sinh trưởng. Mầm bệnh trở nên bất hoạt, nhưng chúng vẫn còn sống bên trong cơ 

thể và có thể hiện hoạt trở lại. Đây được gọi là nhiễm trùng lao tiềm ẩn (latent TB infection, LTBI). 

Người mắc LTBI không lây mầm bệnh lao cho người khác. Người mắc LTBI có thể được điều trị để 

phòng ngừa bệnh lao.

HỎI ĐÁP VỀ BỆNH LAO 16
Bệnh lao được điều trị như thế nào?

Đây là một tin vui đối với người mắc bệnh lao! Tình trạng hầu như luôn có thể điều trị và chữa khỏi 

được bằng thuốc. Tuy nhiên, bạn phải dùng thuốc đúng theo chỉ dẫn của bác sĩ hoặc y tá.

Nếu bị bệnh lao, bạn sẽ cần dùng nhiều loại thuốc điều trị lao khác nhau. Nguyên nhân là do phải 

tiêu diệt nhiều mầm bệnh lao. Dùng nhiều loại thuốc trị lao sẽ có hiệu quả hơn trong việc tiêu diệt 

tất cả mầm bệnh lao và ngăn chúng kháng thuốc. “Kháng thuốc” có nghĩa là thuốc không còn có 

khả năng tiêu diệt vi khuẩn lao nữa.

Các loại thuốc phổ biến nhất được dùng để điều trị 

bệnh lao là

» Isoniazid (INH)

» Rifampin (RIF)

» Ethambutol (EMB)

» Pyrazinamide (PZA)

Nếu bạn mắc bệnh lao ở phổi hoặc họng, khả 

năng là bạn có thể lây truyền bệnh. Bạn cần nghỉ 

việc hoặc nghỉ học ở nhà để không lây lan mầm 

bệnh lao cho người khác. Sau khi dùng thuốc được 

vài tuần, bạn sẽ cảm thấy khá hơn và có thể không 

còn lây truyền bệnh cho người khác nữa. Bác sĩ hoặc y 

tá của bạn sẽ cho bạn biết khi nào thì bạn có thể trở lại 

làm việc hoặc trở lại trường học hay tới thăm bạn bè.

Mắc bệnh lao không có nghĩa là bạn không thể sống một cuộc sống bình thường. Những người 

không còn lây nhiễm hay cảm thấy ốm thường có thể thực hiện những việc mà họ vẫn làm trước 

khi mắc bệnh lao. Nếu bạn dùng thuốc như chỉ dẫn của bác sĩ hoặc y tá, thuốc sẽ tiêu diệt toàn bộ 

mầm bệnh lao. Thuốc sẽ giúp bạn không bị ốm trở lại.

HỎI ĐÁP VỀ BỆNH LAO 17
Các tác dụng phụ của thuốc trị bệnh lao là gì?

Nếu đang dùng thuốc trị bệnh lao, bạn nên dùng theo chỉ dẫn của bác sĩ hoặc y tá. Thuốc trị lao 

có thể gây ra tác dụng phụ. Một số tác dụng phụ chỉ là những vấn đề nhỏ. Số khác có thể nghiêm 

trọng hơn. Nếu gặp tác dụng phụ nghiêm trọng, hãy gọi ngay cho bác sĩ hoặc y tá của bạn. 

Bạn có thể được yêu cầu dừng dùng thuốc trị lao của mình hoặc quay lại phòng khám để làm 

xét nghiệm. Các tác dụng phụ nghiêm trọng bao gồm:

» Phát ban da

» Mờ hoặc thay đổi thị lực

» Đau bụng

» Nước tiểu có màu nâu hoặc 

phân có màu nhạt

» Mệt mỏi

» Sốt từ 3 ngày trở lên

» Các triệu chứng giống cúm

» Biếng ăn

» Buồn nôn

» Nôn mửa

» Da hoặc mắt có màu hơi vàng

» Chóng mặt

» Đau nhói hoặc tê quanh vùng 

miệng

» Cảm giác đau nhói dai dẳng 

ở bàn tay và bàn chân

» Khó chịu trong dạ dày

» Đau khớp 

» Dễ bầm tím hoặc chảy máu

Một số tác dụng phụ chỉ là những vấn đề nhỏ. Ví dụ, rifampin 

có thể khiến các chất dịch cơ thể của bạn như nước tiểu, 

nước bọt, nước mắt hay mồ hôi và sữa mẹ đổi màu da 

cam. Có thể có hiện tượng dịch cơ thể đổi màu cam và 

điều này vô hại. Đây là điều bình thường và màu có thể 

nhạt dần qua thời gian. Bác sĩ hoặc y tá có thể khuyên 

bạn không nên đeo kính áp tròng mềm vì chúng có thể 

bị ố vĩnh viễn. Nếu bị bất cứ tác dụng phụ nào trong số 

này, bạn có thể tiếp tục dùng thuốc của mình.

Thuốc được kê đơn để điều trị bệnh lao có thể tương tác với các 

loại thuốc khác. Bạn nên cung cấp một danh sách các loại thuốc mà 

bạn đang dùng cho nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe của bạn để tránh các trường 

hợp tương tác thuốc. 

Ví dụ, thuốc điều trị bệnh lao có thể tương tác với thuốc tránh thai (thuốc viên ngừa thai) và có 

thể làm cho thuốc tránh thai kém hiệu quả hơn. Nếu bạn đang sử dụng thuốc tránh thai, hãy 

hỏi bác sĩ về biện pháp tránh thai thay thế trong khi đang dùng thuốc trị lao. Nếu đang dùng 

methadone (dùng để điều trị nghiện ma túy) trong quá trình điều trị lao, bạn có thể gặp triệu 

chứng cai nghiện. Bác sĩ hoặc y tá có thể cần điều chỉnh liều lượng methadone của bạn.

Bạn có thể tìm thêm thông tin về tác dụng phụ của thuốc trị lao tại địa chỉ www.cdc.gov/tb/topic/

treatment/adverseevents.htm. 

HỎI ĐÁP VỀ BỆNH LAO 18
Tại sao tôi phải dùng thuốc điều trị lao lâu như vậy?

Mầm bệnh lao chết rất chậm. Để điều trị nhiễm trùng lao tiềm ẩn 

(LTBI), cần ít nhất 3 tháng (và có thể lâu hơn tùy vào loại thuốc 

bạn đang sử dụng) để tiêu diệt mầm bệnh lao. 

Đối với bệnh lao, thường mất 6 tháng hoặc lâu hơn để các 

loại thuốc tiêu diệt hết mầm bệnh lao. Bạn có thể sẽ bắt 

đầu cảm thấy khỏe chỉ sau vài tuần điều trị, nhưng hãy 

cẩn thận! Mầm bệnh lao vẫn còn sống trong cơ thể ngay 

cả khi bạn cảm thấy tốt hơn. Bạn phải tiếp tục dùng thuốc 

cho đến khi hết mầm bệnh lao, mặc dù bạn có thể cảm 

thấy khỏe hơn và không còn triệu chứng của bệnh lao nữa.

Việc ngừng dùng thuốc hoặc không dùng tất cả các loại thuốc 

một cách thường xuyên có thể sẽ rất nguy hiểm. Mầm bệnh lao sẽ 

phát triển trở lại và bạn sẽ bị bệnh trong thời gian dài hơn. Mầm bệnh lao cũng có thể kháng lại 

các loại thuốc bạn đang dùng. Bạn có thể cần dùng nhiều loại thuốc mới khác nhau để tiêu diệt 

mầm bệnh lao nếu các loại thuốc cũ không còn tác dụng. Những loại thuốc mới này phải được 

dùng trong thời gian dài hơn và thường có nhiều tác dụng phụ nghiêm trọng hơn.

Nếu bị lây nhiễm trở lại, bạn có thể truyền mầm bệnh lao cho gia đình, bạn bè hoặc bất kỳ ai khác 

ở bên bạn. Điều rất quan trọng là phải uống tất cả các loại thuốc của bạn theo chỉ dẫn của bác sĩ 

hoặc y tá.

Lao đa kháng thuốc (MDR TB) và lao kháng thuốc trên diện 

rộng (XDR TB) là gì?

Đôi khi, mầm bệnh lao kháng lại các loại thuốc dùng để điều trị bệnh lao. Điều này có nghĩa là 

thuốc không còn có khả năng tiêu diệt mầm bệnh lao nữa. 

Lao đa kháng thuốc (MDR TB) là tình trạng do mầm bệnh lao kháng ít nhất hai loại thuốc điều trị 

lao quan trọng nhất: isoniazid và rifampin, gây ra. 

Một dạng nghiêm trọng hơn của lao đa kháng thuốc được gọi là lao kháng thuốc diện rộng (XDR 

TB). XDR TB là một loại lao hiếm gặp, có khả năng kháng lại gần như tất cả các loại thuốc dùng để 

điều trị bệnh lao.

Nếu bạn không dùng thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ hoặc y tá, dần dần mầm bệnh lao có thể có 

khả năng kháng với một số loại thuốc nhất định. Ngoài ra, những người đã từng ở cùng người bị 

MDR TB hoặc XDR TB cũng có thể bị nhiễm mầm bệnh lao đa kháng thuốc này.

HỎI ĐÁP VỀ BỆNH LAO 19
Lao kháng thuốc xảy ra phổ biến hơn ở những người

» Đã từng ở với người bị bệnh lao kháng thuốc.

» Không dùng tất cả các loại thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ hoặc y tá của họ.

» Lại mắc bệnh lao sau khi đã dùng thuốc điều trị lao trong quá khứ.

» Đến từ các khu vực đang lưu hành bệnh lao kháng thuốc.

Người mắc MDR TB hoặc XDR TB phải được điều trị bằng các loại thuốc đặc biệt. Việc điều trị mất 

nhiều thời gian hơn so với bệnh lao thông thường và thuốc có thể gây ra nhiều tác dụng phụ hơn. 

Người mắc MDR TB hoặc XDR TB có nguy cơ tử vong do bệnh này cao hơn. Người mắc MDR TB 

hoặc XDR TB phải tới khám chuyên gia về lao, người có thể theo dõi chặt chẽ quá trình điều trị của 

họ để đảm bảo phương pháp điều trị là có hiệu quả. 

Điều trị quan sát trực tiếp (DOT) là gì?

Cách tốt nhất để nhớ dùng thuốc đó là tham gia chế độ điều trị quan sát trực tiếp (DOT), nhất là 

trong điều trị bệnh lao. Nếu tham gia DOT, bạn sẽ gặp một nhân viên chăm sóc sức khỏe mỗi ngày 

hoặc vài lần một tuần. Hai người sẽ gặp nhau tại một địa điểm mà cả hai cùng đồng ý hoặc thông 

qua phương thức điện tử. Có thể gặp trực tiếp ở phòng khám lao, tại nhà hoặc cơ quan của bạn 

hay bất kỳ địa điểm thuận tiện nào khác. Bạn sẽ dùng thuốc tại nơi này trong khi nhân viên y tế 

theo dõi. Một số chương trình phòng chống lao hiện áp dụng phương pháp điện tử để thực hiện 

DOT đối với cả bệnh lao và nhiễm lao tiềm ẩn (LTBI). DOT điện tử (eDOT) là một giải pháp thay thế 

cho DOT trực tiếp. Nếu eDOT có sẵn tại khu vực của bạn và bạn đủ điều kiện tham gia eDOT, nhân 

viên y tế sẽ theo dõi bạn dùng thuốc điều trị lao từ xa qua điện thoại thông minh hoặc thiết bị 

điện tử có khả năng quay video khác. Dù bằng cách trực tiếp hay sử dụng thiết bị điện tử, DOT sẽ 

giúp bạn nhớ dùng thuốc và hoàn thành phác đồ điều trị của mình. Điều này có nghĩa là bạn sẽ 

khỏe lại nhanh nhất có thể.

Nhân viên y tế cũng sẽ đảm bảo rằng các loại thuốc điều trị lao 

có tác dụng như bình thường. Người này cũng sẽ theo 

dõi các tác dụng phụ và trả lời bất kỳ câu hỏi nào của 

bạn về bệnh lao.

Ngay cả khi không tham gia DOT, bạn vẫn phải 

được bác sĩ hoặc y tá kiểm tra thường xuyên 

vào những thời điểm khác nhau trong suốt 

quá trình điều trị để đảm bảo mọi thứ 

diễn ra tốt đẹp. Điều này sẽ tiếp tục cho 

đến khi bạn khỏi bệnh.

HỎI ĐÁP VỀ BỆNH LAO 20
Làm thế nào tôi có thể nhớ dùng thuốc điều trị lao nếu tôi 

không theo chế độ DOT?

Cách duy nhất để khỏe mạnh đó là dùng thuốc điều trị lao đúng theo chỉ dẫn của bác sĩ hoặc y 

tá. Nhiệm vụ này có thể không dễ dàng gì! Nếu bị LTBI, bạn sẽ dùng thuốc điều trị LTBI của mình 

trong 3 tháng hoặc lâu hơn. Nếu bị bệnh lao, bạn sẽ phải dùng thuốc trong 6 tháng hoặc lâu hơn. 

Tập thành thói quen có thể giúp bạn nhớ dùng thuốc trị lao theo chỉ dẫn. Dưới đây là một số cách 

giúp bạn nhớ dùng thuốc cho dù đang dùng thuốc trị LTBI hay thuốc trị bệnh lao:

» Dùng thuốc vào cùng thời điểm mỗi ngày -- ví dụ, bạn có thể dùng trước khi ăn sáng, vào 

giờ giải lao thường xuyên hay sau khi đánh răng.

» Nhờ một thành viên trong gia đình hoặc bạn bè nhắc 

bạn dùng thuốc.

» Gạch mỗi ngày trên lịch sau khi đã dùng thuốc.

» Bỏ thuốc vào hộp cấp thuốc hàng tuần mà bạn để 

cạnh giường hoặc trong ví hay túi của mình. 

» Sử dụng phiếu theo dõi thuốc để sắp xếp và quản 

lý thuốc của bạn. Trang web của CDC có sẵn phiếu 

theo dõi thuốc LTBI mà bạn có thể in ra. Trên phiếu 

theo dõi thuốc LTBI, có khoảng trống để ghi lịch trình điều 

trị, số lượng thuốc uống mỗi tuần và thông tin liên hệ của bác sĩ/

phòng khám. Để tải xuống và in phiếu theo dõi thuốc, hãy truy cập trang web của CDC tại 

địa chỉ www.cdc.gov/tb/education/patient_edmaterials.htm#Treatment.

LƯU Ý: Nhớ để tất cả các loại thuốc ngoài tầm với của trẻ.

Nếu bạn quên dùng thuốc vào một ngày nào đó, hãy bỏ qua liều đó và uống liều kế tiếp theo lịch 

trình. Nói với bác sĩ hoặc y tá của bạn rằng bạn đã bỏ lỡ một liều. Bạn cũng có thể gọi cho bác sĩ 

hoặc y tá của mình để được hướng dẫn.

HỎI ĐÁP VỀ BỆNH LAO 21
Làm thế nào tôi có thể tránh để lây truyền lao?

Cách quan trọng nhất để tránh lây lan mầm bệnh lao đó là người bị bệnh lao truyền nhiễm phải 

uống tất cả các loại thuốc theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ hoặc y tá. Bạn cũng cần tuân thủ tất cả 

các buổi hẹn khám tại phòng khám của mình. Bác sĩ hoặc y tá của bạn cần xem tình trạng của bạn 

như thế nào. Khi đó, họ thường yêu cầu chụp X-quang phổi hoặc xét nghiệm đờm 

của bạn (đờm được khạc ra từ sâu trong phổi). Những xét nghiệm này sẽ cho 

biết liệu thuốc có tác dụng hay không. Các xét nghiệm cũng giúp xác 

định liệu bạn có còn có khả năng lây mầm bệnh lao cho người khác 

hay không. Nhớ nói với nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe của 

bạn về bất cứ điều gì mà bạn cho là sai.

Nếu bị bệnh lao đến mức phải tới bệnh viện, bạn có thể được 

đưa vào một phòng đặc biệt. Loại phòng này sử dụng lỗ thông 

hơi để ngăn mầm bệnh lao lây lan sang các phòng khác. Người 

làm việc trong những phòng đặc biệt này phải đeo khẩu trang 

đặc biệt để bảo vệ mình khỏi mầm bệnh lao. Bạn phải ở trong 

phòng để không lây mầm bệnh lao cho người khác. 

Nếu có khả năng lây bệnh khi đang ở nhà, bạn có thể thực hiện các 

việc sau để bảo vệ những người khác ở gần bạn: 

» Uống thuốc theo chỉ dẫn. Việc này rất quan trọng! 

» Luôn che miệng bằng khăn giấy khi ho, hắt hơi hoặc cười. Cho khăn giấy 

vào túi kín và vứt đi. 

» Tách bản thân khỏi những người khác và tránh tiếp xúc gần gũi với bất kỳ ai. Ngủ trong 

phòng ngủ cách xa các thành viên khác trong gia đình. Tránh tiếp khách đến thăm nhà.

» Không đi làm hay đi học. 

» Thường xuyên mở cửa sổ để không khí bên ngoài tòa nhà tràn vào (nếu bên ngoài không 

quá lạnh). Bệnh lao lây lan trong không gian nhỏ khép kín, nơi không khí không lưu chuyển. 

Đặt quạt ở cửa sổ để thổi (xả) không khí có thể chứa mầm 

bệnh lao ra ngoài. Nếu các cửa sổ khác trong phòng 

đóng thì hãy mở chúng để quạt có thể hút không khí 

trong lành vào. Điều này sẽ làm giảm khả năng mầm 

bệnh lao ở trong phòng và lây nhiễm cho người hít 

thở.

Hãy nhớ rằng bệnh lao lây lan qua không khí. Mọi người 

không thể bị nhiễm mầm bệnh lao khi bắt tay, ngồi trên 

bệ toilet hay dùng chung bát đĩa và đồ dùng với người bị 

bệnh lao.

HỎI ĐÁP VỀ BỆNH LAO 22
Sau khi dùng thuốc khoảng 2 hoặc 3 tuần, bạn có thể không còn khả năng lây truyền mầm bệnh 

lao cho người khác nữa. Bác sĩ hoặc y tá của bạn sẽ cho bạn biết khi nào thì bạn có thể trở lại 

làm việc hoặc trở lại trường học hay tới thăm bạn bè.

Hãy nhớ rằng bạn sẽ chỉ khỏe lại nếu dùng thuốc đúng theo chỉ dẫn của bác sĩ hoặc y tá.

Hãy nghĩ về những người có thể đã dành thời gian bên bạn, chẳng hạn như thành viên trong gia đình, 

bạn thân và đồng nghiệp. Sở y tế địa phương có thể cần làm xét nghiệm xem họ có bị nhiễm lao hay 

không. Bệnh lao đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ em và người nhiễm HIV. Nếu bị nhiễm mầm bệnh lao, 

những người này cần phải dùng thuốc ngay lập tức để tránh tiến triển thành bệnh lao.

Các nguồn hỗ trợ khác về lao

Để biết thêm thông tin về nhiễm trùng lao tiềm ẩn (LTBI) và bệnh lao, vui lòng truy cập trang web 

của CDC tại địa chỉ www.cdc.gov/tb. Các tài liệu về LTBI và bệnh lao dành cho bệnh nhân cũng 

có sẵn bằng nhiều ngôn ngữ tại địa chỉ www.cdc.gov/tb/publications/culturalmaterials.htm và 

findtbresources.cdc.gov/.

Để biết thông tin về phương thức hỗ trợ và tiếp cận bệnh nhân lao, hãy truy cập We Are TB 

(www.wearetb.com). CDC cũng có bài viết về trải nghiệm cá nhân của những người đã được 

chẩn đoán và điều trị LTBI và bệnh lao, cũng như công việc của các chuyên gia kiểm soát bệnh 

lao. Truy cập trang về câu chuyện cá nhân với bệnh lao của CDC để biết thêm thông tin: 

www.cdc.gov/tb/topic/basics/personalstories.htm.

HỎI ĐÁP VỀ BỆNH LAO 23
Số xuất bản: 30-1013 

Để biết thêm thông tin hoặc đặt mua tài liệu giáo dục về bệnh lao, 

hãy liên hệ với Sở y tế địa phương của bạn 

Hoặc truy cập: 

Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Dịch Bệnh

National Center for HIV/AIDS, Viral Hepatitis, STD, and TB Prevention 

(Trung Tâm Phòng Ngừa HIV/AIDS, Viêm Gan Do Vi-rút, Bệnh Lây Truyền 

Qua Đường Tình Dục và Bệnh Lao Quốc Gia)

Division of Tuberculosis Elimination (Phân Ban về Ngăn Ngừa Bệnh Lao)

www.cdc.gov/tb

 @cdc_TB @CDCTB