# Επίσημη Εφημερίδα L 183/2015

| | ISSN 1977-0669 |
| --- | --- |
| Επίσημη Εφημερίδα
  της Ευρωπαϊκής Ένωσης | L 183 |
| | |
| Έκδοση στην ελληνική γλώσσα | Νομοθεσία | 58ό έτος10 Ιουλίου 2015 |

ISSN 1977-0669

Επίσημη Εφημερίδα

της Ευρωπαϊκής Ένωσης

L 183

Έκδοση στην ελληνική γλώσσα

Νομοθεσία

58ό έτος10 Ιουλίου 2015

---

| Περιεχόμενα | | II   Μη νομοθετικές πράξεις | Σελίδα |
| --- | --- | --- | --- |
| | | ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ |
| | * | Απόφαση (ΕΕ) 2015/1091 της Επιτροπής, της 9ης Ιουλίου 2014, σχετικά με τα μέτρα κρατικής ενίσχυσης SA.34191 (2012/C) (πρώην 2012/NN) (πρώην 2012/CP) που έθεσε σε εφαρμογή η Λετονία υπέρ της A/S Air Baltic Corporation (airBaltic)
  [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 4552]

   (
  1
  ) | 1 |
| | * | Απόφαση (ΕΕ) 2015/1092 της Επιτροπής, της 23ης Ιουλίου 2014, σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις SA.34824 (2012/C), SA.36007 (2013/NN), SA.36658 (2014/NN), SA.37156 (2014/NN), SA.34534 (2012/NN), που εφάρμοσε η Ελλάδα για τον όμιλο της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος σχετικά με:

  [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 5201]

   (
  1
  ) | 29 |
| | | ΠΡΑΞΕΙΣ ΠΟΥ ΕΚΔΙΔΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΦΟΡΕΙΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΣΥΣΤΑΘΕΙ ΜΕ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ |
| | * | Κανονισμός αριθ. 95 της Οικονομικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη (OEE/HE) — Ενιαίες διατάξεις σχετικά με την έγκριση οχημάτων όσον αφορά την προστασία των επιβατών σε περίπτωση πλευρικής σύγκρουσης [2015/1093] | 91 |

Περιεχόμενα

II   Μη νομοθετικές πράξεις

Σελίδα

ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

*

Απόφαση (ΕΕ) 2015/1091 της Επιτροπής, της 9ης Ιουλίου 2014, σχετικά με τα μέτρα κρατικής ενίσχυσης SA.34191 (2012/C) (πρώην 2012/NN) (πρώην 2012/CP) που έθεσε σε εφαρμογή η Λετονία υπέρ της A/S Air Baltic Corporation (airBaltic)
  [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 4552]

   (
  1
  )

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 4552]

1

1

*

Απόφαση (ΕΕ) 2015/1092 της Επιτροπής, της 23ης Ιουλίου 2014, σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις SA.34824 (2012/C), SA.36007 (2013/NN), SA.36658 (2014/NN), SA.37156 (2014/NN), SA.34534 (2012/NN), που εφάρμοσε η Ελλάδα για τον όμιλο της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος σχετικά με:

  [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 5201]

   (
  1
  )

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 5201]

1

29

ΠΡΑΞΕΙΣ ΠΟΥ ΕΚΔΙΔΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΦΟΡΕΙΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΣΥΣΤΑΘΕΙ ΜΕ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ

*

Κανονισμός αριθ. 95 της Οικονομικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη (OEE/HE) — Ενιαίες διατάξεις σχετικά με την έγκριση οχημάτων όσον αφορά την προστασία των επιβατών σε περίπτωση πλευρικής σύγκρουσης [2015/1093]

91

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ |

---

(1)   Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ

1

| EL | Οι πράξεις των οποίων οι τίτλοι έχουν τυπωθεί με λευκά στοιχεία αποτελούν πράξεις τρεχούσης διαχειρίσεως που έχουν θεσπισθεί στο πλαίσιο της γεωργικής πολιτικής και είναι γενικά περιορισμένης χρονικής ισχύος.
  Οι τίτλοι όλων των υπολοίπων πράξεων έχουν τυπωθεί με μαύρα στοιχεία και επισημαίνονται με αστερίσκο. |
| --- | --- |

EL

Οι πράξεις των οποίων οι τίτλοι έχουν τυπωθεί με λευκά στοιχεία αποτελούν πράξεις τρεχούσης διαχειρίσεως που έχουν θεσπισθεί στο πλαίσιο της γεωργικής πολιτικής και είναι γενικά περιορισμένης χρονικής ισχύος.

Οι τίτλοι όλων των υπολοίπων πράξεων έχουν τυπωθεί με μαύρα στοιχεία και επισημαίνονται με αστερίσκο.

---

II Μη νομοθετικές πράξεις

ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

| 10.7.2015 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | L 183/1 |
| --- | --- | --- | --- |

10.7.2015

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

L 183/1

---

ΑΠΌΦΑΣΗ (ΕΕ) 2015/1091 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ

της 9ης Ιουλίου 2014

σχετικά με τα μέτρα κρατικής ενίσχυσης SA.34191 (2012/C) (πρώην 2012/NN) (πρώην 2012/CP) που έθεσε σε εφαρμογή η Λετονία υπέρ της A/S Air Baltic Corporation (airBaltic)

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 4552]

(Το κείμενο στην αγγλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),

Έχοντας υπόψη την απόφαση της Επιτροπής για την κίνηση της διαδικασίας που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με το μέτρο ενίσχυσης SA.34191 (2012/C) (πρώην 2012/NN) (πρώην 2012/CP) (1),

Αφού κάλεσε τους ενδιαφερομένους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις προαναφερόμενες διατάξεις, και έχοντας υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1.   ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

1.1.   Η ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ — SA.33799 (2011/PN)

| (1) | Με την κοινοποίηση αριθ. 6332, της 18ης Οκτωβρίου 2011, μέσω του διαδραστικού συστήματος κοινοποίησης κρατικών ενισχύσεων SANI, η οποία καταχωρίστηκε στις 20 Οκτωβρίου 2011, η Λετονία κοινοποίησε προκαταρκτικά στην Επιτροπή δάνειο 16 εκατ. λετονικών λατς (LVL) (22,65 εκατ. ευρώ) (2) υπέρ της A/S Air Baltic Corporation (εφεξής «airBaltic» ή «η εταιρεία»). Μολονότι οι λετονικές αρχές ήταν της άποψης ότι το δάνειο δεν συνιστούσε κρατική ενίσχυση, προέβησαν σε προκαταρκτική κοινοποίηση για λόγους ασφάλειας δικαίου και διαφάνειας. Η εν λόγω προκαταρκτική κοινοποίηση καταχωρίστηκε με αριθμό αναφοράς SA.33799 (2011/PN). |
| --- | --- |

(1)

Με την κοινοποίηση αριθ. 6332, της 18ης Οκτωβρίου 2011, μέσω του διαδραστικού συστήματος κοινοποίησης κρατικών ενισχύσεων SANI, η οποία καταχωρίστηκε στις 20 Οκτωβρίου 2011, η Λετονία κοινοποίησε προκαταρκτικά στην Επιτροπή δάνειο 16 εκατ. λετονικών λατς (LVL) (22,65 εκατ. ευρώ) (2) υπέρ της A/S Air Baltic Corporation (εφεξής «airBaltic» ή «η εταιρεία»). Μολονότι οι λετονικές αρχές ήταν της άποψης ότι το δάνειο δεν συνιστούσε κρατική ενίσχυση, προέβησαν σε προκαταρκτική κοινοποίηση για λόγους ασφάλειας δικαίου και διαφάνειας. Η εν λόγω προκαταρκτική κοινοποίηση καταχωρίστηκε με αριθμό αναφοράς SA.33799 (2011/PN).

| (2) | Στις 27 Οκτωβρίου 2011 πραγματοποιήθηκε συνεδρίαση με τις λετονικές αρχές και τους συμβούλους τους, μετά την οποία ακολούθησε η υποβολή συμπληρωματικών πληροφοριών από τις λετονικές αρχές με επιστολή της 7ης Νοεμβρίου 2011. Η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες με επιστολές ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 16ης Νοεμβρίου 2011, της 17ης Νοεμβρίου 2011, της 1ης Δεκεμβρίου 2011 και της 9ης Δεκεμβρίου 2011, στις οποίες οι λετονικές αρχές απάντησαν με επιστολές ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στις 16 Νοεμβρίου 2011, στις 22 Νοεμβρίου 2011, στις 7 Δεκεμβρίου 2011 και στις 13 Δεκεμβρίου 2011 αντίστοιχα. |
| --- | --- |

(2)

Στις 27 Οκτωβρίου 2011 πραγματοποιήθηκε συνεδρίαση με τις λετονικές αρχές και τους συμβούλους τους, μετά την οποία ακολούθησε η υποβολή συμπληρωματικών πληροφοριών από τις λετονικές αρχές με επιστολή της 7ης Νοεμβρίου 2011. Η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες με επιστολές ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 16ης Νοεμβρίου 2011, της 17ης Νοεμβρίου 2011, της 1ης Δεκεμβρίου 2011 και της 9ης Δεκεμβρίου 2011, στις οποίες οι λετονικές αρχές απάντησαν με επιστολές ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στις 16 Νοεμβρίου 2011, στις 22 Νοεμβρίου 2011, στις 7 Δεκεμβρίου 2011 και στις 13 Δεκεμβρίου 2011 αντίστοιχα.

| (3) | Στις 4 Ιανουαρίου 2012, η Λετονία υπέβαλε συμπληρωματικές πληροφορίες και διευκρίνισε ότι το δάνειο των 16 εκατ. LVL, το οποίο αναφέρεται στο τμήμα 1.1, είχε χορηγηθεί στην εταιρεία ήδη από την 21η Οκτωβρίου 2011, χωρίς προηγούμενη έγκριση από την Επιτροπή. Επιπλέον, στις 13 Δεκεμβρίου 2011 το λετονικό κράτος αποφάσισε να προβεί σε αύξηση του κεφαλαίου της εταιρείας και στις 14 Δεκεμβρίου 2011 χορήγησε δεύτερο δάνειο στην airBaltic. |
| --- | --- |

(3)

Στις 4 Ιανουαρίου 2012, η Λετονία υπέβαλε συμπληρωματικές πληροφορίες και διευκρίνισε ότι το δάνειο των 16 εκατ. LVL, το οποίο αναφέρεται στο τμήμα 1.1, είχε χορηγηθεί στην εταιρεία ήδη από την 21η Οκτωβρίου 2011, χωρίς προηγούμενη έγκριση από την Επιτροπή. Επιπλέον, στις 13 Δεκεμβρίου 2011 το λετονικό κράτος αποφάσισε να προβεί σε αύξηση του κεφαλαίου της εταιρείας και στις 14 Δεκεμβρίου 2011 χορήγησε δεύτερο δάνειο στην airBaltic.

| (4) | Λόγω του γεγονότος ότι το μέτρο ενίσχυσης είχε εφαρμοστεί υπέρ της εταιρείας και λόγω καταγγελίας που ελήφθη στις 9 Ιανουαρίου 2012 (βλέπε τμήμα 1.2 κατωτέρω), οι λετονικές αρχές απέσυραν την προκαταρκτική κοινοποίησή τους με επιστολή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 21ης Φεβρουαρίου 2012. Η υπόθεση κρατικής ενίσχυσης SA.33799 (2011/PN) περατώθηκε διοικητικώς στις 27 Φεβρουαρίου 2012. |
| --- | --- |

(4)

Λόγω του γεγονότος ότι το μέτρο ενίσχυσης είχε εφαρμοστεί υπέρ της εταιρείας και λόγω καταγγελίας που ελήφθη στις 9 Ιανουαρίου 2012 (βλέπε τμήμα 1.2 κατωτέρω), οι λετονικές αρχές απέσυραν την προκαταρκτική κοινοποίησή τους με επιστολή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 21ης Φεβρουαρίου 2012. Η υπόθεση κρατικής ενίσχυσης SA.33799 (2011/PN) περατώθηκε διοικητικώς στις 27 Φεβρουαρίου 2012.

1.2.   ΟΙ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΕΣ — SA.34191 (2012/C) (πρώην 2012/NN) (πρώην 2012/CP)

| (5) | Στις 9 Ιανουαρίου 2012, η Επιτροπή έλαβε καταγγελία την οποία υπέβαλε η εταιρεία ιδιωτικού δικαίου SIA Baltijas aviācijas sistēmas (εφεξής «BAS» ή «η καταγγέλλουσα»), πρώην μέτοχος της airBaltic, σχετικά με ισχυρισμούς περί της λήψης διαφόρων μέτρων υπέρ της airBaltic από το λετονικό κράτος. |
| --- | --- |

(5)

Στις 9 Ιανουαρίου 2012, η Επιτροπή έλαβε καταγγελία την οποία υπέβαλε η εταιρεία ιδιωτικού δικαίου SIA Baltijas aviācijas sistēmas (εφεξής «BAS» ή «η καταγγέλλουσα»), πρώην μέτοχος της airBaltic, σχετικά με ισχυρισμούς περί της λήψης διαφόρων μέτρων υπέρ της airBaltic από το λετονικό κράτος.

| (6) | Με επιστολή της 23ης Ιανουαρίου 2012, η Επιτροπή διαβίβασε την καταγγελία στη Λετονία ώστε να υποβάλει τις παρατηρήσεις της, και η Λετονία απάντησε στις 13 Μαρτίου 2012. Με επιστολή της 14ης Μαΐου 2012, η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες από τη Λετονία, η οποία και τις διαβίβασε στις 16 Ιουλίου 2012. |
| --- | --- |

(6)

Με επιστολή της 23ης Ιανουαρίου 2012, η Επιτροπή διαβίβασε την καταγγελία στη Λετονία ώστε να υποβάλει τις παρατηρήσεις της, και η Λετονία απάντησε στις 13 Μαρτίου 2012. Με επιστολή της 14ης Μαΐου 2012, η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικές πληροφορίες από τη Λετονία, η οποία και τις διαβίβασε στις 16 Ιουλίου 2012.

| (7) | Με επιστολή της 18ης Ιουλίου 2012, η οποία καταχωρίστηκε στις 20 Ιουλίου 2012, η Επιτροπή έλαβε νέα καταγγελία από την κ. Inga Piterniece, πρώην μέλος του διοικητικού συμβουλίου της BAS, σχετικά με ισχυρισμούς περί της λήψης και άλλου μέτρου υπέρ της airBaltic από το λετονικό κράτος. Με επιστολή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 24ης Ιουλίου 2012, η Επιτροπή διαβίβασε τη νέα καταγγελία στη Λετονία, ώστε να υποβάλει τις παρατηρήσεις της, και η Λετονία απάντησε στις 22 Αυγούστου και στις 4 Σεπτεμβρίου 2012. |
| --- | --- |

(7)

Με επιστολή της 18ης Ιουλίου 2012, η οποία καταχωρίστηκε στις 20 Ιουλίου 2012, η Επιτροπή έλαβε νέα καταγγελία από την κ. Inga Piterniece, πρώην μέλος του διοικητικού συμβουλίου της BAS, σχετικά με ισχυρισμούς περί της λήψης και άλλου μέτρου υπέρ της airBaltic από το λετονικό κράτος. Με επιστολή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της 24ης Ιουλίου 2012, η Επιτροπή διαβίβασε τη νέα καταγγελία στη Λετονία, ώστε να υποβάλει τις παρατηρήσεις της, και η Λετονία απάντησε στις 22 Αυγούστου και στις 4 Σεπτεμβρίου 2012.

| (8) | Στις 5 Ιουλίου και στις 17 Αυγούστου 2012 πραγματοποιήθηκαν συνεδριάσεις με τις λετονικές αρχές, τους συμβούλους τους και εκπροσώπους της airBaltic. |
| --- | --- |

(8)

Στις 5 Ιουλίου και στις 17 Αυγούστου 2012 πραγματοποιήθηκαν συνεδριάσεις με τις λετονικές αρχές, τους συμβούλους τους και εκπροσώπους της airBaltic.

| (9) | Με επιστολή της 20ής Νοεμβρίου 2012, η Επιτροπή ενημέρωσε τη Λετονία ότι είχε αποφασίσει να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ΣΛΕΕ») σχετικά με το εν λόγω μέτρο ενίσχυσης («η απόφαση κίνησης της διαδικασίας»). Η Λετονία υπέβαλε παρατηρήσεις σχετικά με την απόφαση κίνησης της διαδικασίας με επιστολή της 23ης Ιανουαρίου 2013. Η Επιτροπή ζήτησε από τη Λετονία να παράσχει πληροφορίες με επιστολή της 6ης Μαρτίου 2013, στην οποία η Λετονία απάντησε στις 8 Απριλίου 2013. Επιπροσθέτως, στις 25 Ιουνίου 2013 πραγματοποιήθηκε συνεδρίαση με τις λετονικές αρχές, μετά την οποία η Λετονία υπέβαλε συμπληρωματικές πληροφορίες στις 14 Αυγούστου, στις 18 Σεπτεμβρίου και στις 9 και 25 Οκτωβρίου 2013. Στις 22 Οκτωβρίου και 22 Νοεμβρίου 2013 καθώς και στις 10 Ιανουαρίου 2014 πραγματοποιήθηκαν περαιτέρω συνεδριάσεις με τις λετονικές αρχές και τους νόμιμους εκπροσώπους τους. Η Λετονία υπέβαλε συμπληρωματικές πληροφορίες στις 7 και 8 Νοεμβρίου, στις 2, 13 και 20 Δεκεμβρίου 2013, καθώς και στις 28 και 31 Ιανουαρίου, στις 28 Φεβρουαρίου, στις 24 και 26 Μαρτίου, στις 9 Απριλίου και στις 16 Μαΐου 2014. |
| --- | --- |

(9)

Με επιστολή της 20ής Νοεμβρίου 2012, η Επιτροπή ενημέρωσε τη Λετονία ότι είχε αποφασίσει να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 108 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ΣΛΕΕ») σχετικά με το εν λόγω μέτρο ενίσχυσης («η απόφαση κίνησης της διαδικασίας»). Η Λετονία υπέβαλε παρατηρήσεις σχετικά με την απόφαση κίνησης της διαδικασίας με επιστολή της 23ης Ιανουαρίου 2013. Η Επιτροπή ζήτησε από τη Λετονία να παράσχει πληροφορίες με επιστολή της 6ης Μαρτίου 2013, στην οποία η Λετονία απάντησε στις 8 Απριλίου 2013. Επιπροσθέτως, στις 25 Ιουνίου 2013 πραγματοποιήθηκε συνεδρίαση με τις λετονικές αρχές, μετά την οποία η Λετονία υπέβαλε συμπληρωματικές πληροφορίες στις 14 Αυγούστου, στις 18 Σεπτεμβρίου και στις 9 και 25 Οκτωβρίου 2013. Στις 22 Οκτωβρίου και 22 Νοεμβρίου 2013 καθώς και στις 10 Ιανουαρίου 2014 πραγματοποιήθηκαν περαιτέρω συνεδριάσεις με τις λετονικές αρχές και τους νόμιμους εκπροσώπους τους. Η Λετονία υπέβαλε συμπληρωματικές πληροφορίες στις 7 και 8 Νοεμβρίου, στις 2, 13 και 20 Δεκεμβρίου 2013, καθώς και στις 28 και 31 Ιανουαρίου, στις 28 Φεβρουαρίου, στις 24 και 26 Μαρτίου, στις 9 Απριλίου και στις 16 Μαΐου 2014.

| (10) | Η απόφαση κίνησης της διαδικασίας που εξέδωσε η Επιτροπή δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
   (3) στις 8 Μαρτίου 2013. Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με τα μέτρα. |
| --- | --- |

(10)

Η απόφαση κίνησης της διαδικασίας που εξέδωσε η Επιτροπή δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
   (3) στις 8 Μαρτίου 2013. Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σχετικά με τα μέτρα.

| (11) | Η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις από τη Ryanair και την airBaltic, καθώς και από τρεις ιδιώτες εξ ονόματος πιστωτών της airBaltic (FLS, AB Jet και Eurobalt Junipro). Η Επιτροπή διαβίβασε τις παρατηρήσεις αυτές στη Λετονία, στην οποία δόθηκε η δυνατότητα να διατυπώσει σχετικά τις απόψεις της· οι παρατηρήσεις της Λετονίας παρελήφθησαν με επιστολή της 27ης Μαΐου 2013. |
| --- | --- |

(11)

Η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις από τη Ryanair και την airBaltic, καθώς και από τρεις ιδιώτες εξ ονόματος πιστωτών της airBaltic (FLS, AB Jet και Eurobalt Junipro). Η Επιτροπή διαβίβασε τις παρατηρήσεις αυτές στη Λετονία, στην οποία δόθηκε η δυνατότητα να διατυπώσει σχετικά τις απόψεις της· οι παρατηρήσεις της Λετονίας παρελήφθησαν με επιστολή της 27ης Μαΐου 2013.

| (12) | Με επιστολή της 4ης Ιουλίου 2014, η Λετονία συμφώνησε να παραιτηθεί των δικαιωμάτων της που απορρέουν από το άρθρο 342 της ΣΛΕΕ, σε συνδυασμό με το άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1/1958, και να αποδεχθεί την έκδοση και την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης στην αγγλική γλώσσα. |
| --- | --- |

(12)

Με επιστολή της 4ης Ιουλίου 2014, η Λετονία συμφώνησε να παραιτηθεί των δικαιωμάτων της που απορρέουν από το άρθρο 342 της ΣΛΕΕ, σε συνδυασμό με το άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1/1958, και να αποδεχθεί την έκδοση και την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης στην αγγλική γλώσσα.

2.   Η ΛΕΤΟΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΕΡΟΜΕΤΑΦΟΡΩΝ

| (13) | Η αγορά αερομεταφορών στη Λετονία αναπτύχθηκε ταχύτατα μετά την προσχώρηση της Λετονίας στην ΕΕ. Κατά την περίοδο 2003-2007, ο μέσος ετήσιος ρυθμός αύξησης της επιβατικής κίνησης στον διεθνή αερολιμένα της Ρίγας, συμπεριλαμβανομένων των εξυπηρετούμενων επιβατών από σημείο σε σημείο και των μετεπιβιβαζόμενων επιβατών, άγγιξε το 47 %, σημειώνοντας αύξηση από περίπου 700 000 επιβάτες το 2003 σε 3,2 εκατ. επιβάτες το 2007. Η είσοδος αερομεταφορέων χαμηλού κόστους, ιδίως της Ryanair, στην αγορά συνέβαλε στην ανάπτυξη της αγοράς, δεδομένου ότι δημιουργήθηκε σημαντική νέα ζήτηση με την έναρξη λειτουργίας νέων δρομολογίων. |
| --- | --- |

(13)

Η αγορά αερομεταφορών στη Λετονία αναπτύχθηκε ταχύτατα μετά την προσχώρηση της Λετονίας στην ΕΕ. Κατά την περίοδο 2003-2007, ο μέσος ετήσιος ρυθμός αύξησης της επιβατικής κίνησης στον διεθνή αερολιμένα της Ρίγας, συμπεριλαμβανομένων των εξυπηρετούμενων επιβατών από σημείο σε σημείο και των μετεπιβιβαζόμενων επιβατών, άγγιξε το 47 %, σημειώνοντας αύξηση από περίπου 700 000 επιβάτες το 2003 σε 3,2 εκατ. επιβάτες το 2007. Η είσοδος αερομεταφορέων χαμηλού κόστους, ιδίως της Ryanair, στην αγορά συνέβαλε στην ανάπτυξη της αγοράς, δεδομένου ότι δημιουργήθηκε σημαντική νέα ζήτηση με την έναρξη λειτουργίας νέων δρομολογίων.

| (14) | Η παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008-2009 έπληξε δριμύτατα την οικονομική ανάπτυξη της Λετονίας και, κατά συνέπεια, τη λετονική αγορά αερομεταφορών. Λόγω της κρίσης, ο αριθμός των εξυπηρετούμενων επιβατών από σημείο σε σημείο στη Λετονία μειώθηκε από 3,2 εκατ. το 2008 σε 2,7 εκατ. το 2009, παρά το γεγονός ότι ο συνολικός αριθμός επιβατών συνέχισε να αυξάνεται χάρη στους μετεπιβιβαζόμενους επιβάτες. |
| --- | --- |

(14)

Η παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008-2009 έπληξε δριμύτατα την οικονομική ανάπτυξη της Λετονίας και, κατά συνέπεια, τη λετονική αγορά αερομεταφορών. Λόγω της κρίσης, ο αριθμός των εξυπηρετούμενων επιβατών από σημείο σε σημείο στη Λετονία μειώθηκε από 3,2 εκατ. το 2008 σε 2,7 εκατ. το 2009, παρά το γεγονός ότι ο συνολικός αριθμός επιβατών συνέχισε να αυξάνεται χάρη στους μετεπιβιβαζόμενους επιβάτες.

| (15) | Από το 2010 και μετά ξεκίνησε εκ νέου η συνολική ανάπτυξη της αγοράς, με μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης της τάξης του 12 %. Η αγορά της εξυπηρετούμενης επιβατικής κίνησης από σημείο σε σημείο παρουσίασε μέση ετήσια αύξηση 9 %, ενώ η ετήσια αύξηση της αγοράς μετεπιβιβαζόμενων επιβατών έφτασε στο 18 %. Στο μέλλον αναμένεται ότι η λετονική αγορά αερομεταφορών θα συνεχίσει να αναπτύσσεται με ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης της τάξης του 7 % κατά την περίοδο 2012-2015. |
| --- | --- |

(15)

Από το 2010 και μετά ξεκίνησε εκ νέου η συνολική ανάπτυξη της αγοράς, με μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης της τάξης του 12 %. Η αγορά της εξυπηρετούμενης επιβατικής κίνησης από σημείο σε σημείο παρουσίασε μέση ετήσια αύξηση 9 %, ενώ η ετήσια αύξηση της αγοράς μετεπιβιβαζόμενων επιβατών έφτασε στο 18 %. Στο μέλλον αναμένεται ότι η λετονική αγορά αερομεταφορών θα συνεχίσει να αναπτύσσεται με ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης της τάξης του 7 % κατά την περίοδο 2012-2015.

| (16) | Ο διεθνής αερολιμένας της Ρίγας κατέχει ηγετική θέση στην περιοχή της Βαλτικής. Το 2011, ταξίδεψαν από/προς τη Ρίγα περίπου 5,1 εκατ. επιβάτες, έναντι 1,9 εκατ. επιβατών που ταξίδεψαν από/προς το Τάλιν και 1,7 εκατ. επιβατών που ταξίδεψαν από/προς το Βίλνιους. Το 2011, η airBaltic εξυπηρέτησε το 66 % των επιβατών που διακινήθηκαν μέσω Ρίγας, ενώ η Ryanair, ο δεύτερος μεγαλύτερος αερομεταφορέας και κύριος ανταγωνιστής της airBaltic, εξυπηρέτησε το 20 % των επιβατών. Δρομολόγια από/προς τη Ρίγα εκτελούσαν και άλλες 15 εταιρείες (πάροχοι ολοκληρωμένων υπηρεσιών και αερομεταφορείς χαμηλού κόστους), οι οποίες κάλυπταν το 14 % του συνολικού αριθμού των επιβατών (4). |
| --- | --- |

(16)

Ο διεθνής αερολιμένας της Ρίγας κατέχει ηγετική θέση στην περιοχή της Βαλτικής. Το 2011, ταξίδεψαν από/προς τη Ρίγα περίπου 5,1 εκατ. επιβάτες, έναντι 1,9 εκατ. επιβατών που ταξίδεψαν από/προς το Τάλιν και 1,7 εκατ. επιβατών που ταξίδεψαν από/προς το Βίλνιους. Το 2011, η airBaltic εξυπηρέτησε το 66 % των επιβατών που διακινήθηκαν μέσω Ρίγας, ενώ η Ryanair, ο δεύτερος μεγαλύτερος αερομεταφορέας και κύριος ανταγωνιστής της airBaltic, εξυπηρέτησε το 20 % των επιβατών. Δρομολόγια από/προς τη Ρίγα εκτελούσαν και άλλες 15 εταιρείες (πάροχοι ολοκληρωμένων υπηρεσιών και αερομεταφορείς χαμηλού κόστους), οι οποίες κάλυπταν το 14 % του συνολικού αριθμού των επιβατών (4).

3.   Ο ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΣ

| (17) | Η airBaltic ιδρύθηκε το 1995 μέσω κοινοπραξίας μεταξύ της Scandinavian Airlines SAS και του λετονικού κράτους. Τον Ιανουάριο του 2009, η SAS πούλησε στην BAS το σύνολο των μετοχών που κατείχε στην εταιρεία (47,2 %). |
| --- | --- |

(17)

Η airBaltic ιδρύθηκε το 1995 μέσω κοινοπραξίας μεταξύ της Scandinavian Airlines SAS και του λετονικού κράτους. Τον Ιανουάριο του 2009, η SAS πούλησε στην BAS το σύνολο των μετοχών που κατείχε στην εταιρεία (47,2 %).

| (18) | Από στοιχεία που δημοσιεύτηκαν στον Τύπο προκύπτει ότι η BAS είχε συσταθεί ως εταιρεία ιδιωτικού δικαίου, η οποία ανήκε εξ ολοκλήρου στην κυριότητα του κ. Bertolt Flick έως τον Δεκέμβριο του 2010, οπότε το 50 % των μετοχών της μεταβιβάστηκαν στην εταιρεία διαχείρισης κεφαλαίων Taurus Asset Management Fund Ltd («Taurus») με έδρα τις Μπαχάμες (5). |
| --- | --- |

(18)

Από στοιχεία που δημοσιεύτηκαν στον Τύπο προκύπτει ότι η BAS είχε συσταθεί ως εταιρεία ιδιωτικού δικαίου, η οποία ανήκε εξ ολοκλήρου στην κυριότητα του κ. Bertolt Flick έως τον Δεκέμβριο του 2010, οπότε το 50 % των μετοχών της μεταβιβάστηκαν στην εταιρεία διαχείρισης κεφαλαίων Taurus Asset Management Fund Ltd («Taurus») με έδρα τις Μπαχάμες (5).

| (19) | Τον Οκτώβριο του 2011, οι μέτοχοι της airBaltic ήταν το λετονικό κράτος, μέσω του Υπουργείου Μεταφορών, με μερίδιο 52,6 % των μετοχών, και η BAS, με μερίδιο 47,2 %, ενώ οι υπόλοιπες μετοχές (0,2 %) ανήκαν στη ρωσική αεροπορική εταιρεία Transaero. Εκείνη την περίοδο, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της airBaltic ήταν ο κ. Bertolt Flick. Από την 1η Νοεμβρίου 2011, διευθύνων σύμβουλος της airBaltic είναι ο κ. Martin Gauss, πρώην διευθύνων σύμβουλος των αερογραμμών Malév. |
| --- | --- |

(19)

Τον Οκτώβριο του 2011, οι μέτοχοι της airBaltic ήταν το λετονικό κράτος, μέσω του Υπουργείου Μεταφορών, με μερίδιο 52,6 % των μετοχών, και η BAS, με μερίδιο 47,2 %, ενώ οι υπόλοιπες μετοχές (0,2 %) ανήκαν στη ρωσική αεροπορική εταιρεία Transaero. Εκείνη την περίοδο, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της airBaltic ήταν ο κ. Bertolt Flick. Από την 1η Νοεμβρίου 2011, διευθύνων σύμβουλος της airBaltic είναι ο κ. Martin Gauss, πρώην διευθύνων σύμβουλος των αερογραμμών Malév.

| (20) | Βάσει των στοιχείων που διαβίβασαν οι λετονικές αρχές προκύπτει ότι η BAS είχε προσφέρει ως εγγύηση στη Latvijas Krājbanka, τη λετονική θυγατρική της λιθουανικής τράπεζας Snoras (6), το 47,2 % της συμμετοχής της στην airBaltic. Στις 16 Νοεμβρίου 2011, η Snoras κατέρρευσε και εθνικοποιήθηκε (7). Στις 17 Νοεμβρίου 2011, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και Οικονομικών της Λετονίας εξέδωσε εντολή περιορισμού των τραπεζικών πράξεων της Latvijas Krājbanka που υπερέβαιναν το ποσό των 100 000 ευρώ (8). Με εντολή της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και Οικονομικών της 21ης Νοεμβρίου 2011, οι πράξεις της Latvijas Krājbanka ανεστάλησαν και ορίστηκε διοίκηση από διαχειριστές (9). |
| --- | --- |

(20)

Βάσει των στοιχείων που διαβίβασαν οι λετονικές αρχές προκύπτει ότι η BAS είχε προσφέρει ως εγγύηση στη Latvijas Krājbanka, τη λετονική θυγατρική της λιθουανικής τράπεζας Snoras (6), το 47,2 % της συμμετοχής της στην airBaltic. Στις 16 Νοεμβρίου 2011, η Snoras κατέρρευσε και εθνικοποιήθηκε (7). Στις 17 Νοεμβρίου 2011, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και Οικονομικών της Λετονίας εξέδωσε εντολή περιορισμού των τραπεζικών πράξεων της Latvijas Krājbanka που υπερέβαιναν το ποσό των 100 000 ευρώ (8). Με εντολή της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και Οικονομικών της 21ης Νοεμβρίου 2011, οι πράξεις της Latvijas Krājbanka ανεστάλησαν και ορίστηκε διοίκηση από διαχειριστές (9).

| (21) | Από τα στοιχεία που διαβιβάστηκαν συνάγεται ότι η BAS αθέτησε ορισμένες από τις οικονομικές υποχρεώσεις της έναντι της Latvijas Krājbanka. Κατά συνέπεια, στις 30 Νοεμβρίου 2011, η Latvijas Krājbanka πούλησε στο Υπουργείο Μεταφορών όλες τις μετοχές της airBaltic που κατείχε, και που προηγουμένως ανήκαν στην BAS, εκτός από μία, στην ονομαστική τους αξία, που ανερχόταν συνολικά στο ποσό των 224 453 LVL (317 787 ευρώ) (10). Κατόπιν τούτου, η συμμετοχή της Λετονίας στην airBaltic αυξήθηκε στο ποσοστό του 99,8 %, ενώ η BAS διατήρησε στην κατοχή της μόνο μία μετοχή. |
| --- | --- |

(21)

Από τα στοιχεία που διαβιβάστηκαν συνάγεται ότι η BAS αθέτησε ορισμένες από τις οικονομικές υποχρεώσεις της έναντι της Latvijas Krājbanka. Κατά συνέπεια, στις 30 Νοεμβρίου 2011, η Latvijas Krājbanka πούλησε στο Υπουργείο Μεταφορών όλες τις μετοχές της airBaltic που κατείχε, και που προηγουμένως ανήκαν στην BAS, εκτός από μία, στην ονομαστική τους αξία, που ανερχόταν συνολικά στο ποσό των 224 453 LVL (317 787 ευρώ) (10). Κατόπιν τούτου, η συμμετοχή της Λετονίας στην airBaltic αυξήθηκε στο ποσοστό του 99,8 %, ενώ η BAS διατήρησε στην κατοχή της μόνο μία μετοχή.

| (22) | Από αναφορές στον Τύπο προκύπτει ακόμη ότι οι μέτοχοι της BAS είχαν προσφέρει επίσης ως εγγύηση στη Latvijas Krājbanka τις μετοχές που κατείχαν στην BAS (11). Στις 6 Φεβρουαρίου 2012, στο πλαίσιο της διαδικασίας αφερεγγυότητας που κινήθηκε έναντι της BAS (12), μια θυγατρική εταιρεία της Latvijas Krājbanka εξαγόρασε τις μετοχές της BAS από τους προηγούμενους μετόχους και διόρισε νέα διοίκηση. |
| --- | --- |

(22)

Από αναφορές στον Τύπο προκύπτει ακόμη ότι οι μέτοχοι της BAS είχαν προσφέρει επίσης ως εγγύηση στη Latvijas Krājbanka τις μετοχές που κατείχαν στην BAS (11). Στις 6 Φεβρουαρίου 2012, στο πλαίσιο της διαδικασίας αφερεγγυότητας που κινήθηκε έναντι της BAS (12), μια θυγατρική εταιρεία της Latvijas Krājbanka εξαγόρασε τις μετοχές της BAS από τους προηγούμενους μετόχους και διόρισε νέα διοίκηση.

| (23) | Τέλος, φαίνεται ότι, στις 8 Ιουνίου 2012, το λετονικό κράτος αγόρασε από την BAS τη μοναδική μετοχή που κατείχε στην airBaltic έναντι 1 LVL. Επομένως, από την ημερομηνία αυτή και μετά, η BAS δεν είναι πλέον μέτοχος της airBaltic (13). |
| --- | --- |

(23)

Τέλος, φαίνεται ότι, στις 8 Ιουνίου 2012, το λετονικό κράτος αγόρασε από την BAS τη μοναδική μετοχή που κατείχε στην airBaltic έναντι 1 LVL. Επομένως, από την ημερομηνία αυτή και μετά, η BAS δεν είναι πλέον μέτοχος της airBaltic (13).

| (24) | Όσον αφορά τη χρηματοοικονομική κατάσταση της airBaltic, οι λετονικές αρχές διευκρινίζουν ότι η εταιρεία ξεκίνησε να αντιμετωπίζει δυσχέρειες το 2008, λόγω της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης και της δραματικής αύξησης στην τιμή του πετρελαίου. Συνεπεία τούτου, η airBaltic κατέγραψε το 2008 ζημίες 28 εκατ. LVL (39,64 εκατ. ευρώ). Το 2009, ωστόσο, η εταιρεία παρουσίασε εκ νέου κέρδη ύψους 14 εκατ. LVL (19,82 εκατ. ευρώ) (14). Το 2010, η airBaltic σημείωσε και πάλι ζημίες της τάξης των 34,2 εκατ. LVL (48,42 εκατ. ευρώ). Τον Ιούνιο του 2011, ο υπουργός Οικονομίας της Λετονίας δήλωσε ότι η airBaltic παρουσίαζε ζημίες ύψους 18 εκατ. LVL (25,48 εκατ. ευρώ) κατά τους πρώτους πέντε μήνες του 2011 και ότι βρισκόταν στα πρόθυρα της χρεοκοπίας (15). Στις 21 Σεπτεμβρίου 2011, η airBaltic υπέβαλε αίτηση νομικής προστασίας έναντι των πιστωτών της (16). Τα αποτελέσματα του λογιστικού ελέγχου που διενεργήθηκε για το 2011 καταδεικνύουν ζημία ύψους 83,5 εκατ. LVL (118,22 εκατ. ευρώ). |
| --- | --- |

(24)

Όσον αφορά τη χρηματοοικονομική κατάσταση της airBaltic, οι λετονικές αρχές διευκρινίζουν ότι η εταιρεία ξεκίνησε να αντιμετωπίζει δυσχέρειες το 2008, λόγω της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης και της δραματικής αύξησης στην τιμή του πετρελαίου. Συνεπεία τούτου, η airBaltic κατέγραψε το 2008 ζημίες 28 εκατ. LVL (39,64 εκατ. ευρώ). Το 2009, ωστόσο, η εταιρεία παρουσίασε εκ νέου κέρδη ύψους 14 εκατ. LVL (19,82 εκατ. ευρώ) (14). Το 2010, η airBaltic σημείωσε και πάλι ζημίες της τάξης των 34,2 εκατ. LVL (48,42 εκατ. ευρώ). Τον Ιούνιο του 2011, ο υπουργός Οικονομίας της Λετονίας δήλωσε ότι η airBaltic παρουσίαζε ζημίες ύψους 18 εκατ. LVL (25,48 εκατ. ευρώ) κατά τους πρώτους πέντε μήνες του 2011 και ότι βρισκόταν στα πρόθυρα της χρεοκοπίας (15). Στις 21 Σεπτεμβρίου 2011, η airBaltic υπέβαλε αίτηση νομικής προστασίας έναντι των πιστωτών της (16). Τα αποτελέσματα του λογιστικού ελέγχου που διενεργήθηκε για το 2011 καταδεικνύουν ζημία ύψους 83,5 εκατ. LVL (118,22 εκατ. ευρώ).

| (25) | Στις 27 Αυγούστου 2012, η Λετονία δημοσίευσε πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για δυνητικούς επενδυτές για την εξαγορά του 50 % των ψήφων επί του κεφαλαίου της airBaltic (17) πλην μιας, χωρίς ωστόσο να αποκλείονται και πράξεις διαφορετικού χαρακτήρα. Ως βασικά κριτήρια για την επιλογή επενδυτή θα ήταν η ικανότητα στήριξης της ανάπτυξης της airBaltic, η φήμη και η πείρα του επενδυτή, καθώς και οι χρηματοοικονομικοί πόροι του. Η διαδικασία προβλέπεται να περατωθεί κατά τη διάρκεια του έτους 2014. |
| --- | --- |

(25)

Στις 27 Αυγούστου 2012, η Λετονία δημοσίευσε πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για δυνητικούς επενδυτές για την εξαγορά του 50 % των ψήφων επί του κεφαλαίου της airBaltic (17) πλην μιας, χωρίς ωστόσο να αποκλείονται και πράξεις διαφορετικού χαρακτήρα. Ως βασικά κριτήρια για την επιλογή επενδυτή θα ήταν η ικανότητα στήριξης της ανάπτυξης της airBaltic, η φήμη και η πείρα του επενδυτή, καθώς και οι χρηματοοικονομικοί πόροι του. Η διαδικασία προβλέπεται να περατωθεί κατά τη διάρκεια του έτους 2014.

4.   ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ

4.1.   Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΗΣ 3ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2011: ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΚΡΑΤΙΚΟ ΔΑΝΕΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΔΑΝΕΙΟ ΤΗΣ BAS

| (26) | Βάσει συμφωνίας με ημερομηνία 3 Οκτωβρίου 2011 («η συμφωνία»), η Λετονία συμφώνησε να παράσχει στην airBaltic δάνειο ύψους 16 εκατ. LVL (22,65 εκατ. ευρώ) («πρώτο κρατικό δάνειο», μέτρο 1), μαζί με άλλο δάνειο ύψους 14 εκατ. LVL (19,82 εκατ. ευρώ) από την BAS («δάνειο της BAS»). Οι όροι αμφότερων των δανείων ήταν συναφείς και όμοιοι, το δε αρχικό επιτόκιο ορίστηκε σε [11-13] (18) %. Εντούτοις, κατά τον χρόνο χορήγησης του δανείου στην airBaltic, η BAS παραιτήθηκε του δικαιώματός της να απαιτήσει την εξασφάλιση του δανείου της BAS. |
| --- | --- |

(26)

Βάσει συμφωνίας με ημερομηνία 3 Οκτωβρίου 2011 («η συμφωνία»), η Λετονία συμφώνησε να παράσχει στην airBaltic δάνειο ύψους 16 εκατ. LVL (22,65 εκατ. ευρώ) («πρώτο κρατικό δάνειο», μέτρο 1), μαζί με άλλο δάνειο ύψους 14 εκατ. LVL (19,82 εκατ. ευρώ) από την BAS («δάνειο της BAS»). Οι όροι αμφότερων των δανείων ήταν συναφείς και όμοιοι, το δε αρχικό επιτόκιο ορίστηκε σε [11-13] (18) %. Εντούτοις, κατά τον χρόνο χορήγησης του δανείου στην airBaltic, η BAS παραιτήθηκε του δικαιώματός της να απαιτήσει την εξασφάλιση του δανείου της BAS.

| (27) | Στη συμφωνία οριζόταν επίσης ότι, το αργότερο έως τις 15 Δεκεμβρίου 2011, το κράτος θα χορηγούσε πρόσθετο δάνειο στην airBaltic για απροσδιόριστο ποσό, κατ' αναλογία των δικαιωμάτων ψήφου του, υπό τους ίδιους όρους που είχε χορηγηθεί και το πρώτο κρατικό δάνειο. Αμφότερα τα κρατικά δάνεια έπρεπε να κεφαλαιοποιηθούν εφόσον πληρούνταν ορισμένες προϋποθέσεις, μεταξύ των οποίων η έγκριση επιχειρηματικού σχεδίου/σχεδίου αναδιάρθρωσης από το διοικητικό συμβούλιο της airBaltic. |
| --- | --- |

(27)

Στη συμφωνία οριζόταν επίσης ότι, το αργότερο έως τις 15 Δεκεμβρίου 2011, το κράτος θα χορηγούσε πρόσθετο δάνειο στην airBaltic για απροσδιόριστο ποσό, κατ' αναλογία των δικαιωμάτων ψήφου του, υπό τους ίδιους όρους που είχε χορηγηθεί και το πρώτο κρατικό δάνειο. Αμφότερα τα κρατικά δάνεια έπρεπε να κεφαλαιοποιηθούν εφόσον πληρούνταν ορισμένες προϋποθέσεις, μεταξύ των οποίων η έγκριση επιχειρηματικού σχεδίου/σχεδίου αναδιάρθρωσης από το διοικητικό συμβούλιο της airBaltic.

| (28) | Οι όροι όσον αφορά τη μελλοντική αύξηση κεφαλαίου της airBaltic προβλέπονται στο άρθρο 7 της συμφωνίας. Ειδικότερα, το άρθρο 7.3 ορίζει ότι «το κρατικό δάνειο και το δάνειο της BAS [...] μπορούν να προστεθούν στο συνολικό ποσό που πρέπει να κεφαλαιοποιηθεί». Δυνάμει του άρθρου 7.4, η BAS δεσμευόταν να ψηφίσει υπέρ της κεφαλαιοποίησης του δανείου και της αύξησης κεφαλαίου. Σε περίπτωση που η BAS δεν μπορούσε να τηρήσει τις δεσμεύσεις της, το άρθρο 7.4 προέβλεπε το δικαίωμα του κράτους να αγοράσει από την BAS τις μετοχές που κατείχε στην airBaltic έναντι της τιμής του 1 LVL (19). |
| --- | --- |

(28)

Οι όροι όσον αφορά τη μελλοντική αύξηση κεφαλαίου της airBaltic προβλέπονται στο άρθρο 7 της συμφωνίας. Ειδικότερα, το άρθρο 7.3 ορίζει ότι «το κρατικό δάνειο και το δάνειο της BAS [...] μπορούν να προστεθούν στο συνολικό ποσό που πρέπει να κεφαλαιοποιηθεί». Δυνάμει του άρθρου 7.4, η BAS δεσμευόταν να ψηφίσει υπέρ της κεφαλαιοποίησης του δανείου και της αύξησης κεφαλαίου. Σε περίπτωση που η BAS δεν μπορούσε να τηρήσει τις δεσμεύσεις της, το άρθρο 7.4 προέβλεπε το δικαίωμα του κράτους να αγοράσει από την BAS τις μετοχές που κατείχε στην airBaltic έναντι της τιμής του 1 LVL (19).

| (29) | Η Λετονία χορήγησε στην airBaltic το πρώτο κρατικό δάνειο στις 21 Οκτωβρίου 2011 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 3 ανωτέρω). Η BAS χορήγησε το δάνειο της BAS την 1η Νοεμβρίου 2011. |
| --- | --- |

(29)

Η Λετονία χορήγησε στην airBaltic το πρώτο κρατικό δάνειο στις 21 Οκτωβρίου 2011 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 3 ανωτέρω). Η BAS χορήγησε το δάνειο της BAS την 1η Νοεμβρίου 2011.

| (30) | Στις 13 Δεκεμβρίου 2011, αφού η συμμετοχή της Λετονίας στην airBaltic είχε αυξηθεί σε 99,8 % (βλέπε αιτιολογική σκέψη 21 ανωτέρω), η λετονική κυβέρνηση αποφάσισε να επιτρέψει τη μείωση του επιτοκίου του πρώτου κρατικού δανείου από [11-13] % σε [2-4] %. Εφόσον οι όροι του πρώτου κρατικού δανείου και του δανείου της BAS ήταν συναφείς (βλέπε αιτιολογική σκέψη 26 ανωτέρω), η ίδια μείωση επιτοκίου εφαρμόστηκε και στο δάνειο της BAS. |
| --- | --- |

(30)

Στις 13 Δεκεμβρίου 2011, αφού η συμμετοχή της Λετονίας στην airBaltic είχε αυξηθεί σε 99,8 % (βλέπε αιτιολογική σκέψη 21 ανωτέρω), η λετονική κυβέρνηση αποφάσισε να επιτρέψει τη μείωση του επιτοκίου του πρώτου κρατικού δανείου από [11-13] % σε [2-4] %. Εφόσον οι όροι του πρώτου κρατικού δανείου και του δανείου της BAS ήταν συναφείς (βλέπε αιτιολογική σκέψη 26 ανωτέρω), η ίδια μείωση επιτοκίου εφαρμόστηκε και στο δάνειο της BAS.

4.2.   ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΡΑΤΙΚΟ ΔΑΝΕΙΟ ΤΗΣ 13ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2011

| (31) | Στις 13 Δεκεμβρίου 2011, δηλαδή κατά την ημερομηνία μείωσης του επιτοκίου του πρώτου κρατικού δανείου (βλέπε αιτιολογική σκέψη 30 ανωτέρω), η λετονική κυβέρνηση αποφάσισε να χορηγήσει στην airBaltic μετατρέψιμο δάνειο ύψους 67 εκατ. LVL (94,86 εκατ. ευρώ), με επιτόκιο [9-11] %, το οποίο υποδιαιρέθηκε σε δύο δόσεις («δεύτερο κρατικό δάνειο», μέτρο 2) (20). |
| --- | --- |

(31)

Στις 13 Δεκεμβρίου 2011, δηλαδή κατά την ημερομηνία μείωσης του επιτοκίου του πρώτου κρατικού δανείου (βλέπε αιτιολογική σκέψη 30 ανωτέρω), η λετονική κυβέρνηση αποφάσισε να χορηγήσει στην airBaltic μετατρέψιμο δάνειο ύψους 67 εκατ. LVL (94,86 εκατ. ευρώ), με επιτόκιο [9-11] %, το οποίο υποδιαιρέθηκε σε δύο δόσεις («δεύτερο κρατικό δάνειο», μέτρο 2) (20).

| (32) | Η πρώτη δόση των 41,6 εκατ. LVL του δεύτερου κρατικού δανείου (58,89 εκατ. ευρώ) διατέθηκε άμεσα στην airBaltic με συμφωνία της 14ης Δεκεμβρίου 2011. Η δεύτερη δόση των 25,4 εκατ. LVL (35,96 εκατ. ευρώ) διατέθηκε στην εταιρεία στις 14 Δεκεμβρίου 2012, ήτοι μετά την έκδοση της απόφασης κίνησης της διαδικασίας από την Επιτροπή. |
| --- | --- |

(32)

Η πρώτη δόση των 41,6 εκατ. LVL του δεύτερου κρατικού δανείου (58,89 εκατ. ευρώ) διατέθηκε άμεσα στην airBaltic με συμφωνία της 14ης Δεκεμβρίου 2011. Η δεύτερη δόση των 25,4 εκατ. LVL (35,96 εκατ. ευρώ) διατέθηκε στην εταιρεία στις 14 Δεκεμβρίου 2012, ήτοι μετά την έκδοση της απόφασης κίνησης της διαδικασίας από την Επιτροπή.

4.3.   Η ΑΥΞΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΤΗΣ airBaltic ΠΟΥ ΣΥΜΦΩΝΗΘΗΚΕ ΣΤΙΣ 22 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2011

| (33) | Κατά τη συνέλευση των μετόχων της airBaltic της 22ας Δεκεμβρίου 2011, το λετονικό κράτος και η BAS —παρά το γεγονός ότι εκείνη την περίοδο κατείχε μόνο μία μετοχή στην εταιρεία— συμφώνησαν για αύξηση κεφαλαίου ύψους 110 εκατ. LVL (155,74 εκατ. ευρώ) («η αύξηση κεφαλαίου», μέτρο 3), διά της μετατροπής του πρώτου κρατικού δανείου, της πρώτης δόσης του δεύτερου κρατικού δανείου και του δανείου της BAS σε εταιρικό κεφάλαιο, μαζί με συνεισφορά σε μετρητά 37,7 εκατ. LVL (53,38 εκατ. ευρώ) από την BAS. |
| --- | --- |

(33)

Κατά τη συνέλευση των μετόχων της airBaltic της 22ας Δεκεμβρίου 2011, το λετονικό κράτος και η BAS —παρά το γεγονός ότι εκείνη την περίοδο κατείχε μόνο μία μετοχή στην εταιρεία— συμφώνησαν για αύξηση κεφαλαίου ύψους 110 εκατ. LVL (155,74 εκατ. ευρώ) («η αύξηση κεφαλαίου», μέτρο 3), διά της μετατροπής του πρώτου κρατικού δανείου, της πρώτης δόσης του δεύτερου κρατικού δανείου και του δανείου της BAS σε εταιρικό κεφάλαιο, μαζί με συνεισφορά σε μετρητά 37,7 εκατ. LVL (53,38 εκατ. ευρώ) από την BAS.

| (34) | Στις 29 Δεκεμβρίου 2011, το λετονικό κράτος εκτέλεσε την απόφασή του να συμμετάσχει στην αύξηση κεφαλαίου της airBaltic και προέβη σε μετατροπή του πρώτου κρατικού δανείου και της πρώτης δόσης του δεύτερου κρατικού δανείου σε εταιρικό κεφάλαιο. |
| --- | --- |

(34)

Στις 29 Δεκεμβρίου 2011, το λετονικό κράτος εκτέλεσε την απόφασή του να συμμετάσχει στην αύξηση κεφαλαίου της airBaltic και προέβη σε μετατροπή του πρώτου κρατικού δανείου και της πρώτης δόσης του δεύτερου κρατικού δανείου σε εταιρικό κεφάλαιο.

| (35) | Με επιστολή της 4ης Ιανουαρίου 2012, το Υπουργείο Μεταφορών της Λετονίας ζήτησε τη συμμετοχή της BAS στην αύξηση του κεφαλαίου διά της μετατροπής του δανείου της BAS και της εισφοράς σε μετρητά. Παρά τα αιτήματα των λετονικών αρχών, η BAS δεν φαινόταν διατεθειμένη να τηρήσει τη συμφωνία που είχε επιτευχθεί κατά τη συνέλευση των μετόχων. Πράγματι, με επιστολές της από τις 6 έως τις 26 Ιανουαρίου 2012, η BAS αμφισβήτησε την εξαγορά, εκ μέρους του λετονικού κράτους, των μετοχών της airBaltic από τη Latvijas Krājbanka, οι οποίες προηγουμένως ανήκαν στην BAS (βλέπε αιτιολογική σκέψη 21 ανωτέρω) και ζήτησε από το λετονικό κράτος να μην προβαίνει σε έκδοση αποφάσεων σχετικά με μεταβολές του κεφαλαίου της airBaltic. Στις 19 Ιανουαρίου 2012, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και Οικονομικών εξέδωσε κατά της BAS και της airBaltic επίσημη απαγόρευση συμπερίληψης του δανείου της BAS στην αύξηση κεφαλαίου. |
| --- | --- |

(35)

Με επιστολή της 4ης Ιανουαρίου 2012, το Υπουργείο Μεταφορών της Λετονίας ζήτησε τη συμμετοχή της BAS στην αύξηση του κεφαλαίου διά της μετατροπής του δανείου της BAS και της εισφοράς σε μετρητά. Παρά τα αιτήματα των λετονικών αρχών, η BAS δεν φαινόταν διατεθειμένη να τηρήσει τη συμφωνία που είχε επιτευχθεί κατά τη συνέλευση των μετόχων. Πράγματι, με επιστολές της από τις 6 έως τις 26 Ιανουαρίου 2012, η BAS αμφισβήτησε την εξαγορά, εκ μέρους του λετονικού κράτους, των μετοχών της airBaltic από τη Latvijas Krājbanka, οι οποίες προηγουμένως ανήκαν στην BAS (βλέπε αιτιολογική σκέψη 21 ανωτέρω) και ζήτησε από το λετονικό κράτος να μην προβαίνει σε έκδοση αποφάσεων σχετικά με μεταβολές του κεφαλαίου της airBaltic. Στις 19 Ιανουαρίου 2012, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και Οικονομικών εξέδωσε κατά της BAS και της airBaltic επίσημη απαγόρευση συμπερίληψης του δανείου της BAS στην αύξηση κεφαλαίου.

| (36) | Έως τις 30 Ιανουαρίου 2012, δηλαδή κατά τη λήξη του πρώτου σταδίου της περιόδου εγγραφής για την αύξηση κεφαλαίου, η BAS δεν είχε ακόμα μετατρέψει το δάνειό της ούτε είχε προβεί σε εισφορά σε μετρητά. |
| --- | --- |

(36)

Έως τις 30 Ιανουαρίου 2012, δηλαδή κατά τη λήξη του πρώτου σταδίου της περιόδου εγγραφής για την αύξηση κεφαλαίου, η BAS δεν είχε ακόμα μετατρέψει το δάνειό της ούτε είχε προβεί σε εισφορά σε μετρητά.

4.4.   Η ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΤΗΣ BAS ΚΑΙ ΤΑ ΕΠΑΚΟΛΟΥΘΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ

| (37) | Η καταγγελία που υποβλήθηκε στην Επιτροπή στις 9 Ιανουαρίου 2012 αφορούσε το πρώτο και το δεύτερο κρατικό δάνειο, καθώς και την αύξηση κεφαλαίου. Επιπλέον, η BAS προέβη σε καταγγελία όσον αφορά άλλα δύο μέτρα, τα οποία μπορούσαν δυνητικά να συνεπάγονται κρατική ενίσχυση προς την airBaltic, ήτοι την απόκτηση από το λετονικό κράτος ομολόγων μηδενικού τοκομεριδίου που εξέδωσε η airBaltic τον Απρίλιο του 2010 (μέτρο 4), καθώς και την πληρωμή ποσού ύψους 2,8 εκατ. ευρώ από τη Latvijas Krājbanka στην airBaltic στις 21 και 22 Νοεμβρίου 2011 (μέτρο 5). |
| --- | --- |

(37)

Η καταγγελία που υποβλήθηκε στην Επιτροπή στις 9 Ιανουαρίου 2012 αφορούσε το πρώτο και το δεύτερο κρατικό δάνειο, καθώς και την αύξηση κεφαλαίου. Επιπλέον, η BAS προέβη σε καταγγελία όσον αφορά άλλα δύο μέτρα, τα οποία μπορούσαν δυνητικά να συνεπάγονται κρατική ενίσχυση προς την airBaltic, ήτοι την απόκτηση από το λετονικό κράτος ομολόγων μηδενικού τοκομεριδίου που εξέδωσε η airBaltic τον Απρίλιο του 2010 (μέτρο 4), καθώς και την πληρωμή ποσού ύψους 2,8 εκατ. ευρώ από τη Latvijas Krājbanka στην airBaltic στις 21 και 22 Νοεμβρίου 2011 (μέτρο 5).

| (38) | Η Λετονία διευκρίνισε ότι το μέτρο 4 συνεπαγόταν την απόκτηση ομολόγων μηδενικού τοκομεριδίου αξίας 30 εκατ. LVL (42,47 εκατ. ευρώ) που εξέδωσε η airBaltic από τους τότε πλειοψηφούντες μετόχους της airBaltic, δηλαδή το λετονικό κράτος και την BAS. Το μερίδιο που αντιστοιχούσε στη Λετονία δεν είχε εγγραφεί απευθείας από το Υπουργείο Μεταφορών, ήτοι τον πραγματικό κάτοχο των μετοχών της airBaltic, αλλά από το κέντρο κρατικής ραδιοφωνίας και τηλεόρασης της Λετονίας (LVRTC), μια επιχείρηση που ανήκει εξ ολοκλήρου στην κυριότητα του κράτους. Τα ομόλογα αποκτήθηκαν στην ονομαστική αξία του 1 LVL έκαστο, χωρίς την καταβολή τόκων, και αγοράστηκαν από τη Λετονία και την BAS κατ' αναλογία της συμμετοχής τους. Η πράξη αυτή θα είχε ως συνέπεια την απόκτηση ομολόγων μηδενικού τοκομεριδίου της airBaltic από το λετονικό κράτος έναντι ποσού της τάξης των 15,78 εκατ. LVL (22,34 εκατ. ευρώ) περίπου και από την BAS έναντι ποσού της τάξης 14,22 εκατ. LVL (20,13 εκατ. ευρώ) περίπου. Τα ομόλογα πρόκειται να μετατραπούν σε κεφάλαιο την 1η Ιουλίου 2015, σε αναλογία μιας μετοχής ανά ομόλογο. |
| --- | --- |

(38)

Η Λετονία διευκρίνισε ότι το μέτρο 4 συνεπαγόταν την απόκτηση ομολόγων μηδενικού τοκομεριδίου αξίας 30 εκατ. LVL (42,47 εκατ. ευρώ) που εξέδωσε η airBaltic από τους τότε πλειοψηφούντες μετόχους της airBaltic, δηλαδή το λετονικό κράτος και την BAS. Το μερίδιο που αντιστοιχούσε στη Λετονία δεν είχε εγγραφεί απευθείας από το Υπουργείο Μεταφορών, ήτοι τον πραγματικό κάτοχο των μετοχών της airBaltic, αλλά από το κέντρο κρατικής ραδιοφωνίας και τηλεόρασης της Λετονίας (LVRTC), μια επιχείρηση που ανήκει εξ ολοκλήρου στην κυριότητα του κράτους. Τα ομόλογα αποκτήθηκαν στην ονομαστική αξία του 1 LVL έκαστο, χωρίς την καταβολή τόκων, και αγοράστηκαν από τη Λετονία και την BAS κατ' αναλογία της συμμετοχής τους. Η πράξη αυτή θα είχε ως συνέπεια την απόκτηση ομολόγων μηδενικού τοκομεριδίου της airBaltic από το λετονικό κράτος έναντι ποσού της τάξης των 15,78 εκατ. LVL (22,34 εκατ. ευρώ) περίπου και από την BAS έναντι ποσού της τάξης 14,22 εκατ. LVL (20,13 εκατ. ευρώ) περίπου. Τα ομόλογα πρόκειται να μετατραπούν σε κεφάλαιο την 1η Ιουλίου 2015, σε αναλογία μιας μετοχής ανά ομόλογο.

| (39) | Όσον αφορά το μέτρο 5, οι λετονικές αρχές διευκρίνισαν ότι, σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς της καταγγέλλουσας, στις 21 και 22 Νοεμβρίου 2011 δεν πραγματοποιήθηκε καμία πληρωμή στην airBaltic. Ωστόσο, η airBaltic υπέβαλε τρία εντάλματα πληρωμής στη Latvijas Krājbanka πριν από την έκδοση των αποφάσεων της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και Οικονομικών, της 17ης Νοεμβρίου 2011, για τον περιορισμό των τραπεζικών πράξεων άνω των 100 000 ευρώ και για την παύση όλων των δραστηριοτήτων της Latvijas Krājbanka στις 21 Νοεμβρίου 2011 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 20 ανωτέρω). Η Latvijas Krājbanka εκτέλεσε τις εντολές αυτές μετά την παρέλευση αρκετών ημερών. Συγκεκριμένα, οι επίμαχες πράξεις αφορούσαν την καταβολή δύο πληρωμών, ύψους [...] εκατ. δολαρίων ΗΠΑ στο γραφείο συμψηφισμού της IATA και [...] εκατ. ευρώ στον διεθνή αερολιμένα της Ρίγας, οι οποίες εκτελέστηκαν στις 25 Νοεμβρίου 2011, καθώς και μια τραπεζική μεταφορά ύψους [...] εκατ. ευρώ σε εναλλακτικό τραπεζικό λογαριασμό που τηρούσε η airBaltic στην τράπεζα Swedbank στις 30 Νοεμβρίου 2011. |
| --- | --- |

(39)

Όσον αφορά το μέτρο 5, οι λετονικές αρχές διευκρίνισαν ότι, σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς της καταγγέλλουσας, στις 21 και 22 Νοεμβρίου 2011 δεν πραγματοποιήθηκε καμία πληρωμή στην airBaltic. Ωστόσο, η airBaltic υπέβαλε τρία εντάλματα πληρωμής στη Latvijas Krājbanka πριν από την έκδοση των αποφάσεων της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και Οικονομικών, της 17ης Νοεμβρίου 2011, για τον περιορισμό των τραπεζικών πράξεων άνω των 100 000 ευρώ και για την παύση όλων των δραστηριοτήτων της Latvijas Krājbanka στις 21 Νοεμβρίου 2011 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 20 ανωτέρω). Η Latvijas Krājbanka εκτέλεσε τις εντολές αυτές μετά την παρέλευση αρκετών ημερών. Συγκεκριμένα, οι επίμαχες πράξεις αφορούσαν την καταβολή δύο πληρωμών, ύψους [...] εκατ. δολαρίων ΗΠΑ στο γραφείο συμψηφισμού της IATA και [...] εκατ. ευρώ στον διεθνή αερολιμένα της Ρίγας, οι οποίες εκτελέστηκαν στις 25 Νοεμβρίου 2011, καθώς και μια τραπεζική μεταφορά ύψους [...] εκατ. ευρώ σε εναλλακτικό τραπεζικό λογαριασμό που τηρούσε η airBaltic στην τράπεζα Swedbank στις 30 Νοεμβρίου 2011.

4.4.1.   Το σχέδιο «reShape» του Μαρτίου του 2012

| (40) | Τον Μάρτιο του 2012, η airBaltic ενέκρινε επιχειρηματικό σχέδιο με την ονομασία «reShape». Το σχέδιο προβλέπει μια σειρά μέτρων, συμπεριλαμβανομένης της αγοράς αποδοτικότερων αεροσκαφών (21) και της διακοπής ορισμένων δρομολογίων, τα οποία μέτρα θα πρέπει να επιτρέψουν στην εταιρεία να επιτύχει το νεκρό σημείο του κύκλου εργασιών το 2014 βάσει των ρεαλιστικών και αισιόδοξων σεναρίων. Εντούτοις, στο πλαίσιο του απαισιόδοξου σεναρίου, προβλέπεται ότι η airBaltic θα έχει αρνητικά κέρδη προ φόρων και τόκων (EBIT) τουλάχιστον μέχρι το 2016. |
| --- | --- |

(40)

Τον Μάρτιο του 2012, η airBaltic ενέκρινε επιχειρηματικό σχέδιο με την ονομασία «reShape». Το σχέδιο προβλέπει μια σειρά μέτρων, συμπεριλαμβανομένης της αγοράς αποδοτικότερων αεροσκαφών (21) και της διακοπής ορισμένων δρομολογίων, τα οποία μέτρα θα πρέπει να επιτρέψουν στην εταιρεία να επιτύχει το νεκρό σημείο του κύκλου εργασιών το 2014 βάσει των ρεαλιστικών και αισιόδοξων σεναρίων. Εντούτοις, στο πλαίσιο του απαισιόδοξου σεναρίου, προβλέπεται ότι η airBaltic θα έχει αρνητικά κέρδη προ φόρων και τόκων (EBIT) τουλάχιστον μέχρι το 2016.

| (41) | Στο σχέδιο «reShape» προβλέπεται ότι, επιπλέον των 83 εκατ. LVL (117,51 εκατ. ευρώ) που έχουν ήδη δεσμευθεί για την εταιρεία (22), θα χρειαστεί πρόσθετη χρηματοδότηση ύψους [45-55] εκατ. LVL ([64-78] εκατ. ευρώ) [...] στο πλαίσιο του ρεαλιστικού σεναρίου. Το ποσό αυτό αναμένεται να μειωθεί σε [5-15] εκατ. LVL ([7-21] εκατ. ευρώ) βάσει του αισιόδοξου σεναρίου, αλλά να αυξηθεί σε [135-145] εκατ. LVL ([192-206] εκατ. ευρώ) βάσει του απαισιόδοξου σεναρίου. |
| --- | --- |

(41)

Στο σχέδιο «reShape» προβλέπεται ότι, επιπλέον των 83 εκατ. LVL (117,51 εκατ. ευρώ) που έχουν ήδη δεσμευθεί για την εταιρεία (22), θα χρειαστεί πρόσθετη χρηματοδότηση ύψους [45-55] εκατ. LVL ([64-78] εκατ. ευρώ) [...] στο πλαίσιο του ρεαλιστικού σεναρίου. Το ποσό αυτό αναμένεται να μειωθεί σε [5-15] εκατ. LVL ([7-21] εκατ. ευρώ) βάσει του αισιόδοξου σεναρίου, αλλά να αυξηθεί σε [135-145] εκατ. LVL ([192-206] εκατ. ευρώ) βάσει του απαισιόδοξου σεναρίου.

4.5.   Η ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΤΗΣ 18ης ΙΟΥΛΙΟΥ 2012

| (42) | Εκτός από το λετονικό κράτος και την BAS, συμβαλλόμενα μέρη στη συμφωνία ήταν και διάφοροι άλλοι επενδυτές. Οι επενδυτές αυτοί συμφώνησαν να χορηγήσουν στην airBaltic δύο κοινοπρακτικά δάνεια ύψους 35 εκατ. ευρώ έκαστο, με αρχικό επιτόκιο της τάξης του [5-7] %. Το πρώτο κοινοπρακτικό δάνειο επρόκειτο να χορηγηθεί από τη Latvijas Krājbanka και τη λιθουανική τράπεζα Snoras. Το δεύτερο κοινοπρακτικό δάνειο επρόκειτο να χορηγηθεί από διάφορες εταιρείες, μεταξύ των οποίων και η εταιρεία Taurus. Τα εν λόγω κοινοπρακτικά δάνεια επρόκειτο να χορηγηθούν με σκοπό την ανανέωση μιας σειράς απαιτήσεων που αξίωναν οι συγκεκριμένοι επενδυτές έναντι της airBaltic. Σε περίπτωση μη τήρησης των δεσμεύσεων που ανέλαβε η BAS στο πλαίσιο της συμφωνίας, σύμφωνα με το αντίστοιχο άρθρο 7.4, οι επενδυτές που έπρεπε να χορηγήσουν το δεύτερο κοινοπρακτικό δάνειο στην airBaltic, συμπεριλαμβανομένης της Taurus, μετόχου της BAS, αποδέχονταν «να παραχωρήσουν και να μεταβιβάσουν στο κράτος, ή στην ορισθείσα εταιρεία του, το σύνολο των απαιτήσεων που απορρέουν από το [...] οφειλόμενο δεύτερο [κοινοπρακτικό] δάνειο έναντι ποσού 1 LVL». |
| --- | --- |

(42)

Εκτός από το λετονικό κράτος και την BAS, συμβαλλόμενα μέρη στη συμφωνία ήταν και διάφοροι άλλοι επενδυτές. Οι επενδυτές αυτοί συμφώνησαν να χορηγήσουν στην airBaltic δύο κοινοπρακτικά δάνεια ύψους 35 εκατ. ευρώ έκαστο, με αρχικό επιτόκιο της τάξης του [5-7] %. Το πρώτο κοινοπρακτικό δάνειο επρόκειτο να χορηγηθεί από τη Latvijas Krājbanka και τη λιθουανική τράπεζα Snoras. Το δεύτερο κοινοπρακτικό δάνειο επρόκειτο να χορηγηθεί από διάφορες εταιρείες, μεταξύ των οποίων και η εταιρεία Taurus. Τα εν λόγω κοινοπρακτικά δάνεια επρόκειτο να χορηγηθούν με σκοπό την ανανέωση μιας σειράς απαιτήσεων που αξίωναν οι συγκεκριμένοι επενδυτές έναντι της airBaltic. Σε περίπτωση μη τήρησης των δεσμεύσεων που ανέλαβε η BAS στο πλαίσιο της συμφωνίας, σύμφωνα με το αντίστοιχο άρθρο 7.4, οι επενδυτές που έπρεπε να χορηγήσουν το δεύτερο κοινοπρακτικό δάνειο στην airBaltic, συμπεριλαμβανομένης της Taurus, μετόχου της BAS, αποδέχονταν «να παραχωρήσουν και να μεταβιβάσουν στο κράτος, ή στην ορισθείσα εταιρεία του, το σύνολο των απαιτήσεων που απορρέουν από το [...] οφειλόμενο δεύτερο [κοινοπρακτικό] δάνειο έναντι ποσού 1 LVL».

| (43) | Στις 18 Ιουλίου 2012 η Επιτροπή έλαβε και άλλη καταγγελία (βλέπε αιτιολογική σκέψη 7 ανωτέρω) σχετικά με την υποχρέωση των επενδυτών, δυνάμει του άρθρου 7.4 της συμφωνίας, να παραχωρήσουν και να μεταβιβάσουν στο κράτος, ή στην ορισθείσα εταιρεία του, το σύνολο των απαιτήσεων που απορρέουν από το δεύτερο κοινοπρακτικό δάνειο έναντι μόνον 1 LVL (βλέπε αιτιολογική σκέψη 28 ανωτέρω). Η καταγγέλλουσα ισχυρίζεται ότι, με επιστολές της 9ης Φεβρουαρίου και 12ης Ιουνίου 2012, το λετονικό κράτος είχε αποφανθεί ότι η απαίτηση ύψους 5 εκατ. ευρώ έναντι της airBaltic στο πλαίσιο του δεύτερου κοινοπρακτικού δανείου, ήτοι το μερίδιο που χορήγησε η εταιρεία Taurus από το συνολικό ποσό των 35 εκατ. ευρώ, έπρεπε να παραχωρηθεί στην airBaltic έναντι της τιμής του 1 LVL (μέτρο 6). |
| --- | --- |

(43)

Στις 18 Ιουλίου 2012 η Επιτροπή έλαβε και άλλη καταγγελία (βλέπε αιτιολογική σκέψη 7 ανωτέρω) σχετικά με την υποχρέωση των επενδυτών, δυνάμει του άρθρου 7.4 της συμφωνίας, να παραχωρήσουν και να μεταβιβάσουν στο κράτος, ή στην ορισθείσα εταιρεία του, το σύνολο των απαιτήσεων που απορρέουν από το δεύτερο κοινοπρακτικό δάνειο έναντι μόνον 1 LVL (βλέπε αιτιολογική σκέψη 28 ανωτέρω). Η καταγγέλλουσα ισχυρίζεται ότι, με επιστολές της 9ης Φεβρουαρίου και 12ης Ιουνίου 2012, το λετονικό κράτος είχε αποφανθεί ότι η απαίτηση ύψους 5 εκατ. ευρώ έναντι της airBaltic στο πλαίσιο του δεύτερου κοινοπρακτικού δανείου, ήτοι το μερίδιο που χορήγησε η εταιρεία Taurus από το συνολικό ποσό των 35 εκατ. ευρώ, έπρεπε να παραχωρηθεί στην airBaltic έναντι της τιμής του 1 LVL (μέτρο 6).

5.   Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ

| (44) | Στις 20 Νοεμβρίου 2012, η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας. Στην απόφασή της για την κίνηση της διαδικασίας, η Επιτροπή κατέληξε στην προκαταρκτική διαπίστωση ότι η airBaltic μπορούσε να θεωρηθεί προβληματική επιχείρηση κατά τη στιγμή λήψης των προσδιορισθέντων μέτρων. Εξέφρασε επίσης αμφιβολίες όσον αφορά τα έξι υπό αξιολόγηση μέτρα και συνήγαγε το προκαταρκτικό συμπέρασμα ότι όλα τα εν λόγω μέτρα συνεπάγονταν κρατική ενίσχυση. |
| --- | --- |

(44)

Στις 20 Νοεμβρίου 2012, η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει την επίσημη διαδικασία έρευνας. Στην απόφασή της για την κίνηση της διαδικασίας, η Επιτροπή κατέληξε στην προκαταρκτική διαπίστωση ότι η airBaltic μπορούσε να θεωρηθεί προβληματική επιχείρηση κατά τη στιγμή λήψης των προσδιορισθέντων μέτρων. Εξέφρασε επίσης αμφιβολίες όσον αφορά τα έξι υπό αξιολόγηση μέτρα και συνήγαγε το προκαταρκτικό συμπέρασμα ότι όλα τα εν λόγω μέτρα συνεπάγονταν κρατική ενίσχυση.

| (45) | Η Επιτροπή επισήμανε καταρχάς ότι το πρώτο κρατικό δάνειο (μέτρο 1) χορηγήθηκε από το κράτος ταυτόχρονα με το δάνειο της BAS, κατ' αναλογία της συμμετοχής τους, και υπό τους ίδιους όρους, στοιχείο το οποίο, εκ πρώτης όψεως, φαίνεται να υποδηλώνει ότι τα δάνεια χορηγήθηκαν με ίσους όρους. Ωστόσο, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι δεν μπορούσε να αξιολογήσει το πρώτο κρατικό δάνειο και το δάνειο της BAS σε μεμονωμένη βάση αλλά στο συνολικό πλαίσιο των διατάξεων της συμφωνίας. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή επισήμανε ότι από τη συμφωνία δεν προκύπτει ότι, επιπλέον του δανείου της BAS, η BAS όφειλε επίσης να εκδώσει μετατρέψιμο δάνειο στην airBaltic παράλληλα με το δεύτερο κρατικό δάνειο και ότι το κράτος είχε αναλάβει διαφορετικές και οικονομικά σημαντικότερες δεσμεύσεις από εκείνες που είχε αναλάβει η BAS. Η Επιτροπή διαπίστωσε επίσης ότι η απόφαση της BAS να επενδύσει στην airBaltic είχε ληφθεί σε μια συγκυρία κατά την οποία οι δημόσιες αρχές είχαν ήδη εκδηλώσει την πρόθεσή τους να παράσχουν χρηματοδοτική στήριξη στην εταιρεία. |
| --- | --- |

(45)

Η Επιτροπή επισήμανε καταρχάς ότι το πρώτο κρατικό δάνειο (μέτρο 1) χορηγήθηκε από το κράτος ταυτόχρονα με το δάνειο της BAS, κατ' αναλογία της συμμετοχής τους, και υπό τους ίδιους όρους, στοιχείο το οποίο, εκ πρώτης όψεως, φαίνεται να υποδηλώνει ότι τα δάνεια χορηγήθηκαν με ίσους όρους. Ωστόσο, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι δεν μπορούσε να αξιολογήσει το πρώτο κρατικό δάνειο και το δάνειο της BAS σε μεμονωμένη βάση αλλά στο συνολικό πλαίσιο των διατάξεων της συμφωνίας. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή επισήμανε ότι από τη συμφωνία δεν προκύπτει ότι, επιπλέον του δανείου της BAS, η BAS όφειλε επίσης να εκδώσει μετατρέψιμο δάνειο στην airBaltic παράλληλα με το δεύτερο κρατικό δάνειο και ότι το κράτος είχε αναλάβει διαφορετικές και οικονομικά σημαντικότερες δεσμεύσεις από εκείνες που είχε αναλάβει η BAS. Η Επιτροπή διαπίστωσε επίσης ότι η απόφαση της BAS να επενδύσει στην airBaltic είχε ληφθεί σε μια συγκυρία κατά την οποία οι δημόσιες αρχές είχαν ήδη εκδηλώσει την πρόθεσή τους να παράσχουν χρηματοδοτική στήριξη στην εταιρεία.

| (46) | Όσον αφορά το επιτόκιο του πρώτου κρατικού δανείου και τη μείωση του επιτοκίου κατά [5-15] ποσοστιαίες μονάδες που εφαρμόστηκε τον Δεκέμβριο του 2011 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 30 ανωτέρω), η Επιτροπή θεώρησε αμφίβολη τη δυνατότητα εφαρμογής των εν λόγω επιτοκίων σε επίπεδο αγοράς λαμβανομένων υπόψη των σοβαρών δυσχερειών που αντιμετώπιζε εκείνη την περίοδο η airBaltic. |
| --- | --- |

(46)

Όσον αφορά το επιτόκιο του πρώτου κρατικού δανείου και τη μείωση του επιτοκίου κατά [5-15] ποσοστιαίες μονάδες που εφαρμόστηκε τον Δεκέμβριο του 2011 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 30 ανωτέρω), η Επιτροπή θεώρησε αμφίβολη τη δυνατότητα εφαρμογής των εν λόγω επιτοκίων σε επίπεδο αγοράς λαμβανομένων υπόψη των σοβαρών δυσχερειών που αντιμετώπιζε εκείνη την περίοδο η airBaltic.

| (47) | Σε ό,τι αφορά το δεύτερο κρατικό δάνειο (μέτρο 2), η Επιτροπή παρατηρεί καταρχάς ότι προβλεπόταν ήδη στη συμφωνία, αν και για απροσδιόριστο ποσό και με την επιφύλαξη διαφόρων παραγόντων. Κατά την άποψη της Επιτροπής, δεν ήταν δυνατόν να θεωρηθεί ότι το δεύτερο κρατικό δάνειο χορηγήθηκε με ίσους όρους διότι, σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς της Λετονίας, από τη συμφωνία δεν προέκυπτε ότι, επιπλέον του δανείου της BAS, η BAS έπρεπε επίσης να εκδώσει μετατρέψιμο δάνειο υπέρ της airBaltic. Επιπροσθέτως, η Επιτροπή επισημαίνει ότι, όταν η Λετονία αποφάσισε να χορηγήσει το δεύτερο κρατικό δάνειο στην airBaltic, αποκλειόταν κάθε περίπτωση αλληλεξάρτησης από την πλευρά της BAS, δεδομένου ότι η BAS δεν δεν είχε καμία υποχρέωση να χορηγήσει άλλο δάνειο στην airBaltic. |
| --- | --- |

(47)

Σε ό,τι αφορά το δεύτερο κρατικό δάνειο (μέτρο 2), η Επιτροπή παρατηρεί καταρχάς ότι προβλεπόταν ήδη στη συμφωνία, αν και για απροσδιόριστο ποσό και με την επιφύλαξη διαφόρων παραγόντων. Κατά την άποψη της Επιτροπής, δεν ήταν δυνατόν να θεωρηθεί ότι το δεύτερο κρατικό δάνειο χορηγήθηκε με ίσους όρους διότι, σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς της Λετονίας, από τη συμφωνία δεν προέκυπτε ότι, επιπλέον του δανείου της BAS, η BAS έπρεπε επίσης να εκδώσει μετατρέψιμο δάνειο υπέρ της airBaltic. Επιπροσθέτως, η Επιτροπή επισημαίνει ότι, όταν η Λετονία αποφάσισε να χορηγήσει το δεύτερο κρατικό δάνειο στην airBaltic, αποκλειόταν κάθε περίπτωση αλληλεξάρτησης από την πλευρά της BAS, δεδομένου ότι η BAS δεν δεν είχε καμία υποχρέωση να χορηγήσει άλλο δάνειο στην airBaltic.

| (48) | Όσον αφορά το επιτόκιο του δεύτερου κρατικού δανείου ([9-11] %), η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες ως προς το κατά πόσον ένας ιδιώτης επενδυτής θα είχε χορηγήσει δάνειο στην εταιρεία με το συγκεκριμένο επιτόκιο, λαμβανομένων υπόψη των δυσκολιών που αντιμετώπιζε η airBaltic και του γεγονότος ότι η παρασχεθείσα εγγύηση ήταν η ίδια με την εγγύηση που παρασχέθηκε στην περίπτωση του πρώτου κρατικού δανείου. |
| --- | --- |

(48)

Όσον αφορά το επιτόκιο του δεύτερου κρατικού δανείου ([9-11] %), η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες ως προς το κατά πόσον ένας ιδιώτης επενδυτής θα είχε χορηγήσει δάνειο στην εταιρεία με το συγκεκριμένο επιτόκιο, λαμβανομένων υπόψη των δυσκολιών που αντιμετώπιζε η airBaltic και του γεγονότος ότι η παρασχεθείσα εγγύηση ήταν η ίδια με την εγγύηση που παρασχέθηκε στην περίπτωση του πρώτου κρατικού δανείου.

| (49) | Σχετικά με την αύξηση κεφαλαίου που συμφωνήθηκε στις 22 Δεκεμβρίου 2011 (μέτρο 3), η Επιτροπή επισημαίνει ότι κατά τη στιγμή λήψης της απόφασης ανακεφαλαιοποίησης, η BAS είχε παραχωρήσει όλες τις μετοχές που κατείχε στην airBaltic εκτός από μία (δεδομένου ότι είχαν περιέλθει μέσω της Latvijas Krājbanka στην κυριότητα του κράτους). Κατά συνέπεια, η συμμετοχή του κράτους στην εταιρεία αυξήθηκε σε 99,8 % (βλέπε αιτιολογική σκέψη 21 ανωτέρω). Επομένως, η μετατροπή από οικονομική άποψη είχε μικρή σημασία για την BAS, η οποία, προκειμένου να ανακτήσει το προηγούμενο ποσοστό συμμετοχής της, ήταν υποχρεωμένη όχι μόνο να μετατρέψει το δάνειο της BAS σε κεφάλαιο, αλλά όφειλε επίσης να καταβάλει εισφορά κεφαλαίου ύψους 37,7 εκατ. LVL (53,38 εκατ. ευρώ) σε μετρητά, και όλα αυτά με περιορισμένες πιθανότητες απόδοσης του μετοχικού κεφαλαίου σε βραχυπρόθεσμο έως μεσοπρόθεσμο ορίζοντα λαμβανομένων υπόψη των δυσχερειών της εταιρείας. Επιπλέον, η Επιτροπή διατύπωσε αμφιβολίες σχετικά με την ημερομηνία κατά την οποία τέθηκε πράγματι σε εφαρμογή το μέτρο 3. |
| --- | --- |

(49)

Σχετικά με την αύξηση κεφαλαίου που συμφωνήθηκε στις 22 Δεκεμβρίου 2011 (μέτρο 3), η Επιτροπή επισημαίνει ότι κατά τη στιγμή λήψης της απόφασης ανακεφαλαιοποίησης, η BAS είχε παραχωρήσει όλες τις μετοχές που κατείχε στην airBaltic εκτός από μία (δεδομένου ότι είχαν περιέλθει μέσω της Latvijas Krājbanka στην κυριότητα του κράτους). Κατά συνέπεια, η συμμετοχή του κράτους στην εταιρεία αυξήθηκε σε 99,8 % (βλέπε αιτιολογική σκέψη 21 ανωτέρω). Επομένως, η μετατροπή από οικονομική άποψη είχε μικρή σημασία για την BAS, η οποία, προκειμένου να ανακτήσει το προηγούμενο ποσοστό συμμετοχής της, ήταν υποχρεωμένη όχι μόνο να μετατρέψει το δάνειο της BAS σε κεφάλαιο, αλλά όφειλε επίσης να καταβάλει εισφορά κεφαλαίου ύψους 37,7 εκατ. LVL (53,38 εκατ. ευρώ) σε μετρητά, και όλα αυτά με περιορισμένες πιθανότητες απόδοσης του μετοχικού κεφαλαίου σε βραχυπρόθεσμο έως μεσοπρόθεσμο ορίζοντα λαμβανομένων υπόψη των δυσχερειών της εταιρείας. Επιπλέον, η Επιτροπή διατύπωσε αμφιβολίες σχετικά με την ημερομηνία κατά την οποία τέθηκε πράγματι σε εφαρμογή το μέτρο 3.

| (50) | Η Επιτροπή επισημαίνει ακόμη ότι η BAS και το κράτος έπρεπε να προβούν σε εισφορά κεφαλαίου στην airBaltic εντός συγκεκριμένης προθεσμίας, προφανώς έως τις 30 Ιανουαρίου 2012, δηλαδή κατά τη λήξη του πρώτου σταδίου της περιόδου εγγραφής για την αύξηση κεφαλαίου. Ωστόσο, μολονότι το κράτος το έπραξε στις 29 ή 30 Δεκεμβρίου 2011, η BAS δεν προέβη εντέλει ούτε σε μετατροπή του δανείου της ούτε σε εισφορά σε μετρητά. Σύμφωνα με την Επιτροπή, πριν από τη μετατροπή των δανείων, η Λετονία έπρεπε να περιμένει μέχρι να λάβει εύλογες διαβεβαιώσεις ότι και η BAS θα τηρούσε τις δικές της υποχρεώσεις. Βάσει του σκεπτικού αυτού, η Επιτροπή διατύπωσε την άποψη ότι το μέτρο 3 δεν φαίνεται να είναι συμβιβάσιμο με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς («ΑΙΕΟΑ»). |
| --- | --- |

(50)

Η Επιτροπή επισημαίνει ακόμη ότι η BAS και το κράτος έπρεπε να προβούν σε εισφορά κεφαλαίου στην airBaltic εντός συγκεκριμένης προθεσμίας, προφανώς έως τις 30 Ιανουαρίου 2012, δηλαδή κατά τη λήξη του πρώτου σταδίου της περιόδου εγγραφής για την αύξηση κεφαλαίου. Ωστόσο, μολονότι το κράτος το έπραξε στις 29 ή 30 Δεκεμβρίου 2011, η BAS δεν προέβη εντέλει ούτε σε μετατροπή του δανείου της ούτε σε εισφορά σε μετρητά. Σύμφωνα με την Επιτροπή, πριν από τη μετατροπή των δανείων, η Λετονία έπρεπε να περιμένει μέχρι να λάβει εύλογες διαβεβαιώσεις ότι και η BAS θα τηρούσε τις δικές της υποχρεώσεις. Βάσει του σκεπτικού αυτού, η Επιτροπή διατύπωσε την άποψη ότι το μέτρο 3 δεν φαίνεται να είναι συμβιβάσιμο με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς («ΑΙΕΟΑ»).

| (51) | Όσον αφορά την απόκτηση ομολόγων μηδενικού τοκομεριδίου, αξίας 30 εκατ. LVL (42,47 εκατ. ευρώ) που εξέδωσε η airBaltic τον Απρίλιο του 2010 (μέτρο 4), η Επιτροπή επισημαίνει ότι, λόγω των χαρακτηριστικών τους, τα συγκεκριμένα ομόλογα μπορούσαν να θεωρηθούν ανάλογα της εισφοράς κεφαλαίου. Δεδομένου ότι είχε αποκλειστεί εξαρχής κάθε περίπτωση αποδοτικότητας, εφόσον δεν είχε εφαρμοστεί επιτόκιο στα ομόλογα και η μελλοντική αποδοτικότητα επί της μετατροπής φαινόταν μάλλον απίθανη λόγω των δυσχερειών της εταιρείας, της κατάστασης του κλάδου των αερομεταφορών και της μη ύπαρξης, εκείνη την περίοδο, κάποιου σχεδίου για την επαναφορά της εταιρείας σε τροχιά κερδοφορίας, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες σχετικά με το κατά πόσον το μέτρο 4 είναι συμβιβάσιμο με την αγορά. Επιπλέον, η Επιτροπή δεν ήταν σε θέση να αποκλείσει το ενδεχόμενο απόκτησης των ομολόγων από την BAS λόγω του έντονου ενδιαφέροντος που είχε εκδηλώσει το λετονικό κράτος για την airBaltic πριν από την έκδοση των ομολόγων. |
| --- | --- |

(51)

Όσον αφορά την απόκτηση ομολόγων μηδενικού τοκομεριδίου, αξίας 30 εκατ. LVL (42,47 εκατ. ευρώ) που εξέδωσε η airBaltic τον Απρίλιο του 2010 (μέτρο 4), η Επιτροπή επισημαίνει ότι, λόγω των χαρακτηριστικών τους, τα συγκεκριμένα ομόλογα μπορούσαν να θεωρηθούν ανάλογα της εισφοράς κεφαλαίου. Δεδομένου ότι είχε αποκλειστεί εξαρχής κάθε περίπτωση αποδοτικότητας, εφόσον δεν είχε εφαρμοστεί επιτόκιο στα ομόλογα και η μελλοντική αποδοτικότητα επί της μετατροπής φαινόταν μάλλον απίθανη λόγω των δυσχερειών της εταιρείας, της κατάστασης του κλάδου των αερομεταφορών και της μη ύπαρξης, εκείνη την περίοδο, κάποιου σχεδίου για την επαναφορά της εταιρείας σε τροχιά κερδοφορίας, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες σχετικά με το κατά πόσον το μέτρο 4 είναι συμβιβάσιμο με την αγορά. Επιπλέον, η Επιτροπή δεν ήταν σε θέση να αποκλείσει το ενδεχόμενο απόκτησης των ομολόγων από την BAS λόγω του έντονου ενδιαφέροντος που είχε εκδηλώσει το λετονικό κράτος για την airBaltic πριν από την έκδοση των ομολόγων.

| (52) | Όσον αφορά την πληρωμή του ποσού των 2,8 εκατ. ευρώ από τη Latvijas Krājbanka (μέτρο 5), η Επιτροπή δεν μπόρεσε να διαπιστώσει με βεβαιότητα κατά πόσον, τη χρονική στιγμή καταβολής των εν λόγω πληρωμών, οι ενέργειες της Latvijas Krājbanka, η οποία είναι αμιγώς κρατική τράπεζα, ήταν ανεξάρτητες από εκείνες του κράτους. Ως προς το σημείο αυτό, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η Λετονία δεν είχε προσκομίσει κανένα στοιχείο που να αποδεικνύει ότι η airBaltic υπέβαλε τα εντάλματα πληρωμής και μεταφοράς πριν από την έκδοση της απόφασης της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και Οικονομικών, της 17ης Νοεμβρίου 2011, για τον περιορισμό των τραπεζικών πράξεων άνω των 100 000 ευρώ ανά πελάτη. |
| --- | --- |

(52)

Όσον αφορά την πληρωμή του ποσού των 2,8 εκατ. ευρώ από τη Latvijas Krājbanka (μέτρο 5), η Επιτροπή δεν μπόρεσε να διαπιστώσει με βεβαιότητα κατά πόσον, τη χρονική στιγμή καταβολής των εν λόγω πληρωμών, οι ενέργειες της Latvijas Krājbanka, η οποία είναι αμιγώς κρατική τράπεζα, ήταν ανεξάρτητες από εκείνες του κράτους. Ως προς το σημείο αυτό, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η Λετονία δεν είχε προσκομίσει κανένα στοιχείο που να αποδεικνύει ότι η airBaltic υπέβαλε τα εντάλματα πληρωμής και μεταφοράς πριν από την έκδοση της απόφασης της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και Οικονομικών, της 17ης Νοεμβρίου 2011, για τον περιορισμό των τραπεζικών πράξεων άνω των 100 000 ευρώ ανά πελάτη.

| (53) | Τέλος, όσον αφορά την παραχώρηση της απαίτησης των 5 εκατ. ευρώ στην airBaltic (μέτρο 6), η Επιτροπή διευκρίνισε στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας που εξέδωσε ότι, δυνάμει του άρθρου 7.4 της συμφωνίας, η Λετονία είχε αποφανθεί ότι η απαίτηση ύψους 5 εκατ. ευρώ έναντι της airBaltic στο πλαίσιο του δεύτερου κοινοπρακτικού δανείου, ήτοι το μερίδιο που χορήγησε η εταιρεία Taurus επί του συνολικού ποσού των 35 εκατ. ευρώ, έπρεπε να παραχωρηθεί στην airBaltic έναντι της τιμής του 1 LVL. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, από οικονομική άποψη, η εν λόγω πράξη αντιστοιχούσε εν πολλοίς σε παραίτηση από οφειλή, μέσω της οποίας η Λετονία απάλλασσε την airBaltic από την υποχρέωσή της να καταβάλλει τόκους και να αποπληρώσει μέρος του δεύτερου κοινοπρακτικού δανείου στον κομιστή της απαίτησης. Επιπλέον, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το μέτρο 6 δεν ήταν συμβιβάσιμο με την ΑΙΕΟΑ, διότι, βάσει της συμφωνίας, η airBaltic δεν είχε το δικαίωμα να λάβει τη συγκεκριμένη πίστωση έναντι 1 LVL. |
| --- | --- |

(53)

Τέλος, όσον αφορά την παραχώρηση της απαίτησης των 5 εκατ. ευρώ στην airBaltic (μέτρο 6), η Επιτροπή διευκρίνισε στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας που εξέδωσε ότι, δυνάμει του άρθρου 7.4 της συμφωνίας, η Λετονία είχε αποφανθεί ότι η απαίτηση ύψους 5 εκατ. ευρώ έναντι της airBaltic στο πλαίσιο του δεύτερου κοινοπρακτικού δανείου, ήτοι το μερίδιο που χορήγησε η εταιρεία Taurus επί του συνολικού ποσού των 35 εκατ. ευρώ, έπρεπε να παραχωρηθεί στην airBaltic έναντι της τιμής του 1 LVL. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, από οικονομική άποψη, η εν λόγω πράξη αντιστοιχούσε εν πολλοίς σε παραίτηση από οφειλή, μέσω της οποίας η Λετονία απάλλασσε την airBaltic από την υποχρέωσή της να καταβάλλει τόκους και να αποπληρώσει μέρος του δεύτερου κοινοπρακτικού δανείου στον κομιστή της απαίτησης. Επιπλέον, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το μέτρο 6 δεν ήταν συμβιβάσιμο με την ΑΙΕΟΑ, διότι, βάσει της συμφωνίας, η airBaltic δεν είχε το δικαίωμα να λάβει τη συγκεκριμένη πίστωση έναντι 1 LVL.

| (54) | Όσον αφορά τις λοιπές απαιτήσεις στο πλαίσιο του δεύτερου κοινοπρακτικού δανείου, συνολικού ύψους 30 εκατ. LVL (42,47 εκατ. ευρώ) (βλέπε αιτιολογική σκέψη 42 ανωτέρω), η Επιτροπή επισήμανε ότι το προαναφερόμενο σκεπτικό ισχύει, τηρουμένων των αναλογιών, και για τις εν λόγω απαιτήσεις. |
| --- | --- |

(54)

Όσον αφορά τις λοιπές απαιτήσεις στο πλαίσιο του δεύτερου κοινοπρακτικού δανείου, συνολικού ύψους 30 εκατ. LVL (42,47 εκατ. ευρώ) (βλέπε αιτιολογική σκέψη 42 ανωτέρω), η Επιτροπή επισήμανε ότι το προαναφερόμενο σκεπτικό ισχύει, τηρουμένων των αναλογιών, και για τις εν λόγω απαιτήσεις.

| (55) | Ως εκ τούτου, η Επιτροπή κατέληξε στο προκαταρκτικό συμπέρασμα ότι τα έξι υπό αξιολόγηση μέτρα συνεπάγονταν παράνομη κρατική ενίσχυση, διότι είχαν εφαρμοστεί κατά παράβαση της κοινοποίησης και των υποχρεώσεων διατήρησης της υφιστάμενης κατάστασης που κατοχυρώνονται στο άρθρο 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ. |
| --- | --- |

(55)

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή κατέληξε στο προκαταρκτικό συμπέρασμα ότι τα έξι υπό αξιολόγηση μέτρα συνεπάγονταν παράνομη κρατική ενίσχυση, διότι είχαν εφαρμοστεί κατά παράβαση της κοινοποίησης και των υποχρεώσεων διατήρησης της υφιστάμενης κατάστασης που κατοχυρώνονται στο άρθρο 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ.

| (56) | Η Επιτροπή εξέφρασε επίσης αμφιβολίες σχετικά με το κατά πόσον τα έξι υπό αξιολόγηση μέτρα είναι συμβιβάσιμα με την εσωτερική αγορά, δεδομένου ιδίως ότι οι λετονικές αρχές δεν παρείχαν πιθανή αιτιολόγηση για το συμβιβάσιμο των εν λόγω μέτρων. Σχετικά με την πιθανή αιτιολόγηση του συμβιβάσιμου των μέτρων, η Επιτροπή έκρινε προκαταρκτικά ότι, λαμβανομένων υπόψη των δυσχερειών που αντιμετώπιζε η airBaltic, τα μοναδικά εφαρμοστέα κριτήρια ήταν εκείνα που αφορούσαν τις ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων δυνάμει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ, βάσει των κοινοτικών κατευθυντήριων γραμμών όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων (23) («κατευθυντήριες γραμμές για τη Δ&Α»). Ως προς το σημείο αυτό, βάσει των στοιχείων που είχε στη διάθεσή της εκείνη την περίοδο, η Επιτροπή ήταν της άποψης ότι δεν πληρούνταν οι προϋποθέσεις για τη χορήγηση ενίσχυσης διάσωσης, και ότι το σχέδιο «reShape» δεν περιλάμβανε κανένα από τα στοιχεία που απαιτούνται για να χαρακτηριστεί σχέδιο αναδιάρθρωσης κατά την έννοια του τμήματος 3.2 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α. |
| --- | --- |

(56)

Η Επιτροπή εξέφρασε επίσης αμφιβολίες σχετικά με το κατά πόσον τα έξι υπό αξιολόγηση μέτρα είναι συμβιβάσιμα με την εσωτερική αγορά, δεδομένου ιδίως ότι οι λετονικές αρχές δεν παρείχαν πιθανή αιτιολόγηση για το συμβιβάσιμο των εν λόγω μέτρων. Σχετικά με την πιθανή αιτιολόγηση του συμβιβάσιμου των μέτρων, η Επιτροπή έκρινε προκαταρκτικά ότι, λαμβανομένων υπόψη των δυσχερειών που αντιμετώπιζε η airBaltic, τα μοναδικά εφαρμοστέα κριτήρια ήταν εκείνα που αφορούσαν τις ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων δυνάμει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ, βάσει των κοινοτικών κατευθυντήριων γραμμών όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων (23) («κατευθυντήριες γραμμές για τη Δ&Α»). Ως προς το σημείο αυτό, βάσει των στοιχείων που είχε στη διάθεσή της εκείνη την περίοδο, η Επιτροπή ήταν της άποψης ότι δεν πληρούνταν οι προϋποθέσεις για τη χορήγηση ενίσχυσης διάσωσης, και ότι το σχέδιο «reShape» δεν περιλάμβανε κανένα από τα στοιχεία που απαιτούνται για να χαρακτηριστεί σχέδιο αναδιάρθρωσης κατά την έννοια του τμήματος 3.2 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α.

6.   ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ

6.1.   ΟΙ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΛΕΤΟΝΙΑΣ

| (57) | Στις παρατηρήσεις της σχετικά με την απόφαση κίνησης της διαδικασίας που εξέδωσε η Επιτροπή, η Λετονία επισημαίνει ότι τα μέτρα 1, 2, 3 και 6 είναι αλληλεξαρτώμενα και ότι απορρέουν από τη συμφωνία, και συνεπώς αποτελούν κατ' ουσίαν μία ενιαία χρηματοοικονομική πράξη, η οποία πρέπει να αξιολογηθεί με βάση τον χρόνο σύναψης της συμφωνίας, δηλαδή στις 3 Οκτωβρίου 2011. Στη βάση αυτή, η Λετονία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα ανωτέρω μέτρα είναι αλληλεξαρτώμενα και συμβιβάσιμα με την ΑΙΕΟΑ και, ως εκ τούτου, αποκλείεται η περίπτωση κρατικής ενίσχυσης. |
| --- | --- |

(57)

Στις παρατηρήσεις της σχετικά με την απόφαση κίνησης της διαδικασίας που εξέδωσε η Επιτροπή, η Λετονία επισημαίνει ότι τα μέτρα 1, 2, 3 και 6 είναι αλληλεξαρτώμενα και ότι απορρέουν από τη συμφωνία, και συνεπώς αποτελούν κατ' ουσίαν μία ενιαία χρηματοοικονομική πράξη, η οποία πρέπει να αξιολογηθεί με βάση τον χρόνο σύναψης της συμφωνίας, δηλαδή στις 3 Οκτωβρίου 2011. Στη βάση αυτή, η Λετονία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα ανωτέρω μέτρα είναι αλληλεξαρτώμενα και συμβιβάσιμα με την ΑΙΕΟΑ και, ως εκ τούτου, αποκλείεται η περίπτωση κρατικής ενίσχυσης.

| (58) | Η Λετονία ισχυρίζεται ότι συντάκτης της συμφωνίας ήταν η BAS, η οποία και ζήτησε ουσιαστικά από το κράτος να συμμετάσχει στην αύξηση κεφαλαίου. Εντέλει, το κράτος συμφώνησε για την επένδυση, με την επιφύλαξη των αυστηρών προϋποθέσεων που προβλέπονται στη συμφωνία. Ένα από τα βασικά στοιχεία της συμφωνίας ήταν η εισφορά κεφαλαίου ύψους περίπου 100 εκατ. LVL (141,58 εκατ. ευρώ) από το κράτος και την BAS σε δύο στάδια: i) 30 εκατ. LVL (42,47 εκατ. ευρώ), υπό τη μορφή του πρώτου κρατικού δανείου και του δανείου της BAS· και ii) περίπου 70 εκατ. LVL (99,1 εκατ. ευρώ), τα οποία έπρεπε να χορηγηθούν από το κράτος και τη BAS κατ' αναλογία της συμμετοχής τους. Σύμφωνα, επομένως, με την άποψη της Λετονίας, η BAS είχε δεσμευθεί δυνάμει συμβατικής υποχρέωσης να προβεί σε εισφορά συμπληρωματικού κεφαλαίου στην airBaltic, κατ' αναλογία της συμμετοχής της. Η Λετονία εξάγει το συμπέρασμα αυτό από το άρθρο 7.2 της συμφωνίας, το οποίο ορίζει ότι το κράτος θα χορηγούσε στην airBaltic δεύτερο δάνειο «κατ' αναλογία των δικαιωμάτων ψήφου το», πράγμα το οποίο, κατά τη γνώμη της Λετονίας, σημαίνει ότι και η BAS έπρεπε να καταβάλει εισφορά σε μετρητά, επίσης κατ' αναλογία της συμμετοχής της. |
| --- | --- |

(58)

Η Λετονία ισχυρίζεται ότι συντάκτης της συμφωνίας ήταν η BAS, η οποία και ζήτησε ουσιαστικά από το κράτος να συμμετάσχει στην αύξηση κεφαλαίου. Εντέλει, το κράτος συμφώνησε για την επένδυση, με την επιφύλαξη των αυστηρών προϋποθέσεων που προβλέπονται στη συμφωνία. Ένα από τα βασικά στοιχεία της συμφωνίας ήταν η εισφορά κεφαλαίου ύψους περίπου 100 εκατ. LVL (141,58 εκατ. ευρώ) από το κράτος και την BAS σε δύο στάδια: i) 30 εκατ. LVL (42,47 εκατ. ευρώ), υπό τη μορφή του πρώτου κρατικού δανείου και του δανείου της BAS· και ii) περίπου 70 εκατ. LVL (99,1 εκατ. ευρώ), τα οποία έπρεπε να χορηγηθούν από το κράτος και τη BAS κατ' αναλογία της συμμετοχής τους. Σύμφωνα, επομένως, με την άποψη της Λετονίας, η BAS είχε δεσμευθεί δυνάμει συμβατικής υποχρέωσης να προβεί σε εισφορά συμπληρωματικού κεφαλαίου στην airBaltic, κατ' αναλογία της συμμετοχής της. Η Λετονία εξάγει το συμπέρασμα αυτό από το άρθρο 7.2 της συμφωνίας, το οποίο ορίζει ότι το κράτος θα χορηγούσε στην airBaltic δεύτερο δάνειο «κατ' αναλογία των δικαιωμάτων ψήφου το», πράγμα το οποίο, κατά τη γνώμη της Λετονίας, σημαίνει ότι και η BAS έπρεπε να καταβάλει εισφορά σε μετρητά, επίσης κατ' αναλογία της συμμετοχής της.

| (59) | Η Λετονία επισημαίνει επίσης ότι στη συμφωνία προβλέπεται μια σειρά μέτρων έκτακτης ανάγκης που αποσκοπούν στην προστασία των οικονομικών συμφερόντων του κράτους σε περίπτωση αδυναμίας της BAS να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της: i) το δικαίωμα του κράτους να εξαγοράσει τις μετοχές από την BAS έναντι 1 LVL· ii) την υποχρέωση των ιδιωτών επενδυτών που χορήγησαν το δεύτερο κοινοπρακτικό δάνειο στην airBaltic να παραχωρήσουν τις απαιτήσεις τους έναντι της airBaltic στο κράτος υπό ορισμένες προϋποθέσεις· και iii) την υποχρέωση των επενδυτών να αποζημιώσουν την airBaltic για ορισμένες υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού, οι οποίες ανέρχονται περίπου σε [...] εκατ. ευρώ (24). Το γεγονός ότι η BAS και οι επενδυτές αποδέχθηκαν τα εν λόγω μέτρα έκτακτης ανάγκης συνιστά, κατά την άποψη της Λετονίας, απόδειξη της βεβαιότητας των επενδυτών ότι η BAS θα εκπλήρωνε τις υποχρεώσεις της. Στη βάση αυτή, η Λετονία θεωρεί ότι τα μέτρα 1, 2 και 3 ήταν αλληλοεξαρτώμενα και ορθολογικά σύμφωνα με την ΑΙΕΟΑ. Επιπλέον, δεδομένου ότι το μέτρο 6 ήταν απόρροια των μέτρων έκτακτης ανάγκης, η Λετονία ισχυρίζεται ότι ούτε το εν λόγω μέτρο συνεπάγεται κρατική ενίσχυση. |
| --- | --- |

(59)

Η Λετονία επισημαίνει επίσης ότι στη συμφωνία προβλέπεται μια σειρά μέτρων έκτακτης ανάγκης που αποσκοπούν στην προστασία των οικονομικών συμφερόντων του κράτους σε περίπτωση αδυναμίας της BAS να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της: i) το δικαίωμα του κράτους να εξαγοράσει τις μετοχές από την BAS έναντι 1 LVL· ii) την υποχρέωση των ιδιωτών επενδυτών που χορήγησαν το δεύτερο κοινοπρακτικό δάνειο στην airBaltic να παραχωρήσουν τις απαιτήσεις τους έναντι της airBaltic στο κράτος υπό ορισμένες προϋποθέσεις· και iii) την υποχρέωση των επενδυτών να αποζημιώσουν την airBaltic για ορισμένες υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού, οι οποίες ανέρχονται περίπου σε [...] εκατ. ευρώ (24). Το γεγονός ότι η BAS και οι επενδυτές αποδέχθηκαν τα εν λόγω μέτρα έκτακτης ανάγκης συνιστά, κατά την άποψη της Λετονίας, απόδειξη της βεβαιότητας των επενδυτών ότι η BAS θα εκπλήρωνε τις υποχρεώσεις της. Στη βάση αυτή, η Λετονία θεωρεί ότι τα μέτρα 1, 2 και 3 ήταν αλληλοεξαρτώμενα και ορθολογικά σύμφωνα με την ΑΙΕΟΑ. Επιπλέον, δεδομένου ότι το μέτρο 6 ήταν απόρροια των μέτρων έκτακτης ανάγκης, η Λετονία ισχυρίζεται ότι ούτε το εν λόγω μέτρο συνεπάγεται κρατική ενίσχυση.

| (60) | Επιπροσθέτως, όσον αφορά το μέτρο 1, η Λετονία προσθέτει ότι το επιτόκιο ήταν συμβατό με την ΑΙΕΟΑ και την ανακοίνωση για τα επιτόκια αναφοράς (25) και ισχυρίζεται ότι η μείωση του επιτοκίου από [11-13] % σε [2-4] % ήταν οικονομικά ορθολογική για το κράτος, προκειμένου να μειωθεί το κόστος χρηματοδότησης της airBaltic (καθώς το κράτος τότε κατείχε ήδη το 99,8 % των μετοχών της εταιρείας). Όσον αφορά το μέτρο 2, η Λετονία είναι της άποψης ότι το επιτόκιο ήταν σύμφωνο με την ΑΙΕΟΑ. |
| --- | --- |

(60)

Επιπροσθέτως, όσον αφορά το μέτρο 1, η Λετονία προσθέτει ότι το επιτόκιο ήταν συμβατό με την ΑΙΕΟΑ και την ανακοίνωση για τα επιτόκια αναφοράς (25) και ισχυρίζεται ότι η μείωση του επιτοκίου από [11-13] % σε [2-4] % ήταν οικονομικά ορθολογική για το κράτος, προκειμένου να μειωθεί το κόστος χρηματοδότησης της airBaltic (καθώς το κράτος τότε κατείχε ήδη το 99,8 % των μετοχών της εταιρείας). Όσον αφορά το μέτρο 2, η Λετονία είναι της άποψης ότι το επιτόκιο ήταν σύμφωνο με την ΑΙΕΟΑ.

| (61) | Όσον αφορά το μέτρο 3, οι λετονικές αρχές ισχυρίζονται ότι η μετατροπή του πρώτου κρατικού δανείου και της πρώτης δόσης του δεύτερου κρατικού δανείου σε κεφάλαιο πραγματοποιήθηκε με βάση την παράλληλη απόφαση της BAS για τη μετατροπή του δανείου της BAS και για την εισφορά κεφαλαίου ύψους 37,7 εκατ. LVL (53,38 εκατ. ευρώ) σε μετρητά, η οποία ελήφθη κατά τη συνέλευση των μετόχων της airBaltic της 22ας Δεκεμβρίου 2011. Οι λετονικές αρχές επαναλαμβάνουν ότι τα μέτρα 1, 2 και 3 δεν πρέπει να αξιολογηθούν μεμονωμένα, αλλά μόνο σε συνδυασμό με τη γενικότερη πράξη της οποίας αποτελούν αναπόσπαστο μέρος. Δεδομένου ότι η εν λόγω πράξη προέκυψε ταυτόχρονα, με συμφωνία μεταξύ της BAS και του κράτους, η Λετονία αποκλείει την ύπαρξη ενίσχυσης. Η Λετονία υποστηρίζει περαιτέρω ότι το γεγονός ότι η BAS δεν τήρησε τη δέσμευση που είχε αναλάβει εντός της μέγιστης προθεσμίας (δηλαδή έως τις 30 Ιανουαρίου 2012) είναι άνευ σημασίας και ότι το κράτος δεν είχε άλλη επιλογή παρά να προβεί σε μετατροπή του πρώτου κρατικού δανείου και της πρώτης δόσης του δεύτερου κρατικού δανείου σε κεφάλαιο, όπως και έπραξε στις 29 Δεκεμβρίου 2011. Επιπλέον, η Λετονία διευκρινίζει ότι το κράτος προέβη σε όλες τις δυνατές ενέργειες ώστε να υποχρεώσει την BAS να τηρήσει τη δέσμευσή της. |
| --- | --- |

(61)

Όσον αφορά το μέτρο 3, οι λετονικές αρχές ισχυρίζονται ότι η μετατροπή του πρώτου κρατικού δανείου και της πρώτης δόσης του δεύτερου κρατικού δανείου σε κεφάλαιο πραγματοποιήθηκε με βάση την παράλληλη απόφαση της BAS για τη μετατροπή του δανείου της BAS και για την εισφορά κεφαλαίου ύψους 37,7 εκατ. LVL (53,38 εκατ. ευρώ) σε μετρητά, η οποία ελήφθη κατά τη συνέλευση των μετόχων της airBaltic της 22ας Δεκεμβρίου 2011. Οι λετονικές αρχές επαναλαμβάνουν ότι τα μέτρα 1, 2 και 3 δεν πρέπει να αξιολογηθούν μεμονωμένα, αλλά μόνο σε συνδυασμό με τη γενικότερη πράξη της οποίας αποτελούν αναπόσπαστο μέρος. Δεδομένου ότι η εν λόγω πράξη προέκυψε ταυτόχρονα, με συμφωνία μεταξύ της BAS και του κράτους, η Λετονία αποκλείει την ύπαρξη ενίσχυσης. Η Λετονία υποστηρίζει περαιτέρω ότι το γεγονός ότι η BAS δεν τήρησε τη δέσμευση που είχε αναλάβει εντός της μέγιστης προθεσμίας (δηλαδή έως τις 30 Ιανουαρίου 2012) είναι άνευ σημασίας και ότι το κράτος δεν είχε άλλη επιλογή παρά να προβεί σε μετατροπή του πρώτου κρατικού δανείου και της πρώτης δόσης του δεύτερου κρατικού δανείου σε κεφάλαιο, όπως και έπραξε στις 29 Δεκεμβρίου 2011. Επιπλέον, η Λετονία διευκρινίζει ότι το κράτος προέβη σε όλες τις δυνατές ενέργειες ώστε να υποχρεώσει την BAS να τηρήσει τη δέσμευσή της.

| (62) | Σε ό,τι αφορά το μέτρο 6, η Λετονία προσθέτει ότι η παραχώρηση των απαιτήσεων στην airBaltic ήταν απόρροια των μέτρων που προβλέπονταν στο άρθρο 7.4 της συμφωνίας. Κατά την άποψη της Λετονίας, με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται η εκτέλεση ολόκληρης της συμφωνίας με ίσους όρους, διότι η παραχώρηση της απαίτησης στην airBaltic εξασφαλίζει την αναλογική συμμετοχή των ιδιωτών επενδυτών στη χρηματοδοτική εισφορά προς την airBaltic. |
| --- | --- |

(62)

Σε ό,τι αφορά το μέτρο 6, η Λετονία προσθέτει ότι η παραχώρηση των απαιτήσεων στην airBaltic ήταν απόρροια των μέτρων που προβλέπονταν στο άρθρο 7.4 της συμφωνίας. Κατά την άποψη της Λετονίας, με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται η εκτέλεση ολόκληρης της συμφωνίας με ίσους όρους, διότι η παραχώρηση της απαίτησης στην airBaltic εξασφαλίζει την αναλογική συμμετοχή των ιδιωτών επενδυτών στη χρηματοδοτική εισφορά προς την airBaltic.

| (63) | Όσον αφορά το μέτρο 4, η Λετονία είναι της άποψης ότι η έκδοση ομολόγων μηδενικού τοκομεριδίου πραγματοποιήθηκε ταυτόχρονα από το κράτος και την BAS υπό τους ίδιους όρους και, ως εκ τούτου, αποκλείεται η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης. Η Λετονία διευκρινίζει επίσης ότι η απόφαση έκδοσης ομολόγων ελήφθη με πρωτοβουλία της BAS. Όσον αφορά το γεγονός ότι τα εν λόγω ομόλογα δεν απέφεραν αποδόσεις, η Λετονία ισχυρίζεται ότι η Επιτροπή έπρεπε να συνεκτιμήσει τον λεγόμενο «παράγοντα ιδιοκτήτη» και να λάβει υπόψη το γεγονός ότι το κράτος, ως μέτοχος της airBaltic, είχε διαφορετικά κίνητρα από ό,τι ένας εξωτερικός επενδυτής. |
| --- | --- |

(63)

Όσον αφορά το μέτρο 4, η Λετονία είναι της άποψης ότι η έκδοση ομολόγων μηδενικού τοκομεριδίου πραγματοποιήθηκε ταυτόχρονα από το κράτος και την BAS υπό τους ίδιους όρους και, ως εκ τούτου, αποκλείεται η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης. Η Λετονία διευκρινίζει επίσης ότι η απόφαση έκδοσης ομολόγων ελήφθη με πρωτοβουλία της BAS. Όσον αφορά το γεγονός ότι τα εν λόγω ομόλογα δεν απέφεραν αποδόσεις, η Λετονία ισχυρίζεται ότι η Επιτροπή έπρεπε να συνεκτιμήσει τον λεγόμενο «παράγοντα ιδιοκτήτη» και να λάβει υπόψη το γεγονός ότι το κράτος, ως μέτοχος της airBaltic, είχε διαφορετικά κίνητρα από ό,τι ένας εξωτερικός επενδυτής.

| (64) | Τέλος, όσον αφορά το μέτρο 5, η Λετονία είναι της άποψης ότι το μέτρο αυτό δεν συνεπαγόταν τη χρήση κρατικών πόρων και ότι, σε κάθε περίπτωση, οι ενέργειες της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και Οικονομικών δεν μπορούσαν να καταλογιστούν στο κράτος. |
| --- | --- |

(64)

Τέλος, όσον αφορά το μέτρο 5, η Λετονία είναι της άποψης ότι το μέτρο αυτό δεν συνεπαγόταν τη χρήση κρατικών πόρων και ότι, σε κάθε περίπτωση, οι ενέργειες της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και Οικονομικών δεν μπορούσαν να καταλογιστούν στο κράτος.

| (65) | Βάσει της άποψής της ότι δεν υπήρχε κρατική ενίσχυση, η Λετονία αρχικά δεν προέβαλε επιχειρήματα σχετικά με το συμβιβάσιμο των μέτρων με την εσωτερική αγορά. Εντούτοις, κατά τη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας έρευνας, η Λετονία υπέβαλε σχετικά επιχειρήματα και επισήμανε ότι εάν υπήρχε κρατική ενίσχυση, θα συνιστούσε συμβιβάσιμη ενίσχυση αναδιάρθρωσης δυνάμει των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α. |
| --- | --- |

(65)

Βάσει της άποψής της ότι δεν υπήρχε κρατική ενίσχυση, η Λετονία αρχικά δεν προέβαλε επιχειρήματα σχετικά με το συμβιβάσιμο των μέτρων με την εσωτερική αγορά. Εντούτοις, κατά τη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας έρευνας, η Λετονία υπέβαλε σχετικά επιχειρήματα και επισήμανε ότι εάν υπήρχε κρατική ενίσχυση, θα συνιστούσε συμβιβάσιμη ενίσχυση αναδιάρθρωσης δυνάμει των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α.

| (66) | Στη βάση αυτή, η Λετονία υπέβαλε τον Δεκέμβριο του 2013 σχέδιο αναδιάρθρωσης, σύμφωνα με το οποίο η αναδιάρθρωση της airBaltic ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2011, όταν υποβλήθηκε στη διοίκηση της εταιρείας μια πρώτη εκδοχή του σχεδίου. Στο συγκεκριμένο έγγραφο προσδιορίζονταν ορισμένες από τις αδυναμίες της airBaltic και διαπιστωνόταν η ανάγκη άντλησης κεφαλαίων ύψους [175-185] εκατ. ευρώ. Αυτή η πρώτη εκδοχή του σχεδίου εξελίχθηκε στο επιχειρηματικό σχέδιο «reShape» του Μαρτίου του 2012, το οποίο αποτελούσε, σύμφωνα με τη Λετονία, προκαταρκτικό στάδιο του σχεδίου αναδιάρθρωσης που υποβλήθηκε τον Δεκέμβριο του 2013. |
| --- | --- |

(66)

Στη βάση αυτή, η Λετονία υπέβαλε τον Δεκέμβριο του 2013 σχέδιο αναδιάρθρωσης, σύμφωνα με το οποίο η αναδιάρθρωση της airBaltic ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2011, όταν υποβλήθηκε στη διοίκηση της εταιρείας μια πρώτη εκδοχή του σχεδίου. Στο συγκεκριμένο έγγραφο προσδιορίζονταν ορισμένες από τις αδυναμίες της airBaltic και διαπιστωνόταν η ανάγκη άντλησης κεφαλαίων ύψους [175-185] εκατ. ευρώ. Αυτή η πρώτη εκδοχή του σχεδίου εξελίχθηκε στο επιχειρηματικό σχέδιο «reShape» του Μαρτίου του 2012, το οποίο αποτελούσε, σύμφωνα με τη Λετονία, προκαταρκτικό στάδιο του σχεδίου αναδιάρθρωσης που υποβλήθηκε τον Δεκέμβριο του 2013.

| (67) | Στο σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπεται πενταετής περίοδος αναδιάρθρωσης από τον Απρίλιο του 2011 έως τον Απρίλιο του 2016 και συνολικό κόστος αναδιάρθρωσης της τάξης των [150-170] εκατ. LVL ([214-242] εκατ. ευρώ). Στο σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπονται τρία είδη μέτρων αναδιάρθρωσης: i) βελτιστοποίηση των εσόδων και των δαπανών για τις υφιστάμενες δραστηριότητες· ii) αναδιαμόρφωση του δικτύου, με συνακόλουθη αναπροσαρμογή των προορισμών, των συχνοτήτων και των ωραρίων δρομολογίων· και iii) βελτιστοποίηση του δικτύου και του στόλου. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης περιλαμβάνει συνολικά 26 πρωτοβουλίες που αφορούν τα έσοδα και τις δαπάνες, σε συνδυασμό με συμπληρωματικές πρωτοβουλίες στον τομέα της αναδιαμόρφωσης του δικτύου και της ανανέωσης του στόλου. Όσον αφορά την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της airBaltic, σύμφωνα με το σχέδιο αναμένεται ότι, χάρη στις εν λόγω πρωτοβουλίες, η εταιρεία θα επιτύχει το νεκρό σημείο του κύκλου εργασιών το 2014 και θα διατηρήσει εν συνεχεία την αποδοτικότητά της, με κέρδη προ τόκων και φόρων (EBIT) έως [1-3] εκατ. LVL ([1,4-4,2] εκατ. ευρώ) το 2014 και [9-12] εκατ. LVL ([12,8-17] εκατ. ευρώ) το 2016. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης περιλαμβάνει επίσης αναθεωρημένες οικονομικές προβλέψεις βάσει ρεαλιστικών, απαισιόδοξων και αισιόδοξων σεναρίων, τα οποία υπόκεινται σε ανάλυση ευαισθησίας με σκοπό την αξιολόγηση των κινδύνων και των πιθανών επιπτώσεών τους. |
| --- | --- |

(67)

Στο σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπεται πενταετής περίοδος αναδιάρθρωσης από τον Απρίλιο του 2011 έως τον Απρίλιο του 2016 και συνολικό κόστος αναδιάρθρωσης της τάξης των [150-170] εκατ. LVL ([214-242] εκατ. ευρώ). Στο σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπονται τρία είδη μέτρων αναδιάρθρωσης: i) βελτιστοποίηση των εσόδων και των δαπανών για τις υφιστάμενες δραστηριότητες· ii) αναδιαμόρφωση του δικτύου, με συνακόλουθη αναπροσαρμογή των προορισμών, των συχνοτήτων και των ωραρίων δρομολογίων· και iii) βελτιστοποίηση του δικτύου και του στόλου. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης περιλαμβάνει συνολικά 26 πρωτοβουλίες που αφορούν τα έσοδα και τις δαπάνες, σε συνδυασμό με συμπληρωματικές πρωτοβουλίες στον τομέα της αναδιαμόρφωσης του δικτύου και της ανανέωσης του στόλου. Όσον αφορά την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της airBaltic, σύμφωνα με το σχέδιο αναμένεται ότι, χάρη στις εν λόγω πρωτοβουλίες, η εταιρεία θα επιτύχει το νεκρό σημείο του κύκλου εργασιών το 2014 και θα διατηρήσει εν συνεχεία την αποδοτικότητά της, με κέρδη προ τόκων και φόρων (EBIT) έως [1-3] εκατ. LVL ([1,4-4,2] εκατ. ευρώ) το 2014 και [9-12] εκατ. LVL ([12,8-17] εκατ. ευρώ) το 2016. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης περιλαμβάνει επίσης αναθεωρημένες οικονομικές προβλέψεις βάσει ρεαλιστικών, απαισιόδοξων και αισιόδοξων σεναρίων, τα οποία υπόκεινται σε ανάλυση ευαισθησίας με σκοπό την αξιολόγηση των κινδύνων και των πιθανών επιπτώσεών τους.

| (68) | Στο σχέδιο προτείνονται επίσης διάφορα αντισταθμιστικά μέτρα: i) μείωση του στόλου κατά 27 %· ii) παύση 14 αποδοτικών δρομολογίων· και iii) παραίτηση από [...] ζεύγη διαθέσιμου χρόνου χρήσης σε συντονισμένους αερολιμένες. Κατά την περίοδο 2011-2016, η airBaltic θα μειώσει τη μεταφορική της ικανότητα κατά [17-20] % σε επίπεδο ΔΘΧ (26) ([7-10] % εάν ληφθούν υπόψη μόνο τα αποδοτικά δρομολόγια). Σύμφωνα με τη Λετονία, μια τέτοια μείωση της μεταφορικής ικανότητας συνάδει με προγενέστερες περιπτώσεις. Επιπλέον, το σχέδιο αναδιάρθρωσης περιλαμβάνει την αποδέσμευση [...] ζευγών διαθέσιμου χρόνου χρήσης λόγω της διακοπής αρκετών δρομολογίων. |
| --- | --- |

(68)

Στο σχέδιο προτείνονται επίσης διάφορα αντισταθμιστικά μέτρα: i) μείωση του στόλου κατά 27 %· ii) παύση 14 αποδοτικών δρομολογίων· και iii) παραίτηση από [...] ζεύγη διαθέσιμου χρόνου χρήσης σε συντονισμένους αερολιμένες. Κατά την περίοδο 2011-2016, η airBaltic θα μειώσει τη μεταφορική της ικανότητα κατά [17-20] % σε επίπεδο ΔΘΧ (26) ([7-10] % εάν ληφθούν υπόψη μόνο τα αποδοτικά δρομολόγια). Σύμφωνα με τη Λετονία, μια τέτοια μείωση της μεταφορικής ικανότητας συνάδει με προγενέστερες περιπτώσεις. Επιπλέον, το σχέδιο αναδιάρθρωσης περιλαμβάνει την αποδέσμευση [...] ζευγών διαθέσιμου χρόνου χρήσης λόγω της διακοπής αρκετών δρομολογίων.

| (69) | Στο σχέδιο αναδιάρθρωσης, οι δαπάνες αναδιάρθρωσης εκτιμώνται στο ποσό των [150-170] εκατ. LVL ([214-242] εκατ. ευρώ), το οποίο θα χρησιμοποιηθεί για την αποπληρωμή δανείων τρίτων, για την αντιστάθμιση ζημιών που προκύπτουν από τη σταδιακή απόσυρση και διάθεση ορισμένων αεροσκαφών, για την καταβολή αποζημιώσεων απόλυσης, για την αγορά νέων αεροσκαφών κ.λπ. |
| --- | --- |

(69)

Στο σχέδιο αναδιάρθρωσης, οι δαπάνες αναδιάρθρωσης εκτιμώνται στο ποσό των [150-170] εκατ. LVL ([214-242] εκατ. ευρώ), το οποίο θα χρησιμοποιηθεί για την αποπληρωμή δανείων τρίτων, για την αντιστάθμιση ζημιών που προκύπτουν από τη σταδιακή απόσυρση και διάθεση ορισμένων αεροσκαφών, για την καταβολή αποζημιώσεων απόλυσης, για την αγορά νέων αεροσκαφών κ.λπ.

| (70) | Λαμβανομένων υπόψη των συνολικών δαπανών αναδιάρθρωσης, η προτεινόμενη ιδία συνεισφορά της airBaltic σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης ανέρχεται σε [100-110] εκατ. LVL ([141-155] εκατ. ευρώ), ήτοι σε ποσοστό [60-70] % των συνολικών δαπανών αναδιάρθρωσης. Βάσει του σχεδίου αναδιάρθρωσης, οι πόροι της ιδίας συνεισφοράς επρόκειτο να εξασφαλιστούν με αρκετές εισφορές κεφαλαίου από ιδιώτες (συμπεριλαμβανομένης μιας ταμειακής διευκόλυνσης και προκαταβολών), ιδιωτικά δάνεια, σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης για την απόκτηση νέων αεροσκαφών και μερική παραγραφή χρέους με δύο τράπεζες. |
| --- | --- |

(70)

Λαμβανομένων υπόψη των συνολικών δαπανών αναδιάρθρωσης, η προτεινόμενη ιδία συνεισφορά της airBaltic σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης ανέρχεται σε [100-110] εκατ. LVL ([141-155] εκατ. ευρώ), ήτοι σε ποσοστό [60-70] % των συνολικών δαπανών αναδιάρθρωσης. Βάσει του σχεδίου αναδιάρθρωσης, οι πόροι της ιδίας συνεισφοράς επρόκειτο να εξασφαλιστούν με αρκετές εισφορές κεφαλαίου από ιδιώτες (συμπεριλαμβανομένης μιας ταμειακής διευκόλυνσης και προκαταβολών), ιδιωτικά δάνεια, σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης για την απόκτηση νέων αεροσκαφών και μερική παραγραφή χρέους με δύο τράπεζες.

6.2.   ΟΙ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ

| (71) | Κατά τη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας έρευνας, η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις από τη Ryanair και την airBaltic, καθώς και από τρεις ιδιώτες εξ ονόματος πιστωτών της airBaltic. |
| --- | --- |

(71)

Κατά τη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας έρευνας, η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις από τη Ryanair και την airBaltic, καθώς και από τρεις ιδιώτες εξ ονόματος πιστωτών της airBaltic.

| (72) | Η Ryanair συμφωνεί με τις προκαταρκτικές διαπιστώσεις της Επιτροπής, σύμφωνα με τις οποίες τα υπό αξιολόγηση μέτρα δεν συνάδουν με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς (ΑΙΕΟΑ) και δεν είναι συμβιβάσιμα με την εσωτερική αγορά. Η Ryanair ισχυρίζεται, ωστόσο, ότι η αξιολόγηση της Επιτροπής ως προς την ΑΙΕΟΑ που διατυπώθηκε στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας δεν ήταν ολοκληρωμένη, διότι η Επιτροπή έπρεπε να είχε εξετάσει εάν ένας ιδιώτης επενδυτής θα είχε επιλέξει εξαρχής την υπαγωγή της airBaltic σε καθεστώς εκκαθάρισης αντί για την εισφορά συμπληρωματικού κεφαλαίου (27). Η Ryanair προβάλλει επίσης το επιχείρημα ότι η Επιτροπή έπρεπε να είχε αξιολογήσει στο πλαίσιο της απόφασης κίνησης της διαδικασίας εάν η εκκαθάριση της airBaltic ήταν αποδοτικότερη για το κράτος από ό,τι η παροχή συμπληρωματικών χρηματοδοτικών πόρων. Παρότι η Ryanair θεωρεί ότι δεν είχε στη διάθεσή της επαρκείς πληροφορίες για να διατυπώσει παρατηρήσεις σχετικά με το σχέδιο «reShape», εκφράζει τις αμφιβολίες της ως προς την επαναφορά της airBaltic σε τροχιά κερδοφορίας και εκτιμά ότι η εταιρεία έπρεπε να είχε υπαχθεί σε καθεστώς εκκαθάρισης. |
| --- | --- |

(72)

Η Ryanair συμφωνεί με τις προκαταρκτικές διαπιστώσεις της Επιτροπής, σύμφωνα με τις οποίες τα υπό αξιολόγηση μέτρα δεν συνάδουν με την αρχή του ιδιώτη επενδυτή στην οικονομία της αγοράς (ΑΙΕΟΑ) και δεν είναι συμβιβάσιμα με την εσωτερική αγορά. Η Ryanair ισχυρίζεται, ωστόσο, ότι η αξιολόγηση της Επιτροπής ως προς την ΑΙΕΟΑ που διατυπώθηκε στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας δεν ήταν ολοκληρωμένη, διότι η Επιτροπή έπρεπε να είχε εξετάσει εάν ένας ιδιώτης επενδυτής θα είχε επιλέξει εξαρχής την υπαγωγή της airBaltic σε καθεστώς εκκαθάρισης αντί για την εισφορά συμπληρωματικού κεφαλαίου (27). Η Ryanair προβάλλει επίσης το επιχείρημα ότι η Επιτροπή έπρεπε να είχε αξιολογήσει στο πλαίσιο της απόφασης κίνησης της διαδικασίας εάν η εκκαθάριση της airBaltic ήταν αποδοτικότερη για το κράτος από ό,τι η παροχή συμπληρωματικών χρηματοδοτικών πόρων. Παρότι η Ryanair θεωρεί ότι δεν είχε στη διάθεσή της επαρκείς πληροφορίες για να διατυπώσει παρατηρήσεις σχετικά με το σχέδιο «reShape», εκφράζει τις αμφιβολίες της ως προς την επαναφορά της airBaltic σε τροχιά κερδοφορίας και εκτιμά ότι η εταιρεία έπρεπε να είχε υπαχθεί σε καθεστώς εκκαθάρισης.

| (73) | Η Ryanair προβάλλει επίσης το επιχείρημα ότι η χορήγηση ενίσχυσης στην airBaltic θα έβλαπτε τη δική της θέση στην αγορά, δεδομένου ότι η Ryanair εκτελεί 13 δρομολόγια με αφετηρία τη Ρίγα, εκ των οποίων πάνω από τα μισά είναι σε άμεσο ανταγωνισμό με αντίστοιχα της airBaltic. |
| --- | --- |

(73)

Η Ryanair προβάλλει επίσης το επιχείρημα ότι η χορήγηση ενίσχυσης στην airBaltic θα έβλαπτε τη δική της θέση στην αγορά, δεδομένου ότι η Ryanair εκτελεί 13 δρομολόγια με αφετηρία τη Ρίγα, εκ των οποίων πάνω από τα μισά είναι σε άμεσο ανταγωνισμό με αντίστοιχα της airBaltic.

| (74) | Η airBaltic επισημαίνει στις παρατηρήσεις της ότι οι δυσχέρειες της εταιρείας οφείλονταν στις ενέργειες της προηγούμενης διοίκησης και στις ατυχείς αποφάσεις που είχε λάβει πριν από τον Οκτώβριο του 2011 ο κ. Flick, ο οποίος —κατά την airBaltic— επικεντρώθηκε σε μια εμπορική στρατηγική που βασιζόταν αποκλειστικά στην επέκταση της εταιρείας και όχι στην αποδοτικότητά της. Επίσης, η airBaltic εξηγεί ότι η προηγούμενη διοίκηση της εταιρείας προέβη σε σύναψη πολλών ασύμφορων συμβάσεων και σε εκτέλεση πράξεων χωρίς επιχειρηματικό σκεπτικό πέραν της συγκρότησης μιας αδιαφανούς επιχειρησιακής και οργανωτικής δομής. |
| --- | --- |

(74)

Η airBaltic επισημαίνει στις παρατηρήσεις της ότι οι δυσχέρειες της εταιρείας οφείλονταν στις ενέργειες της προηγούμενης διοίκησης και στις ατυχείς αποφάσεις που είχε λάβει πριν από τον Οκτώβριο του 2011 ο κ. Flick, ο οποίος —κατά την airBaltic— επικεντρώθηκε σε μια εμπορική στρατηγική που βασιζόταν αποκλειστικά στην επέκταση της εταιρείας και όχι στην αποδοτικότητά της. Επίσης, η airBaltic εξηγεί ότι η προηγούμενη διοίκηση της εταιρείας προέβη σε σύναψη πολλών ασύμφορων συμβάσεων και σε εκτέλεση πράξεων χωρίς επιχειρηματικό σκεπτικό πέραν της συγκρότησης μιας αδιαφανούς επιχειρησιακής και οργανωτικής δομής.

| (75) | Σύμφωνα ακόμη με την άποψη της airBaltic, όταν η Λετονία αποφάσισε να συμμετάσχει στη συμφωνία και να προβεί στην εκτέλεσή της, ενήργησε ως ορθολογικός ιδιώτης επενδυτής. Η airBaltic επισημαίνει ότι η επένδυση της Λετονίας και η επένδυση της BAS ήταν αλληλεξαρτώμενες και ότι απαιτήθηκαν επώδυνες θυσίες τόσο από την BAS όσο και από άλλους ιδιώτες επενδυτές. Επιπλέον, η συμφωνία περιλάμβανε επαρκείς διασφαλίσεις για την πλήρη προστασία των συμφερόντων της Λετονίας έναντι της BAS· η αξιοποίηση των εν λόγω διασφαλίσεων ήταν, κατά την άποψη της airBaltic, περισσότερο ορθολογική για τη Λετονία από ό,τι η αθέτηση των επενδυτικών της δεσμεύσεων, η οποία θα είχε ως συνέπεια την πτώχευση της εταιρείας, την καταστροφή της αξίας των υφιστάμενων μετοχών και την έκθεσή της στον κίνδυνο άσκησης αγωγών αποζημίωσης από τους ιδιώτες επενδυτές. Βάσει των προαναφερομένων, η airBaltic καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η απόφαση της Λετονίας να συνάψει την εν λόγω συμφωνία δεν εμπεριέχει στοιχεία κρατικής ενίσχυσης. |
| --- | --- |

(75)

Σύμφωνα ακόμη με την άποψη της airBaltic, όταν η Λετονία αποφάσισε να συμμετάσχει στη συμφωνία και να προβεί στην εκτέλεσή της, ενήργησε ως ορθολογικός ιδιώτης επενδυτής. Η airBaltic επισημαίνει ότι η επένδυση της Λετονίας και η επένδυση της BAS ήταν αλληλεξαρτώμενες και ότι απαιτήθηκαν επώδυνες θυσίες τόσο από την BAS όσο και από άλλους ιδιώτες επενδυτές. Επιπλέον, η συμφωνία περιλάμβανε επαρκείς διασφαλίσεις για την πλήρη προστασία των συμφερόντων της Λετονίας έναντι της BAS· η αξιοποίηση των εν λόγω διασφαλίσεων ήταν, κατά την άποψη της airBaltic, περισσότερο ορθολογική για τη Λετονία από ό,τι η αθέτηση των επενδυτικών της δεσμεύσεων, η οποία θα είχε ως συνέπεια την πτώχευση της εταιρείας, την καταστροφή της αξίας των υφιστάμενων μετοχών και την έκθεσή της στον κίνδυνο άσκησης αγωγών αποζημίωσης από τους ιδιώτες επενδυτές. Βάσει των προαναφερομένων, η airBaltic καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η απόφαση της Λετονίας να συνάψει την εν λόγω συμφωνία δεν εμπεριέχει στοιχεία κρατικής ενίσχυσης.

| (76) | Όσον αφορά την απόκτηση από το κράτος ομολόγων μηδενικού τοκομεριδίου που εξέδωσε η airBaltic τον Απρίλιο του 2010 (μέτρο 4), η airBaltic είναι της άποψης ότι επρόκειτο για οικονομικά ορθολογική και απολύτως αλληλεξαρτώμενη επένδυση εκ μέρους του κράτους και της BAS και συνάγει, επομένως, ότι δεν συνεπαγόταν τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης. Σε ό,τι αφορά την πληρωμή ποσού ύψους 2,8 εκατ. ευρώ από τη Latvijas Krājbanka στην airBaltic στις 21 και 22 Νοεμβρίου 2011 (μέτρο 5), η airBaltic εκτιμά ότι οι σχετικές αποφάσεις ελήφθησαν στο πλαίσιο της επιχειρηματικής δραστηριότητας της airBaltic και ότι αφορούν ιδιωτικά κεφάλαια και, ως εκ τούτου, αποκλείεται η ύπαρξη κρατικών πόρων. |
| --- | --- |

(76)

Όσον αφορά την απόκτηση από το κράτος ομολόγων μηδενικού τοκομεριδίου που εξέδωσε η airBaltic τον Απρίλιο του 2010 (μέτρο 4), η airBaltic είναι της άποψης ότι επρόκειτο για οικονομικά ορθολογική και απολύτως αλληλεξαρτώμενη επένδυση εκ μέρους του κράτους και της BAS και συνάγει, επομένως, ότι δεν συνεπαγόταν τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης. Σε ό,τι αφορά την πληρωμή ποσού ύψους 2,8 εκατ. ευρώ από τη Latvijas Krājbanka στην airBaltic στις 21 και 22 Νοεμβρίου 2011 (μέτρο 5), η airBaltic εκτιμά ότι οι σχετικές αποφάσεις ελήφθησαν στο πλαίσιο της επιχειρηματικής δραστηριότητας της airBaltic και ότι αφορούν ιδιωτικά κεφάλαια και, ως εκ τούτου, αποκλείεται η ύπαρξη κρατικών πόρων.

| (77) | Τέλος, η airBaltic επισημαίνει τον ρόλο της airBaltic στη διατήρηση της σύνδεσης της Λετονίας με την υπόλοιπη ΕΕ και παρέχει ορισμένες πληροφορίες σχετικά με την υλοποίηση του σχεδίου «reShape» από τη νέα διοίκηση της εταιρείας. |
| --- | --- |

(77)

Τέλος, η airBaltic επισημαίνει τον ρόλο της airBaltic στη διατήρηση της σύνδεσης της Λετονίας με την υπόλοιπη ΕΕ και παρέχει ορισμένες πληροφορίες σχετικά με την υλοποίηση του σχεδίου «reShape» από τη νέα διοίκηση της εταιρείας.

| (78) | Όσον αφορά τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν τρεις ιδιώτες εξ ονόματος πιστωτών της airBaltic, οι εν λόγω παρατηρήσεις διαρθρώνονταν με παρόμοιο τρόπο. Οι πιστωτές διαμαρτύρονται εν γένει για τα μέτρα που αποτέλεσαν αντικείμενο της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, ιδίως όσον αφορά το μέτρο 6. Επιπλέον, κάνουν λόγο για ορισμένες ανεξόφλητες οφειλές της airBaltic που, όπως φαίνεται, είχαν προκύψει από τη συμφωνία και οδήγησαν, κατά τα λεγόμενα, κάποιους από τους πιστωτές σε κατάσταση αφερεγγυότητας. |
| --- | --- |

(78)

Όσον αφορά τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν τρεις ιδιώτες εξ ονόματος πιστωτών της airBaltic, οι εν λόγω παρατηρήσεις διαρθρώνονταν με παρόμοιο τρόπο. Οι πιστωτές διαμαρτύρονται εν γένει για τα μέτρα που αποτέλεσαν αντικείμενο της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, ιδίως όσον αφορά το μέτρο 6. Επιπλέον, κάνουν λόγο για ορισμένες ανεξόφλητες οφειλές της airBaltic που, όπως φαίνεται, είχαν προκύψει από τη συμφωνία και οδήγησαν, κατά τα λεγόμενα, κάποιους από τους πιστωτές σε κατάσταση αφερεγγυότητας.

6.3.   ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΤΗΣ ΛΕΤΟΝΙΑΣ ΕΠΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΜΕΡΩΝ

| (79) | Στα σχόλιά της επί των παρατηρήσεων των τρίτων μερών, η Λετονία συμμερίζεται τις απόψεις της airBaltic σύμφωνα με τις οποίες τα υπό αξιολόγηση μέτρα δεν συνεπάγονταν κρατική ενίσχυση. |
| --- | --- |

(79)

Στα σχόλιά της επί των παρατηρήσεων των τρίτων μερών, η Λετονία συμμερίζεται τις απόψεις της airBaltic σύμφωνα με τις οποίες τα υπό αξιολόγηση μέτρα δεν συνεπάγονταν κρατική ενίσχυση.

| (80) | Όσον αφορά τις παρατηρήσεις της Ryanair, η Λετονία επισημαίνει ότι η νομολογία που επικαλείται η Ryanair, βάσει της οποίας υποδηλώνεται ότι το κράτος έπρεπε να είχε προβεί σε εκκαθάριση της airBaltic και όχι σε χορήγηση χρηματοδοτικών πόρων, δεν είναι εφαρμοστέα εν προκειμένω διότι, εκείνη την περίοδο, το κράτος ήταν απλώς και μόνο μέτοχος της airBaltic και όχι σημαντικός πιστωτής της. Σύμφωνα με τη Λετονία, το κριτήριο του ιδιώτη πιστωτή δεν είναι επαρκές για την αξιολόγηση του ορθολογικού χαρακτήρα των επενδυτικών αποφάσεων του κράτους στη συγκεκριμένη περίπτωση. Επιπλέον, η Λετονία ισχυρίζεται ότι όταν αποφάσισε να συνάψει τη συμφωνία, επέλεξε να υποστεί ζημίες σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, με την προοπτική να επανέλθει σε τροχιά κερδοφορίας σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, και ότι οι συγκεκριμένες επενδυτικές αποφάσεις ελήφθησαν με πρωτοβουλία της BAS. Η Λετονία επισημαίνει επίσης ότι οι ζημίες της airBaltic είχαν μειωθεί και απορρίπτει τους ισχυρισμούς της Ryanair ως αβάσιμους. |
| --- | --- |

(80)

Όσον αφορά τις παρατηρήσεις της Ryanair, η Λετονία επισημαίνει ότι η νομολογία που επικαλείται η Ryanair, βάσει της οποίας υποδηλώνεται ότι το κράτος έπρεπε να είχε προβεί σε εκκαθάριση της airBaltic και όχι σε χορήγηση χρηματοδοτικών πόρων, δεν είναι εφαρμοστέα εν προκειμένω διότι, εκείνη την περίοδο, το κράτος ήταν απλώς και μόνο μέτοχος της airBaltic και όχι σημαντικός πιστωτής της. Σύμφωνα με τη Λετονία, το κριτήριο του ιδιώτη πιστωτή δεν είναι επαρκές για την αξιολόγηση του ορθολογικού χαρακτήρα των επενδυτικών αποφάσεων του κράτους στη συγκεκριμένη περίπτωση. Επιπλέον, η Λετονία ισχυρίζεται ότι όταν αποφάσισε να συνάψει τη συμφωνία, επέλεξε να υποστεί ζημίες σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, με την προοπτική να επανέλθει σε τροχιά κερδοφορίας σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, και ότι οι συγκεκριμένες επενδυτικές αποφάσεις ελήφθησαν με πρωτοβουλία της BAS. Η Λετονία επισημαίνει επίσης ότι οι ζημίες της airBaltic είχαν μειωθεί και απορρίπτει τους ισχυρισμούς της Ryanair ως αβάσιμους.

| (81) | Τέλος, σχετικά με τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν οι ιδιώτες εξ ονόματος πιστωτών της airBaltic, η Λετονία εκτιμά ότι δεν αφορούν τα μέτρα που αποτελούν αντικείμενο της απόφασης κίνησης της διαδικασίας και ότι φαίνεται να αποσκοπούν στη βελτίωση της θέσης των πιστωτών στο πλαίσιο των εμπορικών διαφορών τους με την airBaltic. |
| --- | --- |

(81)

Τέλος, σχετικά με τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν οι ιδιώτες εξ ονόματος πιστωτών της airBaltic, η Λετονία εκτιμά ότι δεν αφορούν τα μέτρα που αποτελούν αντικείμενο της απόφασης κίνησης της διαδικασίας και ότι φαίνεται να αποσκοπούν στη βελτίωση της θέσης των πιστωτών στο πλαίσιο των εμπορικών διαφορών τους με την airBaltic.

7.   ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ

| (82) | Στην παρούσα απόφαση εξετάζεται, καταρχάς, το ζήτημα κατά πόσον η airBaltic μπορεί να χαρακτηριστεί ως προβληματική επιχείρηση κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α (τμήμα 7.1 κατωτέρω). Στη συνέχεια εξετάζεται αναλυτικά αν τα υπό αξιολόγηση μέτρα συνεπάγονται κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ (τμήμα 7.2 κατωτέρω) και κατά πόσον η εν λόγω ενίσχυση είναι νόμιμη (τμήμα 7.3 κατωτέρω) και συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά (τμήμα 7.4 κατωτέρω). |
| --- | --- |

(82)

Στην παρούσα απόφαση εξετάζεται, καταρχάς, το ζήτημα κατά πόσον η airBaltic μπορεί να χαρακτηριστεί ως προβληματική επιχείρηση κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α (τμήμα 7.1 κατωτέρω). Στη συνέχεια εξετάζεται αναλυτικά αν τα υπό αξιολόγηση μέτρα συνεπάγονται κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ (τμήμα 7.2 κατωτέρω) και κατά πόσον η εν λόγω ενίσχυση είναι νόμιμη (τμήμα 7.3 κατωτέρω) και συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά (τμήμα 7.4 κατωτέρω).

7.1.   ΟΙ ΔΥΣΧΕΡΕΙΕΣ ΤΗΣ airBaltic

| (83) | Όπως επισημαίνεται ήδη στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, οι ίδιες οι λετονικές αρχές διευκρινίζουν ότι οι δυσχέρειες της airBaltic ξεκίνησαν το 2008, λόγω της παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης και της δραματικής αύξησης της τιμής του πετρελαίου. Συνεπεία τούτου, η airBaltic κατέγραψε το 2008 ζημίες της τάξης των 28 εκατ. LVL (39,64 εκατ. ευρώ). Το 2009, η airBaltic παρουσίασε κέρδη ύψους 6 εκατ. LVL (8,49 εκατ. ευρώ). Το 2010, ωστόσο, η airBaltic σημείωσε εκ νέου ζημίες, της τάξης των 34,2 εκατ. LVL (48,42 εκατ. ευρώ), οι οποίες αυξήθηκαν σε 84,7 εκατ. LVL (119,2 εκατ. ευρώ) το 2011. Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι ο υπουργός Οικονομίας της Λετονίας δήλωσε τον Ιούνιο του 2011 ότι η airBaltic βρισκόταν στα πρόθυρα της χρεοκοπίας (28), ενώ σύμφωνα με αναφορές στον Τύπο, η εταιρεία υπέβαλε αίτηση νομικής προστασίας έναντι των πιστωτών της στις 21 Σεπτεμβρίου 2011 (29). |
| --- | --- |

(83)

Όπως επισημαίνεται ήδη στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, οι ίδιες οι λετονικές αρχές διευκρινίζουν ότι οι δυσχέρειες της airBaltic ξεκίνησαν το 2008, λόγω της παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης και της δραματικής αύξησης της τιμής του πετρελαίου. Συνεπεία τούτου, η airBaltic κατέγραψε το 2008 ζημίες της τάξης των 28 εκατ. LVL (39,64 εκατ. ευρώ). Το 2009, η airBaltic παρουσίασε κέρδη ύψους 6 εκατ. LVL (8,49 εκατ. ευρώ). Το 2010, ωστόσο, η airBaltic σημείωσε εκ νέου ζημίες, της τάξης των 34,2 εκατ. LVL (48,42 εκατ. ευρώ), οι οποίες αυξήθηκαν σε 84,7 εκατ. LVL (119,2 εκατ. ευρώ) το 2011. Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι ο υπουργός Οικονομίας της Λετονίας δήλωσε τον Ιούνιο του 2011 ότι η airBaltic βρισκόταν στα πρόθυρα της χρεοκοπίας (28), ενώ σύμφωνα με αναφορές στον Τύπο, η εταιρεία υπέβαλε αίτηση νομικής προστασίας έναντι των πιστωτών της στις 21 Σεπτεμβρίου 2011 (29).

| (84) | Από τον έλεγχο των ετήσιων λογαριασμών της airBaltic προκύπτει ότι η εταιρεία παρουσίαζε αρνητική καθαρή θέση κατά την περίοδο 2009-2012, η οποία μάλιστα παρουσίαζε επιδείνωση κάθε έτος. Πράγματι, η airBaltic παρουσίαζε αρνητική καθαρή θέση της τάξης των 19,2 εκατ. LVL (27,18 εκατ. ευρώ) το 2009, ποσό που αυξήθηκε σε 23,3 εκατ. LVL (32,99 εκατ. ευρώ) το 2010, σε 105,6 εκατ. LVL (149,51 εκατ. ευρώ) το 2011 και σε 125,1 εκατ. LVL (177,12 εκατ. ευρώ) το 2012.

  Πίνακας


  Βασικά χρηματοοικονομικά στοιχεία της airBaltic κατά την περίοδο 2007-Ιούνιος 2011 (σε χιλιάδες LVL) | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Καθαρό αποτέλεσμα | 6 004 | (34 207) | (84 761) | (19 117) |
| Λειτουργικές δαπάνες | (207 312) | (266 930) | (306 183) | (248 168) |
| Χρηματοοικονομικές δαπάνες | (2 592) | (3 877) | (17 446) | (4 582) |
| Ίδια κεφάλαια | (19 282) | (23 359) | (105 620) | (125 145) |

(84)

Από τον έλεγχο των ετήσιων λογαριασμών της airBaltic προκύπτει ότι η εταιρεία παρουσίαζε αρνητική καθαρή θέση κατά την περίοδο 2009-2012, η οποία μάλιστα παρουσίαζε επιδείνωση κάθε έτος. Πράγματι, η airBaltic παρουσίαζε αρνητική καθαρή θέση της τάξης των 19,2 εκατ. LVL (27,18 εκατ. ευρώ) το 2009, ποσό που αυξήθηκε σε 23,3 εκατ. LVL (32,99 εκατ. ευρώ) το 2010, σε 105,6 εκατ. LVL (149,51 εκατ. ευρώ) το 2011 και σε 125,1 εκατ. LVL (177,12 εκατ. ευρώ) το 2012.

Πίνακας

Βασικά χρηματοοικονομικά στοιχεία της airBaltic κατά την περίοδο 2007-Ιούνιος 2011 (σε χιλιάδες LVL)

2009

2010

2011

2012

Καθαρό αποτέλεσμα

6 004

(34 207)

(84 761)

(19 117)

Λειτουργικές δαπάνες

(207 312)

(266 930)

(306 183)

(248 168)

Χρηματοοικονομικές δαπάνες

(2 592)

(3 877)

(17 446)

(4 582)

Ίδια κεφάλαια

(19 282)

(23 359)

(105 620)

(125 145)

| (85) | Στο σημείο 10 στοιχείο γ) των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α ορίζεται ότι μια επιχείρηση θεωρείται προβληματική «εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις του εθνικού δικαίου που τη διέπει όσον αφορά την υπαγωγή της σε συλλογική πτωχευτική διαδικασία». Αυτό φαίνεται ότι ίσχυε στην περίπτωση της airBaltic, τουλάχιστον στις 21 Σεπτεμβρίου 2011, εάν όχι νωρίτερα, όταν η εταιρεία υπέβαλε αίτηση νομικής προστασίας έναντι των πιστωτών της. Η Επιτροπή επισημαίνει, εντούτοις, ότι, κατά τα λεγόμενα, το δικαστήριο απέρριψε την αίτηση νομικής προστασίας μετά από λίγες ημέρες, προφανώς λόγω των διαπραγματεύσεων μεταξύ της Λετονίας και της BAS, οι οποίες κατέληξαν στη σύναψη της συμφωνίας. Ανεξαρτήτως αυτού, πάντως, η Επιτροπή εκτιμά ότι, σε κάθε περίπτωση, φαίνεται ότι η airBaltic συνιστά προβληματική επιχείρηση κατά την έννοια του σημείου 11 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α. |
| --- | --- |

(85)

Στο σημείο 10 στοιχείο γ) των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α ορίζεται ότι μια επιχείρηση θεωρείται προβληματική «εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις του εθνικού δικαίου που τη διέπει όσον αφορά την υπαγωγή της σε συλλογική πτωχευτική διαδικασία». Αυτό φαίνεται ότι ίσχυε στην περίπτωση της airBaltic, τουλάχιστον στις 21 Σεπτεμβρίου 2011, εάν όχι νωρίτερα, όταν η εταιρεία υπέβαλε αίτηση νομικής προστασίας έναντι των πιστωτών της. Η Επιτροπή επισημαίνει, εντούτοις, ότι, κατά τα λεγόμενα, το δικαστήριο απέρριψε την αίτηση νομικής προστασίας μετά από λίγες ημέρες, προφανώς λόγω των διαπραγματεύσεων μεταξύ της Λετονίας και της BAS, οι οποίες κατέληξαν στη σύναψη της συμφωνίας. Ανεξαρτήτως αυτού, πάντως, η Επιτροπή εκτιμά ότι, σε κάθε περίπτωση, φαίνεται ότι η airBaltic συνιστά προβληματική επιχείρηση κατά την έννοια του σημείου 11 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α.

| (86) | Σύμφωνα με την εν λόγω διάταξη, μια εταιρεία μπορεί να θεωρηθεί προβληματική «όταν υπάρχουν οι συνήθεις ενδείξεις μιας προβληματικής επιχείρησης όπως αύξηση των ζημιών, μείωση του κύκλου εργασιών, διόγκωση των αποθεμάτων, πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, φθίνουσα ταμειακή ροή, αυξανόμενη δανειοληψία, αύξηση των οικονομικών επιβαρύνσεων καθώς και εξασθένιση ή εξαφάνιση της αξίας του καθαρού ενεργητικού». Από τον πίνακα ανωτέρω αναδεικνύεται σαφώς ότι η airBaltic παρουσίαζε ζημιογόνο δραστηριότητα από το 2008 (με εξαίρεση το έτος 2009). Ωστόσο, φαίνεται ότι η airBaltic κατόρθωσε να δημιουργήσει κέρδη το 2009, αποκλειστικά και μόνο χάρη στην έκτακτη πτώση της τιμής των καυσίμων. Επομένως, όπως επισημαίνεται στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, φαίνεται ότι η επαναφορά της εταιρείας σε τροχιά κερδοφορίας το 2009 δεν ήταν ενδεικτική μιας συγκεκριμένης διαρθρωτικής τάσης, αλλά μια μεμονωμένη συγκυρία λόγω έκτακτων περιστάσεων. Οι οφειλές και οι χρηματοοικονομικές δαπάνες της εταιρείας αυξήθηκαν σε μεγάλο βαθμό κατά την περίοδο 2008-2009, αλλά πολύ περισσότερο κατά την περίοδο 2009-2010, όταν το κόστος χρηματοδότησης αυξήθηκε από 3,8 εκατ. LVL (5,38 εκατ. ευρώ) σε 17,4 εκατ. LVL (24,64 εκατ. ευρώ) (30). Συνάγεται επίσης ότι οι μεταβλητές της airBaltic που σχετίζονται με το κόστος αυξάνονταν με ρυθμό [5-10] % ετησίως, ήτοι ταχύτερα από ό,τι οι μεταβλητές που σχετίζονται με τα έσοδα, οι οποίες παρουσίαζαν ετήσιο ρυθμό αύξησης της τάξης του [2-7] %. Τέλος, η Επιτροπή επαναλαμβάνει τη διαπίστωση που διατυπώνεται στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, σύμφωνα με την οποία οι ζημίες της airBaltic ήταν τέτοιου μεγέθους ώστε να παρουσιάζει το 2010 αρνητική καθαρή θέση της τάξης των 23,3 εκατ. LVL (32,99 εκατ. ευρώ) περίπου, η οποία αυξήθηκε σε 105,6 εκατ. LVL (149,51 εκατ. ευρώ) περίπου λόγω των πρόσθετων ζημιών που κατέγραψε το 2011. Λαμβανομένων υπόψη όλων των προαναφερομένων παραγόντων, φαίνεται ότι πληρούνται τα κριτήρια του σημείου 11 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α. |
| --- | --- |

(86)

Σύμφωνα με την εν λόγω διάταξη, μια εταιρεία μπορεί να θεωρηθεί προβληματική «όταν υπάρχουν οι συνήθεις ενδείξεις μιας προβληματικής επιχείρησης όπως αύξηση των ζημιών, μείωση του κύκλου εργασιών, διόγκωση των αποθεμάτων, πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, φθίνουσα ταμειακή ροή, αυξανόμενη δανειοληψία, αύξηση των οικονομικών επιβαρύνσεων καθώς και εξασθένιση ή εξαφάνιση της αξίας του καθαρού ενεργητικού». Από τον πίνακα ανωτέρω αναδεικνύεται σαφώς ότι η airBaltic παρουσίαζε ζημιογόνο δραστηριότητα από το 2008 (με εξαίρεση το έτος 2009). Ωστόσο, φαίνεται ότι η airBaltic κατόρθωσε να δημιουργήσει κέρδη το 2009, αποκλειστικά και μόνο χάρη στην έκτακτη πτώση της τιμής των καυσίμων. Επομένως, όπως επισημαίνεται στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, φαίνεται ότι η επαναφορά της εταιρείας σε τροχιά κερδοφορίας το 2009 δεν ήταν ενδεικτική μιας συγκεκριμένης διαρθρωτικής τάσης, αλλά μια μεμονωμένη συγκυρία λόγω έκτακτων περιστάσεων. Οι οφειλές και οι χρηματοοικονομικές δαπάνες της εταιρείας αυξήθηκαν σε μεγάλο βαθμό κατά την περίοδο 2008-2009, αλλά πολύ περισσότερο κατά την περίοδο 2009-2010, όταν το κόστος χρηματοδότησης αυξήθηκε από 3,8 εκατ. LVL (5,38 εκατ. ευρώ) σε 17,4 εκατ. LVL (24,64 εκατ. ευρώ) (30). Συνάγεται επίσης ότι οι μεταβλητές της airBaltic που σχετίζονται με το κόστος αυξάνονταν με ρυθμό [5-10] % ετησίως, ήτοι ταχύτερα από ό,τι οι μεταβλητές που σχετίζονται με τα έσοδα, οι οποίες παρουσίαζαν ετήσιο ρυθμό αύξησης της τάξης του [2-7] %. Τέλος, η Επιτροπή επαναλαμβάνει τη διαπίστωση που διατυπώνεται στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, σύμφωνα με την οποία οι ζημίες της airBaltic ήταν τέτοιου μεγέθους ώστε να παρουσιάζει το 2010 αρνητική καθαρή θέση της τάξης των 23,3 εκατ. LVL (32,99 εκατ. ευρώ) περίπου, η οποία αυξήθηκε σε 105,6 εκατ. LVL (149,51 εκατ. ευρώ) περίπου λόγω των πρόσθετων ζημιών που κατέγραψε το 2011. Λαμβανομένων υπόψη όλων των προαναφερομένων παραγόντων, φαίνεται ότι πληρούνται τα κριτήρια του σημείου 11 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α.

| (87) | Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η airBaltic συνιστούσε προβληματική επιχείρηση κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α τουλάχιστον από το 2011. |
| --- | --- |

(87)

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η airBaltic συνιστούσε προβληματική επιχείρηση κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α τουλάχιστον από το 2011.

7.2.   ΥΠΑΡΞΗ ΚΡΑΤΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

| (88) | Σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές. |
| --- | --- |

(88)

Σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την εσωτερική αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.

| (89) | Προκειμένου να συναχθεί συμπέρασμα σχετικά με την ύπαρξη ή μη κρατικής ενίσχυσης, η Επιτροπή πρέπει να αξιολογήσει αν πληρούνται τα σωρευτικά κριτήρια που καθορίζονται στο άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ (δηλαδή η μεταφορά κρατικών πόρων, το επιλεκτικό πλεονέκτημα, η δυνητική στρέβλωση του ανταγωνισμού και οι επιπτώσεις στις ενδοενωσιακές εμπορικές συναλλαγές) για καθένα από τα έξι μέτρα που αποτελούν αντικείμενο αξιολόγησης. |
| --- | --- |

(89)

Προκειμένου να συναχθεί συμπέρασμα σχετικά με την ύπαρξη ή μη κρατικής ενίσχυσης, η Επιτροπή πρέπει να αξιολογήσει αν πληρούνται τα σωρευτικά κριτήρια που καθορίζονται στο άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ (δηλαδή η μεταφορά κρατικών πόρων, το επιλεκτικό πλεονέκτημα, η δυνητική στρέβλωση του ανταγωνισμού και οι επιπτώσεις στις ενδοενωσιακές εμπορικές συναλλαγές) για καθένα από τα έξι μέτρα που αποτελούν αντικείμενο αξιολόγησης.

7.2.1.   Τα μέτρα 1, 2, 3 και 6 ως ενιαία πράξη

| (90) | Η Λετονία ισχυρίζεται ότι το μέτρο 1 πρέπει να αξιολογηθεί σε συνδυασμό με τα μέτρα 2, 3 και 6, διότι η εφαρμογή τους συμφωνήθηκε την ίδια ημερομηνία, ήτοι στις 3 Οκτωβρίου 2011, σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία η Λετονία και η BAS ήταν αμφότερες σημαντικοί μέτοχοι της airBaltic. |
| --- | --- |

(90)

Η Λετονία ισχυρίζεται ότι το μέτρο 1 πρέπει να αξιολογηθεί σε συνδυασμό με τα μέτρα 2, 3 και 6, διότι η εφαρμογή τους συμφωνήθηκε την ίδια ημερομηνία, ήτοι στις 3 Οκτωβρίου 2011, σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία η Λετονία και η BAS ήταν αμφότερες σημαντικοί μέτοχοι της airBaltic.

| (91) | Η Επιτροπή συμφωνεί με τις λετονικές αρχές ως προς το ότι το πρώτο κρατικό δάνειο (μέτρο 1) και το δάνειο της BAS δεν μπορούν να αξιολογηθούν μεμονωμένα και ότι πρέπει, συνεπώς, να εξεταστούν ως μέρος του συνολικού πλαισίου της συμφωνίας, βάσει της οποίας χορηγήθηκαν και τα δύο δάνεια. Η Επιτροπή διαφωνεί, ωστόσο, με τον ισχυρισμό της Λετονίας ότι τα άλλα μέτρα πρέπει να αξιολογηθούν από κοινού ως ενιαία πράξη. |
| --- | --- |

(91)

Η Επιτροπή συμφωνεί με τις λετονικές αρχές ως προς το ότι το πρώτο κρατικό δάνειο (μέτρο 1) και το δάνειο της BAS δεν μπορούν να αξιολογηθούν μεμονωμένα και ότι πρέπει, συνεπώς, να εξεταστούν ως μέρος του συνολικού πλαισίου της συμφωνίας, βάσει της οποίας χορηγήθηκαν και τα δύο δάνεια. Η Επιτροπή διαφωνεί, ωστόσο, με τον ισχυρισμό της Λετονίας ότι τα άλλα μέτρα πρέπει να αξιολογηθούν από κοινού ως ενιαία πράξη.

| (92) | Η Επιτροπή είναι της άποψης ότι, στις 3 Οκτωβρίου 2011, ήτοι την ημερομηνία σύναψης της συμφωνίας, η BAS και το κράτος ανέλαβαν με απόλυτη βεβαιότητα τη δέσμευση για τη χορήγηση του πρώτου κρατικού δανείου (μέτρο 1) και του δανείου της BAS. Μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ότι τα εν λόγω μέτρα ελήφθησαν την ίδια ημερομηνία. Εντούτοις, τα ακριβή ποσά του δεύτερου κρατικού δανείου (μέτρο 2) και της αύξησης κεφαλαίου (μέτρο 3) δεν μπορούν να εξακριβωθούν με βεβαιότητα από τα στοιχεία της συμφωνίας. Ειδικότερα, όσον αφορά το μέτρο 2, στη συμφωνία ορίζεται απλώς ότι η Λετονία δεσμεύεται να χορηγήσει δάνειο κατ' αναλογία της συμμετοχής της, χωρίς ωστόσο να προσδιορίζεται το ποσό του δανείου. Ως προς το σημείο αυτό, η Επιτροπή επισημαίνει ότι το άρθρο 7.1 της συμφωνίας ορίζει ότι η προβλέψιμη αύξηση μετοχικού κεφαλαίου (που απορρέει από την κεφαλαιοποίηση του πρώτου και του δεύτερου κρατικού δανείου, καθώς και του δανείου της BAS, παράλληλα με πρόσθετη εισφορά σε μετρητά από την BAS) δεν θα υπερέβαινε το ποσό των 100 εκατ. LVL (141,58 εκατ. ευρώ). Πλην όμως, είναι σκόπιμο να επισημανθούν τα ακόλουθα στοιχεία. Πρώτον, στη συμφωνία προσδιορίζονταν μόνο τα ποσά του πρώτου κρατικού δανείου και του δανείου της BAS, τα οποία ανέρχονται σε 16 εκατ. LVL και 14 εκατ. LVL αντιστοίχως. Το ποσό των 100 εκατ. LVL αποτελούσε απλώς και μόνο πρόβλεψη, εκτίμηση του απαιτούμενου ή προσδοκώμενου ενδεχομένως ποσού όσον αφορά την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου έως το τέλος του έτους· το ποσό της αύξησης μετοχικού κεφαλαίου δεν προσδιοριζόταν με σαφήνεια στη συμφωνία. Μάλιστα, το πραγματικό ποσό της αύξησης κεφαλαίου που συμφωνήθηκε τον Δεκέμβριο του 2011 ανερχόταν ουσιαστικά σε 110 εκατ. LVL (βλέπε αιτιολογική σκέψη 33 ανωτέρω), δηλαδή υπερέβαινε το αντίστοιχο ποσό που προβλεπόταν στη συμφωνία. Η Επιτροπή είναι της άποψης ότι τα ποσά των μέτρων 2 και 3 είτε δεν είχαν καθοριστεί είτε δεν είχαν επιβεβαιωθεί στις 3 Οκτωβρίου 2011. |
| --- | --- |

(92)

Η Επιτροπή είναι της άποψης ότι, στις 3 Οκτωβρίου 2011, ήτοι την ημερομηνία σύναψης της συμφωνίας, η BAS και το κράτος ανέλαβαν με απόλυτη βεβαιότητα τη δέσμευση για τη χορήγηση του πρώτου κρατικού δανείου (μέτρο 1) και του δανείου της BAS. Μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ότι τα εν λόγω μέτρα ελήφθησαν την ίδια ημερομηνία. Εντούτοις, τα ακριβή ποσά του δεύτερου κρατικού δανείου (μέτρο 2) και της αύξησης κεφαλαίου (μέτρο 3) δεν μπορούν να εξακριβωθούν με βεβαιότητα από τα στοιχεία της συμφωνίας. Ειδικότερα, όσον αφορά το μέτρο 2, στη συμφωνία ορίζεται απλώς ότι η Λετονία δεσμεύεται να χορηγήσει δάνειο κατ' αναλογία της συμμετοχής της, χωρίς ωστόσο να προσδιορίζεται το ποσό του δανείου. Ως προς το σημείο αυτό, η Επιτροπή επισημαίνει ότι το άρθρο 7.1 της συμφωνίας ορίζει ότι η προβλέψιμη αύξηση μετοχικού κεφαλαίου (που απορρέει από την κεφαλαιοποίηση του πρώτου και του δεύτερου κρατικού δανείου, καθώς και του δανείου της BAS, παράλληλα με πρόσθετη εισφορά σε μετρητά από την BAS) δεν θα υπερέβαινε το ποσό των 100 εκατ. LVL (141,58 εκατ. ευρώ). Πλην όμως, είναι σκόπιμο να επισημανθούν τα ακόλουθα στοιχεία. Πρώτον, στη συμφωνία προσδιορίζονταν μόνο τα ποσά του πρώτου κρατικού δανείου και του δανείου της BAS, τα οποία ανέρχονται σε 16 εκατ. LVL και 14 εκατ. LVL αντιστοίχως. Το ποσό των 100 εκατ. LVL αποτελούσε απλώς και μόνο πρόβλεψη, εκτίμηση του απαιτούμενου ή προσδοκώμενου ενδεχομένως ποσού όσον αφορά την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου έως το τέλος του έτους· το ποσό της αύξησης μετοχικού κεφαλαίου δεν προσδιοριζόταν με σαφήνεια στη συμφωνία. Μάλιστα, το πραγματικό ποσό της αύξησης κεφαλαίου που συμφωνήθηκε τον Δεκέμβριο του 2011 ανερχόταν ουσιαστικά σε 110 εκατ. LVL (βλέπε αιτιολογική σκέψη 33 ανωτέρω), δηλαδή υπερέβαινε το αντίστοιχο ποσό που προβλεπόταν στη συμφωνία. Η Επιτροπή είναι της άποψης ότι τα ποσά των μέτρων 2 και 3 είτε δεν είχαν καθοριστεί είτε δεν είχαν επιβεβαιωθεί στις 3 Οκτωβρίου 2011.

| (93) | Ομοίως, όσον αφορά το μέτρο 6, η Επιτροπή παρατηρεί ότι κατά την ημερομηνία σύναψης της συμφωνίας στις 3 Οκτωβρίου 2011, το κράτος δεν γνώριζε εάν θα χρειαζόταν να κάνει χρήση του άρθρου 7.4 της συμφωνίας και να αναλάβει κατόπιν παραχώρησης τις απαιτήσεις ιδιωτών επενδυτών. Επιπλέον, το κράτος δεν ήταν υποχρεωμένο να παραχωρήσει στην airBaltic τις απαιτήσεις που προέκυψαν από το δεύτερο κοινοπρακτικό δάνειο. Η παραχώρηση των απαιτήσεων ιδιωτών επενδυτών στο κράτος αποτελούσε απλώς και μόνο ενδεχόμενο σε περίπτωση που η BAS δεν θα εκπλήρωνε τις υποχρεώσεις που είχε αναλάβει δυνάμει της συμφωνίας, εξέλιξη που δεν μπορούσε να είναι γνωστή στις 3 Οκτωβρίου 2011, αλλά ούτε και συνέτρεχαν λόγοι σχετικής υπόνοιας. Για τον λόγο αυτό, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι το μέτρο 6 ελήφθη κατά τη χρονική στιγμή που υπεγράφη η συμφωνία και δεν μπορεί, συνεπώς, να θεωρηθεί ότι ελήφθη με τους ίδιους όρους υπό τους οποίους χορηγήθηκαν το πρώτο κρατικό δάνειο και το δάνειο της BAS. |
| --- | --- |

(93)

Ομοίως, όσον αφορά το μέτρο 6, η Επιτροπή παρατηρεί ότι κατά την ημερομηνία σύναψης της συμφωνίας στις 3 Οκτωβρίου 2011, το κράτος δεν γνώριζε εάν θα χρειαζόταν να κάνει χρήση του άρθρου 7.4 της συμφωνίας και να αναλάβει κατόπιν παραχώρησης τις απαιτήσεις ιδιωτών επενδυτών. Επιπλέον, το κράτος δεν ήταν υποχρεωμένο να παραχωρήσει στην airBaltic τις απαιτήσεις που προέκυψαν από το δεύτερο κοινοπρακτικό δάνειο. Η παραχώρηση των απαιτήσεων ιδιωτών επενδυτών στο κράτος αποτελούσε απλώς και μόνο ενδεχόμενο σε περίπτωση που η BAS δεν θα εκπλήρωνε τις υποχρεώσεις που είχε αναλάβει δυνάμει της συμφωνίας, εξέλιξη που δεν μπορούσε να είναι γνωστή στις 3 Οκτωβρίου 2011, αλλά ούτε και συνέτρεχαν λόγοι σχετικής υπόνοιας. Για τον λόγο αυτό, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι το μέτρο 6 ελήφθη κατά τη χρονική στιγμή που υπεγράφη η συμφωνία και δεν μπορεί, συνεπώς, να θεωρηθεί ότι ελήφθη με τους ίδιους όρους υπό τους οποίους χορηγήθηκαν το πρώτο κρατικό δάνειο και το δάνειο της BAS.

| (94) | Επιπροσθέτως, η Λετονία ισχυρίζεται ότι η πλειονότητα των απαιτήσεων των ιδιωτών επενδυτών, που αναμενόταν να ανανεωθούν στο πλαίσιο των δύο κοινοπρακτικών δανείων, δεν ήταν εξασφαλισμένες, και σε περίπτωση που το κράτος επέτρεπε την κήρυξη της εταιρείας σε πτώχευση, οι ιδιώτες επενδυτές θα είχαν ασκήσει αγωγές αποζημίωσης κατά του κράτους, εξέλιξη που θα ήταν σαφώς πιο δαπανηρή για το κράτος από ό,τι η λήψη των υπόλοιπων μέτρων υπέρ της airBaltic. |
| --- | --- |

(94)

Επιπροσθέτως, η Λετονία ισχυρίζεται ότι η πλειονότητα των απαιτήσεων των ιδιωτών επενδυτών, που αναμενόταν να ανανεωθούν στο πλαίσιο των δύο κοινοπρακτικών δανείων, δεν ήταν εξασφαλισμένες, και σε περίπτωση που το κράτος επέτρεπε την κήρυξη της εταιρείας σε πτώχευση, οι ιδιώτες επενδυτές θα είχαν ασκήσει αγωγές αποζημίωσης κατά του κράτους, εξέλιξη που θα ήταν σαφώς πιο δαπανηρή για το κράτος από ό,τι η λήψη των υπόλοιπων μέτρων υπέρ της airBaltic.

| (95) | Κατά την άποψη της Επιτροπής, ο ισχυρισμός ότι οι ιδιώτες επενδυτές θα ασκούσαν αγωγές αποζημίωσης κατά του κράτους είναι αμιγώς υποθετικός και δεν τεκμηριώνεται από κανένα αποδεικτικό στοιχείο. Επιπλέον, δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να καταδεικνύει ότι η Λετονία έλαβε πράγματι υπόψη τις συγκεκριμένες εκτιμήσεις κατά την παροχή στήριξης στην airBaltic. |
| --- | --- |

(95)

Κατά την άποψη της Επιτροπής, ο ισχυρισμός ότι οι ιδιώτες επενδυτές θα ασκούσαν αγωγές αποζημίωσης κατά του κράτους είναι αμιγώς υποθετικός και δεν τεκμηριώνεται από κανένα αποδεικτικό στοιχείο. Επιπλέον, δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να καταδεικνύει ότι η Λετονία έλαβε πράγματι υπόψη τις συγκεκριμένες εκτιμήσεις κατά την παροχή στήριξης στην airBaltic.

| (96) | Βάσει των προαναφερομένων, η Επιτροπή εξάγει το συμπέρασμα ότι το επιχείρημα της αλληλεξάρτησης που επικαλούνται οι λετονικές αρχές δεν ευσταθεί. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή αποφαίνεται ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι τα μέτρα 1, 2, 3 και 6 συνιστούν μία ενιαία πράξη που αποφασίστηκε στις 3 Οκτωβρίου 2011 και, ως εκ τούτου, θα τα αξιολογήσει ξεχωριστά. |
| --- | --- |

(96)

Βάσει των προαναφερομένων, η Επιτροπή εξάγει το συμπέρασμα ότι το επιχείρημα της αλληλεξάρτησης που επικαλούνται οι λετονικές αρχές δεν ευσταθεί. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή αποφαίνεται ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι τα μέτρα 1, 2, 3 και 6 συνιστούν μία ενιαία πράξη που αποφασίστηκε στις 3 Οκτωβρίου 2011 και, ως εκ τούτου, θα τα αξιολογήσει ξεχωριστά.

7.2.2.   Το πρώτο κρατικό δάνειο (μέτρο 1)

| (97) | Η Επιτροπή επισημαίνει ότι το πρώτο κρατικό δάνειο χορηγήθηκε απευθείας από το λετονικό κράτος μέσω του Δημόσιου Ταμείου, κατόπιν αιτήματος του Υπουργείου Μεταφορών. Το στοιχείο αυτό αναφέρεται ρητώς στη συμφωνία. Είναι, συνεπώς, προφανές, ότι το μέτρο 1 συνεπάγεται τη χρήση κρατικών πόρων και ότι μπορεί να καταλογιστεί στο κράτος. Η Λετονία δεν θέτει υπό αμφισβήτηση το στοιχείο αυτό. |
| --- | --- |

(97)

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι το πρώτο κρατικό δάνειο χορηγήθηκε απευθείας από το λετονικό κράτος μέσω του Δημόσιου Ταμείου, κατόπιν αιτήματος του Υπουργείου Μεταφορών. Το στοιχείο αυτό αναφέρεται ρητώς στη συμφωνία. Είναι, συνεπώς, προφανές, ότι το μέτρο 1 συνεπάγεται τη χρήση κρατικών πόρων και ότι μπορεί να καταλογιστεί στο κράτος. Η Λετονία δεν θέτει υπό αμφισβήτηση το στοιχείο αυτό.

| (98) | Προκειμένου να εκτιμηθεί αν το μέτρο 1 συνεπαγόταν αδικαιολόγητο επιλεκτικό πλεονέκτημα υπέρ της airBaltic, η Επιτροπή επισημαίνει καταρχάς ότι η χορήγηση του πρώτου κρατικού δανείου και του δανείου της BAS συμφωνήθηκε στις 3 Οκτωβρίου 2011, δηλαδή την ημερομηνία υπογραφής της συμφωνίας. Τη δεδομένη χρονική στιγμή, η Λετονία και η BAS αποτελούσαν τους μεγαλύτερους μετόχους της εταιρείας και τα δάνεια χορηγήθηκαν κατ' αναλογία της συμμετοχής τους (52,6 % και 47,2 % αντιστοίχως), και μάλιστα υπό όμοιους και συναφείς όρους. |
| --- | --- |

(98)

Προκειμένου να εκτιμηθεί αν το μέτρο 1 συνεπαγόταν αδικαιολόγητο επιλεκτικό πλεονέκτημα υπέρ της airBaltic, η Επιτροπή επισημαίνει καταρχάς ότι η χορήγηση του πρώτου κρατικού δανείου και του δανείου της BAS συμφωνήθηκε στις 3 Οκτωβρίου 2011, δηλαδή την ημερομηνία υπογραφής της συμφωνίας. Τη δεδομένη χρονική στιγμή, η Λετονία και η BAS αποτελούσαν τους μεγαλύτερους μετόχους της εταιρείας και τα δάνεια χορηγήθηκαν κατ' αναλογία της συμμετοχής τους (52,6 % και 47,2 % αντιστοίχως), και μάλιστα υπό όμοιους και συναφείς όρους.

| (99) | Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 45 ανωτέρω, η Επιτροπή είχε επισημάνει στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας ότι η πρόθεση των δημόσιων αρχών να στηρίξουν χρηματοδοτικά την εταιρεία μπορεί να επηρέασε θετικά την απόφαση της BAS να επενδύσει στην airBaltic. Εντούτοις, παρότι αληθεύει ότι η λετονική κυβέρνηση είχε εκδηλώσει το ενδιαφέρον της για τη διατήρηση της airBaltic ως εθνικού αερομεταφορέα (31), η Επιτροπή παρατηρεί ότι η παροχή στήριξης από το λετονικό κράτος ήταν υπό διαπραγμάτευση και παρέμενε απροσδιόριστη, ενώ επίσης υπόκειτο σε ορισμένες προϋποθέσεις. Βάσει του σκεπτικού αυτού, η Επιτροπή δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο το πρώτο κρατικό δάνειο και το δάνειο της BAS να χορηγήθηκαν ταυτόχρονα, οπότε στην περίπτωση αυτή αποκλείεται η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης. Όπως έχει καταστήσει σαφές το Γενικό Δικαστήριο, «η χρονική σύμπτωση δεν μπορεί, αυτή και μόνο, ακόμη και αν υπάρχουν σημαντικές ιδιωτικές επενδύσεις, να αποτελέσει στοιχείο εκ του οποίου θα μπορούσε να συναχθεί ότι δεν υπήρξε κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου [107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ] χωρίς να ληφθούν υπόψη τα λοιπά κρίσιμα πραγματικά ή νομικά στοιχεία» (32). |
| --- | --- |

(99)

Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 45 ανωτέρω, η Επιτροπή είχε επισημάνει στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας ότι η πρόθεση των δημόσιων αρχών να στηρίξουν χρηματοδοτικά την εταιρεία μπορεί να επηρέασε θετικά την απόφαση της BAS να επενδύσει στην airBaltic. Εντούτοις, παρότι αληθεύει ότι η λετονική κυβέρνηση είχε εκδηλώσει το ενδιαφέρον της για τη διατήρηση της airBaltic ως εθνικού αερομεταφορέα (31), η Επιτροπή παρατηρεί ότι η παροχή στήριξης από το λετονικό κράτος ήταν υπό διαπραγμάτευση και παρέμενε απροσδιόριστη, ενώ επίσης υπόκειτο σε ορισμένες προϋποθέσεις. Βάσει του σκεπτικού αυτού, η Επιτροπή δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο το πρώτο κρατικό δάνειο και το δάνειο της BAS να χορηγήθηκαν ταυτόχρονα, οπότε στην περίπτωση αυτή αποκλείεται η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης. Όπως έχει καταστήσει σαφές το Γενικό Δικαστήριο, «η χρονική σύμπτωση δεν μπορεί, αυτή και μόνο, ακόμη και αν υπάρχουν σημαντικές ιδιωτικές επενδύσεις, να αποτελέσει στοιχείο εκ του οποίου θα μπορούσε να συναχθεί ότι δεν υπήρξε κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου [107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ] χωρίς να ληφθούν υπόψη τα λοιπά κρίσιμα πραγματικά ή νομικά στοιχεία» (32).

| (100) | Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή εξέτασε επίσης κατά πόσον μπορεί να θεωρηθεί ότι το συμφωνηθέν επιτόκιο [11-13] % για το πρώτο κρατικό δάνειο (και για το δάνειο της BAS) είναι σε επίπεδο αγοράς. |
| --- | --- |

(100)

Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή εξέτασε επίσης κατά πόσον μπορεί να θεωρηθεί ότι το συμφωνηθέν επιτόκιο [11-13] % για το πρώτο κρατικό δάνειο (και για το δάνειο της BAS) είναι σε επίπεδο αγοράς.

| (101) | Κατά τη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας έρευνας, η Λετονία προσκόμισε αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με την αξία της εγγύησης (εμπορικά σήματα και εισπρακτέες απαιτήσεις), η οποία αποτέλεσε αντικείμενο εκτίμησης από ανεξάρτητο ελεγκτή [...] στο πλαίσιο λογιστικού ελέγχου της εταιρείας που ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2011. Δεδομένου ότι οι εισπρακτέες απαιτήσεις (σύμφωνα με στοιχεία της 30ής Σεπτεμβρίου 2011) συνιστούσαν μέρος των συναφών χρηματοοικονομικών στοιχείων, αποτέλεσαν εξίσου αντικείμενο εκτίμησης, η οποία διενεργήθηκε από [...]. Όσον αφορά τα εμπορικά σήματα, ο καθορισμός της αξίας τους βασίστηκε στην τιμή έναντι της οποίας η airBaltic επαναγόρασε τα εμπορικά σήματα από την BAS. Προκειμένου να προσδιορίσει την αξία εκκαθάρισης της εγγύησης, η Λετονία εφάρμοσε επιτόκιο προεξόφλησης της τάξης του [...] %, σύμφωνα με την εσωτερική μεθοδολογία αποτίμησης εξασφαλίσεων του Δημόσιου Ταμείου της Λετονίας, την οποία η Επιτροπή κρίνει κατάλληλη λαμβανομένης υπόψη της φύσης των εξασφαλίσεων. Σε αυτή τη βάση, η αξία εκκαθάρισης της εγγύησης ορίστηκε σε [15-25] εκατ. LVL ([21,3-35,5] εκατ. ευρώ), ποσό κατά [15-25] % υψηλότερο από το ποσό του πρώτου κρατικού δανείου. |
| --- | --- |

(101)

Κατά τη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας έρευνας, η Λετονία προσκόμισε αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με την αξία της εγγύησης (εμπορικά σήματα και εισπρακτέες απαιτήσεις), η οποία αποτέλεσε αντικείμενο εκτίμησης από ανεξάρτητο ελεγκτή [...] στο πλαίσιο λογιστικού ελέγχου της εταιρείας που ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2011. Δεδομένου ότι οι εισπρακτέες απαιτήσεις (σύμφωνα με στοιχεία της 30ής Σεπτεμβρίου 2011) συνιστούσαν μέρος των συναφών χρηματοοικονομικών στοιχείων, αποτέλεσαν εξίσου αντικείμενο εκτίμησης, η οποία διενεργήθηκε από [...]. Όσον αφορά τα εμπορικά σήματα, ο καθορισμός της αξίας τους βασίστηκε στην τιμή έναντι της οποίας η airBaltic επαναγόρασε τα εμπορικά σήματα από την BAS. Προκειμένου να προσδιορίσει την αξία εκκαθάρισης της εγγύησης, η Λετονία εφάρμοσε επιτόκιο προεξόφλησης της τάξης του [...] %, σύμφωνα με την εσωτερική μεθοδολογία αποτίμησης εξασφαλίσεων του Δημόσιου Ταμείου της Λετονίας, την οποία η Επιτροπή κρίνει κατάλληλη λαμβανομένης υπόψη της φύσης των εξασφαλίσεων. Σε αυτή τη βάση, η αξία εκκαθάρισης της εγγύησης ορίστηκε σε [15-25] εκατ. LVL ([21,3-35,5] εκατ. ευρώ), ποσό κατά [15-25] % υψηλότερο από το ποσό του πρώτου κρατικού δανείου.

| (102) | Επιπλέον, η Επιτροπή παρατηρεί ότι, δεδομένων των σημαντικών εξασφαλίσεων του πρώτου κρατικού δανείου, η εφαρμογή επιτοκίου της τάξης του [11-13] % φαίνεται να συνάδει με την ανακοίνωση για τα επιτόκια αναφοράς (33). Ο ισχυρισμός ότι η εφαρμογή επιτοκίου της τάξης του [11-13] % ήταν συμβιβάσιμη με την αγορά τεκμηριώνεται περαιτέρω από το γεγονός ότι η BAS (ως ιδιώτης επενδυτής) είχε παραιτηθεί του δικαιώματός της να απαιτήσει την εξασφάλιση του δανείου της BAS (βλέπε αιτιολογική σκέψη 26 ανωτέρω). Κατά συνέπεια, μολονότι το δάνειο της BAS ήταν υψηλότερου κινδύνου από ό,τι το κρατικό δάνειο, χορηγήθηκε με το ίδιο επιτόκιο. |
| --- | --- |

(102)

Επιπλέον, η Επιτροπή παρατηρεί ότι, δεδομένων των σημαντικών εξασφαλίσεων του πρώτου κρατικού δανείου, η εφαρμογή επιτοκίου της τάξης του [11-13] % φαίνεται να συνάδει με την ανακοίνωση για τα επιτόκια αναφοράς (33). Ο ισχυρισμός ότι η εφαρμογή επιτοκίου της τάξης του [11-13] % ήταν συμβιβάσιμη με την αγορά τεκμηριώνεται περαιτέρω από το γεγονός ότι η BAS (ως ιδιώτης επενδυτής) είχε παραιτηθεί του δικαιώματός της να απαιτήσει την εξασφάλιση του δανείου της BAS (βλέπε αιτιολογική σκέψη 26 ανωτέρω). Κατά συνέπεια, μολονότι το δάνειο της BAS ήταν υψηλότερου κινδύνου από ό,τι το κρατικό δάνειο, χορηγήθηκε με το ίδιο επιτόκιο.

| (103) | Έχοντας υπόψη το επίπεδο των εξασφαλίσεων και το επιτόκιο που εφαρμόστηκε, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το μέτρο 1 δεν συνεπαγόταν επιλεκτικό πλεονέκτημα για την airBaltic και ότι μπορεί να αποκλειστεί η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης, χωρίς να κρίνεται αναγκαίο να εξεταστεί περαιτέρω κατά πόσον πληρούνται τα υπόλοιπα σωρευτικά κριτήρια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ (34). |
| --- | --- |

(103)

Έχοντας υπόψη το επίπεδο των εξασφαλίσεων και το επιτόκιο που εφαρμόστηκε, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το μέτρο 1 δεν συνεπαγόταν επιλεκτικό πλεονέκτημα για την airBaltic και ότι μπορεί να αποκλειστεί η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης, χωρίς να κρίνεται αναγκαίο να εξεταστεί περαιτέρω κατά πόσον πληρούνται τα υπόλοιπα σωρευτικά κριτήρια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ (34).

Η μείωση του επιτοκίου του πρώτου κρατικού δανείου από [11-13] % σε [2-4] %

| (104) | Στις 13 Δεκεμβρίου 2011, δηλαδή αφού η συμμετοχή της Λετονίας στην airBaltic είχε αυξηθεί σε 99,8 % (βλέπε αιτιολογική σκέψη 21 ανωτέρω), η λετονική κυβέρνηση αποφάσισε να επιτρέψει τη μείωση του επιτοκίου του πρώτου κρατικού δανείου —και επομένως και του δανείου της BAS— από [11-13] % σε [2-4] %, ήτοι κατά [9-11] ποσοστιαίες μονάδες, οι οποίες αντιστοιχούν στο ασφάλιστρο κινδύνου. |
| --- | --- |

(104)

Στις 13 Δεκεμβρίου 2011, δηλαδή αφού η συμμετοχή της Λετονίας στην airBaltic είχε αυξηθεί σε 99,8 % (βλέπε αιτιολογική σκέψη 21 ανωτέρω), η λετονική κυβέρνηση αποφάσισε να επιτρέψει τη μείωση του επιτοκίου του πρώτου κρατικού δανείου —και επομένως και του δανείου της BAS— από [11-13] % σε [2-4] %, ήτοι κατά [9-11] ποσοστιαίες μονάδες, οι οποίες αντιστοιχούν στο ασφάλιστρο κινδύνου.

| (105) | Η Λετονία θεωρεί ότι η μείωση του επιτοκίου ήταν αιτιολογημένη, διότι το δάνειο ήταν άνευ κινδύνου, δεδομένου ότι η αξία εκκαθάρισης της εγγύησης είχε εκτιμηθεί σε [15-25] εκατ. LVL ([21,3-35,5] εκατ. ευρώ), ήτοι κατά [15-25] % υψηλότερη από το ποσό του πρώτου κρατικού δανείου (βλέπε αιτιολογική σκέψη 101 ανωτέρω). |
| --- | --- |

(105)

Η Λετονία θεωρεί ότι η μείωση του επιτοκίου ήταν αιτιολογημένη, διότι το δάνειο ήταν άνευ κινδύνου, δεδομένου ότι η αξία εκκαθάρισης της εγγύησης είχε εκτιμηθεί σε [15-25] εκατ. LVL ([21,3-35,5] εκατ. ευρώ), ήτοι κατά [15-25] % υψηλότερη από το ποσό του πρώτου κρατικού δανείου (βλέπε αιτιολογική σκέψη 101 ανωτέρω).

| (106) | Η Επιτροπή κρίνει ότι δεν είναι πειστικά τα επιχειρήματα της Λετονίας όταν ισχυρίζεται ότι, μέσω της μείωσης του επιτοκίου, το κράτος μείωσε το κόστος χρηματοδότησης της airBaltic (δεδομένου ότι μειώθηκε και το επιτόκιο του δανείου της BAS), η οποία ανήκε εκείνη την εποχή σχεδόν αποκλειστικά στην κυριότητα του κράτους, το οποίο κατείχε το 99,8 % των μετοχών της. Κατά την άποψη της Λετονίας, επρόκειτο για ορθολογική απόφαση εκ μέρους του κράτους, διότι τα διαφυγόντα έσοδα για το κράτος υπό τη μορφή τόκων μπορούσαν να αντισταθμιστούν από το πλεονέκτημα που προέκυπτε για το κράτος, υπό την ιδιότητά του ως πλειοψηφούντος μετόχου της airBaltic, από την καταβολή χαμηλότερου επιτοκίου από την εταιρεία. |
| --- | --- |

(106)

Η Επιτροπή κρίνει ότι δεν είναι πειστικά τα επιχειρήματα της Λετονίας όταν ισχυρίζεται ότι, μέσω της μείωσης του επιτοκίου, το κράτος μείωσε το κόστος χρηματοδότησης της airBaltic (δεδομένου ότι μειώθηκε και το επιτόκιο του δανείου της BAS), η οποία ανήκε εκείνη την εποχή σχεδόν αποκλειστικά στην κυριότητα του κράτους, το οποίο κατείχε το 99,8 % των μετοχών της. Κατά την άποψη της Λετονίας, επρόκειτο για ορθολογική απόφαση εκ μέρους του κράτους, διότι τα διαφυγόντα έσοδα για το κράτος υπό τη μορφή τόκων μπορούσαν να αντισταθμιστούν από το πλεονέκτημα που προέκυπτε για το κράτος, υπό την ιδιότητά του ως πλειοψηφούντος μετόχου της airBaltic, από την καταβολή χαμηλότερου επιτοκίου από την εταιρεία.

| (107) | Από την άλλη πλευρά, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι, κατά τη χρονική στιγμή χορήγησης του πρώτου κρατικού δανείου και του δανείου της BAS, στη συμφωνία προβλέπονταν όμοιοι και συναφείς όροι για αμφότερα τα δάνεια και, κατά συνέπεια, οποιαδήποτε τροποποίηση σε ένα από τα δάνεια θα είχε ως συνέπεια την ίδια ακριβώς τροποποίηση και στο άλλο δάνειο. Η μείωση, επομένως, του επιτοκίου ισχύει και για τα δύο δάνεια, ενώ παραμένει αμετάβλητο το πολύ υψηλό επίπεδο εξασφαλίσεων του δανείου, καθώς και το γεγονός ότι το δάνειο της BAS δεν ήταν εξασφαλισμένο. Δεδομένου ότι η BAS είχε συμφωνήσει εκ των προτέρων τη σύνδεση των όρων του δανείου της BAS με τους όρους του πρώτου κρατικού δανείου, δεν συντρέχουν λόγοι να θεωρήσει η Επιτροπή ότι επρόκειτο για απόφαση που δεν συνάδει με τους όρους της αγοράς. |
| --- | --- |

(107)

Από την άλλη πλευρά, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι, κατά τη χρονική στιγμή χορήγησης του πρώτου κρατικού δανείου και του δανείου της BAS, στη συμφωνία προβλέπονταν όμοιοι και συναφείς όροι για αμφότερα τα δάνεια και, κατά συνέπεια, οποιαδήποτε τροποποίηση σε ένα από τα δάνεια θα είχε ως συνέπεια την ίδια ακριβώς τροποποίηση και στο άλλο δάνειο. Η μείωση, επομένως, του επιτοκίου ισχύει και για τα δύο δάνεια, ενώ παραμένει αμετάβλητο το πολύ υψηλό επίπεδο εξασφαλίσεων του δανείου, καθώς και το γεγονός ότι το δάνειο της BAS δεν ήταν εξασφαλισμένο. Δεδομένου ότι η BAS είχε συμφωνήσει εκ των προτέρων τη σύνδεση των όρων του δανείου της BAS με τους όρους του πρώτου κρατικού δανείου, δεν συντρέχουν λόγοι να θεωρήσει η Επιτροπή ότι επρόκειτο για απόφαση που δεν συνάδει με τους όρους της αγοράς.

| (108) | Βάσει των προαναφερομένων, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, ακόμη και αν ληφθεί υπόψη η μείωση του επιτοκίου, το μέτρο 1 δεν παρείχε επιλεκτικό πλεονέκτημα στην airBaltic και μπορεί να αποκλειστεί η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης. |
| --- | --- |

(108)

Βάσει των προαναφερομένων, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, ακόμη και αν ληφθεί υπόψη η μείωση του επιτοκίου, το μέτρο 1 δεν παρείχε επιλεκτικό πλεονέκτημα στην airBaltic και μπορεί να αποκλειστεί η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης.

7.2.3.   Το δεύτερο κρατικό δάνειο (μέτρο 2)

| (109) | Το δεύτερο κρατικό δάνειο χορηγήθηκε απευθείας από το λετονικό κράτος μέσω του Δημόσιου Ταμείου, με απόφαση της λετονικής κυβέρνησης της 13ης Δεκεμβρίου 2011 που επέτρεπε στο Υπουργείο Οικονομικών να προβλέψει στον κρατικό προϋπολογισμό τη χορήγηση στην airBaltic μετατρέψιμου δανείου ύψους 67 εκατ. LVL (94,86 εκατ. ευρώ). Ως εκ τούτου, το μέτρο 2 συνεπάγεται τη χρήση κρατικών πόρων και μπορεί να καταλογιστεί στο κράτος. |
| --- | --- |

(109)

Το δεύτερο κρατικό δάνειο χορηγήθηκε απευθείας από το λετονικό κράτος μέσω του Δημόσιου Ταμείου, με απόφαση της λετονικής κυβέρνησης της 13ης Δεκεμβρίου 2011 που επέτρεπε στο Υπουργείο Οικονομικών να προβλέψει στον κρατικό προϋπολογισμό τη χορήγηση στην airBaltic μετατρέψιμου δανείου ύψους 67 εκατ. LVL (94,86 εκατ. ευρώ). Ως εκ τούτου, το μέτρο 2 συνεπάγεται τη χρήση κρατικών πόρων και μπορεί να καταλογιστεί στο κράτος.

| (110) | Η Επιτροπή παρατηρεί ότι, κατά τη χρονική στιγμή χορήγησης του δεύτερου κρατικού δανείου, δηλαδή στις 13 Δεκεμβρίου 2011, η BAS είχε παραχωρήσει εξ ολοκλήρου τη συμμετοχή της στην airBaltic, εκτός από μία μετοχή, και ότι το κράτος κατείχε πλέον το 99,8 % των μετοχών της εταιρείας. Επομένως, το κράτος και η BAS δεν βρίσκονταν πλέον σε παρόμοια θέση ως μέτοχοι. |
| --- | --- |

(110)

Η Επιτροπή παρατηρεί ότι, κατά τη χρονική στιγμή χορήγησης του δεύτερου κρατικού δανείου, δηλαδή στις 13 Δεκεμβρίου 2011, η BAS είχε παραχωρήσει εξ ολοκλήρου τη συμμετοχή της στην airBaltic, εκτός από μία μετοχή, και ότι το κράτος κατείχε πλέον το 99,8 % των μετοχών της εταιρείας. Επομένως, το κράτος και η BAS δεν βρίσκονταν πλέον σε παρόμοια θέση ως μέτοχοι.

| (111) | Η Λετονία ισχυρίζεται ότι, δυνάμει του άρθρου 7.2 της συμφωνίας, το οποίο ορίζει ότι η Λετονία δεσμευόταν να παράσχει στην airBaltic δάνειο «κατ' αναλογία της συμμετοχής της», η BAS ήταν υποχρεωμένη να χορηγήσει στην airBaltic χρηματοδοτικούς πόρους των οποίων το ποσό έπρεπε να αντιστοιχεί στον αριθμό των μετοχών της. Η BAS όφειλε να το πράξει κατά τη χρονική στιγμή της εισφοράς κεφαλαίου τον Δεκέμβριο του 2011 υπό τη μορφή μετρητών. Η Επιτροπή επισημαίνει, ωστόσο, ότι στις 13 Δεκεμβρίου 2011, η BAS κατείχε μόνο μία μετοχή στην airBaltic. Έπεται, συνεπώς, ότι το κράτος όφειλε να υιοθετήσει τη θέση συνετού επενδυτή στην οικονομία της αγοράς και να διακριβώσει, δεδομένης της αλλαγής των συνθηκών όσον αφορά τα ποσοστά συμμετοχής, εάν η BAS είχε όντως κίνητρα να προβεί στην εισφορά μετρητών στην εταιρεία κατά τη χρονική στιγμή της αύξησης κεφαλαίου, Στην πραγματικότητα, το κράτος είχε προβλέψει αυτό το ενδεχόμενο και συμπεριέλαβε στη συμφωνία αρκετά μέτρα έκτακτης ανάγκης, ιδίως στο άρθρο 7.4, σε περίπτωση που η BAS δεν τηρούσε τις δεσμεύσεις της. Επιπλέον, όπως αναγνωρίζει και η Λετονία, η δεύτερη δόση του δεύτερου κρατικού δανείου έπρεπε να εκταμιευθεί σε περίπτωση που η BAS δεν μπορούσε να παράσχει συμπληρωματικούς χρηματοδοτικούς πόρους. |
| --- | --- |

(111)

Η Λετονία ισχυρίζεται ότι, δυνάμει του άρθρου 7.2 της συμφωνίας, το οποίο ορίζει ότι η Λετονία δεσμευόταν να παράσχει στην airBaltic δάνειο «κατ' αναλογία της συμμετοχής της», η BAS ήταν υποχρεωμένη να χορηγήσει στην airBaltic χρηματοδοτικούς πόρους των οποίων το ποσό έπρεπε να αντιστοιχεί στον αριθμό των μετοχών της. Η BAS όφειλε να το πράξει κατά τη χρονική στιγμή της εισφοράς κεφαλαίου τον Δεκέμβριο του 2011 υπό τη μορφή μετρητών. Η Επιτροπή επισημαίνει, ωστόσο, ότι στις 13 Δεκεμβρίου 2011, η BAS κατείχε μόνο μία μετοχή στην airBaltic. Έπεται, συνεπώς, ότι το κράτος όφειλε να υιοθετήσει τη θέση συνετού επενδυτή στην οικονομία της αγοράς και να διακριβώσει, δεδομένης της αλλαγής των συνθηκών όσον αφορά τα ποσοστά συμμετοχής, εάν η BAS είχε όντως κίνητρα να προβεί στην εισφορά μετρητών στην εταιρεία κατά τη χρονική στιγμή της αύξησης κεφαλαίου, Στην πραγματικότητα, το κράτος είχε προβλέψει αυτό το ενδεχόμενο και συμπεριέλαβε στη συμφωνία αρκετά μέτρα έκτακτης ανάγκης, ιδίως στο άρθρο 7.4, σε περίπτωση που η BAS δεν τηρούσε τις δεσμεύσεις της. Επιπλέον, όπως αναγνωρίζει και η Λετονία, η δεύτερη δόση του δεύτερου κρατικού δανείου έπρεπε να εκταμιευθεί σε περίπτωση που η BAS δεν μπορούσε να παράσχει συμπληρωματικούς χρηματοδοτικούς πόρους.

| (112) | Το άρθρο 7.4 της συμφωνίας παρείχε στο κράτος το δικαίωμα να εξαγοράσει από την BAS το σύνολο των μετοχών που κατείχε στην airBaltic έναντι 1 LVL. Κατά τη χρονική στιγμή που υπεγράφη η συμφωνία, τούτο συνιστούσε εγγύηση για το κράτος ότι η BAS θα τηρούσε τις δεσμεύσεις της διότι, σε αντίθετη περίπτωση, έπρεπε να παραχωρήσει όλες τις μετοχές που κατείχε στην airBaltic. Εντούτοις, η κατάσταση άλλαξε ριζικά στις 30 Νοεμβρίου 2011, όταν η Latvijas Krājbanka πούλησε στο λετονικό κράτος όλες τις μετοχές της airBaltic που ανήκαν στην κυριότητα της BAS εκτός από μία (βλέπε αιτιολογική σκέψη 21 ανωτέρω). Στο νέο αυτό πλαίσιο, οι διατάξεις του άρθρου 7.4 στερούνταν πλέον νοήματος. Πράγματι, έχοντας στην κατοχή της μόνο μία μετοχή, η BAS δεν είχε ουσιαστικά κίνητρο ώστε να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της, δεδομένου ότι η αθέτηση των υποχρεώσεών της θα είχε απλώς ως συνέπεια την απώλεια της μιας και μοναδικής μετοχής που κατείχε στην airBaltic. Ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς θα είχε εξετάσει προσεκτικά το ενδεχόμενο παροχής πρόσθετων χρηματοδοτικών πόρων στην airBaltic υπό τις νέες αυτές συνθήκες και θα είχε ζητήσει, τουλάχιστον, από το άλλο μέρος (ήτοι από την BAS) διαβεβαιώσεις ότι θα διέθετε πράγματι χρηματοδοτικούς πόρους στην εταιρεία. Η Επιτροπή παρατηρεί επιπλέον ότι ήταν μάλλον απίθανο να παρασχεθούν οι διαβεβαιώσεις αυτές, διότι η BAS θα έπρεπε να προβεί σε εισφορά πολύ υψηλού χρηματικού ποσού —μακράν υψηλότερου από ό,τι μπορούσε να εκτιμηθεί αρχικά— προκειμένου να ανακτήσει το παλαιό ποσοστό συμμετοχής της, της τάξης του 47,2 %, ή οποιουδήποτε άλλου σημαντικού ποσοστού μετοχών στην airBaltic. |
| --- | --- |

(112)

Το άρθρο 7.4 της συμφωνίας παρείχε στο κράτος το δικαίωμα να εξαγοράσει από την BAS το σύνολο των μετοχών που κατείχε στην airBaltic έναντι 1 LVL. Κατά τη χρονική στιγμή που υπεγράφη η συμφωνία, τούτο συνιστούσε εγγύηση για το κράτος ότι η BAS θα τηρούσε τις δεσμεύσεις της διότι, σε αντίθετη περίπτωση, έπρεπε να παραχωρήσει όλες τις μετοχές που κατείχε στην airBaltic. Εντούτοις, η κατάσταση άλλαξε ριζικά στις 30 Νοεμβρίου 2011, όταν η Latvijas Krājbanka πούλησε στο λετονικό κράτος όλες τις μετοχές της airBaltic που ανήκαν στην κυριότητα της BAS εκτός από μία (βλέπε αιτιολογική σκέψη 21 ανωτέρω). Στο νέο αυτό πλαίσιο, οι διατάξεις του άρθρου 7.4 στερούνταν πλέον νοήματος. Πράγματι, έχοντας στην κατοχή της μόνο μία μετοχή, η BAS δεν είχε ουσιαστικά κίνητρο ώστε να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της, δεδομένου ότι η αθέτηση των υποχρεώσεών της θα είχε απλώς ως συνέπεια την απώλεια της μιας και μοναδικής μετοχής που κατείχε στην airBaltic. Ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς θα είχε εξετάσει προσεκτικά το ενδεχόμενο παροχής πρόσθετων χρηματοδοτικών πόρων στην airBaltic υπό τις νέες αυτές συνθήκες και θα είχε ζητήσει, τουλάχιστον, από το άλλο μέρος (ήτοι από την BAS) διαβεβαιώσεις ότι θα διέθετε πράγματι χρηματοδοτικούς πόρους στην εταιρεία. Η Επιτροπή παρατηρεί επιπλέον ότι ήταν μάλλον απίθανο να παρασχεθούν οι διαβεβαιώσεις αυτές, διότι η BAS θα έπρεπε να προβεί σε εισφορά πολύ υψηλού χρηματικού ποσού —μακράν υψηλότερου από ό,τι μπορούσε να εκτιμηθεί αρχικά— προκειμένου να ανακτήσει το παλαιό ποσοστό συμμετοχής της, της τάξης του 47,2 %, ή οποιουδήποτε άλλου σημαντικού ποσοστού μετοχών στην airBaltic.

| (113) | Η Λετονία αναφέρει επίσης ότι το δεύτερο κρατικό δάνειο χορηγήθηκε υπό όρους της αγοράς, με συνέπεια να αποκλείεται κάθε ενδεχόμενο παροχής αδικαιολόγητου πλεονεκτήματος στην airBaltic. |
| --- | --- |

(113)

Η Λετονία αναφέρει επίσης ότι το δεύτερο κρατικό δάνειο χορηγήθηκε υπό όρους της αγοράς, με συνέπεια να αποκλείεται κάθε ενδεχόμενο παροχής αδικαιολόγητου πλεονεκτήματος στην airBaltic.

| (114) | Όσον αφορά την εγγύηση των δανείων, η Λετονία επισημαίνει ότι το δεύτερο κρατικό δάνειο χορηγήθηκε με την ίδια εγγύηση που είχε χορηγηθεί και το πρώτο κρατικό δάνειο, δηλαδή εισπρακτέες απαιτήσεις και τα εμπορικά σήματα της airBaltic. Όπως διευκρινίζεται στην αιτιολογική σκέψη 101 ανωτέρω, η αξία εκκαθάρισης της εγγύησης εκτιμήθηκε στο ποσό των [15-25] εκατ. LVL ([21,3-35,5] εκατ. ευρώ). Συνάγεται, επομένως, ότι το επίπεδο των εξασφαλίσεων που ήταν διαθέσιμες για το δεύτερο κρατικό δάνειο αναμενόταν να είναι χαμηλό. Επιπλέον, δεν συντρέχει κανένας λόγος να υποτεθεί ότι ένας ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς θα δεχόταν μείωση των εξασφαλίσεων βάσει των οποίων είχε ήδη χορηγηθεί το πρώτο κρατικό δάνειο τουλάχιστον κάτω από το 100 %. |
| --- | --- |

(114)

Όσον αφορά την εγγύηση των δανείων, η Λετονία επισημαίνει ότι το δεύτερο κρατικό δάνειο χορηγήθηκε με την ίδια εγγύηση που είχε χορηγηθεί και το πρώτο κρατικό δάνειο, δηλαδή εισπρακτέες απαιτήσεις και τα εμπορικά σήματα της airBaltic. Όπως διευκρινίζεται στην αιτιολογική σκέψη 101 ανωτέρω, η αξία εκκαθάρισης της εγγύησης εκτιμήθηκε στο ποσό των [15-25] εκατ. LVL ([21,3-35,5] εκατ. ευρώ). Συνάγεται, επομένως, ότι το επίπεδο των εξασφαλίσεων που ήταν διαθέσιμες για το δεύτερο κρατικό δάνειο αναμενόταν να είναι χαμηλό. Επιπλέον, δεν συντρέχει κανένας λόγος να υποτεθεί ότι ένας ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς θα δεχόταν μείωση των εξασφαλίσεων βάσει των οποίων είχε ήδη χορηγηθεί το πρώτο κρατικό δάνειο τουλάχιστον κάτω από το 100 %.

| (115) | Προκειμένου να εξακριβώσει τη συμμόρφωση του επιτοκίου που εφαρμόστηκε στην πρώτη δόση του δεύτερου κρατικού δανείου με τους όρους της αγοράς, η Επιτροπή θα χρησιμοποιήσει ως βέλτιστο διαθέσιμο αντιπροσωπευτικό το επιτόκιο που προκύπτει από την εφαρμογή της ανακοίνωσης για τα επιτόκια αναφοράς. Στις 13 Δεκεμβρίου 2011, το βασικό επιτόκιο για τη Λετονία ήταν 2,2 %. Στην τιμή αυτή είναι σκόπιμο να προστεθεί περιθώριο ανάλογα με την αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας του δικαιούχου και τις εξασφαλίσεις του δανείου. Όπως αναφέρεται στην προηγούμενη αιτιολογική σκέψη, το επίπεδο των εξασφαλίσεων είναι χαμηλό. Δεδομένων των δυσχερειών που αντιμετώπιζε η airBaltic εκείνη την περίοδο, από την ανακοίνωση για τα επιτόκια αναφοράς προκύπτει ότι είναι σκόπιμο να προστεθούν 1 000 μονάδες βάσης στο βασικό επιτόκιο και να διαμορφωθεί τελικά επιτόκιο της τάξης του 12,2 %. Δεν μπορεί, συνεπώς, να θεωρηθεί ότι το επιτόκιο της τάξης του [9-11] % επί της πρώτης δόσης του δεύτερου κρατικού δανείου συμμορφώνεται με τους όρους της αγοράς. |
| --- | --- |

(115)

Προκειμένου να εξακριβώσει τη συμμόρφωση του επιτοκίου που εφαρμόστηκε στην πρώτη δόση του δεύτερου κρατικού δανείου με τους όρους της αγοράς, η Επιτροπή θα χρησιμοποιήσει ως βέλτιστο διαθέσιμο αντιπροσωπευτικό το επιτόκιο που προκύπτει από την εφαρμογή της ανακοίνωσης για τα επιτόκια αναφοράς. Στις 13 Δεκεμβρίου 2011, το βασικό επιτόκιο για τη Λετονία ήταν 2,2 %. Στην τιμή αυτή είναι σκόπιμο να προστεθεί περιθώριο ανάλογα με την αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας του δικαιούχου και τις εξασφαλίσεις του δανείου. Όπως αναφέρεται στην προηγούμενη αιτιολογική σκέψη, το επίπεδο των εξασφαλίσεων είναι χαμηλό. Δεδομένων των δυσχερειών που αντιμετώπιζε η airBaltic εκείνη την περίοδο, από την ανακοίνωση για τα επιτόκια αναφοράς προκύπτει ότι είναι σκόπιμο να προστεθούν 1 000 μονάδες βάσης στο βασικό επιτόκιο και να διαμορφωθεί τελικά επιτόκιο της τάξης του 12,2 %. Δεν μπορεί, συνεπώς, να θεωρηθεί ότι το επιτόκιο της τάξης του [9-11] % επί της πρώτης δόσης του δεύτερου κρατικού δανείου συμμορφώνεται με τους όρους της αγοράς.

| (116) | Η δεύτερη δόση του δεύτερου κρατικού δανείου τέθηκε στη διάθεση της εταιρείας στις 14 Δεκεμβρίου 2012 με επιτόκιο [6-8] %. Η Λετονία ισχυρίζεται ότι το εν λόγω επιτόκιο είναι υψηλότερο από εκείνο που προκύπτει από την ανακοίνωση για τα επιτόκια αναφοράς και, ως εκ τούτου, συνάδει με την ΑΙΕΟΑ. |
| --- | --- |

(116)

Η δεύτερη δόση του δεύτερου κρατικού δανείου τέθηκε στη διάθεση της εταιρείας στις 14 Δεκεμβρίου 2012 με επιτόκιο [6-8] %. Η Λετονία ισχυρίζεται ότι το εν λόγω επιτόκιο είναι υψηλότερο από εκείνο που προκύπτει από την ανακοίνωση για τα επιτόκια αναφοράς και, ως εκ τούτου, συνάδει με την ΑΙΕΟΑ.

| (117) | Σύμφωνα με την ανακοίνωση για τα επιτόκια αναφοράς, το εφαρμοστέο βασικό επιτόκιο για τη Λετονία στις 14 Δεκεμβρίου 2012 ήταν 1,91 %. Το περιθώριο που πρέπει να προστεθεί σε αυτό το βασικό επιτόκιο εξαρτάται από την αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας του δικαιούχου και από το επίπεδο των εξασφαλίσεων. Όπως διευκρινίζεται στο τμήμα 7.1 ανωτέρω, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι η airBaltic συνιστούσε προβληματική επιχείρηση τουλάχιστον από το 2011. Επιπλέον, η δεύτερη δόση χορηγήθηκε με εγγύηση τις εισπρακτέες απαιτήσεις και τα εμπορικά σήματα της airBaltic. Τα επιχειρήματα περί ανεπαρκών εξασφαλίσεων ισχύουν τηρουμένων των αναλογιών και είναι, επομένως, σκόπιμο να προστεθεί περιθώριο 1 000 μονάδων βάσης. Κατά συνέπεια, το επιτόκιο αναφοράς που θα προέκυπτε θα ανερχόταν σε 11,91 % και θα ήταν, επομένως, σαφώς υψηλότερο από το [6-8] % που πράγματι εφαρμόστηκε. |
| --- | --- |

(117)

Σύμφωνα με την ανακοίνωση για τα επιτόκια αναφοράς, το εφαρμοστέο βασικό επιτόκιο για τη Λετονία στις 14 Δεκεμβρίου 2012 ήταν 1,91 %. Το περιθώριο που πρέπει να προστεθεί σε αυτό το βασικό επιτόκιο εξαρτάται από την αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας του δικαιούχου και από το επίπεδο των εξασφαλίσεων. Όπως διευκρινίζεται στο τμήμα 7.1 ανωτέρω, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι η airBaltic συνιστούσε προβληματική επιχείρηση τουλάχιστον από το 2011. Επιπλέον, η δεύτερη δόση χορηγήθηκε με εγγύηση τις εισπρακτέες απαιτήσεις και τα εμπορικά σήματα της airBaltic. Τα επιχειρήματα περί ανεπαρκών εξασφαλίσεων ισχύουν τηρουμένων των αναλογιών και είναι, επομένως, σκόπιμο να προστεθεί περιθώριο 1 000 μονάδων βάσης. Κατά συνέπεια, το επιτόκιο αναφοράς που θα προέκυπτε θα ανερχόταν σε 11,91 % και θα ήταν, επομένως, σαφώς υψηλότερο από το [6-8] % που πράγματι εφαρμόστηκε.

| (118) | Λαμβανομένων υπόψη όλων των ανωτέρω εκτιμήσεων, η Επιτροπή θεωρεί ότι ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς δεν θα είχε χορηγήσει το δεύτερο κρατικό δάνειο στην airBaltic. |
| --- | --- |

(118)

Λαμβανομένων υπόψη όλων των ανωτέρω εκτιμήσεων, η Επιτροπή θεωρεί ότι ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς δεν θα είχε χορηγήσει το δεύτερο κρατικό δάνειο στην airBaltic.

| (119) | Βάσει του σκεπτικού αυτού, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το μέτρο 2 παρείχε αδικαιολόγητο πλεονέκτημα στην airBaltic. Το εν λόγω πλεονέκτημα ήταν επιλεκτικού χαρακτήρα δεδομένου ότι μοναδικός δικαιούχος του μέτρου ήταν η airBaltic. |
| --- | --- |

(119)

Βάσει του σκεπτικού αυτού, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το μέτρο 2 παρείχε αδικαιολόγητο πλεονέκτημα στην airBaltic. Το εν λόγω πλεονέκτημα ήταν επιλεκτικού χαρακτήρα δεδομένου ότι μοναδικός δικαιούχος του μέτρου ήταν η airBaltic.

| (120) | Η Επιτροπή πρέπει επίσης να εξετάσει κατά πόσον το μέτρο 2 ήταν πιθανόν να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και να επηρεάσει τις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών, με την παροχή πλεονεκτήματος στην airBaltic έναντι των ανταγωνιστών της που δεν έλαβαν δημόσια στήριξη. Είναι μάλλον σαφές ότι το μέτρο 2 μπορούσε να επηρεάσει τις ενδοενωσιακές συναλλαγές και τον ανταγωνισμό, δεδομένου ότι η airBaltic βρίσκεται σε ανταγωνισμό με άλλες αεροπορικές εταιρείες της ΕΕ, ιδίως μετά την έναρξη ισχύος του τρίτου σταδίου της ελευθέρωσης των αερομεταφορών («τρίτη δέσμη μέτρων») από την 1η Ιανουαρίου 1993. Επιπλέον, δεδομένου του ανταγωνισμού μεταξύ των εναέριων μεταφορών και των οδικών και σιδηροδρομικών μεταφορών όσον αφορά τα δρομολόγια σχετικά μικρότερων αποστάσεων εντός της ΕΕ, είναι πιθανόν να επηρεάζονται επίσης οι οδικοί μεταφορείς και οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις. |
| --- | --- |

(120)

Η Επιτροπή πρέπει επίσης να εξετάσει κατά πόσον το μέτρο 2 ήταν πιθανόν να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και να επηρεάσει τις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών, με την παροχή πλεονεκτήματος στην airBaltic έναντι των ανταγωνιστών της που δεν έλαβαν δημόσια στήριξη. Είναι μάλλον σαφές ότι το μέτρο 2 μπορούσε να επηρεάσει τις ενδοενωσιακές συναλλαγές και τον ανταγωνισμό, δεδομένου ότι η airBaltic βρίσκεται σε ανταγωνισμό με άλλες αεροπορικές εταιρείες της ΕΕ, ιδίως μετά την έναρξη ισχύος του τρίτου σταδίου της ελευθέρωσης των αερομεταφορών («τρίτη δέσμη μέτρων») από την 1η Ιανουαρίου 1993. Επιπλέον, δεδομένου του ανταγωνισμού μεταξύ των εναέριων μεταφορών και των οδικών και σιδηροδρομικών μεταφορών όσον αφορά τα δρομολόγια σχετικά μικρότερων αποστάσεων εντός της ΕΕ, είναι πιθανόν να επηρεάζονται επίσης οι οδικοί μεταφορείς και οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις.

| (121) | Επομένως, το μέτρο 2 παρέσχε στην airBaltic τη δυνατότητα να συνεχίσει τη δραστηριότητά της ώστε να μην βρεθεί αντιμέτωπη με τις συνέπειες που θα επέσυρε υπό κανονικές συνθήκες η δυσχερής χρηματοοικονομική της κατάσταση. Βάσει των προαναφερόμενων εκτιμήσεων, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το μέτρο 2 συνεπαγόταν τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ υπέρ της airBaltic. |
| --- | --- |

(121)

Επομένως, το μέτρο 2 παρέσχε στην airBaltic τη δυνατότητα να συνεχίσει τη δραστηριότητά της ώστε να μην βρεθεί αντιμέτωπη με τις συνέπειες που θα επέσυρε υπό κανονικές συνθήκες η δυσχερής χρηματοοικονομική της κατάσταση. Βάσει των προαναφερόμενων εκτιμήσεων, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το μέτρο 2 συνεπαγόταν τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ υπέρ της airBaltic.

7.2.4.   Η αύξηση κεφαλαίου που συμφωνήθηκε στις 22 Δεκεμβρίου 2011 (μέτρο 3)

| (122) | Όπως προαναφέρθηκε, το πρώτο κρατικό δάνειο και η πρώτη δόση του δεύτερου κρατικού δανείου συνεπάγονται τη χρήση κρατικών πόρων και μπορούν να καταλογιστούν στο κράτος. Η μετατροπή τους σε κεφάλαιο αποτέλεσε αντικείμενο απόφασης που εξέδωσε το Υπουργείο Μεταφορών της Λετονίας, ήτοι ο μέτοχος που κατείχε το 99,8 % των μετοχών της airBaltic από τις 30 Νοεμβρίου 2011. Ως εκ τούτου, το μέτρο 3 συνεπάγεται επίσης τη χρήση κρατικών πόρων και μπορεί να καταλογιστεί στο κράτος. |
| --- | --- |

(122)

Όπως προαναφέρθηκε, το πρώτο κρατικό δάνειο και η πρώτη δόση του δεύτερου κρατικού δανείου συνεπάγονται τη χρήση κρατικών πόρων και μπορούν να καταλογιστούν στο κράτος. Η μετατροπή τους σε κεφάλαιο αποτέλεσε αντικείμενο απόφασης που εξέδωσε το Υπουργείο Μεταφορών της Λετονίας, ήτοι ο μέτοχος που κατείχε το 99,8 % των μετοχών της airBaltic από τις 30 Νοεμβρίου 2011. Ως εκ τούτου, το μέτρο 3 συνεπάγεται επίσης τη χρήση κρατικών πόρων και μπορεί να καταλογιστεί στο κράτος.

| (123) | Η Επιτροπή δεν συμμερίζεται την άποψη των λετονικών αρχών ότι το μέτρο 3 δεν συνεπάγεται κρατική ενίσχυση. Καταρχάς, η Επιτροπή επαναλαμβάνει ότι τα συμπεράσματα που συνάγονται στο τμήμα 7.2.1 ανωτέρω ισχύουν και για το μέτρο 3. Επιπλέον, η Επιτροπή θεωρεί ότι το μέτρο 3 δεν χορηγήθηκε στις 22 Δεκεμβρίου 2011 (δηλαδή κατά την ημερομηνία διεξαγωγής της συνέλευσης των μετόχων της airBaltic), αλλά στις 29 Δεκεμβρίου 2011, ημερομηνία κατά την οποία το κράτος προέβη σε μετατροπή των δανείων του. Πράγματι, σύμφωνα με τα στοιχεία που διαβίβασαν οι λετονικές αρχές κατά τη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας έρευνας, κατ' εφαρμογή των ισχυόντων κανόνων, η BAS και το λετονικό κράτος όφειλαν να ολοκληρώσουν, έως τις 30 Ιανουαρίου 2012, τις επίσημες διατυπώσεις για τη μετατροπή που αποφασίστηκε κατά τη συνέλευση των μετόχων της airBaltic. |
| --- | --- |

(123)

Η Επιτροπή δεν συμμερίζεται την άποψη των λετονικών αρχών ότι το μέτρο 3 δεν συνεπάγεται κρατική ενίσχυση. Καταρχάς, η Επιτροπή επαναλαμβάνει ότι τα συμπεράσματα που συνάγονται στο τμήμα 7.2.1 ανωτέρω ισχύουν και για το μέτρο 3. Επιπλέον, η Επιτροπή θεωρεί ότι το μέτρο 3 δεν χορηγήθηκε στις 22 Δεκεμβρίου 2011 (δηλαδή κατά την ημερομηνία διεξαγωγής της συνέλευσης των μετόχων της airBaltic), αλλά στις 29 Δεκεμβρίου 2011, ημερομηνία κατά την οποία το κράτος προέβη σε μετατροπή των δανείων του. Πράγματι, σύμφωνα με τα στοιχεία που διαβίβασαν οι λετονικές αρχές κατά τη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας έρευνας, κατ' εφαρμογή των ισχυόντων κανόνων, η BAS και το λετονικό κράτος όφειλαν να ολοκληρώσουν, έως τις 30 Ιανουαρίου 2012, τις επίσημες διατυπώσεις για τη μετατροπή που αποφασίστηκε κατά τη συνέλευση των μετόχων της airBaltic.

| (124) | Η Επιτροπή επισημαίνει ακόμη ότι, στις 29 Δεκεμβρίου 2011, η Λετονία μπορούσε να έχει εύλογες επιφυλάξεις ως προς την πρόθεση της BAS να τηρήσει τις δεσμεύσεις της. Πράγματι, υπήρχαν ήδη ενδείξεις ότι η BAS δεν επρόκειτο να μετατρέψει το δάνειό της· μάλιστα η ίδια η Λετονία παραδέχεται ότι η δεύτερη δόση του δεύτερου κρατικού δανείου, που αποφασίστηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2011, είχε προβλεφθεί ακριβώς για την αντιστάθμιση του ενδεχομένου αθέτησης των δεσμεύσεων της BAS. Επιπλέον, από τις 30 Νοεμβρίου 2011 και εξής, το κράτος και η BAS δεν βρίσκονταν πλέον σε παρόμοια θέση ως μέτοχοι, δεδομένου ότι η BAS είχε παραχωρήσει εξ ολοκλήρου τη συμμετοχή της στην airBaltic, με εξαίρεση μία μετοχή, και το κράτος πλέον είχε στην κατοχή του το 99,8 % των μετοχών της εταιρείας. |
| --- | --- |

(124)

Η Επιτροπή επισημαίνει ακόμη ότι, στις 29 Δεκεμβρίου 2011, η Λετονία μπορούσε να έχει εύλογες επιφυλάξεις ως προς την πρόθεση της BAS να τηρήσει τις δεσμεύσεις της. Πράγματι, υπήρχαν ήδη ενδείξεις ότι η BAS δεν επρόκειτο να μετατρέψει το δάνειό της· μάλιστα η ίδια η Λετονία παραδέχεται ότι η δεύτερη δόση του δεύτερου κρατικού δανείου, που αποφασίστηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2011, είχε προβλεφθεί ακριβώς για την αντιστάθμιση του ενδεχομένου αθέτησης των δεσμεύσεων της BAS. Επιπλέον, από τις 30 Νοεμβρίου 2011 και εξής, το κράτος και η BAS δεν βρίσκονταν πλέον σε παρόμοια θέση ως μέτοχοι, δεδομένου ότι η BAS είχε παραχωρήσει εξ ολοκλήρου τη συμμετοχή της στην airBaltic, με εξαίρεση μία μετοχή, και το κράτος πλέον είχε στην κατοχή του το 99,8 % των μετοχών της εταιρείας.

| (125) | Λόγω των εξελίξεων αυτών, και πριν προβεί ουσιαστικά σε μετατροπή των κρατικών δανείων, το κράτος έπρεπε να συναγάγει το συμπέρασμα —ή τουλάχιστον να έχει βάσιμες υπόνοιες— από τις ενέργειες της BAS ότι η εν λόγω εταιρεία δεν σκόπευε να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της (βλέπε αιτιολογική σκέψη 35 ανωτέρω). Επιπροσθέτως, δεδομένου ότι η BAS είχε παραχωρήσει όλες τις μετοχές που κατείχε στην airBaltic εκτός από μία, τα διορθωτικά μέτρα που προβλέπονταν στο άρθρο 7.4 της συμφωνίας, δηλαδή το δικαίωμα του κράτους να εξαγοράσει από την BAS το σύνολο των μετοχών που κατείχε στην airBaltic έναντι 1 LVL, στερούνταν πλέον νοήματος: το κράτος είχε απολέσει τα μέσα με τα οποία μπορούσε να υποχρεώσει την BAS να τηρήσει τις δεσμεύσεις που είχε συμφωνήσει να αναλάβει. |
| --- | --- |

(125)

Λόγω των εξελίξεων αυτών, και πριν προβεί ουσιαστικά σε μετατροπή των κρατικών δανείων, το κράτος έπρεπε να συναγάγει το συμπέρασμα —ή τουλάχιστον να έχει βάσιμες υπόνοιες— από τις ενέργειες της BAS ότι η εν λόγω εταιρεία δεν σκόπευε να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της (βλέπε αιτιολογική σκέψη 35 ανωτέρω). Επιπροσθέτως, δεδομένου ότι η BAS είχε παραχωρήσει όλες τις μετοχές που κατείχε στην airBaltic εκτός από μία, τα διορθωτικά μέτρα που προβλέπονταν στο άρθρο 7.4 της συμφωνίας, δηλαδή το δικαίωμα του κράτους να εξαγοράσει από την BAS το σύνολο των μετοχών που κατείχε στην airBaltic έναντι 1 LVL, στερούνταν πλέον νοήματος: το κράτος είχε απολέσει τα μέσα με τα οποία μπορούσε να υποχρεώσει την BAS να τηρήσει τις δεσμεύσεις που είχε συμφωνήσει να αναλάβει.

| (126) | Λαμβανομένων υπόψη των προαναφερόμενων στοιχείων, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς δεν θα είχε μετατρέψει τα δάνειά του σε κεφάλαιο εάν δεν είχε βεβαιωθεί προηγουμένως ότι το έτερο μέρος θα προέβαινε σε μετατροπή του δικού του δανείου και σε εισφορά μετρητών και, στο πλαίσιο αυτό, θα εξέταζε ενδελεχώς τα κίνητρα του έτερου μέρους όσον αφορά την τήρηση των των δεσμεύσεών του. |
| --- | --- |

(126)

Λαμβανομένων υπόψη των προαναφερόμενων στοιχείων, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς δεν θα είχε μετατρέψει τα δάνειά του σε κεφάλαιο εάν δεν είχε βεβαιωθεί προηγουμένως ότι το έτερο μέρος θα προέβαινε σε μετατροπή του δικού του δανείου και σε εισφορά μετρητών και, στο πλαίσιο αυτό, θα εξέταζε ενδελεχώς τα κίνητρα του έτερου μέρους όσον αφορά την τήρηση των των δεσμεύσεών του.

| (127) | Επιπλέον, η Επιτροπή παρατηρεί ότι, ακόμη και αν η BAS είχε τηρήσει τους όρους της συμφωνίας που συνάφθηκε κατά τη συνέλευση των μετόχων, δεν θα ήταν σε θέση να ανακτήσει το παλαιό ποσοστό συμμετοχής της στην airBaltic. Προκειμένου να εξασφαλίσει ποσοστό συμμετοχής της τάξης του 47,2 %, η BAS όφειλε να επενδύσει σαφώς υψηλότερα ποσά από εκείνα που συμφωνήθηκαν κατά την εν λόγω συνέλευση των μετόχων. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή διατυπώνει την άποψη ότι, εάν το κράτος είχε ενεργήσει σύμφωνα με την ΑΙΕΟΑ, θα έπρεπε να είχε εξετάσει διεξοδικά κατά πόσον η BAS προτίθετο να επενδύσει σημαντικά χρηματικά ποσά, ήτοι το δάνειο της BAS και μετρητά ύψους 37,7 εκατ. LVL (53,38 εκατ. ευρώ), προκειμένου να αποκτήσει συμμετοχή μειοψηφίας στην airBaltic. |
| --- | --- |

(127)

Επιπλέον, η Επιτροπή παρατηρεί ότι, ακόμη και αν η BAS είχε τηρήσει τους όρους της συμφωνίας που συνάφθηκε κατά τη συνέλευση των μετόχων, δεν θα ήταν σε θέση να ανακτήσει το παλαιό ποσοστό συμμετοχής της στην airBaltic. Προκειμένου να εξασφαλίσει ποσοστό συμμετοχής της τάξης του 47,2 %, η BAS όφειλε να επενδύσει σαφώς υψηλότερα ποσά από εκείνα που συμφωνήθηκαν κατά την εν λόγω συνέλευση των μετόχων. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή διατυπώνει την άποψη ότι, εάν το κράτος είχε ενεργήσει σύμφωνα με την ΑΙΕΟΑ, θα έπρεπε να είχε εξετάσει διεξοδικά κατά πόσον η BAS προτίθετο να επενδύσει σημαντικά χρηματικά ποσά, ήτοι το δάνειο της BAS και μετρητά ύψους 37,7 εκατ. LVL (53,38 εκατ. ευρώ), προκειμένου να αποκτήσει συμμετοχή μειοψηφίας στην airBaltic.

| (128) | Ως πρόσθετο επιχείρημα, η Λετονία διευκρινίζει ότι η υποχρέωση της BAS να προβεί σε εισφορά μετρητών και σε μετατροπή του δανείου της BAS επιβεβαιώθηκε από την ύπαρξη εγγύησης εκ μέρους ενός ρώσου επιχειρηματία, του κ. Vladimir Antonov, ο οποίος συμφώνησε να καταβάλει τις απαιτούμενες πληρωμές για λογαριασμό της BAS (35). Ωστόσο, από τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή προκύπτει ότι η εν λόγω εγγύηση ουδέποτε παρασχέθηκε στην πραγματικότητα. |
| --- | --- |

(128)

Ως πρόσθετο επιχείρημα, η Λετονία διευκρινίζει ότι η υποχρέωση της BAS να προβεί σε εισφορά μετρητών και σε μετατροπή του δανείου της BAS επιβεβαιώθηκε από την ύπαρξη εγγύησης εκ μέρους ενός ρώσου επιχειρηματία, του κ. Vladimir Antonov, ο οποίος συμφώνησε να καταβάλει τις απαιτούμενες πληρωμές για λογαριασμό της BAS (35). Ωστόσο, από τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή προκύπτει ότι η εν λόγω εγγύηση ουδέποτε παρασχέθηκε στην πραγματικότητα.

| (129) | Η Λετονία αναφέρει επίσης ότι οι προϋποθέσεις όσον αφορά την απαίτηση κεφαλαιοποίησης των κρατικών δανείων δυνάμει του άρθρου 7.2 της συμφωνίας εκπληρώθηκαν στις 13 Δεκεμβρίου 2011, όταν της υποβλήθηκε επιχειρηματικό σχέδιο στο οποίο παρουσιαζόταν η επαναφορά της airBaltic σε τροχιά κερδοφορίας το 2015, και ισχυρίζεται ότι ως εκ τούτου η απόφαση για τη μετατροπή των κρατικών δανείων σε κεφάλαιο ήταν σύμφωνη με την ΑΙΕΟΑ. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν πείστηκε από τα επιχειρήματα της Λετονίας, διότι το σχέδιο δεν ήταν ολοκληρωμένο και ένας ορθολογικός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς δεν θα βασιζόταν σε αυτό για να προβεί σε εισφορά σημαντικού κεφαλαίου σε μια προβληματική επιχείρηση. |
| --- | --- |

(129)

Η Λετονία αναφέρει επίσης ότι οι προϋποθέσεις όσον αφορά την απαίτηση κεφαλαιοποίησης των κρατικών δανείων δυνάμει του άρθρου 7.2 της συμφωνίας εκπληρώθηκαν στις 13 Δεκεμβρίου 2011, όταν της υποβλήθηκε επιχειρηματικό σχέδιο στο οποίο παρουσιαζόταν η επαναφορά της airBaltic σε τροχιά κερδοφορίας το 2015, και ισχυρίζεται ότι ως εκ τούτου η απόφαση για τη μετατροπή των κρατικών δανείων σε κεφάλαιο ήταν σύμφωνη με την ΑΙΕΟΑ. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν πείστηκε από τα επιχειρήματα της Λετονίας, διότι το σχέδιο δεν ήταν ολοκληρωμένο και ένας ορθολογικός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς δεν θα βασιζόταν σε αυτό για να προβεί σε εισφορά σημαντικού κεφαλαίου σε μια προβληματική επιχείρηση.

| (130) | Βάσει των προαναφερομένων, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Λετονία δεν ενήργησε με ίσους όρους κατά τη μετατροπή των δανείων της και, επομένως, κατά την αύξηση κεφαλαίου της airBaltic. Επιπλέον, η συμπεριφορά του κράτους δεν ήταν σύμφωνη με την ΑΙΕΟΑ. Ως εκ τούτου, η airBaltic απέκτησε από την εφαρμογή του μέτρου 3 αδικαιολόγητο πλεονέκτημα, το οποίο είναι επιλεκτικό διότι μοναδικός δικαιούχος ήταν η εταιρεία. |
| --- | --- |

(130)

Βάσει των προαναφερομένων, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Λετονία δεν ενήργησε με ίσους όρους κατά τη μετατροπή των δανείων της και, επομένως, κατά την αύξηση κεφαλαίου της airBaltic. Επιπλέον, η συμπεριφορά του κράτους δεν ήταν σύμφωνη με την ΑΙΕΟΑ. Ως εκ τούτου, η airBaltic απέκτησε από την εφαρμογή του μέτρου 3 αδικαιολόγητο πλεονέκτημα, το οποίο είναι επιλεκτικό διότι μοναδικός δικαιούχος ήταν η εταιρεία.

| (131) | Η Επιτροπή πρέπει επίσης να εξετάσει κατά πόσον το μέτρο 3 ήταν πιθανόν να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και να επηρεάσει τις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών, με την παροχή πλεονεκτήματος στην airBaltic έναντι των ανταγωνιστών της που δεν έλαβαν δημόσια στήριξη. Τηρουμένων των αναλογιών, ισχύουν τα συμπεράσματα που συνάγονται στην αιτιολογική σκέψη 120 ανωτέρω. |
| --- | --- |

(131)

Η Επιτροπή πρέπει επίσης να εξετάσει κατά πόσον το μέτρο 3 ήταν πιθανόν να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και να επηρεάσει τις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών, με την παροχή πλεονεκτήματος στην airBaltic έναντι των ανταγωνιστών της που δεν έλαβαν δημόσια στήριξη. Τηρουμένων των αναλογιών, ισχύουν τα συμπεράσματα που συνάγονται στην αιτιολογική σκέψη 120 ανωτέρω.

| (132) | Κατά συνέπεια, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η μετατροπή του πρώτου κρατικού δανείου και της πρώτης δόσης του δεύτερου κρατικού δανείου σε κεφάλαιο συνεπαγόταν τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ υπέρ της airBaltic. |
| --- | --- |

(132)

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η μετατροπή του πρώτου κρατικού δανείου και της πρώτης δόσης του δεύτερου κρατικού δανείου σε κεφάλαιο συνεπαγόταν τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ υπέρ της airBaltic.

7.2.5.   Τα ομόλογα μηδενικού τοκομεριδίου (μέτρο 4)

| (133) | Όπως επισημαίνεται ήδη στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, από τη συμφωνία της 30ής Απριλίου 2010 για την επισημοποίηση της αγοράς των ομολόγων μηδενικού τοκομεριδίου προκύπτει ότι ο αγοραστής, δηλαδή το κέντρο κρατικής ραδιοφωνίας και τηλεόρασης της Λετονίας (βλέπε αιτιολογική σκέψη 38 ανωτέρω), ενήργησε εξ ονόματος του λετονικού κράτους. Επιπλέον, η Λετονία ισχυρίζεται ότι το κέντρο κρατικής ραδιοφωνίας και τηλεόρασης προέβη στην αγορά των ομολόγων αυτών για δημοσιονομικούς λόγους. Καθίσταται, επομένως, σαφές ότι το μέτρο 4 συνεπάγεται τη χρήση κρατικών πόρων και ότι μπορεί να καταλογιστεί στο κράτος, στοιχεία μάλιστα που η Λετονία δεν θέτει υπό αμφισβήτηση. |
| --- | --- |

(133)

Όπως επισημαίνεται ήδη στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, από τη συμφωνία της 30ής Απριλίου 2010 για την επισημοποίηση της αγοράς των ομολόγων μηδενικού τοκομεριδίου προκύπτει ότι ο αγοραστής, δηλαδή το κέντρο κρατικής ραδιοφωνίας και τηλεόρασης της Λετονίας (βλέπε αιτιολογική σκέψη 38 ανωτέρω), ενήργησε εξ ονόματος του λετονικού κράτους. Επιπλέον, η Λετονία ισχυρίζεται ότι το κέντρο κρατικής ραδιοφωνίας και τηλεόρασης προέβη στην αγορά των ομολόγων αυτών για δημοσιονομικούς λόγους. Καθίσταται, επομένως, σαφές ότι το μέτρο 4 συνεπάγεται τη χρήση κρατικών πόρων και ότι μπορεί να καταλογιστεί στο κράτος, στοιχεία μάλιστα που η Λετονία δεν θέτει υπό αμφισβήτηση.

| (134) | Κατά τη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας έρευνας, η Λετονία προσκόμισε στοιχεία που αποδεικνύουν ότι τόσο το κράτος όσο και η BAS απέκτησαν τα ομόλογα κατ' αναλογία της συμμετοχής τους στην airBaltic και υπό τους ίδιους όρους. Επιπροσθέτως, φαίνεται ότι το κράτος δεν χορήγησε χρηματοδότηση στην airBaltic πριν από τον Απρίλιο του 2010, ενώ η BAS είχε επενδύσει στην πραγματικότητα σημαντικά χρηματικά ποσά στην εταιρεία πριν από την εν λόγω ημερομηνία. Τέλος, από την έρευνα συνάγεται ότι η συμφωνία έκδοσης ομολόγων εγκρίθηκε με πρωτοβουλία της BAS και της διοίκησης της airBaltic, η οποία είχε ήδη προτείνει στο κράτος τον Απρίλιο και τον Ιούνιο του 2009 αύξηση του εταιρικού κεφαλαίου κατ' αναλογία της συμμετοχής τους. |
| --- | --- |

(134)

Κατά τη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας έρευνας, η Λετονία προσκόμισε στοιχεία που αποδεικνύουν ότι τόσο το κράτος όσο και η BAS απέκτησαν τα ομόλογα κατ' αναλογία της συμμετοχής τους στην airBaltic και υπό τους ίδιους όρους. Επιπροσθέτως, φαίνεται ότι το κράτος δεν χορήγησε χρηματοδότηση στην airBaltic πριν από τον Απρίλιο του 2010, ενώ η BAS είχε επενδύσει στην πραγματικότητα σημαντικά χρηματικά ποσά στην εταιρεία πριν από την εν λόγω ημερομηνία. Τέλος, από την έρευνα συνάγεται ότι η συμφωνία έκδοσης ομολόγων εγκρίθηκε με πρωτοβουλία της BAS και της διοίκησης της airBaltic, η οποία είχε ήδη προτείνει στο κράτος τον Απρίλιο και τον Ιούνιο του 2009 αύξηση του εταιρικού κεφαλαίου κατ' αναλογία της συμμετοχής τους.

| (135) | Όπως επισημαίνεται στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι η αγορά των ομολόγων μηδενικού επιτοκίου δεν συνιστούσε συνήθη μορφή επένδυσης για έναν συνετό επενδυτή στην οικονομία της αγοράς. Ωστόσο, η Επιτροπή επισημαίνει ότι το λετονικό κράτος και η BAS αποτελούσαν εκείνη την περίοδο σημαντικούς μετόχους της airBaltic και η επενδυτική τους απόφαση έπρεπε να αξιολογηθεί από τη σκοπιά αυτή και όχι από τη σκοπιά ενός αμιγώς εξωτερικού επενδυτή. Πράγματι, θα μπορούσε να συναχθεί ευλόγως ότι οι ιδιοκτήτες της airBaltic δεν επιζητούσαν την εξασφάλιση βραχυπρόθεσμου κέρδους εκείνη την περίοδο, αλλά τους ενδιέφερε η διάσωση της εταιρείας. |
| --- | --- |

(135)

Όπως επισημαίνεται στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι η αγορά των ομολόγων μηδενικού επιτοκίου δεν συνιστούσε συνήθη μορφή επένδυσης για έναν συνετό επενδυτή στην οικονομία της αγοράς. Ωστόσο, η Επιτροπή επισημαίνει ότι το λετονικό κράτος και η BAS αποτελούσαν εκείνη την περίοδο σημαντικούς μετόχους της airBaltic και η επενδυτική τους απόφαση έπρεπε να αξιολογηθεί από τη σκοπιά αυτή και όχι από τη σκοπιά ενός αμιγώς εξωτερικού επενδυτή. Πράγματι, θα μπορούσε να συναχθεί ευλόγως ότι οι ιδιοκτήτες της airBaltic δεν επιζητούσαν την εξασφάλιση βραχυπρόθεσμου κέρδους εκείνη την περίοδο, αλλά τους ενδιέφερε η διάσωση της εταιρείας.

| (136) | Βάσει των προαναφερομένων, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Λετονία ενήργησε ως συνετός επενδυτής στην οικονομία της αγοράς κατά την αγορά των ομολόγων μηδενικού τοκομεριδίου από κοινού με τον ιδιώτη επενδυτή, ήτοι την εταιρεία BAS. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή αποκλείει την ύπαρξη αδικαιολόγητου πλεονεκτήματος όσον αφορά το μέτρο 4 και κρίνει περιττή την αξιολόγηση των λοιπών σωρευτικών κριτηρίων που καθορίζονται στο άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ σχετικά με την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης. |
| --- | --- |

(136)

Βάσει των προαναφερομένων, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Λετονία ενήργησε ως συνετός επενδυτής στην οικονομία της αγοράς κατά την αγορά των ομολόγων μηδενικού τοκομεριδίου από κοινού με τον ιδιώτη επενδυτή, ήτοι την εταιρεία BAS. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή αποκλείει την ύπαρξη αδικαιολόγητου πλεονεκτήματος όσον αφορά το μέτρο 4 και κρίνει περιττή την αξιολόγηση των λοιπών σωρευτικών κριτηρίων που καθορίζονται στο άρθρο 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ σχετικά με την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης.

7.2.6.   Η πληρωμή του ποσού των 2,8 εκατ. ευρώ από τη Latvijas Krājbanka (μέτρο 5)

| (137) | Το μέτρο 5 αφορά την πληρωμή ποσού ύψους 2,8 εκατ. ευρώ από τη Latvijas Krājbanka στην airBaltic στις 21 και 22 Νοεμβρίου 2011. Όπως διευκρινίζεται στην αιτιολογική σκέψη 39 ανωτέρω, η airBaltic υπέβαλε τρία εντάλματα πληρωμής στη Latvijas Krājbanka πριν από την έκδοση των αποφάσεων της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και Οικονομικών της 17ης Νοεμβρίου 2011, για τον περιορισμό των τραπεζικών πράξεων άνω των 100 000 ευρώ, και της 21ης Νοεμβρίου 2011, για την παύση όλων των δραστηριοτήτων της Latvijas Krājbanka. Η Λετονία θεωρεί ότι το μέτρο αυτό δεν συνεπάγεται τη χρήση κρατικών πόρων, δεδομένου ότι οι σχετικές πράξεις αφορούσαν τρία εντάλματα πληρωμής από την airBaltic στο γραφείο συμψηφισμού της IATA, στον διεθνή αερολιμένα της Ρίγας και σε εναλλακτικό τραπεζικό λογαριασμό που τηρούσε η airBaltic σε άλλη τράπεζα (βλέπε αιτιολογική σκέψη 39 ανωτέρω). Κατά την άποψη της Λετονίας, επρόκειτο μόνο για απλές τραπεζικές πράξεις που αφορούσαν ιδιωτικούς χρηματοδοτικούς πόρους της airBaltic. Η Λετονία ισχυρίζεται επίσης ότι οι αποφάσεις της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και Οικονομικών δεν μπορούσαν να καταλογιστούν στο κράτος. |
| --- | --- |

(137)

Το μέτρο 5 αφορά την πληρωμή ποσού ύψους 2,8 εκατ. ευρώ από τη Latvijas Krājbanka στην airBaltic στις 21 και 22 Νοεμβρίου 2011. Όπως διευκρινίζεται στην αιτιολογική σκέψη 39 ανωτέρω, η airBaltic υπέβαλε τρία εντάλματα πληρωμής στη Latvijas Krājbanka πριν από την έκδοση των αποφάσεων της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και Οικονομικών της 17ης Νοεμβρίου 2011, για τον περιορισμό των τραπεζικών πράξεων άνω των 100 000 ευρώ, και της 21ης Νοεμβρίου 2011, για την παύση όλων των δραστηριοτήτων της Latvijas Krājbanka. Η Λετονία θεωρεί ότι το μέτρο αυτό δεν συνεπάγεται τη χρήση κρατικών πόρων, δεδομένου ότι οι σχετικές πράξεις αφορούσαν τρία εντάλματα πληρωμής από την airBaltic στο γραφείο συμψηφισμού της IATA, στον διεθνή αερολιμένα της Ρίγας και σε εναλλακτικό τραπεζικό λογαριασμό που τηρούσε η airBaltic σε άλλη τράπεζα (βλέπε αιτιολογική σκέψη 39 ανωτέρω). Κατά την άποψη της Λετονίας, επρόκειτο μόνο για απλές τραπεζικές πράξεις που αφορούσαν ιδιωτικούς χρηματοδοτικούς πόρους της airBaltic. Η Λετονία ισχυρίζεται επίσης ότι οι αποφάσεις της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και Οικονομικών δεν μπορούσαν να καταλογιστούν στο κράτος.

| (138) | Η Λετονία διευκρίνισε ότι η μεταφορά χρηματοδοτικών πόρων προέκυψε από την εκτέλεση ενταλμάτων πληρωμής που υπέβαλε η airBaltic προτού η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και Οικονομικών εκδώσει εντολή για την αναστολή των δραστηριοτήτων της Latvijas Krājbanka στις 21 Νοεμβρίου 2011. Η Latvijas Krājbanka εκτέλεσε τις εν λόγω πράξεις στις 25 και 30 Νοεμβρίου 2011. |
| --- | --- |

(138)

Η Λετονία διευκρίνισε ότι η μεταφορά χρηματοδοτικών πόρων προέκυψε από την εκτέλεση ενταλμάτων πληρωμής που υπέβαλε η airBaltic προτού η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και Οικονομικών εκδώσει εντολή για την αναστολή των δραστηριοτήτων της Latvijas Krājbanka στις 21 Νοεμβρίου 2011. Η Latvijas Krājbanka εκτέλεσε τις εν λόγω πράξεις στις 25 και 30 Νοεμβρίου 2011.

| (139) | Επιπλέον, δυνάμει του νόμου σχετικά με την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και Οικονομικών της 1ης Ιουνίου 2000, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και Οικονομικών εκδίδει τις αποφάσεις της χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις απαιτήσεις ή τις οδηγίες άλλων δημόσιων αρχών. Επιπροσθέτως, η χρηματοδότηση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και Οικονομικών δεν εξαρτάται από το κράτος, διότι οι δραστηριότητές της χρηματοδοτούνται μέσω πληρωμών που καταβάλλουν διάφορα μέρη τα οποία δραστηριοποιούνται στη χρηματοπιστωτική αγορά και στην κεφαλαιαγορά της Λετονίας. Από τους ισχύοντες νόμους προκύπτει επίσης ότι το κράτος δεν παρεμβαίνει στην άσκηση των αρμοδιοτήτων της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και Οικονομικών όσον αφορά την επιβολή του νόμου και των δικαιωμάτων σε σχέση με την εποπτεία της επί των πιστωτικών ιδρυμάτων. |
| --- | --- |

(139)

Επιπλέον, δυνάμει του νόμου σχετικά με την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και Οικονομικών της 1ης Ιουνίου 2000, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και Οικονομικών εκδίδει τις αποφάσεις της χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις απαιτήσεις ή τις οδηγίες άλλων δημόσιων αρχών. Επιπροσθέτως, η χρηματοδότηση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και Οικονομικών δεν εξαρτάται από το κράτος, διότι οι δραστηριότητές της χρηματοδοτούνται μέσω πληρωμών που καταβάλλουν διάφορα μέρη τα οποία δραστηριοποιούνται στη χρηματοπιστωτική αγορά και στην κεφαλαιαγορά της Λετονίας. Από τους ισχύοντες νόμους προκύπτει επίσης ότι το κράτος δεν παρεμβαίνει στην άσκηση των αρμοδιοτήτων της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και Οικονομικών όσον αφορά την επιβολή του νόμου και των δικαιωμάτων σε σχέση με την εποπτεία της επί των πιστωτικών ιδρυμάτων.

| (140) | Βάσει των αποδεικτικών στοιχείων που έχει στη διάθεσή της, η Επιτροπή εκτιμά ότι οι διαχειριστές που όρισε η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και Οικονομικών ενήργησαν ανεξάρτητα από το κράτος, στοιχείο που θα έπρεπε να αποκλείει τον καταλογισμό των ενεργειών τους στο λετονικό κράτος. |
| --- | --- |

(140)

Βάσει των αποδεικτικών στοιχείων που έχει στη διάθεσή της, η Επιτροπή εκτιμά ότι οι διαχειριστές που όρισε η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και Οικονομικών ενήργησαν ανεξάρτητα από το κράτος, στοιχείο που θα έπρεπε να αποκλείει τον καταλογισμό των ενεργειών τους στο λετονικό κράτος.

| (141) | Βάσει των προαναφερομένων, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το μέτρο 5 δεν συνεπαγόταν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ. |
| --- | --- |

(141)

Βάσει των προαναφερομένων, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το μέτρο 5 δεν συνεπαγόταν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ.

7.2.7.   Η παραχώρηση της απαίτησης των 5 εκατ. ευρώ από την Taurus στην airBaltic (μέτρο 6)

| (142) | Η επόμενη καταγγελία που ελήφθη στις 18 Ιουλίου 2012 αφορά την υποχρέωση των επενδυτών δυνάμει του άρθρου 7.4 της συμφωνίας να παραχωρήσουν στο κράτος ή στην ορισθείσα εταιρεία του, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, τις εκκρεμείς απαιτήσεις που απορρέουν από το δεύτερο κοινοπρακτικό δάνειο έναντι 1 LVL (βλέπε αιτιολογική σκέψη 42 ανωτέρω). |
| --- | --- |

(142)

Η επόμενη καταγγελία που ελήφθη στις 18 Ιουλίου 2012 αφορά την υποχρέωση των επενδυτών δυνάμει του άρθρου 7.4 της συμφωνίας να παραχωρήσουν στο κράτος ή στην ορισθείσα εταιρεία του, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, τις εκκρεμείς απαιτήσεις που απορρέουν από το δεύτερο κοινοπρακτικό δάνειο έναντι 1 LVL (βλέπε αιτιολογική σκέψη 42 ανωτέρω).

| (143) | Σύμφωνα με το άρθρο 7.4 της συμφωνίας, η εταιρεία Taurus παραχώρησε στη Λετονία, έναντι 1 LVL, απαίτηση ύψους 5 εκατ. ευρώ που αξίωνε από την airBaltic. Στη συνέχεια, η Λετονία παραχώρησε την απαίτηση αυτή στην airBaltic. |
| --- | --- |

(143)

Σύμφωνα με το άρθρο 7.4 της συμφωνίας, η εταιρεία Taurus παραχώρησε στη Λετονία, έναντι 1 LVL, απαίτηση ύψους 5 εκατ. ευρώ που αξίωνε από την airBaltic. Στη συνέχεια, η Λετονία παραχώρησε την απαίτηση αυτή στην airBaltic.

| (144) | Όσον αφορά τις υπόλοιπες απαιτήσεις, συνολικού ποσού 30 εκατ. LVL (42,47 εκατ. ευρώ), οι οποίες επρόκειτο να ανανεωθούν στο πλαίσιο του δεύτερου κοινοπρακτικού δανείου, οι λετονικές αρχές ζήτησαν από τους επενδυτές, με επιστολή της 9ης Φεβρουαρίου 2012, να τους παραχωρήσουν τις αντίστοιχες απαιτήσεις έναντι 1 LVL έκαστη. Περαιτέρω, η Λετονία άσκησε ενώπιον του πρωτοδικείου της Ρίγας αγωγή κατά τριών από τους επενδυτές για την επιβολή της εφαρμογής του άρθρου 7.4 της συμφωνίας. Η Λετονία δήλωσε την πρόθεσή της να προβεί εξίσου σε παραχώρηση των εν λόγω απαιτήσεων στην airBaltic. |
| --- | --- |

(144)

Όσον αφορά τις υπόλοιπες απαιτήσεις, συνολικού ποσού 30 εκατ. LVL (42,47 εκατ. ευρώ), οι οποίες επρόκειτο να ανανεωθούν στο πλαίσιο του δεύτερου κοινοπρακτικού δανείου, οι λετονικές αρχές ζήτησαν από τους επενδυτές, με επιστολή της 9ης Φεβρουαρίου 2012, να τους παραχωρήσουν τις αντίστοιχες απαιτήσεις έναντι 1 LVL έκαστη. Περαιτέρω, η Λετονία άσκησε ενώπιον του πρωτοδικείου της Ρίγας αγωγή κατά τριών από τους επενδυτές για την επιβολή της εφαρμογής του άρθρου 7.4 της συμφωνίας. Η Λετονία δήλωσε την πρόθεσή της να προβεί εξίσου σε παραχώρηση των εν λόγω απαιτήσεων στην airBaltic.

| (145) | Η Λετονία ισχυρίζεται ότι η παραχώρηση της απαίτησης ύψους 5 εκατ. ευρώ στην airBaltic συνιστούσε μέτρο έκτακτης ανάγκης που αποσκοπούσε στην προστασία των οικονομικών συμφερόντων του κράτους και έπρεπε να εκληφθεί ως μέτρο που ελήφθη με ίσους όρους δυνάμει της συμφωνίας και, επομένως, να αποκλειστεί η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης. |
| --- | --- |

(145)

Η Λετονία ισχυρίζεται ότι η παραχώρηση της απαίτησης ύψους 5 εκατ. ευρώ στην airBaltic συνιστούσε μέτρο έκτακτης ανάγκης που αποσκοπούσε στην προστασία των οικονομικών συμφερόντων του κράτους και έπρεπε να εκληφθεί ως μέτρο που ελήφθη με ίσους όρους δυνάμει της συμφωνίας και, επομένως, να αποκλειστεί η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης.

| (146) | Η Επιτροπή επισημαίνει ότι από το άρθρο 7.4 της συμφωνίας προκύπτει καταφανώς ότι οι αντίστοιχες απαιτήσεις έπρεπε να παραχωρηθούν ή να μεταβιβαστούν «στο κράτος ή στην ορισθείσα εταιρεία του έναντι ποσού 1 LVL». Για τον λόγο αυτό, εφόσον η απόφαση παραχώρησης της απαίτησης των 5 εκατ. ευρώ στην airBaltic είχε ληφθεί από το λετονικό κράτος, η απόφαση αυτή καταλογίζεται στο κράτος και συνεπάγεται τη χρήση κρατικών πόρων. |
| --- | --- |

(146)

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι από το άρθρο 7.4 της συμφωνίας προκύπτει καταφανώς ότι οι αντίστοιχες απαιτήσεις έπρεπε να παραχωρηθούν ή να μεταβιβαστούν «στο κράτος ή στην ορισθείσα εταιρεία του έναντι ποσού 1 LVL». Για τον λόγο αυτό, εφόσον η απόφαση παραχώρησης της απαίτησης των 5 εκατ. ευρώ στην airBaltic είχε ληφθεί από το λετονικό κράτος, η απόφαση αυτή καταλογίζεται στο κράτος και συνεπάγεται τη χρήση κρατικών πόρων.

| (147) | Κατά τη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας έρευνας διαπιστώθηκε ότι ουδέποτε είχαν υπογραφεί οι συμβάσεις για τη χορήγηση των κοινοπρακτικών δανείων. Ωστόσο, από τα αποδεικτικά στοιχεία που υπέβαλε η Λετονία προκύπτει ότι τα δικαστήρια αναγνώρισαν την εγκυρότητα της συμφωνίας όσον αφορά την υποχρέωση των ιδιωτών επενδυτών να παραχωρήσουν στο κράτος ή στην ορισθείσα εταιρεία του τις απαιτήσεις που απορρέουν από το δεύτερο κοινοπρακτικό δάνειο. |
| --- | --- |

(147)

Κατά τη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας έρευνας διαπιστώθηκε ότι ουδέποτε είχαν υπογραφεί οι συμβάσεις για τη χορήγηση των κοινοπρακτικών δανείων. Ωστόσο, από τα αποδεικτικά στοιχεία που υπέβαλε η Λετονία προκύπτει ότι τα δικαστήρια αναγνώρισαν την εγκυρότητα της συμφωνίας όσον αφορά την υποχρέωση των ιδιωτών επενδυτών να παραχωρήσουν στο κράτος ή στην ορισθείσα εταιρεία του τις απαιτήσεις που απορρέουν από το δεύτερο κοινοπρακτικό δάνειο.

| (148) | Ως προς το σημείο αυτό, η Λετονία αναφέρει ότι, σύμφωνα με αρκετές αποφάσεις που εξέδωσαν τα λετονικά δικαστήρια, ο κύριος της απαίτησης των 5 εκατ. ευρώ δεν έχει το δικαίωμα να απαιτήσει την επιστροφή του εν λόγω ποσού, αλλά μόνο την απόκτηση μετοχών της airBaltic, η αξία των οποίων αντιστοιχεί σε προκαταβολή ύψους 5 εκατ. ευρώ στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας. Εφόσον το κράτος κατείχε ήδη το 99,8 % των μετοχών της airBaltic, η Λετονία προβάλλει το επιχείρημα ότι το δικαίωμα απόκτησης επιπρόσθετων μετοχών δεν έχει ουσιαστική οικονομική αξία για το κράτος. |
| --- | --- |

(148)

Ως προς το σημείο αυτό, η Λετονία αναφέρει ότι, σύμφωνα με αρκετές αποφάσεις που εξέδωσαν τα λετονικά δικαστήρια, ο κύριος της απαίτησης των 5 εκατ. ευρώ δεν έχει το δικαίωμα να απαιτήσει την επιστροφή του εν λόγω ποσού, αλλά μόνο την απόκτηση μετοχών της airBaltic, η αξία των οποίων αντιστοιχεί σε προκαταβολή ύψους 5 εκατ. ευρώ στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας. Εφόσον το κράτος κατείχε ήδη το 99,8 % των μετοχών της airBaltic, η Λετονία προβάλλει το επιχείρημα ότι το δικαίωμα απόκτησης επιπρόσθετων μετοχών δεν έχει ουσιαστική οικονομική αξία για το κράτος.

| (149) | Σε αντίθεση με τον ισχυρισμό της Λετονίας, η Επιτροπή επισημαίνει ότι, μολονότι τα δικαστήρια αναγνώρισαν το δικαίωμα του κράτους να αποκτήσει υπό τον έλεγχό του τις απαιτήσεις που απορρέουν από το δεύτερο κοινοπρακτικό δάνειο σύμφωνα με το άρθρο 7.4 τους συμφωνίας, αυτό δεν σημαίνει ότι η Λετονία ήταν υποχρεωμένη να παραχωρήσει την εν λόγω απαίτηση στην airBaltic. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς δεν θα είχε παραχωρήσει την απαίτηση στην airBaltic έναντι 1 LVL. Η Λετονία δεν υπέβαλε αποδεικτικά στοιχεία ως προς τους λόγους για τους οποίους ήταν προτιμότερο για το κράτος να παραχωρήσει την απαίτηση στην airBaltic από ό,τι να τη διατηρήσει στην κατοχή της ή να τη χρησιμοποιήσει για κάποιον άλλο σκοπό. Με την εν λόγω παραχώρηση, η Λετονία έθεσε την εταιρεία σε ευνοϊκότερη θέση από τους ανταγωνιστές της. |
| --- | --- |

(149)

Σε αντίθεση με τον ισχυρισμό της Λετονίας, η Επιτροπή επισημαίνει ότι, μολονότι τα δικαστήρια αναγνώρισαν το δικαίωμα του κράτους να αποκτήσει υπό τον έλεγχό του τις απαιτήσεις που απορρέουν από το δεύτερο κοινοπρακτικό δάνειο σύμφωνα με το άρθρο 7.4 τους συμφωνίας, αυτό δεν σημαίνει ότι η Λετονία ήταν υποχρεωμένη να παραχωρήσει την εν λόγω απαίτηση στην airBaltic. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι ένας συνετός ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς δεν θα είχε παραχωρήσει την απαίτηση στην airBaltic έναντι 1 LVL. Η Λετονία δεν υπέβαλε αποδεικτικά στοιχεία ως προς τους λόγους για τους οποίους ήταν προτιμότερο για το κράτος να παραχωρήσει την απαίτηση στην airBaltic από ό,τι να τη διατηρήσει στην κατοχή της ή να τη χρησιμοποιήσει για κάποιον άλλο σκοπό. Με την εν λόγω παραχώρηση, η Λετονία έθεσε την εταιρεία σε ευνοϊκότερη θέση από τους ανταγωνιστές της.

| (150) | Επιπλέον, η Επιτροπή δεν συμφωνεί με τους ισχυρισμούς των λετονικών αρχών και επισημαίνει ότι οποιαδήποτε επιπλέον μετοχή στην airBaltic θα είχε επιπρόσθετη αξία για το κράτος, έστω και μικρή, και, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να αποκλειστεί η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης (36). Πέραν τούτου, με την παραχώρηση της απαίτησης στην airBaltic, το κράτος δεν παραιτήθηκε μόνο από τη συγκεκριμένη απαίτηση, αλλά και από κάθε δικαίωμα είσπραξης τόκων επ' αυτής με επιτόκιο [5-7] %. |
| --- | --- |

(150)

Επιπλέον, η Επιτροπή δεν συμφωνεί με τους ισχυρισμούς των λετονικών αρχών και επισημαίνει ότι οποιαδήποτε επιπλέον μετοχή στην airBaltic θα είχε επιπρόσθετη αξία για το κράτος, έστω και μικρή, και, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να αποκλειστεί η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης (36). Πέραν τούτου, με την παραχώρηση της απαίτησης στην airBaltic, το κράτος δεν παραιτήθηκε μόνο από τη συγκεκριμένη απαίτηση, αλλά και από κάθε δικαίωμα είσπραξης τόκων επ' αυτής με επιτόκιο [5-7] %.

| (151) | Τέλος, η Λετονία υποστηρίζει ότι το μέτρο 6 έπρεπε να θεωρηθεί ότι ελήφθη, για τους σκοπούς των νομοθετικών διατάξεων περί κρατικών ενισχύσεων, στις 3 Οκτωβρίου 2011, δηλαδή κατά την ημερομηνία υπογραφής της συμφωνίας, παράλληλα με τα μέτρα 1, 2 και 3. |
| --- | --- |

(151)

Τέλος, η Λετονία υποστηρίζει ότι το μέτρο 6 έπρεπε να θεωρηθεί ότι ελήφθη, για τους σκοπούς των νομοθετικών διατάξεων περί κρατικών ενισχύσεων, στις 3 Οκτωβρίου 2011, δηλαδή κατά την ημερομηνία υπογραφής της συμφωνίας, παράλληλα με τα μέτρα 1, 2 και 3.

| (152) | Η Επιτροπή επαναλαμβάνει τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξε στο τμήμα 7.2.1 ανωτέρω, δηλαδή ότι, κατά την ημερομηνία σύναψης της συμφωνίας στις 3 Οκτωβρίου 2011, το κράτος δεν γνώριζε εάν θα χρειαζόταν να κάνει χρήση του άρθρου 7.4 της συμφωνίας. Επιπλέον, το κράτος δεν ήταν υποχρεωμένο να παραχωρήσει στην airBaltic τις απαιτήσεις που επηρεάζονται από την εφαρμογή της εν λόγω διάταξης. |
| --- | --- |

(152)

Η Επιτροπή επαναλαμβάνει τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξε στο τμήμα 7.2.1 ανωτέρω, δηλαδή ότι, κατά την ημερομηνία σύναψης της συμφωνίας στις 3 Οκτωβρίου 2011, το κράτος δεν γνώριζε εάν θα χρειαζόταν να κάνει χρήση του άρθρου 7.4 της συμφωνίας. Επιπλέον, το κράτος δεν ήταν υποχρεωμένο να παραχωρήσει στην airBaltic τις απαιτήσεις που επηρεάζονται από την εφαρμογή της εν λόγω διάταξης.

| (153) | Τέλος, η Επιτροπή παρατηρεί ότι η Λετονία δεν τεκμηρίωσε τον ισχυρισμό της σύμφωνα με τον οποίο σκοπός του άρθρου 7.4 της συμφωνίας ήταν η εξασφάλιση της κρατικής επένδυσης στην airBaltic με την πρόληψη τυχόν ζημιών για το κράτος σε περίπτωση αθέτησης υποχρεώσεων εκ μέρους της BAS. |
| --- | --- |

(153)

Τέλος, η Επιτροπή παρατηρεί ότι η Λετονία δεν τεκμηρίωσε τον ισχυρισμό της σύμφωνα με τον οποίο σκοπός του άρθρου 7.4 της συμφωνίας ήταν η εξασφάλιση της κρατικής επένδυσης στην airBaltic με την πρόληψη τυχόν ζημιών για το κράτος σε περίπτωση αθέτησης υποχρεώσεων εκ μέρους της BAS.

| (154) | Η Επιτροπή συνάγει, επομένως, το συμπέρασμα ότι, με τη λήψη του μέτρου 6, ούτε το κράτος ενήργησε ως επενδυτής στην οικονομία της αγοράς ούτε η πράξη πραγματοποιήθηκε με ίσους όρους σε σχέση με τα μέτρα 1, 2 και 3. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι το μέτρο 6 παρείχε αδικαιολόγητο πλεονέκτημα στην airBaltic. Το εν λόγω πλεονέκτημα ήταν επιλεκτικού χαρακτήρα δεδομένου ότι μοναδικός δικαιούχος του μέτρου ήταν η airBaltic. |
| --- | --- |

(154)

Η Επιτροπή συνάγει, επομένως, το συμπέρασμα ότι, με τη λήψη του μέτρου 6, ούτε το κράτος ενήργησε ως επενδυτής στην οικονομία της αγοράς ούτε η πράξη πραγματοποιήθηκε με ίσους όρους σε σχέση με τα μέτρα 1, 2 και 3. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι το μέτρο 6 παρείχε αδικαιολόγητο πλεονέκτημα στην airBaltic. Το εν λόγω πλεονέκτημα ήταν επιλεκτικού χαρακτήρα δεδομένου ότι μοναδικός δικαιούχος του μέτρου ήταν η airBaltic.

| (155) | Για τους λόγους που παρατίθενται στην αιτιολογική σκέψη 120 ανωτέρω, το μέτρο 6 ήταν πιθανό να νοθεύσει των ανταγωνισμό και να επηρεάσει τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές. |
| --- | --- |

(155)

Για τους λόγους που παρατίθενται στην αιτιολογική σκέψη 120 ανωτέρω, το μέτρο 6 ήταν πιθανό να νοθεύσει των ανταγωνισμό και να επηρεάσει τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.

| (156) | Βάσει των προαναφερόμενων επιχειρημάτων, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το μέτρο 6 συνεπαγόταν τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ υπέρ της airBaltic. |
| --- | --- |

(156)

Βάσει των προαναφερόμενων επιχειρημάτων, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το μέτρο 6 συνεπαγόταν τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ υπέρ της airBaltic.

7.2.8.   Συμπέρασμα σχετικά με την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης

| (157) | Η Επιτροπή συνάγει το συμπέρασμα ότι, για τους λόγους που παρατίθενται ανωτέρω, τα μέτρα 1, 4 και 5 δεν συνεπάγονταν τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης. |
| --- | --- |

(157)

Η Επιτροπή συνάγει το συμπέρασμα ότι, για τους λόγους που παρατίθενται ανωτέρω, τα μέτρα 1, 4 και 5 δεν συνεπάγονταν τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης.

| (158) | Εντούτοις, η Επιτροπή εκτιμά ότι τα μέτρα 2, 3 και 6 συνιστούσαν κρατική ενίσχυση υπέρ της airBaltic. Προκειμένου να προσδιοριστεί το ποσό της ενίσχυσης που είχε ήδη εκταμιευθεί υπέρ της airBaltic, η Επιτροπή παρατηρεί ότι το μέτρο 3 αφορούσε την κεφαλαιοποίηση του πρώτου κρατικού δανείου των 16 εκατ. LVL (22,65 εκατ. ευρώ) και της πρώτης δόσης των 41,6 εκατ. LVL (58,89 εκατ. ευρώ) του δεύτερου κρατικού δανείου. Η δεύτερη δόση των 25,4 εκατ. LVL (35,96 εκατ. ευρώ) του δεύτερου κρατικού δανείου, η οποία τέθηκε στη διάθεση της airBaltic στις 14 Δεκεμβρίου 2012, δηλαδή το υπόλοιπο μέρος του μέτρου 2 που δεν είχε κεφαλαιοποιηθεί, έπρεπε να προστεθεί στο συγκεκριμένο ποσό, μαζί με το ποσό των 5 εκατ. ευρώ που παραχωρήθηκαν στην airBaltic στο πλαίσιο του μέτρου 6. Κατά συνέπεια, το γενικό συνολικό ποσό κρατικής ενίσχυσης που χορηγήθηκε στην airBaltic ανέρχεται κατά προσέγγιση σε 86,53 εκατ. LVL (122,51 εκατ. ευρώ). |
| --- | --- |

(158)

Εντούτοις, η Επιτροπή εκτιμά ότι τα μέτρα 2, 3 και 6 συνιστούσαν κρατική ενίσχυση υπέρ της airBaltic. Προκειμένου να προσδιοριστεί το ποσό της ενίσχυσης που είχε ήδη εκταμιευθεί υπέρ της airBaltic, η Επιτροπή παρατηρεί ότι το μέτρο 3 αφορούσε την κεφαλαιοποίηση του πρώτου κρατικού δανείου των 16 εκατ. LVL (22,65 εκατ. ευρώ) και της πρώτης δόσης των 41,6 εκατ. LVL (58,89 εκατ. ευρώ) του δεύτερου κρατικού δανείου. Η δεύτερη δόση των 25,4 εκατ. LVL (35,96 εκατ. ευρώ) του δεύτερου κρατικού δανείου, η οποία τέθηκε στη διάθεση της airBaltic στις 14 Δεκεμβρίου 2012, δηλαδή το υπόλοιπο μέρος του μέτρου 2 που δεν είχε κεφαλαιοποιηθεί, έπρεπε να προστεθεί στο συγκεκριμένο ποσό, μαζί με το ποσό των 5 εκατ. ευρώ που παραχωρήθηκαν στην airBaltic στο πλαίσιο του μέτρου 6. Κατά συνέπεια, το γενικό συνολικό ποσό κρατικής ενίσχυσης που χορηγήθηκε στην airBaltic ανέρχεται κατά προσέγγιση σε 86,53 εκατ. LVL (122,51 εκατ. ευρώ).

7.3.   ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

| (159) | Το άρθρο 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ ορίζει ότι το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος δεν δύναται να εφαρμόσει τα σχεδιαζόμενα μέτρα ενίσχυσης πριν η Επιτροπή καταλήξει σε τελική απόφαση περί της έγκρισης των εν λόγω μέτρων. |
| --- | --- |

(159)

Το άρθρο 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ ορίζει ότι το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος δεν δύναται να εφαρμόσει τα σχεδιαζόμενα μέτρα ενίσχυσης πριν η Επιτροπή καταλήξει σε τελική απόφαση περί της έγκρισης των εν λόγω μέτρων.

| (160) | Η Επιτροπή παρατηρεί ότι η Λετονία έθεσε σε εφαρμογή τα μέτρα 2, 3 και 6 υπέρ της airBaltic, χωρίς να τα κοινοποιήσει προηγουμένως στην Επιτροπή προς έγκριση. Η Επιτροπή εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι η Λετονία δεν τήρησε την υποχρέωση διατήρησης της υφιστάμενης κατάστασης και παραβίασε, συνεπώς, την υποχρέωση που υπέχει δυνάμει του άρθρου 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ. |
| --- | --- |

(160)

Η Επιτροπή παρατηρεί ότι η Λετονία έθεσε σε εφαρμογή τα μέτρα 2, 3 και 6 υπέρ της airBaltic, χωρίς να τα κοινοποιήσει προηγουμένως στην Επιτροπή προς έγκριση. Η Επιτροπή εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι η Λετονία δεν τήρησε την υποχρέωση διατήρησης της υφιστάμενης κατάστασης και παραβίασε, συνεπώς, την υποχρέωση που υπέχει δυνάμει του άρθρου 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ.

| (161) | Όσον αφορά την πρόθεση των λετονικών αρχών να χορηγήσουν στην airBaltic το ποσό των 30 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο του δεύτερου κοινοπρακτικού δανείου και σε συνάφεια με το μέτρο 6, η Επιτροπή υπενθυμίζει την υποχρέωση των λετονικών αρχών δυνάμει του άρθρου 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ να ενημερώσουν την Επιτροπή εγκαίρως, ώστε να δύναται να υποβάλει τις παρατηρήσεις της, σχετικά με τυχόν σχέδια για τη χορήγηση ενίσχυσης. |
| --- | --- |

(161)

Όσον αφορά την πρόθεση των λετονικών αρχών να χορηγήσουν στην airBaltic το ποσό των 30 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο του δεύτερου κοινοπρακτικού δανείου και σε συνάφεια με το μέτρο 6, η Επιτροπή υπενθυμίζει την υποχρέωση των λετονικών αρχών δυνάμει του άρθρου 108 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ να ενημερώσουν την Επιτροπή εγκαίρως, ώστε να δύναται να υποβάλει τις παρατηρήσεις της, σχετικά με τυχόν σχέδια για τη χορήγηση ενίσχυσης.

7.4.   ΤΟ ΣΥΜΒΙΒΑΣΙΜΟ ΤΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

| (162) | Στον βαθμό που τα μέτρα 2, 3 και 6 συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, το συμβιβάσιμο των εν λόγω μέτρων πρέπει να εξεταστεί υπό το πρίσμα των εξαιρέσεων που προβλέπονται στις παραγράφους 2 και 3 του ίδιου άρθρου. Όπως αναφέρεται στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, δεδομένης της φύσης των μέτρων και των δυσχερειών της airBaltic, τα μόνα κατάλληλα κριτήρια του συμβιβάσιμου των μέτρων φαίνεται να είναι εκείνα που αφορούν τις ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων, σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ, βάσει των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α, και ιδίως των διατάξεων σχετικά με τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης. |
| --- | --- |

(162)

Στον βαθμό που τα μέτρα 2, 3 και 6 συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της ΣΛΕΕ, το συμβιβάσιμο των εν λόγω μέτρων πρέπει να εξεταστεί υπό το πρίσμα των εξαιρέσεων που προβλέπονται στις παραγράφους 2 και 3 του ίδιου άρθρου. Όπως αναφέρεται στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, δεδομένης της φύσης των μέτρων και των δυσχερειών της airBaltic, τα μόνα κατάλληλα κριτήρια του συμβιβάσιμου των μέτρων φαίνεται να είναι εκείνα που αφορούν τις ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων, σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ, βάσει των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α, και ιδίως των διατάξεων σχετικά με τις ενισχύσεις αναδιάρθρωσης.

| (163) | Οι λετονικές αρχές ήταν αρχικά της άποψης ότι κανένα από τα συγκεκριμένα μέτρα δεν συνεπαγόταν κρατική ενίσχυση. Ωστόσο, βάσει των αμφιβολιών που εξέφρασε η Επιτροπή στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, η Λετονία διατύπωσε ισχυρισμούς σχετικά με το συμβιβάσιμο των μέτρων και υποστήριξε ότι τα εν λόγω μέτρα συνιστούν συμβιβάσιμη ενίσχυση αναδιάρθρωσης. |
| --- | --- |

(163)

Οι λετονικές αρχές ήταν αρχικά της άποψης ότι κανένα από τα συγκεκριμένα μέτρα δεν συνεπαγόταν κρατική ενίσχυση. Ωστόσο, βάσει των αμφιβολιών που εξέφρασε η Επιτροπή στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας, η Λετονία διατύπωσε ισχυρισμούς σχετικά με το συμβιβάσιμο των μέτρων και υποστήριξε ότι τα εν λόγω μέτρα συνιστούν συμβιβάσιμη ενίσχυση αναδιάρθρωσης.

| (164) | Ειδικότερα, η Λετονία υπέβαλε επικαιροποιημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης τον Δεκέμβριο του 2013, το οποίο συμπληρώθηκε με παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν στις 28 Ιανουαρίου, στις 28 Φεβρουαρίου και στις 24 Μαρτίου 2014. Η Λετονία επισημαίνει ότι η αναδιάρθρωση της airBaltic ξεκίνησε στις 18 Απριλίου 2011, ημερομηνία κατά την οποία υποβλήθηκε ένα πρώτο σχέδιο στη διοίκηση της εταιρείας. Σε αυτό το πρώτο σχέδιο, το οποίο διαβιβάστηκε στην Επιτροπή, προσδιορίστηκαν ορισμένες από τις αδυναμίες της airBaltic και κρίθηκε ότι χρειαζόταν ποσό της τάξης περίπου των [175-185] εκατ. ευρώ, υπό τη μορφή μετοχικού κεφαλαίου, ούτως ώστε η εταιρεία να είναι σε θέση να ανανεώσει τον στόλο της και να μπορέσει να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τον ανταγωνισμό των αερομεταφορέων χαμηλού κόστους. Η Λετονία ισχυρίζεται ότι από τον Απρίλιο του 2011 ελήφθησαν αρκετά μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της παύσης λειτουργίας του κεντρικού αερολιμένα της airBaltic στο Βίλνιους και της ακύρωσης δρομολογίων, τα οποία σηματοδοτούσαν συνεπώς την έναρξη της διαδικασίας αναδιάρθρωσης της airBaltic. Προκειμένου να διασφαλιστεί η επαναφορά της airBaltic στην κερδοφορία, αναπτύχθηκε σε μεταγενέστερο στάδιο μια ολοκληρωμένη δέσμη πρωτοβουλιών (το σχέδιο «reShape») που αφορούσαν τα έσοδα, τις δραστηριότητες, το δίκτυο, τον στόλο και τη συνολική οργάνωση. |
| --- | --- |

(164)

Ειδικότερα, η Λετονία υπέβαλε επικαιροποιημένο σχέδιο αναδιάρθρωσης τον Δεκέμβριο του 2013, το οποίο συμπληρώθηκε με παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν στις 28 Ιανουαρίου, στις 28 Φεβρουαρίου και στις 24 Μαρτίου 2014. Η Λετονία επισημαίνει ότι η αναδιάρθρωση της airBaltic ξεκίνησε στις 18 Απριλίου 2011, ημερομηνία κατά την οποία υποβλήθηκε ένα πρώτο σχέδιο στη διοίκηση της εταιρείας. Σε αυτό το πρώτο σχέδιο, το οποίο διαβιβάστηκε στην Επιτροπή, προσδιορίστηκαν ορισμένες από τις αδυναμίες της airBaltic και κρίθηκε ότι χρειαζόταν ποσό της τάξης περίπου των [175-185] εκατ. ευρώ, υπό τη μορφή μετοχικού κεφαλαίου, ούτως ώστε η εταιρεία να είναι σε θέση να ανανεώσει τον στόλο της και να μπορέσει να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τον ανταγωνισμό των αερομεταφορέων χαμηλού κόστους. Η Λετονία ισχυρίζεται ότι από τον Απρίλιο του 2011 ελήφθησαν αρκετά μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της παύσης λειτουργίας του κεντρικού αερολιμένα της airBaltic στο Βίλνιους και της ακύρωσης δρομολογίων, τα οποία σηματοδοτούσαν συνεπώς την έναρξη της διαδικασίας αναδιάρθρωσης της airBaltic. Προκειμένου να διασφαλιστεί η επαναφορά της airBaltic στην κερδοφορία, αναπτύχθηκε σε μεταγενέστερο στάδιο μια ολοκληρωμένη δέσμη πρωτοβουλιών (το σχέδιο «reShape») που αφορούσαν τα έσοδα, τις δραστηριότητες, το δίκτυο, τον στόλο και τη συνολική οργάνωση.

| (165) | Αυτό το πρώτο σχέδιο καταρτίστηκε το 2011 και περιλάμβανε τις κυριότερες χρηματοοικονομικές πτυχές της αναδιάρθρωσης. Κατά την άποψη της Λετονίας, αυτό οδήγησε στη σύναψη της συμφωνίας και κατέληξε εντέλει στο σχέδιο «reShape» του Μαρτίου του 2012. |
| --- | --- |

(165)

Αυτό το πρώτο σχέδιο καταρτίστηκε το 2011 και περιλάμβανε τις κυριότερες χρηματοοικονομικές πτυχές της αναδιάρθρωσης. Κατά την άποψη της Λετονίας, αυτό οδήγησε στη σύναψη της συμφωνίας και κατέληξε εντέλει στο σχέδιο «reShape» του Μαρτίου του 2012.

| (166) | Οι ισχυρισμοί της Λετονίας θα εξεταστούν στα επόμενα τμήματα. |
| --- | --- |

(166)

Οι ισχυρισμοί της Λετονίας θα εξεταστούν στα επόμενα τμήματα.

7.4.1.   Επιλεξιμότητα

| (167) | Σύμφωνα με το σημείο 33 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α, επιλέξιμες για χορήγηση ενισχύσεων αναδιάρθρωσης είναι μόνο οι προβληματικές επιχειρήσεις κατά την έννοια των σημείων 9 έως 13 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α. Η Επιτροπή έχει ήδη συμπεράνει ότι η airBaltic συνιστούσε προβληματική επιχείρηση τουλάχιστον από το 2011 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 87 ανωτέρω). |
| --- | --- |

(167)

Σύμφωνα με το σημείο 33 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α, επιλέξιμες για χορήγηση ενισχύσεων αναδιάρθρωσης είναι μόνο οι προβληματικές επιχειρήσεις κατά την έννοια των σημείων 9 έως 13 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α. Η Επιτροπή έχει ήδη συμπεράνει ότι η airBaltic συνιστούσε προβληματική επιχείρηση τουλάχιστον από το 2011 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 87 ανωτέρω).

| (168) | Στο σημείο 12 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α ορίζεται ότι μία νεοσύστατη επιχείρηση δεν είναι επιλέξιμη για ενισχύσεις διάσωσης ή αναδιάρθρωσης, ακόμη και αν η αρχική της χρηματοοικονομική θέση είναι επισφαλής. Μια επιχείρηση καταρχήν θεωρείται νεοσύστατη κατά τα πρώτα τρία έτη μετά την έναρξη λειτουργίας στον σχετικό τομέα δραστηριοτήτων. Η airBaltic ιδρύθηκε το 1995 και δεν μπορεί να θεωρηθεί νεοσύστατη επιχείρηση. Επίσης, η airBaltic δεν ανήκει σε επιχειρηματικό όμιλο κατά την έννοια του σημείου 13 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α. |
| --- | --- |

(168)

Στο σημείο 12 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α ορίζεται ότι μία νεοσύστατη επιχείρηση δεν είναι επιλέξιμη για ενισχύσεις διάσωσης ή αναδιάρθρωσης, ακόμη και αν η αρχική της χρηματοοικονομική θέση είναι επισφαλής. Μια επιχείρηση καταρχήν θεωρείται νεοσύστατη κατά τα πρώτα τρία έτη μετά την έναρξη λειτουργίας στον σχετικό τομέα δραστηριοτήτων. Η airBaltic ιδρύθηκε το 1995 και δεν μπορεί να θεωρηθεί νεοσύστατη επιχείρηση. Επίσης, η airBaltic δεν ανήκει σε επιχειρηματικό όμιλο κατά την έννοια του σημείου 13 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α.

| (169) | Η Επιτροπή συνάγει επομένως το συμπέρασμα ότι η airBaltic είναι επιλέξιμη για ενίσχυση αναδιάρθρωσης. |
| --- | --- |

(169)

Η Επιτροπή συνάγει επομένως το συμπέρασμα ότι η airBaltic είναι επιλέξιμη για ενίσχυση αναδιάρθρωσης.

7.4.2.   Η εγκυρότητα του σχεδίου αναδιάρθρωσης

| (170) | Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η αναδιάρθρωση της airBaltic ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2011, όταν η διοίκηση της εταιρείας κατάρτισε ένα πρώτο σχέδιο αναδιάρθρωσης. Το εν λόγω σχέδιο επικεντρωνόταν κατά κύριο λόγο στη βελτιστοποίηση του στόλου και στην ανάγκη αντικατάστασης των αεροσκαφών της εταιρείας με αποδοτικότερα αεροσκάφη, στοιχείο που αποτελεί επίσης ακρογωνιαίο λίθο του μεταγενέστερου σχεδίου «reShape». Την ίδια χρονική περίοδο έκλεισε και ο κεντρικός αερολιμένας του Βίλνιους. Μετά την παρέλευση αρκετών εβδομάδων, και κατόπιν επανεξέτασης του σχεδίου από [...], η διοίκηση της airBaltic συμπεριέλαβε στο σχέδιο περικοπές προσωπικού της τάξης του [8-12] %. |
| --- | --- |

(170)

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η αναδιάρθρωση της airBaltic ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2011, όταν η διοίκηση της εταιρείας κατάρτισε ένα πρώτο σχέδιο αναδιάρθρωσης. Το εν λόγω σχέδιο επικεντρωνόταν κατά κύριο λόγο στη βελτιστοποίηση του στόλου και στην ανάγκη αντικατάστασης των αεροσκαφών της εταιρείας με αποδοτικότερα αεροσκάφη, στοιχείο που αποτελεί επίσης ακρογωνιαίο λίθο του μεταγενέστερου σχεδίου «reShape». Την ίδια χρονική περίοδο έκλεισε και ο κεντρικός αερολιμένας του Βίλνιους. Μετά την παρέλευση αρκετών εβδομάδων, και κατόπιν επανεξέτασης του σχεδίου από [...], η διοίκηση της airBaltic συμπεριέλαβε στο σχέδιο περικοπές προσωπικού της τάξης του [8-12] %.

| (171) | Το σχέδιο του 2011 επικαιροποιήθηκε και έλαβε τη μορφή του σχεδίου «reShape», το οποίο αναφέρεται ανωτέρω και εγκρίθηκε επισήμως κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου του 2012. Όπως επισημαίνεται στην αιτιολογική σκέψη 164 ανωτέρω, οι λετονικές αρχές υπέβαλαν στην Επιτροπή σχέδιο αναδιάρθρωσης τον Δεκέμβριο του 2013, επικαιροποιώντας με τον τρόπο αυτόν το σχέδιο «reShape». |
| --- | --- |

(171)

Το σχέδιο του 2011 επικαιροποιήθηκε και έλαβε τη μορφή του σχεδίου «reShape», το οποίο αναφέρεται ανωτέρω και εγκρίθηκε επισήμως κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου του 2012. Όπως επισημαίνεται στην αιτιολογική σκέψη 164 ανωτέρω, οι λετονικές αρχές υπέβαλαν στην Επιτροπή σχέδιο αναδιάρθρωσης τον Δεκέμβριο του 2013, επικαιροποιώντας με τον τρόπο αυτόν το σχέδιο «reShape».

| (172) | Η Επιτροπή επισημαίνει ότι στο σχέδιο αναδιάρθρωσης του Απριλίου του 2011 καθορίζονταν οι κυριότερες ανάγκες της airBaltic. Παρότι το σχέδιο αυτό δεν ήταν ολοκληρωμένο, αποτέλεσε μια πρώτη βάση για τον προσδιορισμό των αναγκών αναδιάρθρωσης της airBaltic και για την εξασφάλιση της επαναφοράς της εταιρείας σε τροχιά βιωσιμότητας. Αποτέλεσε επιπλέον τη βάση του σχεδίου «reShape», το οποίο βρισκόταν στο στάδιο της κατάρτισης κατά τη χρονική στιγμή που υπεγράφη η συμφωνία (δηλαδή στις 3 Οκτωβρίου 2011) και οριστικοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2012. |
| --- | --- |

(172)

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι στο σχέδιο αναδιάρθρωσης του Απριλίου του 2011 καθορίζονταν οι κυριότερες ανάγκες της airBaltic. Παρότι το σχέδιο αυτό δεν ήταν ολοκληρωμένο, αποτέλεσε μια πρώτη βάση για τον προσδιορισμό των αναγκών αναδιάρθρωσης της airBaltic και για την εξασφάλιση της επαναφοράς της εταιρείας σε τροχιά βιωσιμότητας. Αποτέλεσε επιπλέον τη βάση του σχεδίου «reShape», το οποίο βρισκόταν στο στάδιο της κατάρτισης κατά τη χρονική στιγμή που υπεγράφη η συμφωνία (δηλαδή στις 3 Οκτωβρίου 2011) και οριστικοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2012.

| (173) | Κατά το παρελθόν, η πρακτική της Επιτροπής ήταν να κάνει δεκτή την περαιτέρω επεξεργασία των σχεδίων αναδιάρθρωσης με την πάροδο του χρόνου και να θεωρεί τα αρχικά σχέδια ως σημείο έναρξης της περιόδου αναδιάρθρωσης. Στην απόφαση (37) που εξέδωσε, για παράδειγμα, στην υπόθεση Βαρβαρέσος ΑΕ, η Επιτροπή έκρινε ότι τα μέτρα που τέθηκαν σε εφαρμογή υπέρ της εν λόγω επιχείρησης κατά την περίοδο 2006-2009 έπρεπε να εξεταστούν ως μέρος ενός ενιαίου συνόλου μέτρων αναδιάρθρωσης, βάσει ενός σχεδίου αναδιάρθρωσης του 2009 (που κάλυπτε την περίοδο 2006-2011). Όπως και στην περίπτωση της airBaltic, το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2009 για την εταιρεία Βαρβαρέσος ΑΕ αποτελούσε την εξελιγμένη εκδοχή ενός «στρατηγικού και επιχειρησιακού σχεδίου», το οποίο χρονολογούνταν από το 2006. |
| --- | --- |

(173)

Κατά το παρελθόν, η πρακτική της Επιτροπής ήταν να κάνει δεκτή την περαιτέρω επεξεργασία των σχεδίων αναδιάρθρωσης με την πάροδο του χρόνου και να θεωρεί τα αρχικά σχέδια ως σημείο έναρξης της περιόδου αναδιάρθρωσης. Στην απόφαση (37) που εξέδωσε, για παράδειγμα, στην υπόθεση Βαρβαρέσος ΑΕ, η Επιτροπή έκρινε ότι τα μέτρα που τέθηκαν σε εφαρμογή υπέρ της εν λόγω επιχείρησης κατά την περίοδο 2006-2009 έπρεπε να εξεταστούν ως μέρος ενός ενιαίου συνόλου μέτρων αναδιάρθρωσης, βάσει ενός σχεδίου αναδιάρθρωσης του 2009 (που κάλυπτε την περίοδο 2006-2011). Όπως και στην περίπτωση της airBaltic, το σχέδιο αναδιάρθρωσης του 2009 για την εταιρεία Βαρβαρέσος ΑΕ αποτελούσε την εξελιγμένη εκδοχή ενός «στρατηγικού και επιχειρησιακού σχεδίου», το οποίο χρονολογούνταν από το 2006.

7.4.3.   Αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας

| (174) | Σύμφωνα με το σημείο 34 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α, η χορήγηση της ενίσχυσης αναδιάρθρωσης πρέπει να εξαρτάται από την εφαρμογή του σχεδίου αναδιάρθρωσης το οποίο πρέπει να εγκριθεί από την Επιτροπή για όλες τις περιπτώσεις επιμέρους ενισχύσεων. Στο σημείο 35 διευκρινίζεται ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης, του οποίου η διάρκεια πρέπει να είναι όσο το δυνατόν βραχύτερη, πρέπει να επιτρέπει την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της επιχείρησης μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα και να βασίζεται σε ρεαλιστικές υποθέσεις όσον αφορά τις μελλοντικές συνθήκες λειτουργίας. |
| --- | --- |

(174)

Σύμφωνα με το σημείο 34 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α, η χορήγηση της ενίσχυσης αναδιάρθρωσης πρέπει να εξαρτάται από την εφαρμογή του σχεδίου αναδιάρθρωσης το οποίο πρέπει να εγκριθεί από την Επιτροπή για όλες τις περιπτώσεις επιμέρους ενισχύσεων. Στο σημείο 35 διευκρινίζεται ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης, του οποίου η διάρκεια πρέπει να είναι όσο το δυνατόν βραχύτερη, πρέπει να επιτρέπει την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της επιχείρησης μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα και να βασίζεται σε ρεαλιστικές υποθέσεις όσον αφορά τις μελλοντικές συνθήκες λειτουργίας.

| (175) | Σύμφωνα με το σημείο 36, στο σχέδιο πρέπει να περιγράφονται οι περιστάσεις που προκάλεσαν τις δυσχέρειες της επιχείρησης και να λαμβάνονται υπόψη η παρούσα κατάσταση καθώς και οι μελλοντικές προοπτικές στην αγορά, με προβλέψεις που αντικατοπτρίζουν την αισιόδοξη, απαισιόδοξη και ενδιάμεση εκδοχή. |
| --- | --- |

(175)

Σύμφωνα με το σημείο 36, στο σχέδιο πρέπει να περιγράφονται οι περιστάσεις που προκάλεσαν τις δυσχέρειες της επιχείρησης και να λαμβάνονται υπόψη η παρούσα κατάσταση καθώς και οι μελλοντικές προοπτικές στην αγορά, με προβλέψεις που αντικατοπτρίζουν την αισιόδοξη, απαισιόδοξη και ενδιάμεση εκδοχή.

| (176) | Το σχέδιο πρέπει να προβλέπει μία μεταστροφή της επιχείρησης η οποία να της παρέχει τη δυνατότητα να καλύπτει, μετά την ολοκλήρωση της αναδιάρθρωσης, όλα της τα έξοδα, περιλαμβανομένων των αποσβέσεων και των χρηματοοικονομικών δαπανών. Η προσδοκώμενη απόδοση των κεφαλαίων πρέπει να είναι τέτοια ώστε η αναδιαρθρωμένη επιχείρηση να μπορεί να αντιμετωπίσει τον ανταγωνισμό στην αγορά με τις δικές της δυνάμεις (σημείο 37). |
| --- | --- |

(176)

Το σχέδιο πρέπει να προβλέπει μία μεταστροφή της επιχείρησης η οποία να της παρέχει τη δυνατότητα να καλύπτει, μετά την ολοκλήρωση της αναδιάρθρωσης, όλα της τα έξοδα, περιλαμβανομένων των αποσβέσεων και των χρηματοοικονομικών δαπανών. Η προσδοκώμενη απόδοση των κεφαλαίων πρέπει να είναι τέτοια ώστε η αναδιαρθρωμένη επιχείρηση να μπορεί να αντιμετωπίσει τον ανταγωνισμό στην αγορά με τις δικές της δυνάμεις (σημείο 37).

| (177) | Η Επιτροπή παρατηρεί ότι στο σχέδιο αναδιάρθρωσης περιγράφονται οι περιστάσεις που προκάλεσαν τις δυσχέρειες της airBaltic, και οφείλονται κατά κύριο λόγο στην παγκόσμια οικονομική κρίση της περιόδου 2008-2009, η οποία είχε σοβαρές επιπτώσεις στην περιοχή της Βαλτικής και επηρέασε επίσης τον τομέα των αεροπορικών μεταφορών. |
| --- | --- |

(177)

Η Επιτροπή παρατηρεί ότι στο σχέδιο αναδιάρθρωσης περιγράφονται οι περιστάσεις που προκάλεσαν τις δυσχέρειες της airBaltic, και οφείλονται κατά κύριο λόγο στην παγκόσμια οικονομική κρίση της περιόδου 2008-2009, η οποία είχε σοβαρές επιπτώσεις στην περιοχή της Βαλτικής και επηρέασε επίσης τον τομέα των αεροπορικών μεταφορών.

| (178) | Επιπλέον, στο σχέδιο αναδιάρθρωσης διευκρινίζεται ότι τόσο η εμπορική στρατηγική που εφαρμόστηκε κατά το παρελθόν όσο και μια σειρά αποφάσεων που έλαβε η προηγούμενη διοίκηση της airBaltic συντέλεσαν περαιτέρω στις δυσχέρειες που αντιμετώπιζε η εταιρεία. Ειδικότερα, όσον αφορά την εμπορική στρατηγική της airBaltic, στο σχέδιο αναδιάρθρωσης επισημαίνεται ότι η εταιρεία είχε επικεντρωθεί κατά το παρελθόν αποκλειστικά και μόνο στην επέκταση και όχι στην αποδοτικότητά της, με συνέπεια το άνοιγμα της εταιρείας σε μη βιώσιμες, επαχθείς δαπάνες. Επιπλέον, οι δαπάνες αυξήθηκαν κατά πολύ λόγω του στόλου, ο οποίος περιλάμβανε τέσσερις διαφορετικούς τύπους αεροσκαφών, καθώς και λόγω του υψηλού κόστους μίσθωσης αεροσκαφών. Εγκαινιάστηκαν νέα δρομολόγια χωρίς να έχει προηγηθεί κατάλληλη εκτίμηση της αποδοτικότητάς τους, και πολλά από αυτά ήταν συνεπώς ζημιογόνα. |
| --- | --- |

(178)

Επιπλέον, στο σχέδιο αναδιάρθρωσης διευκρινίζεται ότι τόσο η εμπορική στρατηγική που εφαρμόστηκε κατά το παρελθόν όσο και μια σειρά αποφάσεων που έλαβε η προηγούμενη διοίκηση της airBaltic συντέλεσαν περαιτέρω στις δυσχέρειες που αντιμετώπιζε η εταιρεία. Ειδικότερα, όσον αφορά την εμπορική στρατηγική της airBaltic, στο σχέδιο αναδιάρθρωσης επισημαίνεται ότι η εταιρεία είχε επικεντρωθεί κατά το παρελθόν αποκλειστικά και μόνο στην επέκταση και όχι στην αποδοτικότητά της, με συνέπεια το άνοιγμα της εταιρείας σε μη βιώσιμες, επαχθείς δαπάνες. Επιπλέον, οι δαπάνες αυξήθηκαν κατά πολύ λόγω του στόλου, ο οποίος περιλάμβανε τέσσερις διαφορετικούς τύπους αεροσκαφών, καθώς και λόγω του υψηλού κόστους μίσθωσης αεροσκαφών. Εγκαινιάστηκαν νέα δρομολόγια χωρίς να έχει προηγηθεί κατάλληλη εκτίμηση της αποδοτικότητάς τους, και πολλά από αυτά ήταν συνεπώς ζημιογόνα.

| (179) | Το σχέδιο αναδιάρθρωσης καλύπτει πενταετή περίοδο αναδιάρθρωσης, με έναρξη τον Απρίλιο του 2011, και εικάζεται ότι η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της airBaltic θα αποκατασταθεί το αργότερο έως τον Απρίλιο του 2016, παρότι, σύμφωνα με την ενδιάμεση εκδοχή των προβλέψεων, εκτιμάται ότι η airBaltic θα επανέλθει σε τροχιά κερδοφορίας το 2014. Η διάρκεια της αναδιάρθρωσης ορίζεται, επομένως, σε μέγιστο χρονικό διάστημα πέντε ετών, σύμφωνα με την πρακτική προηγούμενων περιπτώσεων στον τομέα των εναέριων επιβατικών μεταφορών (38). Πράγματι, η Επιτροπή εμμένει στην άποψη ότι, κατά την τρέχουσα οικονομική συγκυρία, είναι σημαντικό να δημιουργηθεί μια στέρεη βάση για τη μελλοντική ανάπτυξη και να αποφευχθεί, αντιθέτως, μια βραχυπρόθεσμη απλώς αντιστροφή της τάσης. Στο πλαίσιο αυτό, η αναγκαία σταθεροποίηση των λειτουργικών και υπηρεσιακών επιδόσεων απαιτεί διάρκεια αρκετών ετών. |
| --- | --- |

(179)

Το σχέδιο αναδιάρθρωσης καλύπτει πενταετή περίοδο αναδιάρθρωσης, με έναρξη τον Απρίλιο του 2011, και εικάζεται ότι η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της airBaltic θα αποκατασταθεί το αργότερο έως τον Απρίλιο του 2016, παρότι, σύμφωνα με την ενδιάμεση εκδοχή των προβλέψεων, εκτιμάται ότι η airBaltic θα επανέλθει σε τροχιά κερδοφορίας το 2014. Η διάρκεια της αναδιάρθρωσης ορίζεται, επομένως, σε μέγιστο χρονικό διάστημα πέντε ετών, σύμφωνα με την πρακτική προηγούμενων περιπτώσεων στον τομέα των εναέριων επιβατικών μεταφορών (38). Πράγματι, η Επιτροπή εμμένει στην άποψη ότι, κατά την τρέχουσα οικονομική συγκυρία, είναι σημαντικό να δημιουργηθεί μια στέρεη βάση για τη μελλοντική ανάπτυξη και να αποφευχθεί, αντιθέτως, μια βραχυπρόθεσμη απλώς αντιστροφή της τάσης. Στο πλαίσιο αυτό, η αναγκαία σταθεροποίηση των λειτουργικών και υπηρεσιακών επιδόσεων απαιτεί διάρκεια αρκετών ετών.

| (180) | Στο σχέδιο αναδιάρθρωσης δίδεται έμφαση στην αλλαγή της εμπορικής στρατηγικής της airBaltic, η οποία σκοπεύει να καταστεί υβριδική αεροπορική εταιρεία, στοχεύοντας σε πελάτες υψηλότερης απόδοσης μέσω της πλειονότητας των υπηρεσιών που παρέχουν κατά παράδοση οι οργανωμένοι σε δίκτυο αερομεταφορείς, επιδιώκοντας ταυτόχρονα την εξασφάλιση της οικονομικής απόδοσης που επιτυγχάνουν κατά κανόνα οι αερομεταφορείς χαμηλού κόστους. Η στρατηγική αυτή εφαρμόζεται ήδη από τον Οκτώβριο του 2011 σε πολύ μεγάλο βαθμό από τη νέα διοίκηση της εταιρείας. Επιπροσθέτως, στο σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπονται τρία βασικά είδη μέτρων αναδιάρθρωσης: i) βελτιστοποίηση των εσόδων και των δαπανών για τις υφιστάμενες δραστηριότητες· ii) αναδιαμόρφωση του δικτύου, με συνακόλουθη αναπροσαρμογή των προορισμών, των συχνοτήτων και των ωραρίων δρομολογίων, με σκοπό τη βελτιστοποίηση των δεικτών ΕΔΘΧ και ΚΔΘΧ (39) σε επίπεδο δρομολογίου· και iii) βελτιστοποίηση του δικτύου και του στόλου, με στόχο την επανεξέταση και τον προσδιορισμό του βέλτιστου μεγέθους δικτύου και στόλου. Συνολικά καταρτίστηκαν 13 πρωτοβουλίες σχετικά με τα έσοδα και 13 πρωτοβουλίες σχετικά με τις δαπάνες, ενώ καταρτίστηκαν άλλες δύο συμπληρωματικές πρωτοβουλίες όσον αφορά την αναδιαμόρφωση του δικτύου και την ανανέωση του στόλου. |
| --- | --- |

(180)

Στο σχέδιο αναδιάρθρωσης δίδεται έμφαση στην αλλαγή της εμπορικής στρατηγικής της airBaltic, η οποία σκοπεύει να καταστεί υβριδική αεροπορική εταιρεία, στοχεύοντας σε πελάτες υψηλότερης απόδοσης μέσω της πλειονότητας των υπηρεσιών που παρέχουν κατά παράδοση οι οργανωμένοι σε δίκτυο αερομεταφορείς, επιδιώκοντας ταυτόχρονα την εξασφάλιση της οικονομικής απόδοσης που επιτυγχάνουν κατά κανόνα οι αερομεταφορείς χαμηλού κόστους. Η στρατηγική αυτή εφαρμόζεται ήδη από τον Οκτώβριο του 2011 σε πολύ μεγάλο βαθμό από τη νέα διοίκηση της εταιρείας. Επιπροσθέτως, στο σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπονται τρία βασικά είδη μέτρων αναδιάρθρωσης: i) βελτιστοποίηση των εσόδων και των δαπανών για τις υφιστάμενες δραστηριότητες· ii) αναδιαμόρφωση του δικτύου, με συνακόλουθη αναπροσαρμογή των προορισμών, των συχνοτήτων και των ωραρίων δρομολογίων, με σκοπό τη βελτιστοποίηση των δεικτών ΕΔΘΧ και ΚΔΘΧ (39) σε επίπεδο δρομολογίου· και iii) βελτιστοποίηση του δικτύου και του στόλου, με στόχο την επανεξέταση και τον προσδιορισμό του βέλτιστου μεγέθους δικτύου και στόλου. Συνολικά καταρτίστηκαν 13 πρωτοβουλίες σχετικά με τα έσοδα και 13 πρωτοβουλίες σχετικά με τις δαπάνες, ενώ καταρτίστηκαν άλλες δύο συμπληρωματικές πρωτοβουλίες όσον αφορά την αναδιαμόρφωση του δικτύου και την ανανέωση του στόλου.

| (181) | Όσον αφορά τη βελτιστοποίηση του στόλου, η Επιτροπή παρατηρεί ότι η διαφοροποίηση και η παλαιότητα του στόλου της airBaltic συνεπάγεται χαμηλότερη απόδοση καυσίμου και υψηλότερη ένταση συντήρησης από εκείνες των στόλων των ανταγωνιστών, στοιχείο που συνεπάγεται αυξανόμενες δαπάνες. Κατά τη διάρκεια των ετών 2012 και 2013, η airBaltic αποφάσισε να διατηρήσει σε επιχειρησιακή λειτουργία μέρος μόνο των αεροσκαφών που είχε στη διάθεσή της, ούτως ώστε να μειώσει τις δαπάνες. Το 2013, προκειμένου να αντισταθμίσει εν μέρει την απώλεια μεταφορικής ικανότητας που προέκυψε από την απόσυρση των στόλων των αεροσκαφών τύπου Fokker και Boeing 757, η airBaltic πρόσθεσε στον στόλο της δύο αεροσκάφη τύπου Q400 Bombardier. Επιπλέον, ενόψει της αντικατάστασης του στόλου, οι ισχύουσες συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης αποτέλεσαν αντικείμενο επαναδιαπραγμάτευσης για την εξασφάλιση ευνοϊκότερων όρων έως ότου καταστούν διαθέσιμα τα νέα αεροσκάφη τύπου Bombardier CS300 το [...] ή το [...]. Έως το τέλος του 2014, η επιχειρησιακή λειτουργία της airBaltic θα εξασφαλίζεται με την εκμετάλλευση 25 αεροσκαφών και θα διατηρηθεί στο ίδιο επίπεδο έως τη λήξη της περιόδου αναδιάρθρωσης το 2016. Συνολικά, κατά τη διάρκεια της περιόδου αναδιάρθρωσης θα σημειωθεί μείωση του στόλου των αεροσκαφών κατά 27 %. |
| --- | --- |

(181)

Όσον αφορά τη βελτιστοποίηση του στόλου, η Επιτροπή παρατηρεί ότι η διαφοροποίηση και η παλαιότητα του στόλου της airBaltic συνεπάγεται χαμηλότερη απόδοση καυσίμου και υψηλότερη ένταση συντήρησης από εκείνες των στόλων των ανταγωνιστών, στοιχείο που συνεπάγεται αυξανόμενες δαπάνες. Κατά τη διάρκεια των ετών 2012 και 2013, η airBaltic αποφάσισε να διατηρήσει σε επιχειρησιακή λειτουργία μέρος μόνο των αεροσκαφών που είχε στη διάθεσή της, ούτως ώστε να μειώσει τις δαπάνες. Το 2013, προκειμένου να αντισταθμίσει εν μέρει την απώλεια μεταφορικής ικανότητας που προέκυψε από την απόσυρση των στόλων των αεροσκαφών τύπου Fokker και Boeing 757, η airBaltic πρόσθεσε στον στόλο της δύο αεροσκάφη τύπου Q400 Bombardier. Επιπλέον, ενόψει της αντικατάστασης του στόλου, οι ισχύουσες συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης αποτέλεσαν αντικείμενο επαναδιαπραγμάτευσης για την εξασφάλιση ευνοϊκότερων όρων έως ότου καταστούν διαθέσιμα τα νέα αεροσκάφη τύπου Bombardier CS300 το [...] ή το [...]. Έως το τέλος του 2014, η επιχειρησιακή λειτουργία της airBaltic θα εξασφαλίζεται με την εκμετάλλευση 25 αεροσκαφών και θα διατηρηθεί στο ίδιο επίπεδο έως τη λήξη της περιόδου αναδιάρθρωσης το 2016. Συνολικά, κατά τη διάρκεια της περιόδου αναδιάρθρωσης θα σημειωθεί μείωση του στόλου των αεροσκαφών κατά 27 %.

| (182) | Όσον αφορά την αναδιαμόρφωση του δικτύου, η Επιτροπή παρατηρεί ότι, το 2013, το νέο δίκτυο απέφερε επιπλέον [16-21] εκατ. LVL ([22,7-29,8] εκατ. ευρώ) σε επίπεδο C1 (40) συγκριτικά με το προηγούμενο έτος,μεταξύ άλλων, λόγω της ακύρωσης μη αποδοτικών δρομολογίων (π.χ. [...]) και της μείωσης των συχνοτήτων ([...] στις [...], [...] και [...]). |
| --- | --- |

(182)

Όσον αφορά την αναδιαμόρφωση του δικτύου, η Επιτροπή παρατηρεί ότι, το 2013, το νέο δίκτυο απέφερε επιπλέον [16-21] εκατ. LVL ([22,7-29,8] εκατ. ευρώ) σε επίπεδο C1 (40) συγκριτικά με το προηγούμενο έτος,μεταξύ άλλων, λόγω της ακύρωσης μη αποδοτικών δρομολογίων (π.χ. [...]) και της μείωσης των συχνοτήτων ([...] στις [...], [...] και [...]).

| (183) | Οι πρωτοβουλίες σχετικά με τα έσοδα περιλαμβάνουν την εισαγωγή νέας διάρθρωσης των ναύλων ή τη βελτιστοποίηση της διάρθρωσης των τελών αποσκευών. Επιπλέον, θα προαχθεί ο διαδικτυακός έλεγχος εισιτηρίων, ενώ τα μέλη του πληρώματος θαλάμου επιβατών και του προσωπικού πωλήσεων θα αμείβονται μέσω ευέλικτου συστήματος αποδοχών. Όσον αφορά τις πρωτοβουλίες για τις δαπάνες, περιλαμβάνουν την επαναδιαπραγμάτευση των τιμών καυσίμου με τους υφιστάμενους προμηθευτές, καθώς και των συμβάσεων διεξαγωγής ελέγχων, επιθεωρήσεων και επισκευών των κινητήρων, τη βελτιστοποίηση των χρηματοδοτικών μισθώσεων και τη μείωση των δαπανών για τα υπόστεγα αεροσκαφών και των δαπανών που συνδέονται με τη διαμονή μελών του πληρώματος σε ξενοδοχεία. Αντικείμενο επαναδιαπραγμάτευσης θα αποτελέσουν επίσης οι υφιστάμενες συμβάσεις με τους παρόχους υπηρεσιών επίγειας εξυπηρέτησης. |
| --- | --- |

(183)

Οι πρωτοβουλίες σχετικά με τα έσοδα περιλαμβάνουν την εισαγωγή νέας διάρθρωσης των ναύλων ή τη βελτιστοποίηση της διάρθρωσης των τελών αποσκευών. Επιπλέον, θα προαχθεί ο διαδικτυακός έλεγχος εισιτηρίων, ενώ τα μέλη του πληρώματος θαλάμου επιβατών και του προσωπικού πωλήσεων θα αμείβονται μέσω ευέλικτου συστήματος αποδοχών. Όσον αφορά τις πρωτοβουλίες για τις δαπάνες, περιλαμβάνουν την επαναδιαπραγμάτευση των τιμών καυσίμου με τους υφιστάμενους προμηθευτές, καθώς και των συμβάσεων διεξαγωγής ελέγχων, επιθεωρήσεων και επισκευών των κινητήρων, τη βελτιστοποίηση των χρηματοδοτικών μισθώσεων και τη μείωση των δαπανών για τα υπόστεγα αεροσκαφών και των δαπανών που συνδέονται με τη διαμονή μελών του πληρώματος σε ξενοδοχεία. Αντικείμενο επαναδιαπραγμάτευσης θα αποτελέσουν επίσης οι υφιστάμενες συμβάσεις με τους παρόχους υπηρεσιών επίγειας εξυπηρέτησης.

| (184) | Τα περισσότερα από τα μέτρα αναδιάρθρωσης που περιγράφονται στις προηγούμενες αιτιολογικές σκέψεις έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή. Χάρη στις πρωτοβουλίες για τη βελτιστοποίηση των εσόδων και τις πρωτοβουλίες για τη μείωση των δαπανών, καθώς και χάρη στην ανανέωση του στόλου και την αναδιαμόρφωση του δικτύου, η airBaltic έκλεισε το έτος 2012 με αρνητικά κέρδη προ τόκων και φόρων (EBIT) της τάξης των 30 εκατ. LVL (42,47 εκατ. ευρώ), σε αντιδιαστολή με τα αρνητικά κέρδη προ τόκων και φόρων (EBIT) ύψους 38 εκατ. LVL (53,8 εκατ. ευρώ) που αναγράφονταν στον προϋπολογισμό. Το 2013, τα αρνητικά κέρδη προ τόκων και φόρων (EBIT) μειώθηκαν σε 7,7 εκατ. LVL (10,9 εκατ. ευρώ), ποσό που επίσης υπερέβη τον στόχο. Αναμένεται ότι η εταιρεία θα επιτύχει το νεκρό σημείο του κύκλου εργασιών το 2014 και θα διατηρήσει εν συνεχεία την αποδοτικότητά της, με κέρδη προ τόκων και φόρων (EBIT) έως και [1-3] εκατ. LVL ([1,4-4,2] εκατ. ευρώ) το 2014 και [9-12] εκατ. LVL ([12,8-17] εκατ. ευρώ) το 2016. Η απόδοση του μετοχικού κεφαλαίου (ROE) αναμένεται να αγγίξει το [3-6] % έως το 2014 και το [18-21] % έως το 2016. |
| --- | --- |

(184)

Τα περισσότερα από τα μέτρα αναδιάρθρωσης που περιγράφονται στις προηγούμενες αιτιολογικές σκέψεις έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή. Χάρη στις πρωτοβουλίες για τη βελτιστοποίηση των εσόδων και τις πρωτοβουλίες για τη μείωση των δαπανών, καθώς και χάρη στην ανανέωση του στόλου και την αναδιαμόρφωση του δικτύου, η airBaltic έκλεισε το έτος 2012 με αρνητικά κέρδη προ τόκων και φόρων (EBIT) της τάξης των 30 εκατ. LVL (42,47 εκατ. ευρώ), σε αντιδιαστολή με τα αρνητικά κέρδη προ τόκων και φόρων (EBIT) ύψους 38 εκατ. LVL (53,8 εκατ. ευρώ) που αναγράφονταν στον προϋπολογισμό. Το 2013, τα αρνητικά κέρδη προ τόκων και φόρων (EBIT) μειώθηκαν σε 7,7 εκατ. LVL (10,9 εκατ. ευρώ), ποσό που επίσης υπερέβη τον στόχο. Αναμένεται ότι η εταιρεία θα επιτύχει το νεκρό σημείο του κύκλου εργασιών το 2014 και θα διατηρήσει εν συνεχεία την αποδοτικότητά της, με κέρδη προ τόκων και φόρων (EBIT) έως και [1-3] εκατ. LVL ([1,4-4,2] εκατ. ευρώ) το 2014 και [9-12] εκατ. LVL ([12,8-17] εκατ. ευρώ) το 2016. Η απόδοση του μετοχικού κεφαλαίου (ROE) αναμένεται να αγγίξει το [3-6] % έως το 2014 και το [18-21] % έως το 2016.

| (185) | Στο σχέδιο αναδιάρθρωσης περιλαμβάνονται αναθεωρημένες οικονομικές προβλέψεις με βάση ρεαλιστικές, απαισιόδοξες και αισιόδοξες εκδοχές που βασίζονται σε αξιόπιστες παραδοχές. Για παράδειγμα, βάσει της ρεαλιστικής εκδοχής εικάζεται ότι ο ρυθμός ανάπτυξης της αγοράς θα ανέλθει στο [6-8] %, ενώ ο ρυθμός ανάπτυξης της airBaltic θα περιοριστεί στο [1-3] % το 2014 και στο [2-4] % το 2015 και το 2016, με ποσοστό πληθωρισμού [1-3] % ετησίως και αυξανόμενο κόστος καυσίμου, το οποίο θα αυξηθεί από [950-1 000] δολάρια ΗΠΑ/τόνο το 2014 σε [1 000-1 050] δολάρια ΗΠΑ/τόνο το 2016. Ο συντελεστής πληρότητας κυμαίνεται από [69-71] % το 2014 έως [71-75] % το 2016. Βάσει του σεναρίου αυτού, χάρη στην υλοποίηση των πρωτοβουλιών, η airBaltic θα επιτύχει το νεκρό σημείο του κύκλου εργασιών το 2014 (με κέρδη προ τόκων και φόρων (EBIT) [1-3] εκατ. LVL ([1,4-4,2] εκατ. ευρώ)], ενώ η εταιρεία θα διατηρήσει εν συνεχεία την αποδοτικότητά της, με κέρδη προ τόκων και φόρων (EBIT) της τάξης των [6-9] εκατ. LVL ([8,5-12,8] εκατ. ευρώ) το 2015 και [9-12] εκατ. LVL ([12,8-17] εκατ. ευρώ) το 2016. |
| --- | --- |

(185)

Στο σχέδιο αναδιάρθρωσης περιλαμβάνονται αναθεωρημένες οικονομικές προβλέψεις με βάση ρεαλιστικές, απαισιόδοξες και αισιόδοξες εκδοχές που βασίζονται σε αξιόπιστες παραδοχές. Για παράδειγμα, βάσει της ρεαλιστικής εκδοχής εικάζεται ότι ο ρυθμός ανάπτυξης της αγοράς θα ανέλθει στο [6-8] %, ενώ ο ρυθμός ανάπτυξης της airBaltic θα περιοριστεί στο [1-3] % το 2014 και στο [2-4] % το 2015 και το 2016, με ποσοστό πληθωρισμού [1-3] % ετησίως και αυξανόμενο κόστος καυσίμου, το οποίο θα αυξηθεί από [950-1 000] δολάρια ΗΠΑ/τόνο το 2014 σε [1 000-1 050] δολάρια ΗΠΑ/τόνο το 2016. Ο συντελεστής πληρότητας κυμαίνεται από [69-71] % το 2014 έως [71-75] % το 2016. Βάσει του σεναρίου αυτού, χάρη στην υλοποίηση των πρωτοβουλιών, η airBaltic θα επιτύχει το νεκρό σημείο του κύκλου εργασιών το 2014 (με κέρδη προ τόκων και φόρων (EBIT) [1-3] εκατ. LVL ([1,4-4,2] εκατ. ευρώ)], ενώ η εταιρεία θα διατηρήσει εν συνεχεία την αποδοτικότητά της, με κέρδη προ τόκων και φόρων (EBIT) της τάξης των [6-9] εκατ. LVL ([8,5-12,8] εκατ. ευρώ) το 2015 και [9-12] εκατ. LVL ([12,8-17] εκατ. ευρώ) το 2016.

| (186) | Σε όλες τις εκδοχές προβλέπεται έως το 2016 θετικό πρόσημο για τα κέρδη της airBaltic προ τόκων και φόρων (EBIT), τα οποία θα κυμαίνονται από [10-15] εκατ. LVL ([14,2-21,3] εκατ. ευρώ), βάσει του αισιόδοξου σεναρίου, έως [5-10] εκατ. LVL ([7,1-14,2] εκατ. ευρώ), βάσει του απαισιόδοξου σεναρίου. Τα εν λόγω σενάρια υπόκεινται επίσης σε ανάλυση ευαισθησίας με σκοπό την αξιολόγηση των κινδύνων και των πιθανών επιπτώσεών τους έως το 2016, ιδίως όσον αφορά τους συναλλαγματικούς κινδύνους (ανατίμηση/υποτίμηση του δολαρίου ΗΠΑ έναντι του LVL και του ευρώ) και τις μεταβολές των συντελεστών πληρότητας, της αγοραίας τιμής καυσίμου, της απόδοσης και του αριθμού των επιβατών. |
| --- | --- |

(186)

Σε όλες τις εκδοχές προβλέπεται έως το 2016 θετικό πρόσημο για τα κέρδη της airBaltic προ τόκων και φόρων (EBIT), τα οποία θα κυμαίνονται από [10-15] εκατ. LVL ([14,2-21,3] εκατ. ευρώ), βάσει του αισιόδοξου σεναρίου, έως [5-10] εκατ. LVL ([7,1-14,2] εκατ. ευρώ), βάσει του απαισιόδοξου σεναρίου. Τα εν λόγω σενάρια υπόκεινται επίσης σε ανάλυση ευαισθησίας με σκοπό την αξιολόγηση των κινδύνων και των πιθανών επιπτώσεών τους έως το 2016, ιδίως όσον αφορά τους συναλλαγματικούς κινδύνους (ανατίμηση/υποτίμηση του δολαρίου ΗΠΑ έναντι του LVL και του ευρώ) και τις μεταβολές των συντελεστών πληρότητας, της αγοραίας τιμής καυσίμου, της απόδοσης και του αριθμού των επιβατών.

| (187) | Η Επιτροπή αξιολόγησε το σχέδιο αναδιάρθρωσης και είναι της άποψης ότι αναμένεται να επιτρέψει στην airBaltic να επιτύχει την προσδοκώμενη αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας το αργότερο έως τον Απρίλιο του 2016. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης περιλαμβάνει αναλυτική εκτίμηση των περιστάσεων που προκάλεσαν τις δυσχέρειες της airBaltic, οι οποίες αντιμετωπίζονται δεόντως με την εφαρμογή των μέτρων αναδιάρθρωσης υπό μορφή πρωτοβουλιών για τα έσοδα και τις δαπάνες, καθώς και υπό μορφή πρωτοβουλιών για την αναδιαμόρφωση του δικτύου και την ανανέωση του στόλου. |
| --- | --- |

(187)

Η Επιτροπή αξιολόγησε το σχέδιο αναδιάρθρωσης και είναι της άποψης ότι αναμένεται να επιτρέψει στην airBaltic να επιτύχει την προσδοκώμενη αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας το αργότερο έως τον Απρίλιο του 2016. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης περιλαμβάνει αναλυτική εκτίμηση των περιστάσεων που προκάλεσαν τις δυσχέρειες της airBaltic, οι οποίες αντιμετωπίζονται δεόντως με την εφαρμογή των μέτρων αναδιάρθρωσης υπό μορφή πρωτοβουλιών για τα έσοδα και τις δαπάνες, καθώς και υπό μορφή πρωτοβουλιών για την αναδιαμόρφωση του δικτύου και την ανανέωση του στόλου.

| (188) | Επιπλέον, η Επιτροπή εκτιμά ότι στο σχέδιο αναδιάρθρωσης που υπέβαλε η Λετονία προσδιορίζονται ποσοτικά οι επιπτώσεις των διαφόρων μέτρων αναδιάρθρωσης, ότι οι παραδοχές είναι επαρκείς και κατάλληλες στο πλαίσιο του τομέα των επιβατικών αερομεταφορών και ότι, σύμφωνα με όλα τα σενάρια, προβλέπεται επαρκές επίπεδο βιωσιμότητας καθ' όλη τη διάρκεια της περιόδου αναδιάρθρωσης. Η ανάλυση ευαισθησίας είναι επαρκής και καταδεικνύει ότι ο αντίκτυπος που θα έχουν στα κέρδη προ τόκων και φόρων (EBIT) οι συνεκτιμώμενοι παράγοντες αναμένεται να είναι περιορισμένος. |
| --- | --- |

(188)

Επιπλέον, η Επιτροπή εκτιμά ότι στο σχέδιο αναδιάρθρωσης που υπέβαλε η Λετονία προσδιορίζονται ποσοτικά οι επιπτώσεις των διαφόρων μέτρων αναδιάρθρωσης, ότι οι παραδοχές είναι επαρκείς και κατάλληλες στο πλαίσιο του τομέα των επιβατικών αερομεταφορών και ότι, σύμφωνα με όλα τα σενάρια, προβλέπεται επαρκές επίπεδο βιωσιμότητας καθ' όλη τη διάρκεια της περιόδου αναδιάρθρωσης. Η ανάλυση ευαισθησίας είναι επαρκής και καταδεικνύει ότι ο αντίκτυπος που θα έχουν στα κέρδη προ τόκων και φόρων (EBIT) οι συνεκτιμώμενοι παράγοντες αναμένεται να είναι περιορισμένος.

| (189) | Ως εκ τούτου, λαμβανομένων υπόψη των σημαντικών μέτρων αναδιάρθρωσης που έχουν ληφθεί και της προόδου που έχει σημειωθεί μέχρι στιγμής, η Επιτροπή θεωρεί ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης θα επιτρέψει στην airBaltic να αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά της σε εύλογο χρονικό διάστημα. |
| --- | --- |

(189)

Ως εκ τούτου, λαμβανομένων υπόψη των σημαντικών μέτρων αναδιάρθρωσης που έχουν ληφθεί και της προόδου που έχει σημειωθεί μέχρι στιγμής, η Επιτροπή θεωρεί ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης θα επιτρέψει στην airBaltic να αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά της σε εύλογο χρονικό διάστημα.

| (190) | Επιπλέον, τα στοιχεία που υπέβαλε η Λετονία αποδεικνύουν ότι η airBaltic βρίσκεται επί του παρόντος σε πορεία επίτευξης της πλειονότητας των στόχων που καθορίζονται στο σχέδιο αναδιάρθρωσης, γεγονός που αποτελεί επιπλέον ένδειξη της αξιοπιστίας του σχεδίου. |
| --- | --- |

(190)

Επιπλέον, τα στοιχεία που υπέβαλε η Λετονία αποδεικνύουν ότι η airBaltic βρίσκεται επί του παρόντος σε πορεία επίτευξης της πλειονότητας των στόχων που καθορίζονται στο σχέδιο αναδιάρθρωσης, γεγονός που αποτελεί επιπλέον ένδειξη της αξιοπιστίας του σχεδίου.

7.4.4.   Αποτροπή αθέμιτων στρεβλώσεων του ανταγωνισμού (αντισταθμιστικά μέτρα)

| (191) | Σύμφωνα με το σημείο 38 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α, πρέπει να ληφθούν αντισταθμιστικά μέτρα για να διασφαλιστεί ότι θα μειωθούν σε αποδεκτό επίπεδο τα αποτελέσματα της ενίσχυσης που αλλοιώνουν τις συναλλαγές. Μεταξύ των πιθανών μέτρων περιλαμβάνονται η εκποίηση στοιχείων του ενεργητικού, η μείωση της παραγωγικής ικανότητας ή της παρουσίας στην αγορά και η μείωση των εμποδίων εισόδου στις συγκεκριμένες αγορές (σημείο 39). |
| --- | --- |

(191)

Σύμφωνα με το σημείο 38 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α, πρέπει να ληφθούν αντισταθμιστικά μέτρα για να διασφαλιστεί ότι θα μειωθούν σε αποδεκτό επίπεδο τα αποτελέσματα της ενίσχυσης που αλλοιώνουν τις συναλλαγές. Μεταξύ των πιθανών μέτρων περιλαμβάνονται η εκποίηση στοιχείων του ενεργητικού, η μείωση της παραγωγικής ικανότητας ή της παρουσίας στην αγορά και η μείωση των εμποδίων εισόδου στις συγκεκριμένες αγορές (σημείο 39).

| (192) | Από την άποψη αυτή, το κλείσιμο ζημιογόνων δραστηριοτήτων που είναι οπωσδήποτε απαραίτητο για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας δεν θεωρείται μείωση της παραγωγικής ικανότητας ή της παρουσίας στην αγορά για τους σκοπούς της αξιολόγησης των αντισταθμιστικών μέτρων (σημείο 40). |
| --- | --- |

(192)

Από την άποψη αυτή, το κλείσιμο ζημιογόνων δραστηριοτήτων που είναι οπωσδήποτε απαραίτητο για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας δεν θεωρείται μείωση της παραγωγικής ικανότητας ή της παρουσίας στην αγορά για τους σκοπούς της αξιολόγησης των αντισταθμιστικών μέτρων (σημείο 40).

| (193) | Η Λετονία προτείνει ως αντισταθμιστικά μέτρα για την airBaltic την ακύρωση αποδοτικών δρομολογίων, η οποία συνεπάγεται μείωση της παραγωγικής ικανότητας, και την παραίτηση από ζεύγη διαθέσιμου χρόνου χρήσης σε συντονισμένους αερολιμένες. |
| --- | --- |

(193)

Η Λετονία προτείνει ως αντισταθμιστικά μέτρα για την airBaltic την ακύρωση αποδοτικών δρομολογίων, η οποία συνεπάγεται μείωση της παραγωγικής ικανότητας, και την παραίτηση από ζεύγη διαθέσιμου χρόνου χρήσης σε συντονισμένους αερολιμένες.

| (194) | Εκτός από την εγκατάλειψη μη αποδοτικών δρομολογίων που απαιτείται για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας, στο σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπεται η παύση 14 αποδοτικών δρομολογίων (41) στο πλαίσιο του περιθωρίου συνεισφοράς C1. Κατά την πάγια πρακτική της Επιτροπής, δρομολόγια θεωρούνται αποδοτικά εάν είχαν θετική συνεισφορά C1 στα κέρδη κατά το έτος πριν από την παύση τους (42). Η συνεισφορά C1 λαμβάνει υπόψη το κόστος πτήσεων, επιβατών και διανομής (δηλαδή τα μεταβλητά στοιχεία του κόστους) που συνδέονται με το κάθε επιμέρους αεροπορικό δρομολόγιο. Το περιθώριο συνεισφοράς C1 είναι το κατάλληλο, εφόσον λαμβάνει υπόψη όλα τα στοιχεία κόστους που συνδέονται άμεσα με το συγκεκριμένο δρομολόγιο. Τα δρομολόγια με θετική συνεισφορά C1 δεν καλύπτουν μόνο τα μεταβλητά στοιχεία του κόστους ενός δρομολογίου, αλλά συμβάλλουν επίσης στην κάλυψη πάγιων εξόδων της εταιρείας. |
| --- | --- |

(194)

Εκτός από την εγκατάλειψη μη αποδοτικών δρομολογίων που απαιτείται για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας, στο σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπεται η παύση 14 αποδοτικών δρομολογίων (41) στο πλαίσιο του περιθωρίου συνεισφοράς C1. Κατά την πάγια πρακτική της Επιτροπής, δρομολόγια θεωρούνται αποδοτικά εάν είχαν θετική συνεισφορά C1 στα κέρδη κατά το έτος πριν από την παύση τους (42). Η συνεισφορά C1 λαμβάνει υπόψη το κόστος πτήσεων, επιβατών και διανομής (δηλαδή τα μεταβλητά στοιχεία του κόστους) που συνδέονται με το κάθε επιμέρους αεροπορικό δρομολόγιο. Το περιθώριο συνεισφοράς C1 είναι το κατάλληλο, εφόσον λαμβάνει υπόψη όλα τα στοιχεία κόστους που συνδέονται άμεσα με το συγκεκριμένο δρομολόγιο. Τα δρομολόγια με θετική συνεισφορά C1 δεν καλύπτουν μόνο τα μεταβλητά στοιχεία του κόστους ενός δρομολογίου, αλλά συμβάλλουν επίσης στην κάλυψη πάγιων εξόδων της εταιρείας.

| (195) | Όσον αφορά την παραγωγική ικανότητα, στο σχέδιο αναδιάρθρωσης αναφέρεται σχετικά ότι η συνολική μεταφορική ικανότητα της εταιρείας ανερχόταν σε [5-5,5] δισεκατ. ΔΘΧ τον Απρίλιο του 2011, ενώ κατά τη λήξη της περιόδου αναδιάρθρωσης τον Απρίλιο του 2016, η μεταφορική ικανότητα της airBaltic αναμένεται να ανέρχεται σε [4-4,5] δισεκατ. ΔΘΧ, δηλαδή θα παρουσιάζει μείωση της τάξης του [17-20] %. Η Επιτροπή επισημαίνει εν προκειμένω ότι, κυρίως στο πλαίσιο της αποκατάστασης της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας, ο στόλος θα μειωθεί από 34 αεροσκάφη τον Απρίλιο του 2011 σε 25 αεροσκάφη έως το τέλος του 2014 και θα διατηρηθεί σε αυτό το επίπεδο έως τη λήξη της περιόδου αναδιάρθρωσης τον Απρίλιο του 2016 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 181 ανωτέρω). Εάν ληφθούν υπόψη μόνο τα αποδοτικά δρομολόγια, η μείωση της μεταφορικής ικανότητας εκτιμάται σε ποσοστό [7-10] %. |
| --- | --- |

(195)

Όσον αφορά την παραγωγική ικανότητα, στο σχέδιο αναδιάρθρωσης αναφέρεται σχετικά ότι η συνολική μεταφορική ικανότητα της εταιρείας ανερχόταν σε [5-5,5] δισεκατ. ΔΘΧ τον Απρίλιο του 2011, ενώ κατά τη λήξη της περιόδου αναδιάρθρωσης τον Απρίλιο του 2016, η μεταφορική ικανότητα της airBaltic αναμένεται να ανέρχεται σε [4-4,5] δισεκατ. ΔΘΧ, δηλαδή θα παρουσιάζει μείωση της τάξης του [17-20] %. Η Επιτροπή επισημαίνει εν προκειμένω ότι, κυρίως στο πλαίσιο της αποκατάστασης της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας, ο στόλος θα μειωθεί από 34 αεροσκάφη τον Απρίλιο του 2011 σε 25 αεροσκάφη έως το τέλος του 2014 και θα διατηρηθεί σε αυτό το επίπεδο έως τη λήξη της περιόδου αναδιάρθρωσης τον Απρίλιο του 2016 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 181 ανωτέρω). Εάν ληφθούν υπόψη μόνο τα αποδοτικά δρομολόγια, η μείωση της μεταφορικής ικανότητας εκτιμάται σε ποσοστό [7-10] %.

| (196) | Επιπλέον, η Επιτροπή παρατηρεί ότι η airBaltic ακύρωσε μια σειρά δρομολογίων που εκτελούνταν από τους πλήρως συντονισμένους (43) αερολιμένες [...]. Κατά συνέπεια, το 2011 και το 2012 αποδεσμεύτηκαν [...] ζεύγη διαθέσιμου χρόνου χρήσης σε πλήρως συντονισμένους αερολιμένες, εξέλιξη που δημιουργεί νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες για τις ανταγωνιστικές αερογραμμές όσον αφορά την εκτέλεση δρομολογίων από και προς τους εν λόγω αερολιμένες και την ενίσχυση της παρουσίας τους σε αυτούς. |
| --- | --- |

(196)

Επιπλέον, η Επιτροπή παρατηρεί ότι η airBaltic ακύρωσε μια σειρά δρομολογίων που εκτελούνταν από τους πλήρως συντονισμένους (43) αερολιμένες [...]. Κατά συνέπεια, το 2011 και το 2012 αποδεσμεύτηκαν [...] ζεύγη διαθέσιμου χρόνου χρήσης σε πλήρως συντονισμένους αερολιμένες, εξέλιξη που δημιουργεί νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες για τις ανταγωνιστικές αερογραμμές όσον αφορά την εκτέλεση δρομολογίων από και προς τους εν λόγω αερολιμένες και την ενίσχυση της παρουσίας τους σε αυτούς.

| (197) | Όταν η Επιτροπή αξιολογεί κατά πόσον τα αντισταθμιστικά μέτρα είναι κατάλληλα, θα λαμβάνει υπόψη τη διάρθρωση της αγοράς και τις συνθήκες ανταγωνισμού κατά τρόπο ώστε να εξασφαλίζεται ότι κανένα από τα εν λόγω μέτρα δεν θα έχει σαν αποτέλεσμα την επιδείνωση της διάρθρωσης της αγοράς (σημείο 39 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α). Τα αντισταθμιστικά μέτρα πρέπει να είναι ανάλογα με τις στρεβλωτικές επιπτώσεις που έχει η ενίσχυση και ιδίως με το μέγεθος και το σχετικό βάρος της επιχείρησης στην αγορά ή τις αγορές της. Ο βαθμός μείωσης πρέπει να αποφασίζεται για κάθε περίπτωση χωριστά (σημείο 40 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α). |
| --- | --- |

(197)

Όταν η Επιτροπή αξιολογεί κατά πόσον τα αντισταθμιστικά μέτρα είναι κατάλληλα, θα λαμβάνει υπόψη τη διάρθρωση της αγοράς και τις συνθήκες ανταγωνισμού κατά τρόπο ώστε να εξασφαλίζεται ότι κανένα από τα εν λόγω μέτρα δεν θα έχει σαν αποτέλεσμα την επιδείνωση της διάρθρωσης της αγοράς (σημείο 39 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α). Τα αντισταθμιστικά μέτρα πρέπει να είναι ανάλογα με τις στρεβλωτικές επιπτώσεις που έχει η ενίσχυση και ιδίως με το μέγεθος και το σχετικό βάρος της επιχείρησης στην αγορά ή τις αγορές της. Ο βαθμός μείωσης πρέπει να αποφασίζεται για κάθε περίπτωση χωριστά (σημείο 40 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α).

| (198) | Η Επιτροπή παρατηρεί ότι η airBaltic αποτελεί πολύ μικρό παράγοντα στην ευρωπαϊκή αγορά των αεροπορικών μεταφορών, δεδομένου ότι αντιπροσωπεύει το 0,5 % του αποτελέσματος ολόκληρου του ευρωπαϊκού κλάδου αερομεταφορών. |
| --- | --- |

(198)

Η Επιτροπή παρατηρεί ότι η airBaltic αποτελεί πολύ μικρό παράγοντα στην ευρωπαϊκή αγορά των αεροπορικών μεταφορών, δεδομένου ότι αντιπροσωπεύει το 0,5 % του αποτελέσματος ολόκληρου του ευρωπαϊκού κλάδου αερομεταφορών.

| (199) | Επιπλέον, η Επιτροπή διατυπώνει την άποψη ότι η μείωση της παραγωγικής ικανότητας της airBaltic κατά [7-10] % δεν είναι αμελητέα εάν ληφθεί υπόψη το σχετικά μικρό μέγεθος της airBaltic σε σύγκριση με το σύνολο της παραγωγικής ικανότητας και αποτελέσματος του ευρωπαϊκού κλάδου αερομεταφορών από πλευράς αριθμού επιβατών. Για έναν σχετικά μικρό αερομεταφορέα όπως η airBaltic, περαιτέρω μειώσεις του στόλου και της παραγωγικής της ικανότητας θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της εταιρείας, χωρίς να προσφέρουν στους ανταγωνιστές της ουσιαστικές ευκαιρίες στην αγορά. Πέραν τούτου, μολονότι η airBaltic είναι ο μεγαλύτερος αερομεταφορέας της Λετονίας, το μερίδιο αγοράς που κατέχει στη Ρίγα θα μειωθεί από [65-70] % το 2011 σε [55-60] % το 2016. |
| --- | --- |

(199)

Επιπλέον, η Επιτροπή διατυπώνει την άποψη ότι η μείωση της παραγωγικής ικανότητας της airBaltic κατά [7-10] % δεν είναι αμελητέα εάν ληφθεί υπόψη το σχετικά μικρό μέγεθος της airBaltic σε σύγκριση με το σύνολο της παραγωγικής ικανότητας και αποτελέσματος του ευρωπαϊκού κλάδου αερομεταφορών από πλευράς αριθμού επιβατών. Για έναν σχετικά μικρό αερομεταφορέα όπως η airBaltic, περαιτέρω μειώσεις του στόλου και της παραγωγικής της ικανότητας θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της εταιρείας, χωρίς να προσφέρουν στους ανταγωνιστές της ουσιαστικές ευκαιρίες στην αγορά. Πέραν τούτου, μολονότι η airBaltic είναι ο μεγαλύτερος αερομεταφορέας της Λετονίας, το μερίδιο αγοράς που κατέχει στη Ρίγα θα μειωθεί από [65-70] % το 2011 σε [55-60] % το 2016.

| (200) | Η Επιτροπή επισημαίνει περαιτέρω ότι η Λετονία αποτελεί ενισχυόμενη περιοχή για τους σκοπούς των περιφερειακών επενδυτικών ενισχύσεων κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ (44). Σύμφωνα με το σημείο 56 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α, «οι προϋποθέσεις για την έγκριση ενίσχυσης [στις ενισχυόμενες περιοχές] μπορεί να είναι λιγότερο αυστηρές όσον αφορά την εφαρμογή αντισταθμιστικών μέτρων και το μέγεθος της συμβολής του δικαιούχου. Εφόσον δικαιολογείται από ανάγκες περιφερειακής ανάπτυξης, σε περιπτώσεις κατά τις οποίες η μείωση της παραγωγικής ικανότητας ή της παρουσίας στην αγορά εμφανίζεται να είναι το πλέον ενδεδειγμένο μέτρο για να αποφευχθούν αθέμιτες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, η απαιτούμενη μείωση θα είναι μικρότερη στις ενισχυόμενες περιοχές από ό,τι στις μη ενισχυόμενες». |
| --- | --- |

(200)

Η Επιτροπή επισημαίνει περαιτέρω ότι η Λετονία αποτελεί ενισχυόμενη περιοχή για τους σκοπούς των περιφερειακών επενδυτικών ενισχύσεων κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) της ΣΛΕΕ (44). Σύμφωνα με το σημείο 56 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α, «οι προϋποθέσεις για την έγκριση ενίσχυσης [στις ενισχυόμενες περιοχές] μπορεί να είναι λιγότερο αυστηρές όσον αφορά την εφαρμογή αντισταθμιστικών μέτρων και το μέγεθος της συμβολής του δικαιούχου. Εφόσον δικαιολογείται από ανάγκες περιφερειακής ανάπτυξης, σε περιπτώσεις κατά τις οποίες η μείωση της παραγωγικής ικανότητας ή της παρουσίας στην αγορά εμφανίζεται να είναι το πλέον ενδεδειγμένο μέτρο για να αποφευχθούν αθέμιτες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, η απαιτούμενη μείωση θα είναι μικρότερη στις ενισχυόμενες περιοχές από ό,τι στις μη ενισχυόμενες».

| (201) | Κατά την αξιολόγηση της καταλληλότητας των προτεινόμενων αντισταθμιστικών μέτρων, η Επιτροπή συνεκτίμησε επίσης τις ιδιαιτερότητες της παρούσας υπόθεσης, λαμβάνοντας υπόψη την περιφερειακή γεωγραφική θέση της Λετονίας και την προσβασιμότητά της στην υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση. Εν προκειμένω, η Επιτροπή επισημαίνει ότι στο μεγαλύτερο μέρος του σιδηροδρομικού δικτύου της Λετονίας χρησιμοποιείται το ρωσικό εύρος σιδηροτροχιών, το οποίο είναι μεγαλύτερου πλάτους από το τυποποιημένο εύρος σιδηροτροχιών που χρησιμοποιείται ως επί το πλείστον στην ΕΕ, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται προβλήματα διαλειτουργικότητας με τις γειτονικές χώρες της ΕΕ. Οι θαλάσσιες μεταφορές φαίνεται επίσης να παρέχουν περιορισμένες δυνατότητες υποκατάστασης έναντι των εναέριων μεταφορών, ιδίως όσον αφορά τις επιβατικές μεταφορές. Τέλος, η Επιτροπή παρατηρεί ότι οι πλησιέστεροι διεθνείς αερολιμένες που είναι προσβάσιμοι μέσω των οδικών μεταφορικών είναι οι διεθνείς αερολιμένες του Βίλνιους και του Τάλιν, σε απόσταση περίπου 300 χιλιομέτρων από τη Ρίγα, και δεν συνιστούν επομένως εξυπηρετικούς εναλλακτικούς κεντρικούς αερολιμένες, ιδίως για τους επιβάτες που ταξιδεύουν για επαγγελματικούς λόγους. |
| --- | --- |

(201)

Κατά την αξιολόγηση της καταλληλότητας των προτεινόμενων αντισταθμιστικών μέτρων, η Επιτροπή συνεκτίμησε επίσης τις ιδιαιτερότητες της παρούσας υπόθεσης, λαμβάνοντας υπόψη την περιφερειακή γεωγραφική θέση της Λετονίας και την προσβασιμότητά της στην υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση. Εν προκειμένω, η Επιτροπή επισημαίνει ότι στο μεγαλύτερο μέρος του σιδηροδρομικού δικτύου της Λετονίας χρησιμοποιείται το ρωσικό εύρος σιδηροτροχιών, το οποίο είναι μεγαλύτερου πλάτους από το τυποποιημένο εύρος σιδηροτροχιών που χρησιμοποιείται ως επί το πλείστον στην ΕΕ, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται προβλήματα διαλειτουργικότητας με τις γειτονικές χώρες της ΕΕ. Οι θαλάσσιες μεταφορές φαίνεται επίσης να παρέχουν περιορισμένες δυνατότητες υποκατάστασης έναντι των εναέριων μεταφορών, ιδίως όσον αφορά τις επιβατικές μεταφορές. Τέλος, η Επιτροπή παρατηρεί ότι οι πλησιέστεροι διεθνείς αερολιμένες που είναι προσβάσιμοι μέσω των οδικών μεταφορικών είναι οι διεθνείς αερολιμένες του Βίλνιους και του Τάλιν, σε απόσταση περίπου 300 χιλιομέτρων από τη Ρίγα, και δεν συνιστούν επομένως εξυπηρετικούς εναλλακτικούς κεντρικούς αερολιμένες, ιδίως για τους επιβάτες που ταξιδεύουν για επαγγελματικούς λόγους.

| (202) | Ως εκ τούτου, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι τα αντισταθμιστικά μέτρα που έλαβε η airBaltic, δηλαδή η μείωση της μεταφορικής ικανότητας κατά [7-10] % και η παραίτηση από ζεύγη διαθέσιμου χρόνου χρήσης σε συντονισμένους αερολιμένες, είναι αποδεκτά υπό τις περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης. Κατά συνέπεια, τα αντισταθμιστικά μέτρα που προτείνει η Λετονία είναι επαρκή βάσει των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α για να διασφαλιστεί ότι θα μειωθούν, σε αποδεκτό επίπεδο, τα αποτελέσματα της ενίσχυσης αναδιάρθρωσης υπέρ της airBaltic που αλλοιώνουν τις συναλλαγές. |
| --- | --- |

(202)

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι τα αντισταθμιστικά μέτρα που έλαβε η airBaltic, δηλαδή η μείωση της μεταφορικής ικανότητας κατά [7-10] % και η παραίτηση από ζεύγη διαθέσιμου χρόνου χρήσης σε συντονισμένους αερολιμένες, είναι αποδεκτά υπό τις περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης. Κατά συνέπεια, τα αντισταθμιστικά μέτρα που προτείνει η Λετονία είναι επαρκή βάσει των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α για να διασφαλιστεί ότι θα μειωθούν, σε αποδεκτό επίπεδο, τα αποτελέσματα της ενίσχυσης αναδιάρθρωσης υπέρ της airBaltic που αλλοιώνουν τις συναλλαγές.

7.4.5.   Ενίσχυση περιοριζόμενη στο ελάχιστο (ίδια συνεισφορά)

| (203) | Σύμφωνα με το σημείο 43 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α, για να περιορίζεται το ποσό της ενίσχυσης στο απολύτως ελάχιστο, οι αποδέκτες πρέπει να συμβάλλουν σημαντικά στα έξοδα αναδιάρθρωσης με δικούς τους πόρους. Η συνεισφορά αυτή δύναται να περιλαμβάνει την πώληση στοιχείων ενεργητικού που δεν είναι απαραίτητα για την επιβίωση της επιχείρησης ή εξωτερική χρηματοδότηση υπό τους όρους της αγοράς. |
| --- | --- |

(203)

Σύμφωνα με το σημείο 43 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α, για να περιορίζεται το ποσό της ενίσχυσης στο απολύτως ελάχιστο, οι αποδέκτες πρέπει να συμβάλλουν σημαντικά στα έξοδα αναδιάρθρωσης με δικούς τους πόρους. Η συνεισφορά αυτή δύναται να περιλαμβάνει την πώληση στοιχείων ενεργητικού που δεν είναι απαραίτητα για την επιβίωση της επιχείρησης ή εξωτερική χρηματοδότηση υπό τους όρους της αγοράς.

| (204) | Η ίδια συνεισφορά πρέπει να είναι πραγματική, δηλαδή ουσιαστική, αποκλείοντας όλα τα μελλοντικά προσδοκώμενα κέρδη όπως οι ταμειακές εισροές (σημείο 43 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α). Εγγενώς, η ίδια συνεισφορά δεν πρέπει να περιέχει κανένα πρόσθετο στοιχείο κρατικής ενίσχυσης. Για τις μεγάλες επιχειρήσεις, η Επιτροπή συνήθως θεωρεί ικανοποιητική τη συνεισφορά τουλάχιστον κατά 50 % στα έξοδα αναδιάρθρωσης. Ωστόσο, σε εξαιρετικές περιστάσεις και σε περιπτώσεις ιδιαίτερης δυσκολίας, η Επιτροπή μπορεί να δέχεται χαμηλότερη συμμετοχή (σημείο 44 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α). |
| --- | --- |

(204)

Η ίδια συνεισφορά πρέπει να είναι πραγματική, δηλαδή ουσιαστική, αποκλείοντας όλα τα μελλοντικά προσδοκώμενα κέρδη όπως οι ταμειακές εισροές (σημείο 43 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α). Εγγενώς, η ίδια συνεισφορά δεν πρέπει να περιέχει κανένα πρόσθετο στοιχείο κρατικής ενίσχυσης. Για τις μεγάλες επιχειρήσεις, η Επιτροπή συνήθως θεωρεί ικανοποιητική τη συνεισφορά τουλάχιστον κατά 50 % στα έξοδα αναδιάρθρωσης. Ωστόσο, σε εξαιρετικές περιστάσεις και σε περιπτώσεις ιδιαίτερης δυσκολίας, η Επιτροπή μπορεί να δέχεται χαμηλότερη συμμετοχή (σημείο 44 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α).

| (205) | Στο σχέδιο αναδιάρθρωσης, οι δαπάνες αναδιάρθρωσης εκτιμώνται στο ποσό των [150-170] εκατ. LVL ([214-242] εκατ. ευρώ), με βάση τα απαιτούμενα κεφάλαια για την αποπληρωμή δανείων τρίτων ([5-15] εκατ. LVL ([7,1-21,3] εκατ. ευρώ)), για την αντιστάθμιση ζημιών που προκύπτουν από τη σταδιακή απόσυρση και διάθεση ορισμένων αεροσκαφών ([15-25] εκατ. LVL ([21,3-35,5] εκατ. ευρώ)), για την πρόβλεψη επισφαλών απαιτήσεων που η εταιρεία δεν θα ήταν σε θέση να ανακτήσει ([5-10] εκατ. LVL ([7,1-15,3] εκατ. ευρώ)), για την καταβολή αποζημιώσεων απόλυσης προσωπικού ([1-4] εκατ. LVL ([1,4-5,6] εκατ. ευρώ)), για την αγορά νέων αεροσκαφών, ιδίως [...] Bombardier Q400NG και [...] Boeing 737-500 (έναντι συνολικού ποσού [50-60] εκατ. LVL ([71,1-85,3] εκατ. ευρώ)), για την επαναγορά εμπορικών σημάτων από την BAS ([5-15] εκατ. LVL ([7,1-21,3] εκατ. ευρώ)), για απρόβλεπτες υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού που προκύπτουν από απαίτηση εκ μέρους [...] ([5-15] εκατ. LVL ([7,1-21,3] εκατ. ευρώ)), καθώς και [45-55] εκατ. LVL ([64-78,2] εκατ. ευρώ) για τον μετριασμό των αναμενόμενων ζημιών έως ότου επανέλθει η airBaltic σε τροχιά κερδοφορίας. |
| --- | --- |

(205)

Στο σχέδιο αναδιάρθρωσης, οι δαπάνες αναδιάρθρωσης εκτιμώνται στο ποσό των [150-170] εκατ. LVL ([214-242] εκατ. ευρώ), με βάση τα απαιτούμενα κεφάλαια για την αποπληρωμή δανείων τρίτων ([5-15] εκατ. LVL ([7,1-21,3] εκατ. ευρώ)), για την αντιστάθμιση ζημιών που προκύπτουν από τη σταδιακή απόσυρση και διάθεση ορισμένων αεροσκαφών ([15-25] εκατ. LVL ([21,3-35,5] εκατ. ευρώ)), για την πρόβλεψη επισφαλών απαιτήσεων που η εταιρεία δεν θα ήταν σε θέση να ανακτήσει ([5-10] εκατ. LVL ([7,1-15,3] εκατ. ευρώ)), για την καταβολή αποζημιώσεων απόλυσης προσωπικού ([1-4] εκατ. LVL ([1,4-5,6] εκατ. ευρώ)), για την αγορά νέων αεροσκαφών, ιδίως [...] Bombardier Q400NG και [...] Boeing 737-500 (έναντι συνολικού ποσού [50-60] εκατ. LVL ([71,1-85,3] εκατ. ευρώ)), για την επαναγορά εμπορικών σημάτων από την BAS ([5-15] εκατ. LVL ([7,1-21,3] εκατ. ευρώ)), για απρόβλεπτες υποχρεώσεις εκτός ισολογισμού που προκύπτουν από απαίτηση εκ μέρους [...] ([5-15] εκατ. LVL ([7,1-21,3] εκατ. ευρώ)), καθώς και [45-55] εκατ. LVL ([64-78,2] εκατ. ευρώ) για τον μετριασμό των αναμενόμενων ζημιών έως ότου επανέλθει η airBaltic σε τροχιά κερδοφορίας.

| (206) | Λαμβανομένων υπόψη των συνολικών δαπανών αναδιάρθρωσης ύψους [150-170] εκατ. LVL ([214-242] εκατ. ευρώ), η προτεινόμενη ιδία συνεισφορά της airBaltic σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης ανέρχεται στο ποσό των [100-110] εκατ. LVL ([141-155] εκατ. ευρώ), ήτοι στο [60-70] % των συνολικών δαπανών αναδιάρθρωσης. Η ιδία συνεισφορά αναλύεται κατωτέρω ως εξής:






  (i) | Ιδιωτικές χρηματοδοτικές εισφορές [20-30] εκατ. LVL ([28,4-42,6] εκατ. ευρώ) που χορηγήθηκαν από την BAS και τους ιδιώτες επενδυτές THC και [...] κατά την περίοδο Απριλίου-Σεπτεμβρίου 2011. Στο ποσό αυτό συμπεριλαμβάνονται [...] εκατ. LVL ([...] εκατ. ευρώ) υπό μορφή ταμειακής διευκόλυνσης που χορηγήθηκε από την [...] τον Μάρτιο και τον Μάιο του 2011 για την αγορά ανταλλακτικών από την airBaltic· [...] εκατ. LVL ([...] εκατ. ευρώ) και [...] εκατ. LVL ([...] εκατ. ευρώ) υπό μορφή προκαταβολών στο μετοχικό κεφάλαιο της airBaltic που πραγματοποιήθηκαν αντιστοίχως από την [...] και την [...]· και [6-8] εκατ. LVL ([8,5-12,3] εκατ. ευρώ) από τον όμιλο Transatlantic Holdings που προέκυψαν από συμφωνία αγοράς μετοχών. |
| --- | --- | --- |

(206)

Λαμβανομένων υπόψη των συνολικών δαπανών αναδιάρθρωσης ύψους [150-170] εκατ. LVL ([214-242] εκατ. ευρώ), η προτεινόμενη ιδία συνεισφορά της airBaltic σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης ανέρχεται στο ποσό των [100-110] εκατ. LVL ([141-155] εκατ. ευρώ), ήτοι στο [60-70] % των συνολικών δαπανών αναδιάρθρωσης. Η ιδία συνεισφορά αναλύεται κατωτέρω ως εξής:

(i)

Ιδιωτικές χρηματοδοτικές εισφορές [20-30] εκατ. LVL ([28,4-42,6] εκατ. ευρώ) που χορηγήθηκαν από την BAS και τους ιδιώτες επενδυτές THC και [...] κατά την περίοδο Απριλίου-Σεπτεμβρίου 2011. Στο ποσό αυτό συμπεριλαμβάνονται [...] εκατ. LVL ([...] εκατ. ευρώ) υπό μορφή ταμειακής διευκόλυνσης που χορηγήθηκε από την [...] τον Μάρτιο και τον Μάιο του 2011 για την αγορά ανταλλακτικών από την airBaltic· [...] εκατ. LVL ([...] εκατ. ευρώ) και [...] εκατ. LVL ([...] εκατ. ευρώ) υπό μορφή προκαταβολών στο μετοχικό κεφάλαιο της airBaltic που πραγματοποιήθηκαν αντιστοίχως από την [...] και την [...]· και [6-8] εκατ. LVL ([8,5-12,3] εκατ. ευρώ) από τον όμιλο Transatlantic Holdings που προέκυψαν από συμφωνία αγοράς μετοχών.

| (ii) | Ιδιωτικά δάνεια [20-30] εκατ. LVL ([28,4-42,6] εκατ. ευρώ) που χορηγήθηκαν από την BAS μετά τη σύναψη της συμφωνίας, και συγκεκριμένα το δάνειο της BAS (14 εκατ. LVL (19,82 εκατ. ευρώ)) και ένα δάνειο προμηθευτή [5-15] εκατ. LVL ([7,1-21,3] εκατ. ευρώ) για την επαναγορά εμπορικών σημάτων. |
| --- | --- |

(ii)

Ιδιωτικά δάνεια [20-30] εκατ. LVL ([28,4-42,6] εκατ. ευρώ) που χορηγήθηκαν από την BAS μετά τη σύναψη της συμφωνίας, και συγκεκριμένα το δάνειο της BAS (14 εκατ. LVL (19,82 εκατ. ευρώ)) και ένα δάνειο προμηθευτή [5-15] εκατ. LVL ([7,1-21,3] εκατ. ευρώ) για την επαναγορά εμπορικών σημάτων.

| (iii) | Συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης νέων αεροσκαφών αξίας [45-55] εκατ. LVL ([64-78] εκατ. ευρώ). |
| --- | --- |

(iii)

Συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης νέων αεροσκαφών αξίας [45-55] εκατ. LVL ([64-78] εκατ. ευρώ).

| (iv) | [...] εκατ. LVL ([...] εκατ. ευρώ) από τμηματική διαγραφή χρέους λόγω της αναδιάρθρωσης του χρέους της airBaltic κατόπιν συμφωνίας με τη Latvijas Krājbanka και τη Snoras τον Μάρτιο του 2014. |
| --- | --- |

(iv)

[...] εκατ. LVL ([...] εκατ. ευρώ) από τμηματική διαγραφή χρέους λόγω της αναδιάρθρωσης του χρέους της airBaltic κατόπιν συμφωνίας με τη Latvijas Krājbanka και τη Snoras τον Μάρτιο του 2014.

| (207) | Όσον αφορά τις ιδιωτικές χρηματοδοτικές εισφορές που αναφέρονται στο σημείο i) ανωτέρω, η Λετονία κατέδειξε ότι η BAS κατέβαλε προκαταβολές στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας οι οποίες ανέρχονταν στο ποσό των [7-9] εκατ. LVL ([10-13] εκατ. ευρώ) στο διάστημα μεταξύ του Ιουνίου και του Ιουλίου του 2011. Η Επιτροπή είναι της άποψης ότι οι εν λόγω πληρωμές συνιστούν ιδία συνεισφορά κατά την έννοια του σημείου 43 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α, δεδομένου ότι η BAS ήταν ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς και δεν συντρέχουν λόγοι ώστε η Επιτροπή να θεωρήσει ότι η BAS δεν ενήργησε σύμφωνα με τη λογική της αγοράς. Το ίδιο συμπέρασμα συνάγεται και για το ποσό των [6-8] εκατ. LVL ([8,5-12,3] εκατ. ευρώ) που χορήγησε ο όμιλος Transatlantic Holdings έναντι [...] εκκρεμών μη καταβληθεισών μετοχών στην airBaltic, πράξη που πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2011. |
| --- | --- |

(207)

Όσον αφορά τις ιδιωτικές χρηματοδοτικές εισφορές που αναφέρονται στο σημείο i) ανωτέρω, η Λετονία κατέδειξε ότι η BAS κατέβαλε προκαταβολές στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας οι οποίες ανέρχονταν στο ποσό των [7-9] εκατ. LVL ([10-13] εκατ. ευρώ) στο διάστημα μεταξύ του Ιουνίου και του Ιουλίου του 2011. Η Επιτροπή είναι της άποψης ότι οι εν λόγω πληρωμές συνιστούν ιδία συνεισφορά κατά την έννοια του σημείου 43 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α, δεδομένου ότι η BAS ήταν ιδιώτης επενδυτής στην οικονομία της αγοράς και δεν συντρέχουν λόγοι ώστε η Επιτροπή να θεωρήσει ότι η BAS δεν ενήργησε σύμφωνα με τη λογική της αγοράς. Το ίδιο συμπέρασμα συνάγεται και για το ποσό των [6-8] εκατ. LVL ([8,5-12,3] εκατ. ευρώ) που χορήγησε ο όμιλος Transatlantic Holdings έναντι [...] εκκρεμών μη καταβληθεισών μετοχών στην airBaltic, πράξη που πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2011.

| (208) | Όσον αφορά το σημείο ii) ανωτέρω, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι το δάνειο των 14 εκατ. LVL (19,82 εκατ. ευρώ) που χορηγήθηκε από την BAS, δηλαδή το δάνειο της BAS, συνιστά εξωτερική χρηματοδότηση υπό όρους της αγοράς, η οποία μπορεί να γίνει δεκτή ως ιδία συνεισφορά από ιδιώτη επενδυτή που ήταν μέτοχος της εταιρείας εκείνη την περίοδο. |
| --- | --- |

(208)

Όσον αφορά το σημείο ii) ανωτέρω, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι το δάνειο των 14 εκατ. LVL (19,82 εκατ. ευρώ) που χορηγήθηκε από την BAS, δηλαδή το δάνειο της BAS, συνιστά εξωτερική χρηματοδότηση υπό όρους της αγοράς, η οποία μπορεί να γίνει δεκτή ως ιδία συνεισφορά από ιδιώτη επενδυτή που ήταν μέτοχος της εταιρείας εκείνη την περίοδο.

| (209) | Σε ό,τι αφορά τις συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης νέων αεροσκαφών αξίας [45-55] εκατ. LVL ([64-78] εκατ. ευρώ) [σημείο iii) ανωτέρω], στο σχέδιο αναδιάρθρωσης διευκρινίζεται ότι, τον Μάρτιο του 2013, η airBaltic προέβη σε σύναψη νέων συμβάσεων μίσθωσης αεροσκαφών με αντισυμβαλλόμενα μέρη από τον ιδιωτικό τομέα στο πλαίσιο του προγράμματος μείωσης και βελτιστοποίησης του στόλου της. Οι συμβάσεις αφορούν την καθαρή χρηματοδοτική μίσθωση [...] αεροσκαφών τύπου Bombardier Dash 8 Q400NG χρονικής διάρκειας δέκα ετών και συνολικού ποσού περίπου [...] εκατ. δολαρίων ΗΠΑ ([...] εκατ. ευρώ), δηλαδή μηνιαίου μισθώματος περίπου [...] δολαρίων ΗΠΑ ([...] ευρώ). |
| --- | --- |

(209)

Σε ό,τι αφορά τις συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης νέων αεροσκαφών αξίας [45-55] εκατ. LVL ([64-78] εκατ. ευρώ) [σημείο iii) ανωτέρω], στο σχέδιο αναδιάρθρωσης διευκρινίζεται ότι, τον Μάρτιο του 2013, η airBaltic προέβη σε σύναψη νέων συμβάσεων μίσθωσης αεροσκαφών με αντισυμβαλλόμενα μέρη από τον ιδιωτικό τομέα στο πλαίσιο του προγράμματος μείωσης και βελτιστοποίησης του στόλου της. Οι συμβάσεις αφορούν την καθαρή χρηματοδοτική μίσθωση [...] αεροσκαφών τύπου Bombardier Dash 8 Q400NG χρονικής διάρκειας δέκα ετών και συνολικού ποσού περίπου [...] εκατ. δολαρίων ΗΠΑ ([...] εκατ. ευρώ), δηλαδή μηνιαίου μισθώματος περίπου [...] δολαρίων ΗΠΑ ([...] ευρώ).

| (210) | Σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης, η χρηματοδοτική μίσθωση χορηγήθηκε υπό όρους της αγοράς από την [...]. Το μηνιαίο μίσθωμα προορίζεται να καλύψει την απόσβεση της τιμής αγοράς, αφαιρουμένης της υπολειμματικής αξίας στο τέλος του δέκατου έτους, του αντίστοιχου αεροσκάφους (με την προσθήκη ορισμένου εμπορικού περιθωρίου, για την κάλυψη των χρηματοδοτικών και λειτουργικών δαπανών της [...], καθώς και ενός περιθωρίου κέρδους), με αποτέλεσμα την αντιστάθμιση ουσιαστικά της τιμής αγοράς των νέων αεροσκαφών. |
| --- | --- |

(210)

Σύμφωνα με το σχέδιο αναδιάρθρωσης, η χρηματοδοτική μίσθωση χορηγήθηκε υπό όρους της αγοράς από την [...]. Το μηνιαίο μίσθωμα προορίζεται να καλύψει την απόσβεση της τιμής αγοράς, αφαιρουμένης της υπολειμματικής αξίας στο τέλος του δέκατου έτους, του αντίστοιχου αεροσκάφους (με την προσθήκη ορισμένου εμπορικού περιθωρίου, για την κάλυψη των χρηματοδοτικών και λειτουργικών δαπανών της [...], καθώς και ενός περιθωρίου κέρδους), με αποτέλεσμα την αντιστάθμιση ουσιαστικά της τιμής αγοράς των νέων αεροσκαφών.

| (211) | Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι εν λόγω διακανονισμοί χρηματοδοτικής μίσθωσης αποτελούν τυποποιημένη μορφή χρηματοδότησης στον κλάδο των αερομεταφορών και μπορούν να εξομοιωθούν με τα δάνεια που χορηγούνται σε μια εταιρεία υπό καθεστώς αναδιάρθρωσης. Το γεγονός ότι σημαντικό μέρος του δανείου καλύπτεται με εξασφαλίσεις δεν αποκλείει τη δυνατότητα να χαρακτηριστεί το δάνειο ως «ίδια συνεισφορά». Επιπλέον, η Λετονία διαβεβαίωσε ότι οι διακανονισμοί χρηματοδοτικής μίσθωσης υπόκεινται σε τυποποιημένες εξασφαλίσεις (δηλαδή τη δυνατότητα κατάσχεσης του αεροσκάφους σε περίπτωση αθέτησης των υποχρεώσεων και την κατάθεση χρηματικής εγγύησης). Ως εκ τούτου, ο εκμισθωτής διατρέχει πιστωτικό κίνδυνο ορισμένου βαθμού, δεδομένου ότι θα υποστεί σημαντικές ζημίες σε περίπτωση αθέτησης των υποχρεώσεων εκ μέρους της airBaltic, ήτοι την άμεση απώλεια εισοδήματος από το μίσθωμα, το οποίο συνεχίζει να τρέχει έως ότου καταστεί δυνατή η εκ νέου μίσθωση των αεροσκαφών από νέο πελάτη, καθώς και τις δαπάνες που προκύπτουν κατά την αναδιαμόρφωση των αεροσκαφών για τον επόμενο φορέα εκμετάλλευσης (45). |
| --- | --- |

(211)

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι εν λόγω διακανονισμοί χρηματοδοτικής μίσθωσης αποτελούν τυποποιημένη μορφή χρηματοδότησης στον κλάδο των αερομεταφορών και μπορούν να εξομοιωθούν με τα δάνεια που χορηγούνται σε μια εταιρεία υπό καθεστώς αναδιάρθρωσης. Το γεγονός ότι σημαντικό μέρος του δανείου καλύπτεται με εξασφαλίσεις δεν αποκλείει τη δυνατότητα να χαρακτηριστεί το δάνειο ως «ίδια συνεισφορά». Επιπλέον, η Λετονία διαβεβαίωσε ότι οι διακανονισμοί χρηματοδοτικής μίσθωσης υπόκεινται σε τυποποιημένες εξασφαλίσεις (δηλαδή τη δυνατότητα κατάσχεσης του αεροσκάφους σε περίπτωση αθέτησης των υποχρεώσεων και την κατάθεση χρηματικής εγγύησης). Ως εκ τούτου, ο εκμισθωτής διατρέχει πιστωτικό κίνδυνο ορισμένου βαθμού, δεδομένου ότι θα υποστεί σημαντικές ζημίες σε περίπτωση αθέτησης των υποχρεώσεων εκ μέρους της airBaltic, ήτοι την άμεση απώλεια εισοδήματος από το μίσθωμα, το οποίο συνεχίζει να τρέχει έως ότου καταστεί δυνατή η εκ νέου μίσθωση των αεροσκαφών από νέο πελάτη, καθώς και τις δαπάνες που προκύπτουν κατά την αναδιαμόρφωση των αεροσκαφών για τον επόμενο φορέα εκμετάλλευσης (45).

| (212) | Βάσει των προαναφερομένων, η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης καταδεικνύουν ότι η airBaltic ήταν σε θέση να λάβει εξωτερική χρηματοδότηση υπό όρους της αγοράς. Κατά συνέπεια, οι συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης μπορούν να εκληφθούν ως απόδειξη του γεγονότος ότι η αγορά πιστεύει στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της airBaltic, δεδομένου ότι οι συμβάσεις διασφαλίζονται μόνο με την τυποποιημένη μορφή εξασφαλίσεων και ο χρηματοδότης εξακολουθεί να διατρέχει, σε ορισμένο βαθμό, πιστωτικό κίνδυνο. Η διαπίστωση αυτή συνάδει με το σημείο 43 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α, στο οποίο αναφέρεται ότι οι πόροι της ιδίας συνεισφοράς πρέπει να προέρχονται από εξωτερική χρηματοδότηση υπό όρους της αγοράς και ότι αυτή η συμβολή αποτελεί ένδειξη ότι οι αγορές πιστεύουν στο εφικτό της προβλεπόμενης επιστροφής σε βιωσιμότητα. Επομένως, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι χρηματοδοτικές μισθώσεις ύψους [45-55] εκατ. LVL ([64-78] εκατ. ευρώ) αποτελούν μέρος της ιδίας συνεισφοράς. Το συμπέρασμα αυτό συνάδει επιπλέον με την προηγούμενη πρακτική της Επιτροπής, για παράδειγμα, στην υπόθεση Czech Airlines
   (46). |
| --- | --- |

(212)

Βάσει των προαναφερομένων, η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης καταδεικνύουν ότι η airBaltic ήταν σε θέση να λάβει εξωτερική χρηματοδότηση υπό όρους της αγοράς. Κατά συνέπεια, οι συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης μπορούν να εκληφθούν ως απόδειξη του γεγονότος ότι η αγορά πιστεύει στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της airBaltic, δεδομένου ότι οι συμβάσεις διασφαλίζονται μόνο με την τυποποιημένη μορφή εξασφαλίσεων και ο χρηματοδότης εξακολουθεί να διατρέχει, σε ορισμένο βαθμό, πιστωτικό κίνδυνο. Η διαπίστωση αυτή συνάδει με το σημείο 43 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α, στο οποίο αναφέρεται ότι οι πόροι της ιδίας συνεισφοράς πρέπει να προέρχονται από εξωτερική χρηματοδότηση υπό όρους της αγοράς και ότι αυτή η συμβολή αποτελεί ένδειξη ότι οι αγορές πιστεύουν στο εφικτό της προβλεπόμενης επιστροφής σε βιωσιμότητα. Επομένως, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι χρηματοδοτικές μισθώσεις ύψους [45-55] εκατ. LVL ([64-78] εκατ. ευρώ) αποτελούν μέρος της ιδίας συνεισφοράς. Το συμπέρασμα αυτό συνάδει επιπλέον με την προηγούμενη πρακτική της Επιτροπής, για παράδειγμα, στην υπόθεση Czech Airlines
   (46).

| (213) | Εντούτοις, η Επιτροπή εκφράζει αμφιβολίες σχετικά με ορισμένες από τις μορφές ιδίας συνεισφοράς που προτείνονται στο σχέδιο αναδιάρθρωσης, όπως διευκρινίζεται κατωτέρω. |
| --- | --- |

(213)

Εντούτοις, η Επιτροπή εκφράζει αμφιβολίες σχετικά με ορισμένες από τις μορφές ιδίας συνεισφοράς που προτείνονται στο σχέδιο αναδιάρθρωσης, όπως διευκρινίζεται κατωτέρω.

| (214) | Όσον αφορά την προκαταβολή [...] εκατ. LVL ([...] εκατ. ευρώ) στο μετοχικό κεφάλαιο της airBaltic που πραγματοποίησε η [...] τον Ιούλιο του 2011, από τα στοιχεία που διαβίβασε η Λετονία προκύπτει ότι η πράξη αυτή συνδέεται άμεσα με το μέτρο 6, το οποίο, όπως έχει ήδη συναχθεί, συνεπάγεται κρατική ενίσχυση. Για τον λόγο αυτό, η προκαταβολή που πραγματοποίησε η [...] στο μετοχικό κεφάλαιο της airBaltic δεν μπορεί να θεωρηθεί ίδια συνεισφορά, η οποία πρέπει υποχρεωτικά να μην εμπεριέχει κανένα στοιχείο ενίσχυσης. |
| --- | --- |

(214)

Όσον αφορά την προκαταβολή [...] εκατ. LVL ([...] εκατ. ευρώ) στο μετοχικό κεφάλαιο της airBaltic που πραγματοποίησε η [...] τον Ιούλιο του 2011, από τα στοιχεία που διαβίβασε η Λετονία προκύπτει ότι η πράξη αυτή συνδέεται άμεσα με το μέτρο 6, το οποίο, όπως έχει ήδη συναχθεί, συνεπάγεται κρατική ενίσχυση. Για τον λόγο αυτό, η προκαταβολή που πραγματοποίησε η [...] στο μετοχικό κεφάλαιο της airBaltic δεν μπορεί να θεωρηθεί ίδια συνεισφορά, η οποία πρέπει υποχρεωτικά να μην εμπεριέχει κανένα στοιχείο ενίσχυσης.

| (215) | Σχετικά με την ταμειακή διευκόλυνση των [...] εκατ. LVL ([...] εκατ. ευρώ) που χορήγησε η [...] κατά την περίοδο μεταξύ Απριλίου και Ιουνίου του 2011 για την αγορά ανταλλακτικών, οι λετονικές αρχές δεν υπέβαλαν αποδεικτικά στοιχεία που να επιτρέπουν στην Επιτροπή να αποκτήσει σαφή εικόνα του εν λόγω μέτρου και της σημασίας του όσον αφορά την πεποίθηση ότι θα αποκατασταθεί η βιωσιμότητα του δικαιούχου. Συνεπώς, η Επιτροπή αδυνατεί να καταλήξει με βεβαιότητα στο συμπέρασμα ότι η συγκεκριμένη διευκόλυνση μπορεί να γίνει δεκτή ως ίδια συνεισφορά. |
| --- | --- |

(215)

Σχετικά με την ταμειακή διευκόλυνση των [...] εκατ. LVL ([...] εκατ. ευρώ) που χορήγησε η [...] κατά την περίοδο μεταξύ Απριλίου και Ιουνίου του 2011 για την αγορά ανταλλακτικών, οι λετονικές αρχές δεν υπέβαλαν αποδεικτικά στοιχεία που να επιτρέπουν στην Επιτροπή να αποκτήσει σαφή εικόνα του εν λόγω μέτρου και της σημασίας του όσον αφορά την πεποίθηση ότι θα αποκατασταθεί η βιωσιμότητα του δικαιούχου. Συνεπώς, η Επιτροπή αδυνατεί να καταλήξει με βεβαιότητα στο συμπέρασμα ότι η συγκεκριμένη διευκόλυνση μπορεί να γίνει δεκτή ως ίδια συνεισφορά.

| (216) | Όσον αφορά το δάνειο προμηθευτή ποσού [5-15] εκατ. LVL ([7,1-21,3] εκατ. ευρώ) που χορήγησε η BAS η airBaltic για την επαναγορά εμπορικών σημάτων, η Λετονία δεν προσκόμισε στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι το εν λόγω δάνειο είχε πράγματι χορηγηθεί. |
| --- | --- |

(216)

Όσον αφορά το δάνειο προμηθευτή ποσού [5-15] εκατ. LVL ([7,1-21,3] εκατ. ευρώ) που χορήγησε η BAS η airBaltic για την επαναγορά εμπορικών σημάτων, η Λετονία δεν προσκόμισε στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι το εν λόγω δάνειο είχε πράγματι χορηγηθεί.

| (217) | Βάσει των προαναφερομένων, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν μπορεί να γίνει δεκτή ως ίδια συνεισφορά ούτε η προκαταβολή των [...] εκατ. LVL ([...] εκατ. ευρώ) στο μετοχικό κεφάλαιο της airBaltic που πραγματοποίησε η [...] τον Ιούλιο του 2011 ούτε η ταμειακή διευκόλυνση ύψους [...] εκατ. LVL ([...] εκατ. ευρώ) που χορήγησε η [...] κατά την περίοδο μεταξύ Απριλίου και Ιουνίου του 2011 για την αγορά ανταλλακτικών ούτε το δάνειο προμηθευτή των [5-15] εκατ. LVL ([7,1-21,3] εκατ. ευρώ) από την BAS στην airBaltic για την επαναγορά εμπορικών σημάτων και τη μερική διαγραφή χρέους [...] εκατ. LVL([...] εκατ. ευρώ). Η Επιτροπή εκφράζει επίσης αμφιβολίες, ιδίως βάσει των συναφών στοιχείων που υποβλήθηκαν και δεν οδηγούν σε ασφαλή συμπεράσματα εν προκειμένω (ασάφεια ως προς τη φύση των συγκεκριμένων οφειλών, συμπεριλαμβανομένων αρκετών απαιτήσεων και εμπορικών σημάτων της airBaltic), σχετικά με το κατά πόσον η μερική διαγραφή χρέους [...] εκατ. LVL ([...] εκατ. ευρώ) μπορεί να λογιστεί ως ίδια συνεισφορά. |
| --- | --- |

(217)

Βάσει των προαναφερομένων, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν μπορεί να γίνει δεκτή ως ίδια συνεισφορά ούτε η προκαταβολή των [...] εκατ. LVL ([...] εκατ. ευρώ) στο μετοχικό κεφάλαιο της airBaltic που πραγματοποίησε η [...] τον Ιούλιο του 2011 ούτε η ταμειακή διευκόλυνση ύψους [...] εκατ. LVL ([...] εκατ. ευρώ) που χορήγησε η [...] κατά την περίοδο μεταξύ Απριλίου και Ιουνίου του 2011 για την αγορά ανταλλακτικών ούτε το δάνειο προμηθευτή των [5-15] εκατ. LVL ([7,1-21,3] εκατ. ευρώ) από την BAS στην airBaltic για την επαναγορά εμπορικών σημάτων και τη μερική διαγραφή χρέους [...] εκατ. LVL([...] εκατ. ευρώ). Η Επιτροπή εκφράζει επίσης αμφιβολίες, ιδίως βάσει των συναφών στοιχείων που υποβλήθηκαν και δεν οδηγούν σε ασφαλή συμπεράσματα εν προκειμένω (ασάφεια ως προς τη φύση των συγκεκριμένων οφειλών, συμπεριλαμβανομένων αρκετών απαιτήσεων και εμπορικών σημάτων της airBaltic), σχετικά με το κατά πόσον η μερική διαγραφή χρέους [...] εκατ. LVL ([...] εκατ. ευρώ) μπορεί να λογιστεί ως ίδια συνεισφορά.

| (218) | Σε κάθε περίπτωση, η Επιτροπή επισημαίνει ότι τα υπόλοιπα μέτρα που προτείνονται ως ίδια συνεισφορά συνάδουν, ωστόσο, με το σημείο 43 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α και ότι το επίπεδο ιδίας συνεισφοράς είναι, κατά συνέπεια, αποδεκτό. Πράγματι, ανέρχεται στο ποσό των [75-85] εκατ. LVL ([107-120] εκατ. ευρώ), το οποίο ισοδυναμεί περίπου με το [48-50] % των δαπανών αναδιάρθρωσης. Κατά κανόνα, για μια μεγάλη επιχείρηση όπως η airBaltic, το ποσοστό ιδίας συνεισφοράς πρέπει να ανέρχεται στο 50 %. Εντούτοις, σύμφωνα με το σημείο 56 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α, η Επιτροπή μπορεί να είναι λιγότερο αυστηρή όσον αφορά το μέγεθος της ιδίας συνεισφοράς στις ενισχυόμενες περιοχές, όπως στην περίπτωση της Λετονίας κατά τη στιγμή λήψης των μέτρων (βλέπε αιτιολογική σκέψη 200 ανωτέρω). |
| --- | --- |

(218)

Σε κάθε περίπτωση, η Επιτροπή επισημαίνει ότι τα υπόλοιπα μέτρα που προτείνονται ως ίδια συνεισφορά συνάδουν, ωστόσο, με το σημείο 43 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α και ότι το επίπεδο ιδίας συνεισφοράς είναι, κατά συνέπεια, αποδεκτό. Πράγματι, ανέρχεται στο ποσό των [75-85] εκατ. LVL ([107-120] εκατ. ευρώ), το οποίο ισοδυναμεί περίπου με το [48-50] % των δαπανών αναδιάρθρωσης. Κατά κανόνα, για μια μεγάλη επιχείρηση όπως η airBaltic, το ποσοστό ιδίας συνεισφοράς πρέπει να ανέρχεται στο 50 %. Εντούτοις, σύμφωνα με το σημείο 56 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α, η Επιτροπή μπορεί να είναι λιγότερο αυστηρή όσον αφορά το μέγεθος της ιδίας συνεισφοράς στις ενισχυόμενες περιοχές, όπως στην περίπτωση της Λετονίας κατά τη στιγμή λήψης των μέτρων (βλέπε αιτιολογική σκέψη 200 ανωτέρω).

| (219) | Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι ικανοποιούνται οι απαιτήσεις του σημείου 43 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α. |
| --- | --- |

(219)

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι ικανοποιούνται οι απαιτήσεις του σημείου 43 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α.

7.4.6.   Η αρχή της «εφάπαξ ενίσχυσης»

| (220) | Τέλος, πρέπει να τηρούνται οι διατάξεις του σημείου 72 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α, στο οποίο προβλέπεται ότι επιχείρηση που έχει λάβει ενίσχυση διάσωσης και αναδιάρθρωσης κατά τα τελευταία δέκα έτη δεν είναι επιλέξιμη για ενισχύσεις διάσωσης ή αναδιάρθρωσης (αρχή της «εφάπαξ ενίσχυσης»). |
| --- | --- |

(220)

Τέλος, πρέπει να τηρούνται οι διατάξεις του σημείου 72 των κατευθυντήριων γραμμών για τη Δ&Α, στο οποίο προβλέπεται ότι επιχείρηση που έχει λάβει ενίσχυση διάσωσης και αναδιάρθρωσης κατά τα τελευταία δέκα έτη δεν είναι επιλέξιμη για ενισχύσεις διάσωσης ή αναδιάρθρωσης (αρχή της «εφάπαξ ενίσχυσης»).

| (221) | Δεδομένου ότι τα μέτρα 1, 4 και 5 δεν συνεπάγονται τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης, δεν πρέπει να ληφθούν υπόψη για τους σκοπούς της αρχής της «εφάπαξ ενίσχυσης». Επιπλέον, οι λετονικές αρχές διαβεβαίωσαν ότι η airBaltic δεν έχει λάβει καμία ενίσχυση διάσωσης ή αναδιάρθρωσης κατά τα τελευταία δέκα έτη. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι τηρείται η αρχή της «εφάπαξ ενίσχυσης». |
| --- | --- |

(221)

Δεδομένου ότι τα μέτρα 1, 4 και 5 δεν συνεπάγονται τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης, δεν πρέπει να ληφθούν υπόψη για τους σκοπούς της αρχής της «εφάπαξ ενίσχυσης». Επιπλέον, οι λετονικές αρχές διαβεβαίωσαν ότι η airBaltic δεν έχει λάβει καμία ενίσχυση διάσωσης ή αναδιάρθρωσης κατά τα τελευταία δέκα έτη. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι τηρείται η αρχή της «εφάπαξ ενίσχυσης».

7.5.   ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΑ ΜΕΤΡΑ 2, 3 ΚΑΙ 6

| (222) | Βάσει των προαναφερομένων, η Επιτροπή κρίνει ότι η Λετονία έθεσε παρανόμως σε εφαρμογή τα μέτρα 2, 3 και 6 υπέρ της airBaltic, κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 108 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, η Επιτροπή εκτιμά ότι τα εν λόγω μέτρα και το σχέδιο αναδιάρθρωσης πληρούν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις δυνάμει των κατευθυντήριων οδηγιών για τη Δ&Α. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί ότι η ενίσχυση είναι συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά. |
| --- | --- |

(222)

Βάσει των προαναφερομένων, η Επιτροπή κρίνει ότι η Λετονία έθεσε παρανόμως σε εφαρμογή τα μέτρα 2, 3 και 6 υπέρ της airBaltic, κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 108 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, η Επιτροπή εκτιμά ότι τα εν λόγω μέτρα και το σχέδιο αναδιάρθρωσης πληρούν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις δυνάμει των κατευθυντήριων οδηγιών για τη Δ&Α. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεωρεί ότι η ενίσχυση είναι συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά.

| (223) | Τέλος, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η Λετονία αποδέχθηκε την έκδοση και την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης στην αγγλική γλώσσα, |
| --- | --- |

(223)

Τέλος, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η Λετονία αποδέχθηκε την έκδοση και την κοινοποίηση της παρούσας απόφασης στην αγγλική γλώσσα,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

Το πρώτο κρατικό δάνειο των 16 εκατ. LVL, το οποίο χορήγησε η Δημοκρατία της Λετονίας στην airBaltic το 2011, καθώς και η απόκτηση από το κράτος ομολόγων μηδενικού τοκομεριδίου που εξέδωσε η airBaltic τον Απρίλιο του 2010 και η πληρωμή ποσού ύψους 2,8 εκατ. ευρώ από τη Latvijas Krājbanka στην airBaltic τον Νοέμβριο του 2011 δεν συνιστούν ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άρθρο 2

Το δεύτερο κρατικό δάνειο των 67 εκατ. LVL και η αύξηση κεφαλαίου της airBaltic, που εφάρμοσε η Δημοκρατία της Λετονίας το 2011, καθώς και η παραχώρηση στην airBaltic απαίτησης ύψους 5 εκατ. ευρώ, που εφάρμοσε η Δημοκρατία της Λετονίας το 2012, συνιστούν ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η εν λόγω ενίσχυση είναι συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άρθρο 3

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στη Δημοκρατία της Λετονίας.

Βρυξέλλες, 9 Ιουλίου 2014.

Για την Επιτροπή

Joaquín ALMUNIA

Αντιπρόεδρος

---

(1)  ΕΕ C 69 της 8.3.2013, σ. 40.

1

(2)  Συναλλαγματική ισοτιμία: 1 ευρώ = 0,7063 LVL. Μέση συναλλαγματική ισοτιμία για το έτος 2011 που δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και είναι διαθέσιμη στην ακόλουθη διεύθυνση: http://sdw.ecb.europa.eu/reports.do?node=100000233

2

(3)  Πρβλ. υποσημείωση 1.

3

(4)  Πηγή: Επετηρίδα του διεθνούς αερολιμένα της Ρίγας για το έτος 2011, διαθέσιμη στην ακόλουθη διεύθυνση: http://www.riga-airport.com/en/main/about-company/gada-gramata

4

(5)  Βλέπε http://bnn-news.com/airbaltic-shareholders-structure-11608 Στον Τύπο αναφέρονται ορισμένοι δεσμοί μεταξύ της Taurus και ενός ρώσου επιχειρηματία ονόματι Vladimir Antonov.

5

(6)  Ο πρώην βασικός μέτοχος και πρόεδρος της λιθουανικής τράπεζας Snoras ήταν ο κ. Vladimir Antonov.

6

(7)  Η Κεντρική Τράπεζα της Λιθουανίας διευκρίνισε ότι η εθνικοποίηση της Snoras κρίθηκε αναγκαία λόγω αδυναμίας εκπλήρωσης των κανονιστικών απαιτήσεων, αδυναμίας παροχής των στοιχείων που της ζητήθηκαν και λόγω της δεινής κατάστασης των στοιχείων του ενεργητικού της. Βλέπε http://en.rian.ru/ business/20120523/173624459.html και http://www.bloomberg.com/news/2011-12-19/antonov-says-he-invested-50-million-euros-in-latvia-s-airbaltic.html

7

(8)  Βλέπε http://www.lkb.lv/en/about_bank/news/archyve?item=2022&page=6

8

(9)  Βλέπε http://www.fktk.lv/en/publications/other_publications/2012-02-07_jsc_latvijas_krajbanka_c/

9

(10)  Το Υπουργείο Μεταφορών διευκρίνισε ότι σκοπός της εξαγοράς ήταν η προστασία των καταθετών της Latvijas Krājbanka. Κατά τα φαινόμενα, λόγω των χρηματοοικονομικών προβλημάτων της BAS υπήρχε ο κίνδυνος να αποτραπεί το κράτος από την επένδυση στο κεφάλαιο της airBaltic και, ως εκ τούτου, η κυβέρνηση αποφάσισε να προβεί σε ενέργειες για την υπεράσπιση των συμφερόντων της και να αποκτήσει τον έλεγχο της airBaltic. Βλέπε http://www.bloomberg.com/news/2011-12-01/latvia-buys-out-minority-shareholder-in-airbaltic-ministry-says.html και http://www.sam.gov.lv/?cat=8& art_id=2598

10

(11)  Βλέπε http://www.baltic-course.com/eng/transport/?doc=54423 Σύμφωνα επίσης με αναφορές που δημοσιεύτηκαν στον Τύπο, εικάζεται ότι η BAS όφειλε στη Latvijas Krājbanka το ποσό των 14 εκατ. LVL (βλέπε, για παράδειγμα, http://www.baltic-course.com/eng/transport/?doc=53861).

11

(12)  Σύμφωνα με τη Λετονία, έως τον Αύγουστο του 2013, η BAS δεν είχε κηρυχθεί σε πτώχευση, παρά τις απόπειρες αρκετών από τους πιστωτές της.

12

(13)  Επιπλέον, φαίνεται ότι το καθεστώς σύγκρουσης συμφερόντων μεταξύ των κύριων μετόχων της airBaltic, ήτοι μεταξύ του λετονικού κράτους και της BAS, χρονολογούνταν τουλάχιστον από το έτος 2010, δεδομένου ότι στον Τύπο αναφέρεται ότι ασκήθηκαν πολυάριθμες αγωγές μεταξύ του λετονικού κράτους και της BAS (βλέπε, για παράδειγμα, http://atwonline.com/airline-finance-data/news/airbaltic-files-bankruptcy-0921).

13

(14)  Βλέπε http://centreforaviation.com/analysis/airbaltics-restructuring-plan-is-in-full-swing-but-competition-from-estonian-air-is-rising-74754

14

(15)  Βλέπε http://www.eurofound.europa.eu/emcc/erm/factsheets/18371/Air%20Baltic%20Corporation? Template=searchfactsheets&kSel=1 και http://www.baltic-course.com/eng/transport/?doc=42089

15

(16)  Βλέπε https://www.airbaltic.com/en/bottom_menu/press-room/press_releases/2011/airbaltic-files-for-legal-protection-airbaltic-to-continue-operations

16

(17)  Το Υπουργείο Μεταφορών της Λετονίας δημοσίευσε σχετική προκήρυξη στις ευρωπαϊκές και βρετανικές εκδόσεις της εφημερίδας Financial Times της 27ης Αυγούστου 2012, με πρόσκληση υποβολής μη δεσμευτικής εκδήλωσης ενδιαφέροντος για τη συμμετοχή στην πώληση μετοχών που εξέδωσε η airBaltic. Βλέπε http://prudentia.lv/upload_file/27082012-ABC%20ad%20EN.pdf

17

Financial Times

(18)  Επιχειρηματικό απόρρητο.

18

(19)  Όπως φαίνεται, το λετονικό κράτος άσκησε το δικαίωμα αυτό στις 8 Ιουνίου 2012 (βλέπε αιτιολογική σκέψη 23 ανωτέρω).

19

(20)  Σε αντίθεση με τα αναφερόμενα στην αιτιολογική σκέψη 80 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας, κατά τη διάρκεια της επίσημης διαδικασίας έρευνας, η Επιτροπή επισήμανε ότι η BAS δεν ήταν υποχρεωμένη βάσει της συμφωνίας να παράσχει μετατρέψιμο δάνειο με ίσους όρους, παράλληλα με το δεύτερο κρατικό δάνειο.

20

(21)  Στις 10 Ιουλίου 2012 η airBaltic υπέγραψε δήλωση προθέσεων με την εταιρεία Bombardier για την αγορά δέκα αεροσκαφών τύπου CS300 και την απόκτηση δικαιωμάτων αγοράς άλλων δέκα αεριωθούμενων αεροσκαφών τύπου CS300. Βάσει της τιμής καταλόγου των αεριωθούμενων αεροσκαφών τύπου CS300, η αξία της σύμβασης οριστικής παραγγελίας θα αποτιμάται περίπου σε 764 εκατ. δολάρια ΗΠΑ (621,74 εκατ. ευρώ), με δυνατότητα αύξησης στο ποσό των 1,57 δισεκατ. δολαρίων ΗΠΑ (1,28 δισεκατ. ευρώ) σε περίπτωση μετατροπής των δικαιωμάτων αγοράς σε οριστικές παραγγελίες. Βλέπε http://www.airbaltic.com/public/49780.html Συναλλαγματική ισοτιμία: 1 ευρώ = 1,2288 δολάρια ΗΠΑ. Μέση συναλλαγματική ισοτιμία για τον Ιούλιο του 2012 που δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και είναι διαθέσιμη στην ακόλουθη διεύθυνση: http://sdw.ecb.europa.eu/reports.do?node=100000233

21

(22)  Το πρώτο κρατικό δάνειο των 16 εκατ. LVL και το δεύτερο κρατικό δάνειο των 67 εκατ. LVL (συμπεριλαμβανομένης της δεύτερης δόσης των 25,4 εκατ. LVL, η οποία, σύμφωνα με το σχέδιο «reShape», είχε καταβληθεί στην εταιρεία κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2012).

22

(23)  ΕΕ C 244 της 1.10.2004, σ. 2.

23

(24)  Το ποσό των [...] εκατ. ευρώ συνιστά μεν απαίτηση της Λετονίας, αλλά δεν προκύπτει από τη συμφωνία.

24

(25)  Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την αναθεώρηση της μεθόδου καθορισμού των επιτοκίων αναφοράς και προεξόφλησης (ΕΕ C 14 της 19.1.2008, σ. 6).

25

(26)  Ως ΔΘΧ νοούνται οι διαθέσιμες θέσεις ανά χιλιόμετρο (το γινόμενο των θέσεων πτήσης επί τον αριθμό των διανυόμενων χιλιομέτρων). Η παράμετρος ΔΘΧ αποτελεί τον σημαντικότερο δείκτη μεταφορικής ικανότητας ενός αερομεταφορέα, όπως έχει χρησιμοποιηθεί από τον κλάδο των αεροπορικών μεταφορών και από την ίδια την Επιτροπή σε προηγούμενες περιπτώσεις αναδιάρθρωσης στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών.

26

(27)  Η Ryanair παραπέμπει στην απόφαση της 21ης Μαρτίου 2013 στην υπόθεση C-405/11 P, Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά Buczek Automotive sp. z o.o., δεν έχει δημοσιευτεί ακόμη στη Συλλογή, σκέψεις 55 έως 57.

27

Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά Buczek Automotive sp. z o.o.

(28)  Βλέπε http://www.eurofound.europa.eu/emcc/erm/factsheets/18371/Air%20Baltic%20Corporation? Template=searchfactsheets&kSel=1 και http://www.baltic-course.com/eng/transport/?doc=42089

28

(29)  Βλέπε http://atwonline.com/airline-finance-data/news/airbaltic-files-bankruptcy-0921

29

(30)  Πηγή: Ετήσια έκθεση της airBaltic για το 2011.

30

(31)  Βλέπε, για παράδειγμα, το δελτίο τύπου που εξέδωσε το Υπουργικό Συμβούλιο της Λετονίας στις 7 Σεπτεμβρίου 2011 (http://www.mk.gov.lv/en/aktuali/zinas/2011/09/070911-cm-01/), στο οποίο αναφέρεται ότι ο τότε πρωθυπουργός δήλωσε ότι «η διατήρηση της airBaltic ως εθνικού αερομεταφορέα είναι καίριας σημασίας, διότι δημιουργεί σημαντικά πλεονεκτήματα για την Λετονία στον τομέα της εφοδιαστικής και ως προς την προσέλκυση τουρισμού, ενώ επίσης ενισχύει την ιδιότητά της ως σημαντικού εργοδότη, ωστόσο, τονίζει την ανάγκη επιλογής των πλέον ευνοϊκών λύσεων για το δημόσιο συμφέρον».

31

(32)  Απόφαση της 11ης Σεπτεμβρίου 2012 στην υπόθεση T-565/08, Corsica Ferries France SAS κατά Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δεν έχει δημοσιευτεί ακόμη στη Συλλογή, σκέψη 122.

32

Corsica Ferries France SAS κατά Ευρωπαϊκής Επιτροπής

(33)  Βλέπε υποσημείωση 24. Στις 3 Οκτωβρίου 2011 το βασικό επιτόκιο για τη Λετονία ήταν 2,2 %. Στην τιμή αυτή είναι σκόπιμο να προστεθεί περιθώριο 400 μονάδων βάσης, λαμβανομένων υπόψη των δυσχερειών που αντιμετώπιζε η airBaltic εκείνη την περίοδο και του σημαντικού επιπέδου των εξασφαλίσεων του δανείου, με συνέπεια τη διαμόρφωση επιτοκίου της τάξης του 6,2 %.

33

(34)  Παρά ταύτα, η Επιτροπή επισημαίνει ότι το πρώτο κρατικό δάνειο κεφαλαιοποιήθηκε στις 29 Δεκεμβρίου 2011 στο πλαίσιο του μέτρου 3. Η αξιολόγηση του μέτρου 3 παρατίθεται στο τμήμα 7.2.4 κατωτέρω.

34

(35)  Στην εγγυητική επιστολή της 3ης Οκτωβρίου 2011 αναφέρεται ότι η εγγύηση θεωρείται άκυρη σε περίπτωση που το κράτος «έχει κάνει χρήση των δικαιωμάτων του σύμφωνα με [...] το άρθρο 7.4 [της συμφωνίας] και εφόσον το ποσοστό συμμετοχής του κράτους ανέρχεται πλέον σε 99,78 % τουλάχιστον των μετοχών με δικαίωμα ψήφου της [airBaltic]». Πράγματι, η Λετονία απέκτησε ποσοστό συμμετοχής 99,8 % στην airBaltic στις 30 Νοεμβρίου 2011.

35

(36)  Απόφαση της 24ης Ιουλίου 2003 στην υπόθεση C-280/00, Altmark Trans GmbH και Regierungspräsidium Magdeburg κατά Nahverkehrsgesellschaft Altmark GmbH (Altmark), Συλλογή 2003, σ. I-7747, σκέψη 81.

36

Altmark Trans GmbH και Regierungspräsidium Magdeburg κατά Nahverkehrsgesellschaft Altmark GmbH (Altmark)

(37)  Απόφαση 2011/414/ΕΕ της Επιτροπής, της 14ης Δεκεμβρίου 2010, σχετικά με την κρατική ενίσχυση C 8/10 (πρώην N 21/09 και NN 15/10) που εφάρμοσε η Ελλάδα υπέρ της Βαρβαρέσος Α.Ε. (ΕΕ L 184 της 14.7.2011, σ. 9).

37

(38)  Βλέπε απόφαση της Επιτροπής στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης SA.30908, CSA — Czech Airlines — Σχέδιο αναδιάρθρωσης, αιτιολογική σκέψη 107, και απόφαση της Επιτροπής στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης SA.33015, Air Malta plc., αιτιολογική σκέψη 93. Βλέπε, επίσης, απόφαση 2010/137/EΕ της Επιτροπής, της 28ης Αυγούστου 2009, σχετικά με την κρατική ενίσχυση C 6/09 (πρώην N 663/08) — Αυστρία Austrian Airlines — Σχέδιο αναδιάρθρωσης (ΕΕ L 59 της 9.3.2010, σ. 1) αιτιολογική σκέψη 296, και απόφαση 2012/542/ΕΕ της Επιτροπής, της 21ης Μαρτίου 2012, σχετικά με το μέτρο SA.31479 (2011/C) (πρώην 2011/N) που προτίθεται να εφαρμόσει το Ηνωμένο Βασίλειο υπέρ της Royal Mail Group (ΕΕ L 279 της 12.10.2012, σ. 40) αιτιολογική σκέψη 217.

38

CSA — Czech Airlines — Σχέδιο αναδιάρθρωσης

Air Malta plc.

(39)  Ως ΕΔΘΧ και ΚΔΘΧ νοούνται αντιστοίχως τα έσοδα ανά διαθέσιμη θέση ανά χιλιόμετρο και το κόστος ανά διαθέσιμη θέση ανά χιλιόμετρο.

39

(40)  Βλέπε αιτιολογική σκέψη 194 κατωτέρω.

40

(41)  Πρόκειται ειδικότερα για τα δρομολόγια μεταξύ [...]. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η κατάργηση των εν λόγω δρομολογίων συνιστά αμιγώς αντισταθμιστικό μέτρο, εφόσον δεν υπάρχουν ενδείξεις που να αιτιολογούν την κατάργηση αυτών των δρομολογίων ως αναγκαία συνέπεια της μείωσης του στόλου.

41

(42)  Βλέπε την απόφαση της Επιτροπής στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης SA.30908, CSA — Czech Airlines — Σχέδιο αναδιάρθρωσης, αιτιολογικές σκέψεις 130 και 131.

42

CSA — Czech Airlines — Σχέδιο αναδιάρθρωσης

(43)  Ο ορισμός των πλήρως συντονισμένων αερολιμένων παρέχεται στο άρθρο 2 στοιχείο ζ) του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 95/93 του Συμβουλίου, της 18ης Ιανουαρίου 1993, σχετικά με τους κοινούς κανόνες κατανομής του διαθέσιμου χρόνου χρήσης (slots) στους κοινοτικούς αερολιμένες (ΕΕ L 14 της 22.1.1993, σ. 1). Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 95/93, οι εν λόγω αερολιμένες υπόκεινται, τουλάχιστον για ορισμένες περιόδους, σε περιορισμούς όσον αφορά τη χωρητικότητα.

43

(44)  Βλέπε την απόφαση της Επιτροπής της 13ης Σεπτεμβρίου 2006 στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης N 447/2006, Λετονία — Χάρτης περιφερειακών ενισχύσεων 2007-2013.

44

Λετονία — Χάρτης περιφερειακών ενισχύσεων 2007-2013

(45)  Το συνολικό κόστος μεταβίβασης των αεροσκαφών από φορέα εκμετάλλευσης που δεν τήρησε τις απαιτήσεις παράδοσης για νέο πελάτη μπορεί εύκολα να αυξηθεί έως το [...] % της λογιστικής αξίας των αεροσκαφών.

45

(46)  Βλέπε την απόφαση στην υπόθεση Czech Airlines, αιτιολογικές σκέψεις 119 και 145.

46

Czech Airlines

---

| 10.7.2015 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | L 183/29 |
| --- | --- | --- | --- |

10.7.2015

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

L 183/29

---

ΑΠΌΦΑΣΗ (ΕΕ) 2015/1092 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ

της 23ης Ιουλίου 2014

σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις SA.34824 (2012/C), SA.36007 (2013/NN), SA.36658 (2014/NN), SA.37156 (2014/NN), SA.34534 (2012/NN), που εφάρμοσε η Ελλάδα για τον όμιλο της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος σχετικά με:

| — | την ανακεφαλαιοποίηση και αναδιάρθρωση της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος ΑΕ, |
| --- | --- |

—

την ανακεφαλαιοποίηση και αναδιάρθρωση της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος ΑΕ,

| — | την εξυγίανση της First Business Bank SA μέσω εντολής μεταβίβασης στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ΑΕ, |
| --- | --- |

—

την εξυγίανση της First Business Bank SA μέσω εντολής μεταβίβασης στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ΑΕ,

| — | την εξυγίανση της ProBank SA μέσω εντολής μεταβίβασης στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ΑΕ, |
| --- | --- |

—

την εξυγίανση της ProBank SA μέσω εντολής μεταβίβασης στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ΑΕ,

| — | την εξυγίανση της Συνεταιριστικής Τράπεζας Λέσβου — Λήμνου, της Συνεταιριστικής Τράπεζας Αχαΐας και της Συνεταιριστικής Τράπεζας Λαμίας |
| --- | --- |

—

την εξυγίανση της Συνεταιριστικής Τράπεζας Λέσβου — Λήμνου, της Συνεταιριστικής Τράπεζας Αχαΐας και της Συνεταιριστικής Τράπεζας Λαμίας

[κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό C(2014) 5201]

(Το κείμενο στην αγγλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 108 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και συγκεκριμένα το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),

Αφού κάλεσε τα κράτη μέλη και τους λοιπούς ενδιαφερόμενους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τα προαναφερθέντα άρθρα,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

1.   ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

1.1.   ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (1) («Η ΤΡΑΠΕΖΑ»)

| (1) | Με απόφαση της 19ης Νοεμβρίου 2008, η Επιτροπή ενέκρινε καθεστώς ενισχύσεων με τίτλο «Μέτρα στήριξης των πιστωτικών ιδρυμάτων της Ελλάδας» (στο εξής «καθεστώς στήριξης των ελληνικών τραπεζών») με σκοπό να διασφαλισθεί η σταθερότητα του ελληνικού χρηματοπιστωτικού συστήματος. Το καθεστώς στήριξης των ελληνικών τραπεζών προβλέπει τη χορήγηση ενισχύσεων βάσει των τριών συστατικών μέτρων του: ενός μέτρου ανακεφαλαιοποίησης, ενός μέτρου παροχής εγγυήσεων και ενός μέτρου ομολογιακών δανείων του Δημοσίου (2). |
| --- | --- |

(1)

Με απόφαση της 19ης Νοεμβρίου 2008, η Επιτροπή ενέκρινε καθεστώς ενισχύσεων με τίτλο «Μέτρα στήριξης των πιστωτικών ιδρυμάτων της Ελλάδας» (στο εξής «καθεστώς στήριξης των ελληνικών τραπεζών») με σκοπό να διασφαλισθεί η σταθερότητα του ελληνικού χρηματοπιστωτικού συστήματος. Το καθεστώς στήριξης των ελληνικών τραπεζών προβλέπει τη χορήγηση ενισχύσεων βάσει των τριών συστατικών μέτρων του: ενός μέτρου ανακεφαλαιοποίησης, ενός μέτρου παροχής εγγυήσεων και ενός μέτρου ομολογιακών δανείων του Δημοσίου (2).

| (2) | Στην αιτιολογική σκέψη 14 της απόφασης της 19ης Νοεμβρίου 2008 αναφερόταν ότι επρόκειτο να κοινοποιηθεί στην Επιτροπή σχέδιο αναδιάρθρωσης όσον αφορά τους δικαιούχους του μέτρου ανακεφαλαιοποίησης. |
| --- | --- |

(2)

Στην αιτιολογική σκέψη 14 της απόφασης της 19ης Νοεμβρίου 2008 αναφερόταν ότι επρόκειτο να κοινοποιηθεί στην Επιτροπή σχέδιο αναδιάρθρωσης όσον αφορά τους δικαιούχους του μέτρου ανακεφαλαιοποίησης.

| (3) | Τον Μάιο του 2009 η Τράπεζα ανακεφαλαιοποιήθηκε στο πλαίσιο του μέτρου ανακεφαλαιοποίησης του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών. |
| --- | --- |

(3)

Τον Μάιο του 2009 η Τράπεζα ανακεφαλαιοποιήθηκε στο πλαίσιο του μέτρου ανακεφαλαιοποίησης του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών.

| (4) | Στις 2 Αυγούστου 2010 οι ελληνικές αρχές υπέβαλαν στην Επιτροπή σχέδιο αναδιάρθρωσης όσον αφορά την Τράπεζα. Η Επιτροπή καταχώρισε το εν λόγω σχέδιο και τις μεταγενέστερες επικαιροποιήσεις του, καθώς και πρόσθετες πληροφορίες που υποβλήθηκαν από τις ελληνικές αρχές, ως υπόθεση SA.30342 (PN 26/2010) και στη συνέχεια υπόθεση SA.32788 (2011/PN). |
| --- | --- |

(4)

Στις 2 Αυγούστου 2010 οι ελληνικές αρχές υπέβαλαν στην Επιτροπή σχέδιο αναδιάρθρωσης όσον αφορά την Τράπεζα. Η Επιτροπή καταχώρισε το εν λόγω σχέδιο και τις μεταγενέστερες επικαιροποιήσεις του, καθώς και πρόσθετες πληροφορίες που υποβλήθηκαν από τις ελληνικές αρχές, ως υπόθεση SA.30342 (PN 26/2010) και στη συνέχεια υπόθεση SA.32788 (2011/PN).

| (5) | Τον Δεκέμβριο του 2011 η Τράπεζα ανακεφαλαιοποιήθηκε εκ νέου από την Ελλάδα βάσει του μέτρου ανακεφαλαιοποίησης. Στις 22 Δεκεμβρίου 2011, η Επιτροπή ενέκρινε τη δεύτερη ανακεφαλαιοποίηση της Τράπεζας (3). |
| --- | --- |

(5)

Τον Δεκέμβριο του 2011 η Τράπεζα ανακεφαλαιοποιήθηκε εκ νέου από την Ελλάδα βάσει του μέτρου ανακεφαλαιοποίησης. Στις 22 Δεκεμβρίου 2011, η Επιτροπή ενέκρινε τη δεύτερη ανακεφαλαιοποίηση της Τράπεζας (3).

| (6) | Η Τράπεζα έχει λάβει επανειλημμένως κρατικές εγγυήσεις για χρεόγραφα και ομολογιακά δάνεια του Δημοσίου στο πλαίσιο του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών (4). Έλαβε επίσης επείγουσα παροχή ρευστότητας με κρατική εγγύηση (εφεξής «ΕΠΡ με εγγύηση του Δημοσίου»). |
| --- | --- |

(6)

Η Τράπεζα έχει λάβει επανειλημμένως κρατικές εγγυήσεις για χρεόγραφα και ομολογιακά δάνεια του Δημοσίου στο πλαίσιο του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών (4). Έλαβε επίσης επείγουσα παροχή ρευστότητας με κρατική εγγύηση (εφεξής «ΕΠΡ με εγγύηση του Δημοσίου»).

| (7) | Στις 18 Μαρτίου 2012 η Τράπεζα της Ελλάδος προέβη στην ανάκληση των αδειών τριών συνεταιριστικών τραπεζών («των τριών συνεταιριστικών τραπεζών»), δηλαδή της Συνεταιριστικής Τράπεζας Λέσβου-Λήμνου («Τράπεζα Λέσβου — Λήμνου»), της Συνεταιριστικής Τράπεζας Αχαΐας («τράπεζα Αχαΐας») και της Συνεταιριστικής Τράπεζας Λαμίας («τράπεζα Λαμίας») και τις έθεσε υπό εκκαθάριση. |
| --- | --- |

(7)

Στις 18 Μαρτίου 2012 η Τράπεζα της Ελλάδος προέβη στην ανάκληση των αδειών τριών συνεταιριστικών τραπεζών («των τριών συνεταιριστικών τραπεζών»), δηλαδή της Συνεταιριστικής Τράπεζας Λέσβου-Λήμνου («Τράπεζα Λέσβου — Λήμνου»), της Συνεταιριστικής Τράπεζας Αχαΐας («τράπεζα Αχαΐας») και της Συνεταιριστικής Τράπεζας Λαμίας («τράπεζα Λαμίας») και τις έθεσε υπό εκκαθάριση.

| (8) | Η Επιτροπή καταχώρισε τα ανεπίσημα στοιχεία που έλαβε από την Ελλάδα σχετικά με την εξυγίανση των συνεταιριστικών τραπεζών ως υπόθεση SA.34534 (2012/NN). |
| --- | --- |

(8)

Η Επιτροπή καταχώρισε τα ανεπίσημα στοιχεία που έλαβε από την Ελλάδα σχετικά με την εξυγίανση των συνεταιριστικών τραπεζών ως υπόθεση SA.34534 (2012/NN).

| (9) | Στις 23 Μαρτίου 2012 η Τράπεζα της Ελλάδος προέβη στη μεταβίβαση επιλεγμένων στοιχείων παθητικού των τριών συνεταιριστικών τραπεζών στην Τράπεζα και καθόρισε το ύψος των χρηματοδοτικών κενών (5) που θα καλυφθούν από το Ελληνικό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (εφεξής «ελληνικό ΤΧΣ») δυνάμει του νόμου 4051/2012 (6). Τα χρηματοδοτικά κενά ήταν ίσα με την αξία των μεταβιβασθέντων στοιχείων παθητικού, δεδομένου ότι δεν υπήρξε μεταβίβαση στοιχείων ενεργητικού των τριών συνεταιριστικών τραπεζών. |
| --- | --- |

(9)

Στις 23 Μαρτίου 2012 η Τράπεζα της Ελλάδος προέβη στη μεταβίβαση επιλεγμένων στοιχείων παθητικού των τριών συνεταιριστικών τραπεζών στην Τράπεζα και καθόρισε το ύψος των χρηματοδοτικών κενών (5) που θα καλυφθούν από το Ελληνικό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (εφεξής «ελληνικό ΤΧΣ») δυνάμει του νόμου 4051/2012 (6). Τα χρηματοδοτικά κενά ήταν ίσα με την αξία των μεταβιβασθέντων στοιχείων παθητικού, δεδομένου ότι δεν υπήρξε μεταβίβαση στοιχείων ενεργητικού των τριών συνεταιριστικών τραπεζών.

| (10) | Στις 20 Απριλίου 2012 το ελληνικό ΤΧΣ χορήγησε επιστολή δέσμευσης στην Τράπεζα για τη συμμετοχή του σε προγραμματισθείσα αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της. Στις 28 Μαΐου 2012, το ελληνικό ΤΧΣ χορήγησε ποσό 7 430 εκατ. ευρώ στην Τράπεζα ως προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση («πρώτη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση»). |
| --- | --- |

(10)

Στις 20 Απριλίου 2012 το ελληνικό ΤΧΣ χορήγησε επιστολή δέσμευσης στην Τράπεζα για τη συμμετοχή του σε προγραμματισθείσα αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της. Στις 28 Μαΐου 2012, το ελληνικό ΤΧΣ χορήγησε ποσό 7 430 εκατ. ευρώ στην Τράπεζα ως προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση («πρώτη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση»).

| (11) | Τον Μάιο του 2012 οι ελληνικές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή την επιστολή ανάληψης δέσμευσης που απέστειλε το ελληνικό ΤΧΣ στην Τράπεζα. Η Επιτροπή την καταχώρισε ως μη κοινοποιηθείσα ενίσχυση (υπόθεση SA. 34824 (2012/NN)), διότι το μέτρο είχε ήδη τεθεί σε εφαρμογή. |
| --- | --- |

(11)

Τον Μάιο του 2012 οι ελληνικές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή την επιστολή ανάληψης δέσμευσης που απέστειλε το ελληνικό ΤΧΣ στην Τράπεζα. Η Επιτροπή την καταχώρισε ως μη κοινοποιηθείσα ενίσχυση (υπόθεση SA. 34824 (2012/NN)), διότι το μέτρο είχε ήδη τεθεί σε εφαρμογή.

| (12) | Στις 27 Ιουλίου 2012 η Επιτροπή κίνησε επίσημη διαδικασία έρευνας σχετικά με την πρώτη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση («απόφαση κίνησης διαδικασίας για την ΕΤΕ») (7). |
| --- | --- |

(12)

Στις 27 Ιουλίου 2012 η Επιτροπή κίνησε επίσημη διαδικασία έρευνας σχετικά με την πρώτη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση («απόφαση κίνησης διαδικασίας για την ΕΤΕ») (7).

| (13) | Τον Δεκέμβριο του 2012 το ελληνικό ΤΧΣ χορήγησε στην Τράπεζα ποσό 2 326 εκατ. ευρώ ως δεύτερη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση («η δεύτερη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση») (8). Οι ελληνικές αρχές κοινοποίησαν το εν λόγω μέτρο στην Επιτροπή στις 27 Δεκεμβρίου 2012. Η Επιτροπή καταχώρισε τα μέτρα αυτά ως υπόθεση SA.36007 (2013/NN). |
| --- | --- |

(13)

Τον Δεκέμβριο του 2012 το ελληνικό ΤΧΣ χορήγησε στην Τράπεζα ποσό 2 326 εκατ. ευρώ ως δεύτερη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση («η δεύτερη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση») (8). Οι ελληνικές αρχές κοινοποίησαν το εν λόγω μέτρο στην Επιτροπή στις 27 Δεκεμβρίου 2012. Η Επιτροπή καταχώρισε τα μέτρα αυτά ως υπόθεση SA.36007 (2013/NN).

| (14) | Τον Ιούνιο του 2013 η Τράπεζα ανακοίνωσε την επιτυχή ολοκλήρωση της έκδοσης δικαιωμάτων 1 079 εκατ. ευρώ (9), ενώ το ελληνικό ΤΧΣ μετέτρεψε εν μέρει την πρώτη και τη δεύτερη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση σε μετοχικό κεφάλαιο («ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013», η οποία περιλαμβάνει την έκδοση δικαιωμάτων 1 079 εκατ. ευρώ, καθώς και τη μετατροπή της πρώτης και δεύτερης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης). Το συνολικό ποσό της ανακεφαλαιοποίησης της άνοιξης του 2013 ήταν 9 756 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 8 677 εκατ. ευρώ διατέθηκαν από το ελληνικό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας («συμμετοχή του ελληνικού ΤΧΣ στην ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013»). |
| --- | --- |

(14)

Τον Ιούνιο του 2013 η Τράπεζα ανακοίνωσε την επιτυχή ολοκλήρωση της έκδοσης δικαιωμάτων 1 079 εκατ. ευρώ (9), ενώ το ελληνικό ΤΧΣ μετέτρεψε εν μέρει την πρώτη και τη δεύτερη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση σε μετοχικό κεφάλαιο («ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013», η οποία περιλαμβάνει την έκδοση δικαιωμάτων 1 079 εκατ. ευρώ, καθώς και τη μετατροπή της πρώτης και δεύτερης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης). Το συνολικό ποσό της ανακεφαλαιοποίησης της άνοιξης του 2013 ήταν 9 756 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 8 677 εκατ. ευρώ διατέθηκαν από το ελληνικό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας («συμμετοχή του ελληνικού ΤΧΣ στην ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013»).

| (15) | Στις 19 Δεκεμβρίου 2013 οι ελληνικές αρχές υπέβαλαν στην Επιτροπή πληροφορίες σχετικά με τους όρους ανακεφαλαιοποίησης της άνοιξης του 2013. |
| --- | --- |

(15)

Στις 19 Δεκεμβρίου 2013 οι ελληνικές αρχές υπέβαλαν στην Επιτροπή πληροφορίες σχετικά με τους όρους ανακεφαλαιοποίησης της άνοιξης του 2013.

| (16) | Στις 25 Ιουνίου 2014 οι ελληνικές αρχές υπέβαλαν τελικό σχέδιο αναδιάρθρωσης για την Τράπεζα (εφεξής «το σχέδιο αναδιάρθρωσης») στην Επιτροπή. Την ίδια ημερομηνία, διαβίβασαν πληροφορίες σχετικά με την ΕΠΡ με εγγύηση του Δημοσίου. Δήλωσαν την πρόθεσή τους να συνεχίσουν να παρέχουν στην Τράπεζα αυτή τη στήριξη ρευστότητας καθώς και κρατικές εγγυήσεις για χρεόγραφα και ομολογιακά δάνεια στο πλαίσιο του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών. Η Επιτροπή καταχώρισε την κοινοποίηση με αριθμό SA.34824 (2012/C). |
| --- | --- |

(16)

Στις 25 Ιουνίου 2014 οι ελληνικές αρχές υπέβαλαν τελικό σχέδιο αναδιάρθρωσης για την Τράπεζα (εφεξής «το σχέδιο αναδιάρθρωσης») στην Επιτροπή. Την ίδια ημερομηνία, διαβίβασαν πληροφορίες σχετικά με την ΕΠΡ με εγγύηση του Δημοσίου. Δήλωσαν την πρόθεσή τους να συνεχίσουν να παρέχουν στην Τράπεζα αυτή τη στήριξη ρευστότητας καθώς και κρατικές εγγυήσεις για χρεόγραφα και ομολογιακά δάνεια στο πλαίσιο του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών. Η Επιτροπή καταχώρισε την κοινοποίηση με αριθμό SA.34824 (2012/C).

| (17) | Η Επιτροπή πραγματοποίησε πολλές συσκέψεις, τηλεδιασκέψεις και ανταλλαγές ηλεκτρονικών μηνυμάτων με εκπροσώπους των ελληνικών αρχών και της Τράπεζας. |
| --- | --- |

(17)

Η Επιτροπή πραγματοποίησε πολλές συσκέψεις, τηλεδιασκέψεις και ανταλλαγές ηλεκτρονικών μηνυμάτων με εκπροσώπους των ελληνικών αρχών και της Τράπεζας.

| (18) | Η Ελλάδα αποδέχεται κατ' εξαίρεση την έκδοση της παρούσας απόφασης μόνο στην αγγλική γλώσσα. |
| --- | --- |

(18)

Η Ελλάδα αποδέχεται κατ' εξαίρεση την έκδοση της παρούσας απόφασης μόνο στην αγγλική γλώσσα.

1.2.   ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΕΞΑΓΟΡΑΣΘΕΙΣΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

1.2.1.   Διαδικασία σχετικά με τη First Business Bank SA

| (19) | Τον Ιούλιο του 2009 η Ελλάδα προέβη σε ανακεφαλαιοποίηση της First Business Bank SA (εφεξής «FB Bank»), στο πλαίσιο του μέτρου ανακεφαλαιοποίησης του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών (10), με ποσό ύψους 50 εκατ. ευρώ. |
| --- | --- |

(19)

Τον Ιούλιο του 2009 η Ελλάδα προέβη σε ανακεφαλαιοποίηση της First Business Bank SA (εφεξής «FB Bank»), στο πλαίσιο του μέτρου ανακεφαλαιοποίησης του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών (10), με ποσό ύψους 50 εκατ. ευρώ.

| (20) | Την άνοιξη του 2013 η Τράπεζα της Ελλάδος αποφάσισε να προχωρήσει στην εξυγίανση της FB Bank μέσω διαδικασίας αγοράς και ανάληψης (11). |
| --- | --- |

(20)

Την άνοιξη του 2013 η Τράπεζα της Ελλάδος αποφάσισε να προχωρήσει στην εξυγίανση της FB Bank μέσω διαδικασίας αγοράς και ανάληψης (11).

| (21) | Την 1η Μαΐου 2013 η Τράπεζα της Ελλάδος ζήτησε από τις τέσσερις μεγαλύτερες τράπεζες στην Ελλάδα να υποβάλουν μη δεσμευτικές προσφορές για χαρτοφυλάκιο των στοιχείων του ενεργητικού και παθητικού της FB Bank. Η Τράπεζα της Ελλάδος, σε επιστολή της προς τους προσφέροντες, δήλωσε ότι το ελληνικό ΤΧΣ, πέραν του κενού χρηματοδότησης, θα κάλυπτε τις κεφαλαιακές ανάγκες του αγοραστή που αφορούσαν τα μεταβιβασθέντα από την FB Bank στοιχεία ενεργητικού. |
| --- | --- |

(21)

Την 1η Μαΐου 2013 η Τράπεζα της Ελλάδος ζήτησε από τις τέσσερις μεγαλύτερες τράπεζες στην Ελλάδα να υποβάλουν μη δεσμευτικές προσφορές για χαρτοφυλάκιο των στοιχείων του ενεργητικού και παθητικού της FB Bank. Η Τράπεζα της Ελλάδος, σε επιστολή της προς τους προσφέροντες, δήλωσε ότι το ελληνικό ΤΧΣ, πέραν του κενού χρηματοδότησης, θα κάλυπτε τις κεφαλαιακές ανάγκες του αγοραστή που αφορούσαν τα μεταβιβασθέντα από την FB Bank στοιχεία ενεργητικού.

| (22) | Στις 8 Μαΐου 2013 η Τράπεζα και ακόμη μία τράπεζα υπέβαλαν τις προκαταρκτικές τους προσφορές. |
| --- | --- |

(22)

Στις 8 Μαΐου 2013 η Τράπεζα και ακόμη μία τράπεζα υπέβαλαν τις προκαταρκτικές τους προσφορές.

| (23) | Στις 10 Μαΐου 2013 η Τράπεζα αναθεώρησε την προσφορά της. |
| --- | --- |

(23)

Στις 10 Μαΐου 2013 η Τράπεζα αναθεώρησε την προσφορά της.

| (24) | Την ίδια ημερομηνία, η Τράπεζα της Ελλάδος προέβη στην εξυγίανση της FB Bank και στη μεταβίβαση επιλεγμένων στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού στην Τράπεζα. |
| --- | --- |

(24)

Την ίδια ημερομηνία, η Τράπεζα της Ελλάδος προέβη στην εξυγίανση της FB Bank και στη μεταβίβαση επιλεγμένων στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού στην Τράπεζα.

| (25) | Στις 11 Μαΐου 2013 οι ελληνικές αρχές υπέβαλαν στην Επιτροπή πληροφορίες σχετικά με την εξυγίανση της FB Bank. Η Επιτροπή καταχώρισε τις πληροφορίες αυτές, καθώς και τις μεταγενέστερες παρατηρήσεις των ελληνικών αρχών, ως υπόθεση SA.36658 (2014/NN). |
| --- | --- |

(25)

Στις 11 Μαΐου 2013 οι ελληνικές αρχές υπέβαλαν στην Επιτροπή πληροφορίες σχετικά με την εξυγίανση της FB Bank. Η Επιτροπή καταχώρισε τις πληροφορίες αυτές, καθώς και τις μεταγενέστερες παρατηρήσεις των ελληνικών αρχών, ως υπόθεση SA.36658 (2014/NN).

| (26) | Στις 28 Ιουνίου 2013 το ελληνικό ΤΧΣ εκταμίευσε τα 2/3 του χρηματοδοτικού κενού όπως είχε αρχικά αποτιμηθεί. |
| --- | --- |

(26)

Στις 28 Ιουνίου 2013 το ελληνικό ΤΧΣ εκταμίευσε τα 2/3 του χρηματοδοτικού κενού όπως είχε αρχικά αποτιμηθεί.

| (27) | Στις 29 Ιουλίου 2013 οι ελληνικές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή την κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού για συνολικό ποσό ύψους περίπου 524 εκατ. ευρώ, όπως αποτιμήθηκε τη στιγμή της εξυγίανσης με βάση στοιχεία της 31ης Μαρτίου 2013. |
| --- | --- |

(27)

Στις 29 Ιουλίου 2013 οι ελληνικές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή την κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού για συνολικό ποσό ύψους περίπου 524 εκατ. ευρώ, όπως αποτιμήθηκε τη στιγμή της εξυγίανσης με βάση στοιχεία της 31ης Μαρτίου 2013.

| (28) | Στις 7 Νοεμβρίου 2013 η Τράπεζα της Ελλάδος οριστικοποίησε τον υπολογισμό του συνολικού χρηματοδοτικού κενού, το οποίο ανερχόταν σε 457 εκατ. ευρώ (12). |
| --- | --- |

(28)

Στις 7 Νοεμβρίου 2013 η Τράπεζα της Ελλάδος οριστικοποίησε τον υπολογισμό του συνολικού χρηματοδοτικού κενού, το οποίο ανερχόταν σε 457 εκατ. ευρώ (12).

| (29) | Στις 13 Νοεμβρίου 2013 το ελληνικό ΤΧΣ κατέβαλε στην Τράπεζα το υπόλοιπο του χρηματοδοτικού κενού. |
| --- | --- |

(29)

Στις 13 Νοεμβρίου 2013 το ελληνικό ΤΧΣ κατέβαλε στην Τράπεζα το υπόλοιπο του χρηματοδοτικού κενού.

| (30) | Στις 25 Ιουνίου 2014 οι ελληνικές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή ότι η Τράπεζα δεν σκοπεύει να ζητήσει από το ελληνικό ΤΧΣ να εισφέρει στην Τράπεζα το ποσό των κεφαλαιακών αναγκών που δημιουργήθηκαν από την απόκτηση των στοιχείων ενεργητικού της FB Bank. |
| --- | --- |

(30)

Στις 25 Ιουνίου 2014 οι ελληνικές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή ότι η Τράπεζα δεν σκοπεύει να ζητήσει από το ελληνικό ΤΧΣ να εισφέρει στην Τράπεζα το ποσό των κεφαλαιακών αναγκών που δημιουργήθηκαν από την απόκτηση των στοιχείων ενεργητικού της FB Bank.

1.2.2.   Διαδικασία σχετικά με την ProBank SA

| (31) | Στις 10 Μαΐου 2013 η Τράπεζα της Ελλάδος διόρισε Επίτροπο στην ProBank SA (εφεξής «ProBank»). |
| --- | --- |

(31)

Στις 10 Μαΐου 2013 η Τράπεζα της Ελλάδος διόρισε Επίτροπο στην ProBank SA (εφεξής «ProBank»).

| (32) | Την άνοιξη του 2013 η Τράπεζα της Ελλάδος αποφάσισε να προχωρήσει στην εξυγίανση της Probank μέσω διαδικασίας αγοράς και ανάληψης. |
| --- | --- |

(32)

Την άνοιξη του 2013 η Τράπεζα της Ελλάδος αποφάσισε να προχωρήσει στην εξυγίανση της Probank μέσω διαδικασίας αγοράς και ανάληψης.

| (33) | Την 1η Μαΐου του 2013 η Τράπεζα της Ελλάδος ζήτησε από τις τέσσερις μεγαλύτερες τράπεζες της Ελλάδας να υποβάλουν προσφορές για χαρτοφυλάκιο των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού της ProBank. Η Τράπεζα της Ελλάδος, σε επιστολή της προς τους προσφέροντες, δήλωσε ότι το ελληνικό ΤΧΣ, πέραν του κενού χρηματοδότησης, θα κάλυπτε τις κεφαλαιακές ανάγκες του αγοραστή σχετικά με τα μεταβιβασθέντα από την ProBank στοιχεία ενεργητικού. |
| --- | --- |

(33)

Την 1η Μαΐου του 2013 η Τράπεζα της Ελλάδος ζήτησε από τις τέσσερις μεγαλύτερες τράπεζες της Ελλάδας να υποβάλουν προσφορές για χαρτοφυλάκιο των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού της ProBank. Η Τράπεζα της Ελλάδος, σε επιστολή της προς τους προσφέροντες, δήλωσε ότι το ελληνικό ΤΧΣ, πέραν του κενού χρηματοδότησης, θα κάλυπτε τις κεφαλαιακές ανάγκες του αγοραστή σχετικά με τα μεταβιβασθέντα από την ProBank στοιχεία ενεργητικού.

| (34) | Στις 24 Ιουλίου 2013 μια τράπεζα υπέβαλε σχέδιο προσφοράς και στις 25 Ιουλίου 2013 η Τράπεζα υπέβαλε τη δεσμευτική της προσφορά. |
| --- | --- |

(34)

Στις 24 Ιουλίου 2013 μια τράπεζα υπέβαλε σχέδιο προσφοράς και στις 25 Ιουλίου 2013 η Τράπεζα υπέβαλε τη δεσμευτική της προσφορά.

| (35) | Στις 26 Ιουλίου 2013 η Τράπεζα της Ελλάδος προχώρησε στην εξυγίανση της ProBank και τη μεταβίβαση στην Τράπεζα επιλεγμένων στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού της. |
| --- | --- |

(35)

Στις 26 Ιουλίου 2013 η Τράπεζα της Ελλάδος προχώρησε στην εξυγίανση της ProBank και τη μεταβίβαση στην Τράπεζα επιλεγμένων στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού της.

| (36) | Στις 29 Ιουλίου 2013 οι ελληνικές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή την κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού για συνολικό ποσό ύψους 238 εκατ. ευρώ περίπου, όπως αποτιμήθηκε από την Τράπεζα της Ελλάδος με βάση στοιχεία της 31ης Μαρτίου 2013. Η Επιτροπή καταχώρισε την εν λόγω κοινοποίηση, καθώς και τις μεταγενέστερες πληροφορίες που υπέβαλαν οι ελληνικές αρχές ως υπόθεση SA.37156 (2014/NN). |
| --- | --- |

(36)

Στις 29 Ιουλίου 2013 οι ελληνικές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή την κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού για συνολικό ποσό ύψους 238 εκατ. ευρώ περίπου, όπως αποτιμήθηκε από την Τράπεζα της Ελλάδος με βάση στοιχεία της 31ης Μαρτίου 2013. Η Επιτροπή καταχώρισε την εν λόγω κοινοποίηση, καθώς και τις μεταγενέστερες πληροφορίες που υπέβαλαν οι ελληνικές αρχές ως υπόθεση SA.37156 (2014/NN).

| (37) | Στις 9 Αυγούστου 2013 το ελληνικό ΤΧΣ εκταμίευσε τα 2/3 του χρηματοδοτικού κενού όπως είχε αρχικά αποτιμηθεί. |
| --- | --- |

(37)

Στις 9 Αυγούστου 2013 το ελληνικό ΤΧΣ εκταμίευσε τα 2/3 του χρηματοδοτικού κενού όπως είχε αρχικά αποτιμηθεί.

| (38) | Στις 30 Δεκεμβρίου 2013 η Τράπεζα της Ελλάδος οριστικοποίησε τον υπολογισμό του συνολικού χρηματοδοτικού κενού, το οποίο ανερχόταν σε 563 εκατ. ευρώ. |
| --- | --- |

(38)

Στις 30 Δεκεμβρίου 2013 η Τράπεζα της Ελλάδος οριστικοποίησε τον υπολογισμό του συνολικού χρηματοδοτικού κενού, το οποίο ανερχόταν σε 563 εκατ. ευρώ.

| (39) | Στις 31 Δεκεμβρίου 2013 το ελληνικό ΤΧΣ κατέβαλε στην Τράπεζα το υπόλοιπο του χρηματοδοτικού κενού. |
| --- | --- |

(39)

Στις 31 Δεκεμβρίου 2013 το ελληνικό ΤΧΣ κατέβαλε στην Τράπεζα το υπόλοιπο του χρηματοδοτικού κενού.

| (40) | Την ίδια ημερομηνία η Τράπεζα της Ελλάδος διαβίβασε στην Επιτροπή περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με την οριστικοποίηση του χρηματοδοτικού κενού. |
| --- | --- |

(40)

Την ίδια ημερομηνία η Τράπεζα της Ελλάδος διαβίβασε στην Επιτροπή περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με την οριστικοποίηση του χρηματοδοτικού κενού.

| (41) | Στις 25 Ιουνίου 2014 οι ελληνικές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή ότι η Τράπεζα δεν σκοπεύει να ζητήσει από το ελληνικό ΤΧΣ να εισφέρει στην Τράπεζα το ποσό των κεφαλαιακών αναγκών που δημιουργήθηκαν από την απόκτηση των στοιχείων ενεργητικού της Probank. |
| --- | --- |

(41)

Στις 25 Ιουνίου 2014 οι ελληνικές αρχές κοινοποίησαν στην Επιτροπή ότι η Τράπεζα δεν σκοπεύει να ζητήσει από το ελληνικό ΤΧΣ να εισφέρει στην Τράπεζα το ποσό των κεφαλαιακών αναγκών που δημιουργήθηκαν από την απόκτηση των στοιχείων ενεργητικού της Probank.

2.   ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

2.1.   Η ΤΡΆΠΕΖΑ ΚΑΙ ΟΙ ΔΥΣΚΟΛΊΕΣ ΤΗΣ

2.1.1.   Γενικό πλαίσιο του ελληνικού τραπεζικού τομέα

| (42) | Το πραγματικό ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (εφεξής «ΑΕΠ») της Ελλάδας μειώθηκε κατά 20 % από το 2008 έως το 2012, όπως εμφαίνεται στον πίνακα 1. Ως εκ τούτου, οι ελληνικές τράπεζες αντιμετώπισαν ένα ταχέως αυξανόμενο ποσοστό αθέτησης των υποχρεώσεων εξυπηρέτησης δανείων των ελληνικών νοικοκυριών και επιχειρήσεων (13). Οι εξελίξεις αυτές επηρέασαν αρνητικά την απόδοση των στοιχείων ενεργητικού των ελληνικών τραπεζών και προκάλεσαν μεγάλες δανειακές ζημίες.

  Πίνακας 1


  Αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ στην Ελλάδα, 2008-2013












  Ελλάδα | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ, % | – 0,2 | – 3,1 | – 4,9 | – 7,1 | – 6,4 | – 3,9 |
| Πηγή: Eurostat, διαθέσιμο στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&init=1&plugin=1&language=en&pcode=tec00115) |

(42)

Το πραγματικό ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (εφεξής «ΑΕΠ») της Ελλάδας μειώθηκε κατά 20 % από το 2008 έως το 2012, όπως εμφαίνεται στον πίνακα 1. Ως εκ τούτου, οι ελληνικές τράπεζες αντιμετώπισαν ένα ταχέως αυξανόμενο ποσοστό αθέτησης των υποχρεώσεων εξυπηρέτησης δανείων των ελληνικών νοικοκυριών και επιχειρήσεων (13). Οι εξελίξεις αυτές επηρέασαν αρνητικά την απόδοση των στοιχείων ενεργητικού των ελληνικών τραπεζών και προκάλεσαν μεγάλες δανειακές ζημίες.

Πίνακας 1

Αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ στην Ελλάδα, 2008-2013

Ελλάδα

2008

2009

2010

2011

2012

2013

Αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ, %

– 0,2

– 3,1

– 4,9

– 7,1

– 6,4

– 3,9

Πηγή: Eurostat, διαθέσιμο στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&init=1&plugin=1&language=en&pcode=tec00115)

| (43) | Επιπλέον, τον Φεβρουάριο του 2012 η Ελλάδα εφάρμοσε ανταλλαγή ομολόγων του ιδιωτικού τομέα, γνωστή ως συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα (εφεξής «πρόγραμμα PSI»). Ελληνικές τράπεζες συμμετείχαν στο πρόγραμμα PSI, στη διάρκεια του οποίου η ελληνική κυβέρνηση προσέφερε στους παλαιούς ιδιώτες ομολογιούχους νέους τίτλους (συμπεριλαμβανομένων των νέων ομολόγων του ελληνικού Δημοσίου (εφεξής «ΟΕΔ»), τίτλους συνδεδεμένους με το ελληνικό ΑΕΠ και ομόλογα πληρωμής PSI που εξέδωσε το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (εφεξής «ΕΤΧΣ») σε αντάλλαγμα των υφιστάμενων ΟΕΔ, με ονομαστική έκπτωση 53,5 % και μεγαλύτερες ληκτότητες (14). Οι ελληνικές αρχές ανακοίνωσαν τα αποτελέσματα της εν λόγω ανταλλαγής ομολόγων στις 9 Μαρτίου 2012 (15). Η ανταλλαγή είχε ως αποτέλεσμα σημαντικές ζημίες για τους ομολογιούχους (που αποτιμήθηκαν από την Τράπεζα της Ελλάδας στο 78 % της ονομαστικής αξίας των παλαιών ΟΕΔ κατά μέσο όρο για τις ελληνικές τράπεζες) και κεφαλαιακές ανάγκες οι οποίες καταλογίστηκαν αναδρομικά στις οικονομικές καταστάσεις των ελληνικών τραπεζών του 2011.

  Πίνακας 2


  Συνολικές ζημίες των κύριων ελληνικών τραπεζών λόγω PSI (σε εκατ. ευρώ)














  Τράπεζες | Ονομαστικό ποσό των ΟΕΔ (1) | Ονομαστικό ποσό κρατικών δανείων (2) | Συνολικό ονομαστικό ποσό
  (3)=(1)+(2) | Ζημία στα ΟΕΔ λόγω του PSI (4) | Ζημία λόγω του PSI στα κρατικά δάνεια (5) | Συνολική ακαθάριστη ζημία λόγω PSI
  (6)=(4)+(5) | Συνολική ακαθάριστη ζημία λόγω PSI/Κύρια βασικά ίδια κεφάλαια (16) (%) κατηγορίας 1
  (Δεκ. 2011) | Συνολική ακαθάριστη ζημία λόγω PSI/Σύνολο στοιχείων ενεργητικού
  (Δεκ. 2011) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ΕΤΕ | 13 748 | 1 001 | 14 749 | 10 985 | 751 | 11 735 | 161,0 | 11,0 |
| Eurobank | 7 001 | 335 | 7 336 | 5 517 | 264 | 5 781 | 164,5 | 7,5 |
| Alpha | 3 898 | 2 145 | 6 043 | 3 087 | 1 699 | 4 786 | 105,7 | 8,1 |
| Πειραιώς | 7 063 | 280 | 7 343 | 5 686 | 225 | 5 911 | 226,0 | 12,0 |
| ProBank | 415 | 0 | 415 | 295 | 0 | 295 | 105,1 | 8,7 |
| FB Bank | 70 | 0 | 70 | 49 | 0 | 49 | 33,8 | 3,1 |
| Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδος, Έκθεση για την ανακεφαλαιοποίηση και αναδιάταξη του ελληνικού τραπεζικού τομέα, Δεκέμβριος 2012, σ. 14. |

(43)

Επιπλέον, τον Φεβρουάριο του 2012 η Ελλάδα εφάρμοσε ανταλλαγή ομολόγων του ιδιωτικού τομέα, γνωστή ως συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα (εφεξής «πρόγραμμα PSI»). Ελληνικές τράπεζες συμμετείχαν στο πρόγραμμα PSI, στη διάρκεια του οποίου η ελληνική κυβέρνηση προσέφερε στους παλαιούς ιδιώτες ομολογιούχους νέους τίτλους (συμπεριλαμβανομένων των νέων ομολόγων του ελληνικού Δημοσίου (εφεξής «ΟΕΔ»), τίτλους συνδεδεμένους με το ελληνικό ΑΕΠ και ομόλογα πληρωμής PSI που εξέδωσε το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (εφεξής «ΕΤΧΣ») σε αντάλλαγμα των υφιστάμενων ΟΕΔ, με ονομαστική έκπτωση 53,5 % και μεγαλύτερες ληκτότητες (14). Οι ελληνικές αρχές ανακοίνωσαν τα αποτελέσματα της εν λόγω ανταλλαγής ομολόγων στις 9 Μαρτίου 2012 (15). Η ανταλλαγή είχε ως αποτέλεσμα σημαντικές ζημίες για τους ομολογιούχους (που αποτιμήθηκαν από την Τράπεζα της Ελλάδας στο 78 % της ονομαστικής αξίας των παλαιών ΟΕΔ κατά μέσο όρο για τις ελληνικές τράπεζες) και κεφαλαιακές ανάγκες οι οποίες καταλογίστηκαν αναδρομικά στις οικονομικές καταστάσεις των ελληνικών τραπεζών του 2011.

Πίνακας 2

Συνολικές ζημίες των κύριων ελληνικών τραπεζών λόγω PSI (σε εκατ. ευρώ)

Τράπεζες

Ονομαστικό ποσό των ΟΕΔ (1)

Ονομαστικό ποσό κρατικών δανείων (2)

Συνολικό ονομαστικό ποσό

(3)=(1)+(2)

Ζημία στα ΟΕΔ λόγω του PSI (4)

Ζημία λόγω του PSI στα κρατικά δάνεια (5)

Συνολική ακαθάριστη ζημία λόγω PSI

(6)=(4)+(5)

Συνολική ακαθάριστη ζημία λόγω PSI/Κύρια βασικά ίδια κεφάλαια (16) (%) κατηγορίας 1

(Δεκ. 2011)

Συνολική ακαθάριστη ζημία λόγω PSI/Σύνολο στοιχείων ενεργητικού

(Δεκ. 2011)

ΕΤΕ

13 748

1 001

14 749

10 985

751

11 735

161,0

11,0

Eurobank

7 001

335

7 336

5 517

264

5 781

164,5

7,5

Alpha

3 898

2 145

6 043

3 087

1 699

4 786

105,7

8,1

Πειραιώς

7 063

280

7 343

5 686

225

5 911

226,0

12,0

ProBank

415

0

415

295

0

295

105,1

8,7

FB Bank

70

0

70

49

0

49

33,8

3,1

Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδος, Έκθεση για την ανακεφαλαιοποίηση και αναδιάταξη του ελληνικού τραπεζικού τομέα, Δεκέμβριος 2012, σ. 14.

| (44) | Δεδομένου ότι οι ελληνικές τράπεζες αντιμετώπισαν σημαντικές ελλείψεις κεφαλαίων εξαιτίας του προγράμματος PSI και της συνεχιζόμενης ύφεσης, στο πλαίσιο του μνημονίου οικονομικής και χρηματοπιστωτικής πολιτικής (εφεξής «ΜΟΧΠ») του δεύτερου προγράμματος προσαρμογής για την Ελλάδα μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης, της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (εφεξής «ΔΝΤ») και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (εφεξής «ΕΚΤ»), της 11ης Μαρτίου 2012, κατέστησαν διαθέσιμα κεφάλαια για την ανακεφαλαιοποίηση αυτών των τραπεζών. Οι ελληνικές αρχές εκτίμησαν τις συνολικές ανάγκες ανακεφαλαιοποίησης και το κόστος εξυγίανσης των τραπεζών που θα χρηματοδοτούνταν από το πρόγραμμα σε 50 δισεκατ. ευρώ (17). Το ποσό αυτό υπολογίστηκε με βάση την προσομοίωση ακραίων καταστάσεων που διενήργησε η Τράπεζα της Ελλάδος για την περίοδο μεταξύ Δεκεμβρίου 2011 και Δεκεμβρίου 2014 (εφεξής «προσομοίωση ακραίων καταστάσεων του 2012»), η οποία βασίστηκε στις προβλέψεις ζημιών από δάνεια που διενήργησε η BlackRock (18). Τα κεφάλαια για την ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών είναι διαθέσιμα μέσω του ελληνικού ΤΧΣ. Ο πίνακας 3 συνοψίζει τον υπολογισμό των κεφαλαιακών αναγκών για τις κυριότερες ελληνικές τράπεζες όπως προκύπτουν από τις προσομοιώσεις ακραίων καταστάσεων του 2012.

  Πίνακας 3


  Προσομοίωση ακραίων καταστάσεων 2012: Κεφαλαιακές ανάγκες των κύριων ελληνικών τραπεζών (σε εκατ. ευρώ)














  Τράπεζες | Κύρια βασικά ίδια κεφάλαια αναφοράς κατηγορίας 1
  (Δεκ. 2011) (1) | Συνολική ακαθάριστη ζημία λόγω PSI
  (Δεκ. 2011) (2) | Προβλέψεις σε σχέση με το PSI
  (Ιούνιος 2011) (3) | Προβλέψεις σε σχέση με το PSI
  Προβλέψεις για τον πιστωτικό κίνδυνο (4) | Αποθεματικά για ζημίες από δάνεια
  (Δεκ. 2011) (5) | Εσωτερική δημιουργία κεφαλαίου (6) | Στόχος για τα κύρια βασικά ίδια κεφάλαια κατηγορίας 1
  (Δεκ. 2014) (7) | Κεφαλαιακές ανάγκες
  (8) = (7) – (1) – (2) – (3) – (4) – (5) – (6) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ΕΤΕ | 7 287 | – 11 735 | 1 646 | – 8 366 | 5 390 | 4 681 | 8 657 | 9 756 |
| Eurobank | 3 515 | – 5 781 | 830 | – 8 226 | 3 514 | 2 904 | 2 595 | 5 839 |
| Alpha | 4 526 | – 4 786 | 673 | – 8 493 | 3 115 | 2 428 | 2 033 | 4 571 |
| Πειραιώς | 2 615 | – 5 911 | 1 005 | – 6 281 | 2 565 | 1 080 | 2 408 | 7 335 |
| ProBank | 281 | – 295 | 59 | – 462 | 168 | 147 | 180 | 282 |
| FB Bank | 145 | – 49 | 0 | – 285 | 167 | – 29 | 116 | 168 |
| Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδος, Έκθεση για την ανακεφαλαιοποίηση και αναδιάταξη του ελληνικού τραπεζικού τομέα, Δεκέμβριος 2012, σ. 8. |

(44)

Δεδομένου ότι οι ελληνικές τράπεζες αντιμετώπισαν σημαντικές ελλείψεις κεφαλαίων εξαιτίας του προγράμματος PSI και της συνεχιζόμενης ύφεσης, στο πλαίσιο του μνημονίου οικονομικής και χρηματοπιστωτικής πολιτικής (εφεξής «ΜΟΧΠ») του δεύτερου προγράμματος προσαρμογής για την Ελλάδα μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης, της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (εφεξής «ΔΝΤ») και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (εφεξής «ΕΚΤ»), της 11ης Μαρτίου 2012, κατέστησαν διαθέσιμα κεφάλαια για την ανακεφαλαιοποίηση αυτών των τραπεζών. Οι ελληνικές αρχές εκτίμησαν τις συνολικές ανάγκες ανακεφαλαιοποίησης και το κόστος εξυγίανσης των τραπεζών που θα χρηματοδοτούνταν από το πρόγραμμα σε 50 δισεκατ. ευρώ (17). Το ποσό αυτό υπολογίστηκε με βάση την προσομοίωση ακραίων καταστάσεων που διενήργησε η Τράπεζα της Ελλάδος για την περίοδο μεταξύ Δεκεμβρίου 2011 και Δεκεμβρίου 2014 (εφεξής «προσομοίωση ακραίων καταστάσεων του 2012»), η οποία βασίστηκε στις προβλέψεις ζημιών από δάνεια που διενήργησε η BlackRock (18). Τα κεφάλαια για την ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών είναι διαθέσιμα μέσω του ελληνικού ΤΧΣ. Ο πίνακας 3 συνοψίζει τον υπολογισμό των κεφαλαιακών αναγκών για τις κυριότερες ελληνικές τράπεζες όπως προκύπτουν από τις προσομοιώσεις ακραίων καταστάσεων του 2012.

Πίνακας 3

Προσομοίωση ακραίων καταστάσεων 2012: Κεφαλαιακές ανάγκες των κύριων ελληνικών τραπεζών (σε εκατ. ευρώ)

Τράπεζες

Κύρια βασικά ίδια κεφάλαια αναφοράς κατηγορίας 1

(Δεκ. 2011) (1)

Συνολική ακαθάριστη ζημία λόγω PSI

(Δεκ. 2011) (2)

Προβλέψεις σε σχέση με το PSI

(Ιούνιος 2011) (3)

Προβλέψεις σε σχέση με το PSI

Προβλέψεις για τον πιστωτικό κίνδυνο (4)

Αποθεματικά για ζημίες από δάνεια

(Δεκ. 2011) (5)

Εσωτερική δημιουργία κεφαλαίου (6)

Στόχος για τα κύρια βασικά ίδια κεφάλαια κατηγορίας 1

(Δεκ. 2014) (7)

Κεφαλαιακές ανάγκες

(8) = (7) – (1) – (2) – (3) – (4) – (5) – (6)

ΕΤΕ

7 287

– 11 735

1 646

– 8 366

5 390

4 681

8 657

9 756

Eurobank

3 515

– 5 781

830

– 8 226

3 514

2 904

2 595

5 839

Alpha

4 526

– 4 786

673

– 8 493

3 115

2 428

2 033

4 571

Πειραιώς

2 615

– 5 911

1 005

– 6 281

2 565

1 080

2 408

7 335

ProBank

281

– 295

59

– 462

168

147

180

282

FB Bank

145

– 49

0

– 285

167

– 29

116

168

Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδος, Έκθεση για την ανακεφαλαιοποίηση και αναδιάταξη του ελληνικού τραπεζικού τομέα, Δεκέμβριος 2012, σ. 8.

| (45) | Σύμφωνα με το ΜΟΧΠ του Μαρτίου 2012, «οι τράπεζες που υποβάλλουν βιώσιμα σχέδια άντλησης κεφαλαίων θα έχουν τη δυνατότητα να ζητήσουν και να λάβουν στήριξη του Δημοσίου κατά τρόπο που να διατηρεί κίνητρα για τον ιδιωτικό τομέα όσον αφορά την εισφορά κεφαλαίου και, ως εκ τούτου, να ελαχιστοποιεί την επιβάρυνση των φορολογουμένων» (19). Η Τράπεζα της Ελλάδος διαπίστωσε ότι μόνον οι τέσσερις μεγαλύτερες τράπεζες (Eurobank, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, Τράπεζα Πειραιώς και Alpha Bank) ήταν βιώσιμες (20). Οι τράπεζες αυτές έλαβαν μία πρώτη ανακεφαλαιοποίηση από το ελληνικό ΤΧΣ τον Μάιο του 2012. |
| --- | --- |

(45)

Σύμφωνα με το ΜΟΧΠ του Μαρτίου 2012, «οι τράπεζες που υποβάλλουν βιώσιμα σχέδια άντλησης κεφαλαίων θα έχουν τη δυνατότητα να ζητήσουν και να λάβουν στήριξη του Δημοσίου κατά τρόπο που να διατηρεί κίνητρα για τον ιδιωτικό τομέα όσον αφορά την εισφορά κεφαλαίου και, ως εκ τούτου, να ελαχιστοποιεί την επιβάρυνση των φορολογουμένων» (19). Η Τράπεζα της Ελλάδος διαπίστωσε ότι μόνον οι τέσσερις μεγαλύτερες τράπεζες (Eurobank, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, Τράπεζα Πειραιώς και Alpha Bank) ήταν βιώσιμες (20). Οι τράπεζες αυτές έλαβαν μία πρώτη ανακεφαλαιοποίηση από το ελληνικό ΤΧΣ τον Μάιο του 2012.

| (46) | Οι εγχώριες καταθέσεις στις τράπεζες της Ελλάδας μειώθηκαν συνολικά κατά 37 % από το τέλος του 2009 έως τον Ιούνιο του 2012, λόγω της ύφεσης και της πολιτικής αβεβαιότητας. Οι τράπεζες αυτές αναγκάστηκαν να χορηγήσουν υψηλότερα επιτόκια στην προσπάθειά τους να διατηρήσουν τις καταθέσεις. Το κόστος των καταθέσεων αυξήθηκε, μειώνοντας το καθαρό περιθώριο επιτοκίου των τραπεζών. Καθώς οι ελληνικές τράπεζες αποκλείστηκαν από τις αγορές χονδρικής χρηματοδότησης, κατέστησαν εξ ολοκλήρου εξαρτημένες από τη χρηματοδότηση του Ευρωσυστήματος (21), αυξανόμενο μέρος της οποίας είχε τη μορφή ΕΠΡ με εγγύηση του Δημοσίου που χορηγήθηκε από την Τράπεζα της Ελλάδος. |
| --- | --- |

(46)

Οι εγχώριες καταθέσεις στις τράπεζες της Ελλάδας μειώθηκαν συνολικά κατά 37 % από το τέλος του 2009 έως τον Ιούνιο του 2012, λόγω της ύφεσης και της πολιτικής αβεβαιότητας. Οι τράπεζες αυτές αναγκάστηκαν να χορηγήσουν υψηλότερα επιτόκια στην προσπάθειά τους να διατηρήσουν τις καταθέσεις. Το κόστος των καταθέσεων αυξήθηκε, μειώνοντας το καθαρό περιθώριο επιτοκίου των τραπεζών. Καθώς οι ελληνικές τράπεζες αποκλείστηκαν από τις αγορές χονδρικής χρηματοδότησης, κατέστησαν εξ ολοκλήρου εξαρτημένες από τη χρηματοδότηση του Ευρωσυστήματος (21), αυξανόμενο μέρος της οποίας είχε τη μορφή ΕΠΡ με εγγύηση του Δημοσίου που χορηγήθηκε από την Τράπεζα της Ελλάδος.

| (47) | Στις 3 Δεκεμβρίου 2012 η Ελλάδα έθεσε σε εφαρμογή πρόγραμμα επαναγοράς των νέων ΟΕΔ που ελήφθησαν από τους επενδυτές στο πλαίσιο του προγράμματος PSI, σε τιμές που κυμαίνονταν από το 30,2 % έως το 40,1 % της ονομαστικής τους αξίας (22). Οι ελληνικές τράπεζες συμμετείχαν στο εν λόγω πρόγραμμα επαναγοράς που επέφερε περαιτέρω ζημίες στον ισολογισμό τους, δεδομένου ότι το μεγαλύτερο μέρος της λογιστικής ζημίας (δηλαδή η διαφορά μεταξύ αγοραίας και ονομαστικής αξίας) καταλογίστηκε στα νέα αυτά ΟΕΔ κατά τον χρόνο που το πρόγραμμα PSI κατέστη οριστικό και αμετάκλητο (23). |
| --- | --- |

(47)

Στις 3 Δεκεμβρίου 2012 η Ελλάδα έθεσε σε εφαρμογή πρόγραμμα επαναγοράς των νέων ΟΕΔ που ελήφθησαν από τους επενδυτές στο πλαίσιο του προγράμματος PSI, σε τιμές που κυμαίνονταν από το 30,2 % έως το 40,1 % της ονομαστικής τους αξίας (22). Οι ελληνικές τράπεζες συμμετείχαν στο εν λόγω πρόγραμμα επαναγοράς που επέφερε περαιτέρω ζημίες στον ισολογισμό τους, δεδομένου ότι το μεγαλύτερο μέρος της λογιστικής ζημίας (δηλαδή η διαφορά μεταξύ αγοραίας και ονομαστικής αξίας) καταλογίστηκε στα νέα αυτά ΟΕΔ κατά τον χρόνο που το πρόγραμμα PSI κατέστη οριστικό και αμετάκλητο (23).

| (48) | Τον Δεκέμβριο του 2012 οι τέσσερις μεγαλύτερες ελληνικές τράπεζες έλαβαν δεύτερη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση από το ελληνικό ΤΧΣ. |
| --- | --- |

(48)

Τον Δεκέμβριο του 2012 οι τέσσερις μεγαλύτερες ελληνικές τράπεζες έλαβαν δεύτερη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση από το ελληνικό ΤΧΣ.

| (49) | Την άνοιξη του 2013 η προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση των τεσσάρων τραπεζών μετατράπηκε σε μόνιμη ανακεφαλαιοποίηση σε κοινές μετοχές, με το ελληνικό ΤΧΣ να κατέχει άνω του 80 % του μετοχικού κεφαλαίου καθεμιάς από τις τέσσερις τράπεζες. Για τις τράπεζες που κατόρθωσαν να προσελκύσουν προκαθορισμένο ποσό ιδιωτικών κεφαλαίων, το ελληνικό ΤΧΣ έλαβε μετοχές χωρίς δικαίωμα ψήφου, ενώ στους ιδιώτες επενδυτές που εισέφεραν νέους πόρους, παράλληλα με το ελληνικό ΤΧΣ, χορηγήθηκαν δικαιώματα αγοράς επί των μετοχών που αποκτά το ελληνικό ΤΧΣ. |
| --- | --- |

(49)

Την άνοιξη του 2013 η προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση των τεσσάρων τραπεζών μετατράπηκε σε μόνιμη ανακεφαλαιοποίηση σε κοινές μετοχές, με το ελληνικό ΤΧΣ να κατέχει άνω του 80 % του μετοχικού κεφαλαίου καθεμιάς από τις τέσσερις τράπεζες. Για τις τράπεζες που κατόρθωσαν να προσελκύσουν προκαθορισμένο ποσό ιδιωτικών κεφαλαίων, το ελληνικό ΤΧΣ έλαβε μετοχές χωρίς δικαίωμα ψήφου, ενώ στους ιδιώτες επενδυτές που εισέφεραν νέους πόρους, παράλληλα με το ελληνικό ΤΧΣ, χορηγήθηκαν δικαιώματα αγοράς επί των μετοχών που αποκτά το ελληνικό ΤΧΣ.

| (50) | Τον Ιούλιο του 2013 η Τράπεζα της Ελλάδος ανέθεσε σε σύμβουλο τη διενέργεια διαγνωστικής μελέτης σχετικά με τα χαρτοφυλάκια δανείων όλων των ελληνικών τραπεζών. Ο εν λόγω σύμβουλος πραγματοποίησε προβλέψεις ζημιών από δάνεια (εφεξής «ΠΖΔ») σε όλα τα χαρτοφυλάκια χορηγήσεων των ελληνικών τραπεζών καθώς και από δάνεια σε ξένα υποκαταστήματα και θυγατρικές που είναι εκτεθειμένα στον κίνδυνο της Ελλάδας για διάστημα τριάμισι ετών και σε ορίζοντα διάρκειας δανείου. Η ανάλυση παρείχε ΠΖΔ βάσει δύο μακροοικονομικών σεναρίων, ενός βασικού και ενός δυσμενούς σεναρίου. Οι ΠΖΔ για δανειακά χαρτοφυλάκια του εξωτερικού αποτιμήθηκαν από την Τράπεζα της Ελλάδος με τη χρησιμοποίηση ορισμένων στοιχείων που συνεισέφερε ο σύμβουλος. |
| --- | --- |

(50)

Τον Ιούλιο του 2013 η Τράπεζα της Ελλάδος ανέθεσε σε σύμβουλο τη διενέργεια διαγνωστικής μελέτης σχετικά με τα χαρτοφυλάκια δανείων όλων των ελληνικών τραπεζών. Ο εν λόγω σύμβουλος πραγματοποίησε προβλέψεις ζημιών από δάνεια (εφεξής «ΠΖΔ») σε όλα τα χαρτοφυλάκια χορηγήσεων των ελληνικών τραπεζών καθώς και από δάνεια σε ξένα υποκαταστήματα και θυγατρικές που είναι εκτεθειμένα στον κίνδυνο της Ελλάδας για διάστημα τριάμισι ετών και σε ορίζοντα διάρκειας δανείου. Η ανάλυση παρείχε ΠΖΔ βάσει δύο μακροοικονομικών σεναρίων, ενός βασικού και ενός δυσμενούς σεναρίου. Οι ΠΖΔ για δανειακά χαρτοφυλάκια του εξωτερικού αποτιμήθηκαν από την Τράπεζα της Ελλάδος με τη χρησιμοποίηση ορισμένων στοιχείων που συνεισέφερε ο σύμβουλος.

| (51) | Βάσει της αξιολόγησης των ΠΖΔ από τον σύμβουλο, το φθινόπωρο του 2013, η Τράπεζα της Ελλάδος δρομολόγησε νέα διαδικασία προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων (εφεξής «προσομοίωση ακραίων καταστάσεων του 2013») για να αξιολογήσει την ευρωστία της κεφαλαιακής θέσης των ελληνικών τραπεζών βάσει αφενός ενός βασικού και αφετέρου ενός δυσμενούς σεναρίου. Η Τράπεζα της Ελλάδος προέβη στην αποτίμηση των κεφαλαιακών αναγκών με την τεχνική υποστήριξη ενός δεύτερου συμβούλου. |
| --- | --- |

(51)

Βάσει της αξιολόγησης των ΠΖΔ από τον σύμβουλο, το φθινόπωρο του 2013, η Τράπεζα της Ελλάδος δρομολόγησε νέα διαδικασία προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων (εφεξής «προσομοίωση ακραίων καταστάσεων του 2013») για να αξιολογήσει την ευρωστία της κεφαλαιακής θέσης των ελληνικών τραπεζών βάσει αφενός ενός βασικού και αφετέρου ενός δυσμενούς σεναρίου. Η Τράπεζα της Ελλάδος προέβη στην αποτίμηση των κεφαλαιακών αναγκών με την τεχνική υποστήριξη ενός δεύτερου συμβούλου.

| (52) | Τα βασικά στοιχεία της αποτίμησης των κεφαλαιακών αναγκών σύμφωνα με την προσομοίωση ακραίων καταστάσεων του 2013 ήταν i) οι ΠΖΔ (24) όσον αφορά τα χαρτοφυλάκια χορηγήσεων των τραπεζών σε ενοποιημένη βάση που είναι εκτεθειμένα σε ελληνικό κίνδυνο και σε κίνδυνο εξωτερικού, αφαιρουμένων των υφιστάμενων αποθεματικών για ζημίες από δάνεια, και ii) η εκτιμώμενη επιχειρησιακή απόδοση των τραπεζών για την περίοδο μεταξύ Ιουνίου 2013 και Δεκεμβρίου 2016, με βάση μια συντηρητική προσαρμογή των σχεδίων αναδιάρθρωσης που είχαν υποβληθεί στην Τράπεζα της Ελλάδος κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2013. Στον πίνακα 4 συνοψίζεται ο υπολογισμός των κεφαλαιακών αναγκών των κύριων ελληνικών τραπεζών σε ενοποιημένη βάση σύμφωνα με το βασικό σενάριο για την προσομοίωση ακραίων καταστάσεων του 2013.

  Πίνακας 4


  Προσομοίωση ακραίων καταστάσεων 2013: Κεφαλαιακές ανάγκες των ελληνικών τραπεζών σε ενοποιημένη βάση σύμφωνα με το βασικό σενάριο (σε εκατ. ευρώ)













  Τράπεζες | Κύρια βασικά ίδια κεφάλαια αναφοράς κατηγορίας 1
  (Ιούνιος 2013) (1) | Αποθεματικά για ζημίες από δάνεια
  (Ιούνιος 2013) (2) | ΠΖΔ για τον ελληνικό κίνδυνο (3) | ΠΖΔ για τον κίνδυνο εξωτερικού (25) (4) | Εσωτερική δημιουργία κεφαλαίων (5) | Δείκτης προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων κυρίων βασικών ιδίων κεφαλαίων κατηγορίας 1
  (Δεκέμβριος 2016) (6) | Κεφαλαιακές ανάγκες
  (7) = (6) – (1) – (2) – (3) – (4) – (5) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ΕΤΕ (26) | 4 821 | 8 134 | – 8 745 | – 3 100 | 1 451 | 4 743 | 2 183 |
| Eurobank (27) | 2 228 | 7 000 | – 9 519 | – 1 628 | 2 106 | 3 133 | 2 945 |
| Alpha | 7 380 | 10 416 | – 14 720 | – 2 936 | 4 047 | 4 450 | 262 |
| Πειραιώς | 8 294 | 12 362 | – 16 132 | – 2 342 | 2 658 | 5 265 | 425 |
| Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδος, Προσομοίωση ακραίων καταστάσεων του ελληνικού τραπεζικού τομέα, Μάρτιος 2014, σ. 42. |

(52)

Τα βασικά στοιχεία της αποτίμησης των κεφαλαιακών αναγκών σύμφωνα με την προσομοίωση ακραίων καταστάσεων του 2013 ήταν i) οι ΠΖΔ (24) όσον αφορά τα χαρτοφυλάκια χορηγήσεων των τραπεζών σε ενοποιημένη βάση που είναι εκτεθειμένα σε ελληνικό κίνδυνο και σε κίνδυνο εξωτερικού, αφαιρουμένων των υφιστάμενων αποθεματικών για ζημίες από δάνεια, και ii) η εκτιμώμενη επιχειρησιακή απόδοση των τραπεζών για την περίοδο μεταξύ Ιουνίου 2013 και Δεκεμβρίου 2016, με βάση μια συντηρητική προσαρμογή των σχεδίων αναδιάρθρωσης που είχαν υποβληθεί στην Τράπεζα της Ελλάδος κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2013. Στον πίνακα 4 συνοψίζεται ο υπολογισμός των κεφαλαιακών αναγκών των κύριων ελληνικών τραπεζών σε ενοποιημένη βάση σύμφωνα με το βασικό σενάριο για την προσομοίωση ακραίων καταστάσεων του 2013.

Πίνακας 4

Προσομοίωση ακραίων καταστάσεων 2013: Κεφαλαιακές ανάγκες των ελληνικών τραπεζών σε ενοποιημένη βάση σύμφωνα με το βασικό σενάριο (σε εκατ. ευρώ)

Τράπεζες

Κύρια βασικά ίδια κεφάλαια αναφοράς κατηγορίας 1

(Ιούνιος 2013) (1)

Αποθεματικά για ζημίες από δάνεια

(Ιούνιος 2013) (2)

ΠΖΔ για τον ελληνικό κίνδυνο (3)

ΠΖΔ για τον κίνδυνο εξωτερικού (25) (4)

Εσωτερική δημιουργία κεφαλαίων (5)

Δείκτης προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων κυρίων βασικών ιδίων κεφαλαίων κατηγορίας 1

(Δεκέμβριος 2016) (6)

Κεφαλαιακές ανάγκες

(7) = (6) – (1) – (2) – (3) – (4) – (5)

ΕΤΕ (26)

4 821

8 134

– 8 745

– 3 100

1 451

4 743

2 183

Eurobank (27)

2 228

7 000

– 9 519

– 1 628

2 106

3 133

2 945

Alpha

7 380

10 416

– 14 720

– 2 936

4 047

4 450

262

Πειραιώς

8 294

12 362

– 16 132

– 2 342

2 658

5 265

425

Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδος, Προσομοίωση ακραίων καταστάσεων του ελληνικού τραπεζικού τομέα, Μάρτιος 2014, σ. 42.

| (53) | Στις 6 Μαρτίου 2014 η Τράπεζα της Ελλάδος ανακοίνωσε τα αποτελέσματα της προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων του 2013 και ζήτησε από τις τράπεζες να υποβάλουν τα σχέδια άντλησης κεφαλαίων έως τα μέσα Απριλίου 2014 για να καλύψουν τις κεφαλαιακές ανάγκες σύμφωνα με το βασικό σενάριο. |
| --- | --- |

(53)

Στις 6 Μαρτίου 2014 η Τράπεζα της Ελλάδος ανακοίνωσε τα αποτελέσματα της προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων του 2013 και ζήτησε από τις τράπεζες να υποβάλουν τα σχέδια άντλησης κεφαλαίων έως τα μέσα Απριλίου 2014 για να καλύψουν τις κεφαλαιακές ανάγκες σύμφωνα με το βασικό σενάριο.

| (54) | Από τα τέλη Μαρτίου 2013 έως τις αρχές Μαΐου 2014, οι τέσσερις τράπεζες πραγματοποίησαν αυξήσεις κεφαλαίου. |
| --- | --- |

(54)

Από τα τέλη Μαρτίου 2013 έως τις αρχές Μαΐου 2014, οι τέσσερις τράπεζες πραγματοποίησαν αυξήσεις κεφαλαίου.

2.1.2.   Ο δικαιούχος

| (55) | Η Τράπεζα παρέχει γενικές τραπεζικές υπηρεσίες κυρίως στην Ελλάδα, την Τουρκία και άλλες χώρες της Κεντρικής, Ανατολικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης (Κύπρο, Ρουμανία, Βουλγαρία, Σερβία, Αλβανία και πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ)). Προσφέρει πλήρες φάσμα τραπεζικών και χρηματοπιστωτικών προϊόντων και υπηρεσιών σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Δραστηριοποιείται στη λιανική, επιχειρηματική και ιδιωτική τραπεζική, τη διαχείριση στοιχείων ενεργητικού, τις ασφαλίσεις, τη διαχείριση κεφαλαίων, τις κεφαλαιαγορές και άλλες υπηρεσίες. Η Τράπεζα έχει συσταθεί στην Ελλάδα και οι μετοχές της είναι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Στις 30 Σεπτεμβρίου 2012, η Τράπεζα απασχολούσε συνολικά 37 831 άτομα (28), εκ των οποίων περίπου το ένα τρίτο απασχολούνταν στην Ελλάδα και το ένα τρίτο στην Τουρκία, ενώ το υπόλοιπο ένα τρίτο σε άλλες χώρες, κυρίως της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. |
| --- | --- |

(55)

Η Τράπεζα παρέχει γενικές τραπεζικές υπηρεσίες κυρίως στην Ελλάδα, την Τουρκία και άλλες χώρες της Κεντρικής, Ανατολικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης (Κύπρο, Ρουμανία, Βουλγαρία, Σερβία, Αλβανία και πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ)). Προσφέρει πλήρες φάσμα τραπεζικών και χρηματοπιστωτικών προϊόντων και υπηρεσιών σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Δραστηριοποιείται στη λιανική, επιχειρηματική και ιδιωτική τραπεζική, τη διαχείριση στοιχείων ενεργητικού, τις ασφαλίσεις, τη διαχείριση κεφαλαίων, τις κεφαλαιαγορές και άλλες υπηρεσίες. Η Τράπεζα έχει συσταθεί στην Ελλάδα και οι μετοχές της είναι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Στις 30 Σεπτεμβρίου 2012, η Τράπεζα απασχολούσε συνολικά 37 831 άτομα (28), εκ των οποίων περίπου το ένα τρίτο απασχολούνταν στην Ελλάδα και το ένα τρίτο στην Τουρκία, ενώ το υπόλοιπο ένα τρίτο σε άλλες χώρες, κυρίως της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

| (56) | Η Τράπεζα συμμετείχε στο πρόγραμμα PSI, ανταλλάσσοντας ΟΕΔ και κρατικά δάνεια ονομαστικής αξίας 14 749 εκατ. ευρώ. Οι συνολικές της επιβαρύνσεις στο πλαίσιο του PSI ανήλθαν σε 11 735 εκατ. ευρώ περίπου προ φόρων και καταλογίστηκαν εξ ολόκληρου στους λογαριασμούς του 2011 (29). Κατά τη διάρκεια του προγράμματος επαναγοράς του Δεκεμβρίου 2012, η Τράπεζα πώλησε τα νέα ΟΕΔ που έλαβε στο πλαίσιο του PSI σε τιμή σημαντικά χαμηλότερη από την ονομαστική τους αξία. Με την πώληση παγιώθηκαν οι ζημίες της Τράπεζας στα νέα ΟΕΔ. |
| --- | --- |

(56)

Η Τράπεζα συμμετείχε στο πρόγραμμα PSI, ανταλλάσσοντας ΟΕΔ και κρατικά δάνεια ονομαστικής αξίας 14 749 εκατ. ευρώ. Οι συνολικές της επιβαρύνσεις στο πλαίσιο του PSI ανήλθαν σε 11 735 εκατ. ευρώ περίπου προ φόρων και καταλογίστηκαν εξ ολόκληρου στους λογαριασμούς του 2011 (29). Κατά τη διάρκεια του προγράμματος επαναγοράς του Δεκεμβρίου 2012, η Τράπεζα πώλησε τα νέα ΟΕΔ που έλαβε στο πλαίσιο του PSI σε τιμή σημαντικά χαμηλότερη από την ονομαστική τους αξία. Με την πώληση παγιώθηκαν οι ζημίες της Τράπεζας στα νέα ΟΕΔ.

| (57) | Τα βασικά στοιχεία της Τράπεζας τον Δεκέμβριο του 2010, τον Δεκέμβριο του 2011, τον Δεκέμβριο του 2012 και τον Δεκέμβριο του 2013 (ενοποιημένα δεδομένα ανά ετήσια οικονομική κατάσταση) παρουσιάζονται στον πίνακα 5.

  Πίνακας 5


  Βασικά αριθμητικά στοιχεία της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος, 2010, 2011, 2012 και 2013
   (30)










  Κέρδη και ζημίες (εκατ. ευρώ) | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Καθαρά έσοδα από τόκους | 4 148 | 3 843 | 3 365 | 3 157 |
| Συνολικά έσοδα εκμετάλλευσης | 4 639 | 4 372 | 3 527 | 3 771 |
| Συνολικές λειτουργικές δαπάνες | – 2 512 | – 2 541 | – 2 322 | – 2 547 |
| Έσοδα προ προβλέψεων | 2 127 | 1 833 | 1 205 | 1 224 |
| Ζημίες απομείωσης για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου | – 1 450 | – 3 439 | – 2 966 | – 1 373 |
| Ζημίες απομείωσης για ΟΕΔ και δάνεια επιλέξιμα στο PSI | 0 | – 11 783 | – 187 | 0 |
| Καθαρό κέρδος/ζημία | 440 | – 12 325 | – 2 131 | 807 |
| Επιλεκτικά στοιχεία για τον όγκο πωλήσεων (σε εκατ. ευρώ) | 31 Δεκεμβρίου 2010 | 31 Δεκεμβρίου 2011 | 31 Δεκεμβρίου 2012 | 31 Δεκεμβρίου 2013 |
| Συνολικά δάνεια και προκαταβολές σε πελάτες | 77 262 | 71 496 | 69 135 | 67 250 |
| Καταθέσεις | 68 039 | 59 544 | 58 722 | 62 876 |
| Σύνολο στοιχείων ενεργητικού | 120 745 | 106 870 | 104 798 | 110 930 |
| Σύνολο ιδίων κεφαλαίων (31) | 10 905 | – 253 | – 2 042 | 7 874 |

(57)

Τα βασικά στοιχεία της Τράπεζας τον Δεκέμβριο του 2010, τον Δεκέμβριο του 2011, τον Δεκέμβριο του 2012 και τον Δεκέμβριο του 2013 (ενοποιημένα δεδομένα ανά ετήσια οικονομική κατάσταση) παρουσιάζονται στον πίνακα 5.

Πίνακας 5

Βασικά αριθμητικά στοιχεία της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος, 2010, 2011, 2012 και 2013
   (30)

Κέρδη και ζημίες (εκατ. ευρώ)

2010

2011

2012

2013

Καθαρά έσοδα από τόκους

4 148

3 843

3 365

3 157

Συνολικά έσοδα εκμετάλλευσης

4 639

4 372

3 527

3 771

Συνολικές λειτουργικές δαπάνες

– 2 512

– 2 541

– 2 322

– 2 547

Έσοδα προ προβλέψεων

2 127

1 833

1 205

1 224

Ζημίες απομείωσης για την κάλυψη του πιστωτικού κινδύνου

– 1 450

– 3 439

– 2 966

– 1 373

Ζημίες απομείωσης για ΟΕΔ και δάνεια επιλέξιμα στο PSI

0

– 11 783

– 187

0

Καθαρό κέρδος/ζημία

440

– 12 325

– 2 131

807

Επιλεκτικά στοιχεία για τον όγκο πωλήσεων (σε εκατ. ευρώ)

31 Δεκεμβρίου 2010

31 Δεκεμβρίου 2011

31 Δεκεμβρίου 2012

31 Δεκεμβρίου 2013

Συνολικά δάνεια και προκαταβολές σε πελάτες

77 262

71 496

69 135

67 250

Καταθέσεις

68 039

59 544

58 722

62 876

Σύνολο στοιχείων ενεργητικού

120 745

106 870

104 798

110 930

Σύνολο ιδίων κεφαλαίων (31)

10 905

– 253

– 2 042

7 874

| (58) | Ο πίνακας 5 δείχνει ότι, εκτός από τις τεράστιες απώλειες που κατέγραψε το 2011 λόγω του προγράμματος PSI (11 735 εκατ. ευρώ (32)), η Τράπεζα επλήγη από μείωση εσόδων (μεταξύ άλλων και λόγω του υψηλότερου κόστους των καταθέσεων) και από τις υψηλές και αυξανόμενες ζημίες απομείωσης στα χαρτοφυλάκια χορηγήσεών της στην Ελλάδα και την αλλοδαπή. Η κατάσταση ρευστότητας της Τράπεζας επλήγη από τις εκροές καταθέσεων, αλλά ο καθαρός δείκτης χορηγήσεων προς καταθέσεις παρέμεινε σχετικά χαμηλός σε σύγκριση με άλλες ελληνικές τράπεζες (118 % στις 31 Δεκεμβρίου 2012 (33)). |
| --- | --- |

(58)

Ο πίνακας 5 δείχνει ότι, εκτός από τις τεράστιες απώλειες που κατέγραψε το 2011 λόγω του προγράμματος PSI (11 735 εκατ. ευρώ (32)), η Τράπεζα επλήγη από μείωση εσόδων (μεταξύ άλλων και λόγω του υψηλότερου κόστους των καταθέσεων) και από τις υψηλές και αυξανόμενες ζημίες απομείωσης στα χαρτοφυλάκια χορηγήσεών της στην Ελλάδα και την αλλοδαπή. Η κατάσταση ρευστότητας της Τράπεζας επλήγη από τις εκροές καταθέσεων, αλλά ο καθαρός δείκτης χορηγήσεων προς καταθέσεις παρέμεινε σχετικά χαμηλός σε σύγκριση με άλλες ελληνικές τράπεζες (118 % στις 31 Δεκεμβρίου 2012 (33)).

| (59) | Μετά την προσομοίωση ακραίων καταστάσεων του 2013, σύμφωνα με την οποία οι κεφαλαιακές ανάγκες της Τράπεζας αποτιμήθηκαν σε 2 183 εκατ. ευρώ σύμφωνα με το βασικό σενάριο, η Τράπεζα επιδίωξε να αντλήσει κεφάλαιο 2,5 δισεκατ. ευρώ στην αγορά. |
| --- | --- |

(59)

Μετά την προσομοίωση ακραίων καταστάσεων του 2013, σύμφωνα με την οποία οι κεφαλαιακές ανάγκες της Τράπεζας αποτιμήθηκαν σε 2 183 εκατ. ευρώ σύμφωνα με το βασικό σενάριο, η Τράπεζα επιδίωξε να αντλήσει κεφάλαιο 2,5 δισεκατ. ευρώ στην αγορά.

| (60) | Στις 6 Μαΐου 2014 η Τράπεζα ανήγγειλε την έναρξη της άσκησης book-building (μηχανισμός καταχώρισης σε βιβλίο) (34) για ποσό ύψους 2,5 δισεκατ. ευρώ (35). |
| --- | --- |

(60)

Στις 6 Μαΐου 2014 η Τράπεζα ανήγγειλε την έναρξη της άσκησης book-building (μηχανισμός καταχώρισης σε βιβλίο) (34) για ποσό ύψους 2,5 δισεκατ. ευρώ (35).

| (61) | Στις 9 Μαΐου 2014 η Τράπεζα ανακοίνωσε την έκδοση και τοποθέτηση ποσού ύψους 1 136,4 εκατ. σε νέες κοινές μετοχές, στην τιμή των 2,20 ευρώ ανά μετοχή, για το σύνολο των ακαθάριστων εσόδων ύψους 2,5 δισεκατ. ευρώ (36). Η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου πραγματοποιήθηκε μέσω της ακύρωσης των δικαιωμάτων προτίμησης των παλαιών μετόχων, όπως αποφασίστηκε κατά τη γενική συνέλευση των μετόχων που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα στις 10 Μαΐου 2014 (37). Το ελληνικό ΤΧΣ ενέκρινε την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου με βάση δύο εκθέσεις αποτίμησης που εκπονήθηκαν από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες σύμφωνα με τον νόμο 3864 (38). |
| --- | --- |

(61)

Στις 9 Μαΐου 2014 η Τράπεζα ανακοίνωσε την έκδοση και τοποθέτηση ποσού ύψους 1 136,4 εκατ. σε νέες κοινές μετοχές, στην τιμή των 2,20 ευρώ ανά μετοχή, για το σύνολο των ακαθάριστων εσόδων ύψους 2,5 δισεκατ. ευρώ (36). Η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου πραγματοποιήθηκε μέσω της ακύρωσης των δικαιωμάτων προτίμησης των παλαιών μετόχων, όπως αποφασίστηκε κατά τη γενική συνέλευση των μετόχων που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα στις 10 Μαΐου 2014 (37). Το ελληνικό ΤΧΣ ενέκρινε την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου με βάση δύο εκθέσεις αποτίμησης που εκπονήθηκαν από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες σύμφωνα με τον νόμο 3864 (38).

2.2.   Η ΕΞΑΓΟΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ

2.2.1.   Εξαγορά επιλεγμένων στοιχείων παθητικού των τριών συνεταιριστικών τραπεζών

| (62) | Στις 18 Μαρτίου 2012 η Τράπεζα της Ελλάδος επισήμανε ότι οι τρεις συνεταιριστικές τράπεζες δεν πληρούσαν τις απαιτήσεις επάρκειας ιδίων κεφαλαίων και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν θα είναι ικανές να αυξήσουν το κεφάλαιό τους. Ως εκ τούτου, η Τράπεζα της Ελλάδος αποφάσισε να ανακαλέσει τις άδειες λειτουργίας τους και να τις θέσει υπό εκκαθάριση. |
| --- | --- |

(62)

Στις 18 Μαρτίου 2012 η Τράπεζα της Ελλάδος επισήμανε ότι οι τρεις συνεταιριστικές τράπεζες δεν πληρούσαν τις απαιτήσεις επάρκειας ιδίων κεφαλαίων και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν θα είναι ικανές να αυξήσουν το κεφάλαιό τους. Ως εκ τούτου, η Τράπεζα της Ελλάδος αποφάσισε να ανακαλέσει τις άδειες λειτουργίας τους και να τις θέσει υπό εκκαθάριση.

| (63) | Η Τράπεζα της Ελλάδος θεώρησε ότι η λήψη μέτρων εξυγίανσης και ιδίως ο πλειστηριασμός των καταθέσεων σύμφωνα με το πλαίσιο εξυγίανσης (άρθρο 63Δ του ν. 3601/2007), καθώς και η κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού ήταν ζωτικής σημασίας προκειμένου να εξασφαλιστεί η ενίσχυση της εμπιστοσύνης των καταθετών που επήλθε μετά την επιτυχή έκβαση του PSI και του δεύτερου προγράμματος προσαρμογής και ότι, παρά την πρόσφατη μεταστροφή της ψυχολογίας της αγοράς, η ψυχολογία αυτή παρέμενε εύθραυστη. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος, στις 19 Μαρτίου 2012 το συνολικό ποσό των καταθέσεων των πελατών (με βάση τα μη ελεγμένα στοιχεία της 30ής Σεπτεμβρίου 2013) στις τρεις αυτές συνεταιριστικές τράπεζες ανερχόταν σε 325 εκατ. ευρώ περίπου. |
| --- | --- |

(63)

Η Τράπεζα της Ελλάδος θεώρησε ότι η λήψη μέτρων εξυγίανσης και ιδίως ο πλειστηριασμός των καταθέσεων σύμφωνα με το πλαίσιο εξυγίανσης (άρθρο 63Δ του ν. 3601/2007), καθώς και η κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού ήταν ζωτικής σημασίας προκειμένου να εξασφαλιστεί η ενίσχυση της εμπιστοσύνης των καταθετών που επήλθε μετά την επιτυχή έκβαση του PSI και του δεύτερου προγράμματος προσαρμογής και ότι, παρά την πρόσφατη μεταστροφή της ψυχολογίας της αγοράς, η ψυχολογία αυτή παρέμενε εύθραυστη. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος, στις 19 Μαρτίου 2012 το συνολικό ποσό των καταθέσεων των πελατών (με βάση τα μη ελεγμένα στοιχεία της 30ής Σεπτεμβρίου 2013) στις τρεις αυτές συνεταιριστικές τράπεζες ανερχόταν σε 325 εκατ. ευρώ περίπου.

| (64) | Η Τράπεζα της Ελλάδος προχώρησε σε διαδικασία αγοράς και ανάληψης κατά την οποία όλες οι καταθέσεις, περιλαμβανομένων και των διατραπεζικών καταθέσεων, και οι απαιτήσεις και υποχρεώσεις έναντι του ελληνικού Ταμείου Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων (εφεξής «ΕΤΕΚΕ»), αλλά όχι τα δάνεια, θα μεταβιβάζονταν σε αγοραστή. Στις 20 Μαρτίου 2012, η Τράπεζα της Ελλάδος ζήτησε από τα πέντε μεγαλύτερα, την περίοδο εκείνη, ελληνικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να υποβάλουν τις προσφορές τους. Η Τράπεζα και τρεις άλλες τράπεζες υπέβαλαν δεσμευτικές προσφορές. Η προσφορά της Τράπεζας προκρίθηκε από πλευράς τιμήματος και απαιτούμενου χρόνου για την ολοκλήρωση της μεταβίβασης. Η Τράπεζα προσφέρθηκε να καταβάλει ως τίμημα ποσό ίσο με το [...] (39) % των μεταβιβαζόμενων καταθέσεων και εκτίμησε ότι η μεταβίβαση μπορούσε να ολοκληρωθεί εντός μιας εργάσιμης ημέρας. |
| --- | --- |

(64)

Η Τράπεζα της Ελλάδος προχώρησε σε διαδικασία αγοράς και ανάληψης κατά την οποία όλες οι καταθέσεις, περιλαμβανομένων και των διατραπεζικών καταθέσεων, και οι απαιτήσεις και υποχρεώσεις έναντι του ελληνικού Ταμείου Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων (εφεξής «ΕΤΕΚΕ»), αλλά όχι τα δάνεια, θα μεταβιβάζονταν σε αγοραστή. Στις 20 Μαρτίου 2012, η Τράπεζα της Ελλάδος ζήτησε από τα πέντε μεγαλύτερα, την περίοδο εκείνη, ελληνικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να υποβάλουν τις προσφορές τους. Η Τράπεζα και τρεις άλλες τράπεζες υπέβαλαν δεσμευτικές προσφορές. Η προσφορά της Τράπεζας προκρίθηκε από πλευράς τιμήματος και απαιτούμενου χρόνου για την ολοκλήρωση της μεταβίβασης. Η Τράπεζα προσφέρθηκε να καταβάλει ως τίμημα ποσό ίσο με το [...] (39) % των μεταβιβαζόμενων καταθέσεων και εκτίμησε ότι η μεταβίβαση μπορούσε να ολοκληρωθεί εντός μιας εργάσιμης ημέρας.

2.2.1.1.   Συνεταιριστική Τράπεζα Λέσβου — Λήμνου (εφεξής «Τράπεζα Λέσβου-Λήμνου»)

| (65) | Στις 23 Μαρτίου 2012 η Τράπεζα της Ελλάδος αποφάσισε τη μεταβίβαση στην Τράπεζα των καταθέσεων και των απαιτήσεων και υποχρεώσεων της Τράπεζας Λέσβου — Λήμνου έναντι του ΕΤΕΚΕ (40). Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος (41), η εύλογη αξία των μεταβιβαζόμενων στοιχείων παθητικού ανήλθε σε [...] εκατ. ευρώ, ενώ δεν μεταβιβάστηκαν στοιχεία του ενεργητικού. Το τίμημα υπολογίστηκε (42) σε [...] εκατ. ευρώ, δηλαδή [...] % των μεταβιβασθεισών καταθέσεων. Το χρηματοδοτικό κενό καλύφθηκε από το ελληνικό ΤΧΣ σύμφωνα με το άρθρο 63Δ παράγραφος 13 του ν. 3601/2007. Τον Δεκέμβριο του 2013, το ελληνικό ΤΧΣ εκταμίευσε τα δύο τρίτα του συνολικού ποσού του χρηματοδοτικού κενού σε τίτλους του ελληνικού ΤΧΣ, ενώ δεσμεύτηκε να καταβάλει το υπόλοιπο ποσό κατά τον τελικό προσδιορισμό του χρηματοδοτικού κενού. Στις 22 Ιουνίου 2012, η Τράπεζα της Ελλάδος προσδιόρισε ότι το τελικό χρηματοδοτικό κενό της Τράπεζας Λέσβου -Λήμνου ανερχόταν σε 56,6 εκατ. ευρώ. Το ελληνικό ΤΧΣ κάλυψε το μη εκταμιευθέν μέρος του χρηματοδοτικού κενού στις 20 Ιουλίου 2012. |
| --- | --- |

(65)

Στις 23 Μαρτίου 2012 η Τράπεζα της Ελλάδος αποφάσισε τη μεταβίβαση στην Τράπεζα των καταθέσεων και των απαιτήσεων και υποχρεώσεων της Τράπεζας Λέσβου — Λήμνου έναντι του ΕΤΕΚΕ (40). Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος (41), η εύλογη αξία των μεταβιβαζόμενων στοιχείων παθητικού ανήλθε σε [...] εκατ. ευρώ, ενώ δεν μεταβιβάστηκαν στοιχεία του ενεργητικού. Το τίμημα υπολογίστηκε (42) σε [...] εκατ. ευρώ, δηλαδή [...] % των μεταβιβασθεισών καταθέσεων. Το χρηματοδοτικό κενό καλύφθηκε από το ελληνικό ΤΧΣ σύμφωνα με το άρθρο 63Δ παράγραφος 13 του ν. 3601/2007. Τον Δεκέμβριο του 2013, το ελληνικό ΤΧΣ εκταμίευσε τα δύο τρίτα του συνολικού ποσού του χρηματοδοτικού κενού σε τίτλους του ελληνικού ΤΧΣ, ενώ δεσμεύτηκε να καταβάλει το υπόλοιπο ποσό κατά τον τελικό προσδιορισμό του χρηματοδοτικού κενού. Στις 22 Ιουνίου 2012, η Τράπεζα της Ελλάδος προσδιόρισε ότι το τελικό χρηματοδοτικό κενό της Τράπεζας Λέσβου -Λήμνου ανερχόταν σε 56,6 εκατ. ευρώ. Το ελληνικό ΤΧΣ κάλυψε το μη εκταμιευθέν μέρος του χρηματοδοτικού κενού στις 20 Ιουλίου 2012.

| (66) | Κατά τον χρόνο εξυγίανσής της, η Τράπεζα Λέσβου — Λήμνου απασχολούσε 37 άτομα και διέθετε 3 υποκαταστήματα. Η Τράπεζα δεν εξαγόρασε υποκαταστήματα της Τράπεζας Λέσβου — Λήμνου και οι υπάλληλοί της απολύθηκαν. |
| --- | --- |

(66)

Κατά τον χρόνο εξυγίανσής της, η Τράπεζα Λέσβου — Λήμνου απασχολούσε 37 άτομα και διέθετε 3 υποκαταστήματα. Η Τράπεζα δεν εξαγόρασε υποκαταστήματα της Τράπεζας Λέσβου — Λήμνου και οι υπάλληλοί της απολύθηκαν.

2.2.1.2.   Συνεταιριστική τράπεζα Αχαΐας (εφεξής «τράπεζα Αχαΐας»)

| (67) | Στις 23 Μαρτίου 2012 η Τράπεζα της Ελλάδος αποφάσισε τη μεταβίβαση στην Τράπεζα των καταθέσεων και των απαιτήσεων και υποχρεώσεων της τράπεζας Αχαΐας έναντι του ΕΤΕΚΕ (43). Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος (44), η εύλογη αξία των μεταβιβαζόμενων στοιχείων παθητικού ανήλθε σε [...] εκατ. ευρώ, ενώ δεν μεταβιβάστηκαν στοιχεία του ενεργητικού. Το τίμημα υπολογίστηκε (45) σε [...] εκατ. ευρώ, δηλαδή [...] % του κεφαλαίου των μεταβιβασθεισών καταθέσεων. Το χρηματοδοτικό κενό καλύφθηκε από το ελληνικό ΤΧΣ σύμφωνα με το άρθρο 63Δ παράγραφος 13 του ν. αριθ. 3601/2007. Τον Δεκέμβριο του 2013, το ελληνικό ΤΧΣ εκταμίευσε τα δύο τρίτα του συνολικού ποσού του χρηματοδοτικού κενού σε τίτλους του ελληνικού ΤΧΣ, ενώ δεσμεύτηκε να καταβάλει το υπόλοιπο ποσό κατά τον τελικό προσδιορισμό του χρηματοδοτικού κενού. Στις 22 Ιουνίου 2012, η Τράπεζα της Ελλάδος προσδιόρισε ότι το τελικό χρηματοδοτικό κενό της τράπεζας Αχαΐας ανερχόταν σε 212,9 εκατ. ευρώ. Το ελληνικό ΤΧΣ κάλυψε το μη εκταμιευθέν μέρος του χρηματοδοτικού κενού στις 20 Ιουλίου 2012. |
| --- | --- |

(67)

Στις 23 Μαρτίου 2012 η Τράπεζα της Ελλάδος αποφάσισε τη μεταβίβαση στην Τράπεζα των καταθέσεων και των απαιτήσεων και υποχρεώσεων της τράπεζας Αχαΐας έναντι του ΕΤΕΚΕ (43). Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος (44), η εύλογη αξία των μεταβιβαζόμενων στοιχείων παθητικού ανήλθε σε [...] εκατ. ευρώ, ενώ δεν μεταβιβάστηκαν στοιχεία του ενεργητικού. Το τίμημα υπολογίστηκε (45) σε [...] εκατ. ευρώ, δηλαδή [...] % του κεφαλαίου των μεταβιβασθεισών καταθέσεων. Το χρηματοδοτικό κενό καλύφθηκε από το ελληνικό ΤΧΣ σύμφωνα με το άρθρο 63Δ παράγραφος 13 του ν. αριθ. 3601/2007. Τον Δεκέμβριο του 2013, το ελληνικό ΤΧΣ εκταμίευσε τα δύο τρίτα του συνολικού ποσού του χρηματοδοτικού κενού σε τίτλους του ελληνικού ΤΧΣ, ενώ δεσμεύτηκε να καταβάλει το υπόλοιπο ποσό κατά τον τελικό προσδιορισμό του χρηματοδοτικού κενού. Στις 22 Ιουνίου 2012, η Τράπεζα της Ελλάδος προσδιόρισε ότι το τελικό χρηματοδοτικό κενό της τράπεζας Αχαΐας ανερχόταν σε 212,9 εκατ. ευρώ. Το ελληνικό ΤΧΣ κάλυψε το μη εκταμιευθέν μέρος του χρηματοδοτικού κενού στις 20 Ιουλίου 2012.

| (68) | Κατά τον χρόνο εξυγίανσής της, η τράπεζα Αχαΐας απασχολούσε 103 άτομα και διέθετε 13 υποκαταστήματα. Η Τράπεζα δεν εξαγόρασε υποκαταστήματα της τράπεζας Αχαΐας και οι υπάλληλοί της απολύθηκαν. |
| --- | --- |

(68)

Κατά τον χρόνο εξυγίανσής της, η τράπεζα Αχαΐας απασχολούσε 103 άτομα και διέθετε 13 υποκαταστήματα. Η Τράπεζα δεν εξαγόρασε υποκαταστήματα της τράπεζας Αχαΐας και οι υπάλληλοί της απολύθηκαν.

2.2.1.3.   Συνεταιριστική τράπεζα Λαμίας (εφεξής «τράπεζα Λαμίας»)

| (69) | Στις 23 Μαρτίου 2012 η Τράπεζα της Ελλάδος αποφάσισε τη μεταβίβαση στην Τράπεζα των καταθέσεων και των απαιτήσεων και υποχρεώσεων της τράπεζας Λαμίας έναντι του ΕΤΕΚΕ (46). Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, η εύλογη αξία των μεταβιβαζόμενων στοιχείων παθητικού ανήλθε σε [...] εκατ. ευρώ, ενώ δεν μεταβιβάστηκαν στοιχεία ενεργητικού. Το τίμημα υπολογίστηκε (47) σε [...] εκατ. ευρώ, δηλαδή [...] % του κεφαλαίου των μεταβιβασθεισών καταθέσεων. Το χρηματοδοτικό κενό καλύφθηκε από το ελληνικό ΤΧΣ σύμφωνα με το άρθρο 63Δ παράγραφος 13 του ν. 3601/2007. Τον Δεκέμβριο του 2013, το ελληνικό ΤΧΣ εκταμίευσε τα δύο τρίτα του συνολικού ποσού του χρηματοδοτικού κενού σε τίτλους του ελληνικού ΤΧΣ, ενώ δεσμεύτηκε να καταβάλει το υπόλοιπο ποσό κατά τον τελικό προσδιορισμό του χρηματοδοτικού κενού. Στις 22 Ιουνίου 2012, η Τράπεζα της Ελλάδος προσδιόρισε το τελικό χρηματοδοτικό κενό της Τράπεζας Δωδεκανήσου σε 56,3 εκατ. ευρώ. Το ελληνικό ΤΧΣ κάλυψε το μη εκταμιευθέν μέρος του χρηματοδοτικού κενού στις 20 Ιουλίου 2012. |
| --- | --- |

(69)

Στις 23 Μαρτίου 2012 η Τράπεζα της Ελλάδος αποφάσισε τη μεταβίβαση στην Τράπεζα των καταθέσεων και των απαιτήσεων και υποχρεώσεων της τράπεζας Λαμίας έναντι του ΕΤΕΚΕ (46). Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, η εύλογη αξία των μεταβιβαζόμενων στοιχείων παθητικού ανήλθε σε [...] εκατ. ευρώ, ενώ δεν μεταβιβάστηκαν στοιχεία ενεργητικού. Το τίμημα υπολογίστηκε (47) σε [...] εκατ. ευρώ, δηλαδή [...] % του κεφαλαίου των μεταβιβασθεισών καταθέσεων. Το χρηματοδοτικό κενό καλύφθηκε από το ελληνικό ΤΧΣ σύμφωνα με το άρθρο 63Δ παράγραφος 13 του ν. 3601/2007. Τον Δεκέμβριο του 2013, το ελληνικό ΤΧΣ εκταμίευσε τα δύο τρίτα του συνολικού ποσού του χρηματοδοτικού κενού σε τίτλους του ελληνικού ΤΧΣ, ενώ δεσμεύτηκε να καταβάλει το υπόλοιπο ποσό κατά τον τελικό προσδιορισμό του χρηματοδοτικού κενού. Στις 22 Ιουνίου 2012, η Τράπεζα της Ελλάδος προσδιόρισε το τελικό χρηματοδοτικό κενό της Τράπεζας Δωδεκανήσου σε 56,3 εκατ. ευρώ. Το ελληνικό ΤΧΣ κάλυψε το μη εκταμιευθέν μέρος του χρηματοδοτικού κενού στις 20 Ιουλίου 2012.

| (70) | Κατά τον χρόνο εξυγίανσής της, η τράπεζα Λαμίας απασχολούσε 47 άτομα και διέθετε 5 υποκαταστήματα. Η Τράπεζα δεν εξαγόρασε υποκαταστήματα της τράπεζας Λαμίας και οι υπάλληλοί της απολύθηκαν. |
| --- | --- |

(70)

Κατά τον χρόνο εξυγίανσής της, η τράπεζα Λαμίας απασχολούσε 47 άτομα και διέθετε 5 υποκαταστήματα. Η Τράπεζα δεν εξαγόρασε υποκαταστήματα της τράπεζας Λαμίας και οι υπάλληλοί της απολύθηκαν.

| (71) | Τα βασικά στοιχεία των τριών συνεταιριστικών τραπεζών παρουσιάζονται στον πίνακα 6.

  Πίνακας 6


  Τελικά χρηματοδοτικά κενά των τριών συνεταιριστικών τραπεζών | Τελικό χρηματοδοτικό κενό
  (σε εκατ. ευρώ) |
| --- | --- | --- |
| Τράπεζα Λέσβου-Λήμνου | 56,6 |
| Τράπεζα Αχαΐας | 212,9 |
| Τράπεζα Λαμίας | 56,3 |
| Σύνολο | 325,8 |
| Πηγές: Αποφάσεις 3/1, 3/2, 3/3 της 22ας Ιουνίου 2012 της επιτροπής μέτρων εξυγίανσης της Τράπεζας της Ελλάδος. |

(71)

Τα βασικά στοιχεία των τριών συνεταιριστικών τραπεζών παρουσιάζονται στον πίνακα 6.

Πίνακας 6

Τελικά χρηματοδοτικά κενά των τριών συνεταιριστικών τραπεζών

Τελικό χρηματοδοτικό κενό

(σε εκατ. ευρώ)

Τράπεζα Λέσβου-Λήμνου

56,6

Τράπεζα Αχαΐας

212,9

Τράπεζα Λαμίας

56,3

Σύνολο

325,8

Πηγές: Αποφάσεις 3/1, 3/2, 3/3 της 22ας Ιουνίου 2012 της επιτροπής μέτρων εξυγίανσης της Τράπεζας της Ελλάδος.

2.2.2.   Απόκτηση επιλεγμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού της First Business Bank

| (72) | Η FB Bank ήταν μικρή τράπεζα με συνολικό ισολογισμό ύψους 1,4 δισεκατ. ευρώ κατά τον χρόνο της εξυγίανσής της και με μερίδιο αγοράς κατώτερο του 1 % σε δάνεια και καταθέσεις. Στις 31 Δεκεμβρίου 2012 η FB Bank διέθετε 19 υποκαταστήματα σε ολόκληρη την Ελλάδα και απασχολούσε 260 εργαζομένους. |
| --- | --- |

(72)

Η FB Bank ήταν μικρή τράπεζα με συνολικό ισολογισμό ύψους 1,4 δισεκατ. ευρώ κατά τον χρόνο της εξυγίανσής της και με μερίδιο αγοράς κατώτερο του 1 % σε δάνεια και καταθέσεις. Στις 31 Δεκεμβρίου 2012 η FB Bank διέθετε 19 υποκαταστήματα σε ολόκληρη την Ελλάδα και απασχολούσε 260 εργαζομένους.

| (73) | Στο πλαίσιο του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών η FB Bank έλαβε i) εισφορά κεφαλαίου ύψους 50 εκατ. ευρώ από το ελληνικό κράτος τον Ιούλιο του 2009, ii) τίτλους του ελληνικού Δημοσίου αξίας 60 εκατ. ευρώ τον Μάιο του 2012 (48) και iii) κρατική εγγύηση για την έκδοση ομολόγων ονομαστικής αξίας 50 εκατ. ευρώ τον Μάρτιο του 2011. |
| --- | --- |

(73)

Στο πλαίσιο του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών η FB Bank έλαβε i) εισφορά κεφαλαίου ύψους 50 εκατ. ευρώ από το ελληνικό κράτος τον Ιούλιο του 2009, ii) τίτλους του ελληνικού Δημοσίου αξίας 60 εκατ. ευρώ τον Μάιο του 2012 (48) και iii) κρατική εγγύηση για την έκδοση ομολόγων ονομαστικής αξίας 50 εκατ. ευρώ τον Μάρτιο του 2011.

| (74) | Η FB Bank συμμετείχε στο πρόγραμμα PSI, ανταλλάσσοντας ΟΕΔ ονομαστικής αξίας 70 εκατ. ευρώ. Όπως εμφαίνεται στον πίνακα 2, οι συνολικές της επιβαρύνσεις στο πλαίσιο του PSI ανήλθαν περίπου σε 49 εκατ. ευρώ προ φόρων. Όπως εμφαίνεται στον πίνακα 3, οι κεφαλαιακές ανάγκες της FB Bank αποτιμήθηκαν σε 168 εκατ. ευρώ κατά την προσομοίωση ακραίων καταστάσεων του 2012. |
| --- | --- |

(74)

Η FB Bank συμμετείχε στο πρόγραμμα PSI, ανταλλάσσοντας ΟΕΔ ονομαστικής αξίας 70 εκατ. ευρώ. Όπως εμφαίνεται στον πίνακα 2, οι συνολικές της επιβαρύνσεις στο πλαίσιο του PSI ανήλθαν περίπου σε 49 εκατ. ευρώ προ φόρων. Όπως εμφαίνεται στον πίνακα 3, οι κεφαλαιακές ανάγκες της FB Bank αποτιμήθηκαν σε 168 εκατ. ευρώ κατά την προσομοίωση ακραίων καταστάσεων του 2012.

Εξαγορά της First Business Bank

| (75) | Στις 8 Νοεμβρίου 2012 η Τράπεζα της Ελλάδος ζήτησε από την FB Bank να ολοκληρώσει την αύξηση κεφαλαίου έως τις 30 Απριλίου 2013 ούτως ώστε να αποκατασταθεί ο δείκτης κυρίων βασικών ιδίων κεφαλαίων κατηγορίας 1. |
| --- | --- |

(75)

Στις 8 Νοεμβρίου 2012 η Τράπεζα της Ελλάδος ζήτησε από την FB Bank να ολοκληρώσει την αύξηση κεφαλαίου έως τις 30 Απριλίου 2013 ούτως ώστε να αποκατασταθεί ο δείκτης κυρίων βασικών ιδίων κεφαλαίων κατηγορίας 1.

| (76) | Δεδομένου ότι η FB Bank δεν κατόρθωσε να αυξήσει το απαιτούμενο κεφάλαιο έως τις 30 Απριλίου 2013, η Τράπεζα της Ελλάδος αποφάσισε να προβεί στην ανάκληση της άδειας λειτουργίας της FB Bank και να τη θέσει υπό εκκαθάριση. |
| --- | --- |

(76)

Δεδομένου ότι η FB Bank δεν κατόρθωσε να αυξήσει το απαιτούμενο κεφάλαιο έως τις 30 Απριλίου 2013, η Τράπεζα της Ελλάδος αποφάσισε να προβεί στην ανάκληση της άδειας λειτουργίας της FB Bank και να τη θέσει υπό εκκαθάριση.

| (77) | Η Τράπεζα της Ελλάδος θεώρησε ότι η λήψη μέτρων εξυγίανσης μέσω της διαδικασίας αγοράς και ανάληψης, ειδικότερα η κάλυψη του σχετικού χρηματοδοτικού κενού και η συναφής κάλυψη των κεφαλαιακών αναγκών που σχετίζονταν με τα μεταβιβασθέντα στοιχεία ενεργητικού, είχε ζωτική σημασία για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των καταθετών στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα και, ως εκ τούτου, για τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Η Τράπεζα της Ελλάδος εκτίμησε ότι, στις 31 Δεκεμβρίου 2012, το συνολικό ποσό των καταθέσεων των πελατών της FB Bank ανερχόταν περίπου σε 1 278 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων μόνο 830 εκατ. ευρώ ήταν εγγυημένα από το ΕΤΕΚΕ. Συνεπώς, αν η FB Bank είχε τεθεί σε εκκαθάριση χωρίς την εφαρμογή μέτρων εξυγίανσης, θα είχαν μείνει ακάλυπτες καταθέσεις ύψους 448 εκατ. ευρώ περίπου. |
| --- | --- |

(77)

Η Τράπεζα της Ελλάδος θεώρησε ότι η λήψη μέτρων εξυγίανσης μέσω της διαδικασίας αγοράς και ανάληψης, ειδικότερα η κάλυψη του σχετικού χρηματοδοτικού κενού και η συναφής κάλυψη των κεφαλαιακών αναγκών που σχετίζονταν με τα μεταβιβασθέντα στοιχεία ενεργητικού, είχε ζωτική σημασία για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των καταθετών στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα και, ως εκ τούτου, για τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Η Τράπεζα της Ελλάδος εκτίμησε ότι, στις 31 Δεκεμβρίου 2012, το συνολικό ποσό των καταθέσεων των πελατών της FB Bank ανερχόταν περίπου σε 1 278 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων μόνο 830 εκατ. ευρώ ήταν εγγυημένα από το ΕΤΕΚΕ. Συνεπώς, αν η FB Bank είχε τεθεί σε εκκαθάριση χωρίς την εφαρμογή μέτρων εξυγίανσης, θα είχαν μείνει ακάλυπτες καταθέσεις ύψους 448 εκατ. ευρώ περίπου.

| (78) | Γι' αυτούς τους λόγους χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, η Τράπεζα της Ελλάδος προχώρησε στον πλειστηριασμό των επιλεγμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού της FB Bank, συμπεριλαμβανομένων των καταθέσεων. Ωστόσο, η απόκτηση περιουσιακών στοιχείων της FB Bank θα μπορούσε να προκαλέσει περαιτέρω κεφαλαιακές ανάγκες για τον αγοραστή και, ως εκ τούτου, καμία τράπεζα δεν θα δεχόταν να εξαγοράσει τα επιλεγμένα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού. Η Τράπεζα της Ελλάδος, στην επιστολή της προς το ελληνικό ΤΧΣ στις 8 Μαΐου 2013, ανέφερε ότι έκρινε σκόπιμο να καλύψει το ελληνικό ΤΧΣ τις εν λόγω κεφαλαιακές ανάγκες, στο πλαίσιο του κόστους της εξυγίανσης. Στην τελική δεσμευτική προσφορά της στις 10 Μαΐου 2013, η Τράπεζα ζήτησε να καλυφθούν από το ελληνικό ΤΧΣ οι κεφαλαιακές ανάγκες που θα δημιουργούνταν από την απόκτηση των μεταβιβασθέντων από την FB Bank στοιχείων ενεργητικού. Το ύψος των εν λόγω κεφαλαιακών αναγκών ανερχόταν, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος, σε 100 εκατ. ευρώ περίπου κατά τον χρόνο της εξυγίανσης (49). |
| --- | --- |

(78)

Γι' αυτούς τους λόγους χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, η Τράπεζα της Ελλάδος προχώρησε στον πλειστηριασμό των επιλεγμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού της FB Bank, συμπεριλαμβανομένων των καταθέσεων. Ωστόσο, η απόκτηση περιουσιακών στοιχείων της FB Bank θα μπορούσε να προκαλέσει περαιτέρω κεφαλαιακές ανάγκες για τον αγοραστή και, ως εκ τούτου, καμία τράπεζα δεν θα δεχόταν να εξαγοράσει τα επιλεγμένα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού. Η Τράπεζα της Ελλάδος, στην επιστολή της προς το ελληνικό ΤΧΣ στις 8 Μαΐου 2013, ανέφερε ότι έκρινε σκόπιμο να καλύψει το ελληνικό ΤΧΣ τις εν λόγω κεφαλαιακές ανάγκες, στο πλαίσιο του κόστους της εξυγίανσης. Στην τελική δεσμευτική προσφορά της στις 10 Μαΐου 2013, η Τράπεζα ζήτησε να καλυφθούν από το ελληνικό ΤΧΣ οι κεφαλαιακές ανάγκες που θα δημιουργούνταν από την απόκτηση των μεταβιβασθέντων από την FB Bank στοιχείων ενεργητικού. Το ύψος των εν λόγω κεφαλαιακών αναγκών ανερχόταν, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος, σε 100 εκατ. ευρώ περίπου κατά τον χρόνο της εξυγίανσης (49).

| (79) | Στις 8 Μαΐου 2013 μόνον η Τράπεζα και μία ακόμη τράπεζα υπέβαλαν μη δεσμευτικές προσφορές. Οι προσφορές αμφότερων των τραπεζών στηρίζονταν στην παραδοχή ότι το ελληνικό ΤΧΣ θα κάλυπτε το χρηματοδοτικό κενό και τις κεφαλαιακές ανάγκες που συνδέονταν με τα μεταβιβασθέντα στοιχεία ενεργητικού. Στις 10 Μαΐου 2013 η Τράπεζα υπέβαλε την τελική της προσφορά. Η Τράπεζα της Ελλάδος αποφάσισε να μεταβιβάσει τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού της FB Bank στην Τράπεζα, η προσφορά της οποίας προκρίθηκε. |
| --- | --- |

(79)

Στις 8 Μαΐου 2013 μόνον η Τράπεζα και μία ακόμη τράπεζα υπέβαλαν μη δεσμευτικές προσφορές. Οι προσφορές αμφότερων των τραπεζών στηρίζονταν στην παραδοχή ότι το ελληνικό ΤΧΣ θα κάλυπτε το χρηματοδοτικό κενό και τις κεφαλαιακές ανάγκες που συνδέονταν με τα μεταβιβασθέντα στοιχεία ενεργητικού. Στις 10 Μαΐου 2013 η Τράπεζα υπέβαλε την τελική της προσφορά. Η Τράπεζα της Ελλάδος αποφάσισε να μεταβιβάσει τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού της FB Bank στην Τράπεζα, η προσφορά της οποίας προκρίθηκε.

| (80) | Τα δάνεια πελατών (εκτός από τα μονίμως καθυστερούμενα) και τα περισσότερα ταμειακά υπόλοιπα, καθώς και τα άυλα περιουσιακά στοιχεία και η υπεραξία, τα δικαιώματα ιδιοκτησίας, οι συμβάσεις μίσθωσης ή αγοράς ακινήτων, οι διατραπεζικές υποχρεώσεις και οι καταθέσεις πελατών μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα. |
| --- | --- |

(80)

Τα δάνεια πελατών (εκτός από τα μονίμως καθυστερούμενα) και τα περισσότερα ταμειακά υπόλοιπα, καθώς και τα άυλα περιουσιακά στοιχεία και η υπεραξία, τα δικαιώματα ιδιοκτησίας, οι συμβάσεις μίσθωσης ή αγοράς ακινήτων, οι διατραπεζικές υποχρεώσεις και οι καταθέσεις πελατών μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα.

| (81) | Σύμφωνα με την αρχική αξιολόγηση της Τράπεζας της Ελλάδος κατά τον χρόνο της εξυγίανσης (50), η αξία των υποχρεώσεων που μεταβιβάστηκαν από την FB Bank στην Τράπεζα είχε αποτιμηθεί σε 1 402 εκατ. ευρώ, ενώ η αξία των μεταβιβαζόμενων στοιχείων ενεργητικού αποτιμήθηκε σε 878 εκατ. ευρώ, η δε διαφορά των δύο ποσών είναι το χρηματοδοτικό κενό ύψους 524 εκατ. ευρώ. Το χρηματοδοτικό κενό καλύφθηκε σύμφωνα με το άρθρο 63Δ παράγραφος 13 του νόμου 3601/2007 από το ελληνικό ΤΧΣ, το οποίο στις 28 Ιουνίου 2013 εκταμίευσε τα δύο τρίτα του εκτιμώμενου χρηματοδοτικού κενού, ήτοι 349,6 εκατ. ευρώ. Μετά την ολοκλήρωση του υπολογισμού του χρηματοδοτικού κενού από την Τράπεζα της Ελλάδος στις 7 Νοεμβρίου 2013 (51) σε 457 εκατ. ευρώ, στις 13 Νοεμβρίου 2013 (52) το ελληνικό ΤΧΣ κατέβαλε στην Τράπεζα το υπόλοιπο ύψους 107,4 εκατ. ευρώ. |
| --- | --- |

(81)

Σύμφωνα με την αρχική αξιολόγηση της Τράπεζας της Ελλάδος κατά τον χρόνο της εξυγίανσης (50), η αξία των υποχρεώσεων που μεταβιβάστηκαν από την FB Bank στην Τράπεζα είχε αποτιμηθεί σε 1 402 εκατ. ευρώ, ενώ η αξία των μεταβιβαζόμενων στοιχείων ενεργητικού αποτιμήθηκε σε 878 εκατ. ευρώ, η δε διαφορά των δύο ποσών είναι το χρηματοδοτικό κενό ύψους 524 εκατ. ευρώ. Το χρηματοδοτικό κενό καλύφθηκε σύμφωνα με το άρθρο 63Δ παράγραφος 13 του νόμου 3601/2007 από το ελληνικό ΤΧΣ, το οποίο στις 28 Ιουνίου 2013 εκταμίευσε τα δύο τρίτα του εκτιμώμενου χρηματοδοτικού κενού, ήτοι 349,6 εκατ. ευρώ. Μετά την ολοκλήρωση του υπολογισμού του χρηματοδοτικού κενού από την Τράπεζα της Ελλάδος στις 7 Νοεμβρίου 2013 (51) σε 457 εκατ. ευρώ, στις 13 Νοεμβρίου 2013 (52) το ελληνικό ΤΧΣ κατέβαλε στην Τράπεζα το υπόλοιπο ύψους 107,4 εκατ. ευρώ.

2.2.3.   Απόκτηση επιλεγμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού της Probank

| (82) | Στις 31 Μαρτίου 2013 η ProBank διέθετε δίκτυο 112 υποκαταστημάτων ανά την Ελλάδα και απασχολούσε 1 087 άτομα (53). |
| --- | --- |

(82)

Στις 31 Μαρτίου 2013 η ProBank διέθετε δίκτυο 112 υποκαταστημάτων ανά την Ελλάδα και απασχολούσε 1 087 άτομα (53).

| (83) | Ο ισολογισμός της ProBank ανερχόταν περίπου σε 3,2 δισεκατ. ευρώ στις 30 Ιουνίου 2013 (54). Στις 31 Μαρτίου 2013 η Probank είχε μερίδιο αγοράς 1,1 % σε δάνεια και 1,7 % σε καταθέσεις. |
| --- | --- |

(83)

Ο ισολογισμός της ProBank ανερχόταν περίπου σε 3,2 δισεκατ. ευρώ στις 30 Ιουνίου 2013 (54). Στις 31 Μαρτίου 2013 η Probank είχε μερίδιο αγοράς 1,1 % σε δάνεια και 1,7 % σε καταθέσεις.

| (84) | Η Τράπεζα συμμετείχε στο πρόγραμμα PSI, ανταλλάσσοντας ΟΕΔ ονομαστικής αξίας 415 εκατ. ευρώ. Όπως εμφαίνεται στον πίνακα 2, οι συνολικές της επιβαρύνσεις στο πλαίσιο του PSI ανήλθαν περίπου σε 295 εκατ. ευρώ προ φόρων. Όπως εμφαίνεται στον πίνακα 3, οι κεφαλαιακές ανάγκες της Probank εκτιμήθηκαν σε 282 εκατ. ευρώ κατά την προσομοίωση ακραίων καταστάσεων του 2012. |
| --- | --- |

(84)

Η Τράπεζα συμμετείχε στο πρόγραμμα PSI, ανταλλάσσοντας ΟΕΔ ονομαστικής αξίας 415 εκατ. ευρώ. Όπως εμφαίνεται στον πίνακα 2, οι συνολικές της επιβαρύνσεις στο πλαίσιο του PSI ανήλθαν περίπου σε 295 εκατ. ευρώ προ φόρων. Όπως εμφαίνεται στον πίνακα 3, οι κεφαλαιακές ανάγκες της Probank εκτιμήθηκαν σε 282 εκατ. ευρώ κατά την προσομοίωση ακραίων καταστάσεων του 2012.

Εξαγορά της Probank

| (85) | Στις 26 Οκτωβρίου 2012 η Τράπεζα της Ελλάδος ζήτησε από την ProBank να αυξήσει το κεφάλαιό της κατά 282 εκατ. ευρώ. |
| --- | --- |

(85)

Στις 26 Οκτωβρίου 2012 η Τράπεζα της Ελλάδος ζήτησε από την ProBank να αυξήσει το κεφάλαιό της κατά 282 εκατ. ευρώ.

| (86) | Δεδομένου ότι η Probank δεν κατόρθωσε να αυξήσει το κεφάλαιό της, τον Ιούλιο του 2013 η Τράπεζα της Ελλάδος αποφάσισε να προβεί στην ανάκληση της άδειας λειτουργίας της και να τη θέσει υπό εκκαθάριση (55). Πιο συγκεκριμένα, τα ίδια κεφάλαια της ProBank ήταν αρνητικά και εκτιμήθηκαν σε περίπου -16 εκατ. ευρώ με βάση στοιχεία της 31ης Μαρτίου 2013 σε ενοποιημένη βάση. Ως εκ τούτου, η ProBank δεν πληρούσε τις ελάχιστες κεφαλαιακές απαιτήσεις της και τα ίδια κεφάλαιά της ήταν χαμηλότερα από το ελάχιστο μετοχικό κεφάλαιο για οποιαδήποτε τράπεζα, σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 4 στοιχείο α) του Ν. 3601/2007. |
| --- | --- |

(86)

Δεδομένου ότι η Probank δεν κατόρθωσε να αυξήσει το κεφάλαιό της, τον Ιούλιο του 2013 η Τράπεζα της Ελλάδος αποφάσισε να προβεί στην ανάκληση της άδειας λειτουργίας της και να τη θέσει υπό εκκαθάριση (55). Πιο συγκεκριμένα, τα ίδια κεφάλαια της ProBank ήταν αρνητικά και εκτιμήθηκαν σε περίπου -16 εκατ. ευρώ με βάση στοιχεία της 31ης Μαρτίου 2013 σε ενοποιημένη βάση. Ως εκ τούτου, η ProBank δεν πληρούσε τις ελάχιστες κεφαλαιακές απαιτήσεις της και τα ίδια κεφάλαιά της ήταν χαμηλότερα από το ελάχιστο μετοχικό κεφάλαιο για οποιαδήποτε τράπεζα, σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 4 στοιχείο α) του Ν. 3601/2007.

| (87) | Η Τράπεζα της Ελλάδος θεώρησε ότι τα μέτρα εξυγίανσης ήταν ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των καταθετών στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα και, κατά συνέπεια, για τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος, στις 31 Μαρτίου 2013 το συνολικό ποσό των καταθέσεων των πελατών της ProBank ανερχόταν περίπου σε 3 123 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων μόνο 1 998 εκατ. ευρώ ήταν εγγυημένα από το ΕΤΕΚΕ. Συνεπώς, αν η Probank είχε τεθεί υπό εκκαθάριση χωρίς την εφαρμογή μέτρων εξυγίανσης, θα είχαν μείνει ακάλυπτες καταθέσεις ύψους 1 125 εκατ. ευρώ περίπου. |
| --- | --- |

(87)

Η Τράπεζα της Ελλάδος θεώρησε ότι τα μέτρα εξυγίανσης ήταν ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των καταθετών στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα και, κατά συνέπεια, για τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος, στις 31 Μαρτίου 2013 το συνολικό ποσό των καταθέσεων των πελατών της ProBank ανερχόταν περίπου σε 3 123 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων μόνο 1 998 εκατ. ευρώ ήταν εγγυημένα από το ΕΤΕΚΕ. Συνεπώς, αν η Probank είχε τεθεί υπό εκκαθάριση χωρίς την εφαρμογή μέτρων εξυγίανσης, θα είχαν μείνει ακάλυπτες καταθέσεις ύψους 1 125 εκατ. ευρώ περίπου.

| (88) | Γι' αυτούς τους λόγους χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, η Τράπεζα της Ελλάδος προχώρησε στον πλειστηριασμό επιλεγμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού της ProBank, συμπεριλαμβανομένων των καταθέσεων. Ωστόσο, η απόκτηση στοιχείων ενεργητικού της ProBank θα μπορούσε να έχει προκαλέσει περαιτέρω κεφαλαιακές ανάγκες για τον αγοραστή και, ως εκ τούτου, καμία τράπεζα δεν θα δεχόταν να εξαγοράσει τα επιλεγμένα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού. Ως εκ τούτου, στην τελική δεσμευτική προσφορά της στις 25 Ιουλίου 2013, η Τράπεζα ζήτησε να καλυφθούν από το ελληνικό ΤΧΣ οι κεφαλαιακές ανάγκες που προέκυψαν από την εξαγορά των μεταβιβασθέντων από την ProBank στοιχείων ενεργητικού. Η αιτούμενη δέσμευση να καλυφθούν οι εν λόγω κεφαλαιακές ανάγκες ελήφθη υπόψη από το ελληνικό ΤΧΣ κατά την αξιολόγηση των προσφορών που υποβλήθηκαν. Το ποσό των εν λόγω κεφαλαιακών αναγκών εκτιμήθηκε σε [180 έως 280] εκατ. ευρώ (56). |
| --- | --- |

(88)

Γι' αυτούς τους λόγους χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, η Τράπεζα της Ελλάδος προχώρησε στον πλειστηριασμό επιλεγμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού της ProBank, συμπεριλαμβανομένων των καταθέσεων. Ωστόσο, η απόκτηση στοιχείων ενεργητικού της ProBank θα μπορούσε να έχει προκαλέσει περαιτέρω κεφαλαιακές ανάγκες για τον αγοραστή και, ως εκ τούτου, καμία τράπεζα δεν θα δεχόταν να εξαγοράσει τα επιλεγμένα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού. Ως εκ τούτου, στην τελική δεσμευτική προσφορά της στις 25 Ιουλίου 2013, η Τράπεζα ζήτησε να καλυφθούν από το ελληνικό ΤΧΣ οι κεφαλαιακές ανάγκες που προέκυψαν από την εξαγορά των μεταβιβασθέντων από την ProBank στοιχείων ενεργητικού. Η αιτούμενη δέσμευση να καλυφθούν οι εν λόγω κεφαλαιακές ανάγκες ελήφθη υπόψη από το ελληνικό ΤΧΣ κατά την αξιολόγηση των προσφορών που υποβλήθηκαν. Το ποσό των εν λόγω κεφαλαιακών αναγκών εκτιμήθηκε σε [180 έως 280] εκατ. ευρώ (56).

| (89) | Στις 24 Ιουλίου 2013 μια άλλη μεγάλη ελληνική τράπεζα υπέβαλε σχέδιο προσφοράς και στις 25 Ιουλίου 2013 η Τράπεζα υπέβαλε τη δική της προσφορά. Οι προσφορές αμφότερων των τραπεζών στηρίζονταν στην παραδοχή ότι το ελληνικό ΤΧΣ θα κάλυπτε το χρηματοδοτικό κενό καθώς και τις κεφαλαιακές ανάγκες που δημιουργούσαν τα μεταβιβασθέντα στοιχεία ενεργητικού. Η Τράπεζα της Ελλάδος αποφάσισε να μεταβιβάσει τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού της ProBank στην Τράπεζα, η προσφορά της οποίας προκρίθηκε. |
| --- | --- |

(89)

Στις 24 Ιουλίου 2013 μια άλλη μεγάλη ελληνική τράπεζα υπέβαλε σχέδιο προσφοράς και στις 25 Ιουλίου 2013 η Τράπεζα υπέβαλε τη δική της προσφορά. Οι προσφορές αμφότερων των τραπεζών στηρίζονταν στην παραδοχή ότι το ελληνικό ΤΧΣ θα κάλυπτε το χρηματοδοτικό κενό καθώς και τις κεφαλαιακές ανάγκες που δημιουργούσαν τα μεταβιβασθέντα στοιχεία ενεργητικού. Η Τράπεζα της Ελλάδος αποφάσισε να μεταβιβάσει τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού της ProBank στην Τράπεζα, η προσφορά της οποίας προκρίθηκε.

| (90) | Τα δάνεια πελατών (εκτός από τα μονίμως καθυστερούμενα) και τα περισσότερα ταμειακά υπόλοιπα, καθώς και τα άυλα περιουσιακά στοιχεία και η υπεραξία, τα δικαιώματα ιδιοκτησίας, οι συμβάσεις μίσθωσης ή αγοράς ακινήτων, οι διατραπεζικές υποχρεώσεις και οι καταθέσεις πελατών μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα. |
| --- | --- |

(90)

Τα δάνεια πελατών (εκτός από τα μονίμως καθυστερούμενα) και τα περισσότερα ταμειακά υπόλοιπα, καθώς και τα άυλα περιουσιακά στοιχεία και η υπεραξία, τα δικαιώματα ιδιοκτησίας, οι συμβάσεις μίσθωσης ή αγοράς ακινήτων, οι διατραπεζικές υποχρεώσεις και οι καταθέσεις πελατών μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα.

| (91) | Σύμφωνα με την αρχική αξιολόγηση της Τράπεζας της Ελλάδος κατά τον χρόνο της εξυγίανσης (57), η αξία των υποχρεώσεων που μεταβιβάστηκαν από την ProBank στην Τράπεζα αποτιμήθηκε σε 3 198,9 εκατ. ευρώ, ενώ η αξία των μεταβιβαζόμενων στοιχείων ενεργητικού εκτιμήθηκε σε 2 961,4 εκατ. ευρώ, η δε διαφορά των δύο ποσών είναι το χρηματοδοτικό κενό ύψους 237,6 εκατ. ευρώ. Το χρηματοδοτικό κενό καλύφθηκε σύμφωνα με το άρθρο 63Δ παράγραφος 13 του νόμου 3601/2007 από το ελληνικό ΤΧΣ, το οποίο στις 9 Αυγούστου 2013 εκταμίευσε τα δύο τρίτα του εκτιμώμενου χρηματοδοτικού κενού, ήτοι 158,4 εκατ. ευρώ. Το χρηματοδοτικό κενό, ο υπολογισμός του οποίου ολοκληρώθηκε από την Τράπεζα της Ελλάδος στις 30 Δεκεμβρίου 2013, ανήλθε σε 562,7 ευρώ (58). Στις 31 Δεκεμβρίου 2013, το ΕΤΧΣ κατέβαλε τοις μετρητοίς στην Τράπεζα το υπόλοιπο των 404,4 εκατ. ευρώ (59). |
| --- | --- |

(91)

Σύμφωνα με την αρχική αξιολόγηση της Τράπεζας της Ελλάδος κατά τον χρόνο της εξυγίανσης (57), η αξία των υποχρεώσεων που μεταβιβάστηκαν από την ProBank στην Τράπεζα αποτιμήθηκε σε 3 198,9 εκατ. ευρώ, ενώ η αξία των μεταβιβαζόμενων στοιχείων ενεργητικού εκτιμήθηκε σε 2 961,4 εκατ. ευρώ, η δε διαφορά των δύο ποσών είναι το χρηματοδοτικό κενό ύψους 237,6 εκατ. ευρώ. Το χρηματοδοτικό κενό καλύφθηκε σύμφωνα με το άρθρο 63Δ παράγραφος 13 του νόμου 3601/2007 από το ελληνικό ΤΧΣ, το οποίο στις 9 Αυγούστου 2013 εκταμίευσε τα δύο τρίτα του εκτιμώμενου χρηματοδοτικού κενού, ήτοι 158,4 εκατ. ευρώ. Το χρηματοδοτικό κενό, ο υπολογισμός του οποίου ολοκληρώθηκε από την Τράπεζα της Ελλάδος στις 30 Δεκεμβρίου 2013, ανήλθε σε 562,7 ευρώ (58). Στις 31 Δεκεμβρίου 2013, το ΕΤΧΣ κατέβαλε τοις μετρητοίς στην Τράπεζα το υπόλοιπο των 404,4 εκατ. ευρώ (59).

2.3.   ΤΑ ΜΈΤΡΑ ΕΝΊΣΧΥΣΗΣ

2.3.1   Μέτρα ενίσχυσης που χορηγήθηκαν στην Τράπεζα στο πλαίσιο του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών (μέτρα L1 και A)

| (92) | Η Τράπεζα έλαβε ενισχύσεις διαφόρων μορφών στο πλαίσιο του μέτρου ανακεφαλαιοποίησης, του μέτρου εγγυήσεων και του μέτρου ομολογιακών δανείων του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών. |
| --- | --- |

(92)

Η Τράπεζα έλαβε ενισχύσεις διαφόρων μορφών στο πλαίσιο του μέτρου ανακεφαλαιοποίησης, του μέτρου εγγυήσεων και του μέτρου ομολογιακών δανείων του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών.

2.3.1.1.   Κρατική στήριξη της ρευστότητας που χορηγήθηκε βάσει των μέτρων εγγυήσεων και κρατικών ομολογιακών δανείων (μέτρο L1)

| (93) | Η Τράπεζα έχει επωφεληθεί και εξακολουθεί να επωφελείται από ενισχύσεις στο πλαίσιο των μέτρων εγγυήσεων και κρατικών ομολογιακών δανείων. Οι εν λόγω ενισχύσεις περιγράφονται στην παρούσα απόφαση ως «μέτρο L1». Στις 30 Νοεμβρίου 2013 (60), οι χορηγηθείσες στην Τράπεζα εγγυήσεις ανέρχονταν περίπου σε 14,8 δισεκατ. ευρώ. Κατά την ημερομηνία αυτή, τα εκκρεμή δάνεια των κρατικών ομολόγων στην Τράπεζα ανέρχονταν σε 847 εκατ. ευρώ. Στις 15 Απριλίου 2011, η Τράπεζα είχε λάβει δάνεια κρατικών ομολόγων συνολικού ύψους 787 εκατ. ευρώ και κρατικές εγγυήσεις ύψους 12,9 δισεκατ. ευρώ. |
| --- | --- |

(93)

Η Τράπεζα έχει επωφεληθεί και εξακολουθεί να επωφελείται από ενισχύσεις στο πλαίσιο των μέτρων εγγυήσεων και κρατικών ομολογιακών δανείων. Οι εν λόγω ενισχύσεις περιγράφονται στην παρούσα απόφαση ως «μέτρο L1». Στις 30 Νοεμβρίου 2013 (60), οι χορηγηθείσες στην Τράπεζα εγγυήσεις ανέρχονταν περίπου σε 14,8 δισεκατ. ευρώ. Κατά την ημερομηνία αυτή, τα εκκρεμή δάνεια των κρατικών ομολόγων στην Τράπεζα ανέρχονταν σε 847 εκατ. ευρώ. Στις 15 Απριλίου 2011, η Τράπεζα είχε λάβει δάνεια κρατικών ομολόγων συνολικού ύψους 787 εκατ. ευρώ και κρατικές εγγυήσεις ύψους 12,9 δισεκατ. ευρώ.

| (94) | Στο σχέδιο αναδιάρθρωσης της Τράπεζας που υπέβαλαν οι ελληνικές αρχές στις 25 Ιουνίου 2014 στην Επιτροπή, οι ελληνικές αρχές δήλωσαν την πρόθεσή τους να συνεχίσουν, κατά τη διάρκεια της περιόδου αναδιάρθρωσης, τη χορήγηση εγγυήσεων και κρατικών ομολογιακών δανείων στην Τράπεζα στο πλαίσιο του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών. |
| --- | --- |

(94)

Στο σχέδιο αναδιάρθρωσης της Τράπεζας που υπέβαλαν οι ελληνικές αρχές στις 25 Ιουνίου 2014 στην Επιτροπή, οι ελληνικές αρχές δήλωσαν την πρόθεσή τους να συνεχίσουν, κατά τη διάρκεια της περιόδου αναδιάρθρωσης, τη χορήγηση εγγυήσεων και κρατικών ομολογιακών δανείων στην Τράπεζα στο πλαίσιο του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών.

2.3.1.2.   Κρατική ανακεφαλαιοποίηση που χορηγήθηκε στο πλαίσιο του μέτρου ανακεφαλαιοποίησης (μέτρο Α)

| (95) | Τον Μάιο του 2009 και τον Δεκέμβριο του 2011, η Τράπεζα έλαβε από την Ελλάδα, στο πλαίσιο του μέτρου ανακεφαλαιοποίησης, εισφορές κεφαλαίου ύψους 350 εκατ. ευρώ και 1 000 εκατ. ευρώ αντιστοίχως, δηλαδή συνολικά 1 350 εκατ. ευρώ (μέτρο Α), που αντιστοιχούν περίπου στο 2 % των περιουσιακών στοιχείων σταθμισμένου κινδύνου (εφεξής «ΠΣΣΚ») της Τράπεζας κατά την εν λόγω χρονική στιγμή. |
| --- | --- |

(95)

Τον Μάιο του 2009 και τον Δεκέμβριο του 2011, η Τράπεζα έλαβε από την Ελλάδα, στο πλαίσιο του μέτρου ανακεφαλαιοποίησης, εισφορές κεφαλαίου ύψους 350 εκατ. ευρώ και 1 000 εκατ. ευρώ αντιστοίχως, δηλαδή συνολικά 1 350 εκατ. ευρώ (μέτρο Α), που αντιστοιχούν περίπου στο 2 % των περιουσιακών στοιχείων σταθμισμένου κινδύνου (εφεξής «ΠΣΣΚ») της Τράπεζας κατά την εν λόγω χρονική στιγμή.

| (96) | Η ανακεφαλαιοποίηση είχε τη μορφή προνομιούχων μετοχών που αναλήφθηκαν από το ελληνικό Δημόσιο με τοκομερίδιο 10 % και ληκτότητα πέντε ετών. Το 2010 η διάρκεια των προνομιούχων μετοχών παρατάθηκε και η αμοιβή τους αυξήθηκε. Από τη λήξη της αρχικής πενταετούς περιόδου, αν οι προνομιούχες μετοχές δεν εξαγοραστούν και δεν ληφθεί απόφαση από τη γενική συνέλευση των μετόχων όσον αφορά την εξαγορά των μετοχών αυτών, ο υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας θα αυξήσει το τοκομερίδιο κατά 2 % ετησίως σε σωρευτική βάση (δηλαδή τοκομερίδιο 12 % για το έκτο έτος, 14 % για το έβδομο έτος κ.λπ...). |
| --- | --- |

(96)

Η ανακεφαλαιοποίηση είχε τη μορφή προνομιούχων μετοχών που αναλήφθηκαν από το ελληνικό Δημόσιο με τοκομερίδιο 10 % και ληκτότητα πέντε ετών. Το 2010 η διάρκεια των προνομιούχων μετοχών παρατάθηκε και η αμοιβή τους αυξήθηκε. Από τη λήξη της αρχικής πενταετούς περιόδου, αν οι προνομιούχες μετοχές δεν εξαγοραστούν και δεν ληφθεί απόφαση από τη γενική συνέλευση των μετόχων όσον αφορά την εξαγορά των μετοχών αυτών, ο υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας θα αυξήσει το τοκομερίδιο κατά 2 % ετησίως σε σωρευτική βάση (δηλαδή τοκομερίδιο 12 % για το έκτο έτος, 14 % για το έβδομο έτος κ.λπ...).

2.3.2.   Επείγουσα παροχή ρευστότητας (ΕΠΡ) με την εγγύηση του Δημοσίου (μέτρο L2)

| (97) | Η ΕΠΡ είναι έκτακτο μέτρο που επιτρέπει σε ένα φερέγγυο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα, που αντιμετωπίζει προσωρινά προβλήματα ρευστότητας να λάβει χρηματοδότηση από το Ευρωσύστημα, χωρίς η πράξη αυτή να εντάσσεται στην ενιαία νομισματική πολιτική. Το επιτόκιο που καταβάλλει αυτό το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα για την ΕΠΡ είναι κατά [...] μονάδες βάσης υψηλότερο από το επιτόκιο που καταβάλλει για την τακτική αναχρηματοδότηση από την ΕΚΤ. |
| --- | --- |

(97)

Η ΕΠΡ είναι έκτακτο μέτρο που επιτρέπει σε ένα φερέγγυο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα, που αντιμετωπίζει προσωρινά προβλήματα ρευστότητας να λάβει χρηματοδότηση από το Ευρωσύστημα, χωρίς η πράξη αυτή να εντάσσεται στην ενιαία νομισματική πολιτική. Το επιτόκιο που καταβάλλει αυτό το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα για την ΕΠΡ είναι κατά [...] μονάδες βάσης υψηλότερο από το επιτόκιο που καταβάλλει για την τακτική αναχρηματοδότηση από την ΕΚΤ.

| (98) | Η Τράπεζα της Ελλάδος είναι αρμόδια για το πρόγραμμα ΕΠΡ, πράγμα που σημαίνει ότι αναλαμβάνει το κόστος και τους κινδύνους που απορρέουν από τη χορήγηση της ΕΠΡ (61). Το ελληνικό Δημόσιο χορήγησε στην Τράπεζα της Ελλάδος κρατική εγγύηση η οποία καλύπτει το συνολικό ποσό της ΕΠΡ που χορηγεί η Τράπεζα της Ελλάδος. Η θέσπιση του άρθρου 50 παράγραφος 7 του νόμου 3943/2011, με το οποίο τροποποιήθηκε το άρθρο 65 παράγραφος 1 του νόμου 2362/1995, επέτρεψε στο Υπουργείο Οικονομικών να χορηγεί εγγυήσεις προς την Τράπεζα της Ελλάδος εξ ονόματος του Δημοσίου ούτως ώστε να διασφαλιστούν οι απαιτήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος έναντι των πιστωτικών ιδρυμάτων. Οι τράπεζες που λαμβάνουν ΕΠΡ οφείλουν να καταβάλλουν στο κράτος τέλη εγγύησης ύψους [...] μονάδων βάσης. |
| --- | --- |

(98)

Η Τράπεζα της Ελλάδος είναι αρμόδια για το πρόγραμμα ΕΠΡ, πράγμα που σημαίνει ότι αναλαμβάνει το κόστος και τους κινδύνους που απορρέουν από τη χορήγηση της ΕΠΡ (61). Το ελληνικό Δημόσιο χορήγησε στην Τράπεζα της Ελλάδος κρατική εγγύηση η οποία καλύπτει το συνολικό ποσό της ΕΠΡ που χορηγεί η Τράπεζα της Ελλάδος. Η θέσπιση του άρθρου 50 παράγραφος 7 του νόμου 3943/2011, με το οποίο τροποποιήθηκε το άρθρο 65 παράγραφος 1 του νόμου 2362/1995, επέτρεψε στο Υπουργείο Οικονομικών να χορηγεί εγγυήσεις προς την Τράπεζα της Ελλάδος εξ ονόματος του Δημοσίου ούτως ώστε να διασφαλιστούν οι απαιτήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος έναντι των πιστωτικών ιδρυμάτων. Οι τράπεζες που λαμβάνουν ΕΠΡ οφείλουν να καταβάλλουν στο κράτος τέλη εγγύησης ύψους [...] μονάδων βάσης.

| (99) | Στις 31 Ιανουαρίου 2012, η Τράπεζα είχε λάβει ΕΠΡ με την εγγύηση του Δημοσίου ύψους 8,6 δισεκατ. ευρώ (62), ενώ στις 31 Δεκεμβρίου 2012 η Τράπεζα είχε λάβει ΕΠΡ με την εγγύηση του Δημοσίου ύψους 30,9 δισεκατ. ευρώ (63). |
| --- | --- |

(99)

Στις 31 Ιανουαρίου 2012, η Τράπεζα είχε λάβει ΕΠΡ με την εγγύηση του Δημοσίου ύψους 8,6 δισεκατ. ευρώ (62), ενώ στις 31 Δεκεμβρίου 2012 η Τράπεζα είχε λάβει ΕΠΡ με την εγγύηση του Δημοσίου ύψους 30,9 δισεκατ. ευρώ (63).

2.3.3   Μέτρα ενίσχυσης που χορηγήθηκαν στην Τράπεζα μέσω του ελληνικού ΤΧΣ (μέτρα B1, B2 και B3)

| (100) | Μετά το 2012 η Τράπεζα έχει επωφεληθεί από διάφορα μέτρα κεφαλαιακής ενίσχυσης που χορηγήθηκαν από το ελληνικό ΤΧΣ. Ο πίνακας 7 παρέχει επισκόπηση αυτών των μέτρων ενίσχυσης.

  Πίνακας 7


  Μέτρα ενίσχυσης που χορηγήθηκαν στην Τράπεζα μέσω του ελληνικού ΤΧΣ | 1η προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση — Μάιος 2012 (εκατ. ευρώ) | 2η προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση — Δεκέμβριος 2012 (εκατ. ευρώ) | Ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013 — Μάιος 2013 (εκατ. ευρώ) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Μέτρο | Β1 | Β2 | Β3 |
| Ποσό
  (σε εκατ. ευρώ) | 7 430 | 2 326 | 8 677 |

(100)

Μετά το 2012 η Τράπεζα έχει επωφεληθεί από διάφορα μέτρα κεφαλαιακής ενίσχυσης που χορηγήθηκαν από το ελληνικό ΤΧΣ. Ο πίνακας 7 παρέχει επισκόπηση αυτών των μέτρων ενίσχυσης.

Πίνακας 7

Μέτρα ενίσχυσης που χορηγήθηκαν στην Τράπεζα μέσω του ελληνικού ΤΧΣ

1η προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση — Μάιος 2012 (εκατ. ευρώ)

2η προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση — Δεκέμβριος 2012 (εκατ. ευρώ)

Ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013 — Μάιος 2013 (εκατ. ευρώ)

Μέτρο

Β1

Β2

Β3

Ποσό

(σε εκατ. ευρώ)

7 430

2 326

8 677

2.3.3.1.   Η πρώτη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση (μέτρο Β1)

| (101) | Οι αιτιολογικές σκέψεις 14 έως 33 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας για την ΕΤΕ παρέχουν λεπτομερή περιγραφή της πρώτης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης του Μαΐου (64) 2012 (μέτρο Β1). Το πλαίσιο και τα κύρια χαρακτηριστικά του εν λόγω μέτρου παρατίθενται στο παρόν τμήμα. |
| --- | --- |

(101)

Οι αιτιολογικές σκέψεις 14 έως 33 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας για την ΕΤΕ παρέχουν λεπτομερή περιγραφή της πρώτης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης του Μαΐου (64) 2012 (μέτρο Β1). Το πλαίσιο και τα κύρια χαρακτηριστικά του εν λόγω μέτρου παρατίθενται στο παρόν τμήμα.

| (102) | Στις 20 Απριλίου 2012, το ελληνικό ΤΧΣ απέστειλε στην Τράπεζα επιστολή με την οποία δεσμευόταν να συμμετάσχει σε προγραμματισθείσα αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Τράπεζας για ποσό ύψους έως 6,9 δισεκατ. ευρώ. |
| --- | --- |

(102)

Στις 20 Απριλίου 2012, το ελληνικό ΤΧΣ απέστειλε στην Τράπεζα επιστολή με την οποία δεσμευόταν να συμμετάσχει σε προγραμματισθείσα αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Τράπεζας για ποσό ύψους έως 6,9 δισεκατ. ευρώ.

| (103) | Στο πλαίσιο του μέτρου Β1, στις 28 Μαΐου 2012 το ελληνικό ΤΧΣ μεταβίβασε στην Τράπεζα ομόλογα του EFSF (ευρωπαϊκού ΤΧΣ) αξίας 7,4 δισεκατ. ευρώ, σύμφωνα με τις διατάξεις περί προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης που ορίζονται στον νόμο 3864/2010 για την ίδρυση του ελληνικού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (εφεξής «νόμος για το ελληνικό ΤΧΣ»). Η Επιτροπή έχει ήδη αποφανθεί, στην αιτιολογική σκέψη (50) της απόφασης κίνησης της διαδικασίας για την ΕΤΕ ότι «η προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση που οριστικοποιήθηκε στις 28 Μαΐου 2012 είναι η εκπλήρωση της αναληφθείσας υποχρέωσης στην επιστολή δέσμευσης και, ως εκ τούτου αποτελεί συνέχεια της ίδιας ενίσχυσης». Τα ποσά που προβλέπονταν τόσο στην επιστολή δέσμευσης όσο και στην πρώτη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση υπολογίστηκαν από την Τράπεζα της Ελλάδος προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η Τράπεζα είχε συνολικό δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας 8 % στις 31 Δεκεμβρίου 2011, ημερομηνία της αναδρομικής λογιστικής καταχώρισης της προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης στα αρχεία της Τράπεζας. Όπως προκύπτει από τον πίνακα 3, το μέτρο Β1 δεν κάλυπτε πλήρως τις κεφαλαιακές ανάγκες που διαπιστώθηκαν κατά την προσομοίωση ακραίων καταστάσεων του 2012. Η Τράπεζα εικαζόταν ότι θα αντλήσει το κεφάλαιο μέσω μελλοντικής αύξησης κεφαλαίου και ότι σκοπός της προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης ήταν μόνον η διατήρηση του δικαιώματος χρηματοδότησης της Τράπεζας από την ΕΚΤ έως ότου πραγματοποιηθεί η εν λόγω αύξηση κεφαλαίου. |
| --- | --- |

(103)

Στο πλαίσιο του μέτρου Β1, στις 28 Μαΐου 2012 το ελληνικό ΤΧΣ μεταβίβασε στην Τράπεζα ομόλογα του EFSF (ευρωπαϊκού ΤΧΣ) αξίας 7,4 δισεκατ. ευρώ, σύμφωνα με τις διατάξεις περί προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης που ορίζονται στον νόμο 3864/2010 για την ίδρυση του ελληνικού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (εφεξής «νόμος για το ελληνικό ΤΧΣ»). Η Επιτροπή έχει ήδη αποφανθεί, στην αιτιολογική σκέψη (50) της απόφασης κίνησης της διαδικασίας για την ΕΤΕ ότι «η προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση που οριστικοποιήθηκε στις 28 Μαΐου 2012 είναι η εκπλήρωση της αναληφθείσας υποχρέωσης στην επιστολή δέσμευσης και, ως εκ τούτου αποτελεί συνέχεια της ίδιας ενίσχυσης». Τα ποσά που προβλέπονταν τόσο στην επιστολή δέσμευσης όσο και στην πρώτη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση υπολογίστηκαν από την Τράπεζα της Ελλάδος προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η Τράπεζα είχε συνολικό δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας 8 % στις 31 Δεκεμβρίου 2011, ημερομηνία της αναδρομικής λογιστικής καταχώρισης της προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης στα αρχεία της Τράπεζας. Όπως προκύπτει από τον πίνακα 3, το μέτρο Β1 δεν κάλυπτε πλήρως τις κεφαλαιακές ανάγκες που διαπιστώθηκαν κατά την προσομοίωση ακραίων καταστάσεων του 2012. Η Τράπεζα εικαζόταν ότι θα αντλήσει το κεφάλαιο μέσω μελλοντικής αύξησης κεφαλαίου και ότι σκοπός της προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης ήταν μόνον η διατήρηση του δικαιώματος χρηματοδότησης της Τράπεζας από την ΕΚΤ έως ότου πραγματοποιηθεί η εν λόγω αύξηση κεφαλαίου.

| (104) | Για το διάστημα μεταξύ της ημερομηνίας της πρώτης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης και της ημερομηνίας μετατροπής της πρώτης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης σε κοινές μετοχές και άλλα χρηματοοικονομικά μέσα, η συμφωνία προεγγραφής μεταξύ της Τράπεζας και του ελληνικού ΤΧΣ όριζε ότι η Τράπεζα έπρεπε να καταβάλλει στο ελληνικό ΤΧΣ ετήσια προμήθεια 1 % επί της ονομαστικής αξίας των τίτλων του ΕΤΧΣ, ενώ τυχόν πληρωμές τοκομεριδίων και δεδουλευμένοι τόκοι για τους τίτλους του ΕΤΧΣ για την περίοδο αυτή θα υπολογίζονταν ως πρόσθετη εισφορά κεφαλαίου από το ελληνικό ΤΧΣ στην Τράπεζα (65). |
| --- | --- |

(104)

Για το διάστημα μεταξύ της ημερομηνίας της πρώτης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης και της ημερομηνίας μετατροπής της πρώτης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης σε κοινές μετοχές και άλλα χρηματοοικονομικά μέσα, η συμφωνία προεγγραφής μεταξύ της Τράπεζας και του ελληνικού ΤΧΣ όριζε ότι η Τράπεζα έπρεπε να καταβάλλει στο ελληνικό ΤΧΣ ετήσια προμήθεια 1 % επί της ονομαστικής αξίας των τίτλων του ΕΤΧΣ, ενώ τυχόν πληρωμές τοκομεριδίων και δεδουλευμένοι τόκοι για τους τίτλους του ΕΤΧΣ για την περίοδο αυτή θα υπολογίζονταν ως πρόσθετη εισφορά κεφαλαίου από το ελληνικό ΤΧΣ στην Τράπεζα (65).

2.3.3.2.   Η δεύτερη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση (μέτρο Β2)

| (105) | Η Τράπεζα κατέγραψε πρόσθετες ζημίες το φθινόπωρο του 2012. Ως εκ τούτου, το κεφάλαιό της μειώθηκε εκ νέου κάτω από το επίπεδο των ελάχιστων κεφαλαιακών απαιτήσεων που θα της επέτρεπαν να διατηρήσει το δικαίωμα αναχρηματοδότησής της από την ΕΚΤ. |
| --- | --- |

(105)

Η Τράπεζα κατέγραψε πρόσθετες ζημίες το φθινόπωρο του 2012. Ως εκ τούτου, το κεφάλαιό της μειώθηκε εκ νέου κάτω από το επίπεδο των ελάχιστων κεφαλαιακών απαιτήσεων που θα της επέτρεπαν να διατηρήσει το δικαίωμα αναχρηματοδότησής της από την ΕΚΤ.

| (106) | Το γεγονός αυτό κατέστησε αναγκαία τη δεύτερη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση. Στις 21 Δεκεμβρίου 2012 το ελληνικό ΤΧΣ προέβη σε δεύτερη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση ύψους 2 326 εκατ. ευρώ (μέτρο Β2), η οποία πραγματοποιήθηκε και πάλι με τη μεταβίβαση ομολόγων του ΕΤΧΣ στην Τράπεζα. |
| --- | --- |

(106)

Το γεγονός αυτό κατέστησε αναγκαία τη δεύτερη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση. Στις 21 Δεκεμβρίου 2012 το ελληνικό ΤΧΣ προέβη σε δεύτερη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση ύψους 2 326 εκατ. ευρώ (μέτρο Β2), η οποία πραγματοποιήθηκε και πάλι με τη μεταβίβαση ομολόγων του ΕΤΧΣ στην Τράπεζα.

| (107) | Το σύνολο των δύο προσωρινών ανακεφαλαιοποιήσεων (μέτρα Β1 και Β2) σήμαινε ότι οι συνολικές κεφαλαιακές ανάγκες που είχαν προσδιοριστεί κατά την προσομοίωση ακραίων καταστάσεων του 2012 (9,76 δισεκατ. ευρώ (66)) είχαν ήδη εκταμιευθεί από το ελληνικό ΤΧΣ στις 21 Δεκεμβρίου 2012. |
| --- | --- |

(107)

Το σύνολο των δύο προσωρινών ανακεφαλαιοποιήσεων (μέτρα Β1 και Β2) σήμαινε ότι οι συνολικές κεφαλαιακές ανάγκες που είχαν προσδιοριστεί κατά την προσομοίωση ακραίων καταστάσεων του 2012 (9,76 δισεκατ. ευρώ (66)) είχαν ήδη εκταμιευθεί από το ελληνικό ΤΧΣ στις 21 Δεκεμβρίου 2012.

2.3.3.3.   Συμμετοχή του ελληνικού ΤΧΣ στην ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013 (μέτρο Β4)

| (108) | Στις 22 Μαΐου 2013 το διοικητικό συμβούλιο της Τράπεζας ανακοίνωσε την έκδοση 2 274,1 εκατ. νέων μετοχών ονομαστικής αξίας 0,30 ευρώ στην τιμή των 4,29 ευρώ ανά μετοχή (67). |
| --- | --- |

(108)

Στις 22 Μαΐου 2013 το διοικητικό συμβούλιο της Τράπεζας ανακοίνωσε την έκδοση 2 274,1 εκατ. νέων μετοχών ονομαστικής αξίας 0,30 ευρώ στην τιμή των 4,29 ευρώ ανά μετοχή (67).

| (109) | Στις 21 Ιουνίου 2013 (68) η Τράπεζα ανακοίνωσε την πλήρη καταβολή της συνολικής αύξησης των μετοχών για συνολικό ποσό ύψους 9 756 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των ποσών των πριμοδοτήσεων. Η συνολική ιδιωτική συμμετοχή στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Τράπεζας ανήλθε σε 1 079 εκατ. ευρώ (69). Η συμμετοχή του ελληνικού ΤΧΣ στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Τράπεζας ανήλθε, συνεπώς, σε 8 677 εκατ. ευρώ (μέτρο Β3). |
| --- | --- |

(109)

Στις 21 Ιουνίου 2013 (68) η Τράπεζα ανακοίνωσε την πλήρη καταβολή της συνολικής αύξησης των μετοχών για συνολικό ποσό ύψους 9 756 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των ποσών των πριμοδοτήσεων. Η συνολική ιδιωτική συμμετοχή στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Τράπεζας ανήλθε σε 1 079 εκατ. ευρώ (69). Η συμμετοχή του ελληνικού ΤΧΣ στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Τράπεζας ανήλθε, συνεπώς, σε 8 677 εκατ. ευρώ (μέτρο Β3).

| (110) | Το ποσό αυτό ισούται με το άθροισμα των μέτρων Β1 και Β2, μετά την αφαίρεση του ποσού της ιδιωτικής συμμετοχής. Με την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Τράπεζας, η πρώτη και η δεύτερη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση (μέτρα Β1 και Β2) μετατράπηκαν εν μέρει σε μόνιμη ανακεφαλαιοποίηση. |
| --- | --- |

(110)

Το ποσό αυτό ισούται με το άθροισμα των μέτρων Β1 και Β2, μετά την αφαίρεση του ποσού της ιδιωτικής συμμετοχής. Με την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της Τράπεζας, η πρώτη και η δεύτερη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση (μέτρα Β1 και Β2) μετατράπηκαν εν μέρει σε μόνιμη ανακεφαλαιοποίηση.

| (111) | Η τιμή των νέων μετοχών καθορίστηκε στο 50 % της μέσης χρηματιστηριακής τιμής σταθμισμένης με τον ημερήσιο όγκο των συναλλαγών κατά τις τελευταίες 50 ημέρες διαπραγμάτευσης που προηγήθηκαν του καθορισμού της τιμής της προσφοράς. Ως αποτέλεσμα της σύμπτυξης του αριθμού των μετοχών (reverse split) και της μείωσης του μετοχικού κεφαλαίου της Τράπεζας, που αποφασίστηκαν κατά την έκτακτη γενική συνέλευση των μετόχων στις 29 Απριλίου 2012 (70), η τιμή των νέων μετοχών ορίστηκε σε 4,29 ευρώ ανά μετοχή. |
| --- | --- |

(111)

Η τιμή των νέων μετοχών καθορίστηκε στο 50 % της μέσης χρηματιστηριακής τιμής σταθμισμένης με τον ημερήσιο όγκο των συναλλαγών κατά τις τελευταίες 50 ημέρες διαπραγμάτευσης που προηγήθηκαν του καθορισμού της τιμής της προσφοράς. Ως αποτέλεσμα της σύμπτυξης του αριθμού των μετοχών (reverse split) και της μείωσης του μετοχικού κεφαλαίου της Τράπεζας, που αποφασίστηκαν κατά την έκτακτη γενική συνέλευση των μετόχων στις 29 Απριλίου 2012 (70), η τιμή των νέων μετοχών ορίστηκε σε 4,29 ευρώ ανά μετοχή.

| (112) | Αμέσως μετά την ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013, το ελληνικό ΤΧΣ κατέστη ο σημαντικότερος μέτοχος της Τράπεζας με μερίδιο 84,39 % (71). Το ελληνικό ΤΧΣ εξέδωσε 245 779,6 εκατ. δικαιώματα αγοράς μετοχών (warrants) και διέθεσε στους ιδιώτες επενδυτές ένα δικαίωμα για κάθε μετοχή στην οποία έγινε προεγγραφή, χωρίς αντίτιμο (72). Κάθε δικαίωμα κτήσης μετοχών εμπεριέχει το δικαίωμα αγοράς 8,23 μετοχών του ελληνικού ΤΧΣ, σε καθορισμένη συχνότητα και τιμές άσκησης. Η πρώτη ημερομηνία άσκησης δικαιώματος είναι η 26η Δεκεμβρίου 2013, και στη συνέχεια τα δικαιώματα αγοράς μπορούν να ασκούνται κάθε έξι μήνες έως τις 26 Δεκεμβρίου 2017. Η τιμή άσκησης δικαιώματος ισούται με την τιμή εγγραφής των 4,29 ευρώ προσαυξημένη κατά ετήσιο επιτόκιο (4 % για το πρώτο έτος, 5 % για το δεύτερο έτος, 6 % για το τρίτο έτος, 7 % για το τέταρτο έτος και 8 % σε ετήσια βάση κατά το τελευταίο εξάμηνο) (73). |
| --- | --- |

(112)

Αμέσως μετά την ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013, το ελληνικό ΤΧΣ κατέστη ο σημαντικότερος μέτοχος της Τράπεζας με μερίδιο 84,39 % (71). Το ελληνικό ΤΧΣ εξέδωσε 245 779,6 εκατ. δικαιώματα αγοράς μετοχών (warrants) και διέθεσε στους ιδιώτες επενδυτές ένα δικαίωμα για κάθε μετοχή στην οποία έγινε προεγγραφή, χωρίς αντίτιμο (72). Κάθε δικαίωμα κτήσης μετοχών εμπεριέχει το δικαίωμα αγοράς 8,23 μετοχών του ελληνικού ΤΧΣ, σε καθορισμένη συχνότητα και τιμές άσκησης. Η πρώτη ημερομηνία άσκησης δικαιώματος είναι η 26η Δεκεμβρίου 2013, και στη συνέχεια τα δικαιώματα αγοράς μπορούν να ασκούνται κάθε έξι μήνες έως τις 26 Δεκεμβρίου 2017. Η τιμή άσκησης δικαιώματος ισούται με την τιμή εγγραφής των 4,29 ευρώ προσαυξημένη κατά ετήσιο επιτόκιο (4 % για το πρώτο έτος, 5 % για το δεύτερο έτος, 6 % για το τρίτο έτος, 7 % για το τέταρτο έτος και 8 % σε ετήσια βάση κατά το τελευταίο εξάμηνο) (73).

| (113) | Ο νόμος για το ελληνικό ΤΧΣ, όπως τροποποιήθηκε το 2014, προβλέπει ότι μόνον οι τιμές άσκησης δικαιώματος μπορούν να προσαρμοστούν σε περίπτωση έκδοσης δικαιωμάτων. Επιπλέον, η προσαρμογή πρέπει να πραγματοποιείται εκ των υστέρων και μόνο μέχρι το ύψος των πραγματοποιηθέντων εσόδων από την πώληση των δικαιωμάτων προτίμησης του ελληνικού ΤΧΣ. Δεν προβλέπεται καμία προσαρμογή σε περίπτωση αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου χωρίς δικαίωμα προτίμησης. |
| --- | --- |

(113)

Ο νόμος για το ελληνικό ΤΧΣ, όπως τροποποιήθηκε το 2014, προβλέπει ότι μόνον οι τιμές άσκησης δικαιώματος μπορούν να προσαρμοστούν σε περίπτωση έκδοσης δικαιωμάτων. Επιπλέον, η προσαρμογή πρέπει να πραγματοποιείται εκ των υστέρων και μόνο μέχρι το ύψος των πραγματοποιηθέντων εσόδων από την πώληση των δικαιωμάτων προτίμησης του ελληνικού ΤΧΣ. Δεν προβλέπεται καμία προσαρμογή σε περίπτωση αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου χωρίς δικαίωμα προτίμησης.

2.3.4.   Μέτρα ενίσχυσης για την εξαγορασθείσα επιχείρηση

2.3.4.1.   Κρατική στήριξη προς τις τρεις συνεταιριστικές τράπεζες

| (114) | Όπως ήδη αναφέρθηκε στο τμήμα 2.2.1, τα χρηματοδοτικά κενά της Τράπεζας Λέσβου — Λήμνου, της τράπεζας Αχαΐας και της τράπεζας Λαμίας, ύψους 56,6 εκατ. ευρώ, 212,9 εκατ. ευρώ και 56,3 εκατ. ευρώ αντίστοιχα, καλύφθηκαν από το ελληνικό ΤΧΣ. Ως εκ τούτου, το συνολικό ύψος των χρηματοδοτικών κενών ανήλθε σε 325,8 εκατ. ευρώ. |
| --- | --- |

(114)

Όπως ήδη αναφέρθηκε στο τμήμα 2.2.1, τα χρηματοδοτικά κενά της Τράπεζας Λέσβου — Λήμνου, της τράπεζας Αχαΐας και της τράπεζας Λαμίας, ύψους 56,6 εκατ. ευρώ, 212,9 εκατ. ευρώ και 56,3 εκατ. ευρώ αντίστοιχα, καλύφθηκαν από το ελληνικό ΤΧΣ. Ως εκ τούτου, το συνολικό ύψος των χρηματοδοτικών κενών ανήλθε σε 325,8 εκατ. ευρώ.

2.3.4.2.   Μέτρα ενίσχυσης στην FB Bank

| (115) | Από το 2009, η FB Bank έχει επωφεληθεί από διάφορα μέτρα ενίσχυσης. Ο πίνακας 8 παρέχει επισκόπηση αυτών των μέτρων ενίσχυσης.

  Πίνακας 8


  Επισκόπηση των μέτρων ενίσχυσης στην FB Bank











  Δικαιούχος της ενίσχυσης | Μέτρο | Περιγραφή | Οντότητα που χορήγησε την ενίσχυση | Ημερομηνία | Ποσό κρατικής ενίσχυσης (σε εκατ. ευρώ) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Δραστηριότητες της FB Bank | FB1 | Προνομιούχες μετοχές που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών | Κράτος | Ιούλιος 2009 | 50 |
| FB2 | Δανεισμός ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου στο πλαίσιο του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών | Κράτος | Από τον Ιανουάριο του 2009 | 60 |
| FB3 | Κρατική εγγύηση για την έκδοση ομολόγων στο πλαίσιο του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών | Κράτος | Μάρτιος 2011 | 50 |
| FB4 | Κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού για τα στοιχεία ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα από την FB Bank | Ελληνικό ΤΧΣ | 10.5.2013
  (Ημερομηνία της εξυγίανσης) | 456,97 |
| FB5 | Δέσμευση κάλυψης των κεφαλαιακών αναγκών σχετικά με τα μεταβιβασθέντα στην Τράπεζα στοιχεία ενεργητικού της FB Bank | Ελληνικό ΤΧΣ | 10.5.2013
  (Ημερομηνία της εξυγίανσης) | 100 |
| | Συνολικό ποσό FB4 και FB5 | | | 556,97 |

(115)

Από το 2009, η FB Bank έχει επωφεληθεί από διάφορα μέτρα ενίσχυσης. Ο πίνακας 8 παρέχει επισκόπηση αυτών των μέτρων ενίσχυσης.

Πίνακας 8

Επισκόπηση των μέτρων ενίσχυσης στην FB Bank

Δικαιούχος της ενίσχυσης

Μέτρο

Περιγραφή

Οντότητα που χορήγησε την ενίσχυση

Ημερομηνία

Ποσό κρατικής ενίσχυσης (σε εκατ. ευρώ)

Δραστηριότητες της FB Bank

FB1

Προνομιούχες μετοχές που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών

Κράτος

Ιούλιος 2009

50

FB2

Δανεισμός ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου στο πλαίσιο του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών

Κράτος

Από τον Ιανουάριο του 2009

60

FB3

Κρατική εγγύηση για την έκδοση ομολόγων στο πλαίσιο του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών

Κράτος

Μάρτιος 2011

50

FB4

Κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού για τα στοιχεία ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα από την FB Bank

Ελληνικό ΤΧΣ

10.5.2013

(Ημερομηνία της εξυγίανσης)

456,97

FB5

Δέσμευση κάλυψης των κεφαλαιακών αναγκών σχετικά με τα μεταβιβασθέντα στην Τράπεζα στοιχεία ενεργητικού της FB Bank

Ελληνικό ΤΧΣ

10.5.2013

(Ημερομηνία της εξυγίανσης)

100

Συνολικό ποσό FB4 και FB5

556,97

2.3.4.2.1.   Κρατική ανακεφαλαιοποίηση που έλαβε η FB Bank (μέτρο FB B1)

| (116) | Τον Ιούλιο του 2009, η Ελλάδα εισέφερε 50 εκατ. ευρώ στην FB Bank, ποσό που ισοδυναμούσε περίπου με το 3 % των ΠΣΣΚ τη δεδομένη χρονική στιγμή. Η εν λόγω εισφορά κεφαλαίου πραγματοποιήθηκε βάσει του μέτρου ανακεφαλαιοποίησης, που εντάσσεται στο καθεστώς στήριξης των ελληνικών τραπεζών. Η ανακεφαλαιοποίηση έγινε υπό μορφή προνομιούχων μετοχών. |
| --- | --- |

(116)

Τον Ιούλιο του 2009, η Ελλάδα εισέφερε 50 εκατ. ευρώ στην FB Bank, ποσό που ισοδυναμούσε περίπου με το 3 % των ΠΣΣΚ τη δεδομένη χρονική στιγμή. Η εν λόγω εισφορά κεφαλαίου πραγματοποιήθηκε βάσει του μέτρου ανακεφαλαιοποίησης, που εντάσσεται στο καθεστώς στήριξης των ελληνικών τραπεζών. Η ανακεφαλαιοποίηση έγινε υπό μορφή προνομιούχων μετοχών.

2.3.4.2.2.   Κρατική ενίσχυση ρευστότητας που έλαβε η FB Bank (μέτρα FB2 και FB3)

| (117) | Η FB Bank επωφελήθηκε επίσης από τα μέτρα ενίσχυσης της ρευστότητας βάσει των μέτρων εγγύησης και ομολογιακών δανείων του Δημοσίου που αποτελούν μέρος του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών. Τον Ιανουάριο του 2009, η FB Bank έλαβε τίτλους του ελληνικού Δημοσίου ύψους 60 εκατ. ευρώ, οι οποίοι έληγαν τον Δεκέμβριο του 2011 (μέτρο FB2). Τον Μάιο του 2012, έλαβε τίτλους του ελληνικού δημοσίου συνολικού ύψους 60 εκατ. ευρώ, οι οποίοι θεωρητικά έληγαν τον Απρίλιο του 2015, αλλά ακυρώθηκαν στις 23 Μαΐου 2013 (μέτρο FB3) (74). Τον Μάρτιο του 2011, η FB Bank έλαβε επίσης κρατική εγγύηση για την έκδοση ομολόγων ονομαστικής αξίας 50 εκατ. ευρώ. |
| --- | --- |

(117)

Η FB Bank επωφελήθηκε επίσης από τα μέτρα ενίσχυσης της ρευστότητας βάσει των μέτρων εγγύησης και ομολογιακών δανείων του Δημοσίου που αποτελούν μέρος του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών. Τον Ιανουάριο του 2009, η FB Bank έλαβε τίτλους του ελληνικού Δημοσίου ύψους 60 εκατ. ευρώ, οι οποίοι έληγαν τον Δεκέμβριο του 2011 (μέτρο FB2). Τον Μάιο του 2012, έλαβε τίτλους του ελληνικού δημοσίου συνολικού ύψους 60 εκατ. ευρώ, οι οποίοι θεωρητικά έληγαν τον Απρίλιο του 2015, αλλά ακυρώθηκαν στις 23 Μαΐου 2013 (μέτρο FB3) (74). Τον Μάρτιο του 2011, η FB Bank έλαβε επίσης κρατική εγγύηση για την έκδοση ομολόγων ονομαστικής αξίας 50 εκατ. ευρώ.

2.3.4.2.3   Μέτρα που σχετίζονται με την εξυγίανση της FB Bank (μέτρα FB4 και FB5)

i)   κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού στοιχείων ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν από την FB Bank στην Τράπεζα για ποσό ύψους 456,97 εκατ. ευρώ (μέτρο FB4)

| (118) | Το ελληνικό ΤΧΣ κάλυψε το χρηματοδοτικό κενό (75) των στοιχείων ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα από την FB Bank. Σύμφωνα με τις αποφάσεις της Τράπεζας της Ελλάδος της 10ης Μαΐου και της 7ης Νοεμβρίου 2013, το ελληνικό ΤΧΣ κατέβαλε το συνολικό ποσό των 456.97 εκατ. ευρώ σε δύο δόσεις, στις 26 Ιουλίου και στις 13 Νοεμβρίου 2013 (76). |
| --- | --- |

(118)

Το ελληνικό ΤΧΣ κάλυψε το χρηματοδοτικό κενό (75) των στοιχείων ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα από την FB Bank. Σύμφωνα με τις αποφάσεις της Τράπεζας της Ελλάδος της 10ης Μαΐου και της 7ης Νοεμβρίου 2013, το ελληνικό ΤΧΣ κατέβαλε το συνολικό ποσό των 456.97 εκατ. ευρώ σε δύο δόσεις, στις 26 Ιουλίου και στις 13 Νοεμβρίου 2013 (76).

ii)   δέσμευση του ελληνικού ΤΧΣ για την κάλυψη των κεφαλαιακών αναγκών σχετικά με τα μεταβιβασθέντα στοιχεία ενεργητικού (μέτρο FB5)

| (119) | Στο πλαίσιο της διαδικασίας εξυγίανσης, το ελληνικό ΤΧΣ δεσμεύθηκε να καλύψει τις κεφαλαιακές ανάγκες που προκύπτουν από την απόκτηση των μεταβιβασθέντων από την FB Bank στοιχείων του ενεργητικού. Ως εκ τούτου, το ελληνικό ΤΧΣ υποχρεούται να εισφέρει κεφάλαιο ίσο με το 9 % των μεταβιβασθέντων στην Τράπεζα ΠΣΣΚ. Κατά τον χρόνο της εξυγίανσης, οι κεφαλαιακές ανάγκες σχετικά με τα μεταβιβασθέντα στοιχεία ενεργητικού αποτιμήθηκαν σε 100 εκατ. ευρώ περίπου. |
| --- | --- |

(119)

Στο πλαίσιο της διαδικασίας εξυγίανσης, το ελληνικό ΤΧΣ δεσμεύθηκε να καλύψει τις κεφαλαιακές ανάγκες που προκύπτουν από την απόκτηση των μεταβιβασθέντων από την FB Bank στοιχείων του ενεργητικού. Ως εκ τούτου, το ελληνικό ΤΧΣ υποχρεούται να εισφέρει κεφάλαιο ίσο με το 9 % των μεταβιβασθέντων στην Τράπεζα ΠΣΣΚ. Κατά τον χρόνο της εξυγίανσης, οι κεφαλαιακές ανάγκες σχετικά με τα μεταβιβασθέντα στοιχεία ενεργητικού αποτιμήθηκαν σε 100 εκατ. ευρώ περίπου.

| (120) | Όπως ήδη αναφέρθηκε στην αιτιολογική σκέψη(30), το ελληνικό ΤΧΣ δεν θα εισφέρει συμπληρωματικό κεφάλαιο στην Τράπεζα, δεδομένου ότι στο σχέδιο αναδιάρθρωσης η Τράπεζα παραιτείται από το δικαίωμά της να ζητήσει από το ελληνικό ΤΧΣ να καλύψει ενδεχόμενες κεφαλαιακές ανάγκες που σχετίζονται με τα μεταβιβασθέντα στοιχεία ενεργητικού. |
| --- | --- |

(120)

Όπως ήδη αναφέρθηκε στην αιτιολογική σκέψη(30), το ελληνικό ΤΧΣ δεν θα εισφέρει συμπληρωματικό κεφάλαιο στην Τράπεζα, δεδομένου ότι στο σχέδιο αναδιάρθρωσης η Τράπεζα παραιτείται από το δικαίωμά της να ζητήσει από το ελληνικό ΤΧΣ να καλύψει ενδεχόμενες κεφαλαιακές ανάγκες που σχετίζονται με τα μεταβιβασθέντα στοιχεία ενεργητικού.

2.3.4.3.   Μέτρα ενίσχυσης στην Probank

| (121) | Η ProBank δεν έχει λάβει καμία ενίσχυση στο πλαίσιο του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών. Ο πίνακας 9 παρέχει επισκόπηση των άλλων μέτρων ενίσχυσης από τα οποία επωφελήθηκε η ProBank.

  Πίνακας 9


  Επισκόπηση των μέτρων ενίσχυσης στην Probank











  Δικαιούχος της ενίσχυσης | Μέτρο | Περιγραφή | Οντότητα που χορήγησε την ενίσχυση | Ημερομηνία | Ποσό κρατικής ενίσχυσης (σε εκατ. ευρώ) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Δραστηριότητες της Probank | PB1 | Χρηματοδότηση του χρηματοδοτικού κενού για τα στοιχεία ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα από την Probank | Ελληνικό ΤΧΣ | 26.7.2013
  (Ημερομηνία της εξυγίανσης) | 562,73 |
| PB2 | Δέσμευση για την κάλυψη των κεφαλαιακών αναγκών για τα μεταβιβασθέντα στην Τράπεζα στοιχεία ενεργητικού της Probank | Ελληνικό ΤΧΣ | 26.7.2013
  (Ημερομηνία της εξυγίανσης) | [180 έως 280] |
| | Συνολικό ποσό PB1 και PB2 | | | [742,73 έως 842,73] |

(121)

Η ProBank δεν έχει λάβει καμία ενίσχυση στο πλαίσιο του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών. Ο πίνακας 9 παρέχει επισκόπηση των άλλων μέτρων ενίσχυσης από τα οποία επωφελήθηκε η ProBank.

Πίνακας 9

Επισκόπηση των μέτρων ενίσχυσης στην Probank

Δικαιούχος της ενίσχυσης

Μέτρο

Περιγραφή

Οντότητα που χορήγησε την ενίσχυση

Ημερομηνία

Ποσό κρατικής ενίσχυσης (σε εκατ. ευρώ)

Δραστηριότητες της Probank

PB1

Χρηματοδότηση του χρηματοδοτικού κενού για τα στοιχεία ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα από την Probank

Ελληνικό ΤΧΣ

26.7.2013

(Ημερομηνία της εξυγίανσης)

562,73

PB2

Δέσμευση για την κάλυψη των κεφαλαιακών αναγκών για τα μεταβιβασθέντα στην Τράπεζα στοιχεία ενεργητικού της Probank

Ελληνικό ΤΧΣ

26.7.2013

(Ημερομηνία της εξυγίανσης)

[180 έως 280]

Συνολικό ποσό PB1 και PB2

[742,73 έως 842,73]

2.3.4.3.1.   Κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού των στοιχείων ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα από την Probank για ποσό ύψους 562,73 εκατ. ευρώ (μέτρο PB1)

| (122) | Το ελληνικό ΤΧΣ κάλυψε το χρηματοδοτικό κενό από τα στοιχεία ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα από την Probank. Σύμφωνα με τις αποφάσεις της Τράπεζας της Ελλάδος της 26ης Ιουλίου και της 30ής Δεκεμβρίου 2013, το ελληνικό ΤΧΣ κατέβαλε το συνολικό ποσό των 562,73 εκατ. ευρώ σε δύο δόσεις, στις 9 Αυγούστου και στις 31 Δεκεμβρίου 2013. |
| --- | --- |

(122)

Το ελληνικό ΤΧΣ κάλυψε το χρηματοδοτικό κενό από τα στοιχεία ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα από την Probank. Σύμφωνα με τις αποφάσεις της Τράπεζας της Ελλάδος της 26ης Ιουλίου και της 30ής Δεκεμβρίου 2013, το ελληνικό ΤΧΣ κατέβαλε το συνολικό ποσό των 562,73 εκατ. ευρώ σε δύο δόσεις, στις 9 Αυγούστου και στις 31 Δεκεμβρίου 2013.

2.3.4.3.2.   Δέσμευση του ΕΤΧΣ για την κάλυψη των κεφαλαιακών αναγκών σχετικά με τα μεταβιβασθέντα στοιχεία ενεργητικού (μέτρο PB2)

| (123) | Στο πλαίσιο της διαδικασίας εξυγίανσης, το ελληνικό ΤΧΣ δεσμεύτηκε να καλύψει τις κεφαλαιακές ανάγκες του αγοραστή που προκύπτουν από την απόκτηση των στοιχείων ενεργητικού της Probank. Ως εκ τούτου, το ελληνικό ΤΧΣ υποχρεούται να εισφέρει κεφάλαιο ίσο με το 9 % των μεταβιβασθέντων στην Τράπεζα ΠΣΣΚ. Κατά τον χρόνο της εξυγίανσης, οι κεφαλαιακές ανάγκες σχετικά με τα μεταβιβασθέντα στοιχεία ενεργητικού αποτιμήθηκαν σε [180 έως 280] εκατ. ευρώ περίπου. |
| --- | --- |

(123)

Στο πλαίσιο της διαδικασίας εξυγίανσης, το ελληνικό ΤΧΣ δεσμεύτηκε να καλύψει τις κεφαλαιακές ανάγκες του αγοραστή που προκύπτουν από την απόκτηση των στοιχείων ενεργητικού της Probank. Ως εκ τούτου, το ελληνικό ΤΧΣ υποχρεούται να εισφέρει κεφάλαιο ίσο με το 9 % των μεταβιβασθέντων στην Τράπεζα ΠΣΣΚ. Κατά τον χρόνο της εξυγίανσης, οι κεφαλαιακές ανάγκες σχετικά με τα μεταβιβασθέντα στοιχεία ενεργητικού αποτιμήθηκαν σε [180 έως 280] εκατ. ευρώ περίπου.

| (124) | Όπως ήδη αναφέρθηκε στην αιτιολογική σκέψη 41, το ελληνικό ΤΧΣ δεν θα εισφέρει συμπληρωματικό κεφάλαιο στην Τράπεζα, δεδομένου ότι στο σχέδιο αναδιάρθρωσης η Τράπεζα παραιτείται του δικαιώματός της να ζητήσει από το ελληνικό ΤΧΣ να καλύψει ενδεχόμενες κεφαλαιακές ανάγκες που σχετίζονται με τα μεταβιβασθέντα στοιχεία ενεργητικού. |
| --- | --- |

(124)

Όπως ήδη αναφέρθηκε στην αιτιολογική σκέψη 41, το ελληνικό ΤΧΣ δεν θα εισφέρει συμπληρωματικό κεφάλαιο στην Τράπεζα, δεδομένου ότι στο σχέδιο αναδιάρθρωσης η Τράπεζα παραιτείται του δικαιώματός της να ζητήσει από το ελληνικό ΤΧΣ να καλύψει ενδεχόμενες κεφαλαιακές ανάγκες που σχετίζονται με τα μεταβιβασθέντα στοιχεία ενεργητικού.

2.4.   ΤΟ ΣΧΈΔΙΟ ΑΝΑΔΙΆΡΘΡΩΣΗΣ

| (125) | Στις 25 Ιουνίου 2014, η Ελλάδα υπέβαλε το σχέδιο αναδιάρθρωσης της Τράπεζας, στο οποίο επεξηγείται ο τρόπος με τον οποίο η Τράπεζα, ως ενοποιημένη οντότητα που θα προκύψει από τις εξαγορές της FB Bank, της Probank και των τριών συνεταιριστικών τραπεζών, προτίθεται να αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά της. |
| --- | --- |

(125)

Στις 25 Ιουνίου 2014, η Ελλάδα υπέβαλε το σχέδιο αναδιάρθρωσης της Τράπεζας, στο οποίο επεξηγείται ο τρόπος με τον οποίο η Τράπεζα, ως ενοποιημένη οντότητα που θα προκύψει από τις εξαγορές της FB Bank, της Probank και των τριών συνεταιριστικών τραπεζών, προτίθεται να αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά της.

2.4.1.   Εγχώριες δραστηριότητες

| (126) | Μέσω του σχεδίου αναδιάρθρωσης, η Τράπεζα θα εστιαστεί στις βασικές τραπεζικές δραστηριότητές της στην Ελλάδα και την Τουρκία. |
| --- | --- |

(126)

Μέσω του σχεδίου αναδιάρθρωσης, η Τράπεζα θα εστιαστεί στις βασικές τραπεζικές δραστηριότητές της στην Ελλάδα και την Τουρκία.

| (127) | Όσον αφορά την Ελλάδα, η βασική προτεραιότητα της Τράπεζας είναι η αποκατάσταση της αποδοτικότητας και της βιωσιμότητας των τραπεζικών δραστηριοτήτων της στην Ελλάδα έως το τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης (31 Δεκεμβρίου 2018). Για τον σκοπό αυτό, το σχέδιο αναδιάρθρωσης περιλαμβάνει δέσμη μέτρων που αποσκοπούν στη βελτίωση της επιχειρησιακής απόδοσης και του καθαρού περιθωρίου επιτοκίου της Τράπεζας, καθώς και μέτρα για την ενίσχυση της κεφαλαιακής της θέσης και της δομής του ισολογισμού. |
| --- | --- |

(127)

Όσον αφορά την Ελλάδα, η βασική προτεραιότητα της Τράπεζας είναι η αποκατάσταση της αποδοτικότητας και της βιωσιμότητας των τραπεζικών δραστηριοτήτων της στην Ελλάδα έως το τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης (31 Δεκεμβρίου 2018). Για τον σκοπό αυτό, το σχέδιο αναδιάρθρωσης περιλαμβάνει δέσμη μέτρων που αποσκοπούν στη βελτίωση της επιχειρησιακής απόδοσης και του καθαρού περιθωρίου επιτοκίου της Τράπεζας, καθώς και μέτρα για την ενίσχυση της κεφαλαιακής της θέσης και της δομής του ισολογισμού.

| (128) | Όσον αφορά την επιχειρησιακή απόδοση, η Τράπεζα έχει ήδη ξεκινήσει ευρύ πρόγραμμα εξορθολογισμού. Από τις 31 Δεκεμβρίου 2009 έως τις 30 Δεκεμβρίου 2012, η Τράπεζα μείωσε τη φυσική παρουσία της στην Ελλάδα. Μείωσε τον αριθμό των υποκαταστημάτων της από 575 το 2009 (77) σε 511 το 2012 (78) και επίσης μείωσε το εργατικό δυναμικό των ελληνικών τραπεζικών της δραστηριοτήτων (από 12 534 τον Δεκέμβριο του 2009 (79) σε 11 230 τον Δεκέμβριο του 2012 (80)). |
| --- | --- |

(128)

Όσον αφορά την επιχειρησιακή απόδοση, η Τράπεζα έχει ήδη ξεκινήσει ευρύ πρόγραμμα εξορθολογισμού. Από τις 31 Δεκεμβρίου 2009 έως τις 30 Δεκεμβρίου 2012, η Τράπεζα μείωσε τη φυσική παρουσία της στην Ελλάδα. Μείωσε τον αριθμό των υποκαταστημάτων της από 575 το 2009 (77) σε 511 το 2012 (78) και επίσης μείωσε το εργατικό δυναμικό των ελληνικών τραπεζικών της δραστηριοτήτων (από 12 534 τον Δεκέμβριο του 2009 (79) σε 11 230 τον Δεκέμβριο του 2012 (80)).

| (129) | Από τον Δεκέμβριο του 2012 έως το τέλος του 2017, η Τράπεζα σχεδιάζει να μειώσει περαιτέρω τον αριθμό των εργαζομένων στην Ελλάδα (από 13 675 σε [...]) (81) παρά τον αντίκτυπο των εξαγορών της FB Bank και της Probank που απασχολούσαν 260 και 1087 υπαλλήλους (82) αντίστοιχα. Η διαφορά μεταξύ του εργατικού δυναμικού των ελληνικών τραπεζικών δραστηριοτήτων στις 31 Δεκεμβρίου 2012 (11 230) και του συνολικού ελληνικού εργατικού δυναμικού στα τέλη του 2012 (13 675) οφείλεται στον αριθμό εργαζομένων σε μη τραπεζικές δραστηριότητες, όπως οι ασφαλίσεις (Ανώνυμος Ελληνική Εταιρεία Γενικών Ασφαλειών η «Εθνική»), ο τουρισμός (Αστήρ Παλάς Βουλιαγμένης Α.Ξ.Ε.) ή τα ακίνητα (Εθνική Πανγαία ΑΕΕΑΠ). |
| --- | --- |

(129)

Από τον Δεκέμβριο του 2012 έως το τέλος του 2017, η Τράπεζα σχεδιάζει να μειώσει περαιτέρω τον αριθμό των εργαζομένων στην Ελλάδα (από 13 675 σε [...]) (81) παρά τον αντίκτυπο των εξαγορών της FB Bank και της Probank που απασχολούσαν 260 και 1087 υπαλλήλους (82) αντίστοιχα. Η διαφορά μεταξύ του εργατικού δυναμικού των ελληνικών τραπεζικών δραστηριοτήτων στις 31 Δεκεμβρίου 2012 (11 230) και του συνολικού ελληνικού εργατικού δυναμικού στα τέλη του 2012 (13 675) οφείλεται στον αριθμό εργαζομένων σε μη τραπεζικές δραστηριότητες, όπως οι ασφαλίσεις (Ανώνυμος Ελληνική Εταιρεία Γενικών Ασφαλειών η «Εθνική»), ο τουρισμός (Αστήρ Παλάς Βουλιαγμένης Α.Ξ.Ε.) ή τα ακίνητα (Εθνική Πανγαία ΑΕΕΑΠ).

| (130) | Από τον Δεκέμβριο του 2012 έως το τέλος του 2017 η Τράπεζα θα συνεχίσει τον εξορθολογισμό του εγχώριου δικτύου της. Ο αριθμός των υποκαταστημάτων θα αυξηθεί ως τις [...], από 511 σε [...]. Υπενθυμίζεται ότι το 2013 η Τράπεζα απέκτησε τα τραπεζικά δίκτυα της FB Bank και της ProBank με 19 και 112 καταστήματα αντιστοίχως. |
| --- | --- |

(130)

Από τον Δεκέμβριο του 2012 έως το τέλος του 2017 η Τράπεζα θα συνεχίσει τον εξορθολογισμό του εγχώριου δικτύου της. Ο αριθμός των υποκαταστημάτων θα αυξηθεί ως τις [...], από 511 σε [...]. Υπενθυμίζεται ότι το 2013 η Τράπεζα απέκτησε τα τραπεζικά δίκτυα της FB Bank και της ProBank με 19 και 112 καταστήματα αντιστοίχως.

| (131) | Η αύξηση της αποδοτικότητας των υποκαταστημάτων και του προσωπικού θα συμβάλει στη μείωση του συνολικού κόστους των δραστηριοτήτων της στην Ελλάδα κατά [...] %, από 1 301 εκατ. ευρώ σε προσωρινή βάση το 2012 σε [...] εκατ. ευρώ το 2017 (83). Ως εκ τούτου, ο αναμενόμενος δείκτης αποτελεσματικότητας των τραπεζικών της δραστηριοτήτων στην Ελλάδα θα υποχωρήσει κάτω του [...] % στο τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης. |
| --- | --- |

(131)

Η αύξηση της αποδοτικότητας των υποκαταστημάτων και του προσωπικού θα συμβάλει στη μείωση του συνολικού κόστους των δραστηριοτήτων της στην Ελλάδα κατά [...] %, από 1 301 εκατ. ευρώ σε προσωρινή βάση το 2012 σε [...] εκατ. ευρώ το 2017 (83). Ως εκ τούτου, ο αναμενόμενος δείκτης αποτελεσματικότητας των τραπεζικών της δραστηριοτήτων στην Ελλάδα θα υποχωρήσει κάτω του [...] % στο τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης.

| (132) | Το σχέδιο αναδιάρθρωσης περιγράφει επίσης τον τρόπο με τον οποίο η Τράπεζα θα μειώσει το κόστος χρηματοδότησης, στοιχείο καθοριστικό για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας. Η Τράπεζα εκτιμά ότι θα είναι σε θέση να πληρώνει χαμηλότερα επιτόκια καταθέσεων βασιζόμενη στο σταθερότερο περιβάλλον, και ιδίως στην προβλεπόμενη σταθεροποίηση και ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας, η οποία αναμένεται να εισέλθει και πάλι σε πορεία ανάπτυξης από το 2014 και μετά. Οι αποκλίσεις μεταξύ των επιτοκίων καταθέσεων (μέσος όρος των επιτοκίων των προθεσμιακών καταθέσεων, των καταθέσεων όψεως και των καταθέσεων ταμιευτηρίου) αναμένεται να μειωθούν στην Ελλάδα. Ομοίως, η εξάρτηση της Τράπεζας από την ΕΠΡ με την εγγύηση του Δημοσίου και γενικότερα από τη χρηματοδότηση από το Ευρωσύστημα θα μειωθεί κατά την περίοδο αναδιάρθρωσης. |
| --- | --- |

(132)

Το σχέδιο αναδιάρθρωσης περιγράφει επίσης τον τρόπο με τον οποίο η Τράπεζα θα μειώσει το κόστος χρηματοδότησης, στοιχείο καθοριστικό για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας. Η Τράπεζα εκτιμά ότι θα είναι σε θέση να πληρώνει χαμηλότερα επιτόκια καταθέσεων βασιζόμενη στο σταθερότερο περιβάλλον, και ιδίως στην προβλεπόμενη σταθεροποίηση και ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας, η οποία αναμένεται να εισέλθει και πάλι σε πορεία ανάπτυξης από το 2014 και μετά. Οι αποκλίσεις μεταξύ των επιτοκίων καταθέσεων (μέσος όρος των επιτοκίων των προθεσμιακών καταθέσεων, των καταθέσεων όψεως και των καταθέσεων ταμιευτηρίου) αναμένεται να μειωθούν στην Ελλάδα. Ομοίως, η εξάρτηση της Τράπεζας από την ΕΠΡ με την εγγύηση του Δημοσίου και γενικότερα από τη χρηματοδότηση από το Ευρωσύστημα θα μειωθεί κατά την περίοδο αναδιάρθρωσης.

| (133) | Το σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπει επίσης ενίσχυση του ισολογισμού της Τράπεζας. Ο καθαρός δείκτης χορηγήσεων προς καταθέσεις στην Ελλάδα θα μειωθεί περαιτέρω, ενώ θα βελτιωθεί η επάρκεια των ιδίων κεφαλαίων (από δείκτη κύριων βασικών ιδίων κεφαλαίων κατηγορίας 1 στο επίπεδο του ομίλου της τάξης του 8,4 % στις 31 Δεκεμβρίου 2013). |
| --- | --- |

(133)

Το σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπει επίσης ενίσχυση του ισολογισμού της Τράπεζας. Ο καθαρός δείκτης χορηγήσεων προς καταθέσεις στην Ελλάδα θα μειωθεί περαιτέρω, ενώ θα βελτιωθεί η επάρκεια των ιδίων κεφαλαίων (από δείκτη κύριων βασικών ιδίων κεφαλαίων κατηγορίας 1 στο επίπεδο του ομίλου της τάξης του 8,4 % στις 31 Δεκεμβρίου 2013).

| (134) | Μια άλλη προτεραιότητα της Τράπεζας είναι η διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Η Τράπεζα θα ενισχύσει τις πιστωτικές της διαδικασίες όσον αφορά τόσο τις διαδικασίες δανειοδότησης (βελτίωση της εξασφάλισης, μειωμένα όρια) όσο και τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων θα [...], με αναμενόμενο ποσοστό [...] % στο τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης (84). Το κόστος του κινδύνου (ζημίες απομείωσης δανείων) θα μειωθεί από 2 δισεκατ. ευρώ το 2012 σε [...] δισεκατ. ευρώ το 2018 (85). |
| --- | --- |

(134)

Μια άλλη προτεραιότητα της Τράπεζας είναι η διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Η Τράπεζα θα ενισχύσει τις πιστωτικές της διαδικασίες όσον αφορά τόσο τις διαδικασίες δανειοδότησης (βελτίωση της εξασφάλισης, μειωμένα όρια) όσο και τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων θα [...], με αναμενόμενο ποσοστό [...] % στο τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης (84). Το κόστος του κινδύνου (ζημίες απομείωσης δανείων) θα μειωθεί από 2 δισεκατ. ευρώ το 2012 σε [...] δισεκατ. ευρώ το 2018 (85).

| (135) | Η βελτίωση της επιχειρησιακής απόδοσης, η αύξηση του καθαρού περιθωρίου επιτοκίου και η μείωση του κόστους του κινδύνου θα επιτρέψουν στην Τράπεζα να αυξήσει την κερδοφορία της. Η Τράπεζα προβλέπει ότι τα κέρδη της στην Ελλάδα θα ανέλθουν αντίστοιχα σε [...] εκατ. ευρώ και [...] εκατ. ευρώ το 2014 και το 2018. Η απόδοση ιδίων κεφαλαίων θα ανέλθει στο [...] % το 2017 για τις ελληνικές δραστηριότητες (86), ποσοστό επαρκές λαμβανομένου υπόψη του προφίλ κινδύνου της Τράπεζας κατά την εν λόγω ημερομηνία (87). |
| --- | --- |

(135)

Η βελτίωση της επιχειρησιακής απόδοσης, η αύξηση του καθαρού περιθωρίου επιτοκίου και η μείωση του κόστους του κινδύνου θα επιτρέψουν στην Τράπεζα να αυξήσει την κερδοφορία της. Η Τράπεζα προβλέπει ότι τα κέρδη της στην Ελλάδα θα ανέλθουν αντίστοιχα σε [...] εκατ. ευρώ και [...] εκατ. ευρώ το 2014 και το 2018. Η απόδοση ιδίων κεφαλαίων θα ανέλθει στο [...] % το 2017 για τις ελληνικές δραστηριότητες (86), ποσοστό επαρκές λαμβανομένου υπόψη του προφίλ κινδύνου της Τράπεζας κατά την εν λόγω ημερομηνία (87).

2.4.2.   Διεθνείς τραπεζικές δραστηριότητες (εξαιρουμένης της Τουρκίας)

| (136) | Η Τράπεζα έχει ήδη ξεκινήσει την απομόχλευση και αναδιάρθρωση του διεθνούς της δικτύου. Ο αριθμός των υποκαταστημάτων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη μειώθηκε κατά 170 μετά το 2009 (88). |
| --- | --- |

(136)

Η Τράπεζα έχει ήδη ξεκινήσει την απομόχλευση και αναδιάρθρωση του διεθνούς της δικτύου. Ο αριθμός των υποκαταστημάτων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη μειώθηκε κατά 170 μετά το 2009 (88).

| (137) | Η Τράπεζα θα συνεχίσει την αναδιάρθρωση και απομόχλευση του διεθνούς της δικτύου. Ειδικότερα, η Τράπεζα θα πωλήσει τις ξένες θυγατρικές της στην/στο [...] και θα εκποιήσει τα υποκαταστήματά της στην/στο [...]. Στα τέλη του 2012 οι εν λόγω εκποιήσεις αντιστοιχούσαν στο [...] % των στοιχείων ενεργητικού της Τράπεζας εκτός Ελλάδας και Τουρκίας, δηλαδή σε [...] εκατ. ευρώ από 12,101 εκατ. ευρώ. |
| --- | --- |

(137)

Η Τράπεζα θα συνεχίσει την αναδιάρθρωση και απομόχλευση του διεθνούς της δικτύου. Ειδικότερα, η Τράπεζα θα πωλήσει τις ξένες θυγατρικές της στην/στο [...] και θα εκποιήσει τα υποκαταστήματά της στην/στο [...]. Στα τέλη του 2012 οι εν λόγω εκποιήσεις αντιστοιχούσαν στο [...] % των στοιχείων ενεργητικού της Τράπεζας εκτός Ελλάδας και Τουρκίας, δηλαδή σε [...] εκατ. ευρώ από 12,101 εκατ. ευρώ.

| (138) | Τα υποκαταστήματα στην/στο [...] και στην/στο [...] καθώς και η θυγατρική στην/στο [...] θα [...]. |
| --- | --- |

(138)

Τα υποκαταστήματα στην/στο [...] και στην/στο [...] καθώς και η θυγατρική στην/στο [...] θα [...].

| (139) | Συνεπεία των εκποιήσεων αυτών, η καθαρή μητρική χρηματοδότηση θα εξαλειφθεί μέχρι τη λήξη της περιόδου αναδιάρθρωσης. |
| --- | --- |

(139)

Συνεπεία των εκποιήσεων αυτών, η καθαρή μητρική χρηματοδότηση θα εξαλειφθεί μέχρι τη λήξη της περιόδου αναδιάρθρωσης.

2.4.3.   Τουρκία

| (140) | Η Τράπεζα προτίθεται να μειώσει το ποσοστό ιδιοκτησίας της στη Finansbank στο 60 % [...]. |
| --- | --- |

(140)

Η Τράπεζα προτίθεται να μειώσει το ποσοστό ιδιοκτησίας της στη Finansbank στο 60 % [...].

| (141) | [...] θα παράσχει στη Finansbank [...] και θα ενισχύσει τη δέσμευση της Τράπεζας να παράσχει [...] στη Finansbank κατά την περίοδο αναδιάρθρωσης. |
| --- | --- |

(141)

[...] θα παράσχει στη Finansbank [...] και θα ενισχύσει τη δέσμευση της Τράπεζας να παράσχει [...] στη Finansbank κατά την περίοδο αναδιάρθρωσης.

| (142) | Η Τράπεζα σχεδιάζει σημαντική ανάπτυξη της Finansbank κατά την περίοδο αναδιάρθρωσης. Επίσης, θα εφαρμόσει σχέδιο ελέγχου του κόστους. Το 2014, η Finansbank προτίθεται να [...] και να [...]. Κατά τα επόμενα έτη, το [...], με αποτέλεσμα τη μείωση του δείκτη αποτελεσματικότητας από [...] σε [...] στο τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης (89). |
| --- | --- |

(142)

Η Τράπεζα σχεδιάζει σημαντική ανάπτυξη της Finansbank κατά την περίοδο αναδιάρθρωσης. Επίσης, θα εφαρμόσει σχέδιο ελέγχου του κόστους. Το 2014, η Finansbank προτίθεται να [...] και να [...]. Κατά τα επόμενα έτη, το [...], με αποτέλεσμα τη μείωση του δείκτη αποτελεσματικότητας από [...] σε [...] στο τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης (89).

| (143) | Το σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπει αυστηρό έλεγχο των κινδύνων που αναλαμβάνει η Finansbank. Αναμένεται ότι οι απομειώσεις θα ανέλθουν σε λιγότερο από [...] % των δανείων σε πελάτες από το 2014 έως το 2018, με αναμενόμενη απόδοση των στοιχείων ενεργητικού στο [...] % το 2018. Η απόδοση ιδίων κεφαλαίων της Finansbank θα παραμείνει σε υψηλά επίπεδα καθ' όλη τη διάρκεια της περιόδου. |
| --- | --- |

(143)

Το σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπει αυστηρό έλεγχο των κινδύνων που αναλαμβάνει η Finansbank. Αναμένεται ότι οι απομειώσεις θα ανέλθουν σε λιγότερο από [...] % των δανείων σε πελάτες από το 2014 έως το 2018, με αναμενόμενη απόδοση των στοιχείων ενεργητικού στο [...] % το 2018. Η απόδοση ιδίων κεφαλαίων της Finansbank θα παραμείνει σε υψηλά επίπεδα καθ' όλη τη διάρκεια της περιόδου.

| (144) | Η Τράπεζα πώλησε τις τουρκικές ασφαλιστικές της δραστηριότητες (κλάδοι ασφάλισης ζωής και ασφάλισης ζημιών) το 2012 με κεφαλαιακό κέρδος ύψους [...] εκατ. ευρώ (90). |
| --- | --- |

(144)

Η Τράπεζα πώλησε τις τουρκικές ασφαλιστικές της δραστηριότητες (κλάδοι ασφάλισης ζωής και ασφάλισης ζημιών) το 2012 με κεφαλαιακό κέρδος ύψους [...] εκατ. ευρώ (90).

2.4.4.   Μη τραπεζικές δραστηριότητες: πώληση των[...] δραστηριοτήτων διαχείρισης ακίνητης περιουσίας

| (145) | Η Τράπεζα έχει μειώσει κάτω από το 35 % τη συμμετοχή της στη θυγατρική της «Πανγαία» που δραστηριοποιείται στον τομέα των ακινήτων με θετική επίπτωση στον δείκτη κύριων βασικών ιδίων κεφαλαίων κατηγορίας 1 της Τράπεζας (91). Η Τράπεζα σχεδιάζει επίσης να πωλήσει [...] έως τις [...] και τη θυγατρική της ιδιωτικών επενδύσεων έως τις [...]. |
| --- | --- |

(145)

Η Τράπεζα έχει μειώσει κάτω από το 35 % τη συμμετοχή της στη θυγατρική της «Πανγαία» που δραστηριοποιείται στον τομέα των ακινήτων με θετική επίπτωση στον δείκτη κύριων βασικών ιδίων κεφαλαίων κατηγορίας 1 της Τράπεζας (91). Η Τράπεζα σχεδιάζει επίσης να πωλήσει [...] έως τις [...] και τη θυγατρική της ιδιωτικών επενδύσεων έως τις [...].

2.4.5.   Άντληση ιδιωτικών κεφαλαίων και εισφορές από τους υφιστάμενους μετόχους και πιστωτές μειωμένης εξασφάλισης

| (146) | Η Τράπεζα κατόρθωσε να συγκεντρώσει σημαντικά κεφάλαια στην αγορά και, ως εκ τούτου, μειώθηκε η κρατική ενίσχυση την οποία είχε ανάγκη. |
| --- | --- |

(146)

Η Τράπεζα κατόρθωσε να συγκεντρώσει σημαντικά κεφάλαια στην αγορά και, ως εκ τούτου, μειώθηκε η κρατική ενίσχυση την οποία είχε ανάγκη.

| (147) | Πρώτον, η Τράπεζα άντλησε ιδιωτικά κεφάλαια το 2009 με έκδοση δικαιωμάτων ύψους 1 247 εκατ. ευρώ. Το 2010, η Τράπεζα άντλησε εκ νέου από την αγορά ιδιωτικά κεφάλαια ύψους 1 815 εκατ. ευρώ (92). Όπως αναφέρθηκε στην αιτιολογική σκέψη (109), η Τράπεζα κατόρθωσε επίσης να αντλήσει κεφάλαια ύψους 1 079 ευρώ από ιδιώτες επενδυτές με την ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013. Οι μέτοχοι, μεταξύ των οποίων εκείνοι που συμμετείχαν στις αυξήσεις κεφαλαίου το 2009 και το 2010, υπέστησαν σοβαρή ζημία από την ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013: το ελληνικό ΤΧΣ έλαβε το 84,4 % των μετοχών της Τράπεζας και οι νέοι επενδυτές έλαβαν το 10,5 % των μετοχών, με αποτέλεσμα οι προϋπάρχοντες μέτοχοι να μείνουν μόνο με ποσοστό 5,1 %. Επιπλέον, από το 2007 δεν έχει καταβληθεί κανένα μέρισμα στους κατόχους κοινών μετοχών και από το 2009 κανένα μέρισμα στους κατόχους προνομιούχων μετοχών ΗΠΑ (93). |
| --- | --- |

(147)

Πρώτον, η Τράπεζα άντλησε ιδιωτικά κεφάλαια το 2009 με έκδοση δικαιωμάτων ύψους 1 247 εκατ. ευρώ. Το 2010, η Τράπεζα άντλησε εκ νέου από την αγορά ιδιωτικά κεφάλαια ύψους 1 815 εκατ. ευρώ (92). Όπως αναφέρθηκε στην αιτιολογική σκέψη (109), η Τράπεζα κατόρθωσε επίσης να αντλήσει κεφάλαια ύψους 1 079 ευρώ από ιδιώτες επενδυτές με την ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013. Οι μέτοχοι, μεταξύ των οποίων εκείνοι που συμμετείχαν στις αυξήσεις κεφαλαίου το 2009 και το 2010, υπέστησαν σοβαρή ζημία από την ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013: το ελληνικό ΤΧΣ έλαβε το 84,4 % των μετοχών της Τράπεζας και οι νέοι επενδυτές έλαβαν το 10,5 % των μετοχών, με αποτέλεσμα οι προϋπάρχοντες μέτοχοι να μείνουν μόνο με ποσοστό 5,1 %. Επιπλέον, από το 2007 δεν έχει καταβληθεί κανένα μέρισμα στους κατόχους κοινών μετοχών και από το 2009 κανένα μέρισμα στους κατόχους προνομιούχων μετοχών ΗΠΑ (93).

| (148) | Τον Μάιο του 2014 η Τράπεζα άντλησε κεφάλαια 2,5 δισεκατ. ευρώ από την αγορά. Η Τράπεζα προτίθεται να [...]. |
| --- | --- |

(148)

Τον Μάιο του 2014 η Τράπεζα άντλησε κεφάλαια 2,5 δισεκατ. ευρώ από την αγορά. Η Τράπεζα προτίθεται να [...].

| (149) | Όσον αφορά τη συνεισφορά των κατόχων υβριδικών μέσων και δανείων μειωμένης εξασφάλισης, στις 3 Ιανουαρίου 2012 η Τράπεζα προσφέρθηκε να αγοράσει προνομιούχους τίτλους σε τιμές που κυμαίνονταν από το 45 % έως το 70 % της ονομαστικής τους αξίας. Με την ευκαιρία αυτή, η Τράπεζα εξαγόρασε επίσης καλυμμένα ομόλογα. Για καθεμία από τις εν λόγω επαναγορές, η τιμή καθορίστηκε με βάση την αγοραία αξία των μέσων και περιελάμβανε ανώτατη πριμοδότηση δέκα εκατοστιαίων μονάδων, η οποία προστέθηκε με σκοπό την ενθάρρυνση των επενδυτών να συμμετάσχουν στην επαναγορά. Το ποσοστό αποδοχής ήταν 44 % και η συνολική αύξηση κεφαλαίου ανήλθε σε 302 εκατ. ευρώ (94). |
| --- | --- |

(149)

Όσον αφορά τη συνεισφορά των κατόχων υβριδικών μέσων και δανείων μειωμένης εξασφάλισης, στις 3 Ιανουαρίου 2012 η Τράπεζα προσφέρθηκε να αγοράσει προνομιούχους τίτλους σε τιμές που κυμαίνονταν από το 45 % έως το 70 % της ονομαστικής τους αξίας. Με την ευκαιρία αυτή, η Τράπεζα εξαγόρασε επίσης καλυμμένα ομόλογα. Για καθεμία από τις εν λόγω επαναγορές, η τιμή καθορίστηκε με βάση την αγοραία αξία των μέσων και περιελάμβανε ανώτατη πριμοδότηση δέκα εκατοστιαίων μονάδων, η οποία προστέθηκε με σκοπό την ενθάρρυνση των επενδυτών να συμμετάσχουν στην επαναγορά. Το ποσοστό αποδοχής ήταν 44 % και η συνολική αύξηση κεφαλαίου ανήλθε σε 302 εκατ. ευρώ (94).

| (150) | Αργότερα, το 2012 και το 2013, η Τράπεζα δρομολόγησε συμπληρωματικές πράξεις διαχείρισης παθητικού σχετικά με τίτλους που εκδόθηκαν προς τους επενδυτές, συμπεριλαμβανομένων καλυμμένων ομολόγων, υβριδικών μέσων, μέσων της κατηγορίας 2 και προνομιούχων μετοχών που εκδόθηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι εν λόγω επαναγορές δημιούργησαν πρόσθετο κεφάλαιο ύψους [...] εκατ. ευρώ. Συνολικά, η Τράπεζα αναφέρει ότι το συνολικό ποσό των κεφαλαίων που προέκυψαν από τη διαχείριση του παθητικού κατά τα τελευταία έτη ανέρχεται σε περίπου [...] εκατ. ευρώ (95). Αποτέλεσμα των επαναγορών αυτών ήταν η μείωση της αξίας του υπολοίπου των χρεογράφων και υβριδικών μέσων μειωμένης εξασφάλισης σε 293 εκατ. ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 2013. |
| --- | --- |

(150)

Αργότερα, το 2012 και το 2013, η Τράπεζα δρομολόγησε συμπληρωματικές πράξεις διαχείρισης παθητικού σχετικά με τίτλους που εκδόθηκαν προς τους επενδυτές, συμπεριλαμβανομένων καλυμμένων ομολόγων, υβριδικών μέσων, μέσων της κατηγορίας 2 και προνομιούχων μετοχών που εκδόθηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι εν λόγω επαναγορές δημιούργησαν πρόσθετο κεφάλαιο ύψους [...] εκατ. ευρώ. Συνολικά, η Τράπεζα αναφέρει ότι το συνολικό ποσό των κεφαλαίων που προέκυψαν από τη διαχείριση του παθητικού κατά τα τελευταία έτη ανέρχεται σε περίπου [...] εκατ. ευρώ (95). Αποτέλεσμα των επαναγορών αυτών ήταν η μείωση της αξίας του υπολοίπου των χρεογράφων και υβριδικών μέσων μειωμένης εξασφάλισης σε 293 εκατ. ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 2013.

2.5.   ΑΝΆΛΗΨΗ ΔΕΣΜΕΎΣΕΩΝ ΑΠΌ ΤΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΈΣ ΑΡΧΈΣ

| (151) | Η Ελλάδα δεσμεύτηκε ότι η Τράπεζα και οι θυγατρικές της θα εφαρμόσουν το σχέδιο αναδιάρθρωσης που υποβλήθηκε στις 25 Ιουνίου 2014 και ανέλαβε πρόσθετες δεσμεύσεις ως προς την εφαρμογή του σχεδίου αναδιάρθρωσης (εφεξής «οι δεσμεύσεις»). Οι δεσμεύσεις, που απαριθμούνται στο παράρτημα, συνοψίζονται στο παρόν τμήμα. |
| --- | --- |

(151)

Η Ελλάδα δεσμεύτηκε ότι η Τράπεζα και οι θυγατρικές της θα εφαρμόσουν το σχέδιο αναδιάρθρωσης που υποβλήθηκε στις 25 Ιουνίου 2014 και ανέλαβε πρόσθετες δεσμεύσεις ως προς την εφαρμογή του σχεδίου αναδιάρθρωσης (εφεξής «οι δεσμεύσεις»). Οι δεσμεύσεις, που απαριθμούνται στο παράρτημα, συνοψίζονται στο παρόν τμήμα.

| (152) | Πρώτον, η Ελλάδα δεσμεύτηκε ότι η Τράπεζα θα προβεί σε αναδιάρθρωση των ελληνικών εμπορικών της δραστηριοτήτων, ορίζοντας τον ανώτατο αριθμό υποκαταστημάτων και εργαζομένων καθώς και το μέγιστο ποσό των συνολικών δαπανών έως τις 31 Δεκεμβρίου 2017 (96). |
| --- | --- |

(152)

Πρώτον, η Ελλάδα δεσμεύτηκε ότι η Τράπεζα θα προβεί σε αναδιάρθρωση των ελληνικών εμπορικών της δραστηριοτήτων, ορίζοντας τον ανώτατο αριθμό υποκαταστημάτων και εργαζομένων καθώς και το μέγιστο ποσό των συνολικών δαπανών έως τις 31 Δεκεμβρίου 2017 (96).

| (153) | Η Ελλάδα έχει αναλάβει επίσης τη δέσμευση ότι η Τράπεζα θα περιορίσει το κόστος των καταθέσεων που εισπράττονται στην Ελλάδα και θα τηρήσει ανώτατο δείκτη καθαρών δανείων προς καταθέσεις (97) έως τις 31 Δεκεμβρίου 2017 (98). |
| --- | --- |

(153)

Η Ελλάδα έχει αναλάβει επίσης τη δέσμευση ότι η Τράπεζα θα περιορίσει το κόστος των καταθέσεων που εισπράττονται στην Ελλάδα και θα τηρήσει ανώτατο δείκτη καθαρών δανείων προς καταθέσεις (97) έως τις 31 Δεκεμβρίου 2017 (98).

| (154) | Όσον αφορά τις ξένες θυγατρικές της Τράπεζας, η Ελλάδα δεσμεύτηκε ότι η Τράπεζα δεν θα παράσχει [...], και ότι θα εκποιήσει μειοψηφικό μερίδιο σε αυτή τη θυγατρική. Η Ελλάδα δεσμεύτηκε ακόμη ότι η Τράπεζα θα προβεί στην απομόχλευση ορισμένων ξένων θυγατρικών της έως τις 30 Ιουνίου 2018 (99). |
| --- | --- |

(154)

Όσον αφορά τις ξένες θυγατρικές της Τράπεζας, η Ελλάδα δεσμεύτηκε ότι η Τράπεζα δεν θα παράσχει [...], και ότι θα εκποιήσει μειοψηφικό μερίδιο σε αυτή τη θυγατρική. Η Ελλάδα δεσμεύτηκε ακόμη ότι η Τράπεζα θα προβεί στην απομόχλευση ορισμένων ξένων θυγατρικών της έως τις 30 Ιουνίου 2018 (99).

| (155) | Η Ελλάδα δεσμεύτηκε ότι η Τράπεζα θα εκποιήσει [...] και τη θυγατρική της εταιρεία ιδιωτικών επενδύσεων, καθώς και σειρά τίτλων. Επιπλέον, η Τράπεζα δεν θα αγοράζει τίτλους μη επενδυτικής κατηγορίας, με περιορισμένες εξαιρέσεις (100). |
| --- | --- |

(155)

Η Ελλάδα δεσμεύτηκε ότι η Τράπεζα θα εκποιήσει [...] και τη θυγατρική της εταιρεία ιδιωτικών επενδύσεων, καθώς και σειρά τίτλων. Επιπλέον, η Τράπεζα δεν θα αγοράζει τίτλους μη επενδυτικής κατηγορίας, με περιορισμένες εξαιρέσεις (100).

| (156) | Η Ελλάδα ανέλαβε ορισμένες δεσμεύσεις σχετικά με την εταιρική διακυβέρνηση της Τράπεζας. Δεσμεύτηκε να περιορίσει τις αμοιβές των υπαλλήλων και των διοικητικών στελεχών της Τράπεζας, [...] (101). |
| --- | --- |

(156)

Η Ελλάδα ανέλαβε ορισμένες δεσμεύσεις σχετικά με την εταιρική διακυβέρνηση της Τράπεζας. Δεσμεύτηκε να περιορίσει τις αμοιβές των υπαλλήλων και των διοικητικών στελεχών της Τράπεζας, [...] (101).

| (157) | Η Ελλάδα ανέλαβε επίσης τη δέσμευση ότι η Τράπεζα θα ενισχύσει την πιστωτική πολιτική της, ώστε να διασφαλίσει ότι οι αποφάσεις για τη χορήγηση και την αναδιάρθρωση δανείων αποσκοπούν στη μεγιστοποίηση της βιωσιμότητας και της κερδοφορίας της Τράπεζας. Η Ελλάδα δεσμεύτηκε ότι η Τράπεζα θα τηρεί αυστηρά πρότυπα όσον αφορά την παρακολούθηση του πιστωτικού κινδύνου, καθώς και την αναδιάρθρωση δανείων (102). |
| --- | --- |

(157)

Η Ελλάδα ανέλαβε επίσης τη δέσμευση ότι η Τράπεζα θα ενισχύσει την πιστωτική πολιτική της, ώστε να διασφαλίσει ότι οι αποφάσεις για τη χορήγηση και την αναδιάρθρωση δανείων αποσκοπούν στη μεγιστοποίηση της βιωσιμότητας και της κερδοφορίας της Τράπεζας. Η Ελλάδα δεσμεύτηκε ότι η Τράπεζα θα τηρεί αυστηρά πρότυπα όσον αφορά την παρακολούθηση του πιστωτικού κινδύνου, καθώς και την αναδιάρθρωση δανείων (102).

| (158) | Ορισμένες δεσμεύσεις αφορούν τις συναλλαγές της Τράπεζας με συνδεδεμένους δανειολήπτες. Σκοπός των εν λόγω δεσμεύσεων είναι να διασφαλιστεί ότι η Τράπεζα δεν παρεκκλίνει από τις συνετές τραπεζικές πρακτικές κατά τη χορήγηση ή την αναδιάρθρωση δανείων στους υπαλλήλους, τα διοικητικά στελέχη και τους μετόχους της, καθώς και σε δημόσιους φορείς, πολιτικά κόμματα και τις εταιρείες μέσων μαζικής ενημέρωσης (103). |
| --- | --- |

(158)

Ορισμένες δεσμεύσεις αφορούν τις συναλλαγές της Τράπεζας με συνδεδεμένους δανειολήπτες. Σκοπός των εν λόγω δεσμεύσεων είναι να διασφαλιστεί ότι η Τράπεζα δεν παρεκκλίνει από τις συνετές τραπεζικές πρακτικές κατά τη χορήγηση ή την αναδιάρθρωση δανείων στους υπαλλήλους, τα διοικητικά στελέχη και τους μετόχους της, καθώς και σε δημόσιους φορείς, πολιτικά κόμματα και τις εταιρείες μέσων μαζικής ενημέρωσης (103).

| (159) | Τέλος, η Ελλάδα δεσμεύτηκε ότι η Τράπεζα θα συμμορφωθεί με ορισμένους περιορισμούς συμπεριφοράς, όπως η απαγόρευση καταβολής τοκομεριδίων και μερισμάτων, η απαγόρευση εξαγοράς επιχειρήσεων και η απαγόρευση διαφήμισης της κρατικής στήριξης (104). |
| --- | --- |

(159)

Τέλος, η Ελλάδα δεσμεύτηκε ότι η Τράπεζα θα συμμορφωθεί με ορισμένους περιορισμούς συμπεριφοράς, όπως η απαγόρευση καταβολής τοκομεριδίων και μερισμάτων, η απαγόρευση εξαγοράς επιχειρήσεων και η απαγόρευση διαφήμισης της κρατικής στήριξης (104).

| (160) | Οι εν λόγω δεσμεύσεις θα παρακολουθούνται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2018 από τον εντολοδόχο παρακολούθησης. |
| --- | --- |

(160)

Οι εν λόγω δεσμεύσεις θα παρακολουθούνται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2018 από τον εντολοδόχο παρακολούθησης.

| (161) | Εξάλλου, η Ελλάδα έχει αναφέρει ότι θα ζητήσει την έγκριση της Επιτροπής πριν από οποιαδήποτε επαναγορά δικαιωμάτων μελλοντικής αγοράς μετοχών από την Τράπεζα ή από οποιονδήποτε κρατικό φορέα, συμπεριλαμβανομένου του ελληνικού ΤΧΣ (105). |
| --- | --- |

(161)

Εξάλλου, η Ελλάδα έχει αναφέρει ότι θα ζητήσει την έγκριση της Επιτροπής πριν από οποιαδήποτε επαναγορά δικαιωμάτων μελλοντικής αγοράς μετοχών από την Τράπεζα ή από οποιονδήποτε κρατικό φορέα, συμπεριλαμβανομένου του ελληνικού ΤΧΣ (105).

3.   ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΟΠΟΙΗΣΗ

| (162) | Στις 27 Ιουλίου 2012 η Επιτροπή κίνησε την επίσημη διαδικασία έρευνας για να διαπιστώσει αν πληρούνται οι όροι της τραπεζικής ανακοίνωσης του 2008 (106) σχετικά με την καταλληλότητα, την αναγκαιότητα και την αναλογικότητα της πρώτης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης από το ελληνικό ΤΧΣ υπέρ της Τράπεζας (μέτρο Β1). |
| --- | --- |

(162)

Στις 27 Ιουλίου 2012 η Επιτροπή κίνησε την επίσημη διαδικασία έρευνας για να διαπιστώσει αν πληρούνται οι όροι της τραπεζικής ανακοίνωσης του 2008 (106) σχετικά με την καταλληλότητα, την αναγκαιότητα και την αναλογικότητα της πρώτης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης από το ελληνικό ΤΧΣ υπέρ της Τράπεζας (μέτρο Β1).

| (163) | Όσον αφορά την καταλληλότητα του μέτρου, εφόσον η ενίσχυση χορηγήθηκε κατόπιν προηγούμενης ανακεφαλαιοποίησης και ενίσχυσης της ρευστότητας και λόγω της παρατεταμένης περιόδου διάσωσης, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες για το αν η Τράπεζα είχε λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για να αποφευχθεί η ανάγκη ενίσχυσης στο μέλλον (107). Επιπλέον, δεν ήταν σαφές για την Επιτροπή ποιος θα είχε τον έλεγχο της Τράπεζας μετά την αντικατάσταση της προσωρινής από μόνιμη ανακεφαλαιοποίηση (108) δεδομένου ότι η Τράπεζα θα μπορούσε να τεθεί είτε υπό κρατικό έλεγχο είτε υπό τον έλεγχο της μειοψηφίας των ιδιωτών ιδιοκτητών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι θα ήθελε να διασφαλίσει ότι σε καμία περίπτωση δεν θα υποβαθμιστεί η ποιότητα της διαχείρισης της Τράπεζας, και ιδίως η διαδικασία δανειοδότησης. |
| --- | --- |

(163)

Όσον αφορά την καταλληλότητα του μέτρου, εφόσον η ενίσχυση χορηγήθηκε κατόπιν προηγούμενης ανακεφαλαιοποίησης και ενίσχυσης της ρευστότητας και λόγω της παρατεταμένης περιόδου διάσωσης, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες για το αν η Τράπεζα είχε λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για να αποφευχθεί η ανάγκη ενίσχυσης στο μέλλον (107). Επιπλέον, δεν ήταν σαφές για την Επιτροπή ποιος θα είχε τον έλεγχο της Τράπεζας μετά την αντικατάσταση της προσωρινής από μόνιμη ανακεφαλαιοποίηση (108) δεδομένου ότι η Τράπεζα θα μπορούσε να τεθεί είτε υπό κρατικό έλεγχο είτε υπό τον έλεγχο της μειοψηφίας των ιδιωτών ιδιοκτητών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι θα ήθελε να διασφαλίσει ότι σε καμία περίπτωση δεν θα υποβαθμιστεί η ποιότητα της διαχείρισης της Τράπεζας, και ιδίως η διαδικασία δανειοδότησης.

| (164) | Όσον αφορά την αναγκαιότητα της πρώτης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης, στην αιτιολογική σκέψη 67 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας για την ΕΤΕ, η Επιτροπή διατύπωνε αμφιβολίες κατά πόσο είχαν ληφθεί όλα τα δυνατά μέτρα για να αποτραπεί το ενδεχόμενο να χρειαστεί η Τράπεζα νέα ενίσχυση στο μέλλον. Επιπλέον, δεδομένου ότι η διάρκεια της περιόδου προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης ήταν αβέβαιη, η Επιτροπή δεν μπορούσε να κρίνει αν η αντιστάθμιση ήταν επαρκής και σύμφωνη με τις αρχές περί αντιστάθμισης και επιμερισμού των βαρών βάσει των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις. Εξάλλου, καθώς οι όροι μετατροπής της πρώτης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης σε μόνιμη δεν ήταν γνωστοί όταν εκδόθηκε η απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας για την ΕΤΕ, η Επιτροπή δεν μπορούσε να τους αξιολογήσει. |
| --- | --- |

(164)

Όσον αφορά την αναγκαιότητα της πρώτης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης, στην αιτιολογική σκέψη 67 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας για την ΕΤΕ, η Επιτροπή διατύπωνε αμφιβολίες κατά πόσο είχαν ληφθεί όλα τα δυνατά μέτρα για να αποτραπεί το ενδεχόμενο να χρειαστεί η Τράπεζα νέα ενίσχυση στο μέλλον. Επιπλέον, δεδομένου ότι η διάρκεια της περιόδου προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης ήταν αβέβαιη, η Επιτροπή δεν μπορούσε να κρίνει αν η αντιστάθμιση ήταν επαρκής και σύμφωνη με τις αρχές περί αντιστάθμισης και επιμερισμού των βαρών βάσει των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις. Εξάλλου, καθώς οι όροι μετατροπής της πρώτης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης σε μόνιμη δεν ήταν γνωστοί όταν εκδόθηκε η απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας για την ΕΤΕ, η Επιτροπή δεν μπορούσε να τους αξιολογήσει.

| (165) | Όσον αφορά την αναλογικότητα του μέτρου, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες για το αν οι διασφαλίσεις (απαγόρευση διαφήμισης της κρατικής στήριξης, απαγόρευση καταβολής τοκομεριδίων και μερισμάτων, απαγόρευση του δικαιώματος προαίρεσης και επαναγοράς, όπως περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 71 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας για την ΕΤΕ) ήταν επαρκείς σε σχέση με την πρώτη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση. Επιπλέον, στην αιτιολογική σκέψη 72 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας για την ΕΤΕ, η Επιτροπή ανέφερε ότι η έλλειψη κανόνων που να εμποδίζουν το ελληνικό ΤΧΣ να συντονίζει τις τέσσερις μεγαλύτερες ελληνικές τράπεζες (δηλαδή την Τράπεζα, την Alpha Bank, τη Eurobank και την Τράπεζα Πειραιώς) και η έλλειψη επαρκών διασφαλίσεων που θα τις αποτρέπουν από τη μεταξύ τους ανταλλαγή εμπορικά ευαίσθητων πληροφοριών θα μπορούσαν να προκαλέσουν στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Η Επιτροπή πρότεινε λοιπόν τον διορισμό εντολοδόχου παρακολούθησης με φυσική παρουσία στην Τράπεζα. |
| --- | --- |

(165)

Όσον αφορά την αναλογικότητα του μέτρου, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες για το αν οι διασφαλίσεις (απαγόρευση διαφήμισης της κρατικής στήριξης, απαγόρευση καταβολής τοκομεριδίων και μερισμάτων, απαγόρευση του δικαιώματος προαίρεσης και επαναγοράς, όπως περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 71 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας για την ΕΤΕ) ήταν επαρκείς σε σχέση με την πρώτη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση. Επιπλέον, στην αιτιολογική σκέψη 72 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας για την ΕΤΕ, η Επιτροπή ανέφερε ότι η έλλειψη κανόνων που να εμποδίζουν το ελληνικό ΤΧΣ να συντονίζει τις τέσσερις μεγαλύτερες ελληνικές τράπεζες (δηλαδή την Τράπεζα, την Alpha Bank, τη Eurobank και την Τράπεζα Πειραιώς) και η έλλειψη επαρκών διασφαλίσεων που θα τις αποτρέπουν από τη μεταξύ τους ανταλλαγή εμπορικά ευαίσθητων πληροφοριών θα μπορούσαν να προκαλέσουν στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Η Επιτροπή πρότεινε λοιπόν τον διορισμό εντολοδόχου παρακολούθησης με φυσική παρουσία στην Τράπεζα.

4.   ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΣΗΜΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΟΠΟΙΗΣΗ

Παρατηρήσεις ελληνικής τράπεζας

| (166) | Στις 3 Ιανουαρίου 2013 η Επιτροπή έλαβε τις παρατηρήσεις που υπέβαλε μια ελληνική τράπεζα σχετικά με την απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας για την ΕΤΕ. Η εν λόγω ελληνική τράπεζα παρατήρησε ότι η ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών από το ελληνικό ΤΧΣ συνιστούσε, καταρχήν, ένα ευπρόσδεκτο βήμα προς ένα υγιέστερο και περισσότερο βιώσιμο τραπεζικό σύστημα και δεν διατύπωσε καμία αντίρρηση για την ανακεφαλαιοποίηση της ΕΤΕ. |
| --- | --- |

(166)

Στις 3 Ιανουαρίου 2013 η Επιτροπή έλαβε τις παρατηρήσεις που υπέβαλε μια ελληνική τράπεζα σχετικά με την απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας για την ΕΤΕ. Η εν λόγω ελληνική τράπεζα παρατήρησε ότι η ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών από το ελληνικό ΤΧΣ συνιστούσε, καταρχήν, ένα ευπρόσδεκτο βήμα προς ένα υγιέστερο και περισσότερο βιώσιμο τραπεζικό σύστημα και δεν διατύπωσε καμία αντίρρηση για την ανακεφαλαιοποίηση της ΕΤΕ.

| (167) | Ωστόσο, εκφράζοντας παράλληλα την αμέριστη υποστήριξή της για την αρχή της ανακεφαλαιοποίησης των ελληνικών τραπεζών από το ελληνικό ΤΧΣ, η ελληνική τράπεζα εξήγησε ότι, για να ελαχιστοποιηθούν οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και να αποφεύγονται οι διακρίσεις, ανέμενε ότι η ανακεφαλαιοποίηση από το ελληνικό ΤΧΣ θα είναι ανοικτή σε όλες τις τράπεζες που λειτουργούν στην Ελλάδα υπό παρόμοιους όρους. |
| --- | --- |

(167)

Ωστόσο, εκφράζοντας παράλληλα την αμέριστη υποστήριξή της για την αρχή της ανακεφαλαιοποίησης των ελληνικών τραπεζών από το ελληνικό ΤΧΣ, η ελληνική τράπεζα εξήγησε ότι, για να ελαχιστοποιηθούν οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και να αποφεύγονται οι διακρίσεις, ανέμενε ότι η ανακεφαλαιοποίηση από το ελληνικό ΤΧΣ θα είναι ανοικτή σε όλες τις τράπεζες που λειτουργούν στην Ελλάδα υπό παρόμοιους όρους.

5.   ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΟΠΟΙΗΣΗ

| (168) | Στις 5 Σεπτεμβρίου 2012 η Ελλάδα υπέβαλε τις παρατηρήσεις που διατύπωσαν η Τράπεζα της Ελλάδος και το ελληνικό ΤΧΣ. |
| --- | --- |

(168)

Στις 5 Σεπτεμβρίου 2012 η Ελλάδα υπέβαλε τις παρατηρήσεις που διατύπωσαν η Τράπεζα της Ελλάδος και το ελληνικό ΤΧΣ.

5.1.   ΠΑΡΑΤΗΡΉΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΆΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΆΔΟΣ

| (169) | Όσον αφορά την καταλληλότητα της πρώτης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης, η Τράπεζα της Ελλάδος επισήμανε ότι το κεφάλαιο των 18 δισεκατ. ευρώ με τα οποίο το ελληνικό ΤΧΣ ανακεφαλαιοποίησε, τον Μάιο του 2012, τις τέσσερις μεγαλύτερες ελληνικές τράπεζες ήταν μικρότερο από το τελικό ποσό που ήταν αναγκαίο ώστε σταδιακά οι εν λόγω τράπεζες να επιτύχουν και να διατηρήσουν δείκτη βασικών ιδίων κεφαλαίων κατηγορίας 1 που ορίστηκε στο 10 % για τον Ιούνιο του 2012 και δείκτη βασικών ιδίων κεφαλαίων κατηγορίας 1 ίσο με 7 % βάσει τριετούς δυσμενούς σεναρίου ακραίων καταστάσεων. Επισήμανε επίσης ότι η πρώτη ανακεφαλαιοποίηση ήταν προσωρινή, δεδομένου ότι η διαδικασία ανακεφαλαιοποίησης θα ολοκληρωνόταν από τις εν λόγω τέσσερις τράπεζες με αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου. |
| --- | --- |

(169)

Όσον αφορά την καταλληλότητα της πρώτης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης, η Τράπεζα της Ελλάδος επισήμανε ότι το κεφάλαιο των 18 δισεκατ. ευρώ με τα οποίο το ελληνικό ΤΧΣ ανακεφαλαιοποίησε, τον Μάιο του 2012, τις τέσσερις μεγαλύτερες ελληνικές τράπεζες ήταν μικρότερο από το τελικό ποσό που ήταν αναγκαίο ώστε σταδιακά οι εν λόγω τράπεζες να επιτύχουν και να διατηρήσουν δείκτη βασικών ιδίων κεφαλαίων κατηγορίας 1 που ορίστηκε στο 10 % για τον Ιούνιο του 2012 και δείκτη βασικών ιδίων κεφαλαίων κατηγορίας 1 ίσο με 7 % βάσει τριετούς δυσμενούς σεναρίου ακραίων καταστάσεων. Επισήμανε επίσης ότι η πρώτη ανακεφαλαιοποίηση ήταν προσωρινή, δεδομένου ότι η διαδικασία ανακεφαλαιοποίησης θα ολοκληρωνόταν από τις εν λόγω τέσσερις τράπεζες με αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου.

| (170) | Η Τράπεζα της Ελλάδος παρατήρησε ακόμη ότι η ανακεφαλαιοποίηση των μεγαλύτερων ελληνικών τραπεζών εντάσσεται στη μακροπρόθεσμη αναδιάρθρωση του ελληνικού τραπεζικού τομέα. Επισήμανε ότι, όταν μια τράπεζα παραμένει στην κατοχή ιδιωτών, η διαχείριση πιθανότατα παραμένει η ίδια, ενώ αν μια τράπεζα περιέλθει στην ιδιοκτησία του κράτους (δηλαδή στην κυριότητα του ελληνικού ΤΧΣ), το ελληνικό ΤΧΣ μπορεί να διορίσει νέα διοίκηση η οποία, σε κάθε περίπτωση, θα αξιολογείται από την Τράπεζα της Ελλάδος. Η Τράπεζα της Ελλάδας ανέφερε ότι αξιολογεί σε συνεχή βάση το πλαίσιο της εταιρικής διακυβέρνησης, την επάρκεια της διαχείρισης και το προφίλ κινδύνου κάθε τράπεζας, ώστε να εξασφαλίζεται ότι δεν αναλαμβάνονται υπερβολικοί κίνδυνοι. Επισήμανε επίσης ότι το ελληνικό ΤΧΣ είχε ήδη ορίσει εκπροσώπους στο Διοικητικό Συμβούλιο των τραπεζών που ανακεφαλαιοποιήθηκαν. |
| --- | --- |

(170)

Η Τράπεζα της Ελλάδος παρατήρησε ακόμη ότι η ανακεφαλαιοποίηση των μεγαλύτερων ελληνικών τραπεζών εντάσσεται στη μακροπρόθεσμη αναδιάρθρωση του ελληνικού τραπεζικού τομέα. Επισήμανε ότι, όταν μια τράπεζα παραμένει στην κατοχή ιδιωτών, η διαχείριση πιθανότατα παραμένει η ίδια, ενώ αν μια τράπεζα περιέλθει στην ιδιοκτησία του κράτους (δηλαδή στην κυριότητα του ελληνικού ΤΧΣ), το ελληνικό ΤΧΣ μπορεί να διορίσει νέα διοίκηση η οποία, σε κάθε περίπτωση, θα αξιολογείται από την Τράπεζα της Ελλάδος. Η Τράπεζα της Ελλάδας ανέφερε ότι αξιολογεί σε συνεχή βάση το πλαίσιο της εταιρικής διακυβέρνησης, την επάρκεια της διαχείρισης και το προφίλ κινδύνου κάθε τράπεζας, ώστε να εξασφαλίζεται ότι δεν αναλαμβάνονται υπερβολικοί κίνδυνοι. Επισήμανε επίσης ότι το ελληνικό ΤΧΣ είχε ήδη ορίσει εκπροσώπους στο Διοικητικό Συμβούλιο των τραπεζών που ανακεφαλαιοποιήθηκαν.

| (171) | Όσον αφορά την αναγκαιότητα της πρώτης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης, η Τράπεζα της Ελλάδος παρατήρησε ότι η ανακεφαλαιοποίηση της Τράπεζας ήταν περιορισμένη, ώστε να εξασφαλιστεί ότι πληρούνταν οι τότε εφαρμοστέες ελάχιστες κεφαλαιακές απαιτήσεις (8 %). Ανέφερε επίσης ότι η παρατεταμένη χρονική περίοδος πριν από τις ανακεφαλαιοποιήσεις οφειλόταν στην απότομη επιδείνωση του επιχειρησιακού περιβάλλοντος στην Ελλάδα και στον αντίκτυπο του προγράμματος PSI, στην πολυπλοκότητα του όλου έργου, καθώς και στην ανάγκη να μεγιστοποιηθεί η συμμετοχή ιδιωτών επενδυτών στις αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου. |
| --- | --- |

(171)

Όσον αφορά την αναγκαιότητα της πρώτης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης, η Τράπεζα της Ελλάδος παρατήρησε ότι η ανακεφαλαιοποίηση της Τράπεζας ήταν περιορισμένη, ώστε να εξασφαλιστεί ότι πληρούνταν οι τότε εφαρμοστέες ελάχιστες κεφαλαιακές απαιτήσεις (8 %). Ανέφερε επίσης ότι η παρατεταμένη χρονική περίοδος πριν από τις ανακεφαλαιοποιήσεις οφειλόταν στην απότομη επιδείνωση του επιχειρησιακού περιβάλλοντος στην Ελλάδα και στον αντίκτυπο του προγράμματος PSI, στην πολυπλοκότητα του όλου έργου, καθώς και στην ανάγκη να μεγιστοποιηθεί η συμμετοχή ιδιωτών επενδυτών στις αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου.

| (172) | Όσον αφορά την αναλογικότητα της πρώτης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης, η Τράπεζα της Ελλάδος τόνισε ότι η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου αναδιάρθρωσης που υποβάλλεται στην Επιτροπή διασφαλίζεται από το γεγονός ότι η αναστολή των δικαιωμάτων ψήφου του ελληνικού ΤΧΣ αίρεται, μεταξύ άλλων, σε περίπτωση σοβαρής παραβίασης του σχεδίου αναδιάρθρωσης. Η Τράπεζα της Ελλάδος παρατήρησε επίσης ότι οι δυσκολίες της Τράπεζας δεν οφείλονταν σε υποτίμηση των κινδύνων από τη διοίκηση της Τράπεζας ούτε σε εμπορικά επιθετικές ενέργειες. |
| --- | --- |

(172)

Όσον αφορά την αναλογικότητα της πρώτης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης, η Τράπεζα της Ελλάδος τόνισε ότι η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου αναδιάρθρωσης που υποβάλλεται στην Επιτροπή διασφαλίζεται από το γεγονός ότι η αναστολή των δικαιωμάτων ψήφου του ελληνικού ΤΧΣ αίρεται, μεταξύ άλλων, σε περίπτωση σοβαρής παραβίασης του σχεδίου αναδιάρθρωσης. Η Τράπεζα της Ελλάδος παρατήρησε επίσης ότι οι δυσκολίες της Τράπεζας δεν οφείλονταν σε υποτίμηση των κινδύνων από τη διοίκηση της Τράπεζας ούτε σε εμπορικά επιθετικές ενέργειες.

5.2.   ΠΑΡΑΤΗΡΉΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΎ ΤΧΣ

| (173) | Όσον αφορά την καταλληλότητα της πρώτης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης, για να αντιμετωπιστεί το ζήτημα της πιθανής κρατικής παρέμβασης σε περίπτωση που το κράτος χορηγήσει υψηλά ποσά κρατικών ενισχύσεων μέσω του ελληνικού ΤΧΣ και το ελληνικό ΤΧΣ έχει πλήρη δικαιώματα ψήφου, το ελληνικό ΤΧΣ δήλωσε ότι οι χρηματοδοτούμενες από αυτό τράπεζες δεν θεωρούνται δημόσιες οντότητες ή οντότητες υπό κρατικό έλεγχο και ότι δεν θα ελέγχονται από το κράτος μετά την οριστική ανακεφαλαιοποίησή τους από το ελληνικό ΤΧΣ. Το ελληνικό ΤΧΣ τόνισε ότι είναι απολύτως ανεξάρτητη νομική οντότητα ιδιωτικού δικαίου με αυτονομία αποφάσεων. Δεν υπόκειται σε κρατικό έλεγχο, σύμφωνα με το άρθρο 16Γ παράγραφος 2 του νόμου για το ελληνικό ΤΧΣ, βάσει του οποίου τα πιστωτικά ιδρύματα που λαμβάνουν κεφαλαιακή ενίσχυση από το ελληνικό ΤΧΣ δεν ανήκουν στον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Αναφέρθηκε επίσης στη διοικητική διάρθρωση του ελληνικού ΤΧΣ. |
| --- | --- |

(173)

Όσον αφορά την καταλληλότητα της πρώτης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης, για να αντιμετωπιστεί το ζήτημα της πιθανής κρατικής παρέμβασης σε περίπτωση που το κράτος χορηγήσει υψηλά ποσά κρατικών ενισχύσεων μέσω του ελληνικού ΤΧΣ και το ελληνικό ΤΧΣ έχει πλήρη δικαιώματα ψήφου, το ελληνικό ΤΧΣ δήλωσε ότι οι χρηματοδοτούμενες από αυτό τράπεζες δεν θεωρούνται δημόσιες οντότητες ή οντότητες υπό κρατικό έλεγχο και ότι δεν θα ελέγχονται από το κράτος μετά την οριστική ανακεφαλαιοποίησή τους από το ελληνικό ΤΧΣ. Το ελληνικό ΤΧΣ τόνισε ότι είναι απολύτως ανεξάρτητη νομική οντότητα ιδιωτικού δικαίου με αυτονομία αποφάσεων. Δεν υπόκειται σε κρατικό έλεγχο, σύμφωνα με το άρθρο 16Γ παράγραφος 2 του νόμου για το ελληνικό ΤΧΣ, βάσει του οποίου τα πιστωτικά ιδρύματα που λαμβάνουν κεφαλαιακή ενίσχυση από το ελληνικό ΤΧΣ δεν ανήκουν στον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Αναφέρθηκε επίσης στη διοικητική διάρθρωση του ελληνικού ΤΧΣ.

| (174) | Όσον αφορά την παρέμβασή του στη διοίκηση της Τράπεζας, το ελληνικό ΤΧΣ επεσήμανε ότι θα σεβαστεί την αυτονομία της Τράπεζας και δεν θα παρεμβαίνει στην καθημερινή της διαχείριση, δεδομένου ότι ο ρόλος του περιορίζεται στα προβλεπόμενα από τον νόμο για το ελληνικό ΤΧΣ. Δήλωσε ότι δεν θα υπάρχει καμία κρατική παρέμβαση ή συντονισμός και ότι οι αποφάσεις της Τράπεζας σχετικά με τη διαδικασία δανειοδοτήσεων (μεταξύ άλλων για τις εξασφαλίσεις, την τιμολόγηση και τη φερεγγυότητα των δανειοληπτών) θα λαμβάνονται βάσει εμπορικών κριτηρίων. |
| --- | --- |

(174)

Όσον αφορά την παρέμβασή του στη διοίκηση της Τράπεζας, το ελληνικό ΤΧΣ επεσήμανε ότι θα σεβαστεί την αυτονομία της Τράπεζας και δεν θα παρεμβαίνει στην καθημερινή της διαχείριση, δεδομένου ότι ο ρόλος του περιορίζεται στα προβλεπόμενα από τον νόμο για το ελληνικό ΤΧΣ. Δήλωσε ότι δεν θα υπάρχει καμία κρατική παρέμβαση ή συντονισμός και ότι οι αποφάσεις της Τράπεζας σχετικά με τη διαδικασία δανειοδοτήσεων (μεταξύ άλλων για τις εξασφαλίσεις, την τιμολόγηση και τη φερεγγυότητα των δανειοληπτών) θα λαμβάνονται βάσει εμπορικών κριτηρίων.

| (175) | Το ελληνικό ΤΧΣ επισήμανε ότι ο νόμος για το ελληνικό ΤΧΣ και η συμφωνία προεγγραφής ορίζουν τις κατάλληλες εγγυήσεις ώστε να αποτραπεί η ανάληψη υπερβολικών κινδύνων από τους υφιστάμενους ιδιώτες μετόχους. Επισήμανε στοιχεία όπως i) ο διορισμός εκπροσώπων του ελληνικού ΤΧΣ ως ανεξάρτητων μη εκτελεστικών μελών του διοικητικού συμβουλίου της Τράπεζας και η παρουσία τους σε επιτροπές, ii) η επίδειξη της δέουσας επιμέλειας στην τράπεζα από το ελληνικό ΤΧΣ και iii) το γεγονός ότι, μετά την τελική ανακεφαλαιοποίηση, το δικαίωμα ψήφου του θα ήταν περιορισμένο μόνο για όσο διάστημα η Τράπεζα τηρούσε τους όρους του σχεδίου αναδιάρθρωσης. |
| --- | --- |

(175)

Το ελληνικό ΤΧΣ επισήμανε ότι ο νόμος για το ελληνικό ΤΧΣ και η συμφωνία προεγγραφής ορίζουν τις κατάλληλες εγγυήσεις ώστε να αποτραπεί η ανάληψη υπερβολικών κινδύνων από τους υφιστάμενους ιδιώτες μετόχους. Επισήμανε στοιχεία όπως i) ο διορισμός εκπροσώπων του ελληνικού ΤΧΣ ως ανεξάρτητων μη εκτελεστικών μελών του διοικητικού συμβουλίου της Τράπεζας και η παρουσία τους σε επιτροπές, ii) η επίδειξη της δέουσας επιμέλειας στην τράπεζα από το ελληνικό ΤΧΣ και iii) το γεγονός ότι, μετά την τελική ανακεφαλαιοποίηση, το δικαίωμα ψήφου του θα ήταν περιορισμένο μόνο για όσο διάστημα η Τράπεζα τηρούσε τους όρους του σχεδίου αναδιάρθρωσης.

| (176) | Όσον αφορά την αναγκαιότητα της πρώτης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης και ειδικότερα όσον αφορά το επίπεδο αμοιβής για την ενίσχυση, το ελληνικό ΤΧΣ δήλωσε ότι η αμοιβή είχε συμφωνηθεί με τους εκπροσώπους της Επιτροπής, της ΕΚΤ και του ΔΝΤ. Το εν λόγω συμφωνηθέν επίπεδο αμοιβής ελάμβανε υπόψη ότι η πρώτη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση θα μετατρεπόταν σε μόνιμη πριν από τις 30 Σεπτεμβρίου 2012, προθεσμία που ορίστηκε τον Μάρτιο του 2012 στο ΜΟΧΠ μεταξύ της Επιτροπής, της ΕΚΤ, του ΔΝΤ και της Ελλάδας. |
| --- | --- |

(176)

Όσον αφορά την αναγκαιότητα της πρώτης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης και ειδικότερα όσον αφορά το επίπεδο αμοιβής για την ενίσχυση, το ελληνικό ΤΧΣ δήλωσε ότι η αμοιβή είχε συμφωνηθεί με τους εκπροσώπους της Επιτροπής, της ΕΚΤ και του ΔΝΤ. Το εν λόγω συμφωνηθέν επίπεδο αμοιβής ελάμβανε υπόψη ότι η πρώτη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση θα μετατρεπόταν σε μόνιμη πριν από τις 30 Σεπτεμβρίου 2012, προθεσμία που ορίστηκε τον Μάρτιο του 2012 στο ΜΟΧΠ μεταξύ της Επιτροπής, της ΕΚΤ, του ΔΝΤ και της Ελλάδας.

| (177) | Όσον αφορά την αναλογικότητα της πρώτης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης, το ελληνικό ΤΧΣ επεσήμανε ότι τα μέτρα που έλαβε, όπως εκείνα που περιγράφονται στην αιτιολογική σκέψη (175), αποτελούν επαρκείς διασφαλίσεις λόγω των μεγάλων ποσών ενισχύσεων που ελήφθησαν και λόγω της παρατεταμένης περιόδου διάσωσης. Επιπλέον, το ελληνικό ΤΧΣ δήλωσε ότι έχουν ληφθεί τα κατάλληλα μέτρα για να διασφαλιστεί ότι οι τράπεζες στις οποίες συμμετέχει το ελληνικό ΤΧΣ δεν ανταλλάσσουν μεταξύ τους εμπορικά ευαίσθητες πληροφορίες. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν τον διορισμό διαφόρων εκπροσώπων του ελληνικού ΤΧΣ στις τράπεζες, τις εντολές στους εν λόγω αντιπροσώπους, οι οποίες διασφαλίζουν ειδικά την προστασία από τη ροή πληροφοριών από έναν αντιπρόσωπο σε άλλο, και σαφείς εσωτερικές οδηγίες σε αυτά τα στελέχη να μην κοινοποιούν εμπορικά ευαίσθητες πληροφορίες των τραπεζών. Επιπλέον, το ελληνικό ΤΧΣ δήλωσε ότι δεν ασκεί τα δικαιώματά του σε σχέση με τις τράπεζες κατά τρόπο που θα μπορούσε να εμποδίσει, να περιορίσει, να νοθεύσει ή να μειώσει σημαντικά ή να παρακωλύσει τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό. Τέλος, το ελληνικό ΤΧΣ επισήμανε ότι τα μέλη του Γενικού Συμβουλίου και οι υπάλληλοί του υπόκεινται σε αυστηρούς κανόνες εμπιστευτικότητας και διαχειριστικά καθήκοντα και δεσμεύονται από τις διατάξεις περί επαγγελματικού απορρήτου όσον αφορά τις υποθέσεις του. |
| --- | --- |

(177)

Όσον αφορά την αναλογικότητα της πρώτης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης, το ελληνικό ΤΧΣ επεσήμανε ότι τα μέτρα που έλαβε, όπως εκείνα που περιγράφονται στην αιτιολογική σκέψη (175), αποτελούν επαρκείς διασφαλίσεις λόγω των μεγάλων ποσών ενισχύσεων που ελήφθησαν και λόγω της παρατεταμένης περιόδου διάσωσης. Επιπλέον, το ελληνικό ΤΧΣ δήλωσε ότι έχουν ληφθεί τα κατάλληλα μέτρα για να διασφαλιστεί ότι οι τράπεζες στις οποίες συμμετέχει το ελληνικό ΤΧΣ δεν ανταλλάσσουν μεταξύ τους εμπορικά ευαίσθητες πληροφορίες. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν τον διορισμό διαφόρων εκπροσώπων του ελληνικού ΤΧΣ στις τράπεζες, τις εντολές στους εν λόγω αντιπροσώπους, οι οποίες διασφαλίζουν ειδικά την προστασία από τη ροή πληροφοριών από έναν αντιπρόσωπο σε άλλο, και σαφείς εσωτερικές οδηγίες σε αυτά τα στελέχη να μην κοινοποιούν εμπορικά ευαίσθητες πληροφορίες των τραπεζών. Επιπλέον, το ελληνικό ΤΧΣ δήλωσε ότι δεν ασκεί τα δικαιώματά του σε σχέση με τις τράπεζες κατά τρόπο που θα μπορούσε να εμποδίσει, να περιορίσει, να νοθεύσει ή να μειώσει σημαντικά ή να παρακωλύσει τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό. Τέλος, το ελληνικό ΤΧΣ επισήμανε ότι τα μέλη του Γενικού Συμβουλίου και οι υπάλληλοί του υπόκεινται σε αυστηρούς κανόνες εμπιστευτικότητας και διαχειριστικά καθήκοντα και δεσμεύονται από τις διατάξεις περί επαγγελματικού απορρήτου όσον αφορά τις υποθέσεις του.

6.   ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΕΞΑΓΟΡΑΣΘΕΙΣΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

6.1.   ΑΞΙΟΛΌΓΗΣΗ ΤΗΣ ΚΡΑΤΙΚΉΣ ΣΤΉΡΙΞΗΣ ΣΕ ΣΧΈΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΕΞΥΓΊΑΝΣΗ ΤΩΝ ΤΡΙΏΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΏΝ ΤΡΑΠΕΖΏΝ

6.1.1.   Ύπαρξη και ποσό της κρατικής ενίσχυσης

| (178) | Καταρχάς, η Επιτροπή πρέπει να αξιολογήσει κατά πόσον η κρατική στήριξη που συνδέεται με την εξυγίανση των τριών συνεταιριστικών τραπεζών (δηλαδή η κάλυψη των χρηματοδοτικών κενών που επέτρεψαν τη μεταβίβαση των καταθέσεων) συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης. Σύμφωνα με την εν λόγω διάταξη, κρατικές ενισχύσεις είναι οι ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές. |
| --- | --- |

(178)

Καταρχάς, η Επιτροπή πρέπει να αξιολογήσει κατά πόσον η κρατική στήριξη που συνδέεται με την εξυγίανση των τριών συνεταιριστικών τραπεζών (δηλαδή η κάλυψη των χρηματοδοτικών κενών που επέτρεψαν τη μεταβίβαση των καταθέσεων) συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης. Σύμφωνα με την εν λόγω διάταξη, κρατικές ενισχύσεις είναι οι ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.

| (179) | Η Επιτροπή θα αξιολογήσει καταρχάς αν υπήρχε πλεονέκτημα για τους ακόλουθους δυνητικούς δικαιούχους: i) τις συνεταιριστικές τράπεζες και τις δυνητικά μεταβιβασθείσες στην Τράπεζα «δραστηριότητες»· και ii) την Τράπεζα. |
| --- | --- |

(179)

Η Επιτροπή θα αξιολογήσει καταρχάς αν υπήρχε πλεονέκτημα για τους ακόλουθους δυνητικούς δικαιούχους: i) τις συνεταιριστικές τράπεζες και τις δυνητικά μεταβιβασθείσες στην Τράπεζα «δραστηριότητες»· και ii) την Τράπεζα.

i)   Ύπαρξη ενίσχυσης στις συνεταιριστικές τράπεζες και τις δυνητικά μεταβιβασθείσες στην Τράπεζα «δραστηριότητες»

| (180) | Όσον αφορά τις τρεις συνεταιριστικές τράπεζες, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η Τράπεζα Λέσβου — Λήμνου, η τράπεζα Αχαΐας και η τράπεζα Λαμίας είχαν τεθεί υπό εκκαθάριση και οι τραπεζικές τους άδειες είχαν ανακληθεί. Ως εκ τούτου, δεν θα ασκούν πλέον οικονομικές δραστηριότητες στην τραπεζική αγορά. |
| --- | --- |

(180)

Όσον αφορά τις τρεις συνεταιριστικές τράπεζες, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η Τράπεζα Λέσβου — Λήμνου, η τράπεζα Αχαΐας και η τράπεζα Λαμίας είχαν τεθεί υπό εκκαθάριση και οι τραπεζικές τους άδειες είχαν ανακληθεί. Ως εκ τούτου, δεν θα ασκούν πλέον οικονομικές δραστηριότητες στην τραπεζική αγορά.

| (181) | Η κρατική στήριξη, δηλαδή η κάλυψη των χρηματοδοτικών κενών, θα συνιστούσε κρατική ενίσχυση προς τις μεταβιβασθείσες απαιτήσεις και υποχρεώσεις, κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης μόνον εάν αυτές από κοινού συνιστούσαν επιχείρηση. Η έννοια της επιχείρησης περιλαμβάνει οποιαδήποτε οντότητα ασκεί οικονομική δραστηριότητα, ανεξάρτητα από το νομικό της καθεστώς και τον τρόπο χρηματοδότησής της. Συνιστά οικονομική δραστηριότητα κάθε δραστηριότητα διάθεσης αγαθών ή παροχής υπηρεσιών σε συγκεκριμένη αγορά. Ως εκ τούτου, προκειμένου να διαπιστωθεί αν υπάρχει ενίσχυση σε μια επιχείρηση, θα πρέπει να αξιολογηθεί αν η μεταβίβαση απαιτήσεων και υποχρεώσεων συνεπάγεται τη μεταβίβαση οικονομικής δραστηριότητας. |
| --- | --- |

(181)

Η κρατική στήριξη, δηλαδή η κάλυψη των χρηματοδοτικών κενών, θα συνιστούσε κρατική ενίσχυση προς τις μεταβιβασθείσες απαιτήσεις και υποχρεώσεις, κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης μόνον εάν αυτές από κοινού συνιστούσαν επιχείρηση. Η έννοια της επιχείρησης περιλαμβάνει οποιαδήποτε οντότητα ασκεί οικονομική δραστηριότητα, ανεξάρτητα από το νομικό της καθεστώς και τον τρόπο χρηματοδότησής της. Συνιστά οικονομική δραστηριότητα κάθε δραστηριότητα διάθεσης αγαθών ή παροχής υπηρεσιών σε συγκεκριμένη αγορά. Ως εκ τούτου, προκειμένου να διαπιστωθεί αν υπάρχει ενίσχυση σε μια επιχείρηση, θα πρέπει να αξιολογηθεί αν η μεταβίβαση απαιτήσεων και υποχρεώσεων συνεπάγεται τη μεταβίβαση οικονομικής δραστηριότητας.

| (182) | Όπως αναφέρεται στο τμήμα 2.2.1, μετά την εξυγίανση των τριών συνεταιριστικών τραπεζών, στην Τράπεζα μεταβιβάστηκαν μόνον οι καταθέσεις, οι απαιτήσεις και οι υποχρεώσεις έναντι του ΕΤΕΚΕ. Οι τρεις συνεταιριστικές τράπεζες απασχολούσαν συνολικά 187 εργαζομένους και διέθεταν 21 υποκαταστήματα. Θα πρέπει να επισημανθεί ότι δεν υφίσταται αυτόματη μεταβίβαση υποκαταστημάτων ή συμβάσεων απασχόλησης ή δανείων μεταξύ των τριών συνεταιριστικών τραπεζών και της Τράπεζας. Επομένως, το γεγονός ότι τα δάνεια δεν μεταβιβάζονται στην Τράπεζα αλλά παραμένουν στις υπό εκκαθάριση τρεις συνεταιριστικές τράπεζες, το γεγονός ότι κανένα υποκατάστημα δεν μεταβιβάστηκε και η απουσία αυτόματης μεταβίβασης συμβάσεων εργασίας συντείνουν (109) στο συμπέρασμα ότι δεν υφίσταται μεταβίβαση οικονομικής δραστηριότητας. Οι μεταβιβασθείσες υποχρεώσεις (καταθέσεις) δεν μπορεί να θεωρηθούν δικαιούχος της κρατικής στήριξης, διότι δεν συνιστούν επιχείρηση. |
| --- | --- |

(182)

Όπως αναφέρεται στο τμήμα 2.2.1, μετά την εξυγίανση των τριών συνεταιριστικών τραπεζών, στην Τράπεζα μεταβιβάστηκαν μόνον οι καταθέσεις, οι απαιτήσεις και οι υποχρεώσεις έναντι του ΕΤΕΚΕ. Οι τρεις συνεταιριστικές τράπεζες απασχολούσαν συνολικά 187 εργαζομένους και διέθεταν 21 υποκαταστήματα. Θα πρέπει να επισημανθεί ότι δεν υφίσταται αυτόματη μεταβίβαση υποκαταστημάτων ή συμβάσεων απασχόλησης ή δανείων μεταξύ των τριών συνεταιριστικών τραπεζών και της Τράπεζας. Επομένως, το γεγονός ότι τα δάνεια δεν μεταβιβάζονται στην Τράπεζα αλλά παραμένουν στις υπό εκκαθάριση τρεις συνεταιριστικές τράπεζες, το γεγονός ότι κανένα υποκατάστημα δεν μεταβιβάστηκε και η απουσία αυτόματης μεταβίβασης συμβάσεων εργασίας συντείνουν (109) στο συμπέρασμα ότι δεν υφίσταται μεταβίβαση οικονομικής δραστηριότητας. Οι μεταβιβασθείσες υποχρεώσεις (καταθέσεις) δεν μπορεί να θεωρηθούν δικαιούχος της κρατικής στήριξης, διότι δεν συνιστούν επιχείρηση.

| (183) | Εν ολίγοις, οι τρεις υφιστάμενες νομικές οντότητες έχουν τεθεί υπό εκκαθάριση και δεν ασκούν πλέον τραπεζική δραστηριότητα. Ταυτόχρονα, τα μεταβιβασθέντα στοιχεία παθητικού δεν συνιστούν οικονομική δραστηριότητα. |
| --- | --- |

(183)

Εν ολίγοις, οι τρεις υφιστάμενες νομικές οντότητες έχουν τεθεί υπό εκκαθάριση και δεν ασκούν πλέον τραπεζική δραστηριότητα. Ταυτόχρονα, τα μεταβιβασθέντα στοιχεία παθητικού δεν συνιστούν οικονομική δραστηριότητα.

| (184) | Συνάγεται, συνεπώς, το συμπέρασμα ότι η χορήγηση ομολόγων του ΕΤΧΣ από το ελληνικό ΤΧΣ στην Τράπεζα για την κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού των αποκτηθέντων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού των τριών συνεταιριστικών τραπεζών δεν επιτρέπει τη συνέχιση των οικονομικών δραστηριοτήτων τους. Ως εκ τούτου, η στήριξη του ελληνικού ΤΧΣ δεν συνιστά ούτε ενίσχυση προς τις εκκαθαρισθείσες οντότητες ούτε ενίσχυση προς τα μεταβιβασθέντα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού. |
| --- | --- |

(184)

Συνάγεται, συνεπώς, το συμπέρασμα ότι η χορήγηση ομολόγων του ΕΤΧΣ από το ελληνικό ΤΧΣ στην Τράπεζα για την κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού των αποκτηθέντων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού των τριών συνεταιριστικών τραπεζών δεν επιτρέπει τη συνέχιση των οικονομικών δραστηριοτήτων τους. Ως εκ τούτου, η στήριξη του ελληνικού ΤΧΣ δεν συνιστά ούτε ενίσχυση προς τις εκκαθαρισθείσες οντότητες ούτε ενίσχυση προς τα μεταβιβασθέντα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού.

ii)   Ύπαρξη ενίσχυσης στην Τράπεζα

| (185) | Όσον αφορά το αν η πώληση των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού των τριών συνεταιριστικών τραπεζών συνεπάγεται κρατική ενίσχυση προς την Τράπεζα, η Επιτροπή πρέπει να αξιολογήσει κατά πόσο πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις, και ιδίως αν i) η διαδικασία πώλησης ήταν ανοικτή, χωρίς όρους και χωρίς διακρίσεις, ii) η πώληση πραγματοποιήθηκε με τους όρους της αγοράς, και iii) το Δημόσιο πέτυχε την ανώτερη δυνατή τιμή πώλησης των σχετικών στοιχείων ενεργητικού και παθητικού (110). |
| --- | --- |

(185)

Όσον αφορά το αν η πώληση των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού των τριών συνεταιριστικών τραπεζών συνεπάγεται κρατική ενίσχυση προς την Τράπεζα, η Επιτροπή πρέπει να αξιολογήσει κατά πόσο πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις, και ιδίως αν i) η διαδικασία πώλησης ήταν ανοικτή, χωρίς όρους και χωρίς διακρίσεις, ii) η πώληση πραγματοποιήθηκε με τους όρους της αγοράς, και iii) το Δημόσιο πέτυχε την ανώτερη δυνατή τιμή πώλησης των σχετικών στοιχείων ενεργητικού και παθητικού (110).

| (186) | Όπως ήδη αναφέρθηκε στην αιτιολογική σκέψη 64, η Τράπεζα της Ελλάδος επικοινώνησε μόνο με τα πέντε μεγαλύτερα ελληνικά πιστωτικά ιδρύματα που δραστηριοποιούνταν στην Ελλάδα κατά την εν λόγω περίοδο. Παρά τον περιορισμένο αριθμό αγοραστών με τους οποίους υπήρξε επικοινωνία, δεν μπορεί να αμφισβητηθεί το γεγονός ότι ο διαγωνισμός ήταν ανοικτός, δεδομένου ότι επρόκειτο για τα μόνα πιστωτικά ιδρύματα που ενδεχομένως θα ενδιαφέρονταν να υποβάλουν προσφορά. Πράγματι, το προς πώληση πακέτο περιελάμβανε μόνο καταθέσεις. Ως εκ τούτου, για να υπάρξει όφελος από συνέργειες σχετικά με τις εν λόγω καταθέσεις, είναι αναγκαία η δραστηριοποίηση στην οικεία γεωγραφική περιοχή. Μια τράπεζα χωρίς παρουσία στις περιοχές αυτές δεν θα μπορούσε να προσφέρει υπηρεσίες στους καταθέτες, επομένως η διατήρηση καταθέσεων θα ήταν ελάχιστη και ο αγοραστής θα υφίστατο το κόστος εξαγοράς των καταθέσεων χωρίς κανένα όφελος. Η Τράπεζα της Ελλάδος θα μπορούσε, επομένως ευλόγως να υποθέσει εντός του σύντομου χρονικού πλαισίου που ήταν διαθέσιμο για την εξυγίανση των τριών συνεταιριστικών τραπεζών ότι ενδιαφέρον για την απόκτηση των εν λόγω στοιχείων ενεργητικού θα είχαν μόνο τα πιστωτικά ιδρύματα το επιχειρηματικό μοντέλο των οποίων τα καθιστούσε ικανά να εξυπηρετήσουν τους εν λόγω καταθέτες. Η Τράπεζα και τρεις άλλες τράπεζες υπέβαλαν δεσμευτικές προσφορές. Η προσφορά της Τράπεζας κρίθηκε προτιμητέα, από την άποψη του τιμήματος και του χρόνου που θα απαιτείτο για την ολοκλήρωση της μεταβίβασης. Η Τράπεζα προσφέρθηκε να καταβάλει ως τίμημα ποσό ίσο με το [...] % των μεταβιβαζόμενων καταθέσεων και εκτίμησε ότι η μεταβίβαση μπορούσε να ολοκληρωθεί εντός μιας εργάσιμης ημέρας. |
| --- | --- |

(186)

Όπως ήδη αναφέρθηκε στην αιτιολογική σκέψη 64, η Τράπεζα της Ελλάδος επικοινώνησε μόνο με τα πέντε μεγαλύτερα ελληνικά πιστωτικά ιδρύματα που δραστηριοποιούνταν στην Ελλάδα κατά την εν λόγω περίοδο. Παρά τον περιορισμένο αριθμό αγοραστών με τους οποίους υπήρξε επικοινωνία, δεν μπορεί να αμφισβητηθεί το γεγονός ότι ο διαγωνισμός ήταν ανοικτός, δεδομένου ότι επρόκειτο για τα μόνα πιστωτικά ιδρύματα που ενδεχομένως θα ενδιαφέρονταν να υποβάλουν προσφορά. Πράγματι, το προς πώληση πακέτο περιελάμβανε μόνο καταθέσεις. Ως εκ τούτου, για να υπάρξει όφελος από συνέργειες σχετικά με τις εν λόγω καταθέσεις, είναι αναγκαία η δραστηριοποίηση στην οικεία γεωγραφική περιοχή. Μια τράπεζα χωρίς παρουσία στις περιοχές αυτές δεν θα μπορούσε να προσφέρει υπηρεσίες στους καταθέτες, επομένως η διατήρηση καταθέσεων θα ήταν ελάχιστη και ο αγοραστής θα υφίστατο το κόστος εξαγοράς των καταθέσεων χωρίς κανένα όφελος. Η Τράπεζα της Ελλάδος θα μπορούσε, επομένως ευλόγως να υποθέσει εντός του σύντομου χρονικού πλαισίου που ήταν διαθέσιμο για την εξυγίανση των τριών συνεταιριστικών τραπεζών ότι ενδιαφέρον για την απόκτηση των εν λόγω στοιχείων ενεργητικού θα είχαν μόνο τα πιστωτικά ιδρύματα το επιχειρηματικό μοντέλο των οποίων τα καθιστούσε ικανά να εξυπηρετήσουν τους εν λόγω καταθέτες. Η Τράπεζα και τρεις άλλες τράπεζες υπέβαλαν δεσμευτικές προσφορές. Η προσφορά της Τράπεζας κρίθηκε προτιμητέα, από την άποψη του τιμήματος και του χρόνου που θα απαιτείτο για την ολοκλήρωση της μεταβίβασης. Η Τράπεζα προσφέρθηκε να καταβάλει ως τίμημα ποσό ίσο με το [...] % των μεταβιβαζόμενων καταθέσεων και εκτίμησε ότι η μεταβίβαση μπορούσε να ολοκληρωθεί εντός μιας εργάσιμης ημέρας.

| (187) | Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η κρατική ενίσχυση προς την Τράπεζα μπορεί να εξαιρεθεί, σύμφωνα με το σημείο 20 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης και την πρακτική της Επιτροπής όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων (111). |
| --- | --- |

(187)

Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η κρατική ενίσχυση προς την Τράπεζα μπορεί να εξαιρεθεί, σύμφωνα με το σημείο 20 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης και την πρακτική της Επιτροπής όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων (111).

iii)   Συμπέρασμα σχετικά με την ύπαρξη ενίσχυσης

| (188) | Η κρατική στήριξη την οποία ενείχε η πώληση των τριών συνεταιριστικών τραπεζών δεν συνιστά κρατική ενίσχυση υπέρ των τριών συνεταιριστικών τραπεζών, των μεταβιβασθέντων στοιχείων ενεργητικού ή της Τράπεζας. Συνεπώς, το μέτρο δεν συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης. |
| --- | --- |

(188)

Η κρατική στήριξη την οποία ενείχε η πώληση των τριών συνεταιριστικών τραπεζών δεν συνιστά κρατική ενίσχυση υπέρ των τριών συνεταιριστικών τραπεζών, των μεταβιβασθέντων στοιχείων ενεργητικού ή της Τράπεζας. Συνεπώς, το μέτρο δεν συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης.

6.2.   ΑΞΙΟΛΌΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΊΣΧΥΣΗΣ ΣΕ ΣΧΈΣΗ ΜΕ ΤΗ FIRST BUSINESS BANK

6.2.1.   Ύπαρξη και ποσό της κρατικής ενίσχυσης

| (189) | Η Επιτροπή οφείλει να εξετάσει κατά πόσο τα μέτρα συνιστούν κρατικές ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης. |
| --- | --- |

(189)

Η Επιτροπή οφείλει να εξετάσει κατά πόσο τα μέτρα συνιστούν κρατικές ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης.

6.2.1.1.   Ύπαρξη ενίσχυσης στα μέτρα που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών (μέτρα FB1, FB2 και FB3)

| (190) | Η εισφορά κεφαλαίου ύψους 50 εκατ. ευρώ από την Ελλάδα στην FB Bank τον Ιούλιο του 2009 (μέτρο FB1), οι τίτλοι του ελληνικού Δημοσίου αξίας 60 εκατ. ευρώ τον Μάιο του 2012 (μέτρο FB2) και η κρατική εγγύηση που δόθηκε στην FB Bank για την έκδοση ομολόγων ονομαστικής αξίας 50 εκατ. ευρώ τον Μάρτιο του 2011 (μέτρο FB3) χορηγήθηκαν στο πλαίσιο του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών (112). Στην απόφαση έγκρισης του εν λόγω καθεστώτος, η Επιτροπή κατέληγε στο συμπέρασμα ότι τα μέτρα που χορηγήθηκαν βάσει του καθεστώτος αυτού συνιστούσαν κρατική ενίσχυση. |
| --- | --- |

(190)

Η εισφορά κεφαλαίου ύψους 50 εκατ. ευρώ από την Ελλάδα στην FB Bank τον Ιούλιο του 2009 (μέτρο FB1), οι τίτλοι του ελληνικού Δημοσίου αξίας 60 εκατ. ευρώ τον Μάιο του 2012 (μέτρο FB2) και η κρατική εγγύηση που δόθηκε στην FB Bank για την έκδοση ομολόγων ονομαστικής αξίας 50 εκατ. ευρώ τον Μάρτιο του 2011 (μέτρο FB3) χορηγήθηκαν στο πλαίσιο του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών (112). Στην απόφαση έγκρισης του εν λόγω καθεστώτος, η Επιτροπή κατέληγε στο συμπέρασμα ότι τα μέτρα που χορηγήθηκαν βάσει του καθεστώτος αυτού συνιστούσαν κρατική ενίσχυση.

| (191) | Ως εκ τούτου, η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι μεταβιβασθείσες δραστηριότητες θα έπαυαν να υφίστανται χωρίς τα εν λόγω μέτρα. Τα εν λόγω μέτρα έχουν συμβάλει στη σταθεροποίηση και τη συνέχιση των οικονομικών δραστηριοτήτων οι οποίες μεταβιβάστηκαν αργότερα στην Τράπεζα και, ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι έχουν ωφελήσει τις οικονομικές δραστηριότητες της FB Bank οι οποίες μεταβιβάστηκαν αργότερα στην Τράπεζα και ότι συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης. |
| --- | --- |

(191)

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι μεταβιβασθείσες δραστηριότητες θα έπαυαν να υφίστανται χωρίς τα εν λόγω μέτρα. Τα εν λόγω μέτρα έχουν συμβάλει στη σταθεροποίηση και τη συνέχιση των οικονομικών δραστηριοτήτων οι οποίες μεταβιβάστηκαν αργότερα στην Τράπεζα και, ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι έχουν ωφελήσει τις οικονομικές δραστηριότητες της FB Bank οι οποίες μεταβιβάστηκαν αργότερα στην Τράπεζα και ότι συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης.

6.2.1.2.   Ύπαρξη ενίσχυσης στα μέτρα που χορηγήθηκαν για την εξυγίανση της FB Bank (μέτρα FB4 και FB5)

| (192) | Η Επιτροπή επισημαίνει ότι το ελληνικό ΤΧΣ είναι μια οντότητα που συστάθηκε και χρηματοδοτείται από την Ελλάδα για τη στήριξη των τραπεζών και, ως εκ τούτου, τα μέτρα FB4 και FB5 εμπεριέχουν κρατικούς πόρους. Η Επιτροπή σημειώνει επίσης ότι τα μέτρα FB4 και FB5 έχουν επιλεκτικό χαρακτήρα, διότι ωφελούν μόνο τις δραστηριότητες της FB Bank. |
| --- | --- |

(192)

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι το ελληνικό ΤΧΣ είναι μια οντότητα που συστάθηκε και χρηματοδοτείται από την Ελλάδα για τη στήριξη των τραπεζών και, ως εκ τούτου, τα μέτρα FB4 και FB5 εμπεριέχουν κρατικούς πόρους. Η Επιτροπή σημειώνει επίσης ότι τα μέτρα FB4 και FB5 έχουν επιλεκτικό χαρακτήρα, διότι ωφελούν μόνο τις δραστηριότητες της FB Bank.

| (193) | Επιπλέον η Επιτροπή εκτιμά ότι τα μέτρα FB4 και FB5 παρέχουν στην FB Bank σαφές πλεονέκτημα εφόσον συμβάλλουν στη συνέχιση των δραστηριοτήτων της. Η εντολή μεταβίβασης στην περίπτωση αυτή είναι πράγματι πώληση «ως σύνολο». Παρόλο που τα ίδια κεφάλαια και τα δάνεια μειωμένης εξασφάλισης δεν θα μεταβιβαστούν, τα βασικά παραγωγικά τραπεζικά στοιχεία ενεργητικού θα μεταβιβαστούν (υποκαταστήματα, καταθέσεις και δάνεια). Το μέτρο FB4 παρέχει συνεπώς πλεονέκτημα στις μεταβιβασθείσες δραστηριότητες διότι προσφέρει επαρκή στοιχεία ενεργητικού για την κάλυψη των καταθέσεων, ενώ οι μεταβιβαζόμενες δραστηριότητες εξακολουθούν να υφίστανται λόγω της πώλησης «ως συνόλου» των στοιχείων ενεργητικού της FB Bank. |
| --- | --- |

(193)

Επιπλέον η Επιτροπή εκτιμά ότι τα μέτρα FB4 και FB5 παρέχουν στην FB Bank σαφές πλεονέκτημα εφόσον συμβάλλουν στη συνέχιση των δραστηριοτήτων της. Η εντολή μεταβίβασης στην περίπτωση αυτή είναι πράγματι πώληση «ως σύνολο». Παρόλο που τα ίδια κεφάλαια και τα δάνεια μειωμένης εξασφάλισης δεν θα μεταβιβαστούν, τα βασικά παραγωγικά τραπεζικά στοιχεία ενεργητικού θα μεταβιβαστούν (υποκαταστήματα, καταθέσεις και δάνεια). Το μέτρο FB4 παρέχει συνεπώς πλεονέκτημα στις μεταβιβασθείσες δραστηριότητες διότι προσφέρει επαρκή στοιχεία ενεργητικού για την κάλυψη των καταθέσεων, ενώ οι μεταβιβαζόμενες δραστηριότητες εξακολουθούν να υφίστανται λόγω της πώλησης «ως συνόλου» των στοιχείων ενεργητικού της FB Bank.

| (194) | Επιπλέον, χωρίς το μέτρο FB5, η πώληση δεν θα ήταν δυνατή διότι η μεταβίβαση θα είχε ενδεχομένως αρνητικές επιπτώσεις στον δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας του αγοραστή. Ως εκ τούτου, οι μεταβιβασθείσες δραστηριότητες θα έπαυαν να υφίστανται και επομένως τα μέτρα FB4 και FB5 τους παρέχουν σαφές πλεονέκτημα. |
| --- | --- |

(194)

Επιπλέον, χωρίς το μέτρο FB5, η πώληση δεν θα ήταν δυνατή διότι η μεταβίβαση θα είχε ενδεχομένως αρνητικές επιπτώσεις στον δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας του αγοραστή. Ως εκ τούτου, οι μεταβιβασθείσες δραστηριότητες θα έπαυαν να υφίστανται και επομένως τα μέτρα FB4 και FB5 τους παρέχουν σαφές πλεονέκτημα.

| (195) | Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα FB4 και FB5 δεν συνάδουν με την αρχή του επενδυτή σε οικονομία της αγοράς. Στην πραγματικότητα, το ελληνικό ΤΧΣ δεν έχει καμία προοπτική κέρδους από τη συμβολή του: σε αντάλλαγμα για τη συμβολή του, δεν έλαβε καμία απαίτηση έναντι της Τράπεζας αλλά μόνο μια απαίτηση κατά της οντότητας υπό εκκαθάριση, δηλαδή της FB Bank (113). Συνεπώς, το ελληνικό ΤΧΣ κατά πάσα πιθανότητα δεν θα ανακτήσει πλήρως το χρηματικό ποσό που συνεισέφερε. |
| --- | --- |

(195)

Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα FB4 και FB5 δεν συνάδουν με την αρχή του επενδυτή σε οικονομία της αγοράς. Στην πραγματικότητα, το ελληνικό ΤΧΣ δεν έχει καμία προοπτική κέρδους από τη συμβολή του: σε αντάλλαγμα για τη συμβολή του, δεν έλαβε καμία απαίτηση έναντι της Τράπεζας αλλά μόνο μια απαίτηση κατά της οντότητας υπό εκκαθάριση, δηλαδή της FB Bank (113). Συνεπώς, το ελληνικό ΤΧΣ κατά πάσα πιθανότητα δεν θα ανακτήσει πλήρως το χρηματικό ποσό που συνεισέφερε.

| (196) | Αυτό το επιλεκτικό πλεονέκτημα που παρέχουν τα μέτρα FB4 και FB5 νοθεύει τον ανταγωνισμό διότι επιτρέπει σε μια τράπεζα να συνεχίσει τις δραστηριότητές της, παρέχοντάς της τη δυνατότητα να δραστηριοποιείται στην αγορά και να ανταγωνίζεται με άλλες τράπεζες, συμπεριλαμβανομένων θυγατρικών ξένων τραπεζών, που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα ή θα επιθυμούσαν ενδεχομένως να εισέλθουν στην ελληνική αγορά. Ως εκ τούτου, τα μέτρα FB4 και FB5 έχουν επίπτωση στις μεταξύ των κρατών μελών συναλλαγές και θα μπορούσαν δυνητικά να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό. |
| --- | --- |

(196)

Αυτό το επιλεκτικό πλεονέκτημα που παρέχουν τα μέτρα FB4 και FB5 νοθεύει τον ανταγωνισμό διότι επιτρέπει σε μια τράπεζα να συνεχίσει τις δραστηριότητές της, παρέχοντάς της τη δυνατότητα να δραστηριοποιείται στην αγορά και να ανταγωνίζεται με άλλες τράπεζες, συμπεριλαμβανομένων θυγατρικών ξένων τραπεζών, που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα ή θα επιθυμούσαν ενδεχομένως να εισέλθουν στην ελληνική αγορά. Ως εκ τούτου, τα μέτρα FB4 και FB5 έχουν επίπτωση στις μεταξύ των κρατών μελών συναλλαγές και θα μπορούσαν δυνητικά να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό.

| (197) | Η Επιτροπή συνάγει, επομένως, το συμπέρασμα ότι η κάλυψη από το ελληνικό ΤΧΣ του χρηματοδοτικού κενού ύψους 456,97 ευρώ σχετικά με τα στοιχεία ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν από την FB Bank στην Τράπεζα και η δέσμευση του ελληνικού ΤΧΣ να καλύψει τις κεφαλαιακές ανάγκες για τα εν λόγω στοιχεία ενεργητικού, οι οποίες μπορεί να ανέλθουν σε 100 εκατ. ευρώ, συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης. |
| --- | --- |

(197)

Η Επιτροπή συνάγει, επομένως, το συμπέρασμα ότι η κάλυψη από το ελληνικό ΤΧΣ του χρηματοδοτικού κενού ύψους 456,97 ευρώ σχετικά με τα στοιχεία ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν από την FB Bank στην Τράπεζα και η δέσμευση του ελληνικού ΤΧΣ να καλύψει τις κεφαλαιακές ανάγκες για τα εν λόγω στοιχεία ενεργητικού, οι οποίες μπορεί να ανέλθουν σε 100 εκατ. ευρώ, συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης.

Δικαιούχος των μέτρων FB4 και FB5

| (198) | Όπως ήδη αναφέρθηκε στην αιτιολογική σκέψη 193, η Επιτροπή θεωρεί τις δραστηριότητες της FB Bank ως τον δικαιούχο των μέτρων FB4 και FB5, αφού οι ενισχύσεις επέτρεψαν τη συνέχιση αυτών των οικονομικών δραστηριοτήτων στην Τράπεζα. |
| --- | --- |

(198)

Όπως ήδη αναφέρθηκε στην αιτιολογική σκέψη 193, η Επιτροπή θεωρεί τις δραστηριότητες της FB Bank ως τον δικαιούχο των μέτρων FB4 και FB5, αφού οι ενισχύσεις επέτρεψαν τη συνέχιση αυτών των οικονομικών δραστηριοτήτων στην Τράπεζα.

| (199) | Ως προς το κατά πόσο η πώληση της FB Bank συνιστά κρατική ενίσχυση στην Τράπεζα, σύμφωνα με την παράγραφο 49 της τραπεζικής ανακοίνωσης του 2008, η Επιτροπή οφείλει να αξιολογήσει κατά πόσο πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις. Πρέπει να εξετάσει ειδικότερα αν: i) η διαδικασία πώλησης ήταν ανοικτή και χωρίς διακρίσεις, ii) η πώληση πραγματοποιήθηκε με τους όρους της αγοράς, και iii) αν το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα ή το Δημόσιο πέτυχε την ανώτερη δυνατή τιμή πώλησης των σχετικών στοιχείων ενεργητικού και παθητικού. |
| --- | --- |

(199)

Ως προς το κατά πόσο η πώληση της FB Bank συνιστά κρατική ενίσχυση στην Τράπεζα, σύμφωνα με την παράγραφο 49 της τραπεζικής ανακοίνωσης του 2008, η Επιτροπή οφείλει να αξιολογήσει κατά πόσο πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις. Πρέπει να εξετάσει ειδικότερα αν: i) η διαδικασία πώλησης ήταν ανοικτή και χωρίς διακρίσεις, ii) η πώληση πραγματοποιήθηκε με τους όρους της αγοράς, και iii) αν το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα ή το Δημόσιο πέτυχε την ανώτερη δυνατή τιμή πώλησης των σχετικών στοιχείων ενεργητικού και παθητικού.

| (200) | Η Τράπεζα απέκτησε τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού της FB Bank διότι υπέβαλε την προκριθείσα προσφορά στο πλαίσιο χωρίς διακρίσεις διαγωνισμού ανοικτού σε άλλες τράπεζες. Η Τράπεζα της Ελλάδος αποφάσισε να απευθυνθεί μόνο στις τέσσερις μεγαλύτερες τράπεζες που λειτουργούν στην Ελλάδα, εκ των οποίων μόνον η Τράπεζα και μία άλλη τράπεζα υπέβαλαν μη δεσμευτικές προσφορές. Η Τράπεζα της Ελλάδος κάλεσε τους δύο υποψηφίους να υποβάλουν βελτιωμένες προσφορές. Η Τράπεζα της Ελλάδος επέλεξε την ΕΤΕ διότι η προσφορά της συνεπάγεται χαμηλότερες δαπάνες εξυγίανσης (114). |
| --- | --- |

(200)

Η Τράπεζα απέκτησε τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού της FB Bank διότι υπέβαλε την προκριθείσα προσφορά στο πλαίσιο χωρίς διακρίσεις διαγωνισμού ανοικτού σε άλλες τράπεζες. Η Τράπεζα της Ελλάδος αποφάσισε να απευθυνθεί μόνο στις τέσσερις μεγαλύτερες τράπεζες που λειτουργούν στην Ελλάδα, εκ των οποίων μόνον η Τράπεζα και μία άλλη τράπεζα υπέβαλαν μη δεσμευτικές προσφορές. Η Τράπεζα της Ελλάδος κάλεσε τους δύο υποψηφίους να υποβάλουν βελτιωμένες προσφορές. Η Τράπεζα της Ελλάδος επέλεξε την ΕΤΕ διότι η προσφορά της συνεπάγεται χαμηλότερες δαπάνες εξυγίανσης (114).

| (201) | Η Επιτροπή παρατηρεί ότι η Τράπεζα της Ελλάδος απευθύνθηκε μόνο σε τέσσερις τράπεζες (115). Παρά τον περιορισμένο αριθμό αγοραστών με τους οποίους υπήρξε επικοινωνία, δεν μπορεί να αμφισβητηθεί το γεγονός ότι ο διαγωνισμός ήταν ανοικτός, λόγω της έλλειψης άλλων δραστηριοποιούμενων στην Ελλάδα τραπεζών αρκετά μεγάλου μεγέθους ώστε να απορροφήσουν τα δημοπρατούμενα στοιχεία ενεργητικού και με επαρκή κεφάλαια κατά τον χρόνο της εξυγίανσης και δεδομένου του περιορισμένου ενδιαφέροντος, κατά τη στιγμή της εξυγίανσης, ξένων πιστωτικών και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων να επιδοθούν σε τραπεζικές δραστηριότητες στην Ελλάδα. Επιπλέον, η Τράπεζα της Ελλάδος καθόρισε εκ των προτέρων το χαρτοφυλάκιο των προς μεταβίβαση στοιχείων ενεργητικού και παθητικού, καθώς και το χρονοδιάγραμμα που θα έπρεπε να πληρούν οι προσφορές για να είναι έγκυρες. Η Επιτροπή εκτιμά ότι η διαδικασία πώλησης ήταν ανοικτή και χωρίς διακρίσεις. |
| --- | --- |

(201)

Η Επιτροπή παρατηρεί ότι η Τράπεζα της Ελλάδος απευθύνθηκε μόνο σε τέσσερις τράπεζες (115). Παρά τον περιορισμένο αριθμό αγοραστών με τους οποίους υπήρξε επικοινωνία, δεν μπορεί να αμφισβητηθεί το γεγονός ότι ο διαγωνισμός ήταν ανοικτός, λόγω της έλλειψης άλλων δραστηριοποιούμενων στην Ελλάδα τραπεζών αρκετά μεγάλου μεγέθους ώστε να απορροφήσουν τα δημοπρατούμενα στοιχεία ενεργητικού και με επαρκή κεφάλαια κατά τον χρόνο της εξυγίανσης και δεδομένου του περιορισμένου ενδιαφέροντος, κατά τη στιγμή της εξυγίανσης, ξένων πιστωτικών και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων να επιδοθούν σε τραπεζικές δραστηριότητες στην Ελλάδα. Επιπλέον, η Τράπεζα της Ελλάδος καθόρισε εκ των προτέρων το χαρτοφυλάκιο των προς μεταβίβαση στοιχείων ενεργητικού και παθητικού, καθώς και το χρονοδιάγραμμα που θα έπρεπε να πληρούν οι προσφορές για να είναι έγκυρες. Η Επιτροπή εκτιμά ότι η διαδικασία πώλησης ήταν ανοικτή και χωρίς διακρίσεις.

| (202) | Η αρνητική τιμή (δηλαδή, λαμβανομένων υπόψη του χρηματοδοτικού κενού και της κάλυψης των προαναφερθέντων κεφαλαιακών αναγκών) για τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού της FB Bank δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να αποτυπώνει η τιμή πώλησης την αγοραία αξία της επιχείρησης (116). Η Επιτροπή δεν έχει λόγο να θεωρεί ότι η υποβληθείσα προσφορά και το καταβληθέν τίμημα δεν αποτυπώνουν την αγοραία αξία της επιχείρησης. Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, η εύλογη αξία των μεταβιβασθέντων στοιχείων ενεργητικού αποτιμάται αρχικά από την Τράπεζα της Ελλάδος και, στη συνέχεια, ελέγχεται και προσαρμόζεται από εξωτερικούς εμπειρογνώμονες κατά τους επόμενους έξι μήνες. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι η πώληση πραγματοποιήθηκε με τους όρους της αγοράς. Κατά συνέπεια, σύμφωνα με την παράγραφο 49 της τραπεζικής ανακοίνωσης του 2008, την παράγραφο 20 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης και την πρακτική της Επιτροπής όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων (117), η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το ενδεχόμενο ενίσχυσης προς την Τράπεζα μπορεί να αποκλειστεί. |
| --- | --- |

(202)

Η αρνητική τιμή (δηλαδή, λαμβανομένων υπόψη του χρηματοδοτικού κενού και της κάλυψης των προαναφερθέντων κεφαλαιακών αναγκών) για τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού της FB Bank δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να αποτυπώνει η τιμή πώλησης την αγοραία αξία της επιχείρησης (116). Η Επιτροπή δεν έχει λόγο να θεωρεί ότι η υποβληθείσα προσφορά και το καταβληθέν τίμημα δεν αποτυπώνουν την αγοραία αξία της επιχείρησης. Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, η εύλογη αξία των μεταβιβασθέντων στοιχείων ενεργητικού αποτιμάται αρχικά από την Τράπεζα της Ελλάδος και, στη συνέχεια, ελέγχεται και προσαρμόζεται από εξωτερικούς εμπειρογνώμονες κατά τους επόμενους έξι μήνες. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι η πώληση πραγματοποιήθηκε με τους όρους της αγοράς. Κατά συνέπεια, σύμφωνα με την παράγραφο 49 της τραπεζικής ανακοίνωσης του 2008, την παράγραφο 20 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης και την πρακτική της Επιτροπής όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων (117), η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το ενδεχόμενο ενίσχυσης προς την Τράπεζα μπορεί να αποκλειστεί.

6.2.1.3.   Συμπέρασμα σχετικά με την ύπαρξη και το συνολικό ποσό της εισπραχθείσας ενίσχυσης

| (203) | Βάσει των αιτιολογικών σκέψεων 190 έως 197, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα FB1, FB2, FB3, FB4 και FB5 πληρούν όλα τις προϋποθέσεις που ορίζει το άρθρο 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης και συνιστούν κρατική ενίσχυση. |
| --- | --- |

(203)

Βάσει των αιτιολογικών σκέψεων 190 έως 197, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα FB1, FB2, FB3, FB4 και FB5 πληρούν όλα τις προϋποθέσεις που ορίζει το άρθρο 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης και συνιστούν κρατική ενίσχυση.

| (204) | Ως εκ τούτου, η Επιτροπή συνάγει το συμπέρασμα ότι οι δραστηριότητες της FB Bank έλαβαν κρατική ενίσχυση υπό μορφή κεφαλαιακής στήριξης ύψους 606,97 εκατ. ευρώ (μέτρα FB1, FB4 και FB5), πέραν των ομολόγων του ελληνικού δημοσίου ύψους 60 εκατ. ευρώ (μέτρο FB2) και κρατικών εγγυήσεων ύψους 50 εκατ. ευρώ (μέτρο FB3), όπως συνοψίζεται στον πίνακα 10.

  Πίνακας 10


  Επισκόπηση της συνολικής ενίσχυσης των δραστηριοτήτων της FB Bank









  Δικαιούχος της ενίσχυσης | Μέτρο | Χαρακτήρας της ενίσχυσης | Ύψος της ενίσχυσης (σε εκατ. ευρώ) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Δραστηριότητες της FB Bank | FB1 | Ανακεφαλαιοποίηση | 50 |
| FB4 | Κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού από την FB Bank στην Τράπεζα | 456,97 |
| FB5 | Επιστολή δέσμευσης για την κάλυψη των κεφαλαιακών αναγκών σχετικά με τα μεταβιβασθέντα στην Τράπεζα στοιχεία ενεργητικού της FB Bank | 100 |
| Συνολική χορηγηθείσα κεφαλαιακή ενίσχυση | 606,97 |
| Συνολική καταβληθείσα κεφαλαιακή ενίσχυση | 506,97 |
| Δικαιούχοι | Μέτρο | Χαρακτήρας της ενίσχυσης | |
| Δραστηριότητες της FB Bank | FB2 | Ομολογιακό δάνειο | 60 |
| | FB3 | Εγγύηση | 50 |
| Συνολική χορηγηθείσα ενίσχυση ρευστότητας | 110 |

(204)

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή συνάγει το συμπέρασμα ότι οι δραστηριότητες της FB Bank έλαβαν κρατική ενίσχυση υπό μορφή κεφαλαιακής στήριξης ύψους 606,97 εκατ. ευρώ (μέτρα FB1, FB4 και FB5), πέραν των ομολόγων του ελληνικού δημοσίου ύψους 60 εκατ. ευρώ (μέτρο FB2) και κρατικών εγγυήσεων ύψους 50 εκατ. ευρώ (μέτρο FB3), όπως συνοψίζεται στον πίνακα 10.

Πίνακας 10

Επισκόπηση της συνολικής ενίσχυσης των δραστηριοτήτων της FB Bank

Δικαιούχος της ενίσχυσης

Μέτρο

Χαρακτήρας της ενίσχυσης

Ύψος της ενίσχυσης (σε εκατ. ευρώ)

Δραστηριότητες της FB Bank

FB1

Ανακεφαλαιοποίηση

50

FB4

Κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού από την FB Bank στην Τράπεζα

456,97

FB5

Επιστολή δέσμευσης για την κάλυψη των κεφαλαιακών αναγκών σχετικά με τα μεταβιβασθέντα στην Τράπεζα στοιχεία ενεργητικού της FB Bank

100

Συνολική χορηγηθείσα κεφαλαιακή ενίσχυση

606,97

Συνολική καταβληθείσα κεφαλαιακή ενίσχυση

506,97

Δικαιούχοι

Μέτρο

Χαρακτήρας της ενίσχυσης

Δραστηριότητες της FB Bank

FB2

Ομολογιακό δάνειο

60

FB3

Εγγύηση

50

Συνολική χορηγηθείσα ενίσχυση ρευστότητας

110

6.2.2.   Νομική βάση για την αξιολόγηση του συμβιβάσιμου

| (205) | Το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης ορίζει ότι η Επιτροπή δύναται να θεωρεί ότι συμβιβάζονται με την εσωτερική αγορά ενισχύσεις που προορίζονται «για την άρση σοβαρής διαταραχής της οικονομίας κράτους μέλους». |
| --- | --- |

(205)

Το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης ορίζει ότι η Επιτροπή δύναται να θεωρεί ότι συμβιβάζονται με την εσωτερική αγορά ενισχύσεις που προορίζονται «για την άρση σοβαρής διαταραχής της οικονομίας κράτους μέλους».

| (206) | Η Επιτροπή έχει αναγνωρίσει ότι η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση μπορεί να δημιουργήσει σοβαρή διαταραχή στην οικονομία ενός κράτους μέλους και ότι μέτρα που στηρίζουν τις τράπεζες μπορούν να αποκαταστήσουν αυτή τη διαταραχή. Η άποψη αυτή επιβεβαιώθηκε στην τραπεζική ανακοίνωση του 2008, στην ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης και στην ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης. Η Επιτροπή εξακολουθεί να θεωρεί ότι πληρούνται οι απαιτήσεις για την έγκριση της κρατικής ενίσχυσης σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ, δεδομένου ότι οι χρηματοπιστωτικές αγορές δέχονται εκ νέου πίεση. Η Επιτροπή επιβεβαίωσε αυτή την άποψη με την έκδοση της ανακοίνωσης περί παράτασης του 2011 (118) και της τραπεζικής ανακοίνωσης του 2013 (119). |
| --- | --- |

(206)

Η Επιτροπή έχει αναγνωρίσει ότι η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση μπορεί να δημιουργήσει σοβαρή διαταραχή στην οικονομία ενός κράτους μέλους και ότι μέτρα που στηρίζουν τις τράπεζες μπορούν να αποκαταστήσουν αυτή τη διαταραχή. Η άποψη αυτή επιβεβαιώθηκε στην τραπεζική ανακοίνωση του 2008, στην ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης και στην ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης. Η Επιτροπή εξακολουθεί να θεωρεί ότι πληρούνται οι απαιτήσεις για την έγκριση της κρατικής ενίσχυσης σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της ΣΛΕΕ, δεδομένου ότι οι χρηματοπιστωτικές αγορές δέχονται εκ νέου πίεση. Η Επιτροπή επιβεβαίωσε αυτή την άποψη με την έκδοση της ανακοίνωσης περί παράτασης του 2011 (118) και της τραπεζικής ανακοίνωσης του 2013 (119).

| (207) | Όσον αφορά την ελληνική οικονομία, στις αποφάσεις της για την έγκριση και την παράταση του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών, καθώς και την έγκριση μέτρων κρατικής ενίσχυσης που χορηγήθηκαν από την Ελλάδα σε μεμονωμένες τράπεζες, η Επιτροπή αναγνώρισε ότι υφίσταται κίνδυνος σοβαρής διαταραχής της ελληνικής οικονομίας και ότι η κρατική στήριξη των τραπεζών είναι ενδεδειγμένη για την άρση αυτής της διαταραχής. Ως εκ τούτου, η νομική βάση για την αξιολόγηση του μέτρου ενίσχυσης θα πρέπει να είναι το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης. |
| --- | --- |

(207)

Όσον αφορά την ελληνική οικονομία, στις αποφάσεις της για την έγκριση και την παράταση του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών, καθώς και την έγκριση μέτρων κρατικής ενίσχυσης που χορηγήθηκαν από την Ελλάδα σε μεμονωμένες τράπεζες, η Επιτροπή αναγνώρισε ότι υφίσταται κίνδυνος σοβαρής διαταραχής της ελληνικής οικονομίας και ότι η κρατική στήριξη των τραπεζών είναι ενδεδειγμένη για την άρση αυτής της διαταραχής. Ως εκ τούτου, η νομική βάση για την αξιολόγηση του μέτρου ενίσχυσης θα πρέπει να είναι το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης.

| (208) | Σύμφωνα με την παράγραφο 15 της τραπεζικής ανακοίνωσης του 2008, για να είναι μία ενίσχυση συμβιβάσιμη βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης, πρέπει να είναι σύμφωνη με τα γενικά κριτήρια συμβατότητας:
  α)   Καταλληλότητα: Η ενίσχυση πρέπει να είναι καλά στοχοθετημένη, ώστε να μπορεί να επιτευχθεί αποτελεσματικά ο στόχος της αντιμετώπισης σοβαρής διαταραχής της οικονομίας. Αυτό δεν θα ήταν εφικτό, εάν το μέτρο δεν ήταν κατάλληλο για την άρση της διαταραχής.
  β)   Αναγκαιότητα: Το μέτρο ενίσχυσης πρέπει, ως προς το ύψος και τη μορφή του, να είναι αναγκαίο για την επίτευξη του επιδιωκόμενου στόχου. Πρέπει, συνεπώς, να περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο ποσό για την επίτευξη του στόχου και να έχει την πλέον κατάλληλη μορφή για την άρση της διαταραχής.
  γ)   Αναλογικότητα: Τα θετικά αποτελέσματα του μέτρου ενίσχυσης πρέπει αντισταθμίζουν καταλλήλως τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, έτσι ώστε οι στρεβλώσεις αυτές να περιορίζονται στο ελάχιστο αναγκαίο προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι του μέτρου. |
| --- | --- |

(208)

Σύμφωνα με την παράγραφο 15 της τραπεζικής ανακοίνωσης του 2008, για να είναι μία ενίσχυση συμβιβάσιμη βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης, πρέπει να είναι σύμφωνη με τα γενικά κριτήρια συμβατότητας:

α)   Καταλληλότητα: Η ενίσχυση πρέπει να είναι καλά στοχοθετημένη, ώστε να μπορεί να επιτευχθεί αποτελεσματικά ο στόχος της αντιμετώπισης σοβαρής διαταραχής της οικονομίας. Αυτό δεν θα ήταν εφικτό, εάν το μέτρο δεν ήταν κατάλληλο για την άρση της διαταραχής.

β)   Αναγκαιότητα: Το μέτρο ενίσχυσης πρέπει, ως προς το ύψος και τη μορφή του, να είναι αναγκαίο για την επίτευξη του επιδιωκόμενου στόχου. Πρέπει, συνεπώς, να περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο ποσό για την επίτευξη του στόχου και να έχει την πλέον κατάλληλη μορφή για την άρση της διαταραχής.

γ)   Αναλογικότητα: Τα θετικά αποτελέσματα του μέτρου ενίσχυσης πρέπει αντισταθμίζουν καταλλήλως τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, έτσι ώστε οι στρεβλώσεις αυτές να περιορίζονται στο ελάχιστο αναγκαίο προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι του μέτρου.

| (209) | Κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης, η Επιτροπή ανέπτυξε κριτήρια συμβατότητας για διάφορα είδη μέτρων ενίσχυσης. Αρχές για την αξιολόγηση των μέτρων ενίσχυσης καθορίστηκαν για πρώτη φορά στην τραπεζική ανακοίνωση του 2008. |
| --- | --- |

(209)

Κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης, η Επιτροπή ανέπτυξε κριτήρια συμβατότητας για διάφορα είδη μέτρων ενίσχυσης. Αρχές για την αξιολόγηση των μέτρων ενίσχυσης καθορίστηκαν για πρώτη φορά στην τραπεζική ανακοίνωση του 2008.

| (210) | Η ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης περιέχει πρόσθετες οδηγίες σχετικά με το ύψος της αμοιβής που απαιτείται για τις εισφορές κεφαλαίων από το κράτος. |
| --- | --- |

(210)

Η ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης περιέχει πρόσθετες οδηγίες σχετικά με το ύψος της αμοιβής που απαιτείται για τις εισφορές κεφαλαίων από το κράτος.

| (211) | Τέλος, η Επιτροπή εξήγησε στην ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης τον τρόπο με τον οποίο θα αξιολογεί τα σχέδια αναδιάρθρωσης. Κατά την αξιολόγηση του σχεδίου αναδιάρθρωσης της Τράπεζας σύμφωνα με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης, η Επιτροπή θα λάβει υπόψη της όλα τα μέτρα ενίσχυσης που αναφέρονται στον πίνακα 10. |
| --- | --- |

(211)

Τέλος, η Επιτροπή εξήγησε στην ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης τον τρόπο με τον οποίο θα αξιολογεί τα σχέδια αναδιάρθρωσης. Κατά την αξιολόγηση του σχεδίου αναδιάρθρωσης της Τράπεζας σύμφωνα με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης, η Επιτροπή θα λάβει υπόψη της όλα τα μέτρα ενίσχυσης που αναφέρονται στον πίνακα 10.

6.2.3.   Συμβατότητα των μέτρων ενίσχυσης με την τραπεζική ανακοίνωση του 2008 και την ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης

6.2.3.1   Συμβατότητα των μέτρων FB1, FB2 και FB3 με την τραπεζική ανακοίνωση του 2008

| (212) | Τα μέτρα FB1, FB2 και FB3 χορηγήθηκαν στο πλαίσιο του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών. Τα μέτρα που ελήφθησαν στο πλαίσιο του καθεστώτος αυτού έχουν ήδη κριθεί συμβιβάσιμα με την εσωτερική αγορά στην απόφαση της Επιτροπής της 19ης Νοεμβρίου 2008. |
| --- | --- |

(212)

Τα μέτρα FB1, FB2 και FB3 χορηγήθηκαν στο πλαίσιο του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών. Τα μέτρα που ελήφθησαν στο πλαίσιο του καθεστώτος αυτού έχουν ήδη κριθεί συμβιβάσιμα με την εσωτερική αγορά στην απόφαση της Επιτροπής της 19ης Νοεμβρίου 2008.

6.2.3.2   Συμβατότητα των μέτρων FB4 και FB5 με την τραπεζική ανακοίνωση του 2008 και την ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης

6.2.3.2.1.   Καταλληλότητα

| (213) | Όσον αφορά την καταλληλότητα των μέτρων FB4 και FB5, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα εν λόγω μέτρα είναι κατάλληλα διότι προστάτευσαν τους καταθέτες της FB Bank και, ως εκ τούτου, διαφύλαξαν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Η συνέχιση αυτών των δραστηριοτήτων θα ήταν αδύνατη χωρίς την ενίσχυση από το ελληνικό ΤΧΣ, δεδομένου ότι η FB Bank είχε αρνητικά ίδια κεφάλαια κατά τη στιγμή της εξυγίανσης και, στις επικρατούσες τότε δυσχερείς συνθήκες της αγοράς, καμία τράπεζα δεν θα είχε αγοράσει χαρτοφυλάκιο στοιχείων ενεργητικού και παθητικού με αρνητική αξία τα οποία θα είχαν επιδεινώσει τη θέση της από πλευράς κεφαλαιακής επάρκειας. Ως εκ τούτου, τα μέτρα διασφάλισαν τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στην Ελλάδα. Σε αυτή τη βάση, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα είναι κατάλληλα ως ενίσχυση διάσωσης. |
| --- | --- |

(213)

Όσον αφορά την καταλληλότητα των μέτρων FB4 και FB5, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα εν λόγω μέτρα είναι κατάλληλα διότι προστάτευσαν τους καταθέτες της FB Bank και, ως εκ τούτου, διαφύλαξαν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Η συνέχιση αυτών των δραστηριοτήτων θα ήταν αδύνατη χωρίς την ενίσχυση από το ελληνικό ΤΧΣ, δεδομένου ότι η FB Bank είχε αρνητικά ίδια κεφάλαια κατά τη στιγμή της εξυγίανσης και, στις επικρατούσες τότε δυσχερείς συνθήκες της αγοράς, καμία τράπεζα δεν θα είχε αγοράσει χαρτοφυλάκιο στοιχείων ενεργητικού και παθητικού με αρνητική αξία τα οποία θα είχαν επιδεινώσει τη θέση της από πλευράς κεφαλαιακής επάρκειας. Ως εκ τούτου, τα μέτρα διασφάλισαν τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στην Ελλάδα. Σε αυτή τη βάση, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα είναι κατάλληλα ως ενίσχυση διάσωσης.

6.2.3.2.2.   Αναγκαιότητα

| (214) | Σύμφωνα με την τραπεζική ανακοίνωση του 2008, το μέτρο ενίσχυσης πρέπει, ως προς το ύψος και τη μορφή του, να είναι αναγκαίο για την επίτευξη του στόχου του μέτρου. Αυτό σημαίνει ότι η εισφορά κεφαλαίου πρέπει να περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο ποσό για την επίτευξη του στόχου αυτού. |
| --- | --- |

(214)

Σύμφωνα με την τραπεζική ανακοίνωση του 2008, το μέτρο ενίσχυσης πρέπει, ως προς το ύψος και τη μορφή του, να είναι αναγκαίο για την επίτευξη του στόχου του μέτρου. Αυτό σημαίνει ότι η εισφορά κεφαλαίου πρέπει να περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο ποσό για την επίτευξη του στόχου αυτού.

| (215) | Όπως ανέφερε η Τράπεζα της Ελλάδος στην επιστολή της 8ης Μαΐου 2013, παρά το μικρό μέγεθος της FB Bank, η ανάκληση της άδειάς της χωρίς την εφαρμογή μέτρων εξυγίανσης θα μπορούσε να βλάψει την εμπιστοσύνη των καταθετών στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα και, συνεπώς, να έχει αντίκτυπο στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Επίσης, η Τράπεζα της Ελλάδος δήλωσε ότι από τις διάφορες επιλογές για εξυγίανση προτίμησε την εξυγίανση της FB Bank μέσω της εφαρμογής της διαδικασίας αγοράς και ανάληψης σύμφωνα με το ΜΟΧΠ του Δεκεμβρίου 2012. Έκρινε δε ότι η εν λόγω διαδικασία προσέφερε άμεση και οριστική λύση στα προβλήματα που αντιμετωπίζει η FB Bank. Η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτά τα στοιχεία χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στηρίζουν την αναγκαιότητα των μέτρων FB4 και FB5. |
| --- | --- |

(215)

Όπως ανέφερε η Τράπεζα της Ελλάδος στην επιστολή της 8ης Μαΐου 2013, παρά το μικρό μέγεθος της FB Bank, η ανάκληση της άδειάς της χωρίς την εφαρμογή μέτρων εξυγίανσης θα μπορούσε να βλάψει την εμπιστοσύνη των καταθετών στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα και, συνεπώς, να έχει αντίκτυπο στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Επίσης, η Τράπεζα της Ελλάδος δήλωσε ότι από τις διάφορες επιλογές για εξυγίανση προτίμησε την εξυγίανση της FB Bank μέσω της εφαρμογής της διαδικασίας αγοράς και ανάληψης σύμφωνα με το ΜΟΧΠ του Δεκεμβρίου 2012. Έκρινε δε ότι η εν λόγω διαδικασία προσέφερε άμεση και οριστική λύση στα προβλήματα που αντιμετωπίζει η FB Bank. Η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτά τα στοιχεία χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στηρίζουν την αναγκαιότητα των μέτρων FB4 και FB5.

| (216) | Όσον αφορά το ύψος της παρέμβασης, η Τράπεζα της Ελλάδος με την απόφασή της 10/1/10.5.2013 δήλωσε ότι η εντολή μεταβίβασης των επιλεγμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού ήταν η προτιμώμενη λύση, καθώς μείωνε στο ελάχιστο το κόστος της εξυγίανσης. Η απόφαση αυτή ήταν επίσης σύμφωνη με το ΜΟΧΠ του Μαρτίου 2012. Επιπλέον, η Επιτροπή επισημαίνει ότι το τελικό ύψος του χρηματοδοτικού κενού αξιολογήθηκε προσεκτικά από τις ελληνικές αρχές, οι οποίες έλαβαν υπόψη την έκθεση αποτίμησης που καταρτίστηκε από νόμιμο ελεγκτή. Η συνεισφορά κάλυπτε ακριβώς τη διαφορά μεταξύ της εύλογης αξίας των στοιχείων ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν και της αξίας των στοιχείων παθητικού. Επιπλέον, το ελληνικό ΤΧΣ δεσμεύθηκε να καλύψει τις κεφαλαιακές ανάγκες μόνο μέχρι το 9 % των στοιχείων ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν, όπως εκτιμήθηκαν από την Τράπεζα της Ελλάδος. Το γεγονός ότι μόνον η Τράπεζα, μεταξύ των δύο υποψηφίων, συμφώνησε να αναθεωρήσει την προσφορά της ενισχύει το συμπέρασμα ότι η συνεισφορά δεν ήταν υπερβολική. |
| --- | --- |

(216)

Όσον αφορά το ύψος της παρέμβασης, η Τράπεζα της Ελλάδος με την απόφασή της 10/1/10.5.2013 δήλωσε ότι η εντολή μεταβίβασης των επιλεγμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού ήταν η προτιμώμενη λύση, καθώς μείωνε στο ελάχιστο το κόστος της εξυγίανσης. Η απόφαση αυτή ήταν επίσης σύμφωνη με το ΜΟΧΠ του Μαρτίου 2012. Επιπλέον, η Επιτροπή επισημαίνει ότι το τελικό ύψος του χρηματοδοτικού κενού αξιολογήθηκε προσεκτικά από τις ελληνικές αρχές, οι οποίες έλαβαν υπόψη την έκθεση αποτίμησης που καταρτίστηκε από νόμιμο ελεγκτή. Η συνεισφορά κάλυπτε ακριβώς τη διαφορά μεταξύ της εύλογης αξίας των στοιχείων ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν και της αξίας των στοιχείων παθητικού. Επιπλέον, το ελληνικό ΤΧΣ δεσμεύθηκε να καλύψει τις κεφαλαιακές ανάγκες μόνο μέχρι το 9 % των στοιχείων ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν, όπως εκτιμήθηκαν από την Τράπεζα της Ελλάδος. Το γεγονός ότι μόνον η Τράπεζα, μεταξύ των δύο υποψηφίων, συμφώνησε να αναθεωρήσει την προσφορά της ενισχύει το συμπέρασμα ότι η συνεισφορά δεν ήταν υπερβολική.

| (217) | Επιπλέον, τα ίδια κεφάλαια της FB Bank δεν μεταβιβάστηκαν και, ως εκ τούτου, παρέμειναν στην υπό εκκαθάριση οντότητα, δηλαδή στην FB Bank. Συνεπώς, οι μέτοχοι θα υποστούν πλήρη απώλεια και η συνεισφορά του ελληνικού ΤΧΣ δεν αυξάνεται από το κόστος της διάσωσής τους. |
| --- | --- |

(217)

Επιπλέον, τα ίδια κεφάλαια της FB Bank δεν μεταβιβάστηκαν και, ως εκ τούτου, παρέμειναν στην υπό εκκαθάριση οντότητα, δηλαδή στην FB Bank. Συνεπώς, οι μέτοχοι θα υποστούν πλήρη απώλεια και η συνεισφορά του ελληνικού ΤΧΣ δεν αυξάνεται από το κόστος της διάσωσής τους.

| (218) | Όσον αφορά την αμοιβή για την ενίσχυση, όπως προαναφέρθηκε στην αιτιολογική σκέψη 195, το ελληνικό ΤΧΣ κατά πάσα πιθανότητα δεν θα ανακτήσει πλήρως το χρηματικό ποσό που συνεισέφερε (120). Επομένως, σαφώς δεν αμείβεται και η συνεισφορά του εξομοιώνεται με επιχορήγηση. Όπως αναφέρεται στην παράγραφο 44 της ανακοίνωσης περί ανακεφαλαιοποίησης, μια ανεπαρκώς αμειβόμενη ανακεφαλαιοποίηση μπορεί να γίνει αποδεκτή μόνο στην περίπτωση προβληματικών τραπεζών που δεν μπορούν να καταβάλουν καμία αμοιβή. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η FB Bank εμπίπτει σε αυτή την κατηγορία. Η απουσία αμοιβής δημιουργεί την ανάγκη ριζικής αναδιάρθρωσης, σύμφωνα με την ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης. |
| --- | --- |

(218)

Όσον αφορά την αμοιβή για την ενίσχυση, όπως προαναφέρθηκε στην αιτιολογική σκέψη 195, το ελληνικό ΤΧΣ κατά πάσα πιθανότητα δεν θα ανακτήσει πλήρως το χρηματικό ποσό που συνεισέφερε (120). Επομένως, σαφώς δεν αμείβεται και η συνεισφορά του εξομοιώνεται με επιχορήγηση. Όπως αναφέρεται στην παράγραφο 44 της ανακοίνωσης περί ανακεφαλαιοποίησης, μια ανεπαρκώς αμειβόμενη ανακεφαλαιοποίηση μπορεί να γίνει αποδεκτή μόνο στην περίπτωση προβληματικών τραπεζών που δεν μπορούν να καταβάλουν καμία αμοιβή. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η FB Bank εμπίπτει σε αυτή την κατηγορία. Η απουσία αμοιβής δημιουργεί την ανάγκη ριζικής αναδιάρθρωσης, σύμφωνα με την ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης.

| (219) | Συμπερασματικά, τα μέτρα FB4 και FB5 είναι αναγκαία ως ενίσχυση διάσωσης, τόσο ως προς το ύψος όσο και ως προς τη μορφή, για να επιτευχθούν οι στόχοι του περιορισμού της διαταραχής στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα και της οικονομίας στο σύνολό της. |
| --- | --- |

(219)

Συμπερασματικά, τα μέτρα FB4 και FB5 είναι αναγκαία ως ενίσχυση διάσωσης, τόσο ως προς το ύψος όσο και ως προς τη μορφή, για να επιτευχθούν οι στόχοι του περιορισμού της διαταραχής στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα και της οικονομίας στο σύνολό της.

6.2.3.2.3.   Αναλογικότητα

| (220) | Η Επιτροπή σημειώνει ότι η FB Bank δεν υφίσταται πλέον όπως υφίστατο προηγουμένως. Το γεγονός ότι η ενίσχυση διασώζει τις δραστηριότητες που μεταβιβάστηκαν από αυτήν θα μπορούσε, θεωρητικά, να δημιουργήσει στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό. Ωστόσο, η Επιτροπή σημειώνει με θετικό πρόσημο το μικρό μέγεθος της FB Bank και τη διαδικασία πώλησης κατά την οποία οι ανταγωνιστές είχαν τη δυνατότητα να υποβάλουν προσφορές για τα επιλεγμένα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού της FB Bank. Επιπλέον, αμέσως μετά τη μεταβίβασή τους, οι οικονομικές δραστηριότητες της FB Bank ενσωματώθηκαν πλήρως στην Τράπεζα και έπαυσαν να υφίστανται ως χωριστές οικονομικές δραστηριότητες ή να ασκούν ανταγωνιστικές πιέσεις. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η ενίσχυση δεν δημιουργεί αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. |
| --- | --- |

(220)

Η Επιτροπή σημειώνει ότι η FB Bank δεν υφίσταται πλέον όπως υφίστατο προηγουμένως. Το γεγονός ότι η ενίσχυση διασώζει τις δραστηριότητες που μεταβιβάστηκαν από αυτήν θα μπορούσε, θεωρητικά, να δημιουργήσει στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό. Ωστόσο, η Επιτροπή σημειώνει με θετικό πρόσημο το μικρό μέγεθος της FB Bank και τη διαδικασία πώλησης κατά την οποία οι ανταγωνιστές είχαν τη δυνατότητα να υποβάλουν προσφορές για τα επιλεγμένα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού της FB Bank. Επιπλέον, αμέσως μετά τη μεταβίβασή τους, οι οικονομικές δραστηριότητες της FB Bank ενσωματώθηκαν πλήρως στην Τράπεζα και έπαυσαν να υφίστανται ως χωριστές οικονομικές δραστηριότητες ή να ασκούν ανταγωνιστικές πιέσεις. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η ενίσχυση δεν δημιουργεί αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού.

Συμπέρασμα σχετικά με τη συμβατότητα των μέτρων FB4 και FB5

| (221) | Συνάγεται το συμπέρασμα ότι τα μέτρα FB4 και FB5 είναι κατάλληλα και αναγκαία και, λαμβανομένου υπόψη του μικρού μεγέθους της FB Bank και της εξαφάνισής της ως ανεξάρτητου ανταγωνιστή με την πλήρη ενσωμάτωσή της στην Τράπεζα, είναι ανάλογα προς τον επιδιωκόμενο στόχο, σύμφωνα με την τραπεζική ανακοίνωση του 2008 και την ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης. |
| --- | --- |

(221)

Συνάγεται το συμπέρασμα ότι τα μέτρα FB4 και FB5 είναι κατάλληλα και αναγκαία και, λαμβανομένου υπόψη του μικρού μεγέθους της FB Bank και της εξαφάνισής της ως ανεξάρτητου ανταγωνιστή με την πλήρη ενσωμάτωσή της στην Τράπεζα, είναι ανάλογα προς τον επιδιωκόμενο στόχο, σύμφωνα με την τραπεζική ανακοίνωση του 2008 και την ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης.

6.2.4.   Συμβατότητα των μέτρων ενίσχυσης με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης

| (222) | Όσον αφορά την αμοιβή του μέτρου FB4, η Επιτροπή επισήμανε στην αιτιολογική σκέψη(218) ότι το ελληνικό ΤΧΣ κατά πάσα πιθανότητα δεν πρόκειται να ανακτήσει πλήρως τα 456,97 εκατ. ευρώ που χορηγήθηκαν για την εξυγίανση της FB Bank (μέτρο FB4). Η απουσία αμοιβής δημιουργεί την ανάγκη ριζικής αναδιάρθρωσης, τόσο ως προς τα μέτρα βιωσιμότητας όσο και ως προς τα μέτρα για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού. |
| --- | --- |

(222)

Όσον αφορά την αμοιβή του μέτρου FB4, η Επιτροπή επισήμανε στην αιτιολογική σκέψη(218) ότι το ελληνικό ΤΧΣ κατά πάσα πιθανότητα δεν πρόκειται να ανακτήσει πλήρως τα 456,97 εκατ. ευρώ που χορηγήθηκαν για την εξυγίανση της FB Bank (μέτρο FB4). Η απουσία αμοιβής δημιουργεί την ανάγκη ριζικής αναδιάρθρωσης, τόσο ως προς τα μέτρα βιωσιμότητας όσο και ως προς τα μέτρα για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού.

6.2.4.1.   Μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δραστηριοτήτων της FB Bank μέσω της πώλησης

| (223) | Η παράγραφος 21 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης προβλέπει ότι, θα πρέπει πάντοτε να εξετάζεται το ενδεχόμενο εύτακτης εκκαθάρισης ή θέσης σε πλειστηριασμό ενός προβληματικού πιστωτικού ιδρύματος όταν το ίδρυμα δεν είναι σε θέση να αποκαταστήσει με αξιόπιστο τρόπο τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά του. Τα κράτη μέλη θα πρέπει, επομένως, να ενθαρρύνουν την έξοδο των μη βιώσιμων φορέων της αγοράς, επιτρέποντας συγχρόνως την ολοκλήρωση της διαδικασίας εξόδου σε κατάλληλο χρονικό πλαίσιο που διασφαλίζει τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. |
| --- | --- |

(223)

Η παράγραφος 21 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης προβλέπει ότι, θα πρέπει πάντοτε να εξετάζεται το ενδεχόμενο εύτακτης εκκαθάρισης ή θέσης σε πλειστηριασμό ενός προβληματικού πιστωτικού ιδρύματος όταν το ίδρυμα δεν είναι σε θέση να αποκαταστήσει με αξιόπιστο τρόπο τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά του. Τα κράτη μέλη θα πρέπει, επομένως, να ενθαρρύνουν την έξοδο των μη βιώσιμων φορέων της αγοράς, επιτρέποντας συγχρόνως την ολοκλήρωση της διαδικασίας εξόδου σε κατάλληλο χρονικό πλαίσιο που διασφαλίζει τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

| (224) | Ωστόσο, η FB Bank δεν ήταν βιώσιμη σε αυτόνομη βάση και τέθηκε υπό εκκαθάριση. Ως προς αυτό, η παράγραφος 17 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης διευκρινίζει ότι «η πώληση μιας προβληματικής τράπεζας σε άλλο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα μπορεί να συμβάλει στην αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας, εάν ο αγοραστής είναι βιώσιμος και ικανός να απορροφήσει τη μεταβίβαση της προβληματικής τράπεζας, και μπορεί να συμβάλει στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης της αγοράς». |
| --- | --- |

(224)

Ωστόσο, η FB Bank δεν ήταν βιώσιμη σε αυτόνομη βάση και τέθηκε υπό εκκαθάριση. Ως προς αυτό, η παράγραφος 17 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης διευκρινίζει ότι «η πώληση μιας προβληματικής τράπεζας σε άλλο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα μπορεί να συμβάλει στην αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας, εάν ο αγοραστής είναι βιώσιμος και ικανός να απορροφήσει τη μεταβίβαση της προβληματικής τράπεζας, και μπορεί να συμβάλει στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης της αγοράς».

| (225) | Όπως αναφέρεται στο τμήμα 7.5.2, βάσει του σχεδίου αναδιάρθρωσής της, η Τράπεζα μπορεί να θεωρηθεί βιώσιμη επιχείρηση. Επομένως, το γεγονός ότι οι δραστηριότητες της FB Bank έχουν μεταβιβαστεί στην Τράπεζα επιτρέπει την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητάς τους. Επιπλέον, το γεγονός ότι οι δραστηριότητες της FB Bank ενσωματώθηκαν πλήρως (121) στην Τράπεζα, οπότε έπαυσαν να λειτουργούν ως ανεξάρτητος ανταγωνιστής, συνιστά ριζική αναδιάρθρωση, όπως απαιτείται λόγω της ανεπαρκούς αμοιβής για την κρατική ενίσχυση. |
| --- | --- |

(225)

Όπως αναφέρεται στο τμήμα 7.5.2, βάσει του σχεδίου αναδιάρθρωσής της, η Τράπεζα μπορεί να θεωρηθεί βιώσιμη επιχείρηση. Επομένως, το γεγονός ότι οι δραστηριότητες της FB Bank έχουν μεταβιβαστεί στην Τράπεζα επιτρέπει την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητάς τους. Επιπλέον, το γεγονός ότι οι δραστηριότητες της FB Bank ενσωματώθηκαν πλήρως (121) στην Τράπεζα, οπότε έπαυσαν να λειτουργούν ως ανεξάρτητος ανταγωνιστής, συνιστά ριζική αναδιάρθρωση, όπως απαιτείται λόγω της ανεπαρκούς αμοιβής για την κρατική ενίσχυση.

6.2.4.2.   Ίδια συνεισφορά και επιμερισμός των επιβαρύνσεων

| (226) | Όπως εξηγήθηκε στην αιτιολογική σκέψη 216, ο επιλεγείς τρόπος εξυγίανσης της FB Bank εξασφαλίζει τον περιορισμό του κόστους αναδιάρθρωσης στο ελάχιστο. Πρώτον, το χρηματοδοτικό κενό αξιολογήθηκε προσεκτικά από τις ελληνικές αρχές, με βάση έκθεση που εκπονήθηκε από ανεξάρτητους ελεγκτές. Επιπλέον, το ελληνικό ΤΧΣ δεσμεύθηκε να καλύψει τις κεφαλαιακές ανάγκες του αγοραστή οι οποίες απορρέουν από τις μεταβιβασθείσες δραστηριότητες μόνο μέχρι το ελάχιστο ποσό που ορίζει ο νόμος. Επιπλέον, η ενσωμάτωση των οικονομικών δραστηριοτήτων της FB Bank σε μια ευρύτερη οντότητα και η συνακόλουθη υλοποίηση των συνεργιών, μέσω του εξορθολογισμού του δικτύου υποκαταστημάτων της FB Bank, η παγίωση της υποδομής ΤΠ και η μείωση του κόστους χρηματοδότησης βοηθούν στη μείωση του κόστους της αναδιάρθρωσης στο ελάχιστο σε σύγκριση με ένα σενάριο όπου το κράτος θα είχε προσπαθήσει να αποκαταστήσει τη βιωσιμότητα της FB Bank σε αυτόνομη βάση. |
| --- | --- |

(226)

Όπως εξηγήθηκε στην αιτιολογική σκέψη 216, ο επιλεγείς τρόπος εξυγίανσης της FB Bank εξασφαλίζει τον περιορισμό του κόστους αναδιάρθρωσης στο ελάχιστο. Πρώτον, το χρηματοδοτικό κενό αξιολογήθηκε προσεκτικά από τις ελληνικές αρχές, με βάση έκθεση που εκπονήθηκε από ανεξάρτητους ελεγκτές. Επιπλέον, το ελληνικό ΤΧΣ δεσμεύθηκε να καλύψει τις κεφαλαιακές ανάγκες του αγοραστή οι οποίες απορρέουν από τις μεταβιβασθείσες δραστηριότητες μόνο μέχρι το ελάχιστο ποσό που ορίζει ο νόμος. Επιπλέον, η ενσωμάτωση των οικονομικών δραστηριοτήτων της FB Bank σε μια ευρύτερη οντότητα και η συνακόλουθη υλοποίηση των συνεργιών, μέσω του εξορθολογισμού του δικτύου υποκαταστημάτων της FB Bank, η παγίωση της υποδομής ΤΠ και η μείωση του κόστους χρηματοδότησης βοηθούν στη μείωση του κόστους της αναδιάρθρωσης στο ελάχιστο σε σύγκριση με ένα σενάριο όπου το κράτος θα είχε προσπαθήσει να αποκαταστήσει τη βιωσιμότητα της FB Bank σε αυτόνομη βάση.

| (227) | Τα ίδια κεφάλαια και τα δάνεια μειωμένης εξασφάλισης δεν μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα, αλλά παρέμειναν στην FB Bank, την οντότητα υπό εκκαθάριση. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι επιτεύχθηκε επαρκής καταμερισμός των επιβαρύνσεων στους μετόχους, δεδομένου ότι οι τελευταίοι δικαιούνται έσοδα από την εκκαθάριση μόνον εάν τα έσοδα είναι επαρκή για να εξοφλήσουν πρώτα το ελληνικό ΤΧΣ, το οποίο έχει απαίτηση πρώτης προτεραιότητας έναντι άλλων πιστωτών. Ως εκ τούτου, δεδομένης της ανεπάρκειας των ρευστοποιηθέντων στοιχείων ενεργητικού, οι μέτοχοι δεν έχουν πιθανότητες να ανακτήσουν τις επενδύσεις τους. |
| --- | --- |

(227)

Τα ίδια κεφάλαια και τα δάνεια μειωμένης εξασφάλισης δεν μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα, αλλά παρέμειναν στην FB Bank, την οντότητα υπό εκκαθάριση. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι επιτεύχθηκε επαρκής καταμερισμός των επιβαρύνσεων στους μετόχους, δεδομένου ότι οι τελευταίοι δικαιούνται έσοδα από την εκκαθάριση μόνον εάν τα έσοδα είναι επαρκή για να εξοφλήσουν πρώτα το ελληνικό ΤΧΣ, το οποίο έχει απαίτηση πρώτης προτεραιότητας έναντι άλλων πιστωτών. Ως εκ τούτου, δεδομένης της ανεπάρκειας των ρευστοποιηθέντων στοιχείων ενεργητικού, οι μέτοχοι δεν έχουν πιθανότητες να ανακτήσουν τις επενδύσεις τους.

6.2.4.3.   Μέτρα για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού

| (228) | Όσον αφορά τα μέτρα για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, η παράγραφος 30 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης προβλέπει ότι «η Επιτροπή λαμβάνει ως σημείο εκκίνησης για την αξιολόγηση της ανάγκης θέσπισης τέτοιων μέτρων, το μέγεθος, την κλίμακα και την έκταση των δραστηριοτήτων τις οποίες αναμένεται να ασκήσει η οικεία τράπεζα μετά την εφαρμογή ενός αξιόπιστου σχεδίου αναδιάρθρωσης [...]. Η φύση και η μορφή των μέτρων αυτών θα εξαρτηθεί από δύο κριτήρια: πρώτον, από το ύψος της ενίσχυσης και τους όρους και τις συνθήκες υπό τις οποίες χορηγήθηκε και, δεύτερον, από τα χαρακτηριστικά της αγοράς ή των αγορών στις οποίες θα δραστηριοποιηθεί η δικαιούχος τράπεζα». |
| --- | --- |

(228)

Όσον αφορά τα μέτρα για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, η παράγραφος 30 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης προβλέπει ότι «η Επιτροπή λαμβάνει ως σημείο εκκίνησης για την αξιολόγηση της ανάγκης θέσπισης τέτοιων μέτρων, το μέγεθος, την κλίμακα και την έκταση των δραστηριοτήτων τις οποίες αναμένεται να ασκήσει η οικεία τράπεζα μετά την εφαρμογή ενός αξιόπιστου σχεδίου αναδιάρθρωσης [...]. Η φύση και η μορφή των μέτρων αυτών θα εξαρτηθεί από δύο κριτήρια: πρώτον, από το ύψος της ενίσχυσης και τους όρους και τις συνθήκες υπό τις οποίες χορηγήθηκε και, δεύτερον, από τα χαρακτηριστικά της αγοράς ή των αγορών στις οποίες θα δραστηριοποιηθεί η δικαιούχος τράπεζα».

| (229) | Η συνολική ενίσχυση που χορηγήθηκε υπό μορφή κεφαλαίου ανέρχεται σε 606,97 εκατ. ευρώ (μέτρα FB1, FB4 και FB5), εκτός από τους τίτλους του ελληνικού Δημοσίου ύψους 60 εκατ. ευρώ (μέτρο FB2) και τις κρατικές εγγυήσεις ύψους 50 εκατ. ευρώ (μέτρο FB3). Το μέτρο FB1 αντιστοιχούσε στο 3,25 % των ΠΣΣΚ της FB Bank στις 31 Δεκεμβρίου 2008. Το μέτρο FB4, η χρηματοδότηση του χρηματοδοτικού κενού από την FB Bank στην Τράπεζα, αντιστοιχούσε σε περίπου 33,44 % των ΠΣΣΚ της FB Bank στις 31 Μαρτίου 2013. Το μέτρο FB5, εξ ορισμού, αντιστοιχούσε στο 9 % των ΠΣΣΚ της FB Bank που μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα. Τέτοια ποσά ενίσχυσης, σε συνδυασμό με την απουσία αμοιβής, επιβάλλουν σημαντική μείωση της παρουσίας του δικαιούχου στην αγορά. |
| --- | --- |

(229)

Η συνολική ενίσχυση που χορηγήθηκε υπό μορφή κεφαλαίου ανέρχεται σε 606,97 εκατ. ευρώ (μέτρα FB1, FB4 και FB5), εκτός από τους τίτλους του ελληνικού Δημοσίου ύψους 60 εκατ. ευρώ (μέτρο FB2) και τις κρατικές εγγυήσεις ύψους 50 εκατ. ευρώ (μέτρο FB3). Το μέτρο FB1 αντιστοιχούσε στο 3,25 % των ΠΣΣΚ της FB Bank στις 31 Δεκεμβρίου 2008. Το μέτρο FB4, η χρηματοδότηση του χρηματοδοτικού κενού από την FB Bank στην Τράπεζα, αντιστοιχούσε σε περίπου 33,44 % των ΠΣΣΚ της FB Bank στις 31 Μαρτίου 2013. Το μέτρο FB5, εξ ορισμού, αντιστοιχούσε στο 9 % των ΠΣΣΚ της FB Bank που μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα. Τέτοια ποσά ενίσχυσης, σε συνδυασμό με την απουσία αμοιβής, επιβάλλουν σημαντική μείωση της παρουσίας του δικαιούχου στην αγορά.

| (230) | Όσον αφορά την αγορά στην οποία δραστηριοποιείτο η FB Bank, η Επιτροπή σημειώνει ότι η FB Bank ήταν μια πολύ μικρή τράπεζα (με μερίδιο λιγότερο από 0,5 % των συνολικών στοιχείων ενεργητικού των ελληνικών τραπεζών και μερίδιο αγοράς μικρότερο του 1 % για τα δάνεια και τις καταθέσεις στην Ελλάδα) και κατά συνέπεια τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού της FB Bank που μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα ήταν μικρά σε σχέση με το μέγεθος του ελληνικού τραπεζικού συστήματος. |
| --- | --- |

(230)

Όσον αφορά την αγορά στην οποία δραστηριοποιείτο η FB Bank, η Επιτροπή σημειώνει ότι η FB Bank ήταν μια πολύ μικρή τράπεζα (με μερίδιο λιγότερο από 0,5 % των συνολικών στοιχείων ενεργητικού των ελληνικών τραπεζών και μερίδιο αγοράς μικρότερο του 1 % για τα δάνεια και τις καταθέσεις στην Ελλάδα) και κατά συνέπεια τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού της FB Bank που μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα ήταν μικρά σε σχέση με το μέγεθος του ελληνικού τραπεζικού συστήματος.

| (231) | Επιπλέον, οι δραστηριότητες της FB Bank προσφέρθηκαν σε ανταγωνιστές μέσω ανοικτού πλειστηριασμού. Μετά την πώλησή της, η FB Bank έπαψε να υφίσταται ως ανεξάρτητος ανταγωνιστής, διότι οι δραστηριότητές της ενσωματώθηκαν πλήρως στην Τράπεζα. |
| --- | --- |

(231)

Επιπλέον, οι δραστηριότητες της FB Bank προσφέρθηκαν σε ανταγωνιστές μέσω ανοικτού πλειστηριασμού. Μετά την πώλησή της, η FB Bank έπαψε να υφίσταται ως ανεξάρτητος ανταγωνιστής, διότι οι δραστηριότητές της ενσωματώθηκαν πλήρως στην Τράπεζα.

| (232) | Συνάγεται το συμπέρασμα ότι, λόγω του μικρού μεγέθους των δραστηριοτήτων που μεταβιβάστηκαν, της ανοικτής διαδικασίας πώλησης και της πλήρους ενσωμάτωσης των δραστηριοτήτων της FB Bank στην Τράπεζα, δεν υπάρχουν αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, παρά το πολύ σημαντικό ποσό των ενισχύσεων και την απουσία αμοιβής. |
| --- | --- |

(232)

Συνάγεται το συμπέρασμα ότι, λόγω του μικρού μεγέθους των δραστηριοτήτων που μεταβιβάστηκαν, της ανοικτής διαδικασίας πώλησης και της πλήρους ενσωμάτωσης των δραστηριοτήτων της FB Bank στην Τράπεζα, δεν υπάρχουν αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, παρά το πολύ σημαντικό ποσό των ενισχύσεων και την απουσία αμοιβής.

6.2.4.4.   Συμπέρασμα σχετικά με τη συμβατότητα με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης

| (233) | Βάσει αυτής της ανάλυσης, συνάγεται το συμπέρασμα ότι η πώληση των επιλεγμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού της FB Bank και η ενσωμάτωσή τους στην Τράπεζα διασφαλίζουν ότι οι δραστηριότητες της FB Bank αποκαθιστούν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους, ότι η ενίσχυση περιορίζεται στο ελάχιστο απαραίτητο και ότι δεν υπάρχουν αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, σύμφωνα με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης. |
| --- | --- |

(233)

Βάσει αυτής της ανάλυσης, συνάγεται το συμπέρασμα ότι η πώληση των επιλεγμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού της FB Bank και η ενσωμάτωσή τους στην Τράπεζα διασφαλίζουν ότι οι δραστηριότητες της FB Bank αποκαθιστούν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους, ότι η ενίσχυση περιορίζεται στο ελάχιστο απαραίτητο και ότι δεν υπάρχουν αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, σύμφωνα με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης.

6.2.5.   Συμπέρασμα σχετικά με το συμβιβάσιμο της ενίσχυσης υπέρ της FB Bank με την εσωτερική αγορά

| (234) | Όλα τα μέτρα ενίσχυσης που απαριθμούνται στον πίνακα 10 είναι επομένως συμβιβάσιμα με την εσωτερική αγορά. |
| --- | --- |

(234)

Όλα τα μέτρα ενίσχυσης που απαριθμούνται στον πίνακα 10 είναι επομένως συμβιβάσιμα με την εσωτερική αγορά.

6.3.   ΑΞΙΟΛΌΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΊΣΧΥΣΗΣ ΥΠΈΡ ΤΗΣ PROBANK

6.3.1.   Ύπαρξη και ποσό της ενίσχυσης

| (235) | Η Επιτροπή οφείλει καταρχάς να εξετάσει κατά πόσο τα μέτρα συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης. |
| --- | --- |

(235)

Η Επιτροπή οφείλει καταρχάς να εξετάσει κατά πόσο τα μέτρα συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης.

6.3.1.1.   Ύπαρξη ενίσχυσης στα μέτρα που χορηγήθηκαν για την εξυγίανση της ProBank (μέτρα PB1 και PB2)

| (236) | Το ελληνικό ΤΧΣ αποτελεί οικονομική οντότητα που συστάθηκε και χρηματοδοτείται από την Ελλάδα για τη στήριξη των τραπεζών. Τα μέτρα PB1 και PB2, συνεπώς, αφορούν κρατικούς πόρους. Τα μέτρα PB1 και PB2 έχουν επίσης επιλεκτικό χαρακτήρα, δεδομένου ότι ωφελούν μόνο τις δραστηριότητες της Probank. |
| --- | --- |

(236)

Το ελληνικό ΤΧΣ αποτελεί οικονομική οντότητα που συστάθηκε και χρηματοδοτείται από την Ελλάδα για τη στήριξη των τραπεζών. Τα μέτρα PB1 και PB2, συνεπώς, αφορούν κρατικούς πόρους. Τα μέτρα PB1 και PB2 έχουν επίσης επιλεκτικό χαρακτήρα, δεδομένου ότι ωφελούν μόνο τις δραστηριότητες της Probank.

| (237) | Επιπλέον τα μέτρα PB1 και PB2 παρέχουν στην Probank σαφές πλεονέκτημα εφόσον συμβάλλουν στη συνέχιση των δραστηριοτήτων της. Η εντολή μεταβίβασης στην περίπτωση αυτή είναι η πώληση «ως σύνολο» διότι, ενώ τα ίδια κεφάλαια δεν θα μεταβιβαστούν, τα βασικά παραγωγικά τραπεζικά στοιχεία ενεργητικού θα μεταβιβαστούν (υποκαταστήματα, καταθέσεις και δάνεια). |
| --- | --- |

(237)

Επιπλέον τα μέτρα PB1 και PB2 παρέχουν στην Probank σαφές πλεονέκτημα εφόσον συμβάλλουν στη συνέχιση των δραστηριοτήτων της. Η εντολή μεταβίβασης στην περίπτωση αυτή είναι η πώληση «ως σύνολο» διότι, ενώ τα ίδια κεφάλαια δεν θα μεταβιβαστούν, τα βασικά παραγωγικά τραπεζικά στοιχεία ενεργητικού θα μεταβιβαστούν (υποκαταστήματα, καταθέσεις και δάνεια).

| (238) | Τα μέτρα PB1 και PB2 δεν συνάδουν με την αρχή του επενδυτή σε οικονομία της αγοράς. Στην πραγματικότητα, το ελληνικό ΤΧΣ δεν έχει καμία προοπτική κέρδους από τη συνεισφορά του: σε αντάλλαγμα για τη συνεισφορά του δεν έλαβε καμία απαίτηση έναντι της Τράπεζας αλλά μόνο μια απαίτηση έναντι της υπό εκκαθάριση οντότητας, δηλαδή της Probank (122). Συνεπώς, το ελληνικό ΤΧΣ κατά πάσα πιθανότητα δεν θα ανακτήσει πλήρως το χρηματικό ποσό που συνεισέφερε. |
| --- | --- |

(238)

Τα μέτρα PB1 και PB2 δεν συνάδουν με την αρχή του επενδυτή σε οικονομία της αγοράς. Στην πραγματικότητα, το ελληνικό ΤΧΣ δεν έχει καμία προοπτική κέρδους από τη συνεισφορά του: σε αντάλλαγμα για τη συνεισφορά του δεν έλαβε καμία απαίτηση έναντι της Τράπεζας αλλά μόνο μια απαίτηση έναντι της υπό εκκαθάριση οντότητας, δηλαδή της Probank (122). Συνεπώς, το ελληνικό ΤΧΣ κατά πάσα πιθανότητα δεν θα ανακτήσει πλήρως το χρηματικό ποσό που συνεισέφερε.

| (239) | Αυτό το επιλεκτικό πλεονέκτημα που παρέχουν τα μέτρα PB1 και PB2 νοθεύει τον ανταγωνισμό διότι επιτρέπει σε μια τράπεζα να συνεχίσει τις δραστηριότητές της, παρέχοντάς της τη δυνατότητα να δραστηριοποιείται στην αγορά και να ανταγωνίζεται με άλλες τράπεζες που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα ή θα επιθυμούσαν ενδεχομένως να εισέλθουν στην ελληνική αγορά. Ως εκ τούτου, τα μέτρα PB1 και PB2 έχουν επίπτωση στις μεταξύ των κρατών μελών συναλλαγές και θα μπορούσαν δυνητικά να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό. |
| --- | --- |

(239)

Αυτό το επιλεκτικό πλεονέκτημα που παρέχουν τα μέτρα PB1 και PB2 νοθεύει τον ανταγωνισμό διότι επιτρέπει σε μια τράπεζα να συνεχίσει τις δραστηριότητές της, παρέχοντάς της τη δυνατότητα να δραστηριοποιείται στην αγορά και να ανταγωνίζεται με άλλες τράπεζες που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα ή θα επιθυμούσαν ενδεχομένως να εισέλθουν στην ελληνική αγορά. Ως εκ τούτου, τα μέτρα PB1 και PB2 έχουν επίπτωση στις μεταξύ των κρατών μελών συναλλαγές και θα μπορούσαν δυνητικά να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό.

| (240) | Συνάγεται, επομένως, το συμπέρασμα ότι η κάλυψη από το ελληνικό ΤΧΣ του χρηματοδοτικού κενού από την Probank στην Τράπεζα, ύψους 562,73 εκατ. ευρώ, και η δέσμευση του ελληνικού ΤΧΣ να καλύψει τις κεφαλαιακές ανάγκες για τα μεταβιβασθέντα στοιχεία ενεργητικού, οι οποίες μπορεί να ανέλθουν σε [180 έως 280] εκατ. ευρώ, συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης. |
| --- | --- |

(240)

Συνάγεται, επομένως, το συμπέρασμα ότι η κάλυψη από το ελληνικό ΤΧΣ του χρηματοδοτικού κενού από την Probank στην Τράπεζα, ύψους 562,73 εκατ. ευρώ, και η δέσμευση του ελληνικού ΤΧΣ να καλύψει τις κεφαλαιακές ανάγκες για τα μεταβιβασθέντα στοιχεία ενεργητικού, οι οποίες μπορεί να ανέλθουν σε [180 έως 280] εκατ. ευρώ, συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης.

Δικαιούχος των μέτρων PB1 και PB2

| (241) | Δικαιούχος των μέτρων PB1 και PB2 είναι οι δραστηριότητες της Probank, διότι τα μέτρα αυτά επέτρεψαν τη συνέχιση αυτών των δραστηριοτήτων εντός της Τράπεζας. |
| --- | --- |

(241)

Δικαιούχος των μέτρων PB1 και PB2 είναι οι δραστηριότητες της Probank, διότι τα μέτρα αυτά επέτρεψαν τη συνέχιση αυτών των δραστηριοτήτων εντός της Τράπεζας.

| (242) | Ως προς το κατά πόσο η πώληση των δραστηριοτήτων της Probank συνιστά κρατική ενίσχυση στην Τράπεζα, σύμφωνα με την παράγραφο 49 της τραπεζικής ανακοίνωσης του 2008, η Επιτροπή οφείλει να αξιολογήσει κατά πόσο πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις. Πρέπει να εξετάσει ειδικότερα: i) αν η διαδικασία πώλησης ήταν ανοικτή και χωρίς διακρίσεις· ii) αν η πώληση πραγματοποιήθηκε με τους όρους της αγοράς, και iii) αν το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα ή το Δημόσιο πέτυχε την ανώτερη δυνατή τιμή πώλησης των σχετικών στοιχείων ενεργητικού και παθητικού. |
| --- | --- |

(242)

Ως προς το κατά πόσο η πώληση των δραστηριοτήτων της Probank συνιστά κρατική ενίσχυση στην Τράπεζα, σύμφωνα με την παράγραφο 49 της τραπεζικής ανακοίνωσης του 2008, η Επιτροπή οφείλει να αξιολογήσει κατά πόσο πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις. Πρέπει να εξετάσει ειδικότερα: i) αν η διαδικασία πώλησης ήταν ανοικτή και χωρίς διακρίσεις· ii) αν η πώληση πραγματοποιήθηκε με τους όρους της αγοράς, και iii) αν το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα ή το Δημόσιο πέτυχε την ανώτερη δυνατή τιμή πώλησης των σχετικών στοιχείων ενεργητικού και παθητικού.

| (243) | Η Τράπεζα απέκτησε τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού της Probank διότι υπέβαλε την προκριθείσα προσφορά στο πλαίσιο χωρίς διακρίσεις διαγωνισμού ανοικτού σε άλλες τράπεζες. Η Τράπεζα της Ελλάδος αποφάσισε να απευθυνθεί μόνο στις τέσσερις μεγαλύτερες τράπεζες που λειτουργούν στην Ελλάδα, εκ των οποίων μόνον η Τράπεζα και μία ακόμη τράπεζα υπέβαλαν προσφορές. Η Τράπεζα ήταν ο επικρατέστερος υποψήφιος όσον αφορά την τιμή και τις αναμενόμενες συνέργειες. |
| --- | --- |

(243)

Η Τράπεζα απέκτησε τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού της Probank διότι υπέβαλε την προκριθείσα προσφορά στο πλαίσιο χωρίς διακρίσεις διαγωνισμού ανοικτού σε άλλες τράπεζες. Η Τράπεζα της Ελλάδος αποφάσισε να απευθυνθεί μόνο στις τέσσερις μεγαλύτερες τράπεζες που λειτουργούν στην Ελλάδα, εκ των οποίων μόνον η Τράπεζα και μία ακόμη τράπεζα υπέβαλαν προσφορές. Η Τράπεζα ήταν ο επικρατέστερος υποψήφιος όσον αφορά την τιμή και τις αναμενόμενες συνέργειες.

| (244) | Η Τράπεζα της Ελλάδος απευθύνθηκε μόνο σε τέσσερις τράπεζες. Το γεγονός ότι απευθύνθηκε σε περιορισμένο αριθμό αγοραστών δεν μπορεί να αποκλείσει ότι ο διαγωνισμός ήταν ανοικτός, δεδομένου ότι δεν λειτουργούν στην Ελλάδα άλλες τράπεζες που να έχουν επαρκές μέγεθος ώστε να απορροφήσουν τις δραστηριότητες που δημοπρατήθηκαν και με επαρκή κεφάλαια κατά τον χρόνο της εξυγίανσης. Επιπλέον, έως την εξυγίανση της Probank, κανένα ξένο πιστωτικό ή χρηματοπιστωτικό ίδρυμα δεν είχε υποβάλει έγκυρη δεσμευτική πρόταση για την εξαγορά της Probank παρά την επανειλημμένη αναβολή της προθεσμίας. Κατά τον χρόνο της εξυγίανσης, το ενδιαφέρον που εκδηλώθηκε από ξένα πιστωτικά και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να αναλάβουν τραπεζικές δραστηριότητες στην Ελλάδα ήταν πολύ περιορισμένο. Επιπλέον, η Τράπεζα της Ελλάδος είχε καθορίσει εκ των προτέρων το χαρτοφυλάκιο των προς μεταβίβαση στοιχείων ενεργητικού και παθητικού και το χρονοδιάγραμμα που έπρεπε να πληρούν οι προσφορές ώστε να είναι έγκυρες. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η διαδικασία πώλησης ήταν ανοικτή και χωρίς διακρίσεις. |
| --- | --- |

(244)

Η Τράπεζα της Ελλάδος απευθύνθηκε μόνο σε τέσσερις τράπεζες. Το γεγονός ότι απευθύνθηκε σε περιορισμένο αριθμό αγοραστών δεν μπορεί να αποκλείσει ότι ο διαγωνισμός ήταν ανοικτός, δεδομένου ότι δεν λειτουργούν στην Ελλάδα άλλες τράπεζες που να έχουν επαρκές μέγεθος ώστε να απορροφήσουν τις δραστηριότητες που δημοπρατήθηκαν και με επαρκή κεφάλαια κατά τον χρόνο της εξυγίανσης. Επιπλέον, έως την εξυγίανση της Probank, κανένα ξένο πιστωτικό ή χρηματοπιστωτικό ίδρυμα δεν είχε υποβάλει έγκυρη δεσμευτική πρόταση για την εξαγορά της Probank παρά την επανειλημμένη αναβολή της προθεσμίας. Κατά τον χρόνο της εξυγίανσης, το ενδιαφέρον που εκδηλώθηκε από ξένα πιστωτικά και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να αναλάβουν τραπεζικές δραστηριότητες στην Ελλάδα ήταν πολύ περιορισμένο. Επιπλέον, η Τράπεζα της Ελλάδος είχε καθορίσει εκ των προτέρων το χαρτοφυλάκιο των προς μεταβίβαση στοιχείων ενεργητικού και παθητικού και το χρονοδιάγραμμα που έπρεπε να πληρούν οι προσφορές ώστε να είναι έγκυρες. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η διαδικασία πώλησης ήταν ανοικτή και χωρίς διακρίσεις.

| (245) | Η αρνητική τιμή (δηλαδή, αφού ληφθούν υπόψη το χρηματοδοτικό κενό και η κάλυψη των εν λόγω κεφαλαιακών αναγκών) για τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού της Probank δεν αποκλείει ότι η τιμή πώλησης αποτυπώνει την αγοραία αξία της επιχείρησης (123). Η Επιτροπή δεν έχει λόγο να θεωρεί ότι η υποβληθείσα προσφορά και το καταβληθέν τίμημα δεν αποτυπώνουν την αγοραία αξία της επιχείρησης. Πράγματι, η εύλογη αξία των στοιχείων ενεργητικού εκτιμήθηκε από την Τράπεζα της Ελλάδος και επαληθεύτηκε από εξωτερικούς ελεγκτές. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι η πώληση πραγματοποιήθηκε με τους όρους της αγοράς. Βάσει των ανωτέρω, σύμφωνα με το σημείο 49 της τραπεζικής ανακοίνωσης του 2008, το σημείο 20 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης και την πρακτική σε θέματα λήψης αποφάσεων της Επιτροπής (124), συνάγεται το συμπέρασμα ότι η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης προς την Τράπεζα μπορεί να αποκλειστεί. |
| --- | --- |

(245)

Η αρνητική τιμή (δηλαδή, αφού ληφθούν υπόψη το χρηματοδοτικό κενό και η κάλυψη των εν λόγω κεφαλαιακών αναγκών) για τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού της Probank δεν αποκλείει ότι η τιμή πώλησης αποτυπώνει την αγοραία αξία της επιχείρησης (123). Η Επιτροπή δεν έχει λόγο να θεωρεί ότι η υποβληθείσα προσφορά και το καταβληθέν τίμημα δεν αποτυπώνουν την αγοραία αξία της επιχείρησης. Πράγματι, η εύλογη αξία των στοιχείων ενεργητικού εκτιμήθηκε από την Τράπεζα της Ελλάδος και επαληθεύτηκε από εξωτερικούς ελεγκτές. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι η πώληση πραγματοποιήθηκε με τους όρους της αγοράς. Βάσει των ανωτέρω, σύμφωνα με το σημείο 49 της τραπεζικής ανακοίνωσης του 2008, το σημείο 20 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης και την πρακτική σε θέματα λήψης αποφάσεων της Επιτροπής (124), συνάγεται το συμπέρασμα ότι η ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης προς την Τράπεζα μπορεί να αποκλειστεί.

6.3.1.2.   Συμπέρασμα σχετικά με την ύπαρξη και το συνολικό ποσό της εισπραχθείσας ενίσχυσης

| (246) | Βάσει των αιτιολογικών σκέψεων 236 έως 240, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα PB1 και PB2 πληρούν τις προϋποθέσεις που ορίζει το άρθρο 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης και συνιστούν κρατική ενίσχυση. |
| --- | --- |

(246)

Βάσει των αιτιολογικών σκέψεων 236 έως 240, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα PB1 και PB2 πληρούν τις προϋποθέσεις που ορίζει το άρθρο 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης και συνιστούν κρατική ενίσχυση.

| (247) | Επομένως, συνάγεται το συμπέρασμα ότι οι δραστηριότητες της Probank έχουν λάβει κρατική ενίσχυση με τη μορφή κεφαλαιακής ενίσχυσης ύψους [742,7 έως 842,7] εκατ. ευρώ (μέτρα PB1 και PB2), όπως συνοψίζονται στον πίνακα 11.

  Πίνακας 11


  Επισκόπηση της συνολικής ενίσχυσης των δραστηριοτήτων της Probank









  Δικαιούχοι της ενίσχυσης | Μέτρο | Φύση της ενίσχυσης | Ποσό της ενίσχυσης (σε εκατ. ευρώ) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Δραστηριότητες της Probank | PB1 | Χρηματοδότηση του χρηματοδοτικού κενού από την Probank στην Τράπεζα | 562,7 |
| PB2 | Επιστολή δέσμευσης για την κάλυψη των κεφαλαιακών αναγκών σχετικά με τα μεταβιβασθέντα στην Τράπεζα στοιχεία ενεργητικού της ProBank | [180 έως 280] |
| Συνολική χορηγηθείσα κεφαλαιακή ενίσχυση | [742,7 έως 842,7] |
| Συνολική καταβληθείσα κεφαλαιακή ενίσχυση | [742,7 έως 842,7] |

(247)

Επομένως, συνάγεται το συμπέρασμα ότι οι δραστηριότητες της Probank έχουν λάβει κρατική ενίσχυση με τη μορφή κεφαλαιακής ενίσχυσης ύψους [742,7 έως 842,7] εκατ. ευρώ (μέτρα PB1 και PB2), όπως συνοψίζονται στον πίνακα 11.

Πίνακας 11

Επισκόπηση της συνολικής ενίσχυσης των δραστηριοτήτων της Probank

Δικαιούχοι της ενίσχυσης

Μέτρο

Φύση της ενίσχυσης

Ποσό της ενίσχυσης (σε εκατ. ευρώ)

Δραστηριότητες της Probank

PB1

Χρηματοδότηση του χρηματοδοτικού κενού από την Probank στην Τράπεζα

562,7

PB2

Επιστολή δέσμευσης για την κάλυψη των κεφαλαιακών αναγκών σχετικά με τα μεταβιβασθέντα στην Τράπεζα στοιχεία ενεργητικού της ProBank

[180 έως 280]

Συνολική χορηγηθείσα κεφαλαιακή ενίσχυση

[742,7 έως 842,7]

Συνολική καταβληθείσα κεφαλαιακή ενίσχυση

[742,7 έως 842,7]

6.3.2.   Νομική βάση για την αξιολόγηση του συμβιβάσιμου

| (248) | Το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης ορίζει ότι η Επιτροπή δύναται να θεωρεί ότι συμβιβάζονται με την εσωτερική αγορά ενισχύσεις που προορίζονται «για την άρση σοβαρής διαταραχής της οικονομίας κράτους μέλους». |
| --- | --- |

(248)

Το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης ορίζει ότι η Επιτροπή δύναται να θεωρεί ότι συμβιβάζονται με την εσωτερική αγορά ενισχύσεις που προορίζονται «για την άρση σοβαρής διαταραχής της οικονομίας κράτους μέλους».

| (249) | Όπως εξηγείται στις αιτιολογικές σκέψεις 206 και 207, επί του παρόντος η νομική βάση για την αξιολόγηση των μέτρων ενίσχυσης στις ελληνικές τράπεζες θα πρέπει να είναι το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης. |
| --- | --- |

(249)

Όπως εξηγείται στις αιτιολογικές σκέψεις 206 και 207, επί του παρόντος η νομική βάση για την αξιολόγηση των μέτρων ενίσχυσης στις ελληνικές τράπεζες θα πρέπει να είναι το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης.

| (250) | Όπως εξηγείται στην αιτιολογική σκέψη 208, σύμφωνα με την παράγραφο 15 της τραπεζικής ανακοίνωσης του 2008, για να είναι μία ενίσχυση συμβιβάσιμη βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης, πρέπει να είναι σύμφωνη με τα γενικά κριτήρια συμβατότητας: καταλληλότητα, αναγκαιότητα και αναλογικότητα. |
| --- | --- |

(250)

Όπως εξηγείται στην αιτιολογική σκέψη 208, σύμφωνα με την παράγραφο 15 της τραπεζικής ανακοίνωσης του 2008, για να είναι μία ενίσχυση συμβιβάσιμη βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης, πρέπει να είναι σύμφωνη με τα γενικά κριτήρια συμβατότητας: καταλληλότητα, αναγκαιότητα και αναλογικότητα.

| (251) | Η ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης περιέχει πρόσθετες οδηγίες σχετικά με το ύψος της αμοιβής που απαιτείται για τις εισφορές κεφαλαίων από το κράτος. |
| --- | --- |

(251)

Η ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης περιέχει πρόσθετες οδηγίες σχετικά με το ύψος της αμοιβής που απαιτείται για τις εισφορές κεφαλαίων από το κράτος.

| (252) | Τέλος, η Επιτροπή εξήγησε στην ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης τον τρόπο με τον οποίο θα αξιολογεί τα σχέδια αναδιάρθρωσης. Κατά την αξιολόγηση του σχεδίου αναδιάρθρωσης σύμφωνα με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης, η Επιτροπή θα λάβει υπόψη της όλα τα μέτρα ενίσχυσης που αναφέρονται στον πίνακα 11. |
| --- | --- |

(252)

Τέλος, η Επιτροπή εξήγησε στην ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης τον τρόπο με τον οποίο θα αξιολογεί τα σχέδια αναδιάρθρωσης. Κατά την αξιολόγηση του σχεδίου αναδιάρθρωσης σύμφωνα με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης, η Επιτροπή θα λάβει υπόψη της όλα τα μέτρα ενίσχυσης που αναφέρονται στον πίνακα 11.

6.3.3.   Συμβατότητα των μέτρων ενίσχυσης με την τραπεζική ανακοίνωση του 2008 και την ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης

6.3.3.1.   Καταλληλότητα

| (253) | Όσον αφορά την καταλληλότητα των μέτρων PB1 και PB2, η Επιτροπή θεωρεί ότι η κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού και η δέσμευση για την κάλυψη των κεφαλαιακών αναγκών του αγοραστή σε σχέση με τα μεταβιβασθέντα στοιχεία ενεργητικού είναι μέτρα κατάλληλα διότι επέτρεψαν την πώληση, προστάτευσαν τους καταθέτες της Probank και, κατ' αυτόν τον τρόπο, διαφύλαξαν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Η συνέχιση αυτών των δραστηριοτήτων θα ήταν αδύνατη χωρίς την ενίσχυση από το ελληνικό ΤΧΣ, διότι η Probank είχε αρνητικά ίδια κεφάλαια κατά τον χρόνο της εξυγίανσης. Στις δυσχερείς συνθήκες της αγοράς που επικρατούσαν τότε, καμία τράπεζα δεν θα είχε αγοράσει χαρτοφυλάκιο στοιχείων ενεργητικού και παθητικού με αρνητική αξία που θα είχε επιδεινώσει τη θέση της από πλευράς κεφαλαιακής επάρκειας. Στις 10 Μαΐου 2013, η Τράπεζα της Ελλάδος διόρισε επίτροπο στην ProBank, αποστολή του οποίου ήταν να διασφαλίσει τη λήψη των αναγκαίων μέτρων για την ολοκλήρωση της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου της ProBank. Το γεγονός ότι μέχρι τη στιγμή της εξυγίανσης κανένας ιδιώτης επενδυτής δεν είχε υποβάλει τελική δεσμευτική πρόταση εξαγοράς της ProBank, παρά τις προσπάθειες του επιτρόπου που διορίστηκε στην ProBank και την επανειλημμένη παράταση της προθεσμίας για την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της, συνηγορεί υπέρ της διαπίστωσης ότι η συνέχιση αυτών των δραστηριοτήτων θα ήταν αδύνατη χωρίς την ενίσχυση από το ελληνικό ΤΧΣ. Ως εκ τούτου, τα μέτρα διασφάλισαν τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στην Ελλάδα. Σε αυτή τη βάση, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα είναι κατάλληλα ως ενίσχυση διάσωσης. |
| --- | --- |

(253)

Όσον αφορά την καταλληλότητα των μέτρων PB1 και PB2, η Επιτροπή θεωρεί ότι η κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού και η δέσμευση για την κάλυψη των κεφαλαιακών αναγκών του αγοραστή σε σχέση με τα μεταβιβασθέντα στοιχεία ενεργητικού είναι μέτρα κατάλληλα διότι επέτρεψαν την πώληση, προστάτευσαν τους καταθέτες της Probank και, κατ' αυτόν τον τρόπο, διαφύλαξαν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Η συνέχιση αυτών των δραστηριοτήτων θα ήταν αδύνατη χωρίς την ενίσχυση από το ελληνικό ΤΧΣ, διότι η Probank είχε αρνητικά ίδια κεφάλαια κατά τον χρόνο της εξυγίανσης. Στις δυσχερείς συνθήκες της αγοράς που επικρατούσαν τότε, καμία τράπεζα δεν θα είχε αγοράσει χαρτοφυλάκιο στοιχείων ενεργητικού και παθητικού με αρνητική αξία που θα είχε επιδεινώσει τη θέση της από πλευράς κεφαλαιακής επάρκειας. Στις 10 Μαΐου 2013, η Τράπεζα της Ελλάδος διόρισε επίτροπο στην ProBank, αποστολή του οποίου ήταν να διασφαλίσει τη λήψη των αναγκαίων μέτρων για την ολοκλήρωση της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου της ProBank. Το γεγονός ότι μέχρι τη στιγμή της εξυγίανσης κανένας ιδιώτης επενδυτής δεν είχε υποβάλει τελική δεσμευτική πρόταση εξαγοράς της ProBank, παρά τις προσπάθειες του επιτρόπου που διορίστηκε στην ProBank και την επανειλημμένη παράταση της προθεσμίας για την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της, συνηγορεί υπέρ της διαπίστωσης ότι η συνέχιση αυτών των δραστηριοτήτων θα ήταν αδύνατη χωρίς την ενίσχυση από το ελληνικό ΤΧΣ. Ως εκ τούτου, τα μέτρα διασφάλισαν τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στην Ελλάδα. Σε αυτή τη βάση, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα είναι κατάλληλα ως ενίσχυση διάσωσης.

6.3.3.2.   Αναγκαιότητα

| (254) | Σύμφωνα με την τραπεζική ανακοίνωση του 2008, το μέτρο ενίσχυσης πρέπει, ως προς το ύψος και τη μορφή του, να είναι αναγκαίο για την επίτευξη του στόχου του μέτρου. Αυτό σημαίνει ότι η εισφορά κεφαλαίου πρέπει να περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο ποσό για την επίτευξη του στόχου αυτού. |
| --- | --- |

(254)

Σύμφωνα με την τραπεζική ανακοίνωση του 2008, το μέτρο ενίσχυσης πρέπει, ως προς το ύψος και τη μορφή του, να είναι αναγκαίο για την επίτευξη του στόχου του μέτρου. Αυτό σημαίνει ότι η εισφορά κεφαλαίου πρέπει να περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο ποσό για την επίτευξη του στόχου αυτού.

| (255) | Το μνημόνιο οικονομικής και χρηματοοικονομικής πολιτικής (ΜΟΧΠ) του Μαΐου 2013 προέβλεπε ότι, για τις μη κύριες τράπεζες (125) που δεν πληρούν τις κεφαλαιακές απαιτήσεις τους, η Τράπεζα της Ελλάδος, σε συντονισμό με το ελληνικό ΤΧΣ, θα εξετάζει τις επιλογές για την ελαχιστοποίηση του κόστους για τους φορολογουμένους, συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών αγοράς και ανάληψης, διασφαλίζοντας παράλληλα την ασφάλεια των καταθετών. |
| --- | --- |

(255)

Το μνημόνιο οικονομικής και χρηματοοικονομικής πολιτικής (ΜΟΧΠ) του Μαΐου 2013 προέβλεπε ότι, για τις μη κύριες τράπεζες (125) που δεν πληρούν τις κεφαλαιακές απαιτήσεις τους, η Τράπεζα της Ελλάδος, σε συντονισμό με το ελληνικό ΤΧΣ, θα εξετάζει τις επιλογές για την ελαχιστοποίηση του κόστους για τους φορολογουμένους, συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών αγοράς και ανάληψης, διασφαλίζοντας παράλληλα την ασφάλεια των καταθετών.

| (256) | Όπως ανέφερε η Τράπεζα της Ελλάδας στην απόφασή της 26ης Ιουλίου 2013 (126), η ανάκληση της άδειας της ProBank χωρίς την εφαρμογή των μέτρων εξυγίανσης θα μπορούσε να έχει επιπτώσεις στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. |
| --- | --- |

(256)

Όπως ανέφερε η Τράπεζα της Ελλάδας στην απόφασή της 26ης Ιουλίου 2013 (126), η ανάκληση της άδειας της ProBank χωρίς την εφαρμογή των μέτρων εξυγίανσης θα μπορούσε να έχει επιπτώσεις στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

| (257) | Η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτά τα στοιχεία χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στηρίζουν την αναγκαιότητα των μέτρων PB1 και PB2. |
| --- | --- |

(257)

Η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτά τα στοιχεία χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στηρίζουν την αναγκαιότητα των μέτρων PB1 και PB2.

| (258) | Όσον αφορά το ύψος του μέτρου, το χρηματοδοτικό κενό αξιολογήθηκε προσεκτικά από τις ελληνικές αρχές, οι οποίες έλαβαν υπόψη την έκθεση αποτίμησης που καταρτίστηκε από νόμιμο ελεγκτή. Η συνεισφορά κάλυπτε ακριβώς τη διαφορά μεταξύ της εύλογης αξίας των μεταβιβασθέντων στοιχείων ενεργητικού και της αξίας των στοιχείων παθητικού. Η Τράπεζα της Ελλάδος με την απόφασή της 12/1/26.7.2013 δήλωσε ότι η εντολή μεταβίβασης των επιλεγμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού ήταν η προτιμώμενη λύση, καθώς μείωνε στο ελάχιστο το κόστος της εξυγίανσης. Η απόφαση αυτή είναι επίσης σύμφωνη με το δεύτερο πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής για την Ελλάδα του Ιουλίου 2013. Επιπλέον, το ελληνικό ΤΧΣ δεσμεύθηκε να καλύψει τις κεφαλαιακές ανάγκες, όπως εκτιμήθηκαν από την Τράπεζα της Ελλάδος, μόνο μέχρι το 9 % των στοιχείων ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν. |
| --- | --- |

(258)

Όσον αφορά το ύψος του μέτρου, το χρηματοδοτικό κενό αξιολογήθηκε προσεκτικά από τις ελληνικές αρχές, οι οποίες έλαβαν υπόψη την έκθεση αποτίμησης που καταρτίστηκε από νόμιμο ελεγκτή. Η συνεισφορά κάλυπτε ακριβώς τη διαφορά μεταξύ της εύλογης αξίας των μεταβιβασθέντων στοιχείων ενεργητικού και της αξίας των στοιχείων παθητικού. Η Τράπεζα της Ελλάδος με την απόφασή της 12/1/26.7.2013 δήλωσε ότι η εντολή μεταβίβασης των επιλεγμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού ήταν η προτιμώμενη λύση, καθώς μείωνε στο ελάχιστο το κόστος της εξυγίανσης. Η απόφαση αυτή είναι επίσης σύμφωνη με το δεύτερο πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής για την Ελλάδα του Ιουλίου 2013. Επιπλέον, το ελληνικό ΤΧΣ δεσμεύθηκε να καλύψει τις κεφαλαιακές ανάγκες, όπως εκτιμήθηκαν από την Τράπεζα της Ελλάδος, μόνο μέχρι το 9 % των στοιχείων ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν.

| (259) | Επιπλέον, τα ίδια κεφάλαια δεν είχαν μεταβιβαστεί στην Τράπεζα και, ως εκ τούτου, θα παραμείνουν στην υπό εκκαθάριση οικονομική οντότητα. Συνεπώς, οι μέτοχοι της Probank θα υποστούν πλήρη απώλεια και η συνεισφορά του ελληνικού ΤΧΣ δεν αυξάνεται από το κόστος της διάσωσής τους. |
| --- | --- |

(259)

Επιπλέον, τα ίδια κεφάλαια δεν είχαν μεταβιβαστεί στην Τράπεζα και, ως εκ τούτου, θα παραμείνουν στην υπό εκκαθάριση οικονομική οντότητα. Συνεπώς, οι μέτοχοι της Probank θα υποστούν πλήρη απώλεια και η συνεισφορά του ελληνικού ΤΧΣ δεν αυξάνεται από το κόστος της διάσωσής τους.

| (260) | Όσον αφορά την αμοιβή για την ενίσχυση, όπως προαναφέρθηκε στην αιτιολογική σκέψη (238), το ελληνικό ΤΧΣ κατά πάσα πιθανότητα δεν θα ανακτήσει πλήρως το χρηματικό ποσό που συνεισέφερε. Επομένως, σαφώς δεν αμείβεται και η συνεισφορά του εξομοιώνεται με επιχορήγηση. Όπως αναφέρεται στην παράγραφο 44 της ανακοίνωσης περί ανακεφαλαιοποίησης, μια ανεπαρκώς αμειβόμενη ανακεφαλαιοποίηση μπορεί να γίνει αποδεκτή μόνο στην περίπτωση προβληματικών τραπεζών που δεν μπορούν να καταβάλουν καμία αμοιβή. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η Probank εμπίπτει σε αυτή την περίπτωση. Η απουσία αμοιβής δημιουργεί την ανάγκη ριζικής αναδιάρθρωσης, σύμφωνα με την ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης. |
| --- | --- |

(260)

Όσον αφορά την αμοιβή για την ενίσχυση, όπως προαναφέρθηκε στην αιτιολογική σκέψη (238), το ελληνικό ΤΧΣ κατά πάσα πιθανότητα δεν θα ανακτήσει πλήρως το χρηματικό ποσό που συνεισέφερε. Επομένως, σαφώς δεν αμείβεται και η συνεισφορά του εξομοιώνεται με επιχορήγηση. Όπως αναφέρεται στην παράγραφο 44 της ανακοίνωσης περί ανακεφαλαιοποίησης, μια ανεπαρκώς αμειβόμενη ανακεφαλαιοποίηση μπορεί να γίνει αποδεκτή μόνο στην περίπτωση προβληματικών τραπεζών που δεν μπορούν να καταβάλουν καμία αμοιβή. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η Probank εμπίπτει σε αυτή την περίπτωση. Η απουσία αμοιβής δημιουργεί την ανάγκη ριζικής αναδιάρθρωσης, σύμφωνα με την ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης.

| (261) | Συμπερασματικά, τα μέτρα είναι αναγκαία ως ενίσχυση διάσωσης, τόσο ως προς το ύψος όσο και ως προς τη μορφή τους, προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι του περιορισμού της διαταραχής στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα και την οικονομία στο σύνολό της. |
| --- | --- |

(261)

Συμπερασματικά, τα μέτρα είναι αναγκαία ως ενίσχυση διάσωσης, τόσο ως προς το ύψος όσο και ως προς τη μορφή τους, προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι του περιορισμού της διαταραχής στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα και την οικονομία στο σύνολό της.

6.3.3.3.   Αναλογικότητα

| (262) | Η ProBank δεν υφίσταται πλέον όπως υφίστατο προηγουμένως. Το γεγονός ότι η ενίσχυση διασώζει τις δραστηριότητες που μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα θα μπορούσε, θεωρητικά, να δημιουργήσει στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό. Ωστόσο, η Επιτροπή επισημαίνει το μικρό μέγεθος της Probank και τη διαδικασία πώλησης, κατά την οποία οι ανταγωνιστές είχαν τη δυνατότητα να υποβάλουν προσφορές για τα επιλεγμένα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού της Probank. Επιπλέον, αμέσως μετά τη μεταβίβασή τους, οι οικονομικές δραστηριότητες της Probank ενσωματώθηκαν πλήρως στην Τράπεζα και έπαυσαν να υφίστανται ως χωριστές οικονομικές δραστηριότητες και να ασκούν ανταγωνιστικές πιέσεις. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η ενίσχυση δεν δημιουργεί αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. |
| --- | --- |

(262)

Η ProBank δεν υφίσταται πλέον όπως υφίστατο προηγουμένως. Το γεγονός ότι η ενίσχυση διασώζει τις δραστηριότητες που μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα θα μπορούσε, θεωρητικά, να δημιουργήσει στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό. Ωστόσο, η Επιτροπή επισημαίνει το μικρό μέγεθος της Probank και τη διαδικασία πώλησης, κατά την οποία οι ανταγωνιστές είχαν τη δυνατότητα να υποβάλουν προσφορές για τα επιλεγμένα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού της Probank. Επιπλέον, αμέσως μετά τη μεταβίβασή τους, οι οικονομικές δραστηριότητες της Probank ενσωματώθηκαν πλήρως στην Τράπεζα και έπαυσαν να υφίστανται ως χωριστές οικονομικές δραστηριότητες και να ασκούν ανταγωνιστικές πιέσεις. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η ενίσχυση δεν δημιουργεί αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού.

6.3.3.4.   Συμπέρασμα σχετικά με τη συμβατότητα των μέτρων PB1 και PB2 με την τραπεζική ανακοίνωση και την ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης

| (263) | Συνάγεται το συμπέρασμα ότι τα μέτρα PB1 και PB2 είναι κατάλληλα και αναγκαία και, υπό το πρίσμα της προβλεπόμενης ριζικής αναδιάρθρωσης της Τράπεζας, στην οποία μεταβιβάστηκαν οι οικονομικές δραστηριότητες της Probank, είναι ανάλογα προς τον επιδιωκόμενο στόχο, σύμφωνα με την τραπεζική ανακοίνωση του 2008 και την ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης. |
| --- | --- |

(263)

Συνάγεται το συμπέρασμα ότι τα μέτρα PB1 και PB2 είναι κατάλληλα και αναγκαία και, υπό το πρίσμα της προβλεπόμενης ριζικής αναδιάρθρωσης της Τράπεζας, στην οποία μεταβιβάστηκαν οι οικονομικές δραστηριότητες της Probank, είναι ανάλογα προς τον επιδιωκόμενο στόχο, σύμφωνα με την τραπεζική ανακοίνωση του 2008 και την ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης.

6.3.4.   Συμβατότητα των μέτρων ενίσχυσης με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης

| (264) | Στην αιτιολογική σκέψη (260) η Επιτροπή επισήμανε όσον αφορά την αμοιβή του μέτρου PB1 ότι το ελληνικό ΤΧΣ κατά πάσα πιθανότητα δεν πρόκειται να ανακτήσει πλήρως τα 562,73 εκατ. ευρώ που χορηγήθηκαν για την εξυγίανση της Probank (μέτρο PB1). Η απουσία αμοιβής δημιουργεί την ανάγκη ριζικής αναδιάρθρωσης, τόσο ως προς τα μέτρα βιωσιμότητας όσο και ως προς τα μέτρα για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού. |
| --- | --- |

(264)

Στην αιτιολογική σκέψη (260) η Επιτροπή επισήμανε όσον αφορά την αμοιβή του μέτρου PB1 ότι το ελληνικό ΤΧΣ κατά πάσα πιθανότητα δεν πρόκειται να ανακτήσει πλήρως τα 562,73 εκατ. ευρώ που χορηγήθηκαν για την εξυγίανση της Probank (μέτρο PB1). Η απουσία αμοιβής δημιουργεί την ανάγκη ριζικής αναδιάρθρωσης, τόσο ως προς τα μέτρα βιωσιμότητας όσο και ως προς τα μέτρα για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού.

6.3.4.1.   Μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δραστηριοτήτων της Probank μέσω της πώλησης

| (265) | Η παράγραφος 21 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης προβλέπει ότι, όταν ένα πιστωτικό ίδρυμα δεν είναι σε θέση να αποκαταστήσει με αξιόπιστο τρόπο τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά του, πρέπει πάντοτε να εξετάζεται το ενδεχόμενο εύτακτης εκκαθάρισης ή θέσης σε πλειστηριασμό. Τα κράτη μέλη θα πρέπει, επομένως, να ενθαρρύνουν την έξοδο των μη βιώσιμων φορέων της αγοράς, επιτρέποντας συγχρόνως την ολοκλήρωση της διαδικασίας εξόδου σε κατάλληλο χρονικό πλαίσιο που διασφαλίζει τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. |
| --- | --- |

(265)

Η παράγραφος 21 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης προβλέπει ότι, όταν ένα πιστωτικό ίδρυμα δεν είναι σε θέση να αποκαταστήσει με αξιόπιστο τρόπο τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά του, πρέπει πάντοτε να εξετάζεται το ενδεχόμενο εύτακτης εκκαθάρισης ή θέσης σε πλειστηριασμό. Τα κράτη μέλη θα πρέπει, επομένως, να ενθαρρύνουν την έξοδο των μη βιώσιμων φορέων της αγοράς, επιτρέποντας συγχρόνως την ολοκλήρωση της διαδικασίας εξόδου σε κατάλληλο χρονικό πλαίσιο που διασφαλίζει τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

| (266) | Ωστόσο, η Probank δεν ήταν βιώσιμη σε αυτόνομη βάση και τέθηκε υπό εκκαθάριση. Ως προς αυτό, η παράγραφος 17 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης διευκρινίζει ότι «η πώληση μιας προβληματικής τράπεζας σε άλλο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα μπορεί να συμβάλει στην αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας, εάν ο αγοραστής είναι βιώσιμος και ικανός να απορροφήσει τη μεταβίβαση της προβληματικής τράπεζας, και μπορεί να συμβάλει στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης της αγοράς». |
| --- | --- |

(266)

Ωστόσο, η Probank δεν ήταν βιώσιμη σε αυτόνομη βάση και τέθηκε υπό εκκαθάριση. Ως προς αυτό, η παράγραφος 17 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης διευκρινίζει ότι «η πώληση μιας προβληματικής τράπεζας σε άλλο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα μπορεί να συμβάλει στην αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας, εάν ο αγοραστής είναι βιώσιμος και ικανός να απορροφήσει τη μεταβίβαση της προβληματικής τράπεζας, και μπορεί να συμβάλει στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης της αγοράς».

| (267) | Όπως αναφέρεται στο τμήμα 7.5.2, βάσει του σχεδίου αναδιάρθρωσής της, η Τράπεζα μπορεί να θεωρηθεί βιώσιμη επιχείρηση. Επομένως, το γεγονός ότι οι δραστηριότητες της Probank έχουν μεταβιβαστεί στην Τράπεζα επιτρέπει την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητάς τους. Επιπλέον, το γεγονός ότι οι δραστηριότητες της Probank ενσωματώθηκαν πλήρως (127) στην Τράπεζα και έπαυσαν να λειτουργούν ως ανεξάρτητη οντότητα συνιστά ριζική αναδιάρθρωση, όπως απαιτείται λόγω της ανεπαρκούς αμοιβής για την κρατική ενίσχυση. |
| --- | --- |

(267)

Όπως αναφέρεται στο τμήμα 7.5.2, βάσει του σχεδίου αναδιάρθρωσής της, η Τράπεζα μπορεί να θεωρηθεί βιώσιμη επιχείρηση. Επομένως, το γεγονός ότι οι δραστηριότητες της Probank έχουν μεταβιβαστεί στην Τράπεζα επιτρέπει την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητάς τους. Επιπλέον, το γεγονός ότι οι δραστηριότητες της Probank ενσωματώθηκαν πλήρως (127) στην Τράπεζα και έπαυσαν να λειτουργούν ως ανεξάρτητη οντότητα συνιστά ριζική αναδιάρθρωση, όπως απαιτείται λόγω της ανεπαρκούς αμοιβής για την κρατική ενίσχυση.

6.3.4.2.   Ίδια συνεισφορά και επιμερισμός των επιβαρύνσεων

| (268) | Όπως εξηγήθηκε στην αιτιολογική σκέψη 258, ο επιλεγείς τρόπος εξυγίανσης της Probank εξασφαλίζει τον περιορισμό του κόστους αναδιάρθρωσης στο ελάχιστο. Πρώτον, το χρηματοδοτικό κενό αξιολογήθηκε προσεκτικά από τις ελληνικές αρχές, με βάση έκθεση που εκπονήθηκε από ανεξάρτητους ελεγκτές. Επιπλέον, το ελληνικό ΤΧΣ δεσμεύθηκε να καλύψει τις κεφαλαιακές ανάγκες του αγοραστή οι οποίες απορρέουν από τα μεταβιβασθέντα στοιχεία ενεργητικού μόνο μέχρι το ελάχιστο ποσό που ορίζει ο νόμος. Επιπλέον, η ενσωμάτωση των οικονομικών δραστηριοτήτων της Probank σε μια ευρύτερη οντότητα και η συνακόλουθη υλοποίηση των συνεργιών, ιδίως μέσω του εξορθολογισμού του δικτύου υποκαταστημάτων της Probank, η παγίωση της υποδομής ΤΠ και η μείωση του κόστους χρηματοδότησης, συντελούν στη μείωση του κόστους της αναδιάρθρωσης στο ελάχιστο, σε σύγκριση με ένα σενάριο όπου το κράτος θα είχε προσπαθήσει να αποκαταστήσει τη βιωσιμότητα της Probank σε αυτόνομη βάση. |
| --- | --- |

(268)

Όπως εξηγήθηκε στην αιτιολογική σκέψη 258, ο επιλεγείς τρόπος εξυγίανσης της Probank εξασφαλίζει τον περιορισμό του κόστους αναδιάρθρωσης στο ελάχιστο. Πρώτον, το χρηματοδοτικό κενό αξιολογήθηκε προσεκτικά από τις ελληνικές αρχές, με βάση έκθεση που εκπονήθηκε από ανεξάρτητους ελεγκτές. Επιπλέον, το ελληνικό ΤΧΣ δεσμεύθηκε να καλύψει τις κεφαλαιακές ανάγκες του αγοραστή οι οποίες απορρέουν από τα μεταβιβασθέντα στοιχεία ενεργητικού μόνο μέχρι το ελάχιστο ποσό που ορίζει ο νόμος. Επιπλέον, η ενσωμάτωση των οικονομικών δραστηριοτήτων της Probank σε μια ευρύτερη οντότητα και η συνακόλουθη υλοποίηση των συνεργιών, ιδίως μέσω του εξορθολογισμού του δικτύου υποκαταστημάτων της Probank, η παγίωση της υποδομής ΤΠ και η μείωση του κόστους χρηματοδότησης, συντελούν στη μείωση του κόστους της αναδιάρθρωσης στο ελάχιστο, σε σύγκριση με ένα σενάριο όπου το κράτος θα είχε προσπαθήσει να αποκαταστήσει τη βιωσιμότητα της Probank σε αυτόνομη βάση.

| (269) | Τα ίδια κεφάλαια και τα δάνεια μειωμένης εξασφάλισης δεν μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα, αλλά παρέμειναν στην υπό εκκαθάριση οντότητα. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι επιτεύχθηκε επαρκής καταμερισμός των επιβαρύνσεων στους μετόχους, δεδομένου ότι οι τελευταίοι δικαιούνται έσοδα από την εκκαθάριση μόνον εάν τα έσοδα είναι επαρκή για να εξοφλήσουν πρώτα το ελληνικό ΤΧΣ, το οποίο έχει απαίτηση πρώτης προτεραιότητας έναντι άλλων πιστωτών. Ως εκ τούτου, δεδομένης της ανεπάρκειας των ρευστοποιηθέντων στοιχείων ενεργητικού, οι μέτοχοι δεν έχουν πιθανότητες να ανακτήσουν τις επενδύσεις τους. |
| --- | --- |

(269)

Τα ίδια κεφάλαια και τα δάνεια μειωμένης εξασφάλισης δεν μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα, αλλά παρέμειναν στην υπό εκκαθάριση οντότητα. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι επιτεύχθηκε επαρκής καταμερισμός των επιβαρύνσεων στους μετόχους, δεδομένου ότι οι τελευταίοι δικαιούνται έσοδα από την εκκαθάριση μόνον εάν τα έσοδα είναι επαρκή για να εξοφλήσουν πρώτα το ελληνικό ΤΧΣ, το οποίο έχει απαίτηση πρώτης προτεραιότητας έναντι άλλων πιστωτών. Ως εκ τούτου, δεδομένης της ανεπάρκειας των ρευστοποιηθέντων στοιχείων ενεργητικού, οι μέτοχοι δεν έχουν πιθανότητες να ανακτήσουν τις επενδύσεις τους.

6.3.4.3.   Μέτρα για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού

| (270) | Όσον αφορά τα μέτρα για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, η παράγραφος 30 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης προβλέπει ότι «η Επιτροπή λαμβάνει ως σημείο εκκίνησης για την αξιολόγηση της ανάγκης θέσπισης τέτοιων μέτρων, το μέγεθος, την κλίμακα και την έκταση των δραστηριοτήτων τις οποίες αναμένεται να ασκήσει η οικεία τράπεζα μετά την εφαρμογή ενός αξιόπιστου σχεδίου αναδιάρθρωσης [...]. Η φύση και η μορφή των μέτρων αυτών θα εξαρτηθεί από δύο κριτήρια: πρώτον, από το ύψος της ενίσχυσης και τους όρους και της συνθήκες υπό τις οποίες χορηγήθηκε και, δεύτερον, από τα χαρακτηριστικά της αγοράς ή των αγορών στις οποίες θα δραστηριοποιηθεί η δικαιούχος τράπεζα». |
| --- | --- |

(270)

Όσον αφορά τα μέτρα για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού, η παράγραφος 30 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης προβλέπει ότι «η Επιτροπή λαμβάνει ως σημείο εκκίνησης για την αξιολόγηση της ανάγκης θέσπισης τέτοιων μέτρων, το μέγεθος, την κλίμακα και την έκταση των δραστηριοτήτων τις οποίες αναμένεται να ασκήσει η οικεία τράπεζα μετά την εφαρμογή ενός αξιόπιστου σχεδίου αναδιάρθρωσης [...]. Η φύση και η μορφή των μέτρων αυτών θα εξαρτηθεί από δύο κριτήρια: πρώτον, από το ύψος της ενίσχυσης και τους όρους και της συνθήκες υπό τις οποίες χορηγήθηκε και, δεύτερον, από τα χαρακτηριστικά της αγοράς ή των αγορών στις οποίες θα δραστηριοποιηθεί η δικαιούχος τράπεζα».

| (271) | Όσον αφορά το ποσό της ενίσχυσης που έλαβε, η συνολική ενίσχυση που χορηγήθηκε υπό μορφή κεφαλαίου ανήλθε σε [742,7 έως 842,7] εκατ. ευρώ (μέτρα PB1 και PB2). Το μέτρο PB1 αντιστοιχούσε σε περίπου 21,15 % των ΠΣΣΚ της Probank, στις 30 Ιουνίου 2013. Το μέτρο PB2 εξ ορισμού αντιστοιχούσε σε [...] % των στοιχείων ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν από την Probank. Τέτοια ποσά ενίσχυσης, σε συνδυασμό με την απουσία αμοιβής, επιβάλλουν σημαντική μείωση της παρουσίας του δικαιούχου στην αγορά. |
| --- | --- |

(271)

Όσον αφορά το ποσό της ενίσχυσης που έλαβε, η συνολική ενίσχυση που χορηγήθηκε υπό μορφή κεφαλαίου ανήλθε σε [742,7 έως 842,7] εκατ. ευρώ (μέτρα PB1 και PB2). Το μέτρο PB1 αντιστοιχούσε σε περίπου 21,15 % των ΠΣΣΚ της Probank, στις 30 Ιουνίου 2013. Το μέτρο PB2 εξ ορισμού αντιστοιχούσε σε [...] % των στοιχείων ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν από την Probank. Τέτοια ποσά ενίσχυσης, σε συνδυασμό με την απουσία αμοιβής, επιβάλλουν σημαντική μείωση της παρουσίας του δικαιούχου στην αγορά.

| (272) | Όσον αφορά την αγορά στην οποία λειτουργούσε η Probank, η Επιτροπή σημειώνει ότι Probank ήταν μια πολύ μικρή τράπεζα (με μερίδιο περίπου 1 % των συνολικών στοιχείων ενεργητικού των ελληνικών τραπεζών και μερίδιο αγοράς περίπου 1 % για τα δάνεια και λιγότερο από 2 % για τις καταθέσεις) και κατά συνέπεια τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού της Probank που μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα ήταν μικρά σε σύγκριση με το μέγεθος του ελληνικού τραπεζικού συστήματος. |
| --- | --- |

(272)

Όσον αφορά την αγορά στην οποία λειτουργούσε η Probank, η Επιτροπή σημειώνει ότι Probank ήταν μια πολύ μικρή τράπεζα (με μερίδιο περίπου 1 % των συνολικών στοιχείων ενεργητικού των ελληνικών τραπεζών και μερίδιο αγοράς περίπου 1 % για τα δάνεια και λιγότερο από 2 % για τις καταθέσεις) και κατά συνέπεια τα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού της Probank που μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα ήταν μικρά σε σύγκριση με το μέγεθος του ελληνικού τραπεζικού συστήματος.

| (273) | Επιπλέον, οι δραστηριότητες της Probank προσφέρθηκαν σε ανταγωνιστές μέσω ανοικτού πλειστηριασμού. Μετά την πώλησή της, η Probank έπαψε να υφίσταται ως ανεξάρτητος ανταγωνιστής, διότι οι δραστηριότητές της ενσωματώθηκαν πλήρως στην Τράπεζα. |
| --- | --- |

(273)

Επιπλέον, οι δραστηριότητες της Probank προσφέρθηκαν σε ανταγωνιστές μέσω ανοικτού πλειστηριασμού. Μετά την πώλησή της, η Probank έπαψε να υφίσταται ως ανεξάρτητος ανταγωνιστής, διότι οι δραστηριότητές της ενσωματώθηκαν πλήρως στην Τράπεζα.

| (274) | Συνάγεται το συμπέρασμα ότι, λόγω του μικρού μεγέθους των δραστηριοτήτων που μεταβιβάστηκαν, της ανοικτής διαδικασίας πώλησης καθώς και της πλήρους ενσωμάτωσης των δραστηριοτήτων της Probank στην Τράπεζα, δεν υπάρχουν αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, παρά το πολύ σημαντικό ποσό των ενισχύσεων και την απουσία αμοιβής. |
| --- | --- |

(274)

Συνάγεται το συμπέρασμα ότι, λόγω του μικρού μεγέθους των δραστηριοτήτων που μεταβιβάστηκαν, της ανοικτής διαδικασίας πώλησης καθώς και της πλήρους ενσωμάτωσης των δραστηριοτήτων της Probank στην Τράπεζα, δεν υπάρχουν αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, παρά το πολύ σημαντικό ποσό των ενισχύσεων και την απουσία αμοιβής.

6.3.4.4.   Συμπέρασμα σχετικά με τη συμβατότητα με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης

| (275) | Βάσει αυτής της ανάλυσης, η Επιτροπή συνάγει το συμπέρασμα ότι η πώληση των επιλεγμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού της Probank και η ενσωμάτωσή τους στην Τράπεζα διασφαλίζουν ότι οι δραστηριότητες της Probank αποκαθιστούν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους, ότι η ενίσχυση περιορίζεται στο ελάχιστο απαραίτητο και ότι δεν υπάρχουν αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, σύμφωνα με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης. |
| --- | --- |

(275)

Βάσει αυτής της ανάλυσης, η Επιτροπή συνάγει το συμπέρασμα ότι η πώληση των επιλεγμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού της Probank και η ενσωμάτωσή τους στην Τράπεζα διασφαλίζουν ότι οι δραστηριότητες της Probank αποκαθιστούν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους, ότι η ενίσχυση περιορίζεται στο ελάχιστο απαραίτητο και ότι δεν υπάρχουν αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, σύμφωνα με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης.

6.3.5.   Συμπέρασμα σχετικά με το συμβιβάσιμο της ενίσχυσης υπέρ της Probank με την εσωτερική αγορά

| (276) | Όλα τα μέτρα ενίσχυσης που απαριθμούνται στον πίνακα 11 είναι επομένως συμβιβάσιμα με την εσωτερική αγορά. |
| --- | --- |

(276)

Όλα τα μέτρα ενίσχυσης που απαριθμούνται στον πίνακα 11 είναι επομένως συμβιβάσιμα με την εσωτερική αγορά.

7.   ΑΞΙΟΛΌΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΊΣΧΥΣΗΣ ΠΟΥ ΧΟΡΗΓΉΘΗΚΕ ΣΤΗΝ ΤΡΆΠΕΖΑ

7.1.   ΎΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΠΟΣΌ ΤΗΣ ΕΝΊΣΧΥΣΗΣ

| (277) | Η Επιτροπή πρέπει να αποδείξει την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης. |
| --- | --- |

(277)

Η Επιτροπή πρέπει να αποδείξει την ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης.

7.1.1.   Ύπαρξη ενίσχυσης στα μέτρα που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών (μέτρα L1 και A)

7.1.1.1.   Κρατική ενίσχυση ρευστότητας που χορηγήθηκε βάσει των μέτρων εγγύησης και ομολογιακών δανείων (μέτρο L1)

| (278) | Η Επιτροπή έχει ήδη διαπιστώσει, στις αποφάσεις για την έγκριση και την παράταση του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών (128) ότι η ενίσχυση ρευστότητας που χορηγήθηκε στο πλαίσιο του καθεστώτος στήριξης συνιστά ενίσχυση. Το τρέχον υπόλοιπο σε κεφάλαιο των εγγυήσεων στις 15 Απριλίου 2011 ανερχόταν σε 12.873 εκατ. ευρώ και σε 14.798 εκατ. ευρώ στις 30 Νοεμβρίου 2013. Κατά τις εν λόγω ημερομηνίες, τα εκκρεμή δάνεια των κρατικών ομολόγων στην Τράπεζα ανέρχονταν σε 787 εκατ. ευρώ και 847 εκατ. ευρώ, αντιστοίχως. Μελλοντική χορήγηση ενίσχυσης ρευστότητας βάσει του καθεστώτος αυτού θα συνιστούσε επίσης ενίσχυση. |
| --- | --- |

(278)

Η Επιτροπή έχει ήδη διαπιστώσει, στις αποφάσεις για την έγκριση και την παράταση του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών (128) ότι η ενίσχυση ρευστότητας που χορηγήθηκε στο πλαίσιο του καθεστώτος στήριξης συνιστά ενίσχυση. Το τρέχον υπόλοιπο σε κεφάλαιο των εγγυήσεων στις 15 Απριλίου 2011 ανερχόταν σε 12.873 εκατ. ευρώ και σε 14.798 εκατ. ευρώ στις 30 Νοεμβρίου 2013. Κατά τις εν λόγω ημερομηνίες, τα εκκρεμή δάνεια των κρατικών ομολόγων στην Τράπεζα ανέρχονταν σε 787 εκατ. ευρώ και 847 εκατ. ευρώ, αντιστοίχως. Μελλοντική χορήγηση ενίσχυσης ρευστότητας βάσει του καθεστώτος αυτού θα συνιστούσε επίσης ενίσχυση.

7.1.1.2.   Κρατική ανακεφαλαιοποίηση που χορηγήθηκε στο πλαίσιο του καθεστώτος ανακεφαλαιοποίησης (μέτρο Α)

| (279) | Η Επιτροπή έχει ήδη κρίνει, στην απόφαση της 19ης Νοεμβρίου 2008 σχετικά με το καθεστώς στήριξης των ελληνικών τραπεζών ότι οι ανακεφαλαιοποιήσεις που επρόκειτο να χορηγηθούν στο πλαίσιο του μέτρου ανακεφαλαιοποίησης και που περιλαμβάνονται στο πλαίσιο του καθεστώτος αυτού θα συνιστούσαν ενίσχυση. Η Τράπεζα έχει εισπράξει 1 350 εκατ. ευρώ σε προνομιούχες μετοχές, ποσό που αντιστοιχεί στο 2,1 % των ΠΣΣΚ της Τράπεζας (129). |
| --- | --- |

(279)

Η Επιτροπή έχει ήδη κρίνει, στην απόφαση της 19ης Νοεμβρίου 2008 σχετικά με το καθεστώς στήριξης των ελληνικών τραπεζών ότι οι ανακεφαλαιοποιήσεις που επρόκειτο να χορηγηθούν στο πλαίσιο του μέτρου ανακεφαλαιοποίησης και που περιλαμβάνονται στο πλαίσιο του καθεστώτος αυτού θα συνιστούσαν ενίσχυση. Η Τράπεζα έχει εισπράξει 1 350 εκατ. ευρώ σε προνομιούχες μετοχές, ποσό που αντιστοιχεί στο 2,1 % των ΠΣΣΚ της Τράπεζας (129).

| (280) | Το 2010, η Ελλάδα εισήγαγε αρκετές αλλαγές όσον αφορά τις τεχνικές παραμέτρους των εν λόγω προνομιούχων μετοχών βάσει των οποίων, εάν οι προνομιούχες μετοχές δεν εξαγοραστούν εντός πέντε ετών, το τοκομερίδιο αυξάνεται κατά 2 % ετησίως. Δεδομένου ότι οι αλλαγές επέφεραν αύξηση της αμοιβής του κράτους, σε περίπτωση που αυτές δεν εξαγοραστούν ή μετατραπούν μετά από πέντε έτη, η Επιτροπή κρίνει ότι οι τροποποιήσεις των τεχνικών παραμέτρων δεν παρέχουν κανένα πλεονέκτημα στην Τράπεζα και, ως εκ τούτου, δεν συνεπάγονται πρόσθετη κρατική ενίσχυση. |
| --- | --- |

(280)

Το 2010, η Ελλάδα εισήγαγε αρκετές αλλαγές όσον αφορά τις τεχνικές παραμέτρους των εν λόγω προνομιούχων μετοχών βάσει των οποίων, εάν οι προνομιούχες μετοχές δεν εξαγοραστούν εντός πέντε ετών, το τοκομερίδιο αυξάνεται κατά 2 % ετησίως. Δεδομένου ότι οι αλλαγές επέφεραν αύξηση της αμοιβής του κράτους, σε περίπτωση που αυτές δεν εξαγοραστούν ή μετατραπούν μετά από πέντε έτη, η Επιτροπή κρίνει ότι οι τροποποιήσεις των τεχνικών παραμέτρων δεν παρέχουν κανένα πλεονέκτημα στην Τράπεζα και, ως εκ τούτου, δεν συνεπάγονται πρόσθετη κρατική ενίσχυση.

7.1.2.   Ύπαρξη ενίσχυσης στην επείγουσα παροχή ρευστότητας με την εγγύηση του δημοσίου (μέτρο L2)

| (281) | Η Επιτροπή διευκρίνισε στην παράγραφο 51 της τραπεζικής ανακοίνωσης του 2008 ότι η χορήγηση κεφαλαίων της κεντρικής τράπεζας σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα δεν συνιστά ενίσχυση, εάν πληρούνται σωρευτικά τέσσερις προϋποθέσεις όσον αφορά τη φερεγγυότητα του χρηματοπιστωτικού ιδρύματος, την παροχή εξασφαλίσεων για τη διευκόλυνση, το επιτόκιο που χρεώνεται στο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα και την απουσία αντεγγύησης από το κράτος. Δεδομένου ότι η επείγουσα παροχή ρευστότητας (ΕΠΡ) στην Τράπεζα με την εγγύηση του Δημοσίου δεν πληροί αυτές τις τέσσερις σωρευτικές προϋποθέσεις, ιδίως επειδή παρέχεται κρατική εγγύηση και χορηγείται σε συνδυασμό με άλλα μέτρα στήριξης, δεν είναι δυνατό να συναχθεί ότι η ΕΠΡ δεν συνιστά κρατική ενίσχυση. |
| --- | --- |

(281)

Η Επιτροπή διευκρίνισε στην παράγραφο 51 της τραπεζικής ανακοίνωσης του 2008 ότι η χορήγηση κεφαλαίων της κεντρικής τράπεζας σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα δεν συνιστά ενίσχυση, εάν πληρούνται σωρευτικά τέσσερις προϋποθέσεις όσον αφορά τη φερεγγυότητα του χρηματοπιστωτικού ιδρύματος, την παροχή εξασφαλίσεων για τη διευκόλυνση, το επιτόκιο που χρεώνεται στο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα και την απουσία αντεγγύησης από το κράτος. Δεδομένου ότι η επείγουσα παροχή ρευστότητας (ΕΠΡ) στην Τράπεζα με την εγγύηση του Δημοσίου δεν πληροί αυτές τις τέσσερις σωρευτικές προϋποθέσεις, ιδίως επειδή παρέχεται κρατική εγγύηση και χορηγείται σε συνδυασμό με άλλα μέτρα στήριξης, δεν είναι δυνατό να συναχθεί ότι η ΕΠΡ δεν συνιστά κρατική ενίσχυση.

| (282) | Η ΕΠΡ με την εγγύηση του Δημοσίου πληροί τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο άρθρο 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης. Πρώτον, επειδή το μέτρο αυτό περιλαμβάνει κρατική εγγύηση υπέρ της Τράπεζας της Ελλάδος, οποιαδήποτε ζημία θα βαρύνει το κράτος. Κατά συνέπεια, το μέτρο αφορά κρατικούς πόρους. Η ΕΠΡ με την εγγύηση του Δημοσίου επιτρέπει στις τράπεζες να αντλούν χρηματοδότηση σε χρονική στιγμή κατά την οποία δεν έχουν πρόσβαση στην αγορά χονδρικής χρηματοδότησης και στις συνήθεις πράξεις αναχρηματοδότησης του Ευρωσυστήματος. Η ΕΠΡ με την εγγύηση του Δημοσίου παρέχει, κατά συνέπεια, πλεονέκτημα στην Τράπεζα. Εφόσον η ΕΠΡ με την εγγύηση του Δημοσίου περιορίζεται στον τραπεζικό τομέα, το μέτρο είναι επιλεκτικό. Δεδομένου ότι η ΕΠΡ με την εγγύηση του Δημοσίου επιτρέπει στην Τράπεζα να συνεχίσει να λειτουργεί στην αγορά και να αποφύγει την αθέτηση και την έξοδο από την αγορά, νοθεύει τον ανταγωνισμό. Δεδομένου ότι η Τράπεζα δραστηριοποιείται σε άλλα κράτη μέλη και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα άλλων κρατών μελών λειτουργούν ή θα ενδιαφέρονταν δυνητικά να δραστηριοποιηθούν στην Ελλάδα, το πλεονέκτημα που χορηγήθηκε στην Τράπεζα επηρεάζει τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές. |
| --- | --- |

(282)

Η ΕΠΡ με την εγγύηση του Δημοσίου πληροί τις προϋποθέσεις που ορίζονται στο άρθρο 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης. Πρώτον, επειδή το μέτρο αυτό περιλαμβάνει κρατική εγγύηση υπέρ της Τράπεζας της Ελλάδος, οποιαδήποτε ζημία θα βαρύνει το κράτος. Κατά συνέπεια, το μέτρο αφορά κρατικούς πόρους. Η ΕΠΡ με την εγγύηση του Δημοσίου επιτρέπει στις τράπεζες να αντλούν χρηματοδότηση σε χρονική στιγμή κατά την οποία δεν έχουν πρόσβαση στην αγορά χονδρικής χρηματοδότησης και στις συνήθεις πράξεις αναχρηματοδότησης του Ευρωσυστήματος. Η ΕΠΡ με την εγγύηση του Δημοσίου παρέχει, κατά συνέπεια, πλεονέκτημα στην Τράπεζα. Εφόσον η ΕΠΡ με την εγγύηση του Δημοσίου περιορίζεται στον τραπεζικό τομέα, το μέτρο είναι επιλεκτικό. Δεδομένου ότι η ΕΠΡ με την εγγύηση του Δημοσίου επιτρέπει στην Τράπεζα να συνεχίσει να λειτουργεί στην αγορά και να αποφύγει την αθέτηση και την έξοδο από την αγορά, νοθεύει τον ανταγωνισμό. Δεδομένου ότι η Τράπεζα δραστηριοποιείται σε άλλα κράτη μέλη και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα άλλων κρατών μελών λειτουργούν ή θα ενδιαφέρονταν δυνητικά να δραστηριοποιηθούν στην Ελλάδα, το πλεονέκτημα που χορηγήθηκε στην Τράπεζα επηρεάζει τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές.

| (283) | Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι η ΕΠΡ με την εγγύηση του δημοσίου (μέτρο L2) συνιστά κρατική ενίσχυση. Το ποσό της ΕΠΡ με την εγγύηση του δημοσίου μεταβάλλεται με την πάροδο του χρόνου. Στις 31 Δεκεμβρίου 2012, ανερχόταν σε περίπου 30,9 δισεκατ. ευρώ. |
| --- | --- |

(283)

Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή θεωρεί ότι η ΕΠΡ με την εγγύηση του δημοσίου (μέτρο L2) συνιστά κρατική ενίσχυση. Το ποσό της ΕΠΡ με την εγγύηση του δημοσίου μεταβάλλεται με την πάροδο του χρόνου. Στις 31 Δεκεμβρίου 2012, ανερχόταν σε περίπου 30,9 δισεκατ. ευρώ.

7.1.3.   Ύπαρξη ενίσχυσης στα μέτρα που χορηγήθηκαν μέσω του ελληνικού ΤΧΣ (μέτρα B1, B2 και B3)

7.1.3.1.   Πρώτη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση (μέτρο Β1)

| (284) | Στο τμήμα 5.1 της απόφασης κίνησης διαδικασίας για την ΕΤΕ, η Επιτροπή έχει ήδη αποφανθεί ότι η πρώτη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση συνιστά κρατική ενίσχυση. Το εισπραχθέν κεφάλαιο ανήλθε σε 7 430 εκατ. ευρώ. |
| --- | --- |

(284)

Στο τμήμα 5.1 της απόφασης κίνησης διαδικασίας για την ΕΤΕ, η Επιτροπή έχει ήδη αποφανθεί ότι η πρώτη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση συνιστά κρατική ενίσχυση. Το εισπραχθέν κεφάλαιο ανήλθε σε 7 430 εκατ. ευρώ.

7.1.3.2.   Δεύτερη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση (μέτρο Β2)

| (285) | Το μέτρο Β2 τέθηκε σε εφαρμογή με πόρους του ελληνικού ΤΧΣ και, όπως εξηγείται στην αιτιολογική σκέψη 49 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας για την ΕΤΕ, αφορούσε κρατικούς πόρους. |
| --- | --- |

(285)

Το μέτρο Β2 τέθηκε σε εφαρμογή με πόρους του ελληνικού ΤΧΣ και, όπως εξηγείται στην αιτιολογική σκέψη 49 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας για την ΕΤΕ, αφορούσε κρατικούς πόρους.

| (286) | Όσον αφορά την ύπαρξη πλεονεκτήματος, το μέτρο Β2 αύξησε τον δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας της Τράπεζας σε επίπεδο που της επέτρεψε να συνεχίσει να δραστηριοποιείται στην αγορά και να έχει πρόσβαση σε χρηματοδότηση του Ευρωσυστήματος. Επιπλέον, η αμοιβή του μέτρου Β2 συνίσταται σε δεδουλευμένους τόκους για τους τίτλους του ΕΤΧΣ και σε πρόσθετη αμοιβή 1 %. Επειδή η ανωτέρω αμοιβή είναι προδήλως κατώτερη από την αμοιβή παρόμοιων κεφαλαιακών μέσων στην αγορά, η Τράπεζα δεν θα ήταν ασφαλώς σε θέση να αντλήσει αυτό το κεφάλαιο με αυτούς τους όρους στην αγορά. Ως εκ τούτου, το μέτρο Β2 παρέσχε στην Τράπεζα πλεονέκτημα από κρατικούς πόρους. Εφόσον το μέτρο ήταν διαθέσιμο μόνο για την Τράπεζα, είχε επιλεκτικό χαρακτήρα. |
| --- | --- |

(286)

Όσον αφορά την ύπαρξη πλεονεκτήματος, το μέτρο Β2 αύξησε τον δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας της Τράπεζας σε επίπεδο που της επέτρεψε να συνεχίσει να δραστηριοποιείται στην αγορά και να έχει πρόσβαση σε χρηματοδότηση του Ευρωσυστήματος. Επιπλέον, η αμοιβή του μέτρου Β2 συνίσταται σε δεδουλευμένους τόκους για τους τίτλους του ΕΤΧΣ και σε πρόσθετη αμοιβή 1 %. Επειδή η ανωτέρω αμοιβή είναι προδήλως κατώτερη από την αμοιβή παρόμοιων κεφαλαιακών μέσων στην αγορά, η Τράπεζα δεν θα ήταν ασφαλώς σε θέση να αντλήσει αυτό το κεφάλαιο με αυτούς τους όρους στην αγορά. Ως εκ τούτου, το μέτρο Β2 παρέσχε στην Τράπεζα πλεονέκτημα από κρατικούς πόρους. Εφόσον το μέτρο ήταν διαθέσιμο μόνο για την Τράπεζα, είχε επιλεκτικό χαρακτήρα.

| (287) | Η θέση της Τράπεζας ενισχύθηκε λόγω του μέτρου B2, καθόσον της χορηγήθηκαν οι αναγκαίοι χρηματοδοτικοί πόροι για να συνεχίσει να ικανοποιεί τις κεφαλαιακές απαιτήσεις, με αποτέλεσμα τη δημιουργία στρεβλώσεων του ανταγωνισμού. Δεδομένου ότι η Τράπεζα δραστηριοποιείται σε τραπεζικές αγορές άλλων κρατών μελών και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα άλλων κρατών μελών λειτουργούν στην Ελλάδα, ιδίως στην ασφαλιστική αγορά, το μέτρο Β2 επηρεάζει επίσης τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών. |
| --- | --- |

(287)

Η θέση της Τράπεζας ενισχύθηκε λόγω του μέτρου B2, καθόσον της χορηγήθηκαν οι αναγκαίοι χρηματοδοτικοί πόροι για να συνεχίσει να ικανοποιεί τις κεφαλαιακές απαιτήσεις, με αποτέλεσμα τη δημιουργία στρεβλώσεων του ανταγωνισμού. Δεδομένου ότι η Τράπεζα δραστηριοποιείται σε τραπεζικές αγορές άλλων κρατών μελών και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα άλλων κρατών μελών λειτουργούν στην Ελλάδα, ιδίως στην ασφαλιστική αγορά, το μέτρο Β2 επηρεάζει επίσης τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών.

| (288) | Η Επιτροπή θεωρεί ότι το μέτρο Β2 συνιστά κρατική ενίσχυση. Κοινοποιήθηκε ως ενίσχυση από τις εθνικές αρχές. Το εισπραχθέν κεφάλαιο ανήλθε σε 2 326 εκατ. ευρώ. |
| --- | --- |

(288)

Η Επιτροπή θεωρεί ότι το μέτρο Β2 συνιστά κρατική ενίσχυση. Κοινοποιήθηκε ως ενίσχυση από τις εθνικές αρχές. Το εισπραχθέν κεφάλαιο ανήλθε σε 2 326 εκατ. ευρώ.

7.1.3.3.   Η συμμετοχή του ελληνικού ΤΧΣ στην ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013 (Μέτρο Β3)

| (289) | Η συμμετοχή του ελληνικού ΤΧΣ της στην ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013 (μέτρο Β3) είναι η μερική μετατροπή της πρώτης και της δεύτερης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης (μέτρα Β1 και Β2) σε μόνιμη ανακεφαλαιοποίηση ύψους 8 677 εκατ. ευρώ σε κοινές μετοχές. Δεδομένου ότι το μέτρο Β3 συνιστά μετατροπή ενισχύσεων που έχουν ήδη χορηγηθεί, εξακολουθεί να ενέχει κρατικούς πόρους αλλά δεν αυξάνει το ονομαστικό ποσό της ενίσχυσης. Ωστόσο, για δεδομένο ονομαστικό ποσό της ενίσχυσης, αυξάνει το πλεονέκτημα για την Τράπεζα (και, κατά συνέπεια, τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού), δεδομένου ότι πρόκειται για μόνιμη και όχι προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση, όπως και στην περίπτωση των μέτρων Β1 και Β2. |
| --- | --- |

(289)

Η συμμετοχή του ελληνικού ΤΧΣ της στην ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013 (μέτρο Β3) είναι η μερική μετατροπή της πρώτης και της δεύτερης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης (μέτρα Β1 και Β2) σε μόνιμη ανακεφαλαιοποίηση ύψους 8 677 εκατ. ευρώ σε κοινές μετοχές. Δεδομένου ότι το μέτρο Β3 συνιστά μετατροπή ενισχύσεων που έχουν ήδη χορηγηθεί, εξακολουθεί να ενέχει κρατικούς πόρους αλλά δεν αυξάνει το ονομαστικό ποσό της ενίσχυσης. Ωστόσο, για δεδομένο ονομαστικό ποσό της ενίσχυσης, αυξάνει το πλεονέκτημα για την Τράπεζα (και, κατά συνέπεια, τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού), δεδομένου ότι πρόκειται για μόνιμη και όχι προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση, όπως και στην περίπτωση των μέτρων Β1 και Β2.

| (290) | Η εν λόγω ενίσχυση δεν χορηγήθηκε σε όλες τις τράπεζες που λειτουργούν στην Ελλάδα. Όσον αφορά τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και τις επιπτώσεις στο εμπόριο, η Επιτροπή επισημαίνει, ενδεικτικά, ότι η ενίσχυση επέτρεψε στην Τράπεζα να συνεχίσει τις δραστηριότητές της σε άλλα κράτη μέλη, όπως η Ρουμανία και η Βουλγαρία. Ενδεχόμενη εκκαθάριση της Τράπεζας θα είχε ως αποτέλεσμα την παύση των δραστηριοτήτων της στην αλλοδαπή, με την εκκαθάριση των εν λόγω δραστηριοτήτων ή την πώληση των εν λόγω επιχειρήσεων. Επιπλέον, οι ασφαλιστικές δραστηριότητες της Τράπεζας στην Ελλάδα ανταγωνίζονται τις δραστηριότητες των θυγατρικών ασφαλιστικών εταιρειών άλλων κρατών μελών. Ως εκ τούτου, το μέτρο νοθεύει τον ανταγωνισμό και επηρεάζει τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών. Η Επιτροπή θεωρεί ότι το μέτρο Β3 συνιστά, επομένως, κρατική ενίσχυση. |
| --- | --- |

(290)

Η εν λόγω ενίσχυση δεν χορηγήθηκε σε όλες τις τράπεζες που λειτουργούν στην Ελλάδα. Όσον αφορά τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και τις επιπτώσεις στο εμπόριο, η Επιτροπή επισημαίνει, ενδεικτικά, ότι η ενίσχυση επέτρεψε στην Τράπεζα να συνεχίσει τις δραστηριότητές της σε άλλα κράτη μέλη, όπως η Ρουμανία και η Βουλγαρία. Ενδεχόμενη εκκαθάριση της Τράπεζας θα είχε ως αποτέλεσμα την παύση των δραστηριοτήτων της στην αλλοδαπή, με την εκκαθάριση των εν λόγω δραστηριοτήτων ή την πώληση των εν λόγω επιχειρήσεων. Επιπλέον, οι ασφαλιστικές δραστηριότητες της Τράπεζας στην Ελλάδα ανταγωνίζονται τις δραστηριότητες των θυγατρικών ασφαλιστικών εταιρειών άλλων κρατών μελών. Ως εκ τούτου, το μέτρο νοθεύει τον ανταγωνισμό και επηρεάζει τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών. Η Επιτροπή θεωρεί ότι το μέτρο Β3 συνιστά, επομένως, κρατική ενίσχυση.

7.1.3.4.   Συμπέρασμα σχετικά με τα μέτρα Β1, Β2 και Β3

| (291) | Τα μέτρα B1, B2 και B3 συνιστούν κρατικές ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης. Το ύψος της κρατικής ενίσχυσης που εμπεριέχεται στα μέτρα Β1, Β2 και Β3 είναι 9 756 εκατ. ευρώ. Όπως αναφέρεται στο τμήμα 7.1.3.3, μέρος μόνο της πρώτης και της δεύτερης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης (μέτρα Β1 και Β2) μετατράπηκε σε μόνιμη ανακεφαλαιοποίηση ύψους 8 677 εκατ. ευρώ (μέτρο Β3), ενώ το υπόλοιπο επιστράφηκε στο ελληνικό ΤΧΣ έξι μήνες μετά τη χορήγησή του (130). |
| --- | --- |

(291)

Τα μέτρα B1, B2 και B3 συνιστούν κρατικές ενισχύσεις κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης. Το ύψος της κρατικής ενίσχυσης που εμπεριέχεται στα μέτρα Β1, Β2 και Β3 είναι 9 756 εκατ. ευρώ. Όπως αναφέρεται στο τμήμα 7.1.3.3, μέρος μόνο της πρώτης και της δεύτερης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης (μέτρα Β1 και Β2) μετατράπηκε σε μόνιμη ανακεφαλαιοποίηση ύψους 8 677 εκατ. ευρώ (μέτρο Β3), ενώ το υπόλοιπο επιστράφηκε στο ελληνικό ΤΧΣ έξι μήνες μετά τη χορήγησή του (130).

| (292) | Η παράγραφος 31 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης αναφέρει ότι, εκτός από το απόλυτο ποσό της ενίσχυσης, η Επιτροπή πρέπει να λάβει υπόψη την ενίσχυση «σε σχέση με τα σταθμισμένα ως προς τον κίνδυνο περιουσιακά στοιχεία της τράπεζας». Τα μέτρα Β1, Β2 και Β3 χορηγήθηκαν κατά τη διάρκεια περιόδου ενός έτους, μεταξύ Απριλίου 2012 (131) και Μαΐου 2013. Κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής, τα ΠΣΣΚ της Τράπεζας μεταβλήθηκαν. Τίθεται, συνεπώς, το ερώτημα έως ποιο επίπεδο θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν τα ΠΣΣΚ, και ιδίως κατά πόσον η κρατική ενίσχυση πρέπει να αξιολογηθεί σε συνάρτηση με τα ΠΣΣΚ που υπήρχαν κατά την έναρξη ή το τέλος της περιόδου. Τα μέτρα Β1, Β2 και Β3 αποσκοπούν στην κάλυψη των κεφαλαιακών αναγκών που διαπίστωσε η Τράπεζα της Ελλάδος τον Μάρτιο του 2012 (προσομοίωση ακραίων καταστάσεων του 2012). Με άλλα λόγια, οι κεφαλαιακές ανάγκες στην αντιμετώπιση των οποίων αποσκοπούν εκείνα τα μέτρα κρατικής στήριξης υπήρχαν ήδη τον Μάρτιο του 2012. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι το ποσό της ενίσχυσης που ενείχαν τα μέτρα Β1, Β2 και Β3 πρέπει να συγκριθεί με τα ΠΣΣΚ της Τράπεζας στις 31 Μαρτίου 2012. Υπενθυμίζεται επίσης ότι, μετά τον Μάρτιο του 2012 και έως την ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013, η Τράπεζα της Ελλάδος δεν έλαβε υπόψη τις εξαγορές που πραγματοποίησαν οι ελληνικές τράπεζες για να προσαρμόσουν τις κεφαλαιακές ανάγκες τους προς τα πάνω ή προς τα κάτω. Το στοιχείο αυτό δείχνει ακόμη ότι τα μέτρα Β1, Β2 και Β3 ήταν μέτρα ενίσχυσης που σχετίζονταν με το μέγεθος της Τράπεζας όπως ήταν στις 31 Μαρτίου 2012. |
| --- | --- |

(292)

Η παράγραφος 31 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης αναφέρει ότι, εκτός από το απόλυτο ποσό της ενίσχυσης, η Επιτροπή πρέπει να λάβει υπόψη την ενίσχυση «σε σχέση με τα σταθμισμένα ως προς τον κίνδυνο περιουσιακά στοιχεία της τράπεζας». Τα μέτρα Β1, Β2 και Β3 χορηγήθηκαν κατά τη διάρκεια περιόδου ενός έτους, μεταξύ Απριλίου 2012 (131) και Μαΐου 2013. Κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής, τα ΠΣΣΚ της Τράπεζας μεταβλήθηκαν. Τίθεται, συνεπώς, το ερώτημα έως ποιο επίπεδο θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν τα ΠΣΣΚ, και ιδίως κατά πόσον η κρατική ενίσχυση πρέπει να αξιολογηθεί σε συνάρτηση με τα ΠΣΣΚ που υπήρχαν κατά την έναρξη ή το τέλος της περιόδου. Τα μέτρα Β1, Β2 και Β3 αποσκοπούν στην κάλυψη των κεφαλαιακών αναγκών που διαπίστωσε η Τράπεζα της Ελλάδος τον Μάρτιο του 2012 (προσομοίωση ακραίων καταστάσεων του 2012). Με άλλα λόγια, οι κεφαλαιακές ανάγκες στην αντιμετώπιση των οποίων αποσκοπούν εκείνα τα μέτρα κρατικής στήριξης υπήρχαν ήδη τον Μάρτιο του 2012. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι το ποσό της ενίσχυσης που ενείχαν τα μέτρα Β1, Β2 και Β3 πρέπει να συγκριθεί με τα ΠΣΣΚ της Τράπεζας στις 31 Μαρτίου 2012. Υπενθυμίζεται επίσης ότι, μετά τον Μάρτιο του 2012 και έως την ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013, η Τράπεζα της Ελλάδος δεν έλαβε υπόψη τις εξαγορές που πραγματοποίησαν οι ελληνικές τράπεζες για να προσαρμόσουν τις κεφαλαιακές ανάγκες τους προς τα πάνω ή προς τα κάτω. Το στοιχείο αυτό δείχνει ακόμη ότι τα μέτρα Β1, Β2 και Β3 ήταν μέτρα ενίσχυσης που σχετίζονταν με το μέγεθος της Τράπεζας όπως ήταν στις 31 Μαρτίου 2012.

| (293) | Η πρώτη και η δεύτερη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση ανέρχονταν συνολικά σε 9 756 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 15,3 % των ΠΣΣΚ της Τράπεζας στις 31 Μαρτίου 2012. |
| --- | --- |

(293)

Η πρώτη και η δεύτερη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση ανέρχονταν συνολικά σε 9 756 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 15,3 % των ΠΣΣΚ της Τράπεζας στις 31 Μαρτίου 2012.

| (294) | Δεδομένου ότι η Τράπεζα κατόρθωσε να προσελκύσει ιδιωτικά κεφάλαια, το πραγματικό ποσό της εισφοράς του ελληνικού ΤΧΣ στην Τράπεζα ανήλθε σε μόλις 8 677 εκατ. ευρώ, ποσό που αντιπροσωπεύει το 13,6 % των ΠΣΣΚ της Τράπεζας στις 31 Μαρτίου 2012. |
| --- | --- |

(294)

Δεδομένου ότι η Τράπεζα κατόρθωσε να προσελκύσει ιδιωτικά κεφάλαια, το πραγματικό ποσό της εισφοράς του ελληνικού ΤΧΣ στην Τράπεζα ανήλθε σε μόλις 8 677 εκατ. ευρώ, ποσό που αντιπροσωπεύει το 13,6 % των ΠΣΣΚ της Τράπεζας στις 31 Μαρτίου 2012.

7.1.4.   Συμπέρασμα σχετικά με την ύπαρξη και το συνολικό ποσό της ενίσχυσης που έλαβε η Τράπεζα

| (295) | Τα μέτρα A, B1, B2, B3 L1 και L2 συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης. Τα μέτρα αυτά συνοψίζονται στον πίνακα 12.

  Πίνακας 12


  Επισκόπηση της συνολικής ενίσχυσης που έλαβε η Τράπεζα










  Σχετ. | Μέτρο | Τύπος μέτρου | Ποσό της ενίσχυσης | Ενίσχυση/ΠΣΣΚ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Α | Προνομιούχες μετοχές | Κεφαλαιακή ενίσχυση | 1 350 εκατ. ευρώ | 2,1 % |
| B1
  B2 | Πρώτη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση
  Δεύτερη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση | Κεφαλαιακή ενίσχυση | 7 430 εκατ. ευρώ
  2 326 εκατ. ευρώ | 15,3 % |
| Συνολική ενίσχυση κεφαλαίου που χορηγήθηκε στην Τράπεζα | 11 106 εκατ. ευρώ | 17,3 % |
| B3 | Ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013 | Κεφαλαιακή ενίσχυση | 8 677 εκατ. ευρώ | |
| Συνολική ενίσχυση κεφαλαίου που χορηγήθηκε στην Τράπεζα, εξαιρουμένης της ενίσχυσης που ανακτήθηκε εντός 6 μηνών | 10 027 εκατ. ευρώ | 15,6 % |
| Σχετ. | Μέτρο | Τύπος μέτρου | Ονομαστικό ποσό ενίσχυσης | |
| L1 | Στήριξη της ρευστότητας | Εγγύηση
  Ομολογιακό δάνειο | Εγγυήσεις: 14,8 δισεκατ. ευρώ
  Ομολογιακά δάνεια: 0,8 δισεκατ. ευρώ | Στις 30 Νοεμβρίου 2013 |
| L2 | ΕΠΡ με την εγγύηση του Δημοσίου | Χρηματοδότηση και εγγύηση | 30,9 δισεκατ. ευρώ | Στις 31 Δεκεμβρίου 2012 |
| Συνολικό ποσό ενίσχυσης ρευστότητας που χορηγήθηκε στην Τράπεζα | 46,5 δισεκατ. ευρώ | |

(295)

Τα μέτρα A, B1, B2, B3 L1 και L2 συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης. Τα μέτρα αυτά συνοψίζονται στον πίνακα 12.

Πίνακας 12

Επισκόπηση της συνολικής ενίσχυσης που έλαβε η Τράπεζα

Σχετ.

Μέτρο

Τύπος μέτρου

Ποσό της ενίσχυσης

Ενίσχυση/ΠΣΣΚ

Α

Προνομιούχες μετοχές

Κεφαλαιακή ενίσχυση

1 350 εκατ. ευρώ

2,1 %

B1

B2

Πρώτη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση

Δεύτερη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση

Κεφαλαιακή ενίσχυση

7 430 εκατ. ευρώ

2 326 εκατ. ευρώ

15,3 %

Συνολική ενίσχυση κεφαλαίου που χορηγήθηκε στην Τράπεζα

11 106 εκατ. ευρώ

17,3 %

B3

Ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013

Κεφαλαιακή ενίσχυση

8 677 εκατ. ευρώ

Συνολική ενίσχυση κεφαλαίου που χορηγήθηκε στην Τράπεζα, εξαιρουμένης της ενίσχυσης που ανακτήθηκε εντός 6 μηνών

10 027 εκατ. ευρώ

15,6 %

Σχετ.

Μέτρο

Τύπος μέτρου

Ονομαστικό ποσό ενίσχυσης

L1

Στήριξη της ρευστότητας

Εγγύηση

Ομολογιακό δάνειο

Εγγυήσεις: 14,8 δισεκατ. ευρώ

Ομολογιακά δάνεια: 0,8 δισεκατ. ευρώ

Στις 30 Νοεμβρίου 2013

L2

ΕΠΡ με την εγγύηση του Δημοσίου

Χρηματοδότηση και εγγύηση

30,9 δισεκατ. ευρώ

Στις 31 Δεκεμβρίου 2012

Συνολικό ποσό ενίσχυσης ρευστότητας που χορηγήθηκε στην Τράπεζα

46,5 δισεκατ. ευρώ

7.2.   ΝΟΜΙΚΉ ΒΆΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΌΓΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΙΒΆΣΙΜΟΥ

| (296) | Σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 207, η νομική βάση για την αξιολόγηση των μέτρων ενίσχυσης θα πρέπει να είναι το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης (132). |
| --- | --- |

(296)

Σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 207, η νομική βάση για την αξιολόγηση των μέτρων ενίσχυσης θα πρέπει να είναι το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης (132).

| (297) | Κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης, η Επιτροπή ανέπτυξε κριτήρια συμβατότητας για διάφορα είδη μέτρων ενίσχυσης. Αρχές για την αξιολόγηση των μέτρων ενίσχυσης καθορίστηκαν για πρώτη φορά στην τραπεζική ανακοίνωση του 2008. |
| --- | --- |

(297)

Κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης, η Επιτροπή ανέπτυξε κριτήρια συμβατότητας για διάφορα είδη μέτρων ενίσχυσης. Αρχές για την αξιολόγηση των μέτρων ενίσχυσης καθορίστηκαν για πρώτη φορά στην τραπεζική ανακοίνωση του 2008.

| (298) | Καθοδήγηση για τα μέτρα ανακεφαλαιοποίησης παρέχεται στην ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης και στην ανακοίνωση περί παράτασης του 2011. |
| --- | --- |

(298)

Καθοδήγηση για τα μέτρα ανακεφαλαιοποίησης παρέχεται στην ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης και στην ανακοίνωση περί παράτασης του 2011.

| (299) | Η ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης ορίζει την προσέγγιση που υιοθέτησε η Επιτροπή όσον αφορά την αξιολόγηση των σχεδίων αναδιάρθρωσης, και ιδίως την ανάγκη αποκατάστασης της βιωσιμότητας, ώστε να διασφαλίσει κατάλληλη συνεισφορά του δικαιούχου και να περιορίσει τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. |
| --- | --- |

(299)

Η ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης ορίζει την προσέγγιση που υιοθέτησε η Επιτροπή όσον αφορά την αξιολόγηση των σχεδίων αναδιάρθρωσης, και ιδίως την ανάγκη αποκατάστασης της βιωσιμότητας, ώστε να διασφαλίσει κατάλληλη συνεισφορά του δικαιούχου και να περιορίσει τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού.

| (300) | Το εν λόγω πλαίσιο συμπληρώθηκε με την τραπεζική ανακοίνωση του 2013, η οποία εφαρμόζεται σε μέτρα ενισχύσεων που κοινοποιήθηκαν ή χορηγήθηκαν χωρίς προηγούμενη έγκριση μετά την 1η Αυγούστου 2013. |
| --- | --- |

(300)

Το εν λόγω πλαίσιο συμπληρώθηκε με την τραπεζική ανακοίνωση του 2013, η οποία εφαρμόζεται σε μέτρα ενισχύσεων που κοινοποιήθηκαν ή χορηγήθηκαν χωρίς προηγούμενη έγκριση μετά την 1η Αυγούστου 2013.

7.2.1.   Νομική βάση για την αξιολόγηση του συμβιβάσιμου της ενίσχυσης της ρευστότητας στην Τράπεζα (μέτρο L1)

| (301) | Η ενίσχυση της ρευστότητας που έλαβε ήδη η Τράπεζα έχει εγκριθεί οριστικά με τις διαδοχικές αποφάσεις έγκρισης των μέτρων στο πλαίσιο του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών και με τις τροποποιήσεις και παρατάσεις του καθεστώτος (133). Κάθε μελλοντική ενίσχυση της ρευστότητας της Τράπεζας θα πρέπει να χορηγείται στο πλαίσιο ενός καθεστώτος δεόντως εγκεκριμένου από την Επιτροπή. Οι όροι της εν λόγω ενίσχυσης θα πρέπει να εγκρίνονται από την Επιτροπή πριν από τη χορήγησή της και, ως εκ τούτου, δεν απαιτείται διεξοδικότερη αξιολόγησή τους στην παρούσα απόφαση. |
| --- | --- |

(301)

Η ενίσχυση της ρευστότητας που έλαβε ήδη η Τράπεζα έχει εγκριθεί οριστικά με τις διαδοχικές αποφάσεις έγκρισης των μέτρων στο πλαίσιο του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών και με τις τροποποιήσεις και παρατάσεις του καθεστώτος (133). Κάθε μελλοντική ενίσχυση της ρευστότητας της Τράπεζας θα πρέπει να χορηγείται στο πλαίσιο ενός καθεστώτος δεόντως εγκεκριμένου από την Επιτροπή. Οι όροι της εν λόγω ενίσχυσης θα πρέπει να εγκρίνονται από την Επιτροπή πριν από τη χορήγησή της και, ως εκ τούτου, δεν απαιτείται διεξοδικότερη αξιολόγησή τους στην παρούσα απόφαση.

7.2.2.   Νομική βάση για την αξιολόγηση του συμβιβάσιμου των προνομιούχων μετοχών (μέτρο Α)

| (302) | Η ανακεφαλαιοποίηση που χορηγήθηκε το 2009 με τη μορφή προνομιούχων μετοχών (μέτρο Α) χορηγήθηκε βάσει του μέτρου ανακεφαλαιοποίησης του καθεστώτος ενίσχυσης των ελληνικών τραπεζών, το οποίο εγκρίθηκε το 2008 σύμφωνα με την τραπεζική ανακοίνωση του 2008. Επομένως, δεν απαιτείται εκ νέου αξιολόγησή της σύμφωνα με την τραπεζική ανακοίνωση του 2008 και πρέπει να αξιολογηθεί μόνο βάσει της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης. |
| --- | --- |

(302)

Η ανακεφαλαιοποίηση που χορηγήθηκε το 2009 με τη μορφή προνομιούχων μετοχών (μέτρο Α) χορηγήθηκε βάσει του μέτρου ανακεφαλαιοποίησης του καθεστώτος ενίσχυσης των ελληνικών τραπεζών, το οποίο εγκρίθηκε το 2008 σύμφωνα με την τραπεζική ανακοίνωση του 2008. Επομένως, δεν απαιτείται εκ νέου αξιολόγησή της σύμφωνα με την τραπεζική ανακοίνωση του 2008 και πρέπει να αξιολογηθεί μόνο βάσει της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης.

7.2.3.   Νομική βάση για την αξιολόγηση του συμβιβάσιμου της ΕΠΡ με την εγγύηση του δημοσίου (μέτρο L2)

| (303) | Το συμβιβάσιμο της ΕΠΡ με την εγγύηση του Δημοσίου (μέτρο L2) θα πρέπει πρώτα να αξιολογηθεί με βάση την τραπεζική ανακοίνωση του 2008 και την ανακοίνωση περί παράτασης του 2011. Κάθε ΕΠΡ με την εγγύηση του δημοσίου που χορηγήθηκε μετά τις 31 Ιουλίου 2013 εμπίπτει στην τραπεζική ανακοίνωση του 2013. |
| --- | --- |

(303)

Το συμβιβάσιμο της ΕΠΡ με την εγγύηση του Δημοσίου (μέτρο L2) θα πρέπει πρώτα να αξιολογηθεί με βάση την τραπεζική ανακοίνωση του 2008 και την ανακοίνωση περί παράτασης του 2011. Κάθε ΕΠΡ με την εγγύηση του δημοσίου που χορηγήθηκε μετά τις 31 Ιουλίου 2013 εμπίπτει στην τραπεζική ανακοίνωση του 2013.

7.2.4.   Νομική βάση για την αξιολόγηση του συμβιβάσιμου των ανακεφαλαιοποιήσεων από το ελληνικό ΤΧΣ (μέτρα B1, B2 και B3)

| (304) | Το συμβιβάσιμο των ανακεφαλαιοποιήσεων από το ελληνικό ΤΧΣ (μέτρα Β1, Β2 και Β3), και ιδίως όσον αφορά την αμοιβή, θα πρέπει να αξιολογηθεί καταρχάς με βάση την τραπεζική ανακοίνωση του 2008, την ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης και την ανακοίνωση περί παράτασης του 2011. Στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας για την ΕΤΕ, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες ως προς το συμβιβάσιμο του μέτρου Β1 με τις εν λόγω ανακοινώσεις. Εφόσον έχουν τεθεί σε εφαρμογή πριν από την 1η Αυγούστου 2013, τα εν λόγω μέτρα δεν εμπίπτουν στην τραπεζική ανακοίνωση του 2013. Η συμβατότητα των ανακεφαλαιοποιήσεων από το ελληνικό ΤΧΣ (μέτρα Β1, Β2 και Β3) θα πρέπει επίσης να αξιολογηθεί βάσει της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης. |
| --- | --- |

(304)

Το συμβιβάσιμο των ανακεφαλαιοποιήσεων από το ελληνικό ΤΧΣ (μέτρα Β1, Β2 και Β3), και ιδίως όσον αφορά την αμοιβή, θα πρέπει να αξιολογηθεί καταρχάς με βάση την τραπεζική ανακοίνωση του 2008, την ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης και την ανακοίνωση περί παράτασης του 2011. Στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας για την ΕΤΕ, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες ως προς το συμβιβάσιμο του μέτρου Β1 με τις εν λόγω ανακοινώσεις. Εφόσον έχουν τεθεί σε εφαρμογή πριν από την 1η Αυγούστου 2013, τα εν λόγω μέτρα δεν εμπίπτουν στην τραπεζική ανακοίνωση του 2013. Η συμβατότητα των ανακεφαλαιοποιήσεων από το ελληνικό ΤΧΣ (μέτρα Β1, Β2 και Β3) θα πρέπει επίσης να αξιολογηθεί βάσει της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης.

7.3.   ΣΥΜΒΑΤΌΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΈΤΡΟΥ L2 ΜΕ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΙΚΉ ΑΝΑΚΟΊΝΩΣΗ ΤΟΥ 2008, ΤΗΝ ΑΝΑΚΟΊΝΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΑΡΆΤΑΣΗΣ ΤΟΥ 2011 ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΙΚΉ ΑΝΑΚΟΊΝΩΣΗ ΤΟΥ 2013

| (305) | Για να είναι μία ενίσχυση συμβιβάσιμη βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης, πρέπει να είναι σύμφωνη με τα γενικά κριτήρια συμβατότητας: καταλληλότητα, αναγκαιότητα και αναλογικότητα. |
| --- | --- |

(305)

Για να είναι μία ενίσχυση συμβιβάσιμη βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης, πρέπει να είναι σύμφωνη με τα γενικά κριτήρια συμβατότητας: καταλληλότητα, αναγκαιότητα και αναλογικότητα.

| (306) | Επειδή οι ελληνικές τράπεζες ήταν αποκλεισμένες από τις αγορές χονδρικής και ήταν εξ ολοκλήρου εξαρτημένες από τη χρηματοδότηση της κεντρικής τράπεζας, όπως επισημαίνεται στην αιτιολογική σκέψη 46, και επειδή η Τράπεζα δεν θα μπορούσε να δανειστεί επαρκές ποσό κεφαλαίων με τις συνήθεις πράξεις αναχρηματοδότησης, η Τράπεζα βασίστηκε στην ΕΠΡ με την εγγύηση του Δημοσίου για να αποκτήσει επαρκή ρευστότητα που θα απέτρεπε την αθέτηση υποχρέωσης της Τράπεζας. Η Επιτροπή θεωρεί ότι το μέτρο L2 αποτελεί κατάλληλο μηχανισμό για την αντιμετώπιση της σοβαρής διαταραχής που θα προκαλούνταν από την αθέτηση υποχρέωσης της Τράπεζας. |
| --- | --- |

(306)

Επειδή οι ελληνικές τράπεζες ήταν αποκλεισμένες από τις αγορές χονδρικής και ήταν εξ ολοκλήρου εξαρτημένες από τη χρηματοδότηση της κεντρικής τράπεζας, όπως επισημαίνεται στην αιτιολογική σκέψη 46, και επειδή η Τράπεζα δεν θα μπορούσε να δανειστεί επαρκές ποσό κεφαλαίων με τις συνήθεις πράξεις αναχρηματοδότησης, η Τράπεζα βασίστηκε στην ΕΠΡ με την εγγύηση του Δημοσίου για να αποκτήσει επαρκή ρευστότητα που θα απέτρεπε την αθέτηση υποχρέωσης της Τράπεζας. Η Επιτροπή θεωρεί ότι το μέτρο L2 αποτελεί κατάλληλο μηχανισμό για την αντιμετώπιση της σοβαρής διαταραχής που θα προκαλούνταν από την αθέτηση υποχρέωσης της Τράπεζας.

| (307) | Εφόσον η ΕΠΡ με την εγγύηση του δημοσίου συνεπάγεται σχετικά υψηλό κόστος χρηματοδότησης για την Τράπεζα, η Τράπεζα έχει επαρκές κίνητρο για να αποφύγει την εξάρτησή της από την εν λόγω πηγή χρηματοδότησης για την ανάπτυξη των δραστηριοτήτων της. Η Τράπεζα όφειλε να καταβάλει επιτόκιο [...] μονάδων βάσης υψηλότερο από αυτό των συνήθων πράξεων αναχρηματοδότησης του Ευρωσυστήματος. Επιπλέον, η Τράπεζα όφειλε να καταβάλει προμήθεια εγγύησης [...] μονάδων βάσης στο κράτος. Ως εκ τούτου, το συνολικό κόστος της ΕΠΡ με την εγγύηση του Δημοσίου για την Τράπεζα είναι πολύ υψηλότερο από το σύνηθες κόστος αναχρηματοδότησης της ΕΚΤ. Συγκεκριμένα, η διαφορά μεταξύ του πρώτου και του δεύτερου κόστους είναι υψηλότερη από το επίπεδο του τέλους εγγύησης που επιβάλλει η ανακοίνωση περί παράτασης του 2011. Ως εκ τούτου, η συνολική αμοιβή την οποία χρέωσε το κράτος δεν μπορεί να θεωρηθεί επαρκής. Όσον αφορά το ποσό της ΕΠΡ με την εγγύηση του Δημοσίου, αυτό επανεξετάζεται τακτικά από την Τράπεζα της Ελλάδος και την ΕΚΤ με βάση τις πραγματικές ανάγκες της Τράπεζας. Η Τράπεζα της Ελλάδος και η ΕΚΤ παρακολουθούν στενά τη χρήση του και διασφαλίζουν ότι περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο. Κατά συνέπεια, το μέτρο L2 δεν παρέχει στην Τράπεζα πλεονάζουσα ρευστότητα που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση δραστηριοτήτων που νοθεύουν τον ανταγωνισμό. Περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο ποσό. |
| --- | --- |

(307)

Εφόσον η ΕΠΡ με την εγγύηση του δημοσίου συνεπάγεται σχετικά υψηλό κόστος χρηματοδότησης για την Τράπεζα, η Τράπεζα έχει επαρκές κίνητρο για να αποφύγει την εξάρτησή της από την εν λόγω πηγή χρηματοδότησης για την ανάπτυξη των δραστηριοτήτων της. Η Τράπεζα όφειλε να καταβάλει επιτόκιο [...] μονάδων βάσης υψηλότερο από αυτό των συνήθων πράξεων αναχρηματοδότησης του Ευρωσυστήματος. Επιπλέον, η Τράπεζα όφειλε να καταβάλει προμήθεια εγγύησης [...] μονάδων βάσης στο κράτος. Ως εκ τούτου, το συνολικό κόστος της ΕΠΡ με την εγγύηση του Δημοσίου για την Τράπεζα είναι πολύ υψηλότερο από το σύνηθες κόστος αναχρηματοδότησης της ΕΚΤ. Συγκεκριμένα, η διαφορά μεταξύ του πρώτου και του δεύτερου κόστους είναι υψηλότερη από το επίπεδο του τέλους εγγύησης που επιβάλλει η ανακοίνωση περί παράτασης του 2011. Ως εκ τούτου, η συνολική αμοιβή την οποία χρέωσε το κράτος δεν μπορεί να θεωρηθεί επαρκής. Όσον αφορά το ποσό της ΕΠΡ με την εγγύηση του Δημοσίου, αυτό επανεξετάζεται τακτικά από την Τράπεζα της Ελλάδος και την ΕΚΤ με βάση τις πραγματικές ανάγκες της Τράπεζας. Η Τράπεζα της Ελλάδος και η ΕΚΤ παρακολουθούν στενά τη χρήση του και διασφαλίζουν ότι περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο. Κατά συνέπεια, το μέτρο L2 δεν παρέχει στην Τράπεζα πλεονάζουσα ρευστότητα που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση δραστηριοτήτων που νοθεύουν τον ανταγωνισμό. Περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο ποσό.

| (308) | Αυτή η αυστηρή παρακολούθηση της χρησιμοποίησης της ΕΠΡ με την εγγύηση του Δημοσίου και η τακτική εξακρίβωση του ότι η χρήση της περιορίζεται στο ελάχιστο διασφαλίζει επίσης ότι η ρευστότητα είναι αναλογική και δεν προκαλεί αδικαιολόγητη στρέβλωση του ανταγωνισμού. Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι η Ελλάδα δεσμεύτηκε ότι η Τράπεζα θα εφαρμόζει ένα πρόγραμμα αναδιάρθρωσης, το οποίο θα μειώσει την εξάρτησή της από τη χρηματοδότηση της κεντρικής τράπεζας και ότι η Τράπεζα θα συμμορφώνεται με τους περιορισμούς συμπεριφοράς, όπως αναλύεται στο τμήμα 7.6. Αυτό εξασφαλίζει ότι η εξάρτηση από την ενίσχυση της ρευστότητας θα λήξει το ταχύτερο δυνατόν και ότι η ενίσχυση αυτή είναι αναλογική. |
| --- | --- |

(308)

Αυτή η αυστηρή παρακολούθηση της χρησιμοποίησης της ΕΠΡ με την εγγύηση του Δημοσίου και η τακτική εξακρίβωση του ότι η χρήση της περιορίζεται στο ελάχιστο διασφαλίζει επίσης ότι η ρευστότητα είναι αναλογική και δεν προκαλεί αδικαιολόγητη στρέβλωση του ανταγωνισμού. Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι η Ελλάδα δεσμεύτηκε ότι η Τράπεζα θα εφαρμόζει ένα πρόγραμμα αναδιάρθρωσης, το οποίο θα μειώσει την εξάρτησή της από τη χρηματοδότηση της κεντρικής τράπεζας και ότι η Τράπεζα θα συμμορφώνεται με τους περιορισμούς συμπεριφοράς, όπως αναλύεται στο τμήμα 7.6. Αυτό εξασφαλίζει ότι η εξάρτηση από την ενίσχυση της ρευστότητας θα λήξει το ταχύτερο δυνατόν και ότι η ενίσχυση αυτή είναι αναλογική.

| (309) | Το μέτρο L2 συνάδει συνεπώς με την τραπεζική ανακοίνωση του 2008 και την ανακοίνωση περί παράτασης του 2011. Εφόσον η τραπεζική ανακοίνωση του 2013 δεν θέσπισε πρόσθετες απαιτήσεις όσον αφορά τις εγγυήσεις, το μέτρο L2 συνάδει και με την τραπεζική ανακοίνωση του 2013. |
| --- | --- |

(309)

Το μέτρο L2 συνάδει συνεπώς με την τραπεζική ανακοίνωση του 2008 και την ανακοίνωση περί παράτασης του 2011. Εφόσον η τραπεζική ανακοίνωση του 2013 δεν θέσπισε πρόσθετες απαιτήσεις όσον αφορά τις εγγυήσεις, το μέτρο L2 συνάδει και με την τραπεζική ανακοίνωση του 2013.

7.4.   ΣΥΜΒΑΤΌΤΗΤΑ ΤΩΝ ΜΈΤΡΩΝ Β1, Β2 ΚΑΙ Β3 ΜΕ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΙΚΉ ΑΝΑΚΟΊΝΩΣΗ ΤΟΥ 2008, ΤΗΝ ΑΝΑΚΟΊΝΩΣΗ ΠΕΡΊ ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΟΠΟΊΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΚΟΊΝΩΣΗ ΠΕΡΊ ΠΑΡΆΤΑΣΗΣ ΤΟΥ 2011

| (310) | Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 305, για να είναι μία ενίσχυση συμβιβάσιμη βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης, πρέπει να συνάδει με τα γενικά κριτήρια συμβατότητας (134): καταλληλότητα, αναγκαιότητα και αναλογικότητα. |
| --- | --- |

(310)

Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 305, για να είναι μία ενίσχυση συμβιβάσιμη βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης, πρέπει να συνάδει με τα γενικά κριτήρια συμβατότητας (134): καταλληλότητα, αναγκαιότητα και αναλογικότητα.

| (311) | Η ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης και η ανακοίνωση περί παράτασης του 2011 παρέχουν πρόσθετες οδηγίες σχετικά με το ύψος της αμοιβής που απαιτείται για τις εισφορές κεφαλαίων από το κράτος. |
| --- | --- |

(311)

Η ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης και η ανακοίνωση περί παράτασης του 2011 παρέχουν πρόσθετες οδηγίες σχετικά με το ύψος της αμοιβής που απαιτείται για τις εισφορές κεφαλαίων από το κράτος.

7.4.1.   Καταλληλότητα των μέτρων

| (312) | Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι ανακεφαλαιοποιήσεις από το ελληνικό ΤΧΣ (μέτρα Β1, Β2 και Β3) είναι κατάλληλες, διότι αποτρέπουν την πτώχευση της Τράπεζας. Χωρίς αυτές, θα ήταν αδύνατη η συνέχιση των δραστηριοτήτων της, διότι η Τράπεζα είχε αρνητικά ίδια κεφάλαια στο τέλος του 2012 (135). |
| --- | --- |

(312)

Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι ανακεφαλαιοποιήσεις από το ελληνικό ΤΧΣ (μέτρα Β1, Β2 και Β3) είναι κατάλληλες, διότι αποτρέπουν την πτώχευση της Τράπεζας. Χωρίς αυτές, θα ήταν αδύνατη η συνέχιση των δραστηριοτήτων της, διότι η Τράπεζα είχε αρνητικά ίδια κεφάλαια στο τέλος του 2012 (135).

| (313) | Στο πλαίσιο αυτό, στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας για τη ΕΤΕ, η Επιτροπή ανέφερε ότι η Τράπεζα είναι ένα από τα μεγαλύτερα τραπεζικά ιδρύματα στην Ελλάδα, τόσο σε χορηγήσεις δανείων όσο και σε καταθέσεις. Ως εκ τούτου, η Τράπεζα αποτελεί συστημικά σημαντική τράπεζα στην Ελλάδα. Κατά συνέπεια, τυχόν αθέτηση υποχρέωσης της Τράπεζας θα δημιουργούσε σοβαρή διαταραχή στην ελληνική οικονομία. Με βάση τις τότε επικρατούσες συνθήκες, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στην Ελλάδα είχαν δυσκολίες πρόσβασης σε χρηματοδότηση. Η εν λόγω έλλειψη χρηματοδότησης περιόριζε την ικανότητά τους να χορηγούν δάνεια στην ελληνική οικονομία. Υπό αυτές τις συνθήκες, η αθέτηση υποχρέωσης από την Τράπεζα θα επιδείνωνε τη διαταραχή της οικονομίας. Επιπλέον, τα μέτρα Β1, Β2 και Β3 ήταν απόρροια κυρίως του προγράμματος PSI, ενός έκτακτου και απρόβλεπτου γεγονότος, και όχι πρωτίστως το αποτέλεσμα κακής διαχείρισης ή ανάληψης υπερβολικών κινδύνων από την Τράπεζα. Τα μέτρα, συνεπώς, πραγματεύονται κατά κύριο λόγο τα αποτελέσματα του προγράμματος PSI και συμβάλλουν στη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στην Ελλάδα. |
| --- | --- |

(313)

Στο πλαίσιο αυτό, στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας για τη ΕΤΕ, η Επιτροπή ανέφερε ότι η Τράπεζα είναι ένα από τα μεγαλύτερα τραπεζικά ιδρύματα στην Ελλάδα, τόσο σε χορηγήσεις δανείων όσο και σε καταθέσεις. Ως εκ τούτου, η Τράπεζα αποτελεί συστημικά σημαντική τράπεζα στην Ελλάδα. Κατά συνέπεια, τυχόν αθέτηση υποχρέωσης της Τράπεζας θα δημιουργούσε σοβαρή διαταραχή στην ελληνική οικονομία. Με βάση τις τότε επικρατούσες συνθήκες, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα στην Ελλάδα είχαν δυσκολίες πρόσβασης σε χρηματοδότηση. Η εν λόγω έλλειψη χρηματοδότησης περιόριζε την ικανότητά τους να χορηγούν δάνεια στην ελληνική οικονομία. Υπό αυτές τις συνθήκες, η αθέτηση υποχρέωσης από την Τράπεζα θα επιδείνωνε τη διαταραχή της οικονομίας. Επιπλέον, τα μέτρα Β1, Β2 και Β3 ήταν απόρροια κυρίως του προγράμματος PSI, ενός έκτακτου και απρόβλεπτου γεγονότος, και όχι πρωτίστως το αποτέλεσμα κακής διαχείρισης ή ανάληψης υπερβολικών κινδύνων από την Τράπεζα. Τα μέτρα, συνεπώς, πραγματεύονται κατά κύριο λόγο τα αποτελέσματα του προγράμματος PSI και συμβάλλουν στη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στην Ελλάδα.

| (314) | Στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας για την ΕΤΕ, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσον είχαν ληφθεί αμέσως όλα τα δυνατά μέτρα για να αποτραπεί το ενδεχόμενο να έχει η Τράπεζα ανάγκη νέας ενίσχυσης στο μέλλον. Όπως αναφέρεται στις αιτιολογικές σκέψεις 156, 157, 158 της παρούσας απόφασης, η Ελλάδα έχει δεσμευτεί να εφαρμόσει ένα σύνολο δράσεων στο πεδίο της εταιρικής διακυβέρνησης και των εμπορικών δραστηριοτήτων της Τράπεζας. Όπως περιγράφεται στο τμήμα 2.4, η Τράπεζα έχει επίσης αρχίσει να αναδιαρθρώνει τις δραστηριότητές της, έχοντας πραγματοποιήσει ήδη μειώσεις κόστους. Ως εκ τούτου, οι αμφιβολίες της Επιτροπής έχουν αρθεί. |
| --- | --- |

(314)

Στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας για την ΕΤΕ, η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσον είχαν ληφθεί αμέσως όλα τα δυνατά μέτρα για να αποτραπεί το ενδεχόμενο να έχει η Τράπεζα ανάγκη νέας ενίσχυσης στο μέλλον. Όπως αναφέρεται στις αιτιολογικές σκέψεις 156, 157, 158 της παρούσας απόφασης, η Ελλάδα έχει δεσμευτεί να εφαρμόσει ένα σύνολο δράσεων στο πεδίο της εταιρικής διακυβέρνησης και των εμπορικών δραστηριοτήτων της Τράπεζας. Όπως περιγράφεται στο τμήμα 2.4, η Τράπεζα έχει επίσης αρχίσει να αναδιαρθρώνει τις δραστηριότητές της, έχοντας πραγματοποιήσει ήδη μειώσεις κόστους. Ως εκ τούτου, οι αμφιβολίες της Επιτροπής έχουν αρθεί.

| (315) | Στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας για την ΕΤΕ, η Επιτροπή εξέφρασε επίσης αμφιβολίες για το κατά πόσον υπήρχαν επαρκείς διασφαλίσεις σε περίπτωση που η Τράπεζα ετίθετο υπό τον έλεγχο του κράτους, ή σε περίπτωση που παρέμενε υπό τον έλεγχο ιδιωτών μετόχων, ενώ το κράτος θα διατηρούσε την πλειοψηφική συμμετοχή. Οι δεσμεύσεις που περιγράφονται στις αιτιολογικές σκέψεις (156), (157), (158) διασφαλίζουν ότι οι πιστοδοτικές πράξεις της Τράπεζας θα ασκούνται σε εμπορική βάση και η καθημερινή λειτουργία θα προστατεύεται έναντι της κρατικής παρέμβασης. Το πλαίσιο των σχέσεων που συμφωνήθηκε μεταξύ του ελληνικού ΤΧΣ και της Τράπεζας εξασφαλίζει επίσης ότι τα συμφέροντα του κράτους ως βασικού μετόχου προστατεύονται έναντι της ανάληψης υπερβολικών κινδύνων από τη διοίκηση της Τράπεζας. |
| --- | --- |

(315)

Στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας για την ΕΤΕ, η Επιτροπή εξέφρασε επίσης αμφιβολίες για το κατά πόσον υπήρχαν επαρκείς διασφαλίσεις σε περίπτωση που η Τράπεζα ετίθετο υπό τον έλεγχο του κράτους, ή σε περίπτωση που παρέμενε υπό τον έλεγχο ιδιωτών μετόχων, ενώ το κράτος θα διατηρούσε την πλειοψηφική συμμετοχή. Οι δεσμεύσεις που περιγράφονται στις αιτιολογικές σκέψεις (156), (157), (158) διασφαλίζουν ότι οι πιστοδοτικές πράξεις της Τράπεζας θα ασκούνται σε εμπορική βάση και η καθημερινή λειτουργία θα προστατεύεται έναντι της κρατικής παρέμβασης. Το πλαίσιο των σχέσεων που συμφωνήθηκε μεταξύ του ελληνικού ΤΧΣ και της Τράπεζας εξασφαλίζει επίσης ότι τα συμφέροντα του κράτους ως βασικού μετόχου προστατεύονται έναντι της ανάληψης υπερβολικών κινδύνων από τη διοίκηση της Τράπεζας.

| (316) | Τα μέτρα Β1, Β2 και Β3 εξασφαλίζουν, συνεπώς, τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στην Ελλάδα. Έχουν ληφθεί σημαντικά μέτρα για να ελαχιστοποιηθούν μελλοντικές ζημίες και να διασφαλιστεί ότι οι δραστηριότητες της Τράπεζας δεν θα τεθούν σε κίνδυνο λόγω κακοδιοίκησης. Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή διαπιστώνει την καταλληλότητα των μέτρων Β1, Β2 και Β3. |
| --- | --- |

(316)

Τα μέτρα Β1, Β2 και Β3 εξασφαλίζουν, συνεπώς, τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στην Ελλάδα. Έχουν ληφθεί σημαντικά μέτρα για να ελαχιστοποιηθούν μελλοντικές ζημίες και να διασφαλιστεί ότι οι δραστηριότητες της Τράπεζας δεν θα τεθούν σε κίνδυνο λόγω κακοδιοίκησης. Βάσει των ανωτέρω, η Επιτροπή διαπιστώνει την καταλληλότητα των μέτρων Β1, Β2 και Β3.

7.4.2.   Αναγκαιότητα — περιορισμός της ενίσχυσης στο ελάχιστο

| (317) | Σύμφωνα με την τραπεζική ανακοίνωση του 2008, το μέτρο ενίσχυσης πρέπει, ως προς το ύψος και τη μορφή του, να είναι αναγκαίο για την επίτευξη του στόχου. Αυτό σημαίνει ότι η εισφορά κεφαλαίου πρέπει να περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο ποσό για την επίτευξη του στόχου. |
| --- | --- |

(317)

Σύμφωνα με την τραπεζική ανακοίνωση του 2008, το μέτρο ενίσχυσης πρέπει, ως προς το ύψος και τη μορφή του, να είναι αναγκαίο για την επίτευξη του στόχου. Αυτό σημαίνει ότι η εισφορά κεφαλαίου πρέπει να περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο ποσό για την επίτευξη του στόχου.

| (318) | Το ποσό της κεφαλαιακής ενίσχυσης υπολογίστηκε από την Τράπεζα της Ελλάδος στο πλαίσιο της προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων του 2012, ώστε να εξασφαλιστεί ότι ο δείκτης βασικών ιδίων κεφαλαίων κατηγορίας 1 της Τράπεζας παρέμενε πάνω από ένα ορισμένο επίπεδο κατά την περίοδο 2012-2014, όπως αποτυπώνεται στον πίνακα 3. Συνεπώς, τα μέτρα Β1, Β2 και Β3 δεν παρέχουν στην Τράπεζα πλεονάζον κεφάλαιο. Όπως επεξηγείται στην αιτιολογική σκέψη 314, τα μέτρα ελήφθησαν για να μειωθεί ο κίνδυνος να χρειαστεί η Τράπεζα πρόσθετη ενίσχυση στο μέλλον. |
| --- | --- |

(318)

Το ποσό της κεφαλαιακής ενίσχυσης υπολογίστηκε από την Τράπεζα της Ελλάδος στο πλαίσιο της προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων του 2012, ώστε να εξασφαλιστεί ότι ο δείκτης βασικών ιδίων κεφαλαίων κατηγορίας 1 της Τράπεζας παρέμενε πάνω από ένα ορισμένο επίπεδο κατά την περίοδο 2012-2014, όπως αποτυπώνεται στον πίνακα 3. Συνεπώς, τα μέτρα Β1, Β2 και Β3 δεν παρέχουν στην Τράπεζα πλεονάζον κεφάλαιο. Όπως επεξηγείται στην αιτιολογική σκέψη 314, τα μέτρα ελήφθησαν για να μειωθεί ο κίνδυνος να χρειαστεί η Τράπεζα πρόσθετη ενίσχυση στο μέλλον.

| (319) | Όσον αφορά την αμοιβή για την πρώτη και τη δεύτερη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση (μέτρα Β1 και Β2), η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι χορηγήθηκαν τον Μάιο και τον Δεκέμβριο του 2012 και καταβλήθηκαν σε είδος με τη μορφή ομολόγων του ελληνικού ΤΧΣ. Το ελληνικό ΤΧΣ εισέπραξε ως αμοιβή, από την ημερομηνία εκταμίευσης των εν λόγω ομολόγων του ΕΤΧΣ έως την ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013, τους δεδουλευμένους τόκους από τους τίτλους του ΕΤΧΣ και πρόσθετη αμοιβή 1 % (136). Όπως επισημάνθηκε στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας για τη ΕΤΕ, οι εν λόγω αμοιβές είναι χαμηλότερες από το 7 % έως 9 % που ορίζεται στην ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης. Ωστόσο, η περίοδος της χαμηλής αμοιβής περιορίστηκε σε ένα έτος για το μέτρο Β1 και σε πέντε μήνες για το μέτρο Β2 (δηλαδή έως τη μετατροπή της προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης σε μόνιμη ανακεφαλαιοποίηση σε κοινές μετοχές, συγκεκριμένα το μέτρο Β3). Ενώ η πρώτη και η δεύτερη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση δεν προκάλεσαν μείωση της συμμετοχής των υφιστάμενων μετόχων, η ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013, η οποία ήταν η μερική μετατροπή της πρώτης και της δεύτερης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης, μείωσε δραστικά το μερίδιο των παλαιών μετόχων στο μετοχικό κεφάλαιο της Τράπεζας, εφόσον η συμμετοχή τους μειώθηκε στο 5,1 %. Τότε τερματίστηκε η μη φυσιολογική κατάσταση που επικρατούσε από την ημερομηνία της πρώτης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης. Συνεπώς, έχουν εξαλειφθεί οι αμφιβολίες που διατυπώθηκαν στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας για την ΕΤΕ. |
| --- | --- |

(319)

Όσον αφορά την αμοιβή για την πρώτη και τη δεύτερη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση (μέτρα Β1 και Β2), η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι χορηγήθηκαν τον Μάιο και τον Δεκέμβριο του 2012 και καταβλήθηκαν σε είδος με τη μορφή ομολόγων του ελληνικού ΤΧΣ. Το ελληνικό ΤΧΣ εισέπραξε ως αμοιβή, από την ημερομηνία εκταμίευσης των εν λόγω ομολόγων του ΕΤΧΣ έως την ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013, τους δεδουλευμένους τόκους από τους τίτλους του ΕΤΧΣ και πρόσθετη αμοιβή 1 % (136). Όπως επισημάνθηκε στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας για τη ΕΤΕ, οι εν λόγω αμοιβές είναι χαμηλότερες από το 7 % έως 9 % που ορίζεται στην ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης. Ωστόσο, η περίοδος της χαμηλής αμοιβής περιορίστηκε σε ένα έτος για το μέτρο Β1 και σε πέντε μήνες για το μέτρο Β2 (δηλαδή έως τη μετατροπή της προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης σε μόνιμη ανακεφαλαιοποίηση σε κοινές μετοχές, συγκεκριμένα το μέτρο Β3). Ενώ η πρώτη και η δεύτερη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση δεν προκάλεσαν μείωση της συμμετοχής των υφιστάμενων μετόχων, η ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013, η οποία ήταν η μερική μετατροπή της πρώτης και της δεύτερης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης, μείωσε δραστικά το μερίδιο των παλαιών μετόχων στο μετοχικό κεφάλαιο της Τράπεζας, εφόσον η συμμετοχή τους μειώθηκε στο 5,1 %. Τότε τερματίστηκε η μη φυσιολογική κατάσταση που επικρατούσε από την ημερομηνία της πρώτης προσωρινής ανακεφαλαιοποίησης. Συνεπώς, έχουν εξαλειφθεί οι αμφιβολίες που διατυπώθηκαν στην απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας για την ΕΤΕ.

| (320) | Επιπλέον, λόγω της άτυπης πηγής των δυσχερειών της Τράπεζας, καθώς οι ζημίες προέρχονται κυρίως από τη διαγραφή χρέους υπέρ του Δημοσίου (με το πρόγραμμα PSI και την επαναγορά χρέους που παρέχουν σημαντικό πλεονέκτημα στο κράτος, δηλαδή μείωση του χρέους) και από τις συνέπειες παρατεταμένης ύφεσης στην εσωτερική οικονομία της Τράπεζας, η Επιτροπή μπορεί να αποδεχθεί μια τέτοια προσωρινή παρέκκλιση από τις συνήθεις απαιτήσεις αμοιβής που ορίζονται στην ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης (137). |
| --- | --- |

(320)

Επιπλέον, λόγω της άτυπης πηγής των δυσχερειών της Τράπεζας, καθώς οι ζημίες προέρχονται κυρίως από τη διαγραφή χρέους υπέρ του Δημοσίου (με το πρόγραμμα PSI και την επαναγορά χρέους που παρέχουν σημαντικό πλεονέκτημα στο κράτος, δηλαδή μείωση του χρέους) και από τις συνέπειες παρατεταμένης ύφεσης στην εσωτερική οικονομία της Τράπεζας, η Επιτροπή μπορεί να αποδεχθεί μια τέτοια προσωρινή παρέκκλιση από τις συνήθεις απαιτήσεις αμοιβής που ορίζονται στην ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης (137).

| (321) | Όσον αφορά το μέτρο Β3, σύμφωνα με την παράγραφο 8 της ανακοίνωσης περί παράτασης του 2011, οι εισφορές κεφαλαίου θα πρέπει να αναλαμβάνονται με επαρκή έκπτωση στην τιμή της μετοχής, προσαρμοσμένης ώστε να λαμβάνεται υπόψη το φαινόμενο της μείωσης της συμμετοχής των μετόχων, ώστε να υπάρχει εύλογη βεβαιότητα επαρκούς αμοιβής για το κράτος. Παρόλο που το μέτρο Β3 δεν προέβλεπε σημαντική έκπτωση της τιμής της μετοχής όπως προσαρμόστηκε ώστε να λαμβάνεται υπόψη το φαινόμενο της μείωσης της συμμετοχής των μετόχων, στην πραγματικότητα ήταν αδύνατο να επιτευχθεί σημαντική έκπτωση της θεωρητικής τιμής χωρίς δικαίωμα εγγραφής (138). Πριν από την ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013, το κεφάλαιο της Τράπεζας ήταν αρνητικό και η χρηματιστηριακή της αξία ήταν μόλις ένα μικρό ποσοστό του ποσού της αύξησης του κεφαλαίου που επρόκειτο να ολοκληρωθεί. Υπό τις συνθήκες αυτές, τίθεται το ερώτημα εάν θα έπρεπε να διαγραφούν παντελώς οι υφιστάμενοι μέτοχοι. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η τιμή έκδοσης ορίστηκε στο 50 % της μέσης χρηματιστηριακής τιμής των πενήντα τελευταίων ημερών πριν από τον καθορισμό της τιμής έκδοσης. Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι η μείωση της συμμετοχής των παλαιών μετόχων ήταν τεράστια, διότι μετά την εν λόγω ανακεφαλαιοποίηση κατείχαν μόνο το 5,1 % του μετοχικού κεφαλαίου της Τράπεζας. Ως εκ τούτου, η εφαρμογή πρόσθετης έκπτωσης στη χρηματιστηριακή τιμή θα είχε περιορισμένη επίπτωση στην αμοιβή του ελληνικού ΤΧΣ. Λαμβανομένης υπόψη της ειδικής κατάστασης των ελληνικών τραπεζών η οποία επεξηγείται στην αιτιολογική σκέψη (320), και δεδομένου ότι η ανάγκη για ενίσχυση οφείλεται σε διαγραφή χρέους υπέρ του δημοσίου, η Επιτροπή θεωρεί ότι η τιμή έκδοσης των μετοχών που αναλήφθηκαν από το κράτος ήταν αρκούντως χαμηλή. |
| --- | --- |

(321)

Όσον αφορά το μέτρο Β3, σύμφωνα με την παράγραφο 8 της ανακοίνωσης περί παράτασης του 2011, οι εισφορές κεφαλαίου θα πρέπει να αναλαμβάνονται με επαρκή έκπτωση στην τιμή της μετοχής, προσαρμοσμένης ώστε να λαμβάνεται υπόψη το φαινόμενο της μείωσης της συμμετοχής των μετόχων, ώστε να υπάρχει εύλογη βεβαιότητα επαρκούς αμοιβής για το κράτος. Παρόλο που το μέτρο Β3 δεν προέβλεπε σημαντική έκπτωση της τιμής της μετοχής όπως προσαρμόστηκε ώστε να λαμβάνεται υπόψη το φαινόμενο της μείωσης της συμμετοχής των μετόχων, στην πραγματικότητα ήταν αδύνατο να επιτευχθεί σημαντική έκπτωση της θεωρητικής τιμής χωρίς δικαίωμα εγγραφής (138). Πριν από την ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013, το κεφάλαιο της Τράπεζας ήταν αρνητικό και η χρηματιστηριακή της αξία ήταν μόλις ένα μικρό ποσοστό του ποσού της αύξησης του κεφαλαίου που επρόκειτο να ολοκληρωθεί. Υπό τις συνθήκες αυτές, τίθεται το ερώτημα εάν θα έπρεπε να διαγραφούν παντελώς οι υφιστάμενοι μέτοχοι. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η τιμή έκδοσης ορίστηκε στο 50 % της μέσης χρηματιστηριακής τιμής των πενήντα τελευταίων ημερών πριν από τον καθορισμό της τιμής έκδοσης. Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι η μείωση της συμμετοχής των παλαιών μετόχων ήταν τεράστια, διότι μετά την εν λόγω ανακεφαλαιοποίηση κατείχαν μόνο το 5,1 % του μετοχικού κεφαλαίου της Τράπεζας. Ως εκ τούτου, η εφαρμογή πρόσθετης έκπτωσης στη χρηματιστηριακή τιμή θα είχε περιορισμένη επίπτωση στην αμοιβή του ελληνικού ΤΧΣ. Λαμβανομένης υπόψη της ειδικής κατάστασης των ελληνικών τραπεζών η οποία επεξηγείται στην αιτιολογική σκέψη (320), και δεδομένου ότι η ανάγκη για ενίσχυση οφείλεται σε διαγραφή χρέους υπέρ του δημοσίου, η Επιτροπή θεωρεί ότι η τιμή έκδοσης των μετοχών που αναλήφθηκαν από το κράτος ήταν αρκούντως χαμηλή.

| (322) | Το ελληνικό ΤΧΣ εξέδωσε επίσης παραστατικούς τίτλους δικαιωμάτων αγοράς μετοχών και χορήγησε ένα δικαίωμα αγοράς για κάθε νέα μετοχή στην οποία έκανε προεγγραφή ο ιδιώτης επενδυτής που συμμετείχε στην ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013. Το ελληνικό ΤΧΣ χορήγησε δωρεάν τα εν λόγω δικαιώματα αγοράς μετοχών. Όπως εξηγείται στην αιτιολογική σκέψη 112, κάθε δικαίωμα αγοράς μετοχών ενσωματώνει το δικαίωμα αγοράς 8,23 μετοχών του ελληνικού ΤΧΣ, με προκαθορισμένη συχνότητα και τιμή άσκησης του δικαιώματος. Η τιμή άσκησης είναι ίση με την τιμή διάθεσης του ελληνικού ΤΧΣ η οποία αυξάνεται από ετήσιο και σωρευτικό περιθώριο (4 % για το πρώτο έτος, 5 % για το δεύτερο έτος, το 6 % για το τρίτο έτος, το 7 % για το τέταρτο έτος και 8 % σε ετήσια βάση κατά το τελευταίο εξάμηνο). Η αμοιβή που λαμβάνει το ελληνικό ΤΧΣ για τις μετοχές που κατέχει είναι εκ των πραγμάτων προσαρμοσμένη στα επίπεδα αυτά. Η εν λόγω αμοιβή είναι χαμηλότερη από το 7 % έως 9 % που ορίζεται στην ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης. Ωστόσο, επειδή τα εν λόγω δικαιώματα αγοράς μετοχών αποτέλεσαν βασικό παράγοντα επιτυχίας της έκδοσης δικαιωμάτων και της ιδιωτικής τοποθέτησης που δρομολόγησε η Τράπεζα πριν από την ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα εν λόγω δικαιώματα αγοράς μετοχών επέτρεψαν στην Τράπεζα να μειώσει το ποσό της ενίσχυσης κατά 1 079 εκατ. ευρώ. Πράγματι, λόγω του χαμηλού δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας της Τράπεζας πριν από την ανακεφαλαιοποίηση και της μεγάλης αβεβαιότητας που επικρατούσε την εποχή εκείνη, οι προσομοιώσεις που ήταν διαθέσιμες τότε έδειξαν ότι χωρίς τα δικαιώματα αγοράς μετοχών οι ιδιώτες επενδυτές δεν θα είχαν επιτύχει ικανοποιητική απόδοση και δεν θα είχαν συμμετάσχει. Για τους λόγους που εξηγούνται στις αιτιολογικές σκέψεις 313 και (320), δεδομένου ότι το ελληνικό ΤΧΣ θα λάμβανε ελάχιστη θετική αμοιβή εάν ασκούνταν τα δικαιώματα αγοράς μετοχών και δεδομένου ότι στόχο του ΜΟΧΠ αποτελούσε η προσέλκυση ορισμένων ιδιωτών επενδυτών προκειμένου να παραμείνουν ορισμένες τράπεζες υπό ιδιωτική διαχείριση και να αποφευχθούν καταστάσεις στις οποίες το σύνολο του τραπεζικού τομέα θα ελεγχόταν από το ελληνικό ΤΧΣ, η Επιτροπή μπορεί να αποδεχθεί μια τέτοια παρέκκλιση από τις συνήθεις απαιτήσεις αμοιβής που ορίζονται στην ανακοίνωση για την ανακεφαλαιοποίηση. Η αποδοχή αυτή βασίζεται επίσης στο γεγονός ότι ο νόμος για το ελληνικό ΤΧΣ, όπως τροποποιήθηκε τον Μάρτιο του 2014, δεν προβλέπει καμία προσαρμογή των δικαιωμάτων αγοράς μετοχών σε περίπτωση αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου χωρίς δικαίωμα προτίμησης, και ότι σε περίπτωση έκδοσης δικαιωμάτων, μόνο το δικαίωμα αγοράς μετοχών μπορεί να προσαρμοστεί και η προσαρμογή μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνον εκ των υστέρων και μόνο μέχρι το ποσό των εσόδων που θα προκύψουν από την πώληση των δικαιωμάτων προτίμησης του ελληνικού ΤΧΣ. Επιπλέον, η δέσμευση που ανέλαβε η Ελλάδα ότι θα επιδιώξει την έγκριση της Επιτροπής πριν από την επαναγορά των δικαιωμάτων αγοράς μετοχών που έχει εκδώσει το ελληνικό ΤΧΣ θα επιτρέψει στην Επιτροπή να εξασφαλίσει ότι οι ενδεχόμενες μελλοντικές επαναγορές δεν μειώνουν περαιτέρω την αμοιβή του ελληνικού ΤΧΣ, ενώ αυξάνουν την αμοιβή των κατόχων δικαιωμάτων αγοράς μετοχών. |
| --- | --- |

(322)

Το ελληνικό ΤΧΣ εξέδωσε επίσης παραστατικούς τίτλους δικαιωμάτων αγοράς μετοχών και χορήγησε ένα δικαίωμα αγοράς για κάθε νέα μετοχή στην οποία έκανε προεγγραφή ο ιδιώτης επενδυτής που συμμετείχε στην ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013. Το ελληνικό ΤΧΣ χορήγησε δωρεάν τα εν λόγω δικαιώματα αγοράς μετοχών. Όπως εξηγείται στην αιτιολογική σκέψη 112, κάθε δικαίωμα αγοράς μετοχών ενσωματώνει το δικαίωμα αγοράς 8,23 μετοχών του ελληνικού ΤΧΣ, με προκαθορισμένη συχνότητα και τιμή άσκησης του δικαιώματος. Η τιμή άσκησης είναι ίση με την τιμή διάθεσης του ελληνικού ΤΧΣ η οποία αυξάνεται από ετήσιο και σωρευτικό περιθώριο (4 % για το πρώτο έτος, 5 % για το δεύτερο έτος, το 6 % για το τρίτο έτος, το 7 % για το τέταρτο έτος και 8 % σε ετήσια βάση κατά το τελευταίο εξάμηνο). Η αμοιβή που λαμβάνει το ελληνικό ΤΧΣ για τις μετοχές που κατέχει είναι εκ των πραγμάτων προσαρμοσμένη στα επίπεδα αυτά. Η εν λόγω αμοιβή είναι χαμηλότερη από το 7 % έως 9 % που ορίζεται στην ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης. Ωστόσο, επειδή τα εν λόγω δικαιώματα αγοράς μετοχών αποτέλεσαν βασικό παράγοντα επιτυχίας της έκδοσης δικαιωμάτων και της ιδιωτικής τοποθέτησης που δρομολόγησε η Τράπεζα πριν από την ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα εν λόγω δικαιώματα αγοράς μετοχών επέτρεψαν στην Τράπεζα να μειώσει το ποσό της ενίσχυσης κατά 1 079 εκατ. ευρώ. Πράγματι, λόγω του χαμηλού δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας της Τράπεζας πριν από την ανακεφαλαιοποίηση και της μεγάλης αβεβαιότητας που επικρατούσε την εποχή εκείνη, οι προσομοιώσεις που ήταν διαθέσιμες τότε έδειξαν ότι χωρίς τα δικαιώματα αγοράς μετοχών οι ιδιώτες επενδυτές δεν θα είχαν επιτύχει ικανοποιητική απόδοση και δεν θα είχαν συμμετάσχει. Για τους λόγους που εξηγούνται στις αιτιολογικές σκέψεις 313 και (320), δεδομένου ότι το ελληνικό ΤΧΣ θα λάμβανε ελάχιστη θετική αμοιβή εάν ασκούνταν τα δικαιώματα αγοράς μετοχών και δεδομένου ότι στόχο του ΜΟΧΠ αποτελούσε η προσέλκυση ορισμένων ιδιωτών επενδυτών προκειμένου να παραμείνουν ορισμένες τράπεζες υπό ιδιωτική διαχείριση και να αποφευχθούν καταστάσεις στις οποίες το σύνολο του τραπεζικού τομέα θα ελεγχόταν από το ελληνικό ΤΧΣ, η Επιτροπή μπορεί να αποδεχθεί μια τέτοια παρέκκλιση από τις συνήθεις απαιτήσεις αμοιβής που ορίζονται στην ανακοίνωση για την ανακεφαλαιοποίηση. Η αποδοχή αυτή βασίζεται επίσης στο γεγονός ότι ο νόμος για το ελληνικό ΤΧΣ, όπως τροποποιήθηκε τον Μάρτιο του 2014, δεν προβλέπει καμία προσαρμογή των δικαιωμάτων αγοράς μετοχών σε περίπτωση αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου χωρίς δικαίωμα προτίμησης, και ότι σε περίπτωση έκδοσης δικαιωμάτων, μόνο το δικαίωμα αγοράς μετοχών μπορεί να προσαρμοστεί και η προσαρμογή μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνον εκ των υστέρων και μόνο μέχρι το ποσό των εσόδων που θα προκύψουν από την πώληση των δικαιωμάτων προτίμησης του ελληνικού ΤΧΣ. Επιπλέον, η δέσμευση που ανέλαβε η Ελλάδα ότι θα επιδιώξει την έγκριση της Επιτροπής πριν από την επαναγορά των δικαιωμάτων αγοράς μετοχών που έχει εκδώσει το ελληνικό ΤΧΣ θα επιτρέψει στην Επιτροπή να εξασφαλίσει ότι οι ενδεχόμενες μελλοντικές επαναγορές δεν μειώνουν περαιτέρω την αμοιβή του ελληνικού ΤΧΣ, ενώ αυξάνουν την αμοιβή των κατόχων δικαιωμάτων αγοράς μετοχών.

| (323) | Όσον αφορά το γεγονός ότι οι μετοχές του ελληνικού ΤΧΣ είναι χωρίς ψήφο, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι η ανάγκη για ενίσχυση δεν προέρχεται κυρίως από την ανάληψη υπερβολικών κινδύνων. Επιπλέον, στόχος του προγράμματος μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης, της Ένωσης, του ΔΝΤ και της ΕΚΤ ήταν να παραμείνουν ορισμένες τράπεζες υπό ιδιωτική διαχείριση. Επιπλέον, το πλαίσιο των σχέσεων και η αυτόματη επαναφορά των δικαιωμάτων ψήφου σε περίπτωση μη εφαρμογής του σχεδίου αναδιάρθρωσης παρέχουν διασφαλίσεις έναντι μελλοντικής ανάληψης υπερβολικού κινδύνου από ιδιωτικούς διαχειριστές. Τέλος, το PSI και η επαναγορά του Δεκεμβρίου 2012 αποτελούν είδος αμοιβής για το κράτος, δεδομένου ότι χορηγήθηκε σε αυτό μείωση του χρέους του έναντι της Τράπεζας κατά αρκετά δισεκατ. ευρώ. Για όλους αυτούς τους λόγους, η Επιτροπή δέχεται να λάβει το ελληνικό ΤΧΣ μετοχές χωρίς ψήφο. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το μέτρο B3 ήταν αναγκαίο. |
| --- | --- |

(323)

Όσον αφορά το γεγονός ότι οι μετοχές του ελληνικού ΤΧΣ είναι χωρίς ψήφο, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι η ανάγκη για ενίσχυση δεν προέρχεται κυρίως από την ανάληψη υπερβολικών κινδύνων. Επιπλέον, στόχος του προγράμματος μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης, της Ένωσης, του ΔΝΤ και της ΕΚΤ ήταν να παραμείνουν ορισμένες τράπεζες υπό ιδιωτική διαχείριση. Επιπλέον, το πλαίσιο των σχέσεων και η αυτόματη επαναφορά των δικαιωμάτων ψήφου σε περίπτωση μη εφαρμογής του σχεδίου αναδιάρθρωσης παρέχουν διασφαλίσεις έναντι μελλοντικής ανάληψης υπερβολικού κινδύνου από ιδιωτικούς διαχειριστές. Τέλος, το PSI και η επαναγορά του Δεκεμβρίου 2012 αποτελούν είδος αμοιβής για το κράτος, δεδομένου ότι χορηγήθηκε σε αυτό μείωση του χρέους του έναντι της Τράπεζας κατά αρκετά δισεκατ. ευρώ. Για όλους αυτούς τους λόγους, η Επιτροπή δέχεται να λάβει το ελληνικό ΤΧΣ μετοχές χωρίς ψήφο. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το μέτρο B3 ήταν αναγκαίο.

| (324) | Εν κατακλείδι, τα μέτρα Β1, Β2 και Β3 είναι αναγκαία ως ενίσχυση διάσωσης, τόσο ως προς το ύψος τους όσο και ως προς τη μορφή τους. |
| --- | --- |

(324)

Εν κατακλείδι, τα μέτρα Β1, Β2 και Β3 είναι αναγκαία ως ενίσχυση διάσωσης, τόσο ως προς το ύψος τους όσο και ως προς τη μορφή τους.

7.4.3.   Αναλογικότητα — μέτρα που περιορίζουν τις αρνητικές δευτερογενείς επιπτώσεις

| (325) | Η Τράπεζα έχει λάβει πολύ μεγάλο ποσό κρατικής ενίσχυσης. Επομένως, η κατάσταση αυτή μπορεί να προκαλέσει σοβαρές στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Ωστόσο, η Ελλάδα έχει δεσμευτεί να εφαρμόσει ένα σύνολο μέτρων που αποσκοπούν στη μείωση των αρνητικών δευτερογενών επιπτώσεων. Ειδικότερα, οι δεσμεύσεις προβλέπουν ότι η Τράπεζα θα συνεχίσει να λειτουργεί σε εμπορική βάση, όπως εξηγείται στις αιτιολογικές σκέψεις (157) και (158). Η Ελλάδα έχει δεσμευθεί επίσης να απαγορεύσει τις εξαγορές και να πραγματοποιήσει διάφορες εκποιήσεις στο εξωτερικό και σε μη τραπεζικές δραστηριότητες στην Ελλάδα, όπως ορίζονται στην αιτιολογική σκέψη (159). Τα όρια στις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού εξετάζονται διεξοδικότερα στο τμήμα 7.6. |
| --- | --- |

(325)

Η Τράπεζα έχει λάβει πολύ μεγάλο ποσό κρατικής ενίσχυσης. Επομένως, η κατάσταση αυτή μπορεί να προκαλέσει σοβαρές στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Ωστόσο, η Ελλάδα έχει δεσμευτεί να εφαρμόσει ένα σύνολο μέτρων που αποσκοπούν στη μείωση των αρνητικών δευτερογενών επιπτώσεων. Ειδικότερα, οι δεσμεύσεις προβλέπουν ότι η Τράπεζα θα συνεχίσει να λειτουργεί σε εμπορική βάση, όπως εξηγείται στις αιτιολογικές σκέψεις (157) και (158). Η Ελλάδα έχει δεσμευθεί επίσης να απαγορεύσει τις εξαγορές και να πραγματοποιήσει διάφορες εκποιήσεις στο εξωτερικό και σε μη τραπεζικές δραστηριότητες στην Ελλάδα, όπως ορίζονται στην αιτιολογική σκέψη (159). Τα όρια στις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού εξετάζονται διεξοδικότερα στο τμήμα 7.6.

| (326) | Έχει διοριστεί στην Τράπεζα εντολοδόχος παρακολούθησης για να παρακολουθεί τη σωστή εφαρμογή των δεσμεύσεων σχετικά με την εταιρική διακυβέρνηση και τις εμπορικές δραστηριότητες. Κατ' αυτόν τον τρόπο θα αποφεύγονται τυχόν επιζήμιες αλλαγές στις εμπορικές πρακτικές της Τράπεζας και θα μειωθούν οι αρνητικές δευτερογενείς επιπτώσεις. |
| --- | --- |

(326)

Έχει διοριστεί στην Τράπεζα εντολοδόχος παρακολούθησης για να παρακολουθεί τη σωστή εφαρμογή των δεσμεύσεων σχετικά με την εταιρική διακυβέρνηση και τις εμπορικές δραστηριότητες. Κατ' αυτόν τον τρόπο θα αποφεύγονται τυχόν επιζήμιες αλλαγές στις εμπορικές πρακτικές της Τράπεζας και θα μειωθούν οι αρνητικές δευτερογενείς επιπτώσεις.

| (327) | Τέλος, στις 25 Ιουνίου 2014 υποβλήθηκε στην Επιτροπή ένα νέο ολοκληρωμένο σχέδιο αναδιάρθρωσης. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης θα αξιολογηθεί στο τμήμα 7.6. |
| --- | --- |

(327)

Τέλος, στις 25 Ιουνίου 2014 υποβλήθηκε στην Επιτροπή ένα νέο ολοκληρωμένο σχέδιο αναδιάρθρωσης. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης θα αξιολογηθεί στο τμήμα 7.6.

| (328) | Εν κατακλείδι, οι αμφιβολίες που διατυπώθηκαν στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας για την ΕΤΕ έχουν αρθεί. Τα μέτρα Β1, Β2 και Β3 είναι αναλογικά βάσει της παραγράφου 15 της τραπεζικής ανακοίνωσης του 2008. |
| --- | --- |

(328)

Εν κατακλείδι, οι αμφιβολίες που διατυπώθηκαν στην απόφαση κίνησης της διαδικασίας για την ΕΤΕ έχουν αρθεί. Τα μέτρα Β1, Β2 και Β3 είναι αναλογικά βάσει της παραγράφου 15 της τραπεζικής ανακοίνωσης του 2008.

7.4.4.   Συμπέρασμα σχετικά με τη συμβατότητα των ανακεφαλαιοποιήσεων του ελληνικού ΤΧΣ με την τραπεζική ανακοίνωση του 2008, την ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης και την ανακοίνωση περί παράτασης του 2011

| (329) | Συνάγεται, επομένως, το συμπέρασμα ότι οι ανακεφαλαιοποιήσεις του ελληνικού ΤΧΣ (μέτρα Β1, Β2 και Β3) είναι κατάλληλες, αναγκαίες και αναλογικές, σύμφωνα με την παράγραφο 15 της τραπεζικής ανακοίνωσης του 2008, της ανακοίνωσης περί ανακεφαλαιοποίησης και της ανακοίνωσης περί παράτασης του 2011. Τα μέτρα Β1, Β2 και Β3 συνάδουν επομένως με την τραπεζική ανακοίνωση του 2008, την ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης και την ανακοίνωση περί παράτασης του 2011 |
| --- | --- |

(329)

Συνάγεται, επομένως, το συμπέρασμα ότι οι ανακεφαλαιοποιήσεις του ελληνικού ΤΧΣ (μέτρα Β1, Β2 και Β3) είναι κατάλληλες, αναγκαίες και αναλογικές, σύμφωνα με την παράγραφο 15 της τραπεζικής ανακοίνωσης του 2008, της ανακοίνωσης περί ανακεφαλαιοποίησης και της ανακοίνωσης περί παράτασης του 2011. Τα μέτρα Β1, Β2 και Β3 συνάδουν επομένως με την τραπεζική ανακοίνωση του 2008, την ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίησης και την ανακοίνωση περί παράτασης του 2011

7.5.   ΣΥΜΒΑΤΌΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΞΑΓΟΡΏΝ ΤΡΙΏΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΏΝ ΤΡΑΠΕΖΏΝ, ΤΗΣ FB BANK ΚΑΙ ΤΗΣ PROBANK ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΚΟΊΝΩΣΗ ΠΕΡΊ ΑΝΑΔΙΆΡΘΡΩΣΗΣ

| (330) | Η παράγραφος 23 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης εξηγεί ότι οι εξαγορές επιχειρήσεων από ενισχυόμενες τράπεζες δεν μπορούν να χρηματοδοτούνται από κρατική ενίσχυση, εκτός εάν αυτό είναι απαραίτητο για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας μιας επιχείρησης. Επιπλέον, οι παράγραφοι 40 και 41 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης αναφέρουν ότι οι τράπεζες δεν πρέπει να χρησιμοποιούν τις κρατικές ενισχύσεις για την εξαγορά ανταγωνιστικών επιχειρήσεων, εκτός εάν η εξαγορά αποτελεί μέρος διαδικασίας εξυγίανσης απαραίτητης για την αποκατάσταση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας ή για την εξασφάλιση αποτελεσματικού ανταγωνισμού. Επιπλέον, οι εξαγορές είναι δυνατό να θέσουν σε κίνδυνο ή να δυσχεράνουν την αποκατάσταση της βιωσιμότητας. Η Επιτροπή οφείλει, συνεπώς, να αξιολογήσει κατά πόσον οι εξαγορές που πραγματοποίησε η Τράπεζα μπορούν να συμβιβαστούν με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης. |
| --- | --- |

(330)

Η παράγραφος 23 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης εξηγεί ότι οι εξαγορές επιχειρήσεων από ενισχυόμενες τράπεζες δεν μπορούν να χρηματοδοτούνται από κρατική ενίσχυση, εκτός εάν αυτό είναι απαραίτητο για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας μιας επιχείρησης. Επιπλέον, οι παράγραφοι 40 και 41 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης αναφέρουν ότι οι τράπεζες δεν πρέπει να χρησιμοποιούν τις κρατικές ενισχύσεις για την εξαγορά ανταγωνιστικών επιχειρήσεων, εκτός εάν η εξαγορά αποτελεί μέρος διαδικασίας εξυγίανσης απαραίτητης για την αποκατάσταση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας ή για την εξασφάλιση αποτελεσματικού ανταγωνισμού. Επιπλέον, οι εξαγορές είναι δυνατό να θέσουν σε κίνδυνο ή να δυσχεράνουν την αποκατάσταση της βιωσιμότητας. Η Επιτροπή οφείλει, συνεπώς, να αξιολογήσει κατά πόσον οι εξαγορές που πραγματοποίησε η Τράπεζα μπορούν να συμβιβαστούν με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης.

7.5.1.   Συμβατότητα της εξαγοράς των επιλεγμένων στοιχείων παθητικού των τριών Συνεταιριστικών Τραπεζών με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης

7.5.1.1.   Επίπτωση της εξαγοράς στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της Τράπεζας

| (331) | Η εξαγορά των επιλεγμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού των τριών Συνεταιριστικών Τραπεζών ενισχύει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της Τράπεζας. |
| --- | --- |

(331)

Η εξαγορά των επιλεγμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού των τριών Συνεταιριστικών Τραπεζών ενισχύει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της Τράπεζας.

| (332) | Πιο συγκεκριμένα, κατά τον χρόνο της εξαγοράς, οι ελληνικές τράπεζες είχαν ήδη πληγεί από σημαντικές εκροές καταθέσεων από το 2010 έως τα μέσα του 2012 και είχαν αποκλεισθεί από τις διεθνείς χρηματοδοτικές αγορές. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τέσσερις από τις πέντε μεγαλύτερες ελληνικές τράπεζες υπέβαλαν προσφορές για την εξαγορά των καταθέσεων των τριών Συνεταιριστικών Τραπεζών. Η ενοποίηση των καταθέσεων των τριών Συνεταιριστικών Τραπεζών στον ισολογισμό της Τράπεζας υπήρξε επωφελής για το προφίλ ρευστότητάς της. Εάν η Τράπεζα δεν είχε εξαγοράσει τις καταθέσεις των τριών Συνεταιριστικών Τραπεζών, η καθαρή αναλογία δανείων προς καταθέσεις της Τράπεζας θα ήταν υψηλότερη. |
| --- | --- |

(332)

Πιο συγκεκριμένα, κατά τον χρόνο της εξαγοράς, οι ελληνικές τράπεζες είχαν ήδη πληγεί από σημαντικές εκροές καταθέσεων από το 2010 έως τα μέσα του 2012 και είχαν αποκλεισθεί από τις διεθνείς χρηματοδοτικές αγορές. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τέσσερις από τις πέντε μεγαλύτερες ελληνικές τράπεζες υπέβαλαν προσφορές για την εξαγορά των καταθέσεων των τριών Συνεταιριστικών Τραπεζών. Η ενοποίηση των καταθέσεων των τριών Συνεταιριστικών Τραπεζών στον ισολογισμό της Τράπεζας υπήρξε επωφελής για το προφίλ ρευστότητάς της. Εάν η Τράπεζα δεν είχε εξαγοράσει τις καταθέσεις των τριών Συνεταιριστικών Τραπεζών, η καθαρή αναλογία δανείων προς καταθέσεις της Τράπεζας θα ήταν υψηλότερη.

| (333) | Επιπλέον, η Τράπεζα γρήγορα ενσωμάτωσε τις εξαγορασμένες καταθέσεις χωρίς να εξαγοράσει τυχόν δαπανηρές υποδομές ή δαπανηρό δίκτυο υποκαταστημάτων. Επιπλέον, η Τράπεζα δεν εξαγόρασε κανένα δάνειο· ως εκ τούτου, η εξαγορά δεν αύξησε τους κινδύνους ή τις κεφαλαιακές της απαιτήσεις. |
| --- | --- |

(333)

Επιπλέον, η Τράπεζα γρήγορα ενσωμάτωσε τις εξαγορασμένες καταθέσεις χωρίς να εξαγοράσει τυχόν δαπανηρές υποδομές ή δαπανηρό δίκτυο υποκαταστημάτων. Επιπλέον, η Τράπεζα δεν εξαγόρασε κανένα δάνειο· ως εκ τούτου, η εξαγορά δεν αύξησε τους κινδύνους ή τις κεφαλαιακές της απαιτήσεις.

7.5.1.2.   Επίπτωση της εξαγοράς στο ποσό της ενίσχυσης που χρειάζεται η Τράπεζα

| (334) | Σύμφωνα με την παράγραφο 23 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης, η ενίσχυση αναδιάρθρωσης δεν θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί για την αγορά άλλων εταιρειών, αλλά απλώς για την κάλυψη των δαπανών αναδιάρθρωσης που είναι αναγκαίες για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της Τράπεζας. Στην περίπτωση αυτή, αν και η εξαγορά έχει θετικές συνέπειες για τη βιωσιμότητα της Τράπεζας, δεν είναι ουσιώδης για τη βιωσιμότητά της, κατά την έννοια της παραγράφου 23 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης. |
| --- | --- |

(334)

Σύμφωνα με την παράγραφο 23 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης, η ενίσχυση αναδιάρθρωσης δεν θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί για την αγορά άλλων εταιρειών, αλλά απλώς για την κάλυψη των δαπανών αναδιάρθρωσης που είναι αναγκαίες για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της Τράπεζας. Στην περίπτωση αυτή, αν και η εξαγορά έχει θετικές συνέπειες για τη βιωσιμότητα της Τράπεζας, δεν είναι ουσιώδης για τη βιωσιμότητά της, κατά την έννοια της παραγράφου 23 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης.

| (335) | Ωστόσο, η τιμή αγοράς ήταν πολύ χαμηλή. Το τίμημα που κατέβαλε η Τράπεζα για την εξαγορά των μεταβιβασθέντων στοιχείων παθητικού και των τριών Συνεταιριστικών Τραπεζών καθορίστηκε στο [...] % της αξίας των καταθέσεων που μεταβιβάστηκαν και ανήλθε σε λιγότερο από [...] εκατ. ευρώ, ποσό ισοδύναμο με περίπου [0 έως 0,02] % των συνολικών στοιχείων ενεργητικού της Τράπεζας τον Δεκέμβριο του 2011. Το τίμημα αυτό μπορεί, ως εκ τούτου, να θεωρηθεί πολύ χαμηλό. |
| --- | --- |

(335)

Ωστόσο, η τιμή αγοράς ήταν πολύ χαμηλή. Το τίμημα που κατέβαλε η Τράπεζα για την εξαγορά των μεταβιβασθέντων στοιχείων παθητικού και των τριών Συνεταιριστικών Τραπεζών καθορίστηκε στο [...] % της αξίας των καταθέσεων που μεταβιβάστηκαν και ανήλθε σε λιγότερο από [...] εκατ. ευρώ, ποσό ισοδύναμο με περίπου [0 έως 0,02] % των συνολικών στοιχείων ενεργητικού της Τράπεζας τον Δεκέμβριο του 2011. Το τίμημα αυτό μπορεί, ως εκ τούτου, να θεωρηθεί πολύ χαμηλό.

| (336) | Συμπεραίνεται ότι η εξαγορά των τριών Συνεταιριστικών Τραπεζών δεν υπονόμευσε τον περιορισμό του κόστους αναδιάρθρωσης στο ελάχιστο αναγκαίο. |
| --- | --- |

(336)

Συμπεραίνεται ότι η εξαγορά των τριών Συνεταιριστικών Τραπεζών δεν υπονόμευσε τον περιορισμό του κόστους αναδιάρθρωσης στο ελάχιστο αναγκαίο.

7.5.1.3.   Στρεβλωτικό αποτέλεσμα της εξαγοράς στον ανταγωνισμό

| (337) | Σύμφωνα με τις παραγράφους 39 και 40 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης, οι κρατικές ενισχύσεις δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται εις βάρος των επιχειρήσεων που δεν λαμβάνουν ενίσχυση για την εξαγορά ανταγωνιστικών επιχειρήσεων. Η παράγραφος 41 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης αναφέρει επίσης ότι μπορεί να επιτρέπονται οι εξαγορές όταν αποτελούν μέρος διαδικασίας εξυγίανσης αναγκαίας για την αποκατάσταση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας ή για την εξασφάλιση του αποτελεσματικού ανταγωνισμού και ότι η διαδικασία εξαγοράς πρέπει να τηρεί την αρχή της παροχής ίσων ευκαιριών σε όλους τους δυνητικούς αγοραστές και το αποτέλεσμα πρέπει να εξασφαλίζει συνθήκες αποτελεσματικού ανταγωνισμού στις σχετικές αγορές. |
| --- | --- |

(337)

Σύμφωνα με τις παραγράφους 39 και 40 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης, οι κρατικές ενισχύσεις δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται εις βάρος των επιχειρήσεων που δεν λαμβάνουν ενίσχυση για την εξαγορά ανταγωνιστικών επιχειρήσεων. Η παράγραφος 41 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης αναφέρει επίσης ότι μπορεί να επιτρέπονται οι εξαγορές όταν αποτελούν μέρος διαδικασίας εξυγίανσης αναγκαίας για την αποκατάσταση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας ή για την εξασφάλιση του αποτελεσματικού ανταγωνισμού και ότι η διαδικασία εξαγοράς πρέπει να τηρεί την αρχή της παροχής ίσων ευκαιριών σε όλους τους δυνητικούς αγοραστές και το αποτέλεσμα πρέπει να εξασφαλίζει συνθήκες αποτελεσματικού ανταγωνισμού στις σχετικές αγορές.

| (338) | Η Τράπεζα της Ελλάδος έκρινε ότι οι τρεις Συνεταιριστικές Τράπεζες δεν είναι βιώσιμες και ότι η έγκριση των μέτρων εξυγίανσης είναι αναγκαία για τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Η εξαγορά των τριών Συνεταιριστικών Τραπεζών μπορεί συνεπώς να θεωρηθεί μέρος διαδικασίας εξυγίανσης που απαιτείται για την αποκατάσταση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, όπως περιγράφεται στην παράγραφο 41 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης. |
| --- | --- |

(338)

Η Τράπεζα της Ελλάδος έκρινε ότι οι τρεις Συνεταιριστικές Τράπεζες δεν είναι βιώσιμες και ότι η έγκριση των μέτρων εξυγίανσης είναι αναγκαία για τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Η εξαγορά των τριών Συνεταιριστικών Τραπεζών μπορεί συνεπώς να θεωρηθεί μέρος διαδικασίας εξυγίανσης που απαιτείται για την αποκατάσταση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, όπως περιγράφεται στην παράγραφο 41 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης.

| (339) | Επίσης, η τιμή αγοράς ήταν πολύ χαμηλή. Κανένας υποψήφιος που δεν έχει λάβει ενίσχυση δεν υπέβαλε έγκυρη προσφορά για την εξαγορά των στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού των τριών Συνεταιριστικών Τραπεζών, και η διαδικασία πώλησης ήταν ανοικτή και χωρίς διακρίσεις. Η εξαγορά των επιλεγμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού της τράπεζας της Αχαΐας από την Τράπεζα εγκρίθηκε (139) επίσης από την Ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού (140). Ως εκ τούτου, μπορεί να θεωρηθεί ότι η έκβαση της διαδικασίας πώλησης δεν θέτει σε κίνδυνο τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό στην Ελλάδα. |
| --- | --- |

(339)

Επίσης, η τιμή αγοράς ήταν πολύ χαμηλή. Κανένας υποψήφιος που δεν έχει λάβει ενίσχυση δεν υπέβαλε έγκυρη προσφορά για την εξαγορά των στοιχείων του ενεργητικού και του παθητικού των τριών Συνεταιριστικών Τραπεζών, και η διαδικασία πώλησης ήταν ανοικτή και χωρίς διακρίσεις. Η εξαγορά των επιλεγμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού της τράπεζας της Αχαΐας από την Τράπεζα εγκρίθηκε (139) επίσης από την Ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού (140). Ως εκ τούτου, μπορεί να θεωρηθεί ότι η έκβαση της διαδικασίας πώλησης δεν θέτει σε κίνδυνο τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό στην Ελλάδα.

| (340) | Η εξαγορά εμπίπτει, ως εκ τούτου, στην απαλλαγή σύμφωνα με το σημείο 41 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης. |
| --- | --- |

(340)

Η εξαγορά εμπίπτει, ως εκ τούτου, στην απαλλαγή σύμφωνα με το σημείο 41 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης.

7.5.1.4.   Συμπέρασμα σχετικά με την εξαγορά των επιλεγμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού των τριών Συνεταιριστικών Τραπεζών

| (341) | Λόγω της μοναδικής κατάστασης των ελληνικών τραπεζών (141) και των ιδιαιτεροτήτων της εξαγοράς των τριών Συνεταιριστικών Τραπεζών, συνάγεται το συμπέρασμα ότι η εξαγορά συνάδει με τις απαιτήσεις που ορίζονται στην ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης. |
| --- | --- |

(341)

Λόγω της μοναδικής κατάστασης των ελληνικών τραπεζών (141) και των ιδιαιτεροτήτων της εξαγοράς των τριών Συνεταιριστικών Τραπεζών, συνάγεται το συμπέρασμα ότι η εξαγορά συνάδει με τις απαιτήσεις που ορίζονται στην ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης.

7.5.2.   Συμβατότητα της εξαγοράς της FB Bank με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης

7.5.2.1.   Επίπτωση της εξαγοράς της FB Bank στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της Τράπεζας

| (342) | Όσον αφορά τη λειτουργική αποδοτικότητα, η εξαγορά της FB Bank θα ενισχύσει την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της Τράπεζας, αφού η συγχώνευση δύο τραπεζών στην ίδια γεωγραφική αγορά παρέχει την ευκαιρία να επιτευχθούν σημαντικές συνέργειες. Ειδικότερα, κατά τον χρόνο της εξαγοράς, η Τράπεζα ανέμενε την επίτευξη συνεργειών με τον εξορθολογισμό του δικτύου υποκαταστημάτων, την ευθυγράμμση της προσφοράς προϊόντων και των πιστωτικών πολιτικών, τον εκσυγχρονισμό και την παγίωση της πλατφόρμας ΤΠ. Στην τελική της προσφορά η Τράπεζα εκτιμούσε ότι θα καταργήσει το μεγαλύτερο μέρος των λειτουργικών δαπανών της FB Bank και ανέμενε ευθυγράμμιση του κόστους των καταθέσεων που μεταβιβάστηκαν με την πολιτική επιτοκίων της Τράπεζας, δηλαδή, μέσω της μείωσης του επιτοκίου των καταθέσεων της FB Bank στα επίπεδα που καταβάλλει η Τράπεζα για τις καταθέσεις της, με παράλληλη διατήρηση των υφιστάμενων πελατών της FB Bank. |
| --- | --- |

(342)

Όσον αφορά τη λειτουργική αποδοτικότητα, η εξαγορά της FB Bank θα ενισχύσει την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της Τράπεζας, αφού η συγχώνευση δύο τραπεζών στην ίδια γεωγραφική αγορά παρέχει την ευκαιρία να επιτευχθούν σημαντικές συνέργειες. Ειδικότερα, κατά τον χρόνο της εξαγοράς, η Τράπεζα ανέμενε την επίτευξη συνεργειών με τον εξορθολογισμό του δικτύου υποκαταστημάτων, την ευθυγράμμση της προσφοράς προϊόντων και των πιστωτικών πολιτικών, τον εκσυγχρονισμό και την παγίωση της πλατφόρμας ΤΠ. Στην τελική της προσφορά η Τράπεζα εκτιμούσε ότι θα καταργήσει το μεγαλύτερο μέρος των λειτουργικών δαπανών της FB Bank και ανέμενε ευθυγράμμιση του κόστους των καταθέσεων που μεταβιβάστηκαν με την πολιτική επιτοκίων της Τράπεζας, δηλαδή, μέσω της μείωσης του επιτοκίου των καταθέσεων της FB Bank στα επίπεδα που καταβάλλει η Τράπεζα για τις καταθέσεις της, με παράλληλη διατήρηση των υφιστάμενων πελατών της FB Bank.

| (343) | Όσον αφορά τις μελλοντικές ζημίες από δάνεια, η Τράπεζα εξαγοράζει τα δάνεια της FB Bank σε εύλογη αξία, και όχι βάσει της λογιστικής αξίας. Το στοιχείο αυτό περιορίζει τον κίνδυνο μελλοντικών απομειώσεων. |
| --- | --- |

(343)

Όσον αφορά τις μελλοντικές ζημίες από δάνεια, η Τράπεζα εξαγοράζει τα δάνεια της FB Bank σε εύλογη αξία, και όχι βάσει της λογιστικής αξίας. Το στοιχείο αυτό περιορίζει τον κίνδυνο μελλοντικών απομειώσεων.

| (344) | Όσον αφορά τη ρευστότητα, η εξαγορά έχει θετική επίπτωση στην Τράπεζα, δεδομένου ότι εξαγόρασε περισσότερες καταθέσεις παρά καθαρά δάνεια. |
| --- | --- |

(344)

Όσον αφορά τη ρευστότητα, η εξαγορά έχει θετική επίπτωση στην Τράπεζα, δεδομένου ότι εξαγόρασε περισσότερες καταθέσεις παρά καθαρά δάνεια.

| (345) | Όσον αφορά τις κεφαλαιακές απαιτήσεις, υπενθυμίζεται ότι προϋπόθεση για την προσφορά της Τράπεζας ήταν να καλύψει το ελληνικό ΤΧΣ τις κεφαλαιακές ανάγκες που δημιουργήθηκαν από την εξαγορά των στοιχείων ενεργητικού της FB Bank. Η Τράπεζα τελικά δεν έκανε χρήση αυτής της δυνατότητας, δεδομένου ότι κατόρθωσε να συγκεντρώσει επαρκή ιδιωτικά κεφάλαια από την αγορά τον Μάιο του 2014. |
| --- | --- |

(345)

Όσον αφορά τις κεφαλαιακές απαιτήσεις, υπενθυμίζεται ότι προϋπόθεση για την προσφορά της Τράπεζας ήταν να καλύψει το ελληνικό ΤΧΣ τις κεφαλαιακές ανάγκες που δημιουργήθηκαν από την εξαγορά των στοιχείων ενεργητικού της FB Bank. Η Τράπεζα τελικά δεν έκανε χρήση αυτής της δυνατότητας, δεδομένου ότι κατόρθωσε να συγκεντρώσει επαρκή ιδιωτικά κεφάλαια από την αγορά τον Μάιο του 2014.

| (346) | Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι η εξαγορά είναι θετική για την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της Τράπεζας. |
| --- | --- |

(346)

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι η εξαγορά είναι θετική για την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της Τράπεζας.

7.5.2.2.   Επίπτωση των εξαγορών στο ποσό της ενίσχυσης που χρειάζεται η Τράπεζα

| (347) | Σύμφωνα με την παράγραφο 23 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης, η ενίσχυση αναδιάρθρωσης δεν θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί για την αγορά άλλων εταιρειών, αλλά απλώς για την κάλυψη των δαπανών αναδιάρθρωσης που είναι αναγκαίες για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της Τράπεζας. Στην περίπτωση αυτή, αν και η εξαγορά έχει θετικές συνέπειες για τη βιωσιμότητα της Τράπεζας, δεν είναι ουσιώδης για τη βιωσιμότητά της, κατά την έννοια της παραγράφου 23 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης. |
| --- | --- |

(347)

Σύμφωνα με την παράγραφο 23 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης, η ενίσχυση αναδιάρθρωσης δεν θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί για την αγορά άλλων εταιρειών, αλλά απλώς για την κάλυψη των δαπανών αναδιάρθρωσης που είναι αναγκαίες για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της Τράπεζας. Στην περίπτωση αυτή, αν και η εξαγορά έχει θετικές συνέπειες για τη βιωσιμότητα της Τράπεζας, δεν είναι ουσιώδης για τη βιωσιμότητά της, κατά την έννοια της παραγράφου 23 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης.

| (348) | Η Τράπεζα δεν κατέβαλε κανένα τίμημα για την αγορά των επιλεγμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού της FB Bank. Επίσης, προϋπόθεση για την προσφορά της Τράπεζας ήταν να καλύψει το ελληνικό ΤΧΣ τις κεφαλαιακές ανάγκες που δημιουργήθηκαν από την εξαγορά των στοιχείων ενεργητικού της FB Bank. Κατά συνέπεια, η εξαγορά δεν είχε ως αποτέλεσμα να χρειάζεται ο αγοραστής περαιτέρω κρατική ενίσχυση. Όσον αφορά τις πιθανές μελλοντικές κεφαλαιακές ανάγκες που δημιουργούνται από την εξαγορά, επισημαίνεται ότι τα στοιχεία ενεργητικού είχαν εξαγοραστεί στην εύλογη αξία, γεγονός το οποίο περιορίζει τον κίνδυνο μελλοντικών πρόσθετων ζημιών. |
| --- | --- |

(348)

Η Τράπεζα δεν κατέβαλε κανένα τίμημα για την αγορά των επιλεγμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού της FB Bank. Επίσης, προϋπόθεση για την προσφορά της Τράπεζας ήταν να καλύψει το ελληνικό ΤΧΣ τις κεφαλαιακές ανάγκες που δημιουργήθηκαν από την εξαγορά των στοιχείων ενεργητικού της FB Bank. Κατά συνέπεια, η εξαγορά δεν είχε ως αποτέλεσμα να χρειάζεται ο αγοραστής περαιτέρω κρατική ενίσχυση. Όσον αφορά τις πιθανές μελλοντικές κεφαλαιακές ανάγκες που δημιουργούνται από την εξαγορά, επισημαίνεται ότι τα στοιχεία ενεργητικού είχαν εξαγοραστεί στην εύλογη αξία, γεγονός το οποίο περιορίζει τον κίνδυνο μελλοντικών πρόσθετων ζημιών.

| (349) | Συμπερασματικά, η Τράπεζα δεν χρησιμοποίησε την ενίσχυση για να χρηματοδοτήσει την εξαγορά της FB Bank και η εξαγορά αυτή δεν αντιβαίνει στην αρχή ότι η ενίσχυση πρέπει να περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο. |
| --- | --- |

(349)

Συμπερασματικά, η Τράπεζα δεν χρησιμοποίησε την ενίσχυση για να χρηματοδοτήσει την εξαγορά της FB Bank και η εξαγορά αυτή δεν αντιβαίνει στην αρχή ότι η ενίσχυση πρέπει να περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο.

7.5.2.3.   Στρεβλωτικό αποτέλεσμα των εξαγορών στον ανταγωνισμό

| (350) | Σύμφωνα με τις παραγράφους 39 και 40 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης, οι κρατικές ενισχύσεις δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται εις βάρος των επιχειρήσεων που δεν λαμβάνουν ενίσχυση για την εξαγορά ανταγωνιστικών επιχειρήσεων. Η παράγραφος 41 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης αναφέρει επίσης ότι μπορεί να επιτρέπονται οι εξαγορές όταν αποτελούν μέρος διαδικασίας εξυγίανσης αναγκαίας για την αποκατάσταση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας ή για την εξασφάλιση αποτελεσματικού ανταγωνισμού, ότι η διαδικασία εξαγοράς πρέπει να είναι δίκαιη και να διασφαλίζει τις συνθήκες αποτελεσματικού ανταγωνισμού στην οικεία αγορά. |
| --- | --- |

(350)

Σύμφωνα με τις παραγράφους 39 και 40 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης, οι κρατικές ενισχύσεις δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται εις βάρος των επιχειρήσεων που δεν λαμβάνουν ενίσχυση για την εξαγορά ανταγωνιστικών επιχειρήσεων. Η παράγραφος 41 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης αναφέρει επίσης ότι μπορεί να επιτρέπονται οι εξαγορές όταν αποτελούν μέρος διαδικασίας εξυγίανσης αναγκαίας για την αποκατάσταση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας ή για την εξασφάλιση αποτελεσματικού ανταγωνισμού, ότι η διαδικασία εξαγοράς πρέπει να είναι δίκαιη και να διασφαλίζει τις συνθήκες αποτελεσματικού ανταγωνισμού στην οικεία αγορά.

| (351) | Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 76, η FB Bank δεν ήταν βιώσιμη τράπεζα σε αυτόνομη βάση. Το ΜΟΧΠ του Δεκεμβρίου 2012 προέβλεπε την εξυγίανση των ανεπαρκώς κεφαλαιοποιημένων τραπεζών μέσω της διαδικασίας αγοράς και ανάληψης ή, ως δεύτερη καλύτερη επιλογή, μέσω της δημιουργίας μιας ενδιάμεσης τράπεζας. Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 77, και σύμφωνα με το ΜΟΧΠ, η Τράπεζα της Ελλάδος επισήμανε ότι η έγκριση των μέτρων εξυγίανσης είναι ζωτικής σημασίας για να διατηρηθεί η εμπιστοσύνη των καταθετών στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα. Η πράξη μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ως μέρος της διαδικασίας εξυγίανσης που είναι αναγκαία για την αποκατάσταση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, όπως περιγράφεται στην παράγραφο 41 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης. |
| --- | --- |

(351)

Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 76, η FB Bank δεν ήταν βιώσιμη τράπεζα σε αυτόνομη βάση. Το ΜΟΧΠ του Δεκεμβρίου 2012 προέβλεπε την εξυγίανση των ανεπαρκώς κεφαλαιοποιημένων τραπεζών μέσω της διαδικασίας αγοράς και ανάληψης ή, ως δεύτερη καλύτερη επιλογή, μέσω της δημιουργίας μιας ενδιάμεσης τράπεζας. Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 77, και σύμφωνα με το ΜΟΧΠ, η Τράπεζα της Ελλάδος επισήμανε ότι η έγκριση των μέτρων εξυγίανσης είναι ζωτικής σημασίας για να διατηρηθεί η εμπιστοσύνη των καταθετών στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα. Η πράξη μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ως μέρος της διαδικασίας εξυγίανσης που είναι αναγκαία για την αποκατάσταση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, όπως περιγράφεται στην παράγραφο 41 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης.

| (352) | Κανένας υποψήφιος που δεν έχει λάβει ενίσχυση δεν υπέβαλε έγκυρη προσφορά για την εξαγορά της FB Bank, και η διαδικασία πώλησης ήταν ανοικτή και χωρίς διακρίσεις. Κατά συνέπεια, δεν υπήρξε κανένας αποκλεισμός υποψηφίου που δεν έχει λάβει ενίσχυση από την Τράπεζα. Η εξαγορά της FB Bank εγκρίθηκε από την Ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού (142). Ως εκ τούτου, μπορεί να θεωρηθεί ότι η έκβαση της διαδικασίας πώλησης δεν θέτει σε κίνδυνο τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό στην Ελλάδα. |
| --- | --- |

(352)

Κανένας υποψήφιος που δεν έχει λάβει ενίσχυση δεν υπέβαλε έγκυρη προσφορά για την εξαγορά της FB Bank, και η διαδικασία πώλησης ήταν ανοικτή και χωρίς διακρίσεις. Κατά συνέπεια, δεν υπήρξε κανένας αποκλεισμός υποψηφίου που δεν έχει λάβει ενίσχυση από την Τράπεζα. Η εξαγορά της FB Bank εγκρίθηκε από την Ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού (142). Ως εκ τούτου, μπορεί να θεωρηθεί ότι η έκβαση της διαδικασίας πώλησης δεν θέτει σε κίνδυνο τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό στην Ελλάδα.

| (353) | Με βάση τα στοιχεία αυτά, μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η εξαγορά της FB Bank εμπίπτει στην εξαίρεση της παραγράφου 41 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης. |
| --- | --- |

(353)

Με βάση τα στοιχεία αυτά, μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η εξαγορά της FB Bank εμπίπτει στην εξαίρεση της παραγράφου 41 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης.

7.5.2.4.   Συμπέρασμα σχετικά με την εξαγορά της FB Bank

| (354) | Συνάγεται το συμπέρασμα ότι, λόγω των ιδιαιτεροτήτων της εξαγοράς της FB Bank, η εν λόγω εξαγορά συνάδει με τις απαιτήσεις που ορίζονται στην ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης. |
| --- | --- |

(354)

Συνάγεται το συμπέρασμα ότι, λόγω των ιδιαιτεροτήτων της εξαγοράς της FB Bank, η εν λόγω εξαγορά συνάδει με τις απαιτήσεις που ορίζονται στην ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης.

7.5.3.   Συμβατότητα της εξαγοράς της Probank με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης

7.5.3.1.   Επίπτωση της εξαγοράς της Probank στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της Τράπεζας

| (355) | Όσον αφορά τη λειτουργική αποδοτικότητα, η εξαγορά της Probank θα ενισχύσει την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της Τράπεζας, διότι η Τράπεζα θα επιτύχει σημαντικές συνέργειες. Ειδικότερα, κατά τον χρόνο της εξαγοράς η Τράπεζα ανέμενε ετήσιες συνέργειες που ανέρχονται σε [...] εκατ. ευρώ έως το τέλος του 2015 (143). Η Τράπεζα ανέμενε να αξιοποιήσει αυτές τις συνέργειες με τον εξορθολογισμό του δικτύου υποκαταστημάτων και τη μείωση του προσωπικού της ενοποιημένης οντότητας, τη συγχώνευση των εταιρικών καθηκόντων, την ενοποίηση των συστημάτων ΤΠ, καθώς και με κεντρικές ενέργειες. Επιπλέον, η Τράπεζα ανέμενε να επιτύχει σημαντικό μέρος των συνεργειών με την εναρμόνιση του κόστους των καταθέσεων που μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα με την πολιτική επιτοκίων της Τράπεζας, δηλαδή, μέσω της μείωσης του επιτοκίου των καταθέσεων της Probank στα επίπεδα που καταβάλλονται επί των καταθέσεων της Τράπεζας. |
| --- | --- |

(355)

Όσον αφορά τη λειτουργική αποδοτικότητα, η εξαγορά της Probank θα ενισχύσει την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της Τράπεζας, διότι η Τράπεζα θα επιτύχει σημαντικές συνέργειες. Ειδικότερα, κατά τον χρόνο της εξαγοράς η Τράπεζα ανέμενε ετήσιες συνέργειες που ανέρχονται σε [...] εκατ. ευρώ έως το τέλος του 2015 (143). Η Τράπεζα ανέμενε να αξιοποιήσει αυτές τις συνέργειες με τον εξορθολογισμό του δικτύου υποκαταστημάτων και τη μείωση του προσωπικού της ενοποιημένης οντότητας, τη συγχώνευση των εταιρικών καθηκόντων, την ενοποίηση των συστημάτων ΤΠ, καθώς και με κεντρικές ενέργειες. Επιπλέον, η Τράπεζα ανέμενε να επιτύχει σημαντικό μέρος των συνεργειών με την εναρμόνιση του κόστους των καταθέσεων που μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα με την πολιτική επιτοκίων της Τράπεζας, δηλαδή, μέσω της μείωσης του επιτοκίου των καταθέσεων της Probank στα επίπεδα που καταβάλλονται επί των καταθέσεων της Τράπεζας.

| (356) | Όσον αφορά τον κίνδυνο μελλοντικών ζημιών από δάνεια, η Τράπεζα εξαγόρασε τα δάνεια της Probank σε εύλογη αξία, και όχι βάσει της λογιστικής αξίας. Αυτό περιορίζει τον κίνδυνο μελλοντικών απομειώσεων. |
| --- | --- |

(356)

Όσον αφορά τον κίνδυνο μελλοντικών ζημιών από δάνεια, η Τράπεζα εξαγόρασε τα δάνεια της Probank σε εύλογη αξία, και όχι βάσει της λογιστικής αξίας. Αυτό περιορίζει τον κίνδυνο μελλοντικών απομειώσεων.

| (357) | Όσον αφορά τη ρευστότητα, η εξαγορά έχει θετική επίπτωση στην Τράπεζα, δεδομένου ότι εξαγόρασε περισσότερες καταθέσεις παρά καθαρά δάνεια. Η εξαγορά συμβάλλει, ως εκ τούτου, στη βελτίωση του δείκτη χορηγήσεων προς καταθέσεις της Τράπεζας. |
| --- | --- |

(357)

Όσον αφορά τη ρευστότητα, η εξαγορά έχει θετική επίπτωση στην Τράπεζα, δεδομένου ότι εξαγόρασε περισσότερες καταθέσεις παρά καθαρά δάνεια. Η εξαγορά συμβάλλει, ως εκ τούτου, στη βελτίωση του δείκτη χορηγήσεων προς καταθέσεις της Τράπεζας.

| (358) | Όσον αφορά τις κεφαλαιακές απαιτήσεις, υπενθυμίζεται ότι προϋπόθεση για την προσφορά της Τράπεζας ήταν να καλύψει το ελληνικό ΤΧΣ τις κεφαλαιακές ανάγκες που δημιουργήθηκαν από την εξαγορά των στοιχείων ενεργητικού της Probank. Η Τράπεζα τελικά δεν έκανε χρήση αυτής της δυνατότητας, δεδομένου ότι κατόρθωσε να συγκεντρώσει επαρκή ιδιωτικά κεφάλαια από την αγορά τον Μάιο του 2014. |
| --- | --- |

(358)

Όσον αφορά τις κεφαλαιακές απαιτήσεις, υπενθυμίζεται ότι προϋπόθεση για την προσφορά της Τράπεζας ήταν να καλύψει το ελληνικό ΤΧΣ τις κεφαλαιακές ανάγκες που δημιουργήθηκαν από την εξαγορά των στοιχείων ενεργητικού της Probank. Η Τράπεζα τελικά δεν έκανε χρήση αυτής της δυνατότητας, δεδομένου ότι κατόρθωσε να συγκεντρώσει επαρκή ιδιωτικά κεφάλαια από την αγορά τον Μάιο του 2014.

| (359) | Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι η εξαγορά είναι θετική για την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της Τράπεζας. |
| --- | --- |

(359)

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι η εξαγορά είναι θετική για την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της Τράπεζας.

7.5.3.2.   Επίπτωση των εξαγορών στο ποσό της ενίσχυσης που χρειάζεται η Τράπεζα

| (360) | Σύμφωνα με την παράγραφο 23 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης, η ενίσχυση αναδιάρθρωσης δεν θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί για την αγορά άλλων εταιρειών, αλλά απλώς για την κάλυψη των δαπανών αναδιάρθρωσης που είναι αναγκαίες για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της Τράπεζας. Στην περίπτωση αυτή, αν και η εξαγορά έχει θετικές συνέπειες για τη βιωσιμότητα της Τράπεζας, δεν είναι ουσιώδης για τη βιωσιμότητά της κατά την έννοια της παραγράφου 23 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης. |
| --- | --- |

(360)

Σύμφωνα με την παράγραφο 23 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης, η ενίσχυση αναδιάρθρωσης δεν θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί για την αγορά άλλων εταιρειών, αλλά απλώς για την κάλυψη των δαπανών αναδιάρθρωσης που είναι αναγκαίες για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας της Τράπεζας. Στην περίπτωση αυτή, αν και η εξαγορά έχει θετικές συνέπειες για τη βιωσιμότητα της Τράπεζας, δεν είναι ουσιώδης για τη βιωσιμότητά της κατά την έννοια της παραγράφου 23 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης.

| (361) | Η Τράπεζα δεν κατέβαλε κανένα τίμημα για την αγορά των επιλεγμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού της Probank. Επίσης, προϋπόθεση για την προσφορά της Τράπεζας ήταν να καλύψει το ελληνικό ΤΧΣ τις κεφαλαιακές ανάγκες που δημιουργήθηκαν από την εξαγορά των στοιχείων ενεργητικού της Probank. Κατά συνέπεια, η εξαγορά δεν είχε ως αποτέλεσμα να χρειάζεται ο αγοραστής περαιτέρω κρατική ενίσχυση. Όσον αφορά τις πιθανές μελλοντικές κεφαλαιακές ανάγκες που δημιουργούνται από την εξαγορά, επισημαίνεται ότι τα στοιχεία ενεργητικού είχαν εξαγοραστεί στην εύλογη αξία, γεγονός το οποίο περιορίζει τον κίνδυνο μελλοντικών πρόσθετων ζημιών. |
| --- | --- |

(361)

Η Τράπεζα δεν κατέβαλε κανένα τίμημα για την αγορά των επιλεγμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού της Probank. Επίσης, προϋπόθεση για την προσφορά της Τράπεζας ήταν να καλύψει το ελληνικό ΤΧΣ τις κεφαλαιακές ανάγκες που δημιουργήθηκαν από την εξαγορά των στοιχείων ενεργητικού της Probank. Κατά συνέπεια, η εξαγορά δεν είχε ως αποτέλεσμα να χρειάζεται ο αγοραστής περαιτέρω κρατική ενίσχυση. Όσον αφορά τις πιθανές μελλοντικές κεφαλαιακές ανάγκες που δημιουργούνται από την εξαγορά, επισημαίνεται ότι τα στοιχεία ενεργητικού είχαν εξαγοραστεί στην εύλογη αξία, γεγονός το οποίο περιορίζει τον κίνδυνο μελλοντικών πρόσθετων ζημιών.

| (362) | Συμπερασματικά, η Τράπεζα δεν χρησιμοποίησε την ενίσχυση για να χρηματοδοτήσει την εξαγορά της Probank και η εξαγορά αυτή δεν αντιβαίνει στην αρχή ότι η ενίσχυση πρέπει να περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο. |
| --- | --- |

(362)

Συμπερασματικά, η Τράπεζα δεν χρησιμοποίησε την ενίσχυση για να χρηματοδοτήσει την εξαγορά της Probank και η εξαγορά αυτή δεν αντιβαίνει στην αρχή ότι η ενίσχυση πρέπει να περιορίζεται στο ελάχιστο αναγκαίο.

7.5.3.3.   Στρεβλωτικό αποτέλεσμα της εξαγοράς στον ανταγωνισμό

| (363) | Σύμφωνα με τις παραγράφους 39 και 40 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης, οι κρατικές ενισχύσεις δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται εις βάρος των επιχειρήσεων που δεν λαμβάνουν ενίσχυση για την εξαγορά ανταγωνιστικών επιχειρήσεων. Η παράγραφος 41 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης αναφέρει επίσης ότι μπορεί να επιτρέπονται οι εξαγορές όταν αποτελούν μέρος διαδικασίας εξυγίανσης αναγκαίας για την αποκατάσταση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας ή για την εξασφάλιση του αποτελεσματικού ανταγωνισμού και ότι η διαδικασία εξαγοράς πρέπει να τηρεί την αρχή της παροχής ίσων ευκαιριών σε όλους τους δυνητικούς αγοραστές και το αποτέλεσμα πρέπει να εξασφαλίζει συνθήκες αποτελεσματικού ανταγωνισμού στις σχετικές αγορές. |
| --- | --- |

(363)

Σύμφωνα με τις παραγράφους 39 και 40 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης, οι κρατικές ενισχύσεις δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται εις βάρος των επιχειρήσεων που δεν λαμβάνουν ενίσχυση για την εξαγορά ανταγωνιστικών επιχειρήσεων. Η παράγραφος 41 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης αναφέρει επίσης ότι μπορεί να επιτρέπονται οι εξαγορές όταν αποτελούν μέρος διαδικασίας εξυγίανσης αναγκαίας για την αποκατάσταση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας ή για την εξασφάλιση του αποτελεσματικού ανταγωνισμού και ότι η διαδικασία εξαγοράς πρέπει να τηρεί την αρχή της παροχής ίσων ευκαιριών σε όλους τους δυνητικούς αγοραστές και το αποτέλεσμα πρέπει να εξασφαλίζει συνθήκες αποτελεσματικού ανταγωνισμού στις σχετικές αγορές.

| (364) | Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 86, η Probank δεν ήταν βιώσιμη σε αυτόνομη βάση. Το ΜΟΧΠ του Μαΐου 2013 προέβλεπε την εξυγίανση των ανεπαρκώς κεφαλαιοποιημένων τραπεζών μέσω της διαδικασίας αγοράς και ανάληψης. Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 87, η Τράπεζα της Ελλάδος επισήμανε ότι η έγκριση των μέτρων εξυγίανσης είναι ζωτικής σημασίας για να διατηρηθεί η εμπιστοσύνη των καταθετών στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα. Η εξαγορά μπορεί συνεπώς να θεωρηθεί μέρος διαδικασίας εξυγίανσης που απαιτείται για την αποκατάσταση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, όπως περιγράφεται στην παράγραφο 41 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης. |
| --- | --- |

(364)

Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 86, η Probank δεν ήταν βιώσιμη σε αυτόνομη βάση. Το ΜΟΧΠ του Μαΐου 2013 προέβλεπε την εξυγίανση των ανεπαρκώς κεφαλαιοποιημένων τραπεζών μέσω της διαδικασίας αγοράς και ανάληψης. Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 87, η Τράπεζα της Ελλάδος επισήμανε ότι η έγκριση των μέτρων εξυγίανσης είναι ζωτικής σημασίας για να διατηρηθεί η εμπιστοσύνη των καταθετών στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα. Η εξαγορά μπορεί συνεπώς να θεωρηθεί μέρος διαδικασίας εξυγίανσης που απαιτείται για την αποκατάσταση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, όπως περιγράφεται στην παράγραφο 41 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης.

| (365) | Κανένας υποψήφιος που δεν έχει λάβει ενίσχυση δεν υπέβαλε έγκυρη προσφορά για την εξαγορά της Probank, και η διαδικασία πώλησης ήταν ανοικτή και χωρίς διακρίσεις. Κατά συνέπεια, δεν υπήρξε από την Τράπεζα κανένας αποκλεισμός υποψηφίου που δεν έχει λάβει ενίσχυση. Η εξαγορά της Probank εγκρίθηκε επίσης από την Ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού. Ως εκ τούτου, μπορεί να θεωρηθεί ότι η έκβαση της διαδικασίας πώλησης δεν θέτει σε κίνδυνο τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό στην Ελλάδα. |
| --- | --- |

(365)

Κανένας υποψήφιος που δεν έχει λάβει ενίσχυση δεν υπέβαλε έγκυρη προσφορά για την εξαγορά της Probank, και η διαδικασία πώλησης ήταν ανοικτή και χωρίς διακρίσεις. Κατά συνέπεια, δεν υπήρξε από την Τράπεζα κανένας αποκλεισμός υποψηφίου που δεν έχει λάβει ενίσχυση. Η εξαγορά της Probank εγκρίθηκε επίσης από την Ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού. Ως εκ τούτου, μπορεί να θεωρηθεί ότι η έκβαση της διαδικασίας πώλησης δεν θέτει σε κίνδυνο τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό στην Ελλάδα.

| (366) | Με βάση τα στοιχεία αυτά, μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η εξαγορά της Probank εμπίπτει στην απαλλαγή σύμφωνα με την παράγραφο 41 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης. |
| --- | --- |

(366)

Με βάση τα στοιχεία αυτά, μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η εξαγορά της Probank εμπίπτει στην απαλλαγή σύμφωνα με την παράγραφο 41 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης.

7.5.3.4.   Συμπέρασμα σχετικά με την εξαγορά της Probank

| (367) | Συνάγεται το συμπέρασμα ότι, λόγω των ιδιαιτεροτήτων της εξαγοράς της Probank, η εν λόγω εξαγορά συνάδει με τις απαιτήσεις που ορίζονται στην ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης. |
| --- | --- |

(367)

Συνάγεται το συμπέρασμα ότι, λόγω των ιδιαιτεροτήτων της εξαγοράς της Probank, η εν λόγω εξαγορά συνάδει με τις απαιτήσεις που ορίζονται στην ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης.

7.6.   ΣΥΜΒΑΤΌΤΗΤΑ ΤΩΝ ΜΈΤΡΩΝ A, B1, B2 ΚΑΙ B3 ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΚΟΊΝΩΣΗ ΠΕΡΊ ΑΝΑΔΙΆΡΘΡΩΣΗΣ

7.6.1.   Πηγές δυσχερειών και συνέπειες για την αξιολόγηση βάσει της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης

| (368) | Όπως αναφέρεται στα τμήματα 2.1.1 και 2.1.2, οι δυσχέρειες που αντιμετωπίζει η Τράπεζα προέρχονται κυρίως από την κρίση του ελληνικού δημόσιου χρέους και τη βαθιά ύφεση στην Ελλάδα και τη Νότια Ευρώπη. Όσον αφορά το πρώτο στοιχείο, η ελληνική κυβέρνηση έπαψε να έχει πρόσβαση στις χρηματοπιστωτικές αγορές και, εντέλει, αναγκάστηκε να διαπραγματευθεί συμφωνία με τους εγχώριους και διεθνείς πιστωτές της, δηλαδή το πρόγραμμα PSI, γεγονός που οδήγησε σε κούρεμα των απαιτήσεων έναντι του ελληνικού κράτους κατά 53,3 %. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε ανταλλαγή του 31,5 % των απαιτήσεων με νέα ΟΕΔ με χαμηλότερα επιτόκια και μεγαλύτερες ληκτότητες. Το Δημόσιο επαναγόρασε αυτά τα νέα ΟΕΔ από τις ελληνικές τράπεζες τον Δεκέμβριο του 2012 σε τιμή μεταξύ του 30,2 % και του 40,1 % της ονομαστικής αξίας τους και, με τον τρόπο αυτό, οριστικοποιήθηκε πρόσθετη ζημία για τις ελληνικές τράπεζες. Εκτός από τις συνέπειες του προγράμματος PSI και της επαναγοράς χρέους για την κεφαλαιακή της θέση, η Τράπεζα επλήγη επίσης από σημαντική εκροή καταθέσεων από το 2010 έως τα μέσα του 2012, λόγω του κινδύνου εξόδου της Ελλάδας από τη ζώνη του ευρώ συνεπεία ενός μη βιώσιμου δημόσιου χρέους και της οικονομικής ύφεσης. |
| --- | --- |

(368)

Όπως αναφέρεται στα τμήματα 2.1.1 και 2.1.2, οι δυσχέρειες που αντιμετωπίζει η Τράπεζα προέρχονται κυρίως από την κρίση του ελληνικού δημόσιου χρέους και τη βαθιά ύφεση στην Ελλάδα και τη Νότια Ευρώπη. Όσον αφορά το πρώτο στοιχείο, η ελληνική κυβέρνηση έπαψε να έχει πρόσβαση στις χρηματοπιστωτικές αγορές και, εντέλει, αναγκάστηκε να διαπραγματευθεί συμφωνία με τους εγχώριους και διεθνείς πιστωτές της, δηλαδή το πρόγραμμα PSI, γεγονός που οδήγησε σε κούρεμα των απαιτήσεων έναντι του ελληνικού κράτους κατά 53,3 %. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκε ανταλλαγή του 31,5 % των απαιτήσεων με νέα ΟΕΔ με χαμηλότερα επιτόκια και μεγαλύτερες ληκτότητες. Το Δημόσιο επαναγόρασε αυτά τα νέα ΟΕΔ από τις ελληνικές τράπεζες τον Δεκέμβριο του 2012 σε τιμή μεταξύ του 30,2 % και του 40,1 % της ονομαστικής αξίας τους και, με τον τρόπο αυτό, οριστικοποιήθηκε πρόσθετη ζημία για τις ελληνικές τράπεζες. Εκτός από τις συνέπειες του προγράμματος PSI και της επαναγοράς χρέους για την κεφαλαιακή της θέση, η Τράπεζα επλήγη επίσης από σημαντική εκροή καταθέσεων από το 2010 έως τα μέσα του 2012, λόγω του κινδύνου εξόδου της Ελλάδας από τη ζώνη του ευρώ συνεπεία ενός μη βιώσιμου δημόσιου χρέους και της οικονομικής ύφεσης.

| (369) | Τα μέτρα Β1, Β2 και Β3 αντιπροσωπεύουν ποσό 9 756 εκατ. ευρώ, το οποίο είναι μικρότερο από το ποσό της ζημίας που καταλογίστηκε μετά το πρόγραμμα PSI (11 735 εκατ. ευρώ). Στην περίπτωση αυτή, και εάν οι δυσκολίες δεν οφείλονται κυρίως στη συμπεριφορά ανάληψης υπερβολικών κινδύνων, η παράγραφος 14 της ανακοίνωσης περί παράτασης του 2011 προβλέπει ότι η Επιτροπή θα μετριάσει τις απαιτήσεις της. |
| --- | --- |

(369)

Τα μέτρα Β1, Β2 και Β3 αντιπροσωπεύουν ποσό 9 756 εκατ. ευρώ, το οποίο είναι μικρότερο από το ποσό της ζημίας που καταλογίστηκε μετά το πρόγραμμα PSI (11 735 εκατ. ευρώ). Στην περίπτωση αυτή, και εάν οι δυσκολίες δεν οφείλονται κυρίως στη συμπεριφορά ανάληψης υπερβολικών κινδύνων, η παράγραφος 14 της ανακοίνωσης περί παράτασης του 2011 προβλέπει ότι η Επιτροπή θα μετριάσει τις απαιτήσεις της.

| (370) | Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι ορισμένες από τις κεφαλαιακές ανάγκες προκύπτουν από τη συνήθη έκθεση ενός χρηματοπιστωτικού ιδρύματος στον κίνδυνο μη πληρωμής λόγω αδυναμίας του Δημοσίου της οικείας χώρας. Το γεγονός αυτό επισημάνθηκε επίσης στις αιτιολογικές σκέψεις 60 και 71 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας για την ΕΤΕ. Κατά συνέπεια, η ανάγκη να αντιμετωπίσει η Τράπεζα ζητήματα ηθικού κινδύνου στο σχέδιο αναδιάρθρωσής της είναι μικρότερη από ό,τι για άλλα ενισχυόμενα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που είχαν συσσωρεύσει υπερβολικούς κινδύνους. Εφόσον τα μέτρα ενίσχυσης είναι λιγότερο στρεβλωτικά, θα πρέπει και τα μέτρα που ελήφθησαν για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού να είναι αναλογικά πιο ήπια. Εφόσον το πρόγραμμα PSI και η επαναγορά χρέους συνιστούν διαγραφή χρέους υπέρ του Δημοσίου, η αμοιβή του κράτους κατά την ανακεφαλαιοποίηση της Τράπεζας μπορεί να είναι χαμηλότερη. Η Επιτροπή παρατηρεί, ωστόσο, ότι η Τράπεζα ήταν περισσότερο εκτεθειμένη στον κίνδυνο μη πληρωμής λόγω αδυναμίας του ελληνικού Δημοσίου σε σχέση με ορισμένες άλλες μεγάλες ελληνικές τράπεζες. Ως εκ τούτου, δεν μπορεί το σύνολο των ζημιών στα ΟΕΔ να αποδοθεί στη συνήθη έκθεση ενός χρηματοπιστωτικού ιδρύματος στον κίνδυνο μη πληρωμής λόγω αδυναμίας του Δημοσίου της οικείας χώρας. |
| --- | --- |

(370)

Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι ορισμένες από τις κεφαλαιακές ανάγκες προκύπτουν από τη συνήθη έκθεση ενός χρηματοπιστωτικού ιδρύματος στον κίνδυνο μη πληρωμής λόγω αδυναμίας του Δημοσίου της οικείας χώρας. Το γεγονός αυτό επισημάνθηκε επίσης στις αιτιολογικές σκέψεις 60 και 71 της απόφασης κίνησης της διαδικασίας για την ΕΤΕ. Κατά συνέπεια, η ανάγκη να αντιμετωπίσει η Τράπεζα ζητήματα ηθικού κινδύνου στο σχέδιο αναδιάρθρωσής της είναι μικρότερη από ό,τι για άλλα ενισχυόμενα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που είχαν συσσωρεύσει υπερβολικούς κινδύνους. Εφόσον τα μέτρα ενίσχυσης είναι λιγότερο στρεβλωτικά, θα πρέπει και τα μέτρα που ελήφθησαν για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού να είναι αναλογικά πιο ήπια. Εφόσον το πρόγραμμα PSI και η επαναγορά χρέους συνιστούν διαγραφή χρέους υπέρ του Δημοσίου, η αμοιβή του κράτους κατά την ανακεφαλαιοποίηση της Τράπεζας μπορεί να είναι χαμηλότερη. Η Επιτροπή παρατηρεί, ωστόσο, ότι η Τράπεζα ήταν περισσότερο εκτεθειμένη στον κίνδυνο μη πληρωμής λόγω αδυναμίας του ελληνικού Δημοσίου σε σχέση με ορισμένες άλλες μεγάλες ελληνικές τράπεζες. Ως εκ τούτου, δεν μπορεί το σύνολο των ζημιών στα ΟΕΔ να αποδοθεί στη συνήθη έκθεση ενός χρηματοπιστωτικού ιδρύματος στον κίνδυνο μη πληρωμής λόγω αδυναμίας του Δημοσίου της οικείας χώρας.

| (371) | Η δεύτερη πηγή ζημιών της Τράπεζας είναι οι ζημίες από τα δάνεια που χορήγησε σε ελληνικά νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι εν λόγω ζημίες οφείλονται κυρίως στην εξαιρετικά βαθιά και παρατεταμένη συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά περίπου 25 % σε διάστημα πέντε ετών και όχι σε επισφαλείς πρακτικές δανειοδοσίας της Τράπεζας. Ως εκ τούτου, η ενίσχυση που χορηγήθηκε για να καλυφθούν οι εν λόγω ζημίες δεν δημιουργεί ηθικό κίνδυνο, όπως συμβαίνει στην περίπτωση που η ενίσχυση προστατεύει μια τράπεζα από τις συνέπειες των επικίνδυνων συμπεριφορών του παρελθόντος. Ως εκ τούτου, η ενίσχυση αυτή νοθεύει λιγότερο τον ανταγωνισμό (144). |
| --- | --- |

(371)

Η δεύτερη πηγή ζημιών της Τράπεζας είναι οι ζημίες από τα δάνεια που χορήγησε σε ελληνικά νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι εν λόγω ζημίες οφείλονται κυρίως στην εξαιρετικά βαθιά και παρατεταμένη συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά περίπου 25 % σε διάστημα πέντε ετών και όχι σε επισφαλείς πρακτικές δανειοδοσίας της Τράπεζας. Ως εκ τούτου, η ενίσχυση που χορηγήθηκε για να καλυφθούν οι εν λόγω ζημίες δεν δημιουργεί ηθικό κίνδυνο, όπως συμβαίνει στην περίπτωση που η ενίσχυση προστατεύει μια τράπεζα από τις συνέπειες των επικίνδυνων συμπεριφορών του παρελθόντος. Ως εκ τούτου, η ενίσχυση αυτή νοθεύει λιγότερο τον ανταγωνισμό (144).

| (372) | Ωστόσο, ορισμένες από τις κεφαλαιακές ανάγκες και ζημίες από δάνεια της Τράπεζας προέρχονται από ορισμένες διεθνείς θυγατρικές. Το 2012, για παράδειγμα, οι δραστηριότητες στη Ρουμανία και τη Βουλγαρία ήταν ζημιογόνες. Τα αλλοδαπά στοιχεία ενεργητικού αποτελούσαν επίσης παθητικό για τη ρευστότητα δεδομένου ότι η εσωτερική χρηματοδότηση του ομίλου ανερχόταν σε περίπου [...] δισεκατ. ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 2012. |
| --- | --- |

(372)

Ωστόσο, ορισμένες από τις κεφαλαιακές ανάγκες και ζημίες από δάνεια της Τράπεζας προέρχονται από ορισμένες διεθνείς θυγατρικές. Το 2012, για παράδειγμα, οι δραστηριότητες στη Ρουμανία και τη Βουλγαρία ήταν ζημιογόνες. Τα αλλοδαπά στοιχεία ενεργητικού αποτελούσαν επίσης παθητικό για τη ρευστότητα δεδομένου ότι η εσωτερική χρηματοδότηση του ομίλου ανερχόταν σε περίπου [...] δισεκατ. ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 2012.

| (373) | Συμπερασματικά, σημαντικό μέρος των ζημιών και η ανάγκη για ενίσχυση εμπίπτουν στην παράγραφο 14 της ανακοίνωσης του 2011 περί παράτασης, η οποία επιτρέπει στην Επιτροπή να μειώσει τις απαιτήσεις της. Μέρος της ανάγκης για ενίσχυση απορρέει από τις ζημίες από ελληνικά δάνεια λόγω της εξαιρετικά βαθιάς και παρατεταμένης ύφεσης και όχι από δάνεια υψηλού κινδύνου. Τέτοιες ενισχύσεις δεν δημιουργούν ηθικό κίνδυνο και, επομένως, είναι λιγότερο στρεβλωτικές για τον ανταγωνισμό. |
| --- | --- |

(373)

Συμπερασματικά, σημαντικό μέρος των ζημιών και η ανάγκη για ενίσχυση εμπίπτουν στην παράγραφο 14 της ανακοίνωσης του 2011 περί παράτασης, η οποία επιτρέπει στην Επιτροπή να μειώσει τις απαιτήσεις της. Μέρος της ανάγκης για ενίσχυση απορρέει από τις ζημίες από ελληνικά δάνεια λόγω της εξαιρετικά βαθιάς και παρατεταμένης ύφεσης και όχι από δάνεια υψηλού κινδύνου. Τέτοιες ενισχύσεις δεν δημιουργούν ηθικό κίνδυνο και, επομένως, είναι λιγότερο στρεβλωτικές για τον ανταγωνισμό.

| (374) | Τέλος, περιορισμένο μέρος της ανάγκης για ενίσχυση οφείλεται στην ανάληψη κινδύνων από την ίδια την Τράπεζα. |
| --- | --- |

(374)

Τέλος, περιορισμένο μέρος της ανάγκης για ενίσχυση οφείλεται στην ανάληψη κινδύνων από την ίδια την Τράπεζα.

| (375) | Ωστόσο, αφού από το 2008 και μετά η ελληνική οικονομία έχει συρρικνωθεί κατά περίπου 25 %, η Τράπεζα οφείλει να προσαρμόσει την οργάνωσή της, τη διάρθρωση του κόστους και το εμπορικό της δίκτυο σε αυτό το νέο περιβάλλον, ώστε να αποκαταστήσει επαρκή κερδοφορία. Ως εκ τούτου, παρά το γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος της ενίσχυσης δεν απορρέει από την ανάληψη υπερβολικών κινδύνων, η Τράπεζα πρέπει να αναδιαρθρώσει τις δραστηριότητές της προκειμένου να εξασφαλίσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά της. |
| --- | --- |

(375)

Ωστόσο, αφού από το 2008 και μετά η ελληνική οικονομία έχει συρρικνωθεί κατά περίπου 25 %, η Τράπεζα οφείλει να προσαρμόσει την οργάνωσή της, τη διάρθρωση του κόστους και το εμπορικό της δίκτυο σε αυτό το νέο περιβάλλον, ώστε να αποκαταστήσει επαρκή κερδοφορία. Ως εκ τούτου, παρά το γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος της ενίσχυσης δεν απορρέει από την ανάληψη υπερβολικών κινδύνων, η Τράπεζα πρέπει να αναδιαρθρώσει τις δραστηριότητές της προκειμένου να εξασφαλίσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά της.

7.6.2.   Βιωσιμότητα

| (376) | Ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης πρέπει να διασφαλίζει ότι το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα είναι σε θέση να αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά του έως το τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης (τμήμα 2 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης). Στην προκειμένη περίπτωση, ως περίοδος αναδιάρθρωσης ορίζεται το διάστημα μεταξύ της ημερομηνίας έκδοσης της παρούσας απόφασης και της 31ης Δεκεμβρίου 2018. |
| --- | --- |

(376)

Ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης πρέπει να διασφαλίζει ότι το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα είναι σε θέση να αποκαταστήσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά του έως το τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης (τμήμα 2 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης). Στην προκειμένη περίπτωση, ως περίοδος αναδιάρθρωσης ορίζεται το διάστημα μεταξύ της ημερομηνίας έκδοσης της παρούσας απόφασης και της 31ης Δεκεμβρίου 2018.

| (377) | Σύμφωνα με τις παραγράφους 9, 10 και 11 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης, η Ελλάδα υπέβαλε ολοκληρωμένο και αναλυτικό σχέδιο αναδιάρθρωσης με πλήρη στοιχεία για το επιχειρηματικό μοντέλο της Τράπεζας. Το σχέδιο προσδιορίζει επίσης τις αιτίες των δυσχερειών που αντιμετώπιζε η Τράπεζα, καθώς και τα μέτρα που έχουν ληφθεί για να αντιμετωπιστούν όλα τα ζητήματα βιωσιμότητας που αντιμετώπιζε. Συγκεκριμένα, το σχέδιο αναδιάρθρωσης περιγράφει τη στρατηγική που έχει υιοθετηθεί για τη διατήρηση της λειτουργικής αποδοτικότητας της Τράπεζας και τον χειρισμό του υψηλού ποσοστού μη εξυπηρετούμενων δανείων, της επισφαλούς ρευστότητας και της κεφαλαιακής θέσης της, καθώς και των αλλοδαπών θυγατρικών της οι οποίες εξαρτώνταν από τη μητρική τους εταιρεία για τη χρηματοδότηση και τα κεφάλαια τους. |
| --- | --- |

(377)

Σύμφωνα με τις παραγράφους 9, 10 και 11 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης, η Ελλάδα υπέβαλε ολοκληρωμένο και αναλυτικό σχέδιο αναδιάρθρωσης με πλήρη στοιχεία για το επιχειρηματικό μοντέλο της Τράπεζας. Το σχέδιο προσδιορίζει επίσης τις αιτίες των δυσχερειών που αντιμετώπιζε η Τράπεζα, καθώς και τα μέτρα που έχουν ληφθεί για να αντιμετωπιστούν όλα τα ζητήματα βιωσιμότητας που αντιμετώπιζε. Συγκεκριμένα, το σχέδιο αναδιάρθρωσης περιγράφει τη στρατηγική που έχει υιοθετηθεί για τη διατήρηση της λειτουργικής αποδοτικότητας της Τράπεζας και τον χειρισμό του υψηλού ποσοστού μη εξυπηρετούμενων δανείων, της επισφαλούς ρευστότητας και της κεφαλαιακής θέσης της, καθώς και των αλλοδαπών θυγατρικών της οι οποίες εξαρτώνταν από τη μητρική τους εταιρεία για τη χρηματοδότηση και τα κεφάλαια τους.

7.6.2.1.   Τραπεζικές δραστηριότητες στην Ελλάδα

| (378) | Όσον αφορά τη ρευστότητα και την εξάρτηση της Τράπεζας από χρηματοδότηση προερχόμενη από το Ευρωσύστημα, το σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπει περιορισμένη αύξηση του ισολογισμού στην Ελλάδα, ενώ εκτιμάται ότι η βάση των καταθέσεων θα πρέπει και πάλι να αυξηθεί. Η εξάρτηση από επείγουσα παροχή ρευστότητας, η οποία έχει ήδη μειωθεί, θα εξακολουθήσει να μειώνεται (145), γεγονός που θα βοηθήσει επίσης την Τράπεζα να μειώσει το κόστος χρηματοδότησης. |
| --- | --- |

(378)

Όσον αφορά τη ρευστότητα και την εξάρτηση της Τράπεζας από χρηματοδότηση προερχόμενη από το Ευρωσύστημα, το σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπει περιορισμένη αύξηση του ισολογισμού στην Ελλάδα, ενώ εκτιμάται ότι η βάση των καταθέσεων θα πρέπει και πάλι να αυξηθεί. Η εξάρτηση από επείγουσα παροχή ρευστότητας, η οποία έχει ήδη μειωθεί, θα εξακολουθήσει να μειώνεται (145), γεγονός που θα βοηθήσει επίσης την Τράπεζα να μειώσει το κόστος χρηματοδότησης.

| (379) | Η ανάληψη δέσμευσης για τον δείκτη χορηγήσεων προς καταθέσεις που αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 153 διασφαλίζει ότι η δομή του ισολογισμού της Τράπεζας θα παραμείνει βιώσιμη έως το τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης. Η πώληση τίτλων και άλλων παρεπόμενων δραστηριοτήτων θα ενισχύσει επίσης τη θέση ρευστότητας της Τράπεζας. Λόγω του ασταθούς ακόμη περιβάλλοντος του ελληνικού τραπεζικού τομέα, η Επιτροπή μπορεί να αποδεχθεί το αίτημα των ελληνικών αρχών να τους επιτραπεί να χορηγήσουν ρευστότητα στην Τράπεζα βάσει των μέτρων εγγύησης και ομολογιακών δανείων του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών. |
| --- | --- |

(379)

Η ανάληψη δέσμευσης για τον δείκτη χορηγήσεων προς καταθέσεις που αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 153 διασφαλίζει ότι η δομή του ισολογισμού της Τράπεζας θα παραμείνει βιώσιμη έως το τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης. Η πώληση τίτλων και άλλων παρεπόμενων δραστηριοτήτων θα ενισχύσει επίσης τη θέση ρευστότητας της Τράπεζας. Λόγω του ασταθούς ακόμη περιβάλλοντος του ελληνικού τραπεζικού τομέα, η Επιτροπή μπορεί να αποδεχθεί το αίτημα των ελληνικών αρχών να τους επιτραπεί να χορηγήσουν ρευστότητα στην Τράπεζα βάσει των μέτρων εγγύησης και ομολογιακών δανείων του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών.

| (380) | Για να μειώσει το κόστος χρηματοδότησής της, η Ελλάδα έχει αναλάβει επίσης δέσμευση ότι η Τράπεζα θα συνεχίσει τη μείωση των επιτοκίων καταθέσεων στη Ελλάδα, όπως περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη (153). Η μείωση αυτή του κόστους των καταθέσεων θα συμβάλει ουσιαστικά στη βελτίωση της αποδοτικότητας της Τράπεζας προ προβλέψεων. |
| --- | --- |

(380)

Για να μειώσει το κόστος χρηματοδότησής της, η Ελλάδα έχει αναλάβει επίσης δέσμευση ότι η Τράπεζα θα συνεχίσει τη μείωση των επιτοκίων καταθέσεων στη Ελλάδα, όπως περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη (153). Η μείωση αυτή του κόστους των καταθέσεων θα συμβάλει ουσιαστικά στη βελτίωση της αποδοτικότητας της Τράπεζας προ προβλέψεων.

| (381) | Από την έναρξη της κρίσης, η Τράπεζα άρχισε να εξορθολογίζει το εμπορικό της δίκτυο στην Ελλάδα, μέσω της μείωσης του αριθμού των υποκαταστημάτων και των εργαζομένων. Έως τις 31 Δεκεμβρίου 2017, το συνολικό κόστος της Τράπεζας θα έχει μειωθεί ακόμη περισσότερο. Για τον σκοπό αυτό, η Ελλάδα δεσμεύτηκε ότι η Τράπεζα θα μειώσει τα υποκαταστήματά της και τους εργαζομένους στην Ελλάδα σε [...] και [...] αντίστοιχα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2017, με μέγιστο συνολικό κόστος στην Ελλάδα ύψους [...] εκατ. ευρώ. Ο αναμενόμενος δείκτης αποτελεσματικότητας θα είναι κατώτερος από [...] % στο τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης. Η Επιτροπή θεωρεί ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης θα διασφαλίσει την αποδοτικότητα της Τράπεζας στο νέο περιβάλλον της αγοράς. |
| --- | --- |

(381)

Από την έναρξη της κρίσης, η Τράπεζα άρχισε να εξορθολογίζει το εμπορικό της δίκτυο στην Ελλάδα, μέσω της μείωσης του αριθμού των υποκαταστημάτων και των εργαζομένων. Έως τις 31 Δεκεμβρίου 2017, το συνολικό κόστος της Τράπεζας θα έχει μειωθεί ακόμη περισσότερο. Για τον σκοπό αυτό, η Ελλάδα δεσμεύτηκε ότι η Τράπεζα θα μειώσει τα υποκαταστήματά της και τους εργαζομένους στην Ελλάδα σε [...] και [...] αντίστοιχα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2017, με μέγιστο συνολικό κόστος στην Ελλάδα ύψους [...] εκατ. ευρώ. Ο αναμενόμενος δείκτης αποτελεσματικότητας θα είναι κατώτερος από [...] % στο τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης. Η Επιτροπή θεωρεί ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης θα διασφαλίσει την αποδοτικότητα της Τράπεζας στο νέο περιβάλλον της αγοράς.

| (382) | Ένα άλλο βασικό στοιχείο είναι η διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Η Τράπεζα σχεδιάζει να ενισχύσει τη δραστηριότητα διευθέτησης προκειμένου να ελαχιστοποιήσει τις ζημίες της. Σύμφωνα με το νέο μοντέλο λειτουργίας της, η Τράπεζα θα διαχειρίζεται τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια μέσω ειδικής μονάδας προτεραιότητα της οποίας θα είναι να μεγιστοποιήσει τις εισπράξεις της Τράπεζας και να μειώσει τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια μέσω βιώσιμης αναδιάρθρωσης. Η Ελλάδα έχει επίσης αναλάβει δέσμευση ότι η Τράπεζα θα τηρεί αυστηρά πρότυπα όσον αφορά την πιστωτική πολιτική, προκειμένου να επιτυγχάνει την ανώτερη δυνατή τιμή για την Τράπεζα σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δανειοδότησης, όπως περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 157. |
| --- | --- |

(382)

Ένα άλλο βασικό στοιχείο είναι η διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Η Τράπεζα σχεδιάζει να ενισχύσει τη δραστηριότητα διευθέτησης προκειμένου να ελαχιστοποιήσει τις ζημίες της. Σύμφωνα με το νέο μοντέλο λειτουργίας της, η Τράπεζα θα διαχειρίζεται τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια μέσω ειδικής μονάδας προτεραιότητα της οποίας θα είναι να μεγιστοποιήσει τις εισπράξεις της Τράπεζας και να μειώσει τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια μέσω βιώσιμης αναδιάρθρωσης. Η Ελλάδα έχει επίσης αναλάβει δέσμευση ότι η Τράπεζα θα τηρεί αυστηρά πρότυπα όσον αφορά την πιστωτική πολιτική, προκειμένου να επιτυγχάνει την ανώτερη δυνατή τιμή για την Τράπεζα σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δανειοδότησης, όπως περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 157.

7.6.2.2.   Εταιρική διακυβέρνηση

| (383) | Ένα άλλο σημείο που χρειάζεται προσοχή είναι η διακυβέρνηση της Τράπεζας, δεδομένου ότι το ελληνικό ΤΧΣ κατέχει την πλειονότητα των μετοχών της Τράπεζας μετά την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου το 2014, αλλά με περιορισμένο δικαίωμα ψήφου. Επιπλέον, ορισμένοι από τους ιδιώτες μετόχους διαθέτουν επίσης παραστατικούς τίτλους δικαιωμάτων κτήσης μετοχών και, επομένως, θα επωφεληθούν πλήρως σε περίπτωση που η τιμή της μετοχής αυξηθεί κατά τη διάρκεια της περιόδου αναδιάρθρωσης. Δεδομένου ότι η κατάσταση αυτή θα μπορούσε να δημιουργήσει ηθικό κίνδυνο, από το 2013 έχει συμφωνηθεί ειδική σχέση πλαίσιο μεταξύ της Τράπεζας και του ελληνικού ΤΧΣ. Η συμφωνία προστατεύει τις καθημερινές δραστηριότητες της Τράπεζας από τυχόν παρέμβαση των κύριων μετόχων της, εξασφαλίζοντας ότι το ελληνικό ΤΧΣ μπορεί να παρακολουθεί την υλοποίηση του σχεδίου αναδιάρθρωσης και να προλαμβάνει την υπερβολική ανάληψη κινδύνου από τη διοίκηση της Τράπεζας μέσω κατάλληλων διαδικασιών διαβούλευσης. Η Τράπεζα έχει αναλάβει επίσης δέσμευση να παρακολουθεί στενά την έκθεσή της σε συνδεδεμένους δανειολήπτες. Η Επιτροπή χαρακτηρίζει θετικά το γεγονός ότι το ελληνικό ΤΧΣ θα ανακτήσει αυτομάτως πλήρη δικαιώματα ψήφου, εάν η Τράπεζα σταματήσει να εφαρμόζει το σχέδιο αναδιάρθρωσής της. |
| --- | --- |

(383)

Ένα άλλο σημείο που χρειάζεται προσοχή είναι η διακυβέρνηση της Τράπεζας, δεδομένου ότι το ελληνικό ΤΧΣ κατέχει την πλειονότητα των μετοχών της Τράπεζας μετά την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου το 2014, αλλά με περιορισμένο δικαίωμα ψήφου. Επιπλέον, ορισμένοι από τους ιδιώτες μετόχους διαθέτουν επίσης παραστατικούς τίτλους δικαιωμάτων κτήσης μετοχών και, επομένως, θα επωφεληθούν πλήρως σε περίπτωση που η τιμή της μετοχής αυξηθεί κατά τη διάρκεια της περιόδου αναδιάρθρωσης. Δεδομένου ότι η κατάσταση αυτή θα μπορούσε να δημιουργήσει ηθικό κίνδυνο, από το 2013 έχει συμφωνηθεί ειδική σχέση πλαίσιο μεταξύ της Τράπεζας και του ελληνικού ΤΧΣ. Η συμφωνία προστατεύει τις καθημερινές δραστηριότητες της Τράπεζας από τυχόν παρέμβαση των κύριων μετόχων της, εξασφαλίζοντας ότι το ελληνικό ΤΧΣ μπορεί να παρακολουθεί την υλοποίηση του σχεδίου αναδιάρθρωσης και να προλαμβάνει την υπερβολική ανάληψη κινδύνου από τη διοίκηση της Τράπεζας μέσω κατάλληλων διαδικασιών διαβούλευσης. Η Τράπεζα έχει αναλάβει επίσης δέσμευση να παρακολουθεί στενά την έκθεσή της σε συνδεδεμένους δανειολήπτες. Η Επιτροπή χαρακτηρίζει θετικά το γεγονός ότι το ελληνικό ΤΧΣ θα ανακτήσει αυτομάτως πλήρη δικαιώματα ψήφου, εάν η Τράπεζα σταματήσει να εφαρμόζει το σχέδιο αναδιάρθρωσής της.

7.6.2.3.   Διεθνείς δραστηριότητες

| (384) | Ορισμένες από τις διεθνείς δραστηριότητές της έχουν εξαντλήσει το κεφάλαιο, τη ρευστότητα και την κερδοφορία της Τράπεζας κατά το παρελθόν, όπως εξηγείται στην αιτιολογική σκέψη 372. |
| --- | --- |

(384)

Ορισμένες από τις διεθνείς δραστηριότητές της έχουν εξαντλήσει το κεφάλαιο, τη ρευστότητα και την κερδοφορία της Τράπεζας κατά το παρελθόν, όπως εξηγείται στην αιτιολογική σκέψη 372.

| (385) | Το σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπει στροφή προς μεγαλύτερη εστίαση στην εγχώρια αγορά και την Τουρκία. Η Τράπεζα άρχισε ήδη τον εξορθολογισμό των αλλοδαπών θυγατρικών, την ενίσχυση της διαδικασίας αναδοχής δανείων και τη μείωση των χρηματοδοτικών κενών των θυγατρικών. Η Ελλάδα δεσμεύτηκε ότι η Τράπεζα θα εκποιήσει τις [...] και τις αλλοδαπές θυγατρικές της σε [...]. |
| --- | --- |

(385)

Το σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπει στροφή προς μεγαλύτερη εστίαση στην εγχώρια αγορά και την Τουρκία. Η Τράπεζα άρχισε ήδη τον εξορθολογισμό των αλλοδαπών θυγατρικών, την ενίσχυση της διαδικασίας αναδοχής δανείων και τη μείωση των χρηματοδοτικών κενών των θυγατρικών. Η Ελλάδα δεσμεύτηκε ότι η Τράπεζα θα εκποιήσει τις [...] και τις αλλοδαπές θυγατρικές της σε [...].

| (386) | Το συνολικό ποσό των στοιχείων του ενεργητικού εκτός Ελλάδας και Τουρκίας θα μειωθεί, επομένως, κατά [...] % από τις 31 Δεκεμβρίου 2012 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2017. |
| --- | --- |

(386)

Το συνολικό ποσό των στοιχείων του ενεργητικού εκτός Ελλάδας και Τουρκίας θα μειωθεί, επομένως, κατά [...] % από τις 31 Δεκεμβρίου 2012 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2017.

| (387) | Η Ελλάδα δεσμεύτηκε επίσης ότι η Τράπεζα θα μειώσει τη συμμετοχή της στην τουρκική θυγατρική της Finansbank μέσω [...]. [...] ευπρόσδεκτα, δεδομένου ότι θα ενισχύσουν την κεφαλαιακή θέση της Τράπεζας. Όσον αφορά το γεγονός ότι η Τράπεζα προτίθεται να διατηρήσει πλειοψηφική συμμετοχή στη Finansbank, η Επιτροπή παρατηρεί ότι η Finansbank παρουσιάζει σταθερά κερδοφορία κατά τα τελευταία έτη. Η Επιτροπή παρατηρεί επίσης ότι η Τράπεζα προτίθεται να παρακολουθεί στενά τις δαπάνες της Finansbank και τους κινδύνους που αναλαμβάνει η εν λόγω θυγατρική. Η δέσμευση ότι η Τράπεζα δεν θα παρέχει [...] στη Finansbank εξασφαλίζει ότι η Finansbank [...]. Με βάση τα στοιχεία αυτά, η Επιτροπή θεωρεί ότι η διατήρηση πλειοψηφικής συμμετοχής στη Finansbank δεν θέτει σε κίνδυνο την αποκατάσταση της κερδοφορίας. |
| --- | --- |

(387)

Η Ελλάδα δεσμεύτηκε επίσης ότι η Τράπεζα θα μειώσει τη συμμετοχή της στην τουρκική θυγατρική της Finansbank μέσω [...]. [...] ευπρόσδεκτα, δεδομένου ότι θα ενισχύσουν την κεφαλαιακή θέση της Τράπεζας. Όσον αφορά το γεγονός ότι η Τράπεζα προτίθεται να διατηρήσει πλειοψηφική συμμετοχή στη Finansbank, η Επιτροπή παρατηρεί ότι η Finansbank παρουσιάζει σταθερά κερδοφορία κατά τα τελευταία έτη. Η Επιτροπή παρατηρεί επίσης ότι η Τράπεζα προτίθεται να παρακολουθεί στενά τις δαπάνες της Finansbank και τους κινδύνους που αναλαμβάνει η εν λόγω θυγατρική. Η δέσμευση ότι η Τράπεζα δεν θα παρέχει [...] στη Finansbank εξασφαλίζει ότι η Finansbank [...]. Με βάση τα στοιχεία αυτά, η Επιτροπή θεωρεί ότι η διατήρηση πλειοψηφικής συμμετοχής στη Finansbank δεν θέτει σε κίνδυνο την αποκατάσταση της κερδοφορίας.

| (388) | Κατά συνέπεια, συνάγεται το συμπέρασμα ότι η Τράπεζα θα αναδιαρθρώσει επαρκώς τις δραστηριότητές της στην αλλοδαπή και θα περιορίσει την έκθεσή της στις λιγότερο βιώσιμες εξ αυτών. |
| --- | --- |

(388)

Κατά συνέπεια, συνάγεται το συμπέρασμα ότι η Τράπεζα θα αναδιαρθρώσει επαρκώς τις δραστηριότητές της στην αλλοδαπή και θα περιορίσει την έκθεσή της στις λιγότερο βιώσιμες εξ αυτών.

7.6.2.4.   Συμπέρασμα σχετικά με τη βιωσιμότητα

| (389) | Το σχέδιο αναδιάρθρωσης δείχνει ότι η Τράπεζα θα είναι ανθεκτική σε μια εύλογη πίεση καθώς, με βάση το δυσμενές σενάριο, η Τράπεζα παραμένει κερδοφόρα κατά το τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης, και διατηρεί αρκετά υψηλό δείκτη βασικών ιδίων κεφαλαίων κατηγορίας 1 (146). |
| --- | --- |

(389)

Το σχέδιο αναδιάρθρωσης δείχνει ότι η Τράπεζα θα είναι ανθεκτική σε μια εύλογη πίεση καθώς, με βάση το δυσμενές σενάριο, η Τράπεζα παραμένει κερδοφόρα κατά το τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης, και διατηρεί αρκετά υψηλό δείκτη βασικών ιδίων κεφαλαίων κατηγορίας 1 (146).

| (390) | Το ποσό των πρόσθετων κεφαλαίων, το οποίο αυξήθηκε το 2014, συγκεκριμένα 2 500 εκατ. ευρώ, είναι επαρκές σύμφωνα με το βασικό σενάριο της προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων του 2013. Κατά την εκτίμηση των κεφαλαιακών αναγκών σύμφωνα με το βασικό σενάριο, η Τράπεζα της Ελλάδος επέφερε ήδη διάφορες προσαρμογές που είχαν ως αποτέλεσμα την αύξηση των εκτιμώμενων κεφαλαιακών αναγκών σε σύγκριση με τις κεφαλαιακές ανάγκες κατά την εκτίμηση της Τράπεζας στο δικό της βασικό σενάριο. Οι βασικές κεφαλαιακές ανάγκες που εκτιμήθηκαν από την Τράπεζα της Ελλάδος υπόκεινται, συνεπώς, σε κάποια πίεση. Για να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η Τράπεζα είναι βιώσιμη, η Επιτροπή δεν απαιτεί να διαθέτει η Τράπεζα εξαρχής επαρκή κεφάλαια για να καλύψει τις κεφαλαιακές ανάγκες που εκτιμά η Τράπεζα της Ελλάδος με βάση το ακραία δυσμενές σενάριο εφόσον το επίπεδο αυτό της εκτίμησης αντιπροσωπεύει υψηλό επίπεδο πιέσεων. |
| --- | --- |

(390)

Το ποσό των πρόσθετων κεφαλαίων, το οποίο αυξήθηκε το 2014, συγκεκριμένα 2 500 εκατ. ευρώ, είναι επαρκές σύμφωνα με το βασικό σενάριο της προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων του 2013. Κατά την εκτίμηση των κεφαλαιακών αναγκών σύμφωνα με το βασικό σενάριο, η Τράπεζα της Ελλάδος επέφερε ήδη διάφορες προσαρμογές που είχαν ως αποτέλεσμα την αύξηση των εκτιμώμενων κεφαλαιακών αναγκών σε σύγκριση με τις κεφαλαιακές ανάγκες κατά την εκτίμηση της Τράπεζας στο δικό της βασικό σενάριο. Οι βασικές κεφαλαιακές ανάγκες που εκτιμήθηκαν από την Τράπεζα της Ελλάδος υπόκεινται, συνεπώς, σε κάποια πίεση. Για να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η Τράπεζα είναι βιώσιμη, η Επιτροπή δεν απαιτεί να διαθέτει η Τράπεζα εξαρχής επαρκή κεφάλαια για να καλύψει τις κεφαλαιακές ανάγκες που εκτιμά η Τράπεζα της Ελλάδος με βάση το ακραία δυσμενές σενάριο εφόσον το επίπεδο αυτό της εκτίμησης αντιπροσωπεύει υψηλό επίπεδο πιέσεων.

| (391) | Επιπλέον, είναι θετικό το γεγονός ότι η Τράπεζα δεν θα προβεί σε πρόσθετες επενδύσεις σε τίτλους μη επενδυτικής κατηγορίας, γεγονός το οποίο θα συμβάλει στη διατήρηση της κεφαλαιακής της θέσης και της ρευστότητάς της. |
| --- | --- |

(391)

Επιπλέον, είναι θετικό το γεγονός ότι η Τράπεζα δεν θα προβεί σε πρόσθετες επενδύσεις σε τίτλους μη επενδυτικής κατηγορίας, γεγονός το οποίο θα συμβάλει στη διατήρηση της κεφαλαιακής της θέσης και της ρευστότητάς της.

| (392) | Η Επιτροπή μπορεί, συνεπώς, να συμπεράνει ότι τα μέτρα αναδιάρθρωσης που προβλέπονται στο σχέδιο αναδιάρθρωσης επαρκούν για να αποκατασταθεί η βιωσιμότητα της Τράπεζας. |
| --- | --- |

(392)

Η Επιτροπή μπορεί, συνεπώς, να συμπεράνει ότι τα μέτρα αναδιάρθρωσης που προβλέπονται στο σχέδιο αναδιάρθρωσης επαρκούν για να αποκατασταθεί η βιωσιμότητα της Τράπεζας.

7.6.3.   Ίδια συνεισφορά και επιμερισμός των επιβαρύνσεων

| (393) | Σύμφωνα με το τμήμα 3 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης, οι τράπεζες και οι μέτοχοί τους πρέπει να συμμετέχουν στην αναδιάρθρωση στο μέτρο του δυνατού, προκειμένου να εξασφαλίζεται ότι η ενίσχυση περιορίζεται στο ελάχιστο απαραίτητο. Οι τράπεζες θα πρέπει επομένως να χρησιμοποιήσουν τους δικούς τους πόρους για να χρηματοδοτήσουν την αναδιάρθρωση, προβαίνοντας, για παράδειγμα, σε πώληση στοιχείων ενεργητικού, ενώ οι μέτοχοι οφείλουν να καλύψουν, στο μέτρο του δυνατού, τις ζημίες του χρηματοπιστωτικού ιδρύματος. Οι δεσμεύσεις τις οποίες ανέλαβε η Ελλάδα θα πρέπει να εξασφαλίσουν τη χρήση ιδίων πόρων και τη συμμετοχή στην αναδιάρθρωση των αρχικών μετόχων και ιδιωτών επενδυτών που έχουν στην κατοχή τους υβριδικό κεφάλαιο της Τράπεζας. |
| --- | --- |

(393)

Σύμφωνα με το τμήμα 3 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης, οι τράπεζες και οι μέτοχοί τους πρέπει να συμμετέχουν στην αναδιάρθρωση στο μέτρο του δυνατού, προκειμένου να εξασφαλίζεται ότι η ενίσχυση περιορίζεται στο ελάχιστο απαραίτητο. Οι τράπεζες θα πρέπει επομένως να χρησιμοποιήσουν τους δικούς τους πόρους για να χρηματοδοτήσουν την αναδιάρθρωση, προβαίνοντας, για παράδειγμα, σε πώληση στοιχείων ενεργητικού, ενώ οι μέτοχοι οφείλουν να καλύψουν, στο μέτρο του δυνατού, τις ζημίες του χρηματοπιστωτικού ιδρύματος. Οι δεσμεύσεις τις οποίες ανέλαβε η Ελλάδα θα πρέπει να εξασφαλίσουν τη χρήση ιδίων πόρων και τη συμμετοχή στην αναδιάρθρωση των αρχικών μετόχων και ιδιωτών επενδυτών που έχουν στην κατοχή τους υβριδικό κεφάλαιο της Τράπεζας.

7.6.3.1.   Ίδια συνεισφορά της Τράπεζας: εκποιήσεις και περικοπή δαπανών

| (394) | Η Τράπεζα έχει ήδη εκποιήσει ορισμένες μικρές επιχειρήσεις όπως οι ασφαλιστικές δραστηριότητες στην Τουρκία και η πλειοψηφική συμμετοχή στη θυγατρική της διαχείρισης ακίνητης περιουσίας. |
| --- | --- |

(394)

Η Τράπεζα έχει ήδη εκποιήσει ορισμένες μικρές επιχειρήσεις όπως οι ασφαλιστικές δραστηριότητες στην Τουρκία και η πλειοψηφική συμμετοχή στη θυγατρική της διαχείρισης ακίνητης περιουσίας.

| (395) | Το σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπει την πώληση μειοψηφικού μεριδίου στη Finansbank, όπως περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 387, το οποίο θα επιτρέψει στην Τράπεζα τη δημιουργία κεφαλαίων στο εσωτερικό. Η Τράπεζα θα πωλήσει επίσης [...] καθώς και τη θυγατρική της ιδιωτικών κεφαλαίων και άλλους τίτλους. Λαμβανομένων υπόψη της απομόχλευσης και των εκχωρήσεων που έχουν ήδη υλοποιηθεί και μετά την εφαρμογή των δεσμεύσεων που συνδέονται με την απομόχλευση και τις εκχωρήσεις αλλοδαπών θυγατρικών, η Τράπεζα θα έχει δημιουργήσει σημαντικό κεφάλαιο. Η μείωση του μεγέθους των διεθνών στοιχείων ενεργητικού της Τράπεζας θα μειώσει επίσης σημαντικά το ενδεχόμενο να χρειαστεί ενίσχυση στο μέλλον. Συνεπώς, συμβάλλει στον περιορισμό του ποσού της ενίσχυσης στο ελάχιστο. |
| --- | --- |

(395)

Το σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπει την πώληση μειοψηφικού μεριδίου στη Finansbank, όπως περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη 387, το οποίο θα επιτρέψει στην Τράπεζα τη δημιουργία κεφαλαίων στο εσωτερικό. Η Τράπεζα θα πωλήσει επίσης [...] καθώς και τη θυγατρική της ιδιωτικών κεφαλαίων και άλλους τίτλους. Λαμβανομένων υπόψη της απομόχλευσης και των εκχωρήσεων που έχουν ήδη υλοποιηθεί και μετά την εφαρμογή των δεσμεύσεων που συνδέονται με την απομόχλευση και τις εκχωρήσεις αλλοδαπών θυγατρικών, η Τράπεζα θα έχει δημιουργήσει σημαντικό κεφάλαιο. Η μείωση του μεγέθους των διεθνών στοιχείων ενεργητικού της Τράπεζας θα μειώσει επίσης σημαντικά το ενδεχόμενο να χρειαστεί ενίσχυση στο μέλλον. Συνεπώς, συμβάλλει στον περιορισμό του ποσού της ενίσχυσης στο ελάχιστο.

| (396) | Προκειμένου να περιορίσει τις κεφαλαιακές της ανάγκες, η Τράπεζα δεν θα χρησιμοποιήσει [...], όπως περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη (154). Επιπλέον, οι δεσμεύσεις τις οποίες ανέλαβε η Ελλάδα προβλέπουν ότι η Τράπεζα δεν θα προβεί σε δαπανηρές εξαγορές. |
| --- | --- |

(396)

Προκειμένου να περιορίσει τις κεφαλαιακές της ανάγκες, η Τράπεζα δεν θα χρησιμοποιήσει [...], όπως περιγράφεται στην αιτιολογική σκέψη (154). Επιπλέον, οι δεσμεύσεις τις οποίες ανέλαβε η Ελλάδα προβλέπουν ότι η Τράπεζα δεν θα προβεί σε δαπανηρές εξαγορές.

| (397) | Η Τράπεζα δεσμεύτηκε επίσης για ένα φιλόδοξο πρόγραμμα μείωσης του κόστους, όπως αναφέρεται στο τμήμα 2.4.2. Τα έξοδα της θα μειωθούν περαιτέρω έως το 2017. Το προσωπικό της μειώνεται και οι περισσότεροι μισθοί προσαρμόστηκαν προς τα κάτω. |
| --- | --- |

(397)

Η Τράπεζα δεσμεύτηκε επίσης για ένα φιλόδοξο πρόγραμμα μείωσης του κόστους, όπως αναφέρεται στο τμήμα 2.4.2. Τα έξοδα της θα μειωθούν περαιτέρω έως το 2017. Το προσωπικό της μειώνεται και οι περισσότεροι μισθοί προσαρμόστηκαν προς τα κάτω.

7.6.3.2.   Επιμερισμός βαρών σε παλαιούς μετόχους και άντληση νέων κεφαλαίων στην αγορά

| (398) | Οι εκδόσεις δικαιωμάτων που ολοκληρώθηκαν το 2009 και το 2010 και μετά η ανακεφαλαιοποίηση του ελληνικού ΤΧΣ (μέτρο Β 3) επέφεραν διαδοχικά μείωση της συμμετοχής στο μετοχικό κεφάλαιο των υφιστάμενων μετόχων της Τράπεζας (147). Το ποσοστό συμμετοχής των μετόχων της Τράπεζας μειώθηκε από 100 % πριν από την ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013 σε μόλις 5,1 % μετά την ανακεφαλαιοποίηση. Επιπλέον, κανένα μέρισμα δεν καταβλήθηκε μετά το 2007 στους κατόχους κοινών μετοχών και μετά το 2009 στους κατόχους προνομιούχων μετοχών ΗΠΑ. Εκτός από τον επιμερισμό των επιβαρύνσεων σε παλαιούς μετόχους, η Τράπεζα συγκέντρωσε σημαντικό κεφάλαιο μετά την έναρξη της κρίσης στα τέλη του 2008, ήτοι 1 247 εκατ. ευρώ το 2009, 1 815 εκατ. ευρώ το 2010, 1 079 εκατ. ευρώ το 2013 και 2 500 εκατ. ευρώ το 2014. Το εν λόγω συγκεντρωθέν κεφάλαιο συνέβαλε στη μείωση του ποσού των κεφαλαιακών αναγκών που έπρεπε να καλυφθεί με κρατική ενίσχυση. |
| --- | --- |

(398)

Οι εκδόσεις δικαιωμάτων που ολοκληρώθηκαν το 2009 και το 2010 και μετά η ανακεφαλαιοποίηση του ελληνικού ΤΧΣ (μέτρο Β 3) επέφεραν διαδοχικά μείωση της συμμετοχής στο μετοχικό κεφάλαιο των υφιστάμενων μετόχων της Τράπεζας (147). Το ποσοστό συμμετοχής των μετόχων της Τράπεζας μειώθηκε από 100 % πριν από την ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013 σε μόλις 5,1 % μετά την ανακεφαλαιοποίηση. Επιπλέον, κανένα μέρισμα δεν καταβλήθηκε μετά το 2007 στους κατόχους κοινών μετοχών και μετά το 2009 στους κατόχους προνομιούχων μετοχών ΗΠΑ. Εκτός από τον επιμερισμό των επιβαρύνσεων σε παλαιούς μετόχους, η Τράπεζα συγκέντρωσε σημαντικό κεφάλαιο μετά την έναρξη της κρίσης στα τέλη του 2008, ήτοι 1 247 εκατ. ευρώ το 2009, 1 815 εκατ. ευρώ το 2010, 1 079 εκατ. ευρώ το 2013 και 2 500 εκατ. ευρώ το 2014. Το εν λόγω συγκεντρωθέν κεφάλαιο συνέβαλε στη μείωση του ποσού των κεφαλαιακών αναγκών που έπρεπε να καλυφθεί με κρατική ενίσχυση.

7.6.3.3.   Επιμερισμός των βαρών σε ομολογιούχους μειωμένης εξασφάλισης

| (399) | Οι κάτοχοι τίτλων μειωμένης εξασφάλισης της Τράπεζας συνεισέφεραν στο κόστος αναδιάρθρωσης της Τράπεζας. Η Τράπεζα εκτέλεσε πολλές πράξεις διαχείρισης παθητικού με σκοπό τη δημιουργία κεφαλαίων όπως περιγράφεται στις αιτιολογικές σκέψεις 149 και 150. |
| --- | --- |

(399)

Οι κάτοχοι τίτλων μειωμένης εξασφάλισης της Τράπεζας συνεισέφεραν στο κόστος αναδιάρθρωσης της Τράπεζας. Η Τράπεζα εκτέλεσε πολλές πράξεις διαχείρισης παθητικού με σκοπό τη δημιουργία κεφαλαίων όπως περιγράφεται στις αιτιολογικές σκέψεις 149 και 150.

| (400) | Τα χρηματοοικονομικά μέσα η διευθέτηση των οποίων εκκρεμεί υπόκεινται στην απαγόρευση της πληρωμής τοκομεριδίων, όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 159. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι διασφαλίζεται ο ορθός επιμερισμός των βαρών για τους ιδιώτες κατόχους υβριδικού κεφαλαίου της Τράπεζας και ότι πληρούνται ως προς το θέμα αυτό τα κριτήρια της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης. |
| --- | --- |

(400)

Τα χρηματοοικονομικά μέσα η διευθέτηση των οποίων εκκρεμεί υπόκεινται στην απαγόρευση της πληρωμής τοκομεριδίων, όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 159. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι διασφαλίζεται ο ορθός επιμερισμός των βαρών για τους ιδιώτες κατόχους υβριδικού κεφαλαίου της Τράπεζας και ότι πληρούνται ως προς το θέμα αυτό τα κριτήρια της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης.

7.6.3.4.   Συμπέρασμα σχετικά με την ίδια συνεισφορά και τον επιμερισμό των επιβαρύνσεων

| (401) | Η Επιτροπή παρατηρεί ότι, σε σχέση με τη συνολική κρατική ανακεφαλαιοποίηση, η ίδια συνεισφορά και ο επιμερισμός των επιβαρύνσεων, υπό μορφή πώλησης στοιχείων ενεργητικού και μείωσης του μεγέθους υπολείπονται σημαντικά των επιπέδων που η Επιτροπή θεωρεί συνήθως επαρκή. Για παράδειγμα, το σχέδιο αναδιάρθρωσης δεν προβλέπει καμία μείωση του μεγέθους των τραπεζικών δραστηριοτήτων στην Ελλάδα, ενώ προβλέπει τη διατήρηση της πλειοψηφικής συμμετοχής στη Finansbank. Ωστόσο, λαμβανομένων υπόψη των στοιχείων που αναπτύχθηκαν στο τμήμα 7.6.1, βάσει των οποίων η Επιτροπή μπορεί να δεχθεί χαμηλότερο επίπεδο ίδιας συνεισφοράς και επιμερισμού των επιβαρύνσεων, μπορεί να θεωρηθεί ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπει επαρκή μέτρα ίδιας συνεισφοράς και επιμερισμού των επιβαρύνσεων. |
| --- | --- |

(401)

Η Επιτροπή παρατηρεί ότι, σε σχέση με τη συνολική κρατική ανακεφαλαιοποίηση, η ίδια συνεισφορά και ο επιμερισμός των επιβαρύνσεων, υπό μορφή πώλησης στοιχείων ενεργητικού και μείωσης του μεγέθους υπολείπονται σημαντικά των επιπέδων που η Επιτροπή θεωρεί συνήθως επαρκή. Για παράδειγμα, το σχέδιο αναδιάρθρωσης δεν προβλέπει καμία μείωση του μεγέθους των τραπεζικών δραστηριοτήτων στην Ελλάδα, ενώ προβλέπει τη διατήρηση της πλειοψηφικής συμμετοχής στη Finansbank. Ωστόσο, λαμβανομένων υπόψη των στοιχείων που αναπτύχθηκαν στο τμήμα 7.6.1, βάσει των οποίων η Επιτροπή μπορεί να δεχθεί χαμηλότερο επίπεδο ίδιας συνεισφοράς και επιμερισμού των επιβαρύνσεων, μπορεί να θεωρηθεί ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης προβλέπει επαρκή μέτρα ίδιας συνεισφοράς και επιμερισμού των επιβαρύνσεων.

7.6.4.   Μέτρα για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού

| (402) | Σύμφωνα με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης πρέπει να προτείνει μέτρα για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού και τη διασφάλιση ανταγωνιστικού τραπεζικού τομέα. Επιπλέον, τα εν λόγω μέτρα πρέπει επίσης να αντιμετωπίζουν τα ζητήματα ηθικού κινδύνου και να διασφαλίζουν ότι η κρατική ενίσχυση δεν χρησιμοποιείται για τη χρηματοδότηση αντιανταγωνιστικής συμπεριφοράς. |
| --- | --- |

(402)

Σύμφωνα με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης πρέπει να προτείνει μέτρα για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού και τη διασφάλιση ανταγωνιστικού τραπεζικού τομέα. Επιπλέον, τα εν λόγω μέτρα πρέπει επίσης να αντιμετωπίζουν τα ζητήματα ηθικού κινδύνου και να διασφαλίζουν ότι η κρατική ενίσχυση δεν χρησιμοποιείται για τη χρηματοδότηση αντιανταγωνιστικής συμπεριφοράς.

| (403) | Σύμφωνα με το σημείο 31 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης, κατά την αξιολόγηση του ύψους της ενίσχυσης και των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού που προκαλούνται από την ενίσχυση, η Επιτροπή πρέπει να λαμβάνει υπόψη τόσο το απόλυτο όσο και το σχετικό ποσό της ενίσχυσης, καθώς και τον βαθμό επιμερισμού των επιβαρύνσεων και τη θέση του χρηματοπιστωτικού ιδρύματος στην αγορά μετά την αναδιάρθρωση. Ως προς αυτό, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι η Τράπεζα έχει εισπράξει κεφάλαια από το Δημόσιο, ισοδύναμα με το 17,3 % των ΠΣΣΚ (148). Επιπλέον, η Τράπεζα έλαβε εγγυήσεις ρευστότητας ύψους 12 900 εκατ. ευρώ στις 15 Απριλίου 2011 και 14 798 εκατ. ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 2013. Η Τράπεζα είχε επίσης λάβει ομολογιακά δάνεια του Δημοσίου ύψους 847 εκατ. ευρώ κατά την εν λόγω ημερομηνία, καθώς και ΕΠΡ με την εγγύηση του Δημοσίου ύψους 30,9 δισεκατ. ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 2012. Η ανάγκη εφαρμογής μέτρων για τον περιορισμό πιθανών στρεβλώσεων του ανταγωνισμού είναι συνεπώς δικαιολογημένη, δεδομένου του ύψους της ενίσχυσης. Επιπλέον, το μερίδιο αγοράς της Τράπεζας στην Ελλάδα είναι μεγάλο, με μερίδια αγοράς 22 % για τα δάνεια και 25 % για τις καταθέσεις στις 31 Δεκεμβρίου 2013 (149). |
| --- | --- |

(403)

Σύμφωνα με το σημείο 31 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης, κατά την αξιολόγηση του ύψους της ενίσχυσης και των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού που προκαλούνται από την ενίσχυση, η Επιτροπή πρέπει να λαμβάνει υπόψη τόσο το απόλυτο όσο και το σχετικό ποσό της ενίσχυσης, καθώς και τον βαθμό επιμερισμού των επιβαρύνσεων και τη θέση του χρηματοπιστωτικού ιδρύματος στην αγορά μετά την αναδιάρθρωση. Ως προς αυτό, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι η Τράπεζα έχει εισπράξει κεφάλαια από το Δημόσιο, ισοδύναμα με το 17,3 % των ΠΣΣΚ (148). Επιπλέον, η Τράπεζα έλαβε εγγυήσεις ρευστότητας ύψους 12 900 εκατ. ευρώ στις 15 Απριλίου 2011 και 14 798 εκατ. ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 2013. Η Τράπεζα είχε επίσης λάβει ομολογιακά δάνεια του Δημοσίου ύψους 847 εκατ. ευρώ κατά την εν λόγω ημερομηνία, καθώς και ΕΠΡ με την εγγύηση του Δημοσίου ύψους 30,9 δισεκατ. ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 2012. Η ανάγκη εφαρμογής μέτρων για τον περιορισμό πιθανών στρεβλώσεων του ανταγωνισμού είναι συνεπώς δικαιολογημένη, δεδομένου του ύψους της ενίσχυσης. Επιπλέον, το μερίδιο αγοράς της Τράπεζας στην Ελλάδα είναι μεγάλο, με μερίδια αγοράς 22 % για τα δάνεια και 25 % για τις καταθέσεις στις 31 Δεκεμβρίου 2013 (149).

| (404) | Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι οι δυσχέρειες της Τράπεζας οφείλονται κυρίως σε εξωτερικούς κραδασμούς, όπως η κρίση του δημόσιου χρέους της Ελλάδας και η παρατεταμένη ύφεση που διαταράσσει την ελληνική οικονομία από το 2008. Αυτό επισημάνθηκε επίσης στην αιτιολογική σκέψη 68 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας για την ΕΤΕ. Επομένως, η ανάγκη να αντιμετωπιστούν τα ζητήματα ηθικού κινδύνου μειώνεται αναλόγως. Όπως αναφέρεται στο τμήμα 7.6.1, το στρεβλωτικό αποτέλεσμα των μέτρων ενίσχυσης είναι μικρότερο υπό το πρίσμα αυτών των παραγόντων καθώς μικρότερη είναι και η ανάγκη να ληφθούν μέτρα για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού. Για τους ανωτέρω λόγους, η Επιτροπή μπορεί κατ' εξαίρεση να δεχθεί ότι, παρά το υψηλό ποσό της ενίσχυσης, το σχέδιο αναδιάρθρωσης δεν προβλέπει καμία μείωση του ισολογισμού και των δανείων στην Ελλάδα. |
| --- | --- |

(404)

Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι οι δυσχέρειες της Τράπεζας οφείλονται κυρίως σε εξωτερικούς κραδασμούς, όπως η κρίση του δημόσιου χρέους της Ελλάδας και η παρατεταμένη ύφεση που διαταράσσει την ελληνική οικονομία από το 2008. Αυτό επισημάνθηκε επίσης στην αιτιολογική σκέψη 68 της απόφασης για την κίνηση της διαδικασίας για την ΕΤΕ. Επομένως, η ανάγκη να αντιμετωπιστούν τα ζητήματα ηθικού κινδύνου μειώνεται αναλόγως. Όπως αναφέρεται στο τμήμα 7.6.1, το στρεβλωτικό αποτέλεσμα των μέτρων ενίσχυσης είναι μικρότερο υπό το πρίσμα αυτών των παραγόντων καθώς μικρότερη είναι και η ανάγκη να ληφθούν μέτρα για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού. Για τους ανωτέρω λόγους, η Επιτροπή μπορεί κατ' εξαίρεση να δεχθεί ότι, παρά το υψηλό ποσό της ενίσχυσης, το σχέδιο αναδιάρθρωσης δεν προβλέπει καμία μείωση του ισολογισμού και των δανείων στην Ελλάδα.

| (405) | Ωστόσο, η Επιτροπή σημειώνει ότι οι κρατικές ανακεφαλαιοποιήσεις επέτρεψαν στην Τράπεζα να συνεχίσει τις τραπεζικές της δραστηριότητες σε αγορές του εξωτερικού. |
| --- | --- |

(405)

Ωστόσο, η Επιτροπή σημειώνει ότι οι κρατικές ανακεφαλαιοποιήσεις επέτρεψαν στην Τράπεζα να συνεχίσει τις τραπεζικές της δραστηριότητες σε αγορές του εξωτερικού.

| (406) | Εν προκειμένω, η Επιτροπή επισημαίνει, εκτός από την απομόχλευση και την αναδιάρθρωση που έχουν ήδη εφαρμοστεί, τη δέσμευση για εκποίηση των αλλοδαπών στοιχείων ενεργητικού [...] έως τις 30 Ιουνίου 2018 (150). Επομένως, η ενίσχυση δεν θα χρησιμοποιηθεί για να στρεβλώσει τον ανταγωνισμό σε αυτές τις αγορές του εξωτερικού. |
| --- | --- |

(406)

Εν προκειμένω, η Επιτροπή επισημαίνει, εκτός από την απομόχλευση και την αναδιάρθρωση που έχουν ήδη εφαρμοστεί, τη δέσμευση για εκποίηση των αλλοδαπών στοιχείων ενεργητικού [...] έως τις 30 Ιουνίου 2018 (150). Επομένως, η ενίσχυση δεν θα χρησιμοποιηθεί για να στρεβλώσει τον ανταγωνισμό σε αυτές τις αγορές του εξωτερικού.

| (407) | Η Ελλάδα έχει δεσμευθεί επίσης ότι η Τράπεζα δεν θα προβεί σε εξαγορές, διασφαλίζοντας ότι η Τράπεζα δεν θα χρησιμοποιήσει την κρατική ενίσχυση που λαμβάνει για την εξαγορά νέας επιχείρησης. Η εν λόγω δέσμευση εξασφαλίζει ότι η ενίσχυση χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας των τραπεζικών δραστηριοτήτων στην Ελλάδα και όχι, για παράδειγμα, για ανάπτυξη σε αγορές του εξωτερικού. |
| --- | --- |

(407)

Η Ελλάδα έχει δεσμευθεί επίσης ότι η Τράπεζα δεν θα προβεί σε εξαγορές, διασφαλίζοντας ότι η Τράπεζα δεν θα χρησιμοποιήσει την κρατική ενίσχυση που λαμβάνει για την εξαγορά νέας επιχείρησης. Η εν λόγω δέσμευση εξασφαλίζει ότι η ενίσχυση χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας των τραπεζικών δραστηριοτήτων στην Ελλάδα και όχι, για παράδειγμα, για ανάπτυξη σε αγορές του εξωτερικού.

| (408) | Η δέσμευση για μείωση του επιτοκίου που καταβάλλεται για τις καταθέσεις στην Ελλάδα από μη κερδοφόρα υψηλά επίπεδα εξασφαλίζει επίσης ότι η κρατική ενίσχυση δεν θα χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση στρατηγικών συγκέντρωσης καταθέσεων που νοθεύουν τον ανταγωνισμό στην ελληνική αγορά. Παρομοίως, η δέσμευση για την εφαρμογή αυστηρών κατευθυντήριων γραμμών όσον αφορά την τιμολόγηση των νέων δανείων (151), βάσει κατάλληλης αξιολόγησης των πιστωτικών κινδύνων, θα εμποδίσει την Τράπεζα να νοθεύσει τον ανταγωνισμό στην ελληνική αγορά εφαρμόζοντας ακατάλληλες στρατηγικές τιμολόγησης όσον αφορά τα δάνεια στους πελάτες της. |
| --- | --- |

(408)

Η δέσμευση για μείωση του επιτοκίου που καταβάλλεται για τις καταθέσεις στην Ελλάδα από μη κερδοφόρα υψηλά επίπεδα εξασφαλίζει επίσης ότι η κρατική ενίσχυση δεν θα χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση στρατηγικών συγκέντρωσης καταθέσεων που νοθεύουν τον ανταγωνισμό στην ελληνική αγορά. Παρομοίως, η δέσμευση για την εφαρμογή αυστηρών κατευθυντήριων γραμμών όσον αφορά την τιμολόγηση των νέων δανείων (151), βάσει κατάλληλης αξιολόγησης των πιστωτικών κινδύνων, θα εμποδίσει την Τράπεζα να νοθεύσει τον ανταγωνισμό στην ελληνική αγορά εφαρμόζοντας ακατάλληλες στρατηγικές τιμολόγησης όσον αφορά τα δάνεια στους πελάτες της.

| (409) | Η δέσμευση για εκποίηση της [...] εξασφαλίζει επίσης ότι η ενίσχυση δεν θα χρησιμοποιηθεί για την ανάπτυξη στην εν λόγω αγορά εις βάρος των ανταγωνιστών που δεν λαμβάνουν ενίσχυση. |
| --- | --- |

(409)

Η δέσμευση για εκποίηση της [...] εξασφαλίζει επίσης ότι η ενίσχυση δεν θα χρησιμοποιηθεί για την ανάπτυξη στην εν λόγω αγορά εις βάρος των ανταγωνιστών που δεν λαμβάνουν ενίσχυση.

| (410) | Λαμβανομένης υπόψη της ειδικής κατάστασης που περιγράφεται στο τμήμα 7.6.1, καθώς και των μέτρων που προβλέπονται στο σχέδιο αναδιάρθρωσης, η Επιτροπή θεωρεί ότι υπάρχουν επαρκείς διασφαλίσεις για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού. |
| --- | --- |

(410)

Λαμβανομένης υπόψη της ειδικής κατάστασης που περιγράφεται στο τμήμα 7.6.1, καθώς και των μέτρων που προβλέπονται στο σχέδιο αναδιάρθρωσης, η Επιτροπή θεωρεί ότι υπάρχουν επαρκείς διασφαλίσεις για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού.

7.6.5.   Παρακολούθηση

| (411) | Σύμφωνα με το τμήμα 5 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης, πρέπει να υποβάλλονται τακτικές εκθέσεις που θα επιτρέπουν στην Επιτροπή να ελέγχει την ορθή εφαρμογή του σχεδίου αναδιάρθρωσης. Όπως αναφέρεται στις δεσμεύσεις (152), η Ελλάδα θα εξασφαλίσει ότι ο εντολοδόχος παρακολούθησης, ο οποίος διορίστηκε από την Τράπεζα με την έγκριση της Επιτροπής, θα παρακολουθεί την υλοποίηση των δεσμεύσεων που ανέλαβε η Ελλάδα για την αναδιάρθρωση των δραστηριοτήτων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και για την εταιρική διακυβέρνηση και τις εμπορικές δραστηριότητες έως το τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης, και συγκεκριμένα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2018. Κατά την άποψη της Επιτροπής, με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται η δέουσα παρακολούθηση της υλοποίησης του σχεδίου αναδιάρθρωσης. |
| --- | --- |

(411)

Σύμφωνα με το τμήμα 5 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης, πρέπει να υποβάλλονται τακτικές εκθέσεις που θα επιτρέπουν στην Επιτροπή να ελέγχει την ορθή εφαρμογή του σχεδίου αναδιάρθρωσης. Όπως αναφέρεται στις δεσμεύσεις (152), η Ελλάδα θα εξασφαλίσει ότι ο εντολοδόχος παρακολούθησης, ο οποίος διορίστηκε από την Τράπεζα με την έγκριση της Επιτροπής, θα παρακολουθεί την υλοποίηση των δεσμεύσεων που ανέλαβε η Ελλάδα για την αναδιάρθρωση των δραστηριοτήτων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και για την εταιρική διακυβέρνηση και τις εμπορικές δραστηριότητες έως το τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης, και συγκεκριμένα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2018. Κατά την άποψη της Επιτροπής, με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται η δέουσα παρακολούθηση της υλοποίησης του σχεδίου αναδιάρθρωσης.

7.6.6.   Συμπέρασμα σχετικά με τη συμβατότητα των μέτρων A, B1, B2 και Β3 με την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης

| (412) | Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης, σε συνδυασμό με τις δεσμεύσεις που παρατίθενται στο παράρτημα της παρούσας απόφασης, διασφαλίζει την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της Τράπεζας, είναι επαρκές όσον αφορά τον επιμερισμό των επιβαρύνσεων και την ίδια συνεισφορά και περιέχει επαρκή μέτρα για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης και οι αναληφθείσες δεσμεύσεις πληρούν τα κριτήρια της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης. |
| --- | --- |

(412)

Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι το σχέδιο αναδιάρθρωσης, σε συνδυασμό με τις δεσμεύσεις που παρατίθενται στο παράρτημα της παρούσας απόφασης, διασφαλίζει την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της Τράπεζας, είναι επαρκές όσον αφορά τον επιμερισμό των επιβαρύνσεων και την ίδια συνεισφορά και περιέχει επαρκή μέτρα για τον περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης και οι αναληφθείσες δεσμεύσεις πληρούν τα κριτήρια της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης.

8.   ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

| (413) | Η Επιτροπή εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι η Ελλάδα έθεσε παράνομα σε εφαρμογή τα μέτρα ενίσχυσης Β1, Β2, Β3, FB4, FB5, PB1, και ΡΒ2, κατά παράβαση του άρθρου 108 παράγραφος 3 της Συνθήκης, δεδομένου ότι τέθηκαν σε εφαρμογή πριν από την επίσημη κοινοποίησή τους. Ωστόσο, τα μέτρα αυτά, καθώς και τα άλλα μέτρα που εξετάζονται στην παρούσα απόφαση, είναι δυνατό να θεωρηθούν συμβιβάσιμα με την εσωτερική αγορά, |
| --- | --- |

(413)

Η Επιτροπή εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι η Ελλάδα έθεσε παράνομα σε εφαρμογή τα μέτρα ενίσχυσης Β1, Β2, Β3, FB4, FB5, PB1, και ΡΒ2, κατά παράβαση του άρθρου 108 παράγραφος 3 της Συνθήκης, δεδομένου ότι τέθηκαν σε εφαρμογή πριν από την επίσημη κοινοποίησή τους. Ωστόσο, τα μέτρα αυτά, καθώς και τα άλλα μέτρα που εξετάζονται στην παρούσα απόφαση, είναι δυνατό να θεωρηθούν συμβιβάσιμα με την εσωτερική αγορά,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1

1.   Τα ακόλουθα μέτρα που τέθηκαν σε εφαρμογή ή σχεδιάστηκαν από την Ελλάδα συνιστούν κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης:

| α) | η επείγουσα παροχή ρευστότητας στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ΑΕ (εφεξής «ΕΤΕ») από την Τράπεζα της Ελλάδος με την εγγύηση του ελληνικού Δημοσίου (μέτρο L2)· |
| --- | --- |

α)

η επείγουσα παροχή ρευστότητας στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ΑΕ (εφεξής «ΕΤΕ») από την Τράπεζα της Ελλάδος με την εγγύηση του ελληνικού Δημοσίου (μέτρο L2)·

| β) | η δεύτερη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση ύψους 2 326 εκατ. ευρώ που χορηγήθηκε από το ελληνικό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (εφεξής «ελληνικό ΤΧΣ») στην ΕΤΕ τον Δεκέμβριο του 2012 (μέτρο Β2)· |
| --- | --- |

β)

η δεύτερη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση ύψους 2 326 εκατ. ευρώ που χορηγήθηκε από το ελληνικό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (εφεξής «ελληνικό ΤΧΣ») στην ΕΤΕ τον Δεκέμβριο του 2012 (μέτρο Β2)·

| γ) | η ανακεφαλαιοποίηση ύψους 8 677 εκατ. ευρώ που χορηγήθηκε από το ελληνικό ΤΧΣ στην ΕΤΕ την άνοιξη του 2013 (μέτρο Β3)· |
| --- | --- |

γ)

η ανακεφαλαιοποίηση ύψους 8 677 εκατ. ευρώ που χορηγήθηκε από το ελληνικό ΤΧΣ στην ΕΤΕ την άνοιξη του 2013 (μέτρο Β3)·

| δ) | η χρηματοδότηση του συνολικού χρηματοδοτικού κενού ύψους 456,97 εκατ. ευρώ από το ελληνικό ΤΧΣ όσον αφορά τις δραστηριότητες που μεταβιβάστηκαν από τη First Business Bank SA (εφεξής «FB Bank») στην ΕΤΕ, τον Ιούνιο και τον Οκτώβριο του 2013 (μέτρο FB4)· |
| --- | --- |

δ)

η χρηματοδότηση του συνολικού χρηματοδοτικού κενού ύψους 456,97 εκατ. ευρώ από το ελληνικό ΤΧΣ όσον αφορά τις δραστηριότητες που μεταβιβάστηκαν από τη First Business Bank SA (εφεξής «FB Bank») στην ΕΤΕ, τον Ιούνιο και τον Οκτώβριο του 2013 (μέτρο FB4)·

| ε) | η δέσμευση για την κάλυψη των κεφαλαιακών αναγκών της ΕΤΕ όσον αφορά την εξαγορά των στοιχείων ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν από την FB Bank στην ΕΤΕ τον Μάιο του 2013, ύψους 100 εκατ. ευρώ (μέτρο FB5)· |
| --- | --- |

ε)

η δέσμευση για την κάλυψη των κεφαλαιακών αναγκών της ΕΤΕ όσον αφορά την εξαγορά των στοιχείων ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν από την FB Bank στην ΕΤΕ τον Μάιο του 2013, ύψους 100 εκατ. ευρώ (μέτρο FB5)·

| στ) | η χρηματοδότηση του συνολικού χρηματοδοτικού κενού ύψους 562,73 εκατ. ευρώ από το ελληνικό ΤΧΣ όσον αφορά τις δραστηριότητες που μεταβιβάστηκαν από την Probank SA στην ΕΤΕ τον Αύγουστο και τον Δεκέμβριο του 2013 (μέτρο PB1)· και |
| --- | --- |

στ)

η χρηματοδότηση του συνολικού χρηματοδοτικού κενού ύψους 562,73 εκατ. ευρώ από το ελληνικό ΤΧΣ όσον αφορά τις δραστηριότητες που μεταβιβάστηκαν από την Probank SA στην ΕΤΕ τον Αύγουστο και τον Δεκέμβριο του 2013 (μέτρο PB1)· και

| ζ) | η δέσμευση για την κάλυψη των κεφαλαιακών αναγκών της ΕΤΕ όσον αφορά την εξαγορά των στοιχείων ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν από την Probank στην ΕΤΕ τον Ιούλιο του 2013, ύψους [180 έως 280] εκατ. ευρώ (μέτρο PB2). |
| --- | --- |

ζ)

η δέσμευση για την κάλυψη των κεφαλαιακών αναγκών της ΕΤΕ όσον αφορά την εξαγορά των στοιχείων ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν από την Probank στην ΕΤΕ τον Ιούλιο του 2013, ύψους [180 έως 280] εκατ. ευρώ (μέτρο PB2).

2.   Η χρηματοδότηση από το ελληνικό ΤΧΣ του συνολικού χρηματοδοτικού κενού ύψους 325,8 εκατ. ευρώ, στο πλαίσιο της μεταβίβασης στην ΕΤΕ επιλεγμένων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού της Συνεταιριστικής Τράπεζας Λέσβου-Λήμνου, της Συνεταιριστικής Τράπεζας Αχαΐας και της Συνεταιριστικής Τράπεζας Λαμίας, τον Μάρτιο του 2013, δεν συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 107 παράγραφος 1 της Συνθήκης.

3.   Λαμβανομένων υπόψη του σχεδίου αναδιάρθρωσης που αφορά τον όμιλο ΕΤΕ, ο οποίος περιλαμβάνει την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος και όλες τις θυγατρικές της (ελληνικές και μη ελληνικές θυγατρικές εταιρείες και υποκαταστήματα, τραπεζικές και μη τραπεζικές δραστηριότητες), το οποίο υποβλήθηκε στις 25 Ιουνίου 2014, και των δεσμεύσεων που ανέλαβε η Ελλάδα την ίδια ημερομηνία, οι ακόλουθες κρατικές ενισχύσεις είναι συμβιβάσιμες με την εσωτερική αγορά:

| α) | η εισφορά κεφαλαίου ύψους 1 350 εκατ. ευρώ που χορηγήθηκε από το ελληνικό Δημόσιο στην ΕΤΕ τον Μάιο του 2009 και τον Δεκέμβριο του 2011 με τη μορφή προνομιούχων μετοχών στο πλαίσιο του καθεστώτος ανακεφαλαιοποίησης (μέτρο Α)· |
| --- | --- |

α)

η εισφορά κεφαλαίου ύψους 1 350 εκατ. ευρώ που χορηγήθηκε από το ελληνικό Δημόσιο στην ΕΤΕ τον Μάιο του 2009 και τον Δεκέμβριο του 2011 με τη μορφή προνομιούχων μετοχών στο πλαίσιο του καθεστώτος ανακεφαλαιοποίησης (μέτρο Α)·

| β) | η επείγουσα παροχή ρευστότητας στην ΕΤΕ από την Τράπεζα της Ελλάδος με την εγγύηση του ελληνικού Δημοσίου από τον Ιούλιο του 2011, ύψους 30,9 δισεκατ. ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 2012 (μέτρο L2)· |
| --- | --- |

β)

η επείγουσα παροχή ρευστότητας στην ΕΤΕ από την Τράπεζα της Ελλάδος με την εγγύηση του ελληνικού Δημοσίου από τον Ιούλιο του 2011, ύψους 30,9 δισεκατ. ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 2012 (μέτρο L2)·

| γ) | η πρώτη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση ύψους 7 430 εκατ. ευρώ που χορηγήθηκε από το ελληνικό ΤΧΣ στην ΕΤΕ τον Μάιο του 2012 (μέτρο Β1)· |
| --- | --- |

γ)

η πρώτη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση ύψους 7 430 εκατ. ευρώ που χορηγήθηκε από το ελληνικό ΤΧΣ στην ΕΤΕ τον Μάιο του 2012 (μέτρο Β1)·

| δ) | η δεύτερη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση ύψους 2 326 εκατ. ευρώ που χορηγήθηκε από το ελληνικό ΤΧΣ στην ΕΤΕ τον Δεκέμβριο του 2012 (μέτρο Β2)· |
| --- | --- |

δ)

η δεύτερη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση ύψους 2 326 εκατ. ευρώ που χορηγήθηκε από το ελληνικό ΤΧΣ στην ΕΤΕ τον Δεκέμβριο του 2012 (μέτρο Β2)·

| ε) | η ανακεφαλαιοποίηση ύψους 8 677 εκατ. ευρώ που χορηγήθηκε από το ελληνικό ΤΧΣ στην ΕΤΕ την άνοιξη του 2013 (μέτρο Β3)· |
| --- | --- |

ε)

η ανακεφαλαιοποίηση ύψους 8 677 εκατ. ευρώ που χορηγήθηκε από το ελληνικό ΤΧΣ στην ΕΤΕ την άνοιξη του 2013 (μέτρο Β3)·

| στ) | η εισφορά κεφαλαίου ύψους 50 εκατ. ευρώ που χορηγήθηκε από το ελληνικό Δημόσιο στην FB Bank τον Ιούλιο του 2009 (μέτρο FB1)· |
| --- | --- |

στ)

η εισφορά κεφαλαίου ύψους 50 εκατ. ευρώ που χορηγήθηκε από το ελληνικό Δημόσιο στην FB Bank τον Ιούλιο του 2009 (μέτρο FB1)·

| ζ) | η χρηματοδότηση του συνολικού χρηματοδοτικού κενού ύψους 456,97 εκατ. ευρώ από το ελληνικό ΤΧΣ όσον αφορά τις δραστηριότητες που μεταβιβάστηκαν από την FB Bank στην ΕΤΕ, τον Ιούνιο και τον Οκτώβριο του 2013 (μέτρο FB4)· |
| --- | --- |

ζ)

η χρηματοδότηση του συνολικού χρηματοδοτικού κενού ύψους 456,97 εκατ. ευρώ από το ελληνικό ΤΧΣ όσον αφορά τις δραστηριότητες που μεταβιβάστηκαν από την FB Bank στην ΕΤΕ, τον Ιούνιο και τον Οκτώβριο του 2013 (μέτρο FB4)·

| η) | η δέσμευση για κάλυψη των κεφαλαιακών αναγκών της ΕΤΕ όσον αφορά την εξαγορά των στοιχείων ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν από την FB Bank στην ΕΤΕ τον Μάιο του 2013, ύψους 100 εκατ. ευρώ (μέτρο FB5)· |
| --- | --- |

η)

η δέσμευση για κάλυψη των κεφαλαιακών αναγκών της ΕΤΕ όσον αφορά την εξαγορά των στοιχείων ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν από την FB Bank στην ΕΤΕ τον Μάιο του 2013, ύψους 100 εκατ. ευρώ (μέτρο FB5)·

| θ) | η χρηματοδότηση του συνολικού χρηματοδοτικού κενού ύψους 562,7 εκατ. ευρώ από το ελληνικό ΤΧΣ όσον αφορά τις δραστηριότητες που μεταβιβάστηκαν από την Probank στην ΕΤΕ τον Αύγουστο και τον Δεκέμβριο του 2013 (μέτρο PB1)· και |
| --- | --- |

θ)

η χρηματοδότηση του συνολικού χρηματοδοτικού κενού ύψους 562,7 εκατ. ευρώ από το ελληνικό ΤΧΣ όσον αφορά τις δραστηριότητες που μεταβιβάστηκαν από την Probank στην ΕΤΕ τον Αύγουστο και τον Δεκέμβριο του 2013 (μέτρο PB1)· και

| ι) | η δέσμευση για την κάλυψη των κεφαλαιακών αναγκών της ΕΤΕ όσον αφορά την εξαγορά των στοιχείων ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν από την Probank στην ΕΤΕ τον Ιούλιο του 2013, ύψους [180 έως 280] εκατ. ευρώ (μέτρο PB2). |
| --- | --- |

ι)

η δέσμευση για την κάλυψη των κεφαλαιακών αναγκών της ΕΤΕ όσον αφορά την εξαγορά των στοιχείων ενεργητικού που μεταβιβάστηκαν από την Probank στην ΕΤΕ τον Ιούλιο του 2013, ύψους [180 έως 280] εκατ. ευρώ (μέτρο PB2).

Άρθρο 2

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ελληνική Δημοκρατία.

Βρυξέλλες, 23 Ιουλίου 2014.

Για την Επιτροπή

Joaquín ALMUNIA

Αντιπρόεδρος

---

(1)  Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ΑΕ, και όλες οι θυγατρικές της.

1

(2)  Απόφαση της Επιτροπής, της 19ης Νοεμβρίου 2008, στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης αριθ. N 560/08 «Μέτρα στήριξης για τα πιστωτικά ιδρύματα της Ελλάδας» (ΕΕ C 125 της 5.6.2009, σ. 6). Καταχωρίστηκε με τον αριθμό SA.26678 (N 560/08). Το καθεστώς αυτό παρατάθηκε και τροποποιήθηκε στη συνέχεια, όπως περιγράφεται στην υποσημείωση 4.

2

(3)  Βλέπε απόφαση της Επιτροπής της 22ας Δεκεμβρίου 2011 στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης SA.34064 (11/N) «Δεύτερη ανακεφαλαιοποίηση διάσωσης της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος από το ελληνικό καθεστώς ανακεφαλαιοποίησης» (ΕΕ C 99 της 3.4.2012, σ. 4).

3

(4)  Στις 2 Σεπτεμβρίου 2009 η Ελλάδα κοινοποίησε ορισμένες τροποποιήσεις των μέτρων στήριξης, καθώς και παράταση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2009, που εγκρίθηκαν στις 18 Σεπτεμβρίου 2009 [βλέπε απόφαση της Επιτροπής της 18ης Σεπτεμβρίου 2009 στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης αριθ. N 504/09 «Παράταση και τροποποίηση των μέτρων στήριξης για τα πιστωτικά ιδρύματα της Ελλάδας» (ΕΕ C 264 της 6.11.2009, σ. 5)]. Στις 25 Ιανουαρίου 2010 η Επιτροπή ενέκρινε δεύτερη παράταση των μέτρων στήριξης μέχρι τις 30 Ιουνίου 2010 (βλέπε απόφαση της Επιτροπής της 25ης Ιανουαρίου 2010 στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης αριθ. N 690/09 «Παράταση των μέτρων στήριξης για τα πιστωτικά ιδρύματα της Ελλάδας» (ΕΕ C 57 της 9.3.2010, σ. 6). Στις 30 Ιουνίου 2010 η Επιτροπή ενέκρινε ορισμένες τροποποιήσεις των μέτρων στήριξης και παράταση μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2010 (βλέπε απόφαση της Επιτροπής της 30ής Ιουνίου 2010 στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης αριθ. N 260/10 «Παράταση των μέτρων στήριξης για τα πιστωτικά ιδρύματα της Ελλάδας» (ΕΕ C 238 της 3.9.2010, σ. 3). Στις 21 Δεκεμβρίου 2010 η Επιτροπή ενέκρινε παράταση των μέτρων στήριξης μέχρι τις 30 Ιουνίου 2011 [βλέπε απόφαση της Επιτροπής της 21ης Δεκεμβρίου 2010 στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης SA. 31998 (2010/N) «Τέταρτη παράταση των μέτρων στήριξης για τα πιστωτικά ιδρύματα της Ελλάδας» (ΕΕ C 53 της 19.2.2011, σ. 2)]. Στις 4 Απριλίου 2011 η Επιτροπή ενέκρινε τροπολογία [βλέπε απόφαση της Επιτροπής της 4ης Απριλίου 2011 στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης SA. 32767 (11/N) «Τροποποίηση των μέτρων στήριξης για τα πιστωτικά ιδρύματα της Ελλάδας» (ΕΕ C 164 της 2.6.2011, σ. 8)]. Στις 27 Ιουνίου 2011 η Επιτροπή ενέκρινε παράταση των μέτρων στήριξης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2011 [βλέπε απόφαση της Επιτροπής της 27ης Ιουνίου 2011 στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης SA. 33153 (11/N) «Πέμπτη παράταση των μέτρων στήριξης για τα πιστωτικά ιδρύματα της Ελλάδας» (ΕΕ C 274 της 17.9.2011, σ. 6)]. Στις 6 Φεβρουαρίου 2012 η Επιτροπή ενέκρινε παράταση των μέτρων στήριξης έως τις 30 Ιουνίου 2012 [βλέπε απόφαση της Επιτροπής της 6ης Φεβρουαρίου 2012 στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης SA. 34149 (11/N) «Έκτη παράταση των μέτρων στήριξης για τα πιστωτικά ιδρύματα της Ελλάδας» (ΕΕ C 101 της 4.4.2012, σ. 2)]. Στις 6 Ιουλίου 2012 η Επιτροπή ενέκρινε παράταση των μέτρων στήριξης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2012 [βλέπε απόφαση της Επιτροπής της 6ης Ιουλίου 2012 στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης SA. 35002 (12/N) — Ελλάδα «Παράταση του καθεστώτος στήριξης για τα πιστωτικά ιδρύματα της Ελλάδας» (ΕΕ C 77 της 15.3.2013, σ. 14]. Στις 22 Ιανουαρίου 2013 η Επιτροπή ενέκρινε παράταση του καθεστώτος εγγυήσεων και του καθεστώτος ομολογιακών δανείων έως τις 30 Ιουνίου 2013 [βλέπε απόφαση της Επιτροπής της 22ας Ιανουαρίου 2013 στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης SA. 35999 (2012/N) — Ελλάδα «Παράταση του καθεστώτος εγγυήσεων και ομολογιακών δανείων για τα πιστωτικά ιδρύματα της Ελλάδας» (ΕΕ C 162 της 7.6.2013, σ. 6)]. Στις 25 Ιουλίου 2013 η Επιτροπή ενέκρινε παράταση του καθεστώτος εγγυήσεων και του καθεστώτος ομολογιακών δανείων έως τις 31 Δεκεμβρίου 2013 [βλέπε απόφαση της Επιτροπής της 25ης Ιουλίου 2013 στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης SA.36956 (2013/N) — Ελλάδα «Παράταση του καθεστώτος εγγυήσεων και ομολογιακών δανείων για τα πιστωτικά ιδρύματα της Ελλάδας» (ΕΕ C 141 της 9.5.2014, σ. 3)]. Στις 14 Ιανουαρίου 2014 η Επιτροπή ενέκρινε παράταση του καθεστώτος εγγυήσεων και του καθεστώτος ομολογιακών δανείων έως τις 30 Ιουνίου 2014 [βλέπε απόφαση της Επιτροπής της 14ης Ιανουαρίου 2014 στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης SA. 37958 (2013/N) — Ελλάδα «Παράταση του καθεστώτος εγγυήσεων και ομολογιακών δανείων για τα πιστωτικά ιδρύματα της Ελλάδας», δεν έχει ακόμη δημοσιευτεί].

4

(5)  «Χρηματοδοτικό κενό» είναι όρος που αναφέρεται στη διαφορά μεταξύ της αξίας των στοιχείων ενεργητικού και την αξία των στοιχείων παθητικού που μεταβιβάστηκαν στην Τράπεζα.

5

(6)  Ο νόμος 4051/2012 σχετικά με τους κανόνες που αφορούν τις συντάξεις και άλλες επείγουσες ρυθμίσεις σχετικές με την εφαρμογή του μνημονίου Συνεννόησης του νόμου 4046/2012.

6

(7)  Βλέπε απόφαση της Επιτροπής της 27ης Ιουλίου 2012 στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης SA. 34824 (2012/C), «Ανακεφαλαιοποίηση της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος από το Ελληνικό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας» (ΕΕ C 359 της 21.11.2012, σ. 4).

7

(8)  Δελτίο Τύπου του ελληνικού ΤΧΣ της 24ης Δεκεμβρίου 2012, διαθέσιμο στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://www.hfsf.gr/files/press_release_20121224_en.pdf

8

(9)  Η ενδιάμεση οικονομική έκθεση της Τράπεζας, της 30ής Ιουνίου 2013, Αύγουστος 2013, σ. 9, η οποία διατίθεται στο διαδίκτυο στη διεύθυνση: https://www.nbg.gr/english/the-group/investor-relations/financial-information/annual-interim-financial-statements/Documents/Annual%20and%20interim%20financial%20statements/Financial%20Report%20NBG%20GROUP-BANK%2030%2006%202013_EN%20FINAL.pdf

9

(10)  Βλέπε υποσημείωση 2.

10

(11)  Η αγορά και ανάληψη είναι διαδικασία εξυγίανσης που συνίσταται στον προσδιορισμό, σε μία υπό εκκαθάριση νομική οντότητα, των στοιχείων ενεργητικού και παθητικού υψηλής ποιότητας και στη δημοπράτηση τους, με σκοπό να τα μεταβιβάσουν σε μια βιώσιμη εταιρεία.

11

(12)  Ελληνικό ΤΧΣ, ετήσια οικονομική έκθεση για το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2013, Ιούνιος 2014, σ. 8.

12

(13)  Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Οικονομικών και Χρηματοδοτικών Υποθέσεων. Δεύτερο πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής για την Ελλάδα — Μάρτιος 2012, σ. 17, διαθέσιμο στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/occasional_paper/2012/pdf/ocp94_en.pdf

13

(14)  Βλέπε τμήμα II «Η αναδιάρθρωση του ελληνικού δημοσίου χρέους» της Έκθεσης για την ανακεφαλαιοποίηση και αναδιάταξη του ελληνικού τραπεζικού τομέα, Τράπεζα της Ελλάδος, Δεκέμβριος 2012, που διατίθεται στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://www.bankofgreece.gr/BogEkdoseis/Report_on_the_recapitalisation_and_restructuring.pdf

14

(15)  Δελτίο τύπου του Υπουργείου Οικονομικών της 9ης Μαρτίου 2012, που διατίθεται στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://www.pdma.gr/attachments/article/80/9%20MARCH%202012%20-%20RESULTS.pdf

15

(16)  Ο δείκτης βασικών ίδιων κεφαλαίων κατηγορίας 1 μιας τράπεζας είναι ένας από τους δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας που παρακολουθούνται από την τραπεζική εποπτική αρχή στο πλαίσιο της οδηγίας για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις.

16

(17)  Βλέπε υποσημείωση13, σ. 106.

17

(18)  Βλέπε υποσημείωση14.

18

(19)  Βλέπε υποσημείωση13, σ. 104.

19

(20)  Βλέπε υποσημείωση14.

20

(21)  Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και οι εθνικές κεντρικές τράπεζες αποτελούν από κοινού το Ευρωσύστημα, το σύστημα κεντρικών τραπεζών της ζώνης του ευρώ.

21

(22)  Δελτίο τύπου του Υπουργού Οικονομικών της 9ης Μαρτίου 2012, που διατίθεται στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://www.pdma.gr/attachments/article/248/Press%20Release%20-%20December%2003.pdf Η εν λόγω επαναγορά του δικού της χρέους σε τιμή πολύ χαμηλότερη από την ονομαστική μείωσε σημαντικά το χρέος για την Ελλάδα.

22

(23)  Χωρίς την εν λόγω επαναγορά, η αγοραία αξία των ομολόγων αυτών θα μπορούσε να έχει αυξηθεί ανάλογα με την εξέλιξη παραμέτρων της αγοράς, όπως τα επιτόκια και η πιθανότητα χρεοκοπίας της Ελλάδας.

23

(24)  Οι ΠΖΔ περιλαμβάνουν τις αναμενόμενες ζημίες από τη χορήγηση νέων δανείων στην Ελλάδα κατά την περίοδο μεταξύ Ιουνίου 2013 και Δεκεμβρίου 2016.

24

(25)  Ο αντίκτυπος του εξωτερικού κινδύνου των ΠΖΔ υπολογίστηκε μετά τον φόρο αλλοδαπής και λαμβανομένων υπόψη των δεσμεύσεων που συζητήθηκαν την περίοδο εκείνη με τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Επιτροπής.

25

(26)  Αποθεματικά για ζημίες από δάνεια της ΕΤΕ στις 30 Ιουνίου 2013, προσωρινές προβλέψεις της First Business Bank και της ProBank.

26

(27)  Αποθεματικά για ζημίες από δάνεια της Eurobank στις 30 Ιουνίου 2013, προσωρινές προβλέψεις του Νέου Ελληνικού Ταμιευτηρίου και της Νέας Τράπεζας Proton, που εξαγοράστηκαν τον Αύγουστο του 2013.

27

(28)  http://www.nbg.gr/wps/wcm/connect/91c0c238-1219-4f87-b0d6-0a3e9c62f4c3/Summary+financial+data+30+09+2013_EN.pdf?MOD=AJPERES&CONVERT_TO=url&CACHEID=91c0c238-1219-4f87-b0d6-0a3e9c62f4c3.

28

(29)  Βλέπε Πίνακα 2

29

(30)

30

Πηγές:

Πηγές:

2012 και 2013: Οικονομικά Αποτελέσματα 2013 — Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, σ. 42-43

2011: Οικονομικά Αποτελέσματα 2012 — Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, σ. 44-45

2010: Οικονομικά Αποτελέσματα 2010 — Ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, σ. 42-43.

(31)  Τα εν λόγω ποσά ιδίων κεφαλαίων περιλαμβάνουν:

31

| — | για το 2010, ποσό ύψους 350 εκατ. ευρώ σε προνομιούχες μετοχές που χορηγήθηκε από την Ελλάδα το 2009, |
| --- | --- |

—

για το 2010, ποσό ύψους 350 εκατ. ευρώ σε προνομιούχες μετοχές που χορηγήθηκε από την Ελλάδα το 2009,

| — | για το 2011, το 2012 και το 2013, ποσό ύψους 350 εκατ. ευρώ σε προνομιούχες μετοχές που χορηγήθηκε το 2009 και το 2011. |
| --- | --- |

—

για το 2011, το 2012 και το 2013, ποσό ύψους 350 εκατ. ευρώ σε προνομιούχες μετοχές που χορηγήθηκε το 2009 και το 2011.

Στα ποσά αυτά δεν περιλαμβάνονται τα ποσά των προσωρινών ανακεφαλαιοποιήσεων που έλαβε η Τράπεζα το 2012, ύψους 9 756 εκατ. ευρώ.

(32)  Βλέπε Πίνακα 2

32

(33)  Σύμφωνα με τις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις για το έτος 2012.

33

(34)  Η άσκηση book-building συνίσταται στην προσέγγιση δυνητικών επενδυτών ώστε να εγγραφούν οι εντολές αγοράς τους στο βιβλίο εντολών, ενόψει της ολοκλήρωσης της αύξησης του κεφαλαίου.

34

(35)  https://www.nbg.gr/english/the-group/press-office/press-releases/Documents/Launch_press_release.06.05.2014.pdf

35

(36)  https://www.nbg.gr/english/the-group/press-office/press-releases/Documents/20140509%20Pricing%20Press%20Release_%ce%95%ce%9d.pdf.

36

(37)  https://www.nbg.gr/en/the-group/press-office/press-releases/update-regarding-the-egm-10-5-14.

37

(38)  http://www.hfsf.gr/files/press_release_20140509_en.pdf.

38

(39)  Εμπιστευτικές πληροφορίες.

39

(40)  Απόφαση 1/4/2023.3.2012 της επιτροπής μέτρων εξυγίανσης της Τράπεζας της Ελλάδος.

40

(41)  Απόφαση 1/6/2023.3.2012 της επιτροπής μέτρων εξυγίανσης της Τράπεζας της Ελλάδος.

41

(42)  Απόφαση 1/5/2023.3.2012 της επιτροπής μέτρων εξυγίανσης της Τράπεζας της Ελλάδος.

42

(43)  Απόφαση 1/1/2023.3.2012 της επιτροπής μέτρων εξυγίανσης της Τράπεζας της Ελλάδος.

43

(44)  Απόφαση 1/3/2023.3.2012 της επιτροπής μέτρων εξυγίανσης της Τράπεζας της Ελλάδος.

44

(45)  Απόφαση 1/2/2023.3.2012 της επιτροπής μέτρων εξυγίανσης της Τράπεζας της Ελλάδος.

45

(46)  Απόφαση 1/7/23.3.2012 της επιτροπής μέτρων εξυγίανσης της Τράπεζας της Ελλάδος.

46

(47)  Απόφαση 1/8/23.3.2012 της επιτροπής μέτρων εξυγίανσης της Τράπεζας της Ελλάδος.

47

(48)  Η FB Bank είχε, τον Ιανουάριο του 2009, λάβει τίτλους της ελληνικής κυβέρνησης, οι οποίοι έληγαν τον Δεκέμβριο του 2011.

48

(49)  Μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου της Τράπεζας της Ελλάδος προς την Επιτροπή, 11 Μαΐου 2013.

49

(50)  Απόφαση 10/2/10.5.2013 της επιτροπής μέτρων εξυγίανσης της Τράπεζας της Ελλάδος.

50

(51)  Απόφαση 13/1/7.11.2013 της επιτροπής μέτρων εξυγίανσης της Τράπεζας της Ελλάδος.

51

(52)  Έκθεση δραστηριοτήτων του ελληνικού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας για το διάστημα μεταξύ Ιουλίου και Δεκεμβρίου 2013, που διατίθεται στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://www.hfsf.gr/files/HFSF_activities_Jul_2013_Dec_2013_en.pdf.

52

(53)  Η προσφορά της Τράπεζας της 25ης Ιουλίου 2013, με βάση τα στοιχεία που παρέσχε η Τράπεζα της Ελλάδας στις 31 Μαρτίου 2013.

53

(54)  Στοιχεία υποβληθέντα από την Τράπεζα της Ελλάδος στις 2 Απριλίου 2014.

54

(55)  Απόφαση 85/1/26.7.2013 της Επιτροπής Πιστωτικών και Ασφαλιστικών Θεμάτων της Τράπεζας της Ελλάδος.

55

(56)  ΕΤΧΣ, ProBank — Έλεγχος των υποβληθεισών προσφορών, 25 Ιουλίου 2013.

56

ProBank — Έλεγχος των υποβληθεισών προσφορών

(57)  Απόφαση 12/2/2026.7.2013 της επιτροπής μέτρων εξυγίανσης της Τράπεζας της Ελλάδος.

57

(58)  Η διαφορά οφειλόταν κυρίως στο γεγονός ότι το πραγματικό ποσό των μεταβιβασθέντων ακαθάριστων δανείων ήταν χαμηλότερο από το αρχικά εκτιμηθέν ποσό των 197 εκατ. ευρώ, στο γεγονός ότι οι προβλέψεις για δάνεια αυξήθηκαν επίσης κατά 141 εκατ. ευρώ, στη μείωση της αποτίμησης του χαρτοφυλακίου μετοχών και ομολόγων και στη μείωση της αποτίμησης των υποχρεώσεων και κυρίως των καταθέσεων.

58

(59)  Έκθεση δραστηριοτήτων του ελληνικού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας για το διάστημα μεταξύ Ιουλίου και Δεκεμβρίου 2013, που διατίθεται στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://www.hfsf.gr/files/HFSF_activities_Jul_2013_Dec_2013_en.pdf.

59

(60)  Σύμφωνα με την έκθεση σχετικά με τη λειτουργία των μέτρων εγγυήσεων και ομολογιακών δανείων που υπέβαλε η Ελλάδα στις 13 Δεκεμβρίου 2013.

60

(61)  Σύμφωνα με την επιστολή της Τράπεζας της Ελλάδος της 7ης Νοεμβρίου 2011, «οι εγγυήσεις εφαρμόζονται στο συνολικό ποσό της επείγουσας παροχής ρευστότητας (ΕΠΡ)».

61

(62)  Στοιχεία που υποβλήθηκαν στην ανακοίνωση της 25ης Ιουνίου 2014.

62

(63)  Σχέδιο αναδιάρθρωσης που υποβλήθηκε στις 25 Ιουνίου 2014, παράρτημα I σ. 24.

63

(64)  Όπως επεξηγείται στις αιτιολογικές σκέψεις 101 και 102, η ανάληψη δέσμευσης χορηγήθηκε τον Απρίλιο του 2012, και η ανακεφαλαιοποίηση έλαβε χώρα τον Μάιο του 2012.

64

(65)  Στη συμφωνία προεγγραφής προβλεπόταν ότι: «Ο πληρωτέος στην Τράπεζα πραγματικός κίνδυνος περιλαμβάνει τα ομόλογα του ΕΤΧΣ και τυχόν πληρωμή τοκομεριδίων και τους δεδουλευμένους τόκους για τα ομόλογα του ΕΤΧΣ για την περίοδο από την έκδοση των ομολόγων μέχρι τη μετατροπή της προκαταβολής σε μετοχικό κεφάλαιο και άλλα χρηματοοικονομικά μέσα όπως προβλέπεται στην παρούσα συμφωνία».

65

(66)  Βλέπε πίνακα 3.

66

(67)  http://www.nbg.gr/wps/wcm/connect/71b1f08a-2c84-4cfe-a368-f985c93d2da9/20130523_Announcement_Cut+Off+Date+and+Subscription+Period_final+clean+...%283%29_EN.pdf?MOD=AJPERES

67

(68)  http://www.nbg.gr/wps/portal/en/the-group/Press-Office/Press-Releases/content/Press-Releases/anakoinosi-21-6-2013

68

(69)  http://www.hfsf.gr/files/HFSF_activities_Jan_2013_Jun_2013_en.pdf

69

(70)  http://www.nbg.gr/wps/portal/en/the-group/Press-Office/Press-Releases/content/Press-Releases/reverse-split

70

(71)  http://www.hfsf.gr/files/HFSF_activities_Jan_2013_Jun_2013_en.pdf

71

(72)  http://www.nbg.gr/wps/wcm/connect/af79cd67-5fd6-4811-bd70-2b493cf5c205/Announcement+Commencement+of+Trading_EN.pdf?MOD=AJPERES

72

(73)  Παραδείγματος χάριν, η τιμή άσκησης στις 26 Δεκεμβρίου 2013 ήταν 4,3758 ευρώ, στις 26 Ιουνίου 2014 θα είναι 4,4616 ευρώ, στις 26 Δεκεμβρίου 2014 θα είναι 4,5689, στις 26 Ιουνίου 2015 θα είναι 4,6761 ευρώ και ούτω καθεξής.

73

(74)  Το ποσό των 60 εκατ. ευρώ σε τίτλους του Ελληνικού Δημοσίου διατέθηκε και χορηγήθηκε στην Τράπεζα τον Σεπτέμβριο του 2013, σύμφωνα με την απόφαση 73/1/10.05.2013 της Επιτροπής Πιστωτικών και Ασφαλιστικών Θεμάτων της Τράπεζας της Ελλάδος και την απόφαση 10/1/10.5.2003 της Επιτροπής μέτρων εξυγίανσης της Τράπεζας της Ελλάδος.

74

(75)  Ο όρος «χρηματοδοτικό κενό» μπορεί επομένως να είναι παραπλανητικός, αφού περιγράφει ένα μέτρο κεφαλαιακής ενίσχυσης και όχι ενίσχυση της ρευστότητας.

75

(76)  Ελληνικό ΤΧΣ, Έκθεση δραστηριοτήτων του ελληνικού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας για το διάστημα Ιουλίου -Δεκεμβρίου 2013, Μάρτιος 2014, σ. 4, που διατίθεται στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://www.hfsf.gr/files/HFSF_activities_Jul_2013_Dec_2013_en.pdf

76

(77)  Ετήσια έκθεση 2010 https://www.nbg.gr/english/the-group/investor-relations/annual-report-offerring-circular/Documents/73301T05_CNB.pdf

77

(78)  Ετήσια έκθεση 2012 https://www.nbg.gr/english/the-group/investor-relations/annual-report-offerring-circular/Documents/73301T05_CNB.pdf

78

(79)  Ετήσια έκθεση 2010 https://www.nbg.gr/english/the-group/investor-relations/annual-report-offerring-circular/Documents/73301T05_CNB.pdf

79

(80)  Ετήσια έκθεση 2012 https://www.nbg.gr/english/the-group/investor-relations/annual-report-offerring-circular/Documents/73301T05_CNB.pdf

80

(81)  Σχέδιο αναδιάρθρωσης που υποβλήθηκε στις 25 Ιουνίου 2014, σ. 30 (τα αριθμητικά στοιχεία αναφέρονται στις εγχώριες δραστηριότητες, περιλαμβανομένων, παραδείγματος χάριν, θυγατρικών που δραστηριοποιούνται στις ασφαλίσεις, τα ακίνητα και τον τουρισμό).

81

(82)  Βλέπε αιτιολογικές σκέψεις 72 και 82.

82

(83)  Σχέδιο αναδιάρθρωσης που υποβλήθηκε στις 25 Ιουνίου 2014, σ. 30.

83

(84)  Σχέδιο αναδιάρθρωσης που υποβλήθηκε στις 25 Ιουνίου 2014, παράρτημα I, σ. 11.

84

(85)  Σχέδιο αναδιάρθρωσης που υποβλήθηκε στις 25 Ιουνίου 2014, παράρτημα I, σ. 9.

85

(86)  Σχέδιο αναδιάρθρωσης που υποβλήθηκε στις 25 Ιουνίου 2014, παράρτημα I, σ. 11.

86

(87)  Η απόδοση των ΠΣΣΚ, που δεν επηρεάζεται αρνητικά από την υψηλή κεφαλαιακή επάρκεια της Τράπεζας, θα φθάσει στο [...] % στο τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης.

87

(88)  Σχέδιο αναδιάρθρωσης που υποβλήθηκε στις 25 Ιουνίου 2014, σ. 13.

88

(89)  Σχέδιο αναδιάρθρωσης που υποβλήθηκε στις 25 Ιουνίου 2014, σ. 34.

89

(90)  Σχέδιο αναδιάρθρωσης που υποβλήθηκε στις 25 Ιουνίου 2014, σ. 12.

90

(91)  Η αύξηση του δείκτη βασικών ιδίων κεφαλαίων κατηγορίας 1 εκτιμάται σε 35 μονάδες βάσης το 2013, σύμφωνα με τις παρατηρήσεις των ελληνικών αρχών στις 21 Νοεμβρίου 2013.

91

(92)  Δημοσιονομική έκθεση 2010, σ. 44.

92

(93)  Σχέδιο αναδιάρθρωσης που υποβλήθηκε στις 25 Ιουνίου 2014, σ. 12.

93

(94)  http://www.barchart.com/plmodules/?module=secFilings&filingid=8338505&type=HTML&popup=1&override=1&symbol=NBG

94

(95)  Σχέδιο αναδιάρθρωσης που υποβλήθηκε στις 25 Ιουνίου 2014, σ. 11.

95

(96)  Βλέπε Δεσμεύσεις στο παράρτημα, κεφάλαιο II.

96

(97)  Οι συμφωνίες ανταλλαγής επιτοκίων με την Ελληνική Δημοκρατία στο πλαίσιο συμφωνίας ISDA (Διεθνής ένωση αντιπροσώπων σουάπ), συμπεριλαμβανομένων των τιτλοποιημένων μέσω της Titlos Plc, θα εξαιρούνται από τα καθαρά δάνεια με σκοπό τον υπολογισμό του καθαρού δείκτη χορηγήσεων προς καταθέσεις.

97

(98)  Βλέπε Δεσμεύσεις στο παράρτημα, κεφάλαιο II.

98

(99)  Βλέπε Δεσμεύσεις στο παράρτημα, κεφάλαιο II.

99

(100)  Βλέπε Δεσμεύσεις στο παράρτημα, κεφάλαιο II.

100

(101)  Βλέπε Δεσμεύσεις στο παράρτημα, κεφάλαιο III, τμήμα Α.

101

(102)  Βλέπε Δεσμεύσεις στο παράρτημα, κεφάλαιο III, τμήμα Α.

102

(103)  Βλέπε Δεσμεύσεις στο παράρτημα, κεφάλαιο III, τμήμα Α.

103

(104)  Βλέπε Δεσμεύσεις στο παράρτημα, κεφάλαιο III, τμήμα Γ.

104

(105)  Επιστολή της Ελλάδας στην Επιτροπή της 25ης Ιουνίου 2014: «Τέλος, όσον αφορά τους παραστατικούς τίτλους δικαιωμάτων κτήσης μετοχών που εξέδωσε το ελληνικό ΤΧΣ, θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι η Ελληνική Δημοκρατία θα ζητεί την έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πριν από οποιαδήποτε επαναγορά των δικαιωμάτων κτήσης από την ΕΤΕ ή από οποιονδήποτε κρατικό φορέα (συμπεριλαμβανομένου του ΕΤΧΣ), ούτως ώστε να μπορεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διαπιστώνει ότι η προγραμματιζόμενη επαναγορά παραστατικών τίτλων δικαιωμάτων κτήσης μετοχών δεν αντίκειται στις απαιτήσεις σχετικά με τις αποδοχές του Δημοσίου βάσει των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων.»

105

Τέλος, όσον αφορά τους παραστατικούς τίτλους δικαιωμάτων κτήσης μετοχών που εξέδωσε το ελληνικό ΤΧΣ, θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι η Ελληνική Δημοκρατία θα ζητεί την έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πριν από οποιαδήποτε επαναγορά των δικαιωμάτων κτήσης από την ΕΤΕ ή από οποιονδήποτε κρατικό φορέα (συμπεριλαμβανομένου του ΕΤΧΣ), ούτως ώστε να μπορεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διαπιστώνει ότι η προγραμματιζόμενη επαναγορά παραστατικών τίτλων δικαιωμάτων κτήσης μετοχών δεν αντίκειται στις απαιτήσεις σχετικά με τις αποδοχές του Δημοσίου βάσει των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων

(106)  Ανακοίνωση της Επιτροπής — Η εφαρμογή των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων στα μέτρα που λήφθηκαν για τους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς στο πλαίσιο της τρέχουσας παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης (ΕΕ C 270 της 25.10.2008, σ. 8).

106

(107)  Αιτιολογική σκέψη 59 της απόφασης για την κίνηση διαδικασίας για την ΕΤΕ.

107

(108)  Αιτιολογική σκέψη 63 της απόφασης για την κίνηση διαδικασίας για την ΕΤΕ.

108

(109)  Βλέπε αιτιολογική σκέψη 146 της απόφασης της Επιτροπής της 12ης Νοεμβρίου 2008 στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης SA. 510/08 — Ιταλία «Πώληση των στοιχείων ενεργητικού της αεροπορικής εταιρείας ALITALIA» (ΕΕ C 46 της 25.2.2009, σ. 6).

109

(110)  Βλέπε σημείο 49 της τραπεζικής ανακοίνωσης του 2008 και σημείο 20 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης.

110

(111)  Βλέπε απόφαση της Επιτροπής της 25ης Ιανουαρίου 2010 στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης NN 19/09 — Ενίσχυση αναδιάρθρωσης στην Dunfermline Building Society, αιτιολογική σκέψη 47 (ΕΕ C 101 της 20.4.2010, σ. 7). Απόφαση της Επιτροπής της 25ης Οκτωβρίου 2010 στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης N 560/09 — Ενίσχυση για την εκκαθάριση της Fionia bank, αιτιολογική σκέψη 55 (ΕΕ C 76 της 10.3.2011, σ. 3). Απόφαση της Επιτροπής της 8ης Νοεμβρίου 2010 στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης N 392/10 — Αναδιάρθρωση της CajaSur, αιτιολογική σκέψη 52 (ΕΕ C 357 της 30.12.2010, σ. 12).

111

(112)  Βλέπε υποσημειώσεις 2 και 4.

112

(113)  Βλέπε άρθρο 9 παράγραφος 15 του νόμου 4051/2012 και το άρθρο 13α παράγραφος 4 του νόμου 3746/2009.

113

(114)  Επιστολή της Τράπεζας της Ελλάδος στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή της 14ης Μαΐου 2013.

114

(115)  Σε αντίθεση με ό, τι είχε γίνει για την εξυγίανση των τριών συνεταιριστικών τραπεζών, δεν υπήρξε επικοινωνία με την Εμπορική Τράπεζα διότι η τράπεζα αυτή είχε εν τω μεταξύ εξαγοραστεί από την Alpha Bank.

115

(116)  Βλέπε επίσης αιτιολογική σκέψη 82 της απόφασης της Επιτροπής της 28ης Νοεμβρίου 2012 στην υπόθεση κρατικής ενίσχυσης SA. 34053 (12/N) — Ανακεφαλαιοποίηση και αναδιάρθρωση της ισπανικής Banco de Valencia SA (ΕΕ C 75 της 14.3.2013, σ. 3).

116

(117)  Βλέπε υποσημείωση 103.

117

(118)  Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή, μετά την 1η Ιανουαρίου 2012, των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων στα μέτρα στήριξης των τραπεζών εντός του πλαισίου της χρηματοπιστωτικής κρίσης («Ανακοίνωση περί παράτασης του 2011»), (ΕΕ C 356 της 6.12.2011, σ. 7).

118

(119)  Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή, μετά την 1η Αυγούστου 2013, των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων στα μέτρα στήριξης των τραπεζών στο πλαίσιο της χρηματοπιστωτικής κρίσης («Τραπεζική ανακοίνωση»), (ΕΕ C 216 της 30.7.2013, σ. 1).

119

(120)  Όσον αφορά το μέτρο FB4, το ελληνικό ΤΧΣ έχει απαίτηση ύψους 457 εκατ. ευρώ έναντι της υπό εκκαθάριση οντότητας. Στις 31 Δεκεμβρίου 2013, οι απομειώσεις που είχαν εγγραφεί σχετικά με την απαίτηση ανήλθαν σε 377 εκατ. ευρώ στις δημοσιονομικές καταστάσεις του ελληνικού ΤΧΣ.

120

(121)  Σχέδιο αναδιάρθρωσης που υποβλήθηκε στις 25 Ιουνίου 2014, σ. 17.

121

(122)  Βλέπε άρθρο 9 παράγραφος 15 του νόμου 4051/2012 και άρθρο 13Α παράγραφος 4 του νόμου 3746/2009.

122

(123)  Βλέπε υποσημείωση 109.

123

(124)  Βλέπε υποσημείωση 103.

124

(125)  Κατά την εκτίμηση της βιωσιμότητας, που πραγματοποιήθηκε το 2012, η Τράπεζα της Ελλάδος διαπίστωσε ότι οι τέσσερις μεγαλύτερες τράπεζες στην Ελλάδα είναι κατάλληλες για ανακεφαλαιοποίηση από το ελληνικό ΤΧΣ, ενώ οι άλλες τράπεζες, η «μη κύριες», δεν κρίθηκαν επιλέξιμες για ανακεφαλαιοποίηση από το ελληνικό ΤΧΣ.

125

(126)  Απόφαση 12/1/2026.7.2013 της επιτροπής μέτρων εξυγίανσης της Τράπεζας της Ελλάδος.

126

(127)  Σχέδιο αναδιάρθρωσης που υποβλήθηκε στις 25 Ιουνίου 2014, σ. 15.

127

(128)  Βλέπε υποσημειώσεις 1 και 3.

128

(129)  Βλέπε απόφαση για την κίνηση της διαδικασίας για την ΕΤΕ, αιτιολογική σκέψη 38.

129

(130)  Ελληνικό ΤΧΣ, ετήσια οικονομική έκθεση για το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2013, Ιούνιος 2014, σ. 6.

130

(131)  Βλέπε υποσημείωση 56.

131

(132)  Επισημαίνεται επίσης ότι η Ελλάδα χορήγησε την ενίσχυση στην Τράπεζα στο πλαίσιο του καθεστώτος στήριξης των ελληνικών τραπεζών, το οποίο είχε εγκριθεί από την Επιτροπή βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης, και μέσω του ελληνικού ΤΧΣ, η δημιουργία του οποίου έχει επίσης εγκριθεί με απόφαση της Επιτροπής.

132

(133)  Βλέπε υποσημειώσεις 2 και 3.

133

(134)  Βλέπε αιτιολογική σκέψη 41 της απόφασης της Επιτροπής στην υπόθεση NN 51/08, Καθεστώς εγγυήσεων για τις τράπεζες στη Δανία (ΕΕ C 273 της 28.10.2008, σ. 2).

134

(135)  Βλέπε δημοσιονομικές καταστάσεις 2013, σ. 42.

135

(136)  Βλέπε αιτιολογική σκέψη 104: οι δεδουλευμένοι τόκοι υπολογίζονται ως πρόσθετη συνεισφορά του ελληνικού ΤΧΣ και, ως εκ τούτου, αύξησαν το ποσό της πληρωμής που έλαβε το ελληνικό ΤΧΣ μετά την ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013.

136

(137)  Βλέπε επίσης τμήμα 7.6.1.

137

(138)  Η θεωρητική τιμή χωρίς δικαίωμα εγγραφής («TERP») είναι γενικά αποδεκτή μεθοδολογία από την αγορά για τον ποσοτικό προσδιορισμό της επίπτωσης της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου στη μείωση της συμμετοχής των μετόχων.

138

(139)  Απόφαση 542/VII/19.6.2012 της Ελληνικής Επιτροπής Ανταγωνισμού, που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της κυβερνήσεως (ΦΕΚ Β' 238/8.2.2013), η οποία διατίθεται στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://www.epant.gr/img/x2/apofaseis/apofaseis696_1_1362562606.pdf

139

(140)  Οι εξαγορές των μεταβιβασθέντων στοιχείων ενεργητικού και παθητικού της τράπεζας της Λαμίας και της Τράπεζας Λέσβου — Λήμνου δεν κοινοποιήθηκαν στην Ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού, δεδομένου ότι ο κύκλος εργασιών του μεταβιβασθέντος τμήματος κάθε Συνεταιριστικής Τράπεζας δεν υπερέβαινε το κατώτατο όριο των 15 εκατ. ευρώ που καθορίζεται από το άρθρο 6 παράγραφος 1 του νόμου 3959/2011 σε συνδυασμό με το άρθρο 10 παράγραφος 3 στοιχείο α) του ίδιου νόμου.

140

(141)  Βλέπε επίσης τμήμα 7.5.1.

141

(142)  Απόφαση 568/VII/15.7.2013 της Ελληνικής Επιτροπής Ανταγωνισμού, όπως δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της κυβερνήσεως (ΦΕΚ Β' 2460/1.10.2013), η οποία διατίθεται στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://www.epant.gr/img/x2/apofaseis/apofaseis707_1_1381133065.pdf

142

(143)  Βλέπε την παρουσίαση της Τράπεζας «ΕΤΕ-Probank, Δημιουργώντας αξία» της 24ης Απριλίου 2013, σ. 8.

143

(144)  Βλέπε παράγραφο 28 της ανακοίνωσης περί αναδιάρθρωσης και αιτιολογική σκέψη 320 της απόφασης 2011/823/ΕΕ της Επιτροπής, της 5ης Απριλίου 2011, σχετικά με τα μέτρα C 11/09 (πρώην NN 53b/08, NN 2/10 και N 19/10) που εφάρμοσε το ολλανδικό κράτος για τον όμιλο ABN AMRO Group NV (που δημιουργήθηκε με τη συγχώνευση της Fortis Bank Nederland με την ABN AMRO N) (ΕΕ L 333 της 15.12.2011, σ. 1).

144

(145)  Επίσης, η Επιτροπή παρατηρεί ότι μέρος των αναγκών ρευστότητας της Τράπεζας απορρέει από την άτυπη μορφή της συμμετοχής του ελληνικού ΤΧΣ στην πρώτη και τη δεύτερη προσωρινή ανακεφαλαιοποίηση καθώς και στην ανακεφαλαιοποίηση της άνοιξης του 2013. Πράγματι, ως αντάλλαγμα για τη συμμετοχή του, αντί μετρητών το ελληνικό ΤΧΣ μετέφερε στην Τράπεζα τίτλους του ΕΤΧΣ. Η Τράπεζα κατέχει μεγάλο αριθμό μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων τίτλων του ΕΤΧΣ, οπότε αυξάνονται οι ανάγκες της για χρηματοδότηση, σε σύγκριση με την κατάσταση που θα ίσχυε εάν η ανακεφαλαιοποίηση είχε καταβληθεί σε μετρητά. Αυτό το μέρος των αναγκών ρευστότητας δεν αντικατοπτρίζει ακατάλληλο επιχειρηματικό μοντέλο ή δομή του ισολογισμού. Θα εξαφανιστεί δε αυτομάτως όταν λήξουν οι τίτλοι του ΕΤΧΣ.

145

(146)  Οι οικονομικές προβλέψεις που αναφέρονται στο σχέδιο αναδιάρθρωσης διαφέρουν από τα αποτελέσματα της προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων που πραγματοποίησε η Τράπεζα της Ελλάδος το 2013, διότι η προσομοίωση αυτή δεν βασίστηκε στο ίδιο σύνολο παραδοχών και έλαβε υπόψη τις συμπληρωματικές προσαρμογές που επέφερε η Τράπεζα της Ελλάδος.

146

(147)  Βλέπε αιτιολογική σκέψη 147.

147

(148)  Αν εξαιρεθούν οι ενισχύσεις που επιστρέφονται εντός έξι μηνών, το ποσό της ενίσχυσης μειώνεται στο 15,6 % των ΠΣΣΚ της Τράπεζας.

148

(149)  Ετήσια έκθεση της ΕΤΕ για το έτος 2013.

149

(150)  Βλέπε έβδομη δέσμευση στο κεφάλαιο II του καταλόγου των δεσμεύσεων που περιλαμβάνεται στο παράρτημα.

150

(151)  Βλέπε τέταρτη δέσμευση στο κεφάλαιο II του καταλόγου των δεσμεύσεων που περιλαμβάνεται στο παράρτημα.

151

(152)  Βλέπε ενδέκατη δέσμευση στο κεφάλαιο III του καταλόγου των δεσμεύσεων που περιλαμβάνεται στο παράρτημα.

152

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Image

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ

Αθήνα, Ιουνίου 2014

Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος — Ανάληψη δεσμεύσεων από την Ελληνική Δημοκρατία

Η Ελληνική Δημοκρατία εγγυάται ότι η Τράπεζα εφαρμόζει το σχέδιο αναδιάρθρωσης που υποβλήθηκε στις 24 Ιουνίου 2014. Το σχέδιο αναδιάρθρωσης βασίζεται σε μακροοικονομικές παραδοχές που παρέχονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (εφεξής η «Επιτροπή») στο προσάρτημα I καθώς και σε ρυθμιστικές παραδοχές.

Η Ελληνική Δημοκρατία αναλαμβάνει τις ακόλουθες δεσμεύσεις (εφεξής «οι δεσμεύσεις»), οι οποίες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του σχεδίου αναδιάρθρωσης. Οι δεσμεύσεις περιλαμβάνουν, αφενός, τις δεσμεύσεις σχετικά με την εφαρμογή του σχεδίου αναδιάρθρωσης (εφεξής «οι δεσμεύσεις αναδιάρθρωσης») και, αφετέρου, τις δεσμεύσεις σχετικά με την εταιρική διακυβέρνηση και τις εμπορικές δραστηριότητες.

Οι δεσμεύσεις θα αρχίσουν να ισχύουν από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης της Επιτροπής με την οποία εγκρίνεται το σχέδιο αναδιάρθρωσης (εφεξής «η απόφαση»).

Η περίοδος αναδιάρθρωσης λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2018. Οι ακόλουθες δεσμεύσεις εφαρμόζονται καθ' όλη τη διάρκεια της περιόδου αναδιάρθρωσης, εκτός εάν η ατομική δέσμευση ορίζει διαφορετικά.

Το παρόν κείμενο ερμηνεύεται υπό το πρίσμα της απόφασης στο γενικό πλαίσιο του δικαίου της Ένωσης και με αναφορά στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 659/99 του Συμβουλίου (1).

ΚΕΦAΛΑΙΟ I.   ΟΡΙΣΜΟΙ

Για τους σκοπούς των δεσμεύσεων, οι κατωτέρω όροι νοούνται ως εξής:

1)   
  Τράπεζα
  : Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ΑΕ και όλες οι θυγατρικές της. Ως εκ τούτου, η Τράπεζα περιλαμβάνει το σύνολο του ομίλου της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος με όλες τις ελληνικές και μη ελληνικές θυγατρικές και υποκαταστήματά του, τόσο στον τραπεζικό όσο και στον μη τραπεζικό τομέα.

2)   
  Προσφορά για αύξηση κεφαλαίου στον τραπεζικό τομέα
  : προσφορά που επιφέρει αύξηση του δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας της Τράπεζας, αφού ληφθούν υπόψη όλα τα συναφή στοιχεία, και ιδίως τα κέρδη/ζημίες που καταλογίζονται στην πράξη και η μείωση των ΠΣΣΚ που προκύπτουν από την πώληση (εάν είναι απαραίτητο, διορθωμένη για την αύξηση των ΠΣΣΚ που προκύπτουν από τους εναπομένοντες χρηματοδοτικούς δεσμούς).

3)   
  Προσφορά για αύξηση κεφαλαίου στ... [...]
  : προσφορά που επιφέρει αύξηση του δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας της Τράπεζας. Κάθε προσφορά υψηλότερη από τη λογιστική αξία της/του [...] στους λογαριασμούς της Τράπεζας θεωρείται αυτομάτως ότι επιφέρει αύξηση κεφαλαίου.

4)   
  Κλείσιμο
  : η ημερομηνία μεταβίβασης του νόμιμου τίτλου της εκχωρούμενης επιχείρησης στον αγοραστή.

5)   
  Εκχωρούμενη επιχείρηση
  : όλες οι δραστηριότητες και τα στοιχεία ενεργητικού που η Τράπεζα δεσμεύεται να πωλήσει.

6)   
  Ημερομηνία έναρξης ισχύος
  : η ημερομηνία έκδοσης της απόφασης.

7)   
  Λήξη της περιόδου αναδιάρθρωσης
  : 31 Δεκεμβρίου 2018.

8)   
  Αλλοδαπά ή μη ελληνικά στοιχεία ενεργητικού
  : στοιχεία ενεργητικού που σχετίζονται με τις δραστηριότητες πελατών εκτός Ελλάδας, ανεξάρτητα από τη χώρα στην οποία καταλογίζονται τα στοιχεία ενεργητικού. Ενδεικτικά, τα στοιχεία ενεργητικού που καταλογίζονται στο Λουξεμβούργο, αλλά σχετίζονται με τις δραστηριότητες πελατών στην Ελλάδα δεν περιλαμβάνονται στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος ορισμού. Αντιθέτως, τα στοιχεία ενεργητικού που καταλογίζονται στο Λουξεμβούργο ή στην Ελλάδα, αλλά σχετίζονται με τις δραστηριότητες πελατών σε άλλες χώρες της νοτιοανατολικής Ευρώπης, θεωρούνται αλλοδαπά στοιχεία ενεργητικού και περιλαμβάνονται στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος ορισμού.

9)   
  Αλλοδαπές επιχειρήσεις
  : αλλοδαπές τραπεζικές και μη τραπεζικές θυγατρικές και υποκαταστήματα της Τράπεζας.

10)   
  Αλλοδαπές θυγατρικές
  : όλες οι τραπεζικές και μη τραπεζικές θυγατρικές της Τράπεζας εκτός Ελλάδος.

11)   
  Ελληνικές τραπεζικές δραστηριότητες
  : οι τραπεζικές δραστηριότητες της Τράπεζας στην Ελλάδα, ανεξάρτητα από τον τόπο καταλογισμού των στοιχείων ενεργητικού.

12)   
  Ελληνικές μη τραπεζικές δραστηριότητες
  : οι μη τραπεζικές δραστηριότητες της Τράπεζας στην Ελλάδα, ανεξάρτητα από τον τόπο καταλογισμού των στοιχείων ενεργητικού.

13)   
  Ελληνικές θυγατρικές
  : όλες οι ελληνικές τραπεζικές και μη τραπεζικές θυγατρικές της Τράπεζας.

14)   
  Εντολοδόχος παρακολούθησης
  : ένα ή περισσότερα φυσικά ή νομικά πρόσωπα, ανεξάρτητο(-α) από την Τράπεζα, εγκεκριμένο(-α) από την Επιτροπή και διορισμένο(-α) από την Τράπεζα· καθήκον του εντολοδόχου παρακολούθησης είναι να παρακολουθεί την τήρηση των δεσμεύσεων από την Τράπεζα.

15)   
  Αγοραστής
  : ένα ή περισσότερα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που αγοράζει(-ουν), εξ ολοκλήρου ή εν μέρει, την εκχωρούμενη επιχείρηση.

16)   
  Πώληση
  : η πώληση του 100 % των μετοχών που κατέχει η Τράπεζα, εκτός εάν οι ατομικές δεσμεύσεις ορίζουν διαφορετικά.

Για τους σκοπούς των δεσμεύσεων, η διατύπωση στον ενικό αριθμό των όρων αυτών περιλαμβάνει και τον πληθυντικό (και αντιστρόφως), εκτός αν οι δεσμεύσεις προβλέπουν διαφορετικά.

ΚΕΦAΛΑΙΟ II.   ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗΣ

| 1) | Αριθμός υποκαταστημάτων στην Ελλάδα: ο αριθμός υποκαταστημάτων στην Ελλάδα ανέρχεται σε [...] κατ' ανώτατο όριο στις 31 Δεκεμβρίου 2017. |
| --- | --- |

1)

Αριθμός υποκαταστημάτων στην Ελλάδα: ο αριθμός υποκαταστημάτων στην Ελλάδα ανέρχεται σε [...] κατ' ανώτατο όριο στις 31 Δεκεμβρίου 2017.

| 2) | Αριθμός υπαλλήλων στην Ελλάδα: ο αριθμός ισοδυνάμων πλήρους απασχόλησης («ΙΠΑ») στην Ελλάδα (στις ελληνικές τραπεζικές και μη τραπεζικές δραστηριότητες) ανέρχεται σε [...] κατ' ανώτατο όριο στις 31 Δεκεμβρίου 2017. |
| --- | --- |

2)

Αριθμός υπαλλήλων στην Ελλάδα: ο αριθμός ισοδυνάμων πλήρους απασχόλησης («ΙΠΑ») στην Ελλάδα (στις ελληνικές τραπεζικές και μη τραπεζικές δραστηριότητες) ανέρχεται σε [...] κατ' ανώτατο όριο στις 31 Δεκεμβρίου 2017.

| 3) | Συνολικό κόστος στην Ελλάδα: το συνολικό κόστος στην Ελλάδα (ελληνικές τραπεζικές και μη τραπεζικές δραστηριότητες) θα ανέρχεται σε [...] εκατ. ευρώ κατ' ανώτατο όριο στις 31 Δεκεμβρίου 2017 (2). |
| --- | --- |

3)

Συνολικό κόστος στην Ελλάδα: το συνολικό κόστος στην Ελλάδα (ελληνικές τραπεζικές και μη τραπεζικές δραστηριότητες) θα ανέρχεται σε [...] εκατ. ευρώ κατ' ανώτατο όριο στις 31 Δεκεμβρίου 2017 (2).

| 4) | Κόστος καταθέσεων στην Ελλάδα: για την αποκατάσταση της προ προβλέψεων αποδοτικότητας στην ελληνική αγορά, η Τράπεζα θα μειώσει το κόστος της χρηματοδότησης μέσω της μείωσης του κόστους των καταθέσεων που εισπράττονται στην Ελλάδα (συμπεριλαμβανομένων των καταθέσεων ταμιευτηρίου, των καταθέσεων όψεως και των προθεσμιακών καταθέσεων, καθώς και άλλων παρόμοιων προϊόντων που προσφέρονται στους πελάτες, το κόστος των οποίων βαρύνει την Τράπεζα) [...]. |
| --- | --- |

4)

Κόστος καταθέσεων στην Ελλάδα: για την αποκατάσταση της προ προβλέψεων αποδοτικότητας στην ελληνική αγορά, η Τράπεζα θα μειώσει το κόστος της χρηματοδότησης μέσω της μείωσης του κόστους των καταθέσεων που εισπράττονται στην Ελλάδα (συμπεριλαμβανομένων των καταθέσεων ταμιευτηρίου, των καταθέσεων όψεως και των προθεσμιακών καταθέσεων, καθώς και άλλων παρόμοιων προϊόντων που προσφέρονται στους πελάτες, το κόστος των οποίων βαρύνει την Τράπεζα) [...].

| 5) | Λόγος καθαρών δανείων προς καταθέσεις στην Ελλάδα: για τις ελληνικές τραπεζικές δραστηριότητες, ο λόγος των καθαρών δανείων προς καταθέσεις θα ανέρχεται κατ' ανώτατο όριο στο 115 % στις 31 Δεκεμβρίου 2017. [...] |
| --- | --- |

5)

Λόγος καθαρών δανείων προς καταθέσεις στην Ελλάδα: για τις ελληνικές τραπεζικές δραστηριότητες, ο λόγος των καθαρών δανείων προς καταθέσεις θα ανέρχεται κατ' ανώτατο όριο στο 115 % στις 31 Δεκεμβρίου 2017. [...]

| 6) | Στήριξη σε δραστηριότητες στην Τουρκία: Έως τις 30 Ιουνίου 2018, η Τράπεζα δεν θα παράσχει πρόσθετη [...].
  Η Τράπεζα δεν θα στηρίξει έμμεσα τη Finansbank με μεταβίβαση δανείων ή άλλων στοιχείων ενεργητικού σε άλλη οντότητα της Τράπεζας. |
| --- | --- |

6)

Στήριξη σε δραστηριότητες στην Τουρκία: Έως τις 30 Ιουνίου 2018, η Τράπεζα δεν θα παράσχει πρόσθετη [...].

Η Τράπεζα δεν θα στηρίξει έμμεσα τη Finansbank με μεταβίβαση δανείων ή άλλων στοιχείων ενεργητικού σε άλλη οντότητα της Τράπεζας.

| 7) | Εκποίηση των [...] εκ των [...] αλλοδαπών επιχειρήσεων και [...] της Finansbank έως τις 30 Ιουνίου 2018: Η Τράπεζα θα πωλήσει (υπογράφοντας) έως τις 30 Ιουνίου 2018 τις αλλοδαπές θυγατρικές της στ... [...] και το υποκατάστημά της που λειτουργεί στ... [...] προκειμένου να μειώσει τις διεθνείς δραστηριότητές της.






  (7.1) | [...] |
| --- | --- | --- |

7)

Εκποίηση των [...] εκ των [...] αλλοδαπών επιχειρήσεων και [...] της Finansbank έως τις 30 Ιουνίου 2018: Η Τράπεζα θα πωλήσει (υπογράφοντας) έως τις 30 Ιουνίου 2018 τις αλλοδαπές θυγατρικές της στ... [...] και το υποκατάστημά της που λειτουργεί στ... [...] προκειμένου να μειώσει τις διεθνείς δραστηριότητές της.

(7.1)

[...]

| (7.2) | [...] |
| --- | --- |

(7.2)

[...]

| (7.3) | [...] |
| --- | --- |

(7.3)

[...]

| 8) | Πώληση [...]: [...] |
| --- | --- |

8)

Πώληση [...]: [...]

| 9) | Πώληση τίτλων: Το χαρτοφυλάκιο των εισηγμένων τίτλων, που ορίζεται ως ακολούθως, θα εκποιηθεί έως τις [...], ενώ το χαρτοφυλάκιο των μη εισηγμένων τίτλων θα εκποιηθεί έως τις [...]: τα εν λόγω χαρτοφυλάκια περιλαμβάνουν όλες τις επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου άνω των [...] εκατ. ευρώ, καθώς και όλες τις επενδύσεις σε ομόλογα μειωμένης εξασφάλισης και υβριδικά ομόλογα, με εξαίρεση [...]. |
| --- | --- |

9)

Πώληση τίτλων: Το χαρτοφυλάκιο των εισηγμένων τίτλων, που ορίζεται ως ακολούθως, θα εκποιηθεί έως τις [...], ενώ το χαρτοφυλάκιο των μη εισηγμένων τίτλων θα εκποιηθεί έως τις [...]: τα εν λόγω χαρτοφυλάκια περιλαμβάνουν όλες τις επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου άνω των [...] εκατ. ευρώ, καθώς και όλες τις επενδύσεις σε ομόλογα μειωμένης εξασφάλισης και υβριδικά ομόλογα, με εξαίρεση [...].

| 10) | Εκποίηση της θυγατρικής ιδιωτικών επενδύσεων: Η Τράπεζα θα εκποιήσει τα ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια της ΕΤΕ έως τις [...]. [...] |
| --- | --- |

10)

Εκποίηση της θυγατρικής ιδιωτικών επενδύσεων: Η Τράπεζα θα εκποιήσει τα ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια της ΕΤΕ έως τις [...]. [...]

| 11) | Για κάθε πώληση, βάσει αυτών των δεσμεύσεων, η Ελληνική Δημοκρατία δεσμεύεται ότι:






  α) | ο αγοραστής θα είναι ανεξάρτητος και μη συνδεδεμένος με την Τράπεζα· |
| --- | --- | --- |

11)

Για κάθε πώληση, βάσει αυτών των δεσμεύσεων, η Ελληνική Δημοκρατία δεσμεύεται ότι:

α)

ο αγοραστής θα είναι ανεξάρτητος και μη συνδεδεμένος με την Τράπεζα·

| β) | για τους σκοπούς της απόκτησης της εκχωρούμενης επιχείρησης, ο αγοραστής δεν χρηματοδοτείται άμεσα ή έμμεσα από την Τράπεζα (3)· |
| --- | --- |

β)

για τους σκοπούς της απόκτησης της εκχωρούμενης επιχείρησης, ο αγοραστής δεν χρηματοδοτείται άμεσα ή έμμεσα από την Τράπεζα (3)·

| γ) | η Τράπεζα, για περίοδο 5 ετών μετά την ολοκλήρωση της πώλησης, δεν θα αποκτήσει άμεση ή έμμεση επιρροή επί του συνόλου ή μέρους της εκχωρούμενης επιχείρησης χωρίς την προηγούμενη έγκριση της Επιτροπής. |
| --- | --- |

γ)

η Τράπεζα, για περίοδο 5 ετών μετά την ολοκλήρωση της πώλησης, δεν θα αποκτήσει άμεση ή έμμεση επιρροή επί του συνόλου ή μέρους της εκχωρούμενης επιχείρησης χωρίς την προηγούμενη έγκριση της Επιτροπής.

| 12) | Επενδυτική πολιτική: Έως τις 30 Ιουνίου 2017 η Τράπεζα δεν θα αγοράσει τίτλους μη επενδυτικής κατηγορίας.
  Η δέσμευση αυτή δεν ισχύει για τους ακόλουθους τίτλους (εξαιρούμενοι τίτλοι):






  i) | [...] |
| --- | --- | --- |

12)

Επενδυτική πολιτική: Έως τις 30 Ιουνίου 2017 η Τράπεζα δεν θα αγοράσει τίτλους μη επενδυτικής κατηγορίας.

Η δέσμευση αυτή δεν ισχύει για τους ακόλουθους τίτλους (εξαιρούμενοι τίτλοι):

i)

[...]

| ii) | [...] |
| --- | --- |

ii)

[...]

| iii) | [...] |
| --- | --- |

iii)

[...]

| iv) | [...] |
| --- | --- |

iv)

[...]

| v) | [...] |
| --- | --- |

v)

[...]

| 13) | Ανώτατο όριο μισθών: Έως τις [...], η Τράπεζα δεν θα καταβάλει σε κανέναν υπάλληλο ή διοικητικό στέλεχος συνολικές ετήσιες αποδοχές (μισθούς, συνταξιοδοτικές εισφορές, πριμ) μεγαλύτερες από [...]. Σε περίπτωση εισφοράς κεφαλαίου από το ελληνικό ΤΧΣ, το ανώτατο όριο των αποδοχών θα αξιολογείται σύμφωνα με την ευρωπαϊκή τραπεζική ανακοίνωση της 1ης Αυγούστου 2013. [...] |
| --- | --- |

13)

Ανώτατο όριο μισθών: Έως τις [...], η Τράπεζα δεν θα καταβάλει σε κανέναν υπάλληλο ή διοικητικό στέλεχος συνολικές ετήσιες αποδοχές (μισθούς, συνταξιοδοτικές εισφορές, πριμ) μεγαλύτερες από [...]. Σε περίπτωση εισφοράς κεφαλαίου από το ελληνικό ΤΧΣ, το ανώτατο όριο των αποδοχών θα αξιολογείται σύμφωνα με την ευρωπαϊκή τραπεζική ανακοίνωση της 1ης Αυγούστου 2013. [...]

ΚΕΦΑΛΑΙΟ III.   ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ — ΠΑΡΑΤΑΣΗ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

| 1) | Η Τράπεζα θα συνεχίσει να εφαρμόζει τις δεσμεύσεις σχετικά με την εταιρική διακυβέρνηση και τις εμπορικές δραστηριότητες, όπως υποβλήθηκαν από την Ελληνική Δημοκρατία στις 20 Νοεμβρίου 2012, με τις μεταγενέστερες τροποποιήσεις που προβλέπονται στο Κεφάλαιο III των δεσμεύσεων, έως τις 30 Ιουνίου 2018. [...] |
| --- | --- |

1)

Η Τράπεζα θα συνεχίσει να εφαρμόζει τις δεσμεύσεις σχετικά με την εταιρική διακυβέρνηση και τις εμπορικές δραστηριότητες, όπως υποβλήθηκαν από την Ελληνική Δημοκρατία στις 20 Νοεμβρίου 2012, με τις μεταγενέστερες τροποποιήσεις που προβλέπονται στο Κεφάλαιο III των δεσμεύσεων, έως τις 30 Ιουνίου 2018. [...]

| 2) | Σε περίπτωση που μια ατομική δέσμευση δεν εφαρμόζεται στο επίπεδο της Τράπεζας, η Τράπεζα δεν χρησιμοποιεί τις θυγατρικές ή δραστηριότητες που δεν καλύπτονται από την εν λόγω ατομική δέσμευση για να καταστρατηγήσει τη δέσμευση. |
| --- | --- |

2)

Σε περίπτωση που μια ατομική δέσμευση δεν εφαρμόζεται στο επίπεδο της Τράπεζας, η Τράπεζα δεν χρησιμοποιεί τις θυγατρικές ή δραστηριότητες που δεν καλύπτονται από την εν λόγω ατομική δέσμευση για να καταστρατηγήσει τη δέσμευση.

Τμήμα Α.   Δημιουργία αποτελεσματικής και επαρκούς εσωτερικής οργάνωσης

| 3) | Η Τράπεζα, εξαιρουμένων των αλλοδαπών θυγατρικών της, συμμορφώνεται αδιαλείπτως με το σύνολο των διατάξεων του νόμου 3016/2002 περί εταιρικής διακυβέρνησης και του νόμου 2190/1920 περί ανωνύμων εταιρειών και, ειδικότερα, με τις διατάξεις σχετικά με τα καθήκοντα των εταιρικών οργάνων, όπως η συνέλευση των μετόχων και το διοικητικό συμβούλιο με σκοπό την εξασφάλιση σαφούς κατανομής αρμοδιοτήτων και χάριν διαφάνειας. Οι αρμοδιότητες της γενικής συνέλευσης των μετόχων περιορίζονται στα καθήκοντα μιας γενικής συνέλευσης κατά το εταιρικό δίκαιο, ιδίως όσον αφορά τα δικαιώματα σχετικά με την πληροφόρηση. Καταργούνται οι εκτενέστερες αρμοδιότητες που θα επέτρεπαν την αθέμιτη άσκηση επιρροής στη διοίκηση της επιχείρησης. Η ευθύνη για την τρέχουσα επιχειρησιακή διαχείριση ανήκει σαφώς στους εκτελεστικούς διευθυντές της Τράπεζας. |
| --- | --- |

3)

Η Τράπεζα, εξαιρουμένων των αλλοδαπών θυγατρικών της, συμμορφώνεται αδιαλείπτως με το σύνολο των διατάξεων του νόμου 3016/2002 περί εταιρικής διακυβέρνησης και του νόμου 2190/1920 περί ανωνύμων εταιρειών και, ειδικότερα, με τις διατάξεις σχετικά με τα καθήκοντα των εταιρικών οργάνων, όπως η συνέλευση των μετόχων και το διοικητικό συμβούλιο με σκοπό την εξασφάλιση σαφούς κατανομής αρμοδιοτήτων και χάριν διαφάνειας. Οι αρμοδιότητες της γενικής συνέλευσης των μετόχων περιορίζονται στα καθήκοντα μιας γενικής συνέλευσης κατά το εταιρικό δίκαιο, ιδίως όσον αφορά τα δικαιώματα σχετικά με την πληροφόρηση. Καταργούνται οι εκτενέστερες αρμοδιότητες που θα επέτρεπαν την αθέμιτη άσκηση επιρροής στη διοίκηση της επιχείρησης. Η ευθύνη για την τρέχουσα επιχειρησιακή διαχείριση ανήκει σαφώς στους εκτελεστικούς διευθυντές της Τράπεζας.

| 4) | Η Τράπεζα, εξαιρουμένων των αλλοδαπών θυγατρικών, συμμορφώνεται αδιαλείπτως με το πλαίσιο σχέσεων του ελληνικού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (το «ελληνικό ΤΧΣ»). |
| --- | --- |

4)

Η Τράπεζα, εξαιρουμένων των αλλοδαπών θυγατρικών, συμμορφώνεται αδιαλείπτως με το πλαίσιο σχέσεων του ελληνικού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (το «ελληνικό ΤΧΣ»).

| 5) | Η Τράπεζα τηρεί τις διατάξεις της πράξης 2577/9.3.2006 του διοικητή της ΤτΕ, όπως ισχύει, ώστε να διατηρεί, σε ατομική βάση και σε επίπεδο ομίλου, μια αποτελεσματική οργανωτική δομή και ένα κατάλληλο εσωτερικό σύστημα ελέγχου που περιλαμβάνει τους τρεις βασικούς πυλώνες, δηλαδή τον εσωτερικό έλεγχο, τη διαχείριση κινδύνου και τις λειτουργίες συμμόρφωσης και τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές εταιρικής διακυβέρνησης. |
| --- | --- |

5)

Η Τράπεζα τηρεί τις διατάξεις της πράξης 2577/9.3.2006 του διοικητή της ΤτΕ, όπως ισχύει, ώστε να διατηρεί, σε ατομική βάση και σε επίπεδο ομίλου, μια αποτελεσματική οργανωτική δομή και ένα κατάλληλο εσωτερικό σύστημα ελέγχου που περιλαμβάνει τους τρεις βασικούς πυλώνες, δηλαδή τον εσωτερικό έλεγχο, τη διαχείριση κινδύνου και τις λειτουργίες συμμόρφωσης και τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές εταιρικής διακυβέρνησης.

| 6) | Η Τράπεζα διαθέτει αποτελεσματική οργανωτική δομή που διασφαλίζει την πλήρη ανεξαρτησία των υπηρεσιών εσωτερικού ελέγχου και διαχείρισης κινδύνου από εμπορικά δίκτυα και την άμεση υπαγωγή τους στο διοικητικό συμβούλιο. Μία επιτροπή λογιστικού ελέγχου και μία επιτροπή κινδύνου —που συστάθηκαν στο πλαίσιο του διοικητικού συμβουλίου— αξιολογούν όλα τα θέματα που θέτουν οι αντίστοιχες αυτές υπηρεσίες. Ένας κατάλληλος χάρτης εσωτερικού ελέγχου και ένας χάρτης διαχείρισης κινδύνων προσδιορίζουν τα καθήκοντα, τις αρμοδιότητες και τους πόρους αυτών των υπηρεσιών. Οι εν λόγω χάρτες πρέπει να είναι σύμφωνοι με τα διεθνή πρότυπα και να εξασφαλίζουν την πλήρη ανεξαρτησία των εν λόγω υπηρεσιών. Η πιστωτική πολιτική παρέχει καθοδήγηση και οδηγίες όσον αφορά τη χορήγηση δανείων, καθώς και την τιμολόγηση και αναδιάρθρωση των δανείων. |
| --- | --- |

6)

Η Τράπεζα διαθέτει αποτελεσματική οργανωτική δομή που διασφαλίζει την πλήρη ανεξαρτησία των υπηρεσιών εσωτερικού ελέγχου και διαχείρισης κινδύνου από εμπορικά δίκτυα και την άμεση υπαγωγή τους στο διοικητικό συμβούλιο. Μία επιτροπή λογιστικού ελέγχου και μία επιτροπή κινδύνου —που συστάθηκαν στο πλαίσιο του διοικητικού συμβουλίου— αξιολογούν όλα τα θέματα που θέτουν οι αντίστοιχες αυτές υπηρεσίες. Ένας κατάλληλος χάρτης εσωτερικού ελέγχου και ένας χάρτης διαχείρισης κινδύνων προσδιορίζουν τα καθήκοντα, τις αρμοδιότητες και τους πόρους αυτών των υπηρεσιών. Οι εν λόγω χάρτες πρέπει να είναι σύμφωνοι με τα διεθνή πρότυπα και να εξασφαλίζουν την πλήρη ανεξαρτησία των εν λόγω υπηρεσιών. Η πιστωτική πολιτική παρέχει καθοδήγηση και οδηγίες όσον αφορά τη χορήγηση δανείων, καθώς και την τιμολόγηση και αναδιάρθρωση των δανείων.

| 7) | Η Τράπεζα κοινοποιεί στις αρμόδιες αρχές τον κατάλογο των μετόχων που κατέχουν ποσοστό τουλάχιστον 1 % των κοινών μετοχών. |
| --- | --- |

7)

Η Τράπεζα κοινοποιεί στις αρμόδιες αρχές τον κατάλογο των μετόχων που κατέχουν ποσοστό τουλάχιστον 1 % των κοινών μετοχών.

Τμήμα Β.   Εμπορικές πρακτικές και παρακολούθηση κινδύνου

Γενικές αρχές

| 8) | Η πιστωτική πολιτική ορίζει ότι όλοι οι πελάτες πρέπει να απολαμβάνουν ίση μεταχείριση με αμερόληπτες διαδικασίες, εκτός από εκείνες που συνδέονται με τον πιστωτικό κίνδυνο και την ικανότητα πληρωμής. Η πιστωτική πολιτική καθορίζει τα όρια για την υπέρβαση των οποίων η χορήγηση δανείων πρέπει να εγκρίνεται από τα υψηλότερα επίπεδα διοίκησης. Παρόμοια όρια καθορίζονται και όσον αφορά την αναδιάρθρωση δανείων και τον χειρισμό των απαιτήσεων και των διαφορών. Η πιστωτική πολιτική συγκεντρώνεται σε επιλεγμένα κέντρα της διαδικασίας λήψης αποφάσεων σε εθνικό επίπεδο και παρέχει σαφείς διασφαλίσεις ώστε να εξασφαλίζεται η συνεπής εφαρμογή των οδηγιών σε όλες τις ελληνικές τραπεζικές δραστηριότητες. |
| --- | --- |

8)

Η πιστωτική πολιτική ορίζει ότι όλοι οι πελάτες πρέπει να απολαμβάνουν ίση μεταχείριση με αμερόληπτες διαδικασίες, εκτός από εκείνες που συνδέονται με τον πιστωτικό κίνδυνο και την ικανότητα πληρωμής. Η πιστωτική πολιτική καθορίζει τα όρια για την υπέρβαση των οποίων η χορήγηση δανείων πρέπει να εγκρίνεται από τα υψηλότερα επίπεδα διοίκησης. Παρόμοια όρια καθορίζονται και όσον αφορά την αναδιάρθρωση δανείων και τον χειρισμό των απαιτήσεων και των διαφορών. Η πιστωτική πολιτική συγκεντρώνεται σε επιλεγμένα κέντρα της διαδικασίας λήψης αποφάσεων σε εθνικό επίπεδο και παρέχει σαφείς διασφαλίσεις ώστε να εξασφαλίζεται η συνεπής εφαρμογή των οδηγιών σε όλες τις ελληνικές τραπεζικές δραστηριότητες.

| 9) | Για όλες τις ελληνικές τραπεζικές δραστηριότητες, η Τράπεζα ενσωματώνει πλήρως τους κανόνες της πιστωτικής πολιτικής στη ροή εργασιών της έγκρισης και αναχρηματοδότησης δανείων και στα συστήματα εκταμίευσης. |
| --- | --- |

9)

Για όλες τις ελληνικές τραπεζικές δραστηριότητες, η Τράπεζα ενσωματώνει πλήρως τους κανόνες της πιστωτικής πολιτικής στη ροή εργασιών της έγκρισης και αναχρηματοδότησης δανείων και στα συστήματα εκταμίευσης.

Ειδικοί όροι

| 10) | Οι ειδικές διατάξεις που απαριθμούνται στις παραγράφους 8 έως 18 του κεφαλαίου ΙΙΙ των αναλήψεων υποχρεώσεων εφαρμόζονται στις ελληνικές τραπεζικές δραστηριότητες, εκτός εάν υπάρχει ρητή διαφορετική διάταξη. |
| --- | --- |

10)

Οι ειδικές διατάξεις που απαριθμούνται στις παραγράφους 8 έως 18 του κεφαλαίου ΙΙΙ των αναλήψεων υποχρεώσεων εφαρμόζονται στις ελληνικές τραπεζικές δραστηριότητες, εκτός εάν υπάρχει ρητή διαφορετική διάταξη.

| 11) | Η πιστωτική πολιτική απαιτεί η τιμολόγηση των δανείων και ενυπόθηκων δανείων να είναι σύμφωνη με αυστηρές κατευθυντήριες γραμμές. Οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές περιλαμβάνουν την υποχρέωση αυστηρής τήρησης των τυποποιημένων πινάκων των κλιμάκων επιτοκίων (ζωνών) της πιστωτικής πολιτικής, ανάλογα με τη διάρκεια του δανείου, την αξιολόγηση του πιστωτικού κινδύνου του πελάτη, την αναμενόμενη ανάκτηση συσταθείσας ασφάλειας (συμπεριλαμβανομένου του χρονικού διαστήματος για πιθανή εκκαθάριση), τη συνολική σχέση με την Τράπεζα (π.χ. το επίπεδο και τη σταθερότητα των καταθέσεων, τη διάρθρωση των τελών και άλλες δραστηριότητες διασταυρούμενων πωλήσεων) και το κόστος χρηματοδότησης της Τράπεζας. Δημιουργούνται ειδικές κατηγορίες δανειακών στοιχείων ενεργητικού (π.χ. εμπορικά δάνεια, ενυπόθηκα δάνεια, εξασφαλισμένα/μη εξασφαλισμένα κ.λπ.) και το πλαίσιο τιμολόγησής τους εντάσσεται σε κατάλληλο πίνακα πιστωτικής πολιτικής που επικαιροποιείται σε τακτική βάση από την επιτροπή πιστώσεων. Κάθε εξαίρεση πρέπει να είναι δεόντως εγκεκριμένη από την επιτροπή πιστώσεων, ή σε κατώτερο επίπεδο εξουσίας, όταν το επιτρέπει η πιστωτική πολιτική. Εξατομικευμένες συναλλαγές όπως τα κοινοπρακτικά δάνεια ή η χρηματοδότηση έργων τηρούν τις ίδιες αρχές και λαμβάνουν δεόντως υπόψη το γεγονός ότι ενδέχεται να μην αντιστοιχούν σε τυποποιημένους πίνακες πιστωτικής πολιτικής. Οι παραβάσεις της εν λόγω τιμολογιακής πολιτικής αναφέρονται στον εντολοδόχο παρακολούθησης. |
| --- | --- |

11)

Η πιστωτική πολιτική απαιτεί η τιμολόγηση των δανείων και ενυπόθηκων δανείων να είναι σύμφωνη με αυστηρές κατευθυντήριες γραμμές. Οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές περιλαμβάνουν την υποχρέωση αυστηρής τήρησης των τυποποιημένων πινάκων των κλιμάκων επιτοκίων (ζωνών) της πιστωτικής πολιτικής, ανάλογα με τη διάρκεια του δανείου, την αξιολόγηση του πιστωτικού κινδύνου του πελάτη, την αναμενόμενη ανάκτηση συσταθείσας ασφάλειας (συμπεριλαμβανομένου του χρονικού διαστήματος για πιθανή εκκαθάριση), τη συνολική σχέση με την Τράπεζα (π.χ. το επίπεδο και τη σταθερότητα των καταθέσεων, τη διάρθρωση των τελών και άλλες δραστηριότητες διασταυρούμενων πωλήσεων) και το κόστος χρηματοδότησης της Τράπεζας. Δημιουργούνται ειδικές κατηγορίες δανειακών στοιχείων ενεργητικού (π.χ. εμπορικά δάνεια, ενυπόθηκα δάνεια, εξασφαλισμένα/μη εξασφαλισμένα κ.λπ.) και το πλαίσιο τιμολόγησής τους εντάσσεται σε κατάλληλο πίνακα πιστωτικής πολιτικής που επικαιροποιείται σε τακτική βάση από την επιτροπή πιστώσεων. Κάθε εξαίρεση πρέπει να είναι δεόντως εγκεκριμένη από την επιτροπή πιστώσεων, ή σε κατώτερο επίπεδο εξουσίας, όταν το επιτρέπει η πιστωτική πολιτική. Εξατομικευμένες συναλλαγές όπως τα κοινοπρακτικά δάνεια ή η χρηματοδότηση έργων τηρούν τις ίδιες αρχές και λαμβάνουν δεόντως υπόψη το γεγονός ότι ενδέχεται να μην αντιστοιχούν σε τυποποιημένους πίνακες πιστωτικής πολιτικής. Οι παραβάσεις της εν λόγω τιμολογιακής πολιτικής αναφέρονται στον εντολοδόχο παρακολούθησης.

| 12) | Η υπηρεσία διαχείρισης κινδύνου είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση του πιστωτικού κινδύνου και την αποτίμηση των ασφαλειών. Κατά την αξιολόγηση της ποιότητας των δανείων, η υπηρεσία διαχείρισης κινδύνου ενεργεί με ανεξαρτησία, παρέχοντας γραπτώς τη γνώμη της ώστε να εξασφαλίζεται η συνέπεια κατά την εφαρμογή των κριτηρίων αξιολόγησης διαχρονικά και μεταξύ των πελατών, καθώς και σε σχέση με την πιστωτική πολιτική της Τράπεζας. |
| --- | --- |

12)

Η υπηρεσία διαχείρισης κινδύνου είναι υπεύθυνη για την αξιολόγηση του πιστωτικού κινδύνου και την αποτίμηση των ασφαλειών. Κατά την αξιολόγηση της ποιότητας των δανείων, η υπηρεσία διαχείρισης κινδύνου ενεργεί με ανεξαρτησία, παρέχοντας γραπτώς τη γνώμη της ώστε να εξασφαλίζεται η συνέπεια κατά την εφαρμογή των κριτηρίων αξιολόγησης διαχρονικά και μεταξύ των πελατών, καθώς και σε σχέση με την πιστωτική πολιτική της Τράπεζας.

| 13) | Όσον αφορά τα δάνεια σε ιδιώτες και νομικές οντότητες, για όλες τις ελληνικές τραπεζικές δραστηριότητες, με βάση τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές, η Τράπεζα εφαρμόζει αυστηρά ατομικά και συνολικά όρια για το ανώτατο ποσό δανείου που μπορεί να χορηγείται για μεμονωμένο πιστωτικό κίνδυνο (εφόσον επιτρέπεται από το ελληνικό δίκαιο και το δίκαιο της ΕΕ). Τα εν λόγω όρια λαμβάνουν υπόψη τη διάρκεια του δανείου και την ποιότητα της παρεχόμενης ασφάλειας/εγγύησης και ορίζονται βάσει καίριων δεικτών αναφοράς, και σε σχέση με το κεφάλαιο. |
| --- | --- |

13)

Όσον αφορά τα δάνεια σε ιδιώτες και νομικές οντότητες, για όλες τις ελληνικές τραπεζικές δραστηριότητες, με βάση τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές, η Τράπεζα εφαρμόζει αυστηρά ατομικά και συνολικά όρια για το ανώτατο ποσό δανείου που μπορεί να χορηγείται για μεμονωμένο πιστωτικό κίνδυνο (εφόσον επιτρέπεται από το ελληνικό δίκαιο και το δίκαιο της ΕΕ). Τα εν λόγω όρια λαμβάνουν υπόψη τη διάρκεια του δανείου και την ποιότητα της παρεχόμενης ασφάλειας/εγγύησης και ορίζονται βάσει καίριων δεικτών αναφοράς, και σε σχέση με το κεφάλαιο.

| 14) | Απαγορεύεται η χορήγηση δανείων (4) για αγορά μετοχών ή υβριδικών τίτλων της Τράπεζας και άλλων τραπεζών (5) από τους δανειολήπτες, όποιοι και αν είναι αυτοί (6). Η διάταξη αυτή εφαρμόζεται και παρακολουθείται στο επίπεδο της Τράπεζας. |
| --- | --- |

14)

Απαγορεύεται η χορήγηση δανείων (4) για αγορά μετοχών ή υβριδικών τίτλων της Τράπεζας και άλλων τραπεζών (5) από τους δανειολήπτες, όποιοι και αν είναι αυτοί (6). Η διάταξη αυτή εφαρμόζεται και παρακολουθείται στο επίπεδο της Τράπεζας.

| 15) | Όλες οι αιτήσεις δανείου από μη συνδεδεμένους δανειολήπτες για ποσό που υπερβαίνει το [[...] % των ΠΣΣΚ της Τράπεζας] ή κάθε δάνειο που διατηρεί την έκθεση σε έναν όμιλο (ο οποίος ορίζεται ως ομάδα συνδεδεμένων δανειοληπτών που αντιπροσωπεύουν ενιαίο πιστωτικό κίνδυνο) σε επίπεδο υψηλότερο από το [[...] % των ΠΣΣΚ της Τράπεζας] αναφέρονται στον εντολοδόχο παρακολούθησης, ο οποίος μπορεί, εάν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι όροι δεν ανταποκρίνονται σε εκείνους που ισχύουν στην αγορά ή εάν δεν έχουν παρασχεθεί επαρκείς πληροφορίες στον εντολοδόχο παρακολούθησης, να αναβάλει τη χορήγηση της πίστωσης ή του δανείου κατά [...] εργάσιμες ημέρες. Σε επείγουσες περιπτώσεις, η περίοδος αυτή μπορεί να μειωθεί σε [...] εργάσιμες ημέρες, εφόσον έχουν παρασχεθεί επαρκείς πληροφορίες στον εντολοδόχο παρακολούθησης. Το εν λόγω χρονικό διάστημα θα επιτρέψει στον εντολοδόχο παρακολούθησης να παραπέμψει την υπόθεση στην Επιτροπή και το ελληνικό ΤΧΣ πριν από τη λήψη οποιασδήποτε οριστικής απόφασης από την Τράπεζα. |
| --- | --- |

15)

Όλες οι αιτήσεις δανείου από μη συνδεδεμένους δανειολήπτες για ποσό που υπερβαίνει το [[...] % των ΠΣΣΚ της Τράπεζας] ή κάθε δάνειο που διατηρεί την έκθεση σε έναν όμιλο (ο οποίος ορίζεται ως ομάδα συνδεδεμένων δανειοληπτών που αντιπροσωπεύουν ενιαίο πιστωτικό κίνδυνο) σε επίπεδο υψηλότερο από το [[...] % των ΠΣΣΚ της Τράπεζας] αναφέρονται στον εντολοδόχο παρακολούθησης, ο οποίος μπορεί, εάν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι όροι δεν ανταποκρίνονται σε εκείνους που ισχύουν στην αγορά ή εάν δεν έχουν παρασχεθεί επαρκείς πληροφορίες στον εντολοδόχο παρακολούθησης, να αναβάλει τη χορήγηση της πίστωσης ή του δανείου κατά [...] εργάσιμες ημέρες. Σε επείγουσες περιπτώσεις, η περίοδος αυτή μπορεί να μειωθεί σε [...] εργάσιμες ημέρες, εφόσον έχουν παρασχεθεί επαρκείς πληροφορίες στον εντολοδόχο παρακολούθησης. Το εν λόγω χρονικό διάστημα θα επιτρέψει στον εντολοδόχο παρακολούθησης να παραπέμψει την υπόθεση στην Επιτροπή και το ελληνικό ΤΧΣ πριν από τη λήψη οποιασδήποτε οριστικής απόφασης από την Τράπεζα.

| 16) | Η πιστωτική πολιτική παρέχει σαφείς οδηγίες σχετικά με την αναδιάρθρωση δανείων. Ορίζει σαφώς ποια δάνεια είναι επιλέξιμα, κάτω από ποιες περιστάσεις και υποδεικνύει τους όρους και τις προϋποθέσεις που μπορούν να προταθούν σε δικαιούχους πελάτες. Για όλες τις ελληνικές τραπεζικές δραστηριότητες, η Τράπεζα εξασφαλίζει ότι όλες οι αναδιαρθρώσεις αποσκοπούν στην ενίσχυση των μελλοντικών ανακτήσεων από την Τράπεζα, διασφαλίζοντας με αυτόν τον τρόπο το συμφέρον της Τράπεζας. Σε καμία περίπτωση η πολιτική αναδιάρθρωσης δεν θέτει σε κίνδυνο τη μελλοντική αποδοτικότητα της Τράπεζας. Για τον σκοπό αυτό, η υπηρεσία διαχείρισης κινδύνου της Τράπεζας είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη και την εγκατάσταση των κατάλληλων μηχανισμών υποβολής εκθέσεων για την αποτελεσματικότητα της αναδιάρθρωσης, για τη διενέργεια εμπεριστατωμένων αναλύσεων των εσωτερικών και/ή εξωτερικών βέλτιστων πρακτικών, κοινοποιώντας τα πορίσματά της τουλάχιστον ανά τρίμηνο στην επιτροπή πιστώσεων και στην επιτροπή διαχείρισης κινδύνου, προτείνοντας εφαρμόσιμες βελτιώσεις στις σχετικές διαδικασίες και πολιτικές, καθώς και εποπτεύοντας την εφαρμογή τους και υποβάλλοντας σχετικές εκθέσεις στην επιτροπή πιστώσεων και την επιτροπή διαχείρισης κινδύνου. |
| --- | --- |

16)

Η πιστωτική πολιτική παρέχει σαφείς οδηγίες σχετικά με την αναδιάρθρωση δανείων. Ορίζει σαφώς ποια δάνεια είναι επιλέξιμα, κάτω από ποιες περιστάσεις και υποδεικνύει τους όρους και τις προϋποθέσεις που μπορούν να προταθούν σε δικαιούχους πελάτες. Για όλες τις ελληνικές τραπεζικές δραστηριότητες, η Τράπεζα εξασφαλίζει ότι όλες οι αναδιαρθρώσεις αποσκοπούν στην ενίσχυση των μελλοντικών ανακτήσεων από την Τράπεζα, διασφαλίζοντας με αυτόν τον τρόπο το συμφέρον της Τράπεζας. Σε καμία περίπτωση η πολιτική αναδιάρθρωσης δεν θέτει σε κίνδυνο τη μελλοντική αποδοτικότητα της Τράπεζας. Για τον σκοπό αυτό, η υπηρεσία διαχείρισης κινδύνου της Τράπεζας είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη και την εγκατάσταση των κατάλληλων μηχανισμών υποβολής εκθέσεων για την αποτελεσματικότητα της αναδιάρθρωσης, για τη διενέργεια εμπεριστατωμένων αναλύσεων των εσωτερικών και/ή εξωτερικών βέλτιστων πρακτικών, κοινοποιώντας τα πορίσματά της τουλάχιστον ανά τρίμηνο στην επιτροπή πιστώσεων και στην επιτροπή διαχείρισης κινδύνου, προτείνοντας εφαρμόσιμες βελτιώσεις στις σχετικές διαδικασίες και πολιτικές, καθώς και εποπτεύοντας την εφαρμογή τους και υποβάλλοντας σχετικές εκθέσεις στην επιτροπή πιστώσεων και την επιτροπή διαχείρισης κινδύνου.

| 17) | Για όλες τις ελληνικές τραπεζικές δραστηριότητες, η Τράπεζα θεσπίζει πολιτική χειρισμού απαιτήσεων και επίλυσης διαφορών με στόχο τη μεγιστοποίηση της ανάκτησης και την αποτροπή κάθε διάκρισης ή ευνοϊκής μεταχείρισης κατά τη διαχείριση των διαφορών. Η Τράπεζα εξασφαλίζει ότι λαμβάνονται όλα τα αναγκαία μέτρα για να μεγιστοποιήσει τις ανακτήσεις για την Τράπεζα και να προστατεύσει την οικονομική της θέση μακροπρόθεσμα. Κάθε παράβαση κατά την εφαρμογή της πολιτικής αυτής αναφέρεται στον εντολοδόχο παρακολούθησης. |
| --- | --- |

17)

Για όλες τις ελληνικές τραπεζικές δραστηριότητες, η Τράπεζα θεσπίζει πολιτική χειρισμού απαιτήσεων και επίλυσης διαφορών με στόχο τη μεγιστοποίηση της ανάκτησης και την αποτροπή κάθε διάκρισης ή ευνοϊκής μεταχείρισης κατά τη διαχείριση των διαφορών. Η Τράπεζα εξασφαλίζει ότι λαμβάνονται όλα τα αναγκαία μέτρα για να μεγιστοποιήσει τις ανακτήσεις για την Τράπεζα και να προστατεύσει την οικονομική της θέση μακροπρόθεσμα. Κάθε παράβαση κατά την εφαρμογή της πολιτικής αυτής αναφέρεται στον εντολοδόχο παρακολούθησης.

| 18) | Η Τράπεζα παρακολουθεί τον πιστωτικό κίνδυνο μέσω ενός καλά ανεπτυγμένου δικτύου επείγουσας ειδοποίησης και αναφορών που επιτρέπει στην υπηρεσία διαχείρισης κινδύνου: i) να εντοπίζει τις πρώιμες ενδείξεις απομείωσης δανείων και πιστωτικών γεγονότων· ii) να αξιολογεί τη δυνατότητα ανάκτησης του χαρτοφυλακίου χορηγήσεων (που περιλαμβάνει αλλά δεν περιορίζεται σε εναλλακτικές πηγές αποπληρωμής, όπως οι συνοφειλέτες και οι εγγυητές καθώς και οι παρασχεθείσες και μη παρασχεθείσες ασφάλειες)· iii) να αξιολογεί τη συνολική έκθεση της Τράπεζας σε επίπεδο μεμονωμένου πελάτη ή χαρτοφυλακίου· και iv) να προτείνει διορθωτικά και βελτιωτικά μέτρα στο διοικητικό συμβούλιο, κατά περίπτωση. Ο εντολοδόχος παρακολούθησης έχει πρόσβαση στις εν λόγω πληροφορίες. |
| --- | --- |

18)

Η Τράπεζα παρακολουθεί τον πιστωτικό κίνδυνο μέσω ενός καλά ανεπτυγμένου δικτύου επείγουσας ειδοποίησης και αναφορών που επιτρέπει στην υπηρεσία διαχείρισης κινδύνου: i) να εντοπίζει τις πρώιμες ενδείξεις απομείωσης δανείων και πιστωτικών γεγονότων· ii) να αξιολογεί τη δυνατότητα ανάκτησης του χαρτοφυλακίου χορηγήσεων (που περιλαμβάνει αλλά δεν περιορίζεται σε εναλλακτικές πηγές αποπληρωμής, όπως οι συνοφειλέτες και οι εγγυητές καθώς και οι παρασχεθείσες και μη παρασχεθείσες ασφάλειες)· iii) να αξιολογεί τη συνολική έκθεση της Τράπεζας σε επίπεδο μεμονωμένου πελάτη ή χαρτοφυλακίου· και iv) να προτείνει διορθωτικά και βελτιωτικά μέτρα στο διοικητικό συμβούλιο, κατά περίπτωση. Ο εντολοδόχος παρακολούθησης έχει πρόσβαση στις εν λόγω πληροφορίες.

Διατάξεις που εφαρμόζονται σε συνδεδεμένους δανειολήπτες

| 19) | Όλες οι διατάξεις που εφαρμόζονται σε συνδεδεμένους δανειολήπτες εφαρμόζονται στο επίπεδο της Τράπεζας. |
| --- | --- |

19)

Όλες οι διατάξεις που εφαρμόζονται σε συνδεδεμένους δανειολήπτες εφαρμόζονται στο επίπεδο της Τράπεζας.

| 20) | Στο πλαίσιο της πιστωτικής πολιτικής, ένα ειδικό τμήμα πρέπει να αφιερωθεί στους κανόνες που διέπουν τις σχέσεις με τους συνδεδεμένους δανειολήπτες. Στους συνδεδεμένους δανειολήπτες περιλαμβάνονται οι υπάλληλοι, οι μέτοχοι, οι διευθυντές, τα διοικητικά στελέχη, καθώς και οι σύζυγοι, τα τέκνα και τα αδέλφια τους, και κάθε νομική οντότητα που ελέγχεται άμεσα ή έμμεσα από υπαλλήλους σε κρίσιμες θέσεις (δηλαδή υπαλλήλους που συμμετέχουν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων σχετικά με την πιστωτική πολιτική), τους μετόχους, τους διευθύνοντες συμβούλους ή τα διευθυντικά στελέχη ή τους συζύγους, τα τέκνα και τα αδέλφια τους. Κατ' επέκταση, κάθε δημόσιος οργανισμός ή οργανισμός που τελεί υπό τον έλεγχο του Δημοσίου, κάθε δημόσια επιχείρηση ή δημόσιος φορέας θεωρείται συνδεδεμένος δανειολήπτης. Τα πολιτικά κόμματα πρέπει επίσης να αντιμετωπίζονται ως συνδεδεμένοι δανειολήπτες στην πιστωτική πολιτική. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε αποφάσεις σχετικά με την αναδιάρθρωση και τις διαγραφές δανείων σε εν ενεργεία ή πρώην υπαλλήλους, διευθυντές, μετόχους, διαχειριστές και συγγενείς τους, καθώς και στις ασκούμενες πολιτικές όσον αφορά την καταλληλότητα, την αποτίμηση, την εγγραφή υποθηκών και την κατάσχεση εγγυήσεων δανείων. Ο ορισμός των συνδεδεμένων δανειοληπτών διευκρινίστηκε διεξοδικότερα σε χωριστό έγγραφο. |
| --- | --- |

20)

Στο πλαίσιο της πιστωτικής πολιτικής, ένα ειδικό τμήμα πρέπει να αφιερωθεί στους κανόνες που διέπουν τις σχέσεις με τους συνδεδεμένους δανειολήπτες. Στους συνδεδεμένους δανειολήπτες περιλαμβάνονται οι υπάλληλοι, οι μέτοχοι, οι διευθυντές, τα διοικητικά στελέχη, καθώς και οι σύζυγοι, τα τέκνα και τα αδέλφια τους, και κάθε νομική οντότητα που ελέγχεται άμεσα ή έμμεσα από υπαλλήλους σε κρίσιμες θέσεις (δηλαδή υπαλλήλους που συμμετέχουν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων σχετικά με την πιστωτική πολιτική), τους μετόχους, τους διευθύνοντες συμβούλους ή τα διευθυντικά στελέχη ή τους συζύγους, τα τέκνα και τα αδέλφια τους. Κατ' επέκταση, κάθε δημόσιος οργανισμός ή οργανισμός που τελεί υπό τον έλεγχο του Δημοσίου, κάθε δημόσια επιχείρηση ή δημόσιος φορέας θεωρείται συνδεδεμένος δανειολήπτης. Τα πολιτικά κόμματα πρέπει επίσης να αντιμετωπίζονται ως συνδεδεμένοι δανειολήπτες στην πιστωτική πολιτική. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε αποφάσεις σχετικά με την αναδιάρθρωση και τις διαγραφές δανείων σε εν ενεργεία ή πρώην υπαλλήλους, διευθυντές, μετόχους, διαχειριστές και συγγενείς τους, καθώς και στις ασκούμενες πολιτικές όσον αφορά την καταλληλότητα, την αποτίμηση, την εγγραφή υποθηκών και την κατάσχεση εγγυήσεων δανείων. Ο ορισμός των συνδεδεμένων δανειοληπτών διευκρινίστηκε διεξοδικότερα σε χωριστό έγγραφο.

| 21) | Η υπηρεσία διαχείρισης κινδύνου είναι υπεύθυνη για την καταγραφή όλων των συνδεδεμένων ομάδων δανειοληπτών που αντιπροσωπεύουν μεμονωμένο πιστωτικό κίνδυνο με σκοπό την ορθή παρακολούθηση της συγκέντρωσης πιστωτικού κινδύνου. |
| --- | --- |

21)

Η υπηρεσία διαχείρισης κινδύνου είναι υπεύθυνη για την καταγραφή όλων των συνδεδεμένων ομάδων δανειοληπτών που αντιπροσωπεύουν μεμονωμένο πιστωτικό κίνδυνο με σκοπό την ορθή παρακολούθηση της συγκέντρωσης πιστωτικού κινδύνου.

| 22) | Όσον αφορά τα δάνεια σε φυσικά πρόσωπα και νομικές οντότητες, με βάση τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές, η Τράπεζα εφαρμόζει αυστηρά ατομικά και συνολικά όρια για το ανώτατο ποσό δανείου που μπορεί να χορηγείται σε μεμονωμένο πιστωτικό κίνδυνο που αφορά εμπλεκόμενους δανειολήπτες (εφόσον επιτρέπεται από το ελληνικό δίκαιο και το δίκαιο της ΕΕ). |
| --- | --- |

22)

Όσον αφορά τα δάνεια σε φυσικά πρόσωπα και νομικές οντότητες, με βάση τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές, η Τράπεζα εφαρμόζει αυστηρά ατομικά και συνολικά όρια για το ανώτατο ποσό δανείου που μπορεί να χορηγείται σε μεμονωμένο πιστωτικό κίνδυνο που αφορά εμπλεκόμενους δανειολήπτες (εφόσον επιτρέπεται από το ελληνικό δίκαιο και το δίκαιο της ΕΕ).

| 23) | Η Τράπεζα παρακολουθεί χωριστά την έκθεσή της σε συνδεδεμένους δανειολήπτες, συμπεριλαμβανομένων των φορέων του δημόσιου τομέα και των πολιτικών κομμάτων. Η νέα παραγωγή δανείων (7) σε συνδεδεμένους δανειολήπτες (ετήσιο % αποθέματος Ε – 1 (8)) δεν πρέπει να υπερβαίνει τη νέα παραγωγή του συνολικού χαρτοφυλακίου δανείων στην Ελλάδα (ετήσιο % αποθέματος Ε – 1). Η δέσμευση αυτή τηρείται χωριστά για κάθε είδος συνδεδεμένου δανειολήπτη (υπάλληλοι, μέτοχοι, διοικητικά στελέχη, δημόσιοι φορείς, πολιτικά κόμματα). Η πιστοληπτική αξιολόγηση των συνδεδεμένων δανειοληπτών, καθώς και οι όροι τιμολόγησης και η πιθανή προσφορά αναδιάρθρωσης δεν πρέπει να είναι ευνοϊκότερα σε σύγκριση με τους όρους που προσφέρονται σε παρόμοιους αλλά μη συνδεδεμένους δανειολήπτες, ώστε να εξασφαλιστούν ίσοι όροι ανταγωνισμού στην ελληνική οικονομία. Η εν λόγω υποχρέωση δεν εφαρμόζεται σε υφιστάμενα γενικά καθεστώτα χορήγησης επιδοτούμενων δανείων σε υπαλλήλους. Η Τράπεζα υποβάλλει κάθε μήνα στην επιτροπή πιστώσεων αναφορά σχετικά με την εξέλιξη αυτής της έκθεσης, το ποσό της νέας παραγωγής και τις πρόσφατες αιτήσεις που υπερβαίνουν το [[...] % των ΠΣΣΚ της Τράπεζας]. |
| --- | --- |

23)

Η Τράπεζα παρακολουθεί χωριστά την έκθεσή της σε συνδεδεμένους δανειολήπτες, συμπεριλαμβανομένων των φορέων του δημόσιου τομέα και των πολιτικών κομμάτων. Η νέα παραγωγή δανείων (7) σε συνδεδεμένους δανειολήπτες (ετήσιο % αποθέματος Ε – 1 (8)) δεν πρέπει να υπερβαίνει τη νέα παραγωγή του συνολικού χαρτοφυλακίου δανείων στην Ελλάδα (ετήσιο % αποθέματος Ε – 1). Η δέσμευση αυτή τηρείται χωριστά για κάθε είδος συνδεδεμένου δανειολήπτη (υπάλληλοι, μέτοχοι, διοικητικά στελέχη, δημόσιοι φορείς, πολιτικά κόμματα). Η πιστοληπτική αξιολόγηση των συνδεδεμένων δανειοληπτών, καθώς και οι όροι τιμολόγησης και η πιθανή προσφορά αναδιάρθρωσης δεν πρέπει να είναι ευνοϊκότερα σε σύγκριση με τους όρους που προσφέρονται σε παρόμοιους αλλά μη συνδεδεμένους δανειολήπτες, ώστε να εξασφαλιστούν ίσοι όροι ανταγωνισμού στην ελληνική οικονομία. Η εν λόγω υποχρέωση δεν εφαρμόζεται σε υφιστάμενα γενικά καθεστώτα χορήγησης επιδοτούμενων δανείων σε υπαλλήλους. Η Τράπεζα υποβάλλει κάθε μήνα στην επιτροπή πιστώσεων αναφορά σχετικά με την εξέλιξη αυτής της έκθεσης, το ποσό της νέας παραγωγής και τις πρόσφατες αιτήσεις που υπερβαίνουν το [[...] % των ΠΣΣΚ της Τράπεζας].

| 24) | Τα εφαρμοζόμενα κριτήρια χορήγησης πιστώσεων στους υπαλλήλους/διευθυντές/μετόχους δεν είναι λιγότερο αυστηρά από εκείνα που εφαρμόζονται σε άλλους, μη συνδεδεμένους δανειολήπτες. Εάν το συνολικό πιστωτικό άνοιγμα σε μεμονωμένο υπάλληλο/διοικητικό στέλεχος/μέτοχο υπερβαίνει ποσό ίσο με [[...]] πάγιου μισθού για εξασφαλισμένα δάνεια και ποσό ίσο με [[...]] πάγιου μισθού για μη εξασφαλισμένα δάνεια, το άνοιγμα πρέπει να γνωστοποιείται αμέσως στον εντολοδόχο παρακολούθησης, ο οποίος μπορεί να παρέμβει και να αναβάλει τη χορήγηση του δανείου σύμφωνα με τη διαδικασία που περιγράφεται στην παράγραφο 25 του κεφαλαίου ΙΙΙ των δεσμεύσεων. |
| --- | --- |

24)

Τα εφαρμοζόμενα κριτήρια χορήγησης πιστώσεων στους υπαλλήλους/διευθυντές/μετόχους δεν είναι λιγότερο αυστηρά από εκείνα που εφαρμόζονται σε άλλους, μη συνδεδεμένους δανειολήπτες. Εάν το συνολικό πιστωτικό άνοιγμα σε μεμονωμένο υπάλληλο/διοικητικό στέλεχος/μέτοχο υπερβαίνει ποσό ίσο με [[...]] πάγιου μισθού για εξασφαλισμένα δάνεια και ποσό ίσο με [[...]] πάγιου μισθού για μη εξασφαλισμένα δάνεια, το άνοιγμα πρέπει να γνωστοποιείται αμέσως στον εντολοδόχο παρακολούθησης, ο οποίος μπορεί να παρέμβει και να αναβάλει τη χορήγηση του δανείου σύμφωνα με τη διαδικασία που περιγράφεται στην παράγραφο 25 του κεφαλαίου ΙΙΙ των δεσμεύσεων.

| 25) | Όλες οι αιτήσεις δανείων από συνδεδεμένους δανειολήπτες που υπερβαίνουν [το [...] % των ΠΣΣΚ της Τράπεζας] ή κάθε δάνειο που διατηρεί την έκθεση σε μία ομάδα (που ορίζεται ως ομάδα συνδεδεμένων δανειοληπτών οι οποίοι αντιπροσωπεύουν μεμονωμένο πιστωτικό κίνδυνο υψηλότερο από το [...] % των ΠΣΣΚ της Τράπεζας] αναφέρονται στον εντολοδόχο παρακολούθησης, ο οποίος μπορεί, εάν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι όροι δεν είναι ισότιμοι ή αν δεν έχουν παρασχεθεί επαρκείς πληροφορίες στον εντολοδόχο παρακολούθησης, να αναβάλει τη χορήγηση της πίστωσης ή του δανείου κατά [...] εργάσιμες ημέρες. Σε επείγουσες περιπτώσεις, η περίοδος αυτή μπορεί να μειωθεί σε [...] εργάσιμες ημέρες, εφόσον έχουν παρασχεθεί επαρκείς πληροφορίες στον εντολοδόχο παρακολούθησης. Το εν λόγω χρονικό διάστημα θα επιτρέψει στον εντολοδόχο παρακολούθησης να παραπέμψει την υπόθεση στην Επιτροπή και το ελληνικό ΤΧΣ πριν από τη λήψη οποιασδήποτε οριστικής απόφασης από την Τράπεζα. |
| --- | --- |

25)

Όλες οι αιτήσεις δανείων από συνδεδεμένους δανειολήπτες που υπερβαίνουν [το [...] % των ΠΣΣΚ της Τράπεζας] ή κάθε δάνειο που διατηρεί την έκθεση σε μία ομάδα (που ορίζεται ως ομάδα συνδεδεμένων δανειοληπτών οι οποίοι αντιπροσωπεύουν μεμονωμένο πιστωτικό κίνδυνο υψηλότερο από το [...] % των ΠΣΣΚ της Τράπεζας] αναφέρονται στον εντολοδόχο παρακολούθησης, ο οποίος μπορεί, εάν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι όροι δεν είναι ισότιμοι ή αν δεν έχουν παρασχεθεί επαρκείς πληροφορίες στον εντολοδόχο παρακολούθησης, να αναβάλει τη χορήγηση της πίστωσης ή του δανείου κατά [...] εργάσιμες ημέρες. Σε επείγουσες περιπτώσεις, η περίοδος αυτή μπορεί να μειωθεί σε [...] εργάσιμες ημέρες, εφόσον έχουν παρασχεθεί επαρκείς πληροφορίες στον εντολοδόχο παρακολούθησης. Το εν λόγω χρονικό διάστημα θα επιτρέψει στον εντολοδόχο παρακολούθησης να παραπέμψει την υπόθεση στην Επιτροπή και το ελληνικό ΤΧΣ πριν από τη λήψη οποιασδήποτε οριστικής απόφασης από την Τράπεζα.

| 26) | Η αναδιάρθρωση δανείων που αφορούν συνδεδεμένους δανειολήπτες πληροί τις ίδιες απαιτήσεις με εκείνες που εφαρμόζονται στους μη συνδεδεμένους δανειολήπτες. Επιπλέον, το πλαίσιο και οι πολιτικές που έχουν θεσπιστεί για την αντιμετώπιση των προβληματικών στοιχείων ενεργητικού αξιολογούνται και βελτιώνονται, όταν είναι αναγκαίο. Ωστόσο, εκτιμάται ότι τα αναδιαρθρωμένα δάνεια συνδεδεμένων δανειοληπτών πρέπει να αναφέρονται χωριστά, τουλάχιστον ανά κατηγορία δανειακών στοιχείων ενεργητικού και τύπο συνδεδεμένων δανειοληπτών. |
| --- | --- |

26)

Η αναδιάρθρωση δανείων που αφορούν συνδεδεμένους δανειολήπτες πληροί τις ίδιες απαιτήσεις με εκείνες που εφαρμόζονται στους μη συνδεδεμένους δανειολήπτες. Επιπλέον, το πλαίσιο και οι πολιτικές που έχουν θεσπιστεί για την αντιμετώπιση των προβληματικών στοιχείων ενεργητικού αξιολογούνται και βελτιώνονται, όταν είναι αναγκαίο. Ωστόσο, εκτιμάται ότι τα αναδιαρθρωμένα δάνεια συνδεδεμένων δανειοληπτών πρέπει να αναφέρονται χωριστά, τουλάχιστον ανά κατηγορία δανειακών στοιχείων ενεργητικού και τύπο συνδεδεμένων δανειοληπτών.

Τμήμα Γ:   Λοιποί περιορισμοί

27)   
  Απαγόρευση διανομής μερισμάτων, τοκομεριδίων, επαναγοράς και άσκησης δικαιώματος επαναγοράς
  : Εάν η Επιτροπή δεν εγκρίνει εξαίρεση, η Ελληνική Δημοκρατία δεσμεύεται ότι:

| α) | η Τράπεζα δεν καταβάλλει τοκομερίδια για υβριδικά κεφαλαιακά μέσα (ή κάθε άλλο μέσο για το οποίο η πληρωμή τοκομεριδίου υπόκειται στη διακριτική ευχέρεια της Τράπεζας) ούτε μερίσματα για μέσα ιδίων κεφαλαίων και χρεογράφων μειωμένης εξασφάλισης, εκτός εάν υπάρχει νομική υποχρέωση να το πράξει. [...] Η Τράπεζα δεν αποδεσμεύει αποθεματικά ώστε να βρεθεί σε τέτοια θέση. Σε περίπτωση αμφιβολίας για το κατά πόσον, για τους σκοπούς της παρούσας δέσμευσης, υφίσταται νομική δέσμευση, η Τράπεζα υποβάλλει την προτεινόμενη καταβολή τοκομεριδίου ή μερίσματος στην Επιτροπή προς έγκριση· |
| --- | --- |

α)

η Τράπεζα δεν καταβάλλει τοκομερίδια για υβριδικά κεφαλαιακά μέσα (ή κάθε άλλο μέσο για το οποίο η πληρωμή τοκομεριδίου υπόκειται στη διακριτική ευχέρεια της Τράπεζας) ούτε μερίσματα για μέσα ιδίων κεφαλαίων και χρεογράφων μειωμένης εξασφάλισης, εκτός εάν υπάρχει νομική υποχρέωση να το πράξει. [...] Η Τράπεζα δεν αποδεσμεύει αποθεματικά ώστε να βρεθεί σε τέτοια θέση. Σε περίπτωση αμφιβολίας για το κατά πόσον, για τους σκοπούς της παρούσας δέσμευσης, υφίσταται νομική δέσμευση, η Τράπεζα υποβάλλει την προτεινόμενη καταβολή τοκομεριδίου ή μερίσματος στην Επιτροπή προς έγκριση·

| β) | η Τράπεζα δεν επαναγοράζει δικές της μετοχές ούτε ασκεί δικαίωμα επαναγοράς σε σχέση με τα εν λόγω μέσα ιδίων κεφαλαίων και τα χρεόγραφα μειωμένης εξασφάλισης· |
| --- | --- |

β)

η Τράπεζα δεν επαναγοράζει δικές της μετοχές ούτε ασκεί δικαίωμα επαναγοράς σε σχέση με τα εν λόγω μέσα ιδίων κεφαλαίων και τα χρεόγραφα μειωμένης εξασφάλισης·

| γ) | η Τράπεζα δεν επαναγοράζει υβριδικά κεφαλαιακά μέσα. |
| --- | --- |

γ)

η Τράπεζα δεν επαναγοράζει υβριδικά κεφαλαιακά μέσα.

28)   
  Απαγόρευση εξαγοράς
  : Η Ελληνική Δημοκρατία δεσμεύεται ότι η Τράπεζα δεν θα αποκτήσει συμμετοχή σε καμία επιχείρηση, είτε πρόκειται για στοιχείο ενεργητικού είτε για μεταβίβαση μετοχών. Η απαγόρευση των εξαγορών καλύπτει τόσο τις επιχειρήσεις που έχουν τη νομική μορφή εταιρείας όσο και κάθε δέσμη στοιχείων ενεργητικού που συνιστούν επιχείρηση (9).

i)   
  Εξαίρεση για την οποία απαιτείται προηγούμενη έγκριση της Επιτροπής
  : Παρά την εν λόγω απαγόρευση, η Τράπεζα μπορεί, αφού λάβει την έγκριση της Επιτροπής και εφόσον κρίνεται σκόπιμο, κατόπιν προτάσεως του ελληνικού ΤΧΣ, να εξαγοράσει δραστηριότητες και επιχειρήσεις, εφόσον αυτό είναι αναγκαίο σε εξαιρετικές περιστάσεις, για την αποκατάσταση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας ή για την εξασφάλιση αποτελεσματικού ανταγωνισμού.

ii)   
  Εξαίρεση για την οποία δεν απαιτείται προηγούμενη έγκριση της Επιτροπής
  : Η Τράπεζα μπορεί να αποκτήσει συμμετοχές σε επιχειρήσεις, υπό την προϋπόθεση ότι:

| α) | Η τιμή αγοράς που καταβάλλει η Τράπεζα για κάθε εξαγορά είναι μικρότερη από [το [...] %] του μεγέθους του ισολογισμού (10) της Τράπεζας κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος των δεσμεύσεων (11), και |
| --- | --- |

α)

Η τιμή αγοράς που καταβάλλει η Τράπεζα για κάθε εξαγορά είναι μικρότερη από [το [...] %] του μεγέθους του ισολογισμού (10) της Τράπεζας κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος των δεσμεύσεων (11), και

| β) | Οι αθροιστικές τιμές αγοράς που κατέβαλε η Τράπεζα για όλες αυτές τις εξαγορές, αρχής γενομένης κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος των δεσμεύσεων έως το τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης, είναι χαμηλότερες από [το [...] %] του μεγέθους του ισολογισμού της Τράπεζας κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος των δεσμεύσεων. |
| --- | --- |

β)

Οι αθροιστικές τιμές αγοράς που κατέβαλε η Τράπεζα για όλες αυτές τις εξαγορές, αρχής γενομένης κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος των δεσμεύσεων έως το τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης, είναι χαμηλότερες από [το [...] %] του μεγέθους του ισολογισμού της Τράπεζας κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος των δεσμεύσεων.

iii)   
  Δραστηριότητες που δεν εμπίπτουν στην απαγόρευση εξαγοράς
  : Η απαγόρευση εξαγοράς δεν καλύπτει τις εξαγορές που πραγματοποιούνται κατά τη συνήθη ροή των τραπεζικών δραστηριοτήτων για τη διαχείριση υφιστάμενων απαιτήσεων έναντι προβληματικών επιχειρήσεων.

29)   
  Απαγόρευση διαφήμισης
  : Η Ελληνική Δημοκρατία δεσμεύεται ότι η Τράπεζα θα απέχει από διαφήμιση στην οποία θα γίνεται λόγος για κρατική στήριξη και δεν θα εφαρμόσει καμία επιθετική εμπορική στρατηγική η οποία δεν θα μπορούσε να εφαρμοστεί χωρίς τη στήριξη της Ελληνικής Δημοκρατίας.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ IV.   ΕΝΤΟΛΟΔΟΧΟΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ:

| 1) | Η Ελληνική Δημοκρατία δεσμεύεται ότι η Τράπεζα θα τροποποιήσει και θα παρατείνει την εντολή του εντολοδόχου παρακολούθησης ο οποίος έχει εγκριθεί από την Επιτροπή και διορίστηκε από την Τράπεζα στις 16 Ιανουαρίου 2013, έως το τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης. Η Τράπεζα θα διευρύνει επίσης το πεδίο εφαρμογής της εν λόγω εντολής για την ενσωμάτωση της παρακολούθησης i) του σχεδίου αναδιάρθρωσης και ii) όλων των δεσμεύσεων που καθορίζονται στον εν λόγω κατάλογο. |
| --- | --- |

1)

Η Ελληνική Δημοκρατία δεσμεύεται ότι η Τράπεζα θα τροποποιήσει και θα παρατείνει την εντολή του εντολοδόχου παρακολούθησης ο οποίος έχει εγκριθεί από την Επιτροπή και διορίστηκε από την Τράπεζα στις 16 Ιανουαρίου 2013, έως το τέλος της περιόδου αναδιάρθρωσης. Η Τράπεζα θα διευρύνει επίσης το πεδίο εφαρμογής της εν λόγω εντολής για την ενσωμάτωση της παρακολούθησης i) του σχεδίου αναδιάρθρωσης και ii) όλων των δεσμεύσεων που καθορίζονται στον εν λόγω κατάλογο.

| 2) | Τέσσερις εβδομάδες μετά την ημερομηνία έναρξης ισχύος των δεσμεύσεων, η Ελληνική Δημοκρατία υποβάλλει στην Επιτροπή το πλήρες κείμενο της τροποποιημένης εντολής, που περιλαμβάνει όλες τις ρυθμίσεις που απαιτούνται, ώστε ο εντολοδόχος παρακολούθησης να είναι σε θέση να εκπληρώσει τα καθήκοντά του βάσει των εν λόγω δεσμεύσεων. |
| --- | --- |

2)

Τέσσερις εβδομάδες μετά την ημερομηνία έναρξης ισχύος των δεσμεύσεων, η Ελληνική Δημοκρατία υποβάλλει στην Επιτροπή το πλήρες κείμενο της τροποποιημένης εντολής, που περιλαμβάνει όλες τις ρυθμίσεις που απαιτούνται, ώστε ο εντολοδόχος παρακολούθησης να είναι σε θέση να εκπληρώσει τα καθήκοντά του βάσει των εν λόγω δεσμεύσεων.

| 3) | Πρόσθετες διατάξεις σχετικά με τον εντολοδόχο παρακολούθησης καθορίζονται σε χωριστό έγγραφο. |
| --- | --- |

3)

Πρόσθετες διατάξεις σχετικά με τον εντολοδόχο παρακολούθησης καθορίζονται σε χωριστό έγγραφο.

Η Γενική Γραμματέας

Χριστίνα ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΊΝΟΥ

---

(1)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου, της 22ας Μαρτίου 1999, για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του άρθρου 93 της συνθήκης ΕΚ (ΕΕ L 83 της 27.3.1999, σ. 1).

(2)  Tο ποσό αυτό δεν περιλαμβάνει το κόστος του ΤΕΚΕ/Σκέλος Εξυγίανσης (μηχανισμός εξυγίανσης τραπεζών).

(3)  Αυτό δεν ισχύει για την πώληση ακινήτων, οπότε η Τράπεζα μπορεί να χορηγήσει χρηματοδότηση στον αγοραστή εάν η νέα αυτή δανειοδότηση πραγματοποιηθεί σύμφωνα με την πρακτική της συνετής δανειοδότησης. Προκειμένου να εξακριβωθεί η συμμόρφωση με τη δέσμευση για απομόχλευση των μη ελληνικών στοιχείων ενεργητικού, θα λαμβάνεται υπόψη κάθε νέα δανειοδότηση που εμπίπτει στον ορισμό των μη ελληνικών στοιχείων ενεργητικού.

(4)  Για τους σκοπούς αυτής της δέσμευσης, ο όρος «δάνεια» νοείται υπό την ευρεία έννοια και καλύπτει κάθε είδους χρηματοδότηση, όπως πιστωτικές διευκολύνσεις, εγγυήσεις κ.λπ.

(5)  Για λόγους σαφήνειας, με τον όρο «άλλες τράπεζες» νοείται κάθε τράπεζα/χρηματοπιστωτικό ίδρυμα παγκοσμίως.

(6)  Για λόγους σαφήνειας, όλοι οι δανειολήπτες, συμπεριλαμβανομένων των πελατών των ιδιωτικών τραπεζικών υπηρεσιών της Τράπεζας, καλύπτονται από την εν λόγω δέσμευση.

(7)  Για λόγους σαφήνειας, η νέα παραγωγή δανείων καλύπτει επίσης την ανανέωση των δανείων και την αναδιάρθρωση υφιστάμενων πιστώσεων.

(8)  Για λόγους σαφήνειας, το «ετήσιο % αποθέματος Ε-1» αναφέρεται στη νέα παραγωγή ως ποσοστό του αποθέματος στο τέλος του προηγούμενου έτους. Το ποσό των ΠΣΣΚ είναι αυτό του τέλους του έτους.

(9)  Για λόγους σαφήνειας, για τους σκοπούς αυτής της δέσμευσης, οι επενδύσεις ιδιωτικών κεφαλαίων/επιχειρηματικών κεφαλαίων αποκλείονται από το πεδίο εφαρμογής της εν λόγω δέσμευσης. Στο πλαίσιο αυτό, η Τράπεζα υποβάλλει επίσημο αίτημα στην Επιτροπή, το οποίο περιλαμβάνει επιχειρηματικό σχέδιο για την εν λόγω οντότητα.

(10)  Για λόγους σαφήνειας, για τους σκοπούς αυτής της δέσμευσης, το μέγεθος του ισολογισμού είναι ίσο με το σύνολο του ενεργητικού της Τράπεζας.

(11)  Για λόγους σαφήνειας, σε περίπτωση που η έγκριση της Επιτροπής να άρει την απαγόρευση της εξαγοράς λαμβάνεται σύμφωνα με το κεφάλαιο Chapter III παράγραφος 28 σημείο i των δεσμεύσεων, υπολογίζεται ο ισολογισμός της Τράπεζας κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος των δεσμεύσεων ώστε να περιλαμβάνει επίσης τα στοιχεία ενεργητικού των οντοτήτων που εξαγοράστηκαν ή τα εξαγορασθέντα στοιχεία ενεργητικού κατά την ημερομηνία της εξαγοράς.

---

Προσάρτημα I

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΈΣ ΠΡΟΒΟΛΈΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΓΧΏΡΙΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΈΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΌΤΗΤΕΣ

| % ετήσια αύξηση (εκτός εάν ορίζεται διαφορετικά) | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | Αθροιστικό ποσοστό αύξησης 2013-2017 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Πραγματικό ΑΕΠ | – 6,4 | – 4,2 | 0,6 | 2,9 | 3,7 | 3,5 | 6,4 |
| Ονομαστική αύξηση των δανείων στην Ελλάδα | – 6,4 | – 4,2 | 0,6 | 2,9 | 3,7 | 3,5 | 6,4 |
| Αποπληθωριστής του ΑΕΠ | – 0,8 | – 1,1 | – 0,4 | 0,4 | 1,1 | 1,3 | 1,3 |
| Τιμές ακινήτων | – 11,7 | – 10 | – 5 | 0 | 2 | 3,5 | |
| Ονομαστικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών | – 8,8 | – 9,5 | – 0,3 | – 0,4 | 2,6 | 3,6 | – 4,5 |
| Καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα | – 7 | 1,3 | 1 | 3,4 | 5 | 5 | 16,6 |
| Ποσοστό ανεργίας (%) | 24,2 | 27 | 26 | 24 | 21 | 18,6 | |
| Ποσοστό αναχρηματοδότησης της ΕΚΤ (%) | 0,75 | 0,5 | 0,5 | 1 | 1,5 | 1,75 | |
| Μέγιστη τιμή μη εξυπηρετούμενων δανείων | | | 2ο εξάμ. 2014 | | | | |
| Euribor 3 μηνών (κατά μέσο όρο, %) | | 0,24 | 0,43 | 0,75 | 1,25 | 1,80 | |
| Πρόσβαση σε κεφαλαιαγορές — συμφωνίες επαναγοράς (repos) | | ΝΑΙ — Όχι ανώτατο όριο | |
| Πρόσβαση στην αγορά κεφαλαίων — καλυμμένα/μη εξασφαλισμένα με εξοφλητική προτεραιότητα | | ΝΑΙ — έως 500 εκατ. ευρώ έκαστη | ΝΑΙ — έως 1 δισεκατ. ευρώ έκαστη | ΝΑΙ — Όχι ανώτατο όριο | |

% ετήσια αύξηση (εκτός εάν ορίζεται διαφορετικά)

2012

2013

2014

2015

2016

2017

Αθροιστικό ποσοστό αύξησης 2013-2017

Πραγματικό ΑΕΠ

– 6,4

– 4,2

0,6

2,9

3,7

3,5

6,4

Ονομαστική αύξηση των δανείων στην Ελλάδα

– 6,4

– 4,2

0,6

2,9

3,7

3,5

6,4

Αποπληθωριστής του ΑΕΠ

– 0,8

– 1,1

– 0,4

0,4

1,1

1,3

1,3

Τιμές ακινήτων

– 11,7

– 10

– 5

0

2

3,5

Ονομαστικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών

– 8,8

– 9,5

– 0,3

– 0,4

2,6

3,6

– 4,5

Καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα

– 7

1,3

1

3,4

5

5

16,6

Ποσοστό ανεργίας (%)

24,2

27

26

24

21

18,6

Ποσοστό αναχρηματοδότησης της ΕΚΤ (%)

0,75

0,5

0,5

1

1,5

1,75

Μέγιστη τιμή μη εξυπηρετούμενων δανείων

2ο εξάμ. 2014

Euribor 3 μηνών (κατά μέσο όρο, %)

0,24

0,43

0,75

1,25

1,80

Πρόσβαση σε κεφαλαιαγορές — συμφωνίες επαναγοράς (repos)

ΝΑΙ — Όχι ανώτατο όριο

Πρόσβαση στην αγορά κεφαλαίων — καλυμμένα/μη εξασφαλισμένα με εξοφλητική προτεραιότητα

ΝΑΙ — έως 500 εκατ. ευρώ έκαστη

ΝΑΙ — έως 1 δισεκατ. ευρώ έκαστη

ΝΑΙ — Όχι ανώτατο όριο

---

ΠΡΑΞΕΙΣ ΠΟΥ ΕΚΔΙΔΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΦΟΡΕΙΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΣΥΣΤΑΘΕΙ ΜΕ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ

| 10.7.2015 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | L 183/91 |
| --- | --- | --- | --- |

10.7.2015

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

L 183/91

---

Μόνο τα πρωτότυπα κείμενα της ΟΕΕ/ΗΕ έχουν νομική ισχύ σύμφωνα με το διεθνές δημόσιο δίκαιο. Η κατάσταση και η ημερομηνία έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού πρέπει να ελέγχονται στην τελευταία έκδοση του εγγράφου που αφορά την κατάσταση προσχώρησης στους κανονισμούς OEE/HE, δηλαδή του εγγράφου TRANS/WP.29/343, το οποίο διατίθεται στον δικτυακό τόπο:

http://www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29fdocstts.html

Κανονισμός αριθ. 95 της Οικονομικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη (OEE/HE) — Ενιαίες διατάξεις σχετικά με την έγκριση οχημάτων όσον αφορά την προστασία των επιβατών σε περίπτωση πλευρικής σύγκρουσης [2015/1093]

Ενσωματώνει όλο το έγκυρο κείμενο έως:

Συμπλήρωμα 4 στη σειρά τροποποιήσεων 03 — Ημερομηνία έναρξης ισχύος: 10 Ιουνίου 2014

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ

| 1. | Πεδίο εφαρμογής |
| --- | --- |

1.

| 2. | Ορισμοί |
| --- | --- |

2.

| 3. | Αίτηση για χορήγηση έγκρισης |
| --- | --- |

3.

| 4. | Έγκριση |
| --- | --- |

4.

| 5. | Προδιαγραφές και δοκιμές |
| --- | --- |

5.

| 6. | Τροποποίηση του τύπου οχήματος |
| --- | --- |

6.

| 7. | Συμμόρφωση της παραγωγής |
| --- | --- |

7.

| 8. | Κυρώσεις για μη συμμόρφωση της παραγωγής |
| --- | --- |

8.

| 9. | Οριστική παύση της παραγωγής |
| --- | --- |

9.

| 10. | Μεταβατικές διατάξεις |
| --- | --- |

10.

| 11. | Ονομασίες και διευθύνσεις των τεχνικών υπηρεσιών που είναι αρμόδιες για τη διεξαγωγή δοκιμών έγκρισης, καθώς και των αρχών έγκρισης τύπου. |
| --- | --- |

11.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ

| 1. | Επικοινωνία |
| --- | --- |

1.

| 2. | Διάταξη του σήματος έγκρισης |
| --- | --- |

2.

| 3. | Διαδικασία για τον προσδιορισμό του σημείου «Η» και της πραγματικής γωνίας του κορμού για τις θέσεις καθήμενων στα μηχανοκίνητα οχήματα |
| --- | --- |

3.

| 4. | Διαδικασία δοκιμής σύγκρουσης |
| --- | --- |

4.

| 5. | Χαρακτηριστικά κινητού παραμορφώσιμου φράγματος |
| --- | --- |

5.

| 6. | Τεχνική περιγραφή του ανδρείκελου για την πλευρική πρόσκρουση |
| --- | --- |

6.

| 7. | Εγκατάσταση του ανδρείκελου για την πλευρική πρόσκρουση |
| --- | --- |

7.

| 8. | Μερική δοκιμή |
| --- | --- |

8.

| 9. | Διαδικασίες δοκιμής για την προστασία των επιβατών οχημάτων που λειτουργούν με ηλεκτρική ενέργεια από υψηλή τάση και διαρροή ηλεκτρολύτη |
| --- | --- |

9.

1.   ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται στη συμπεριφορά της δομής του θαλάμου επιβατών των κατηγοριών οχημάτων M1 και N1
   (1) σε περίπτωση πλευρικής σύγκρουσης, όταν το σημείο R του χαμηλότερου καθίσματος δεν υπερβαίνει τα 700 mm από το επίπεδο του εδάφους όταν το όχημα βρίσκεται στην κατάσταση που αντιστοιχεί στη μάζα αναφοράς, όπως ορίζεται στην παράγραφο 2.10 του παρόντος κανονισμού.

2.   ΟΡΙΣΜΟΙ

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού:

| 2.1. | Ως «έγκριση οχήματος» νοείται η έγκριση ενός τύπου οχήματος όσον αφορά τη συμπεριφορά της δομής του θαλάμου επιβατών σε περίπτωση πλευρικής σύγκρουσης. |
| --- | --- |

2.1.

Ως «έγκριση οχήματος» νοείται η έγκριση ενός τύπου οχήματος όσον αφορά τη συμπεριφορά της δομής του θαλάμου επιβατών σε περίπτωση πλευρικής σύγκρουσης.

| 2.2. | Ως «τύπος οχήματος» νοείται κατηγορία μηχανοκίνητων οχημάτων τα οποία δεν παρουσιάζουν μεταξύ τους ουσιαστικές διαφορές όσον αφορά:






  2.2.1. | το μήκος, το πλάτος και την απόσταση του οχήματος από το έδαφος, εφόσον οι διαφορές αυτές επηρεάζουν αρνητικά την επίδοση που καθορίζεται στον παρόντα κανονισμό· |
| --- | --- | --- |

2.2.

Ως «τύπος οχήματος» νοείται κατηγορία μηχανοκίνητων οχημάτων τα οποία δεν παρουσιάζουν μεταξύ τους ουσιαστικές διαφορές όσον αφορά:

2.2.1.

το μήκος, το πλάτος και την απόσταση του οχήματος από το έδαφος, εφόσον οι διαφορές αυτές επηρεάζουν αρνητικά την επίδοση που καθορίζεται στον παρόντα κανονισμό·

| 2.2.2. | τη δομή, τις διαστάσεις, τις γραμμές και τα υλικά των πλευρικών τοιχωμάτων του θαλάμου επιβατών, εφόσον οι διαφορές αυτές επηρεάζουν αρνητικά την επίδοση που καθορίζεται στον παρόντα κανονισμό· |
| --- | --- |

2.2.2.

τη δομή, τις διαστάσεις, τις γραμμές και τα υλικά των πλευρικών τοιχωμάτων του θαλάμου επιβατών, εφόσον οι διαφορές αυτές επηρεάζουν αρνητικά την επίδοση που καθορίζεται στον παρόντα κανονισμό·

| 2.2.3. | τις γραμμές και τις εσωτερικές διαστάσεις του θαλάμου επιβατών και τον τύπο του συστήματος προστασίας, εφόσον οι διαφορές αυτές επηρεάζουν αρνητικά την επίδοση που καθορίζεται στον παρόντα κανονισμό· |
| --- | --- |

2.2.3.

τις γραμμές και τις εσωτερικές διαστάσεις του θαλάμου επιβατών και τον τύπο του συστήματος προστασίας, εφόσον οι διαφορές αυτές επηρεάζουν αρνητικά την επίδοση που καθορίζεται στον παρόντα κανονισμό·

| 2.2.4. | τη θέση (εμπρός, πίσω ή στο μέσον) και τον προσανατολισμό (εγκάρσιο ή διαμήκη) του κινητήρα, εφόσον οι διαφορές αυτές επηρεάζουν αρνητικά το αποτέλεσμα της διαδικασίας της δοκιμής πρόσκρουσης που καθορίζεται στον παρόντα κανονισμό· |
| --- | --- |

2.2.4.

τη θέση (εμπρός, πίσω ή στο μέσον) και τον προσανατολισμό (εγκάρσιο ή διαμήκη) του κινητήρα, εφόσον οι διαφορές αυτές επηρεάζουν αρνητικά το αποτέλεσμα της διαδικασίας της δοκιμής πρόσκρουσης που καθορίζεται στον παρόντα κανονισμό·

| 2.2.5. | τη μάζα άνευ φορτίου, εφόσον η διαφορά αυτή επηρεάζει αρνητικά την επίδοση που καθορίζεται στον παρόντα κανονισμό· |
| --- | --- |

2.2.5.

τη μάζα άνευ φορτίου, εφόσον η διαφορά αυτή επηρεάζει αρνητικά την επίδοση που καθορίζεται στον παρόντα κανονισμό·

| 2.2.6. | τις προαιρετικές διαρρυθμίσεις ή τον εσωτερικό εξοπλισμό, εφόσον οι διαφορές αυτές δεν επηρεάζουν αρνητικά την επίδοση που καθορίζεται στον παρόντα κανονισμό· |
| --- | --- |

2.2.6.

τις προαιρετικές διαρρυθμίσεις ή τον εσωτερικό εξοπλισμό, εφόσον οι διαφορές αυτές δεν επηρεάζουν αρνητικά την επίδοση που καθορίζεται στον παρόντα κανονισμό·

| 2.2.7. | τον τύπο του/των εμπρόσθιου/-ιων καθίσματος/-των και τη θέση του σημείου «R», εφόσον οι διαφορές αυτές επηρεάζουν αρνητικά την επίδοση που καθορίζεται στον παρόντα κανονισμό· |
| --- | --- |

2.2.7.

τον τύπο του/των εμπρόσθιου/-ιων καθίσματος/-των και τη θέση του σημείου «R», εφόσον οι διαφορές αυτές επηρεάζουν αρνητικά την επίδοση που καθορίζεται στον παρόντα κανονισμό·

| 2.2.8. | τη θέση των επαναφορτιζόμενων συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας (ΕΣΑΕ), εφόσον αυτή επηρεάζει αρνητικά το αποτέλεσμα της δοκιμής πρόσκρουσης που καθορίζεται στον παρόντα κανονισμό. |
| --- | --- |

2.2.8.

τη θέση των επαναφορτιζόμενων συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας (ΕΣΑΕ), εφόσον αυτή επηρεάζει αρνητικά το αποτέλεσμα της δοκιμής πρόσκρουσης που καθορίζεται στον παρόντα κανονισμό.

| 2.3. | Ως «θάλαμος επιβατών» νοείται ο χώρος για τους επιβάτες που ορίζεται από την οροφή, το δάπεδο, τα πλευρικά τοιχώματα, τις πόρτες, τους εξωτερικούς υαλοπίνακες και το εμπρόσθιο διαχωριστικό διάφραγμα και το επίπεδο που διέρχεται από το οπίσθιο διαχωριστικό διάφραγμα του θαλάμου ή από το επίπεδο του στηρίγματος του ερεισίνωτου των οπίσθιων καθισμάτων.






  2.3.1. | Ως «θάλαμος επιβατών σε σχέση με την προστασία των επιβατών» νοείται ο χώρος για τους επιβάτες που ορίζεται από την οροφή, το δάπεδο, τα πλευρικά τοιχώματα, τις πόρτες, τους εξωτερικούς υαλοπίνακες και το εμπρόσθιο διαχωριστικό διάφραγμα και το επίπεδο που διέρχεται από το οπίσθιο διαχωριστικό διάφραγμα του θαλάμου ή το επίπεδο του στηρίγματος του ερεισίνωτου των οπίσθιων καθισμάτων. |
| --- | --- | --- |

2.3.

Ως «θάλαμος επιβατών» νοείται ο χώρος για τους επιβάτες που ορίζεται από την οροφή, το δάπεδο, τα πλευρικά τοιχώματα, τις πόρτες, τους εξωτερικούς υαλοπίνακες και το εμπρόσθιο διαχωριστικό διάφραγμα και το επίπεδο που διέρχεται από το οπίσθιο διαχωριστικό διάφραγμα του θαλάμου ή από το επίπεδο του στηρίγματος του ερεισίνωτου των οπίσθιων καθισμάτων.

2.3.1.

Ως «θάλαμος επιβατών σε σχέση με την προστασία των επιβατών» νοείται ο χώρος για τους επιβάτες που ορίζεται από την οροφή, το δάπεδο, τα πλευρικά τοιχώματα, τις πόρτες, τους εξωτερικούς υαλοπίνακες και το εμπρόσθιο διαχωριστικό διάφραγμα και το επίπεδο που διέρχεται από το οπίσθιο διαχωριστικό διάφραγμα του θαλάμου ή το επίπεδο του στηρίγματος του ερεισίνωτου των οπίσθιων καθισμάτων.

| 2.3.2. | Ως «θάλαμος επιβατών για την αξιολόγηση της ασφάλειας έναντι του ηλεκτρικού ρεύματος» νοείται ο χώρος για τους επιβάτες που ορίζεται από την οροφή, το δάπεδο, τα πλευρικά τοιχώματα, τις πόρτες, τους εξωτερικούς υαλοπίνακες, το εμπρόσθιο διαχωριστικό διάφραγμα και το οπίσθιο διαχωριστικό διάφραγμα, ή την οπίσθια θύρα, καθώς και από τα πλέγματα ή περιβλήματα προστασίας που προορίζονται για την προστασία των επιβατών από την άμεση επαφή με υπό τάση μέρη υψηλής τάσης. |
| --- | --- |

2.3.2.

Ως «θάλαμος επιβατών για την αξιολόγηση της ασφάλειας έναντι του ηλεκτρικού ρεύματος» νοείται ο χώρος για τους επιβάτες που ορίζεται από την οροφή, το δάπεδο, τα πλευρικά τοιχώματα, τις πόρτες, τους εξωτερικούς υαλοπίνακες, το εμπρόσθιο διαχωριστικό διάφραγμα και το οπίσθιο διαχωριστικό διάφραγμα, ή την οπίσθια θύρα, καθώς και από τα πλέγματα ή περιβλήματα προστασίας που προορίζονται για την προστασία των επιβατών από την άμεση επαφή με υπό τάση μέρη υψηλής τάσης.

| 2.4. | Ως «σημείο R» ή «σημείο αναφοράς καθημένου» νοείται το σημείο αναφοράς που ορίζεται από τον κατασκευαστή του οχήματος και το οποίο:






  2.4.1. | έχει καθορισμένες συντεταγμένες σε σχέση με τη δομή του οχήματος· |
| --- | --- | --- |

2.4.

Ως «σημείο R» ή «σημείο αναφοράς καθημένου» νοείται το σημείο αναφοράς που ορίζεται από τον κατασκευαστή του οχήματος και το οποίο:

2.4.1.

έχει καθορισμένες συντεταγμένες σε σχέση με τη δομή του οχήματος·

| 2.4.2. | αντιστοιχεί στη θεωρητική θέση του σημείου περιστροφής κορμού/μηρών (σημείο Η) για τη χαμηλότερη και πλέον οπίσθια κανονική θέση οδήγησης ή θέση χρήσης που ορίζεται από τον κατασκευαστή του οχήματος για κάθε θέση καθήμενου που ορίζεται από τον ίδιο. |
| --- | --- |

2.4.2.

αντιστοιχεί στη θεωρητική θέση του σημείου περιστροφής κορμού/μηρών (σημείο Η) για τη χαμηλότερη και πλέον οπίσθια κανονική θέση οδήγησης ή θέση χρήσης που ορίζεται από τον κατασκευαστή του οχήματος για κάθε θέση καθήμενου που ορίζεται από τον ίδιο.

| 2.5. | Το «σημείο Η» ορίζεται στο παράρτημα 3 του παρόντος κανονισμού. |
| --- | --- |

2.5.

Το «σημείο Η» ορίζεται στο παράρτημα 3 του παρόντος κανονισμού.

| 2.6. | Ως «χωρητικότητα της δεξαμενής καυσίμου» νοείται η χωρητικότητα της δεξαμενής καυσίμου, όπως ορίζεται από τον κατασκευαστή του οχήματος. |
| --- | --- |

2.6.

Ως «χωρητικότητα της δεξαμενής καυσίμου» νοείται η χωρητικότητα της δεξαμενής καυσίμου, όπως ορίζεται από τον κατασκευαστή του οχήματος.

| 2.7. | Ως «εγκάρσιο επίπεδο» νοείται το κατακόρυφο επίπεδο κάθετο στο μεσαίο διάμηκες κατακόρυφο επίπεδο του οχήματος. |
| --- | --- |

2.7.

Ως «εγκάρσιο επίπεδο» νοείται το κατακόρυφο επίπεδο κάθετο στο μεσαίο διάμηκες κατακόρυφο επίπεδο του οχήματος.

| 2.8. | Ως «σύστημα προστασίας» νοούνται οι διατάξεις που αποσκοπούν στη συγκράτηση ή/και στην προστασία των επιβατών. |
| --- | --- |

2.8.

Ως «σύστημα προστασίας» νοούνται οι διατάξεις που αποσκοπούν στη συγκράτηση ή/και στην προστασία των επιβατών.

| 2.9. | Ως «τύπος συστήματος προστασίας» νοείται η κατηγορία προστατευτικών διατάξεων που δεν διαφέρουν σε σημαντικά σημεία όσον αφορά: | την τεχνολογία· |
| --- | --- | --- |

2.9.

Ως «τύπος συστήματος προστασίας» νοείται η κατηγορία προστατευτικών διατάξεων που δεν διαφέρουν σε σημαντικά σημεία όσον αφορά:

την τεχνολογία·

| | τη γεωμετρία· |
| --- | --- |

τη γεωμετρία·

| | τα υλικά κατασκευής τους. |
| --- | --- |

τα υλικά κατασκευής τους.

| 2.10. | Ως «μάζα αναφοράς» νοείται η μάζα άνευ φορτίου του οχήματος προσαυξημένη κατά μάζα 100 kg (αυτή είναι η μάζα του ανδρείκελου πλευρικής πρόσκρουσης και του εξοπλισμού του). |
| --- | --- |

2.10.

Ως «μάζα αναφοράς» νοείται η μάζα άνευ φορτίου του οχήματος προσαυξημένη κατά μάζα 100 kg (αυτή είναι η μάζα του ανδρείκελου πλευρικής πρόσκρουσης και του εξοπλισμού του).

| 2.11. | Ως «μάζα άνευ φορτίου» νοείται η μάζα του οχήματος σε κατάσταση λειτουργίας χωρίς οδηγό, επιβάτες ή φορτίο, αλλά με τη δεξαμενή καυσίμου γεμάτη κατά 90 τοις εκατό και τα συνήθη εργαλεία και τον εφεδρικό τροχό φορτωμένα, όπου ισχύει. |
| --- | --- |

2.11.

Ως «μάζα άνευ φορτίου» νοείται η μάζα του οχήματος σε κατάσταση λειτουργίας χωρίς οδηγό, επιβάτες ή φορτίο, αλλά με τη δεξαμενή καυσίμου γεμάτη κατά 90 τοις εκατό και τα συνήθη εργαλεία και τον εφεδρικό τροχό φορτωμένα, όπου ισχύει.

| 2.12. | Ως «κινητό παραμορφώσιμο φράγμα» νοείται η συσκευή στην οποία προσκρούει το αυτοκίνητο δοκιμής. Αποτελείται από τροχοφόρο φορείο και κρουστικό κριό. |
| --- | --- |

2.12.

Ως «κινητό παραμορφώσιμο φράγμα» νοείται η συσκευή στην οποία προσκρούει το αυτοκίνητο δοκιμής. Αποτελείται από τροχοφόρο φορείο και κρουστικό κριό.

| 2.13. | Ως «κρουστικός κριός» νοείται τεμάχιο από υλικό παραμορφώσιμο σε σύγκρουση, τοποθετημένο εμπρός από κινητό παραμορφώσιμο φράγμα. |
| --- | --- |

2.13.

Ως «κρουστικός κριός» νοείται τεμάχιο από υλικό παραμορφώσιμο σε σύγκρουση, τοποθετημένο εμπρός από κινητό παραμορφώσιμο φράγμα.

| 2.14. | Ως «τροχοφόρο φορείο» νοείται τροχοφόρος σκελετός που μπορεί να κινείται ελεύθερα κατά μήκος του διαμήκη άξονά του στο σημείο της πρόσκρουσης. Το εμπρόσθιο μέρος του στηρίζει τον κρουστικό κριό. |
| --- | --- |

2.14.

Ως «τροχοφόρο φορείο» νοείται τροχοφόρος σκελετός που μπορεί να κινείται ελεύθερα κατά μήκος του διαμήκη άξονά του στο σημείο της πρόσκρουσης. Το εμπρόσθιο μέρος του στηρίζει τον κρουστικό κριό.

| 2.15. | Ως «υψηλή τάση» νοείται η ταξινόμηση ενός ηλεκτρικού στοιχείου ή κυκλώματος, εφόσον η τάση λειτουργίας του είναι > 60 V και ≤ 1 500 V συνεχούς ρεύματος (ΣΡ ) ή > 30 V και ≤ 1 000 V εναλλασσόμενου ρεύματος (ΕΡ) μέσης τετραγωνικής ρίζας (rms). |
| --- | --- |

2.15.

Ως «υψηλή τάση» νοείται η ταξινόμηση ενός ηλεκτρικού στοιχείου ή κυκλώματος, εφόσον η τάση λειτουργίας του είναι > 60 V και ≤ 1 500 V συνεχούς ρεύματος (ΣΡ ) ή > 30 V και ≤ 1 000 V εναλλασσόμενου ρεύματος (ΕΡ) μέσης τετραγωνικής ρίζας (rms).

| 2.16. | Ως «επαναφορτιζόμενο σύστημα αποθήκευσης ενέργειας (ΕΣΑΕ)» νοείται το επαναφορτιζόμενο σύστημα αποθήκευσης ενέργειας το οποίο παρέχει ηλεκτρική ενέργεια για πρόωση. |
| --- | --- |

2.16.

Ως «επαναφορτιζόμενο σύστημα αποθήκευσης ενέργειας (ΕΣΑΕ)» νοείται το επαναφορτιζόμενο σύστημα αποθήκευσης ενέργειας το οποίο παρέχει ηλεκτρική ενέργεια για πρόωση.

| 2.17. | Ως «φράγμα προστασίας έναντι του ηλεκτρικού ρεύματος» νοείται το μέρος που παρέχει προστασία έναντι τυχόν άμεσης επαφής με υπό τάση μέρη υψηλής τάσης. |
| --- | --- |

2.17.

Ως «φράγμα προστασίας έναντι του ηλεκτρικού ρεύματος» νοείται το μέρος που παρέχει προστασία έναντι τυχόν άμεσης επαφής με υπό τάση μέρη υψηλής τάσης.

| 2.18. | Ως «ηλεκτρικό σύστημα κίνησης» νοείται το ηλεκτρικό κύκλωμα που περιλαμβάνει τον/τους κινητήρες έλξης και μπορεί να περιλαμβάνει το ΕΣΑΕ, το σύστημα μετατροπής ηλεκτρικής ενέργειας, τους ηλεκτρονικούς μετατροπείς, τη σχετική καλωδίωση και ακροδέκτες και το σύστημα ζεύξης για τη φόρτιση του ΕΣΑΕ. |
| --- | --- |

2.18.

Ως «ηλεκτρικό σύστημα κίνησης» νοείται το ηλεκτρικό κύκλωμα που περιλαμβάνει τον/τους κινητήρες έλξης και μπορεί να περιλαμβάνει το ΕΣΑΕ, το σύστημα μετατροπής ηλεκτρικής ενέργειας, τους ηλεκτρονικούς μετατροπείς, τη σχετική καλωδίωση και ακροδέκτες και το σύστημα ζεύξης για τη φόρτιση του ΕΣΑΕ.

| 2.19. | Ως «υπό τάση μέρη» νοούνται τα αγώγιμα μέρη που πρόκειται να ενεργοποιηθούν ηλεκτρικά κατά την κανονική χρήση. |
| --- | --- |

2.19.

Ως «υπό τάση μέρη» νοούνται τα αγώγιμα μέρη που πρόκειται να ενεργοποιηθούν ηλεκτρικά κατά την κανονική χρήση.

| 2.20. | Ως «εκτεθειμένο αγώγιμο μέρος» νοείται το αγώγιμο μέρος, η επαφή με το οποίο γίνεται βάσει των διατάξεων του βαθμού προστασίας IPXXB και το οποίο ενεργοποιείται ηλεκτρικά υπό συνθήκες βλάβης της μόνωσης. Αυτό περιλαμβάνει καλυμμένα μέρη που μπορούν να αφαιρεθούν χωρίς τη χρήση εργαλείων. |
| --- | --- |

2.20.

Ως «εκτεθειμένο αγώγιμο μέρος» νοείται το αγώγιμο μέρος, η επαφή με το οποίο γίνεται βάσει των διατάξεων του βαθμού προστασίας IPXXB και το οποίο ενεργοποιείται ηλεκτρικά υπό συνθήκες βλάβης της μόνωσης. Αυτό περιλαμβάνει καλυμμένα μέρη που μπορούν να αφαιρεθούν χωρίς τη χρήση εργαλείων.

| 2.21. | Ως «άμεση επαφή» νοείται η επαφή προσώπων με υπό τάση μέρη υψηλής τάσης. |
| --- | --- |

2.21.

Ως «άμεση επαφή» νοείται η επαφή προσώπων με υπό τάση μέρη υψηλής τάσης.

| 2.22. | Ως «έμμεση επαφή» νοείται η επαφή προσώπων με εκτεθειμένα αγώγιμα μέρη. |
| --- | --- |

2.22.

Ως «έμμεση επαφή» νοείται η επαφή προσώπων με εκτεθειμένα αγώγιμα μέρη.

| 2.23. | Ως «προστασία IPXXB» νοείται η προστασία έναντι επαφής με υπό τάση μέρη υψηλής τάσης η οποία παρέχεται είτε από ένα φράγμα προστασίας έναντι του ηλεκτρικού ρεύματος είτε από ένα περίβλημα και υποβάλλεται σε δοκιμή με τη χρήση δακτύλου δοκιμής (IPXXB), όπως περιγράφεται στην παράγραφο 4 του παραρτήματος 9. |
| --- | --- |

2.23.

Ως «προστασία IPXXB» νοείται η προστασία έναντι επαφής με υπό τάση μέρη υψηλής τάσης η οποία παρέχεται είτε από ένα φράγμα προστασίας έναντι του ηλεκτρικού ρεύματος είτε από ένα περίβλημα και υποβάλλεται σε δοκιμή με τη χρήση δακτύλου δοκιμής (IPXXB), όπως περιγράφεται στην παράγραφο 4 του παραρτήματος 9.

| 2.24. | Ως «τάση λειτουργίας» νοείται η υψηλότερη τιμή της μέσης τετραγωνικής ρίζας (τιμή RMS ή ενεργός τιμή) της τάσης ηλεκτρικού κυκλώματος, που προσδιορίζεται από τον κατασκευαστή, η οποία μπορεί να προκύψει μεταξύ οποιωνδήποτε αγώγιμων στοιχείων, σε συνθήκες ανοικτού κυκλώματος ή σε συνθήκες κανονικής λειτουργίας. Αν το ηλεκτρικό κύκλωμα είναι διαχωρισμένο με γαλβανική μόνωση, η τάση λειτουργίας προσδιορίζεται αντίστοιχα για κάθε διαχωρισμένο κύκλωμα. |
| --- | --- |

2.24.

Ως «τάση λειτουργίας» νοείται η υψηλότερη τιμή της μέσης τετραγωνικής ρίζας (τιμή RMS ή ενεργός τιμή) της τάσης ηλεκτρικού κυκλώματος, που προσδιορίζεται από τον κατασκευαστή, η οποία μπορεί να προκύψει μεταξύ οποιωνδήποτε αγώγιμων στοιχείων, σε συνθήκες ανοικτού κυκλώματος ή σε συνθήκες κανονικής λειτουργίας. Αν το ηλεκτρικό κύκλωμα είναι διαχωρισμένο με γαλβανική μόνωση, η τάση λειτουργίας προσδιορίζεται αντίστοιχα για κάθε διαχωρισμένο κύκλωμα.

| 2.25. | Ως «σύστημα ζεύξης για τη φόρτιση του επαναφορτιζόμενου συστήματος αποθήκευσης ενέργειας (ΕΣΑΕ)» νοείται το ηλεκτρικό κύκλωμα που χρησιμοποιείται για τη φόρτιση του ΕΣΑΕ από μια εξωτερική παροχή ηλεκτρικής ισχύος, συμπεριλαμβανομένης της εισόδου του οχήματος. |
| --- | --- |

2.25.

Ως «σύστημα ζεύξης για τη φόρτιση του επαναφορτιζόμενου συστήματος αποθήκευσης ενέργειας (ΕΣΑΕ)» νοείται το ηλεκτρικό κύκλωμα που χρησιμοποιείται για τη φόρτιση του ΕΣΑΕ από μια εξωτερική παροχή ηλεκτρικής ισχύος, συμπεριλαμβανομένης της εισόδου του οχήματος.

| 2.26. | Ως «ηλεκτρικό πλαίσιο» (σασί) νοείται ένα σύνολο από αγώγιμα μέρη ηλεκτρικά συνδεδεμένα μεταξύ τους, το δυναμικό τον οποίων λαμβάνεται ως αναφορά. |
| --- | --- |

2.26.

Ως «ηλεκτρικό πλαίσιο» (σασί) νοείται ένα σύνολο από αγώγιμα μέρη ηλεκτρικά συνδεδεμένα μεταξύ τους, το δυναμικό τον οποίων λαμβάνεται ως αναφορά.

| 2.27. | Ως «ηλεκτρικό κύκλωμα» νοείται ένα σύνολο συνδεδεμένων υπό τάση μερών υψηλής τάσης, το οποίο είναι σχεδιασμένο να ενεργοποιείται ηλεκτρικά σε συνθήκες κανονικής λειτουργίας. |
| --- | --- |

2.27.

Ως «ηλεκτρικό κύκλωμα» νοείται ένα σύνολο συνδεδεμένων υπό τάση μερών υψηλής τάσης, το οποίο είναι σχεδιασμένο να ενεργοποιείται ηλεκτρικά σε συνθήκες κανονικής λειτουργίας.

| 2.28. | Ως «σύστημα μετατροπής ηλεκτρικής ενέργειας» νοείται ένα σύστημα (π.χ. κυψέλη καυσίμου) που παράγει και παρέχει ηλεκτρική ενέργεια για ηλεκτρική πρόωση, |
| --- | --- |

2.28.

Ως «σύστημα μετατροπής ηλεκτρικής ενέργειας» νοείται ένα σύστημα (π.χ. κυψέλη καυσίμου) που παράγει και παρέχει ηλεκτρική ενέργεια για ηλεκτρική πρόωση,

| 2.29. | Ως «ηλεκτρονικός μετατροπέας» νοείται μια συσκευή ικανή να ελέγχει και/ή να μετατρέπει ηλεκτρικό ρεύμα για ηλεκτρική πρόωση. |
| --- | --- |

2.29.

Ως «ηλεκτρονικός μετατροπέας» νοείται μια συσκευή ικανή να ελέγχει και/ή να μετατρέπει ηλεκτρικό ρεύμα για ηλεκτρική πρόωση.

| 2.30. | Ως «περίβλημα» νοείται το τμήμα που περιβάλλει τις εσωτερικές μονάδες και παρέχει προστασία έναντι κάθε άμεσης επαφής. |
| --- | --- |

2.30.

Ως «περίβλημα» νοείται το τμήμα που περιβάλλει τις εσωτερικές μονάδες και παρέχει προστασία έναντι κάθε άμεσης επαφής.

| 2.31. | Ως «κεντρικός αγωγός υψηλής τάσης» νοείται το ηλεκτρικό κύκλωμα, συμπεριλαμβανομένου του συστήματος ζεύξης για τη φόρτωση του ΕΣΑΕ που λειτουργεί με υψηλή τάση. |
| --- | --- |

2.31.

Ως «κεντρικός αγωγός υψηλής τάσης» νοείται το ηλεκτρικό κύκλωμα, συμπεριλαμβανομένου του συστήματος ζεύξης για τη φόρτωση του ΕΣΑΕ που λειτουργεί με υψηλή τάση.

| 2.32. | Ως «στερεά μόνωση» νοείται η μόνωση των καλωδιώσεων που παρέχεται για την κάλυψη και προστασία των υπό τάση μερών υψηλής τάσης έναντι οποιασδήποτε άμεσης επαφής. Αυτή περιλαμβάνει τα καλύμματα για τη μόνωση των υπό τάση μερών των ακροδεκτών, καθώς και το βερνίκι ή τη βαφή που χρησιμοποιείται για μόνωση. |
| --- | --- |

2.32.

Ως «στερεά μόνωση» νοείται η μόνωση των καλωδιώσεων που παρέχεται για την κάλυψη και προστασία των υπό τάση μερών υψηλής τάσης έναντι οποιασδήποτε άμεσης επαφής. Αυτή περιλαμβάνει τα καλύμματα για τη μόνωση των υπό τάση μερών των ακροδεκτών, καθώς και το βερνίκι ή τη βαφή που χρησιμοποιείται για μόνωση.

| 2.33. | Ως «αυτόματη αποσύνδεση» νοείται διάταξη η οποία, όταν ενεργοποιείται, διαχωρίζει γαλβανικά τις πηγές ηλεκτρικής ενέργειας από το υπόλοιπο τμήμα του κυκλώματος υψηλής τάσης του ηλεκτρικού συστήματος κίνησης. |
| --- | --- |

2.33.

Ως «αυτόματη αποσύνδεση» νοείται διάταξη η οποία, όταν ενεργοποιείται, διαχωρίζει γαλβανικά τις πηγές ηλεκτρικής ενέργειας από το υπόλοιπο τμήμα του κυκλώματος υψηλής τάσης του ηλεκτρικού συστήματος κίνησης.

| 2.34. | Ως «συσσωρευτής έλξης ανοικτού τύπου» νοείται ένας συσσωρευτής υγρού τύπου που απαιτεί ανεφοδιασμό με νερό και παράγει αέριο υδρογόνο που απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα. |
| --- | --- |

2.34.

Ως «συσσωρευτής έλξης ανοικτού τύπου» νοείται ένας συσσωρευτής υγρού τύπου που απαιτεί ανεφοδιασμό με νερό και παράγει αέριο υδρογόνο που απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα.

| 2.35. | Ως «σύστημα ασφάλισης θύρας που λειτουργεί αυτόματα» νοείται ένα σύστημα που ασφαλίζει τις θύρες αυτομάτως σε μια προκαθορισμένη ταχύτητα ή υπό οποιεσδήποτε άλλες συνθήκες, όπως ορίζεται από τον κατασκευαστή. |
| --- | --- |

2.35.

Ως «σύστημα ασφάλισης θύρας που λειτουργεί αυτόματα» νοείται ένα σύστημα που ασφαλίζει τις θύρες αυτομάτως σε μια προκαθορισμένη ταχύτητα ή υπό οποιεσδήποτε άλλες συνθήκες, όπως ορίζεται από τον κατασκευαστή.

3.   ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΕΓΚΡΙΣΗΣ

3.1.   Η αίτηση έγκρισης ενός τύπου οχήματος όσον αφορά την προστασία των επιβατών σε περίπτωση πλευρικής σύγκρουσης υποβάλλεται από τον κατασκευαστή του οχήματος ή τον δεόντως εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπό του.

3.2.   Συνοδεύεται από τα κατωτέρω αναφερόμενα έγγραφα εις τριπλούν και από τα ακόλουθα στοιχεία:

| 3.2.1. | λεπτομερή περιγραφή του τύπου οχήματος όσον αφορά τη δομή, τις διαστάσεις, το σχήμα και τα συστατικά υλικά του· |
| --- | --- |

3.2.1.

λεπτομερή περιγραφή του τύπου οχήματος όσον αφορά τη δομή, τις διαστάσεις, το σχήμα και τα συστατικά υλικά του·

| 3.2.2. | φωτογραφίες και/ή διαγράμματα και σχέδια του οχήματος που παρουσιάζουν τον τύπο του οχήματος σε εμπρόσθια, πλευρική και οπίσθια όψη και λεπτομέρειες του σχεδίου του πλευρικού τμήματος της δομής· |
| --- | --- |

3.2.2.

φωτογραφίες και/ή διαγράμματα και σχέδια του οχήματος που παρουσιάζουν τον τύπο του οχήματος σε εμπρόσθια, πλευρική και οπίσθια όψη και λεπτομέρειες του σχεδίου του πλευρικού τμήματος της δομής·

| 3.2.3. | στοιχεία σχετικά με τη μάζα του οχήματος, όπως ορίζεται στην παράγραφο 2.11 του παρόντος κανονισμού· |
| --- | --- |

3.2.3.

στοιχεία σχετικά με τη μάζα του οχήματος, όπως ορίζεται στην παράγραφο 2.11 του παρόντος κανονισμού·

| 3.2.4. | το σχήμα και τις εσωτερικές διαστάσεις του θαλάμου επιβατών· |
| --- | --- |

3.2.4.

το σχήμα και τις εσωτερικές διαστάσεις του θαλάμου επιβατών·

| 3.2.5. | περιγραφή των σχετικών εσωτερικών πλευρικών εξαρτημάτων και συστημάτων προστασίας που έχουν τοποθετηθεί στο όχημα· |
| --- | --- |

3.2.5.

περιγραφή των σχετικών εσωτερικών πλευρικών εξαρτημάτων και συστημάτων προστασίας που έχουν τοποθετηθεί στο όχημα·

| 3.2.6. | γενική περιγραφή του τύπου πηγής ηλεκτρικής ενέργειας, της θέσης της, καθώς και του ηλεκτρικού συστήματος κίνησης (π.χ. υβριδικό, ηλεκτρικό). |
| --- | --- |

3.2.6.

γενική περιγραφή του τύπου πηγής ηλεκτρικής ενέργειας, της θέσης της, καθώς και του ηλεκτρικού συστήματος κίνησης (π.χ. υβριδικό, ηλεκτρικό).

3.3.   Ο υπεύθυνος για την υποβολή της αίτησης χορήγησης έγκρισης πρέπει να είναι εξουσιοδοτημένος να υποβάλει οποιαδήποτε δεδομένα και αποτελέσματα δοκιμών που έχουν διεξαχθεί, τα οποία καθιστούν δυνατή τη διαπίστωση ότι η συμμόρφωση των πρωτοτύπων οχημάτων προς τις απαιτήσεις μπορεί να επιτευχθεί με επαρκή βαθμό ακρίβειας.

3.4.   Όχημα αντιπροσωπευτικό του προς έγκριση τύπου υποβάλλεται στην τεχνική υπηρεσία που είναι υπεύθυνη για τη διενέργεια των δοκιμών έγκρισης.

3.4.1.   Ένα όχημα που δεν περιλαμβάνει όλα τα κατασκευαστικά μέρη που ανήκουν στον τύπο μπορεί να γίνει αποδεκτό για δοκιμές με την προϋπόθεση ότι μπορεί να αποδειχθεί πως η απουσία των κατασκευαστικών αυτών μερών δεν επηρεάζει αρνητικά την επίδοση που περιγράφεται στις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού.

3.4.2.   Ο αιτών την έγκριση είναι υπεύθυνος να αποδείξει ότι η εφαρμογή της ανωτέρω παραγράφου 3.4.1 είναι σύμφωνη με τις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού.

4.   ΕΓΚΡΙΣΗ

4.1.   Εάν ο τύπος οχήματος για τον οποίο υποβάλλεται αίτηση χορήγησης έγκρισης βάσει του παρόντος κανονισμού πληροί τις απαιτήσεις της παραγράφου 5 κατωτέρω, χορηγείται έγκριση για τον συγκεκριμένο τύπο οχήματος.

4.2.   Σε περίπτωση αμφιβολίας, κατά την επαλήθευση της συμμόρφωσης του οχήματος προς τις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού, λαμβάνονται υπόψη τυχόν δεδομένα ή αποτελέσματα δοκιμών που παρέχονται από τον κατασκευαστή, τα οποία μπορούν να εξετάζονται επίσης κατά την επικύρωση των δοκιμών έγκρισης που διενεργήθηκαν από την τεχνική υπηρεσία.

4.3.   Για κάθε τύπο που εγκρίνεται χορηγείται αριθμός έγκρισης. Τα πρώτα δύο ψηφία του (προς το παρόν 03, που αντιστοιχούν στη σειρά τροποποιήσεων 03) δηλώνουν τη σειρά τροποποιήσεων που περιλαμβάνει τις πλέον πρόσφατες σημαντικές τεχνικές τροποποιήσεις που έγιναν στον κανονισμό κατά τη χρονική στιγμή έκδοσης της έγκρισης. Το ίδιο συμβαλλόμενο μέρος δεν δύναται να αποδώσει τον ίδιο αριθμό έγκρισης σε άλλο τύπο οχήματος.

4.4.   Στα συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας που εφαρμόζουν τον παρόντα κανονισμό κοινοποιείται η έγκριση ή η παράταση ή η απόρριψη της έγκρισης του τύπου οχήματος, σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, μέσω εντύπου που ακολουθεί το υπόδειγμα του παραρτήματος 1 του παρόντος κανονισμού και μέσω φωτογραφιών και/ή διαγραμμάτων και σχεδίων που έχουν υποβληθεί από τον αιτούντα έγκριση, σε μέγεθος όχι μεγαλύτερο του A4 (210 × 297 mm) ή διπλωμένο, ώστε να επιτυγχάνεται το εν λόγω μέγεθος και σε κατάλληλη κλίμακα.

4.5.   Σε κάθε όχημα που ανήκει στον εγκεκριμένο βάσει του παρόντος κανονισμού τύπο οχήματος, σε σημείο εμφανές και εύκολα προσπελάσιμο, το οποίο καθορίζεται στο έντυπο της έγκρισης, τοποθετείται διεθνές σήμα έγκρισης αποτελούμενο από:

| 4.5.1. | κύκλο ο οποίος περιβάλλει το αλφαβητικό στοιχείο «E», ακολουθούμενο από τον διακριτικό αριθμό της χώρας η οποία χορήγησε την έγκριση (2)· |
| --- | --- |

4.5.1.

κύκλο ο οποίος περιβάλλει το αλφαβητικό στοιχείο «E», ακολουθούμενο από τον διακριτικό αριθμό της χώρας η οποία χορήγησε την έγκριση (2)·

| 4.5.2. | τον αριθμό του παρόντος κανονισμού, ακολουθούμενο από το γράμμα «R», μια παύλα και τον αριθμό έγκρισης στα δεξιά του κύκλου που προβλέπεται στην παράγραφο 4.5.1 ανωτέρω· |
| --- | --- |

4.5.2.

τον αριθμό του παρόντος κανονισμού, ακολουθούμενο από το γράμμα «R», μια παύλα και τον αριθμό έγκρισης στα δεξιά του κύκλου που προβλέπεται στην παράγραφο 4.5.1 ανωτέρω·

4.6.   Εάν το όχημα είναι σύμφωνο με εγκεκριμένο τύπο οχήματος, βάσει ενός ή περισσότερων κανονισμών που προσαρτάται/-ώνται στη συμφωνία, στη χώρα που χορήγησε την έγκριση βάσει του παρόντος κανονισμού, δεν χρειάζεται να επαναλαμβάνεται το σύμβολο που προβλέπεται στην παράγραφο 4.5.1· σε μια τέτοια περίπτωση, ο κανονισμός και οι αριθμοί έγκρισης καθώς και τα επιπλέον σύμβολα όλων των κανονισμών δυνάμει των οποίων έχει χορηγηθεί έγκριση στη χώρα η οποία χορήγησε έγκριση δυνάμει του παρόντος κανονισμού, τίθενται σε κάθετες στήλες στα δεξιά του συμβόλου που ορίζεται στην παράγραφο 4.5.1 ανωτέρω.

4.7.   Το σήμα έγκρισης πρέπει να είναι ευανάγνωστο και ανεξίτηλο.

4.8.   Το σήμα έγκρισης τίθεται κοντά ή επάνω στην πινακίδα με τα στοιχεία του οχήματος που τοποθετεί ο κατασκευαστής.

4.9.   Στο παράρτημα 2 του παρόντος κανονισμού παρατίθενται παραδείγματα των σημάτων έγκρισης.

5.   ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΚΑΙ ΔΟΚΙΜΕΣ

5.1.   Το όχημα υποβάλλεται σε δοκιμή σύμφωνα με το παράρτημα 4 του παρόντος κανονισμού.

5.1.1.   Η δοκιμή πραγματοποιείται στην πλευρά του οδηγού εκτός εάν οι ασύμμετρες πλευρικές δομές, εάν υπάρχουν, είναι τόσο διαφορετικές, ώστε να μπορούν να επηρεάσουν την επίδοση σε μια πλευρική πρόσκρουση. Στην περίπτωση αυτή μπορεί να χρησιμοποιηθεί μία από τις εναλλακτικές λύσεις που προτείνονται στην παράγραφο 5.1.1.1 ή στην 5.1.1.2 ύστερα από συμφωνία του κατασκευαστή με την αρχή που πραγματοποιεί τη δοκιμή.

5.1.1.1.   Ο κατασκευαστής παρέχει στην αρμόδια για την έκδοση της έγκρισης αρχή τα στοιχεία που αφορούν τη συμβατότητα των επιδόσεων σε σύγκριση με εκείνες της πλευράς του οδηγού όταν η δοκιμή πραγματοποιείται στην πλευρά αυτή.

5.1.1.2.   Εάν η αρμόδια για τις εγκρίσεις αρχή έχει αμφιβολίες σχετικά με την κατασκευή του οχήματος, αποφασίζει να διενεργηθεί η δοκιμή από τη συμμετρική προς τη θέση του οδηγού πλευρά η οποία θεωρείται δυσμενέστερη.

5.1.2.   Η τεχνική υπηρεσία, ύστερα από διαβούλευση με τον κατασκευαστή, μπορεί να απαιτήσει η δοκιμή να πραγματοποιηθεί με το κάθισμα σε άλλη θέση από αυτήν που υποδεικνύεται στην παράγραφο 5.5.1 του παραρτήματος 4. Η θέση αυτή πρέπει να αναφέρεται στην έκθεση δοκιμής (3).

5.1.3.   Το αποτέλεσμα της δοκιμής αυτής κρίνεται ικανοποιητικό εάν πληρούνται οι όροι των παραγράφων 5.2 και 5.3 που ακολουθούν.

5.2.   Κριτήρια επίδοσης

Επιπλέον, τα οχήματα που είναι εφοδιασμένα με ηλεκτρικό σύστημα κίνησης πρέπει να πληρούν τις απαιτήσεις της παραγράφου 5.3.7. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με χωριστή δοκιμή πρόσκρουσης, έπειτα από αίτηση του κατασκευαστή και μετά την επικύρωση από την τεχνική υπηρεσία, υπό την προϋπόθεση ότι τα ηλεκτρικά στοιχεία δεν επηρεάζουν τις επιδόσεις προστασίας των επιβατών του τύπου του οχήματος, όπως ορίζεται στις παραγράφους 5.2.1 έως 5.3.5 του παρόντος κανονισμού. Στην περίπτωση της προϋπόθεσης αυτής, οι απαιτήσεις της παραγράφου 5.3.7 πρέπει να ελέγχονται σύμφωνα με τις μεθόδους που προβλέπονται στο παράρτημα 4 του παρόντος κανονισμού, εκτός από τις παραγράφους 6 και 7, και τα προσαρτήματα 1 και 2. Όμως το ανδρείκελο για τις πλευρικές κρούσεις θα πρέπει να τοποθετείται στην εμπρόσθια θέση της πλευράς κρούσης.

5.2.1.   Τα κριτήρια επίδοσης, όπως καθορίζονται για τη δοκιμή σύγκρουσης σύμφωνα με το προσάρτημα 1 στο παράρτημα 4 του παρόντος κανονισμού, πρέπει να πληρούν τους εξής όρους:

5.2.1.1.   Η τιμή του κριτηρίου επιδόσεων για την κεφαλή (ΚΕΚ) πρέπει να είναι μικρότερη ή ίση του 1 000· σε περίπτωση που δεν υπάρχει επαφή της κεφαλής με το όχημα, το ΚΕΠ δεν μετράται ή δεν υπολογίζεται αλλά καταχωρείται σημείωση «χωρίς επαφή κεφαλής».

5.2.1.2.   Οι τιμές των κριτηρίων επίδοσης για τον θώρακα πρέπει να είναι:

| α) | για το κριτήριο κάμψης θώρακα (ΚΚΘ) μικρότερη ή ίση με 42 mm· |
| --- | --- |

α)

για το κριτήριο κάμψης θώρακα (ΚΚΘ) μικρότερη ή ίση με 42 mm·

| β) | για το κριτήριο ταχύτητας είσδυσης (ΚΤΕ) μικρότερη ή ίση με 1,0 m/sec. |
| --- | --- |

β)

για το κριτήριο ταχύτητας είσδυσης (ΚΤΕ) μικρότερη ή ίση με 1,0 m/sec.

Για μεταβατική περίοδο δύο ετών μετά την ημερομηνία που αναφέρεται στην παράγραφο 10.2 του παρόντος κανονισμού, η τιμή ΚΤΕ δεν αποτελεί κριτήριο επιτυχίας/αποτυχίας για τη δοκιμή έγκρισης, αλλά πρέπει να καταγράφεται στην έκθεση δοκιμής και να σημειώνεται από τις αρμόδιες για τις εγκρίσεις αρχές. Μετά από αυτή τη μεταβατική περίοδο η τιμή ΚΤΕ ίση προς 1,0 m/s ισχύει ως κριτήριο επιτυχίας/αποτυχίας εκτός εάν τα συμβαλλόμενα μέρη που εφαρμόζουν τον παρόντα κανονισμό λάβουν διαφορετική απόφαση.

5.2.1.3.   Η τιμή του κριτηρίου επίδοσης για την πύελο πρέπει να είναι:

μέγιστη δύναμη στην ηβική σύμφυση (ΜΔΗΣ) μικρότερη ή ίση με 6 kN.

5.2.1.4.   Η τιμή του κριτηρίου επίδοσης για την κοιλιακή χώρα πρέπει να είναι:

μέγιστη δύναμη στην κοιλιακή χώρα (ΜΔΚ) μικρότερη ή ίση με 2,5 kN εσωτερικής δύναμης (ισοδύναμη προς εξωτερική δύναμη μεγέθους 4,5 kN).

5.3.   Ειδικές απαιτήσεις

5.3.1.   Καμία θύρα δεν επιτρέπεται να ανοίγει κατά τη δοκιμή.

5.3.1.1.   Στην περίπτωση συστημάτων ασφάλισης θυρών που ενεργοποιούνται αυτόματα, τα οποία εγκαθίστανται προαιρετικά και/ή τα οποία μπορούν να απενεργοποιούνται από τον οδηγό, η απαίτηση αυτή πρέπει να επαληθεύεται με μία από τις δύο ακόλουθες διαδικασίες δοκιμής, κατ' επιλογή του κατασκευαστή:

5.3.1.1.1.   Κατά τη δοκιμή σύμφωνα με το παράρτημα 4, παράγραφος 5.2.2.1, ο κατασκευαστής πρέπει επιπλέον να αποδείξει με τρόπο ικανοποιητικό για την τεχνική υπηρεσία (π.χ. εσωτερικά δεδομένα του κατασκευαστή) ότι, εάν δεν υπάρχει σύστημα ή εάν το σύστημα δεν απενεργοποιείται, καμία θύρα δεν ανοίγει σε περίπτωση κρούσης.

5.3.1.1.2.   Κατά τη δοκιμή σύμφωνα με το παράρτημα 4, παράγραφος 5.2.2.2, ο κατασκευαστής πρέπει επιπλέον να αποδείξει ότι οι απαιτήσεις για το φορτίο αδράνειας της παραγράφου 6.1.4 της σειράς τροποποιήσεων 03 του κανονισμού αριθ. 11 ικανοποιούνται για τις μη κλειδωμένες πλευρικές θύρες της πλευράς που δεν έχει υποστεί κρούση.

5.3.2.   Μετά την κρούση, οι πλευρικές θύρες της πλευράς που δεν έχει υποστεί κρούση πρέπει να ξεκλειδώνονται.

5.3.2.1.   Στην περίπτωση οχημάτων τα οποία είναι εξοπλισμένα με σύστημα ασφάλισης θυρών που ενεργοποιείται αυτόματα, οι θύρες πρέπει να ασφαλίζονται πριν τη στιγμή της κρούσης και να αποδεσμεύονται μετά την κρούση τουλάχιστον στην πλευρά που δεν έχει υποστεί κρούση.

5.3.2.2.   Στην περίπτωση συστημάτων ασφάλισης θυρών που ενεργοποιούνται αυτόματα, τα οποία εγκαθίστανται προαιρετικά και/ή τα οποία μπορούν να απενεργοποιούνται από τον οδηγό, η απαίτηση αυτή πρέπει να επαληθεύεται με μια από τις δύο ακόλουθες διαδικασίες δοκιμής, κατ' επιλογή του κατασκευαστή:

5.3.2.2.1.   Κατά τη δοκιμή σύμφωνα με το παράρτημα 4 παράγραφος 5.2.2.1, ο κατασκευαστής πρέπει επιπλέον να αποδείξει με τρόπο ικανοποιητικό για την τεχνική υπηρεσία (π.χ. εσωτερικά δεδομένα του κατασκευαστή) ότι, εάν δεν υπάρχει σύστημα ή εάν το σύστημα δεν απενεργοποιείται, καμία θύρα δεν ανοίγει σε περίπτωση κρούσης.

5.3.2.2.2.   Κατά τη δοκιμή σύμφωνα με το παράρτημα 4, παράγραφος 5.2.2.2, ο κατασκευαστής πρέπει επιπλέον να αποδείξει ότι κατά την εφαρμογή του φορτίου αδράνειας της παραγράφου 6.1.4 της σειράς τροποποιήσεων 03 του κανονισμού αριθ. 11 οι πλευρικές θύρες της πλευράς που δεν έχει υποστεί κρούση παραμένουν ξεκλείδωτες.

5.3.3.   Μετά την πρόσκρουση πρέπει να επιτρέπεται χωρίς τη χρήση εργαλείων:

| 5.3.3.1. | το άνοιγμα επαρκούς αριθμού θυρών που προβλέπονται για την επιβίβαση και αποβίβαση υπό κανονικές συνθήκες και, εάν χρειάζεται, η αναδίπλωση του ερεισίνωτου καθίσματος ή καθισμάτων, ώστε να καθίσταται δυνατή η αποβίβαση όλων των επιβατών· |
| --- | --- |

5.3.3.1.

το άνοιγμα επαρκούς αριθμού θυρών που προβλέπονται για την επιβίβαση και αποβίβαση υπό κανονικές συνθήκες και, εάν χρειάζεται, η αναδίπλωση του ερεισίνωτου καθίσματος ή καθισμάτων, ώστε να καθίσταται δυνατή η αποβίβαση όλων των επιβατών·

| 5.3.3.2. | η ελευθέρωση του ανδρείκελου από το σύστημα προστασίας· |
| --- | --- |

5.3.3.2.

η ελευθέρωση του ανδρείκελου από το σύστημα προστασίας·

| 5.3.3.3. | η απομάκρυνση του ανδρείκελου από το όχημα. |
| --- | --- |

5.3.3.3.

η απομάκρυνση του ανδρείκελου από το όχημα.

5.3.4.   Καμία εσωτερική διάταξη ή κατασκευαστικό μέρος δεν επιτρέπεται να έχει αποσπαστεί, έτσι ώστε να αυξάνεται εμφανώς ο κίνδυνος τραυματισμού από αιχμηρές προεξοχές ή κοφτερές ακμές.

5.3.5.   Επιτρέπονται ρήγματα που προέρχονται από μόνιμη παραμόρφωση υπό τον όρο ότι δεν αυξάνουν τον κίνδυνο τραυματισμού.

5.3.6.   Στην περίπτωση συνεχούς διαρροής στην εγκατάσταση της δεξαμενής καυσίμου μετά την κρούση, ο ρυθμός της διαρροής δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 30 g/min· εάν τα υγρά τροφοδοσίας καυσίμων αναμειγνύονται με υγρά από άλλα συστήματα και τα διάφορα υγρά δεν είναι εύκολο να διαχωριστούν και να αναγνωριστούν πρέπει, κατά τον υπολογισμό της συνεχούς διαρροής, να λαμβάνονται υπόψη όλα τα υγρά που συλλέγονται.

5.3.7.   Μετά τη δοκιμή που διενεργείται σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στο παράρτημα 4 του παρόντος κανονισμού, το ηλεκτρικό σύστημα κίνησης που λειτουργεί με υψηλή τάση και τα στοιχεία και τα συστήματα υψηλής τάσης που είναι γαλβανικά συνδεδεμένα στον κεντρικό αγωγό υψηλής τάσης του ηλεκτρικού συστήματος κίνησης πρέπει να πληρούν τις ακόλουθες απαιτήσεις:

5.3.7.1.   Προστασία από ηλεκτροπληξία

Μετά την πρόσκρουση πρέπει να πληρούται τουλάχιστον ένα από τα τέσσερα κριτήρια που καθορίζονται από την παράγραφο 5.3.7.1.1 έως την παράγραφο 5.3.7.1.4.2.

Αν το όχημα διαθέτει λειτουργία αυτόματης αποσύνδεσης ή διάταξη/-άξεις που διαιρεί/-ούν γαλβανικά το κύκλωμα του ηλεκτρικού συστήματος κίνησης κατά τη διάρκεια της οδήγησης, θα πρέπει να ισχύει τουλάχιστον ένα από τα ακόλουθα κριτήρια για το αποσυνδεδεμένο κύκλωμα ή για κάθε επιμέρους διαιρεμένο κύκλωμα μετά την ενεργοποίηση της λειτουργίας αποσύνδεσης.

Ωστόσο, τα κριτήρια που καθορίζονται στην παράγραφο 5.5.1.4 δεν εφαρμόζονται στην περίπτωση κατά την οποία περισσότερα από ένα πιθανά μέρη του κεντρικού αγωγού υψηλής τάσης δεν προστατεύονται υπό τους όρους προστασίας IPXXB.

Σε περίπτωση που η δοκιμή διενεργείται υπό τον όρο ότι μέρος/-η του συστήματος υψηλής τάσης δεν ενεργοποιείται/-ούνται, η προστασία από ηλεκτροπληξία αποδεικνύεται είτε από την παράγραφο 5.3.7.1.3 είτε από την παράγραφο 5.3.7.1.4 για το/τα σχετικό/-ά μέρος/-η.

Για το σύστημα ζεύξης για τη φόρτιση του επαναφορτιζόμενου συστήματος αποθήκευσης ενέργειας (ΕΣΑΕ), που δεν είναι ενεργοποιημένο κατά τη διάρκεια της οδήγησης, τουλάχιστον ένα από τα τέσσερα κριτήρια που ορίζονται στις παραγράφους 5.3.7.1.1 έως 5.3.7.1.4 παρακάτω πρέπει να πληρούνται.

5.3.7.1.1.   Απουσία υψηλής τάσης

Οι τάσεις Vb, V1 και V2 των κεντρικών αγωγών υψηλής τάσης πρέπει να είναι μικρότερες ή ίσες με 30 VAC ή 60 VDC, όπως ορίζεται στην παράγραφο 2 του παραρτήματος 9.

5.3.7.1.2.   Χαμηλή ηλεκτρική ενέργεια

Η συνολική ενέργεια (TE) στους κεντρικούς αγωγούς υψηλής τάσης πρέπει να είναι μικρότερη από 2,0 Joule, όταν μετράται σύμφωνα με τη διαδικασία δοκιμής που καθορίζεται στην παράγραφο 3 του παραρτήματος 9 με τον τύπο α). Εναλλακτικά η συνολική ενέργεια (TE) μπορεί να υπολογιστεί με βάση τη μέτρηση της τάσης Vb του κεντρικού αγωγού υψηλής τάσης και τη χωρητικότητα των πυκνωτών X (Cx) που καθορίζονται από τον κατασκευαστή σύμφωνα με τον τύπο β) της παραγράφου 3 του παραρτήματος 9.

Η ενέργεια που αποθηκεύεται στους πυκνωτές Y (TEy1, TEy2) πρέπει επίσης να είναι μικρότερη από 2,0 Joule. Αυτή υπολογίζεται με βάση τη μέτρηση των τάσεων V1 και V2 των κεντρικών αγωγών υψηλής τάσης και των ηλεκτρικών πλαισίων (σασί) και τη χωρητικότητα των πυκνωτών Y που καθορίζονται από τον κατασκευαστή σύμφωνα με τον τύπο γ) της παραγράφου 3 του παραρτήματος 9.

5.3.7.1.3.   Φυσική προστασία

Για την προστασία έναντι άμεσης επαφής με υπό τάση μέρη υψηλής τάσης παρέχεται η προστασία IPXXB.

Επιπλέον, για την προστασία από ηλεκτροπληξία η οποία θα μπορούσε να προκύψει από έμμεση επαφή, η αντίσταση μεταξύ όλων των εκτεθειμένων αγώγιμων μερών και των ηλεκτρικών πλαισίων (σασί) πρέπει να είναι μικρότερη από 0,1 Ohm, όταν υπάρχει παροχή ρεύματος τουλάχιστον 0,2 Ampere.

Η απαίτηση αυτή πληρούται, όταν η γαλβανική σύνδεση έχει εδραιωθεί με συγκόλληση.

5.3.7.1.4.   Αντίσταση μόνωσης

Πρέπει να πληρούνται τα κριτήρια που ορίζονται στις παραγράφους 5.3.7.1.4.1 και 5.3.7.1.4.2.

Η μέτρηση πρέπει να διενεργείται σύμφωνα με την παράγραφο 5 του παραρτήματος 9.

5.3.7.1.4.1.   Σύστημα ηλεκτρικής κίνησης που αποτελείται από χωριστούς κεντρικούς αγωγούς ΣΡ και ΕΡ.

Αν οι κεντρικοί αγωγοί ΕΡ υψηλής τάσης και οι κεντρικοί αγωγοί ΣΡ υψηλής τάσης είναι γαλβανικά μονωμένοι ο ένας από τον άλλον, η τιμή της αντίστασης μόνωσης μεταξύ του κεντρικού αγωγού υψηλής τάσης και του ηλεκτρικού πλαισίου (σασί) (Ri, όπως ορίζεται στην παράγραφο 5 του παραρτήματος 9) πρέπει να είναι τουλάχιστον 100 Ω/V της τάσης λειτουργίας για κεντρικούς αγωγούς ΣΡ και τουλάχιστον 500 Ω/V της τάσης λειτουργίας για κεντρικούς αγωγούς ΕΡ.

5.3.7.1.4.2.   Σύστημα ηλεκτρικής κίνησης που αποτελείται από συνδυασμένους κεντρικούς αγωγούς ΣΡ και ΕΡ

Αν οι κεντρικοί αγωγοί ΕΡ υψηλής τάσης και οι κεντρικοί αγωγοί ΣΡ υψηλής τάσης είναι γαλβανικά συνδεδεμένοι, η τιμή της αντίστασης μόνωσης μεταξύ του κεντρικού αγωγού υψηλής τάσης και του ηλεκτρικού πλαισίου (σασί) (Ri, όπως ορίζεται στην παράγραφο 5 του παραρτήματος 9) πρέπει να είναι τουλάχιστον 500 Ω/V της τάσης λειτουργίας.

Ωστόσο, αν η προστασία IPXXB ικανοποιείται για όλους τους κεντρικούς αγωγούς ΕΡ υψηλής τάσης υψηλής τάσης ή η τάση ΕΡ είναι μικρότερη ή ίση με 30 V μετά την πρόσκρουση, η αντίσταση μόνωσης μεταξύ του κεντρικού αγωγού υψηλής τάσης και του ηλεκτρικού πλαισίου (σασί) (Ri, όπως ορίζεται στην παράγραφο 5 του παραρτήματος 9) πρέπει να είναι τουλάχιστον 100 Ω/V της τάσης λειτουργίας.

5.3.7.2.   Διαρροή ηλεκτρολύτη

Κατά την περίοδο μεταξύ της πρόσκρουσης και έως 30 λεπτά μετά, δεν πρέπει να υπάρξει διαρροή ηλεκτρολύτη από το ΕΣΑΕ προς το εσωτερικό του θαλάμου επιβατών και δεν πρέπει να υπάρξει διαρροή που να υπερβαίνει το 7 τοις εκατό του ηλεκτρολύτη από το ΕΣΑΕ, με εξαίρεση τους συσσωρευτές έλξης ανοικτού τύπου, εκτός του θαλάμου επιβατών. Για τους συσσωρευτές έλξης ανοικτού τύπου, δεν πρέπει να υπάρξει διαρροή μεγαλύτερη του 7 τοις εκατό, με ανώτατο όριο 5,0 λίτρων, εκτός του θαλάμου επιβατών.

Ο κατασκευαστής πρέπει να αποδείξει τη συμμόρφωση σύμφωνα με την παράγραφο 6 του παραρτήματος 9.

5.3.7.3.   Συγκράτηση ΕΣΑΕ

Τα ΕΣΑΕ που είναι τοποθετημένα εντός του θαλάμου επιβατών πρέπει να παραμένουν στη θέση όπου είναι εγκατεστημένα και τα στοιχεία των ΕΣΑΕ πρέπει να παραμένουν εντός των ορίων των ΕΣΑΕ.

Όποια μηχανικά μέρη ΕΣΑΕ βρίσκονται εκτός του θαλάμου επιβατών για την αξιολόγηση της ηλεκτρικής ασφάλειας δεν πρέπει να τοποθετείται εντός του θαλάμου επιβατών κατά τη διάρκεια ή μετά τη δοκιμή κρούσης.

Ο κατασκευαστής πρέπει να αποδείξει τη συμμόρφωση σύμφωνα με την παράγραφο 7 του παραρτήματος 9.

6.   ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΟΧΗΜΑΤΟΣ

6.1.   Οποιαδήποτε τροποποίηση του τύπου οχήματος αφορά τη δομή, τον αριθμό και τον τύπο των καθισμάτων, την εσωτερική επένδυση ή τον εσωτερικό εξοπλισμό, ή τη θέση των συστημάτων ελέγχου του οχήματος ή των μηχανικών μερών και θα μπορούσε να επηρεάσει την ικανότητα απορρόφησης ενέργειας της πλευράς του οχήματος, πρέπει να γνωστοποιείται στην αρχή έγκρισης τύπου. Η αρχή έγκρισης τύπου δύναται είτε:

6.1.1.   να θεωρήσει ότι οι τροποποιήσεις δεν είναι δυνατόν να επέφεραν ιδιαίτερα δυσμενές αποτέλεσμα και ότι οπωσδήποτε το όχημα εξακολουθεί να πληροί τις προϋποθέσεις· είτε

6.1.2.   να απαιτήσει τη σύνταξη μιας επιπλέον έκθεσης δοκιμής από την αρμόδια για τη διεξαγωγή δοκιμών τεχνική υπηρεσία.

6.1.2.1.   Για οποιαδήποτε τροποποίηση του οχήματος η οποία επηρεάζει τη γενική μορφή της δομής του οχήματος ή μεταβάλλει τη μάζα αναφοράς του οχήματος σε ποσοστό μεγαλύτερο του 8 % απαιτείται επανάληψη της δοκιμής, όπως περιγράφεται στο παράρτημα 4, εάν κατά την κρίση της αρμόδιας αρχής η τροποποίηση αυτή θα επηρεάσει σημαντικά τα αποτελέσματα της δοκιμής.

6.1.2.2.   Εάν η τεχνική υπηρεσία, μετά από διαβούλευση με τον κατασκευαστή του οχήματος, κρίνει ότι οι τροποποιήσεις του τύπου οχήματος δεν δικαιολογούν την επανάληψη πλήρους δοκιμής, επιτρέπεται να διενεργηθεί επιμέρους δοκιμή. Αυτό μπορεί να γίνει, για παράδειγμα, στην περίπτωση που η μάζα αναφοράς δεν διαφέρει σε ποσοστό μεγαλύτερο του 8 τοις εκατό από τη μάζα του αρχικού οχήματος ή εάν παραμένει αμετάβλητος ο αριθμός των εμπροσθίων καθισμάτων. Τροποποιήσεις του τύπου καθισμάτων ή των εσωτερικών εξαρτημάτων δεν απαιτείται να συνεπάγονται αυτομάτως την επανάληψη πλήρους δοκιμής. Παράδειγμα αντιμετώπισης αυτού του προβλήματος δίνεται στο παράρτημα 8.

6.2.   Η επιβεβαίωση ή η άρνηση χορήγησης της έγκρισης, με ειδική αναφορά στη μετατροπή, κοινοποιείται, σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στην παράγραφο 4.4 ανωτέρω, στα συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας τα οποία εφαρμόζουν τον παρόντα κανονισμό.

6.3.   Η αρχή έγκρισης τύπου η οποία χορηγεί παράταση της έγκρισης εκχωρεί αύξοντα αριθμό για κάθε κοινοποίηση που αφορά τέτοια παράταση.

7.   ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Οι διαδικασίες παραγωγής πρέπει να συμμορφώνονται προς τις διαδικασίες που καθορίζονται στη συμφωνία, προσάρτημα 2 (E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Rev.2) με τις ακόλουθες απαιτήσεις:

7.1.   Κάθε όχημα που εγκρίνεται σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό πρέπει να κατασκευάζεται έτσι ώστε να συμμορφώνεται με τον εγκεκριμένο τύπο ικανοποιώντας τις απαιτήσεις που ορίζονται στην παράγραφο 5 ανωτέρω.

7.2.   Ο κάτοχος της έγκρισης εξασφαλίζει ότι για κάθε τύπο οχήματος διενεργούνται τουλάχιστον οι δοκιμές που αφορούν τις μετρήσεις.

7.3.   Η αρχή έγκρισης τύπου η οποία έχει χορηγήσει την έγκριση τύπου δύναται ανά πάσα στιγμή να προβεί σε επαλήθευση των μεθόδων ελέγχου της συμμόρφωσης που εφαρμόζονται σε κάθε εγκατάσταση παραγωγής. Η συνήθης συχνότητα αυτών των επαληθεύσεων είναι κάθε δύο χρόνια.

8.   ΚΥΡΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΗ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

8.1.   Η έγκριση που χορηγείται σε τύπο οχήματος σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό μπορεί να ανακληθεί εφόσον δεν πληρούνται οι απαιτήσεις που ορίζονται στην ανωτέρω παράγραφο 7.1 ή εφόσον το όχημα απέτυχε στους ελέγχους που προσδιορίζονται στην ανωτέρω παράγραφο 7.2.

8.2.   Εάν συμβαλλόμενο μέρος της συμφωνίας το οποίο εφαρμόζει τον παρόντα κανονισμό ανακαλέσει έγκριση που έχει χορηγήσει προηγουμένως, ενημερώνει αμέσως τα άλλα συμβαλλόμενα μέρη που εφαρμόζουν τον παρόντα κανονισμό, με την διαβίβαση δελτίου κοινοποίησης σύμφωνα με το υπόδειγμα στο παράρτημα 1 του παρόντος κανονισμού.

9.   ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΠΑΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Εάν ο κάτοχος της έγκρισης παύσει εντελώς την παραγωγή ενός τύπου οχήματος που έχει εγκριθεί σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, ενημερώνει σχετικά την αρχή που χορήγησε την έγκριση τύπου. Αφού λάβει τη σχετική κοινοποίηση, η αρχή ενημερώνει τα άλλα συμβαλλόμενα μέρη στη συμφωνία του 1958 που εφαρμόζουν τον παρόντα κανονισμό με τη διαβίβαση δελτίου κοινοποίησης σύμφωνα με το υπόδειγμα στο παράρτημα 1 του παρόντος κανονισμού.

10.   ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

10.1.   Από την ημερομηνία της επίσημης θέσης σε ισχύ του συμπληρώματος 1 της σειράς τροποποιήσεων 02 κανένα συμβαλλόμενο μέρος που εφαρμόζει τον παρόντα κανονισμό δεν αρνείται τη χορήγηση έγκρισης σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό, όπως τροποποιήθηκε με το συμπλήρωμα 1 της σειράς τροποποιήσεων 02.

10.2.   Με έναρξη 12 μήνες μετά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος της σειράς τροποποιήσεων 02, τα συμβαλλόμενα μέρη που εφαρμόζουν τον παρόντα κανονισμό θα χορηγούν έγκριση μόνον εάν ο προς έγκριση τύπος οχήματος συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού, όπως τροποποιήθηκε από τη σειρά τροποποιήσεων 02.

10.3.   Με έναρξη 60 μήνες μετά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος της σειράς τροποποιήσεων 02, τα συμβαλλόμενα μέρη που εφαρμόζουν τον παρόντα κανονισμό δύνανται να αρνηθούν την πρώτη εθνική καταχώριση (πρώτη θέση σε κυκλοφορία) των οχημάτων τα οποία δεν πληρούν τις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού, όπως τροποποιήθηκε από τη σειρά τροποποιήσεων 02.

10.4.   Με έναρξη 36 μήνες μετά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του συμπληρώματος 1 της σειράς τροποποιήσεων 02, τα συμβαλλόμενα μέρη που εφαρμόζουν τον παρόντα κανονισμό θα χορηγούν εγκρίσεις μόνον εάν ο προς έγκριση τύπος οχήματος συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού, όπως τροποποιήθηκε από το Συμπλήρωμα 1 της σειράς τροποποιήσεων 02.

10.5.   Με έναρξη 84 μήνες μετά την ημερομηνία έναρξης ισχύος του Συμπληρώματος 1 της σειράς τροποποιήσεων 02, τα συμβαλλόμενα μέρη που εφαρμόζουν τον παρόντα κανονισμό δύνανται να αρνηθούν την πρώτη εθνική καταχώριση (πρώτη θέση σε κυκλοφορία) των οχημάτων τα οποία δεν πληρούν τις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού όπως τροποποιήθηκε από το Συμπλήρωμα 1 της σειράς τροποποιήσεων 02.

10.6.   Από την επίσημη ημερομηνία έναρξης ισχύος της σειράς τροποποιήσεων 03, κανένα συμβαλλόμενο μέρος που εφαρμόζει τον παρόντα κανονισμό δεν μπορεί να αρνηθεί τη χορήγηση εγκρίσεων δυνάμει του παρόντος κανονισμού, όπως αυτός τροποποιήθηκε από τη σειρά τροποποιήσεων 03.

10.7.   Με έναρξη 24 μήνες μετά την ημερομηνία επίσημης έναρξης ισχύος της σειράς τροποποιήσεων 03, τα συμβαλλόμενα μέρη που εφαρμόζουν τον παρόντα κανονισμό χορηγούν εγκρίσεις μόνον αν ο προς έγκριση τύπος οχήματος συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού, όπως τροποποιήθηκε από τη σειρά τροποποιήσεων 03.

Ωστόσο, στην περίπτωση οχημάτων με ηλεκτρικό σύστημα κίνησης που λειτουργούν με υψηλή τάση, χορηγείται πρόσθετη περίοδος 12 μηνών εφόσον ο κατασκευαστής αποδείξει, με τρόπο ικανοποιητικό για την τεχνική υπηρεσία, ότι το όχημα παρέχει επίπεδα ασφάλειας ισοδύναμα με τα απαιτούμενα από τον παρόντα κανονισμό, όπως τροποποιήθηκε από τη σειρά τροποποιήσεων 03.

10.8.   Τα συμβαλλόμενα μέρη που εφαρμόζουν τον παρόντα κανονισμό δεν πρέπει να αρνούνται τη χορήγηση παράτασης έγκρισης σύμφωνα με την προηγούμενη σειρά τροποποιήσεων του παρόντος κανονισμού, αν η παράταση αυτή δεν συνεπάγεται καμία αλλαγή στο σύστημα πρόωσης του οχήματος.

Ωστόσο, με έναρξη 48 μήνες μετά την ημερομηνία επίσημης έναρξης ισχύος της σειράς τροποποιήσεων 03, δεν πρέπει να χορηγούνται επεκτάσεις εγκρίσεων σύμφωνα με την προηγούμενη σειρά τροποποιήσεων μετά την ημερομηνία αυτή για οχήματα με ηλεκτρικό σύστημα κίνησης που λειτουργούν με υψηλή τάση.

10.9.   Αν, τη στιγμή έναρξης ισχύος της σειράς τροποποιήσεων 03 του παρόντος κανονισμού, υπάρχουν εθνικές απαιτήσεις σχετικές με τις διατάξεις ασφάλειας οχημάτων με ηλεκτρικό σύστημα κίνησης που λειτουργούν με υψηλή τάση, τα συμβαλλόμενα μέρη που εφαρμόζουν τον παρόντα κανονισμό μπορούν να αρνούνται την εθνική έγκριση των εν λόγω οχημάτων που δεν πληρούν τις εθνικές απαιτήσεις, εκτός αν τα εν λόγω οχήματα είναι εγκεκριμένα σύμφωνα με την σειρά τροποποιήσεων 03 του παρόντος κανονισμού.

10.10.   Με έναρξη 48 μήνες μετά την ημερομηνία έναρξης ισχύος της σειράς τροποποιήσεων 03 του παρόντος κανονισμού, τα συμβαλλόμενα μέρη που εφαρμόζουν τον παρόντα κανονισμό μπορούν να αρνούνται τη χορήγηση εθνικής ή περιφερειακής έγκρισης τύπου και μπορούν να αρνούνται τη χορήγηση εθνικής ή περιφερειακής ταξινόμησης (πρώτη θέση σε κυκλοφορία) οχήματος με ηλεκτρικό σύστημα κίνησης που λειτουργεί με υψηλή τάση το οποίο δεν πληροί τις απαιτήσεις της σειράς τροποποιήσεων 03 του παρόντος κανονισμού.

10.11.   Οι εγκρίσεις οχημάτων βάσει της σειράς τροποποιήσεων 02 του παρόντος κανονισμού που δεν επηρεάζονται από τη σειρά τροποποιήσεων 03 παραμένουν σε ισχύ, και τα συμβαλλόμενα μέρη που εφαρμόζουν τον κανονισμό θα εξακολουθήσουν να τις αποδέχονται.

10.12.   Έως και 18 μήνες μετά τη θέση σε ισχύ του συμπληρώματος 3 της σειράς τροποποιήσεων 03 του παρόντος κανονισμού, τα συμβαλλόμενα μέρη που εφαρμόζουν τον παρόντα κανονισμό μπορούν να συνεχίσουν να χορηγούν εγκρίσεις τύπου σύμφωνα με τη σειρά τροποποιήσεων 03 του παρόντος κανονισμού χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τις διατάξεις του συμπληρώματος 3.

11.   ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΑΡΜΟΔΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΔΟΚΙΜΩΝ ΕΓΚΡΙΣΗΣ, ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΡΜΟΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΓΚΡΙΣΕΙΣ ΑΡΧΩΝ

Τα συμβαλλόμενα μέρη στη συμφωνία του 1958 που εφαρμόζουν τον παρόντα κανονισμό κοινοποιούν στη γραμματεία των Ηνωμένων Εθνών τις ονομασίες και τις διευθύνσεις των Τεχνικών Υπηρεσιών που είναι αρμόδιες για τη διενέργεια των δοκιμών έγκρισης τύπου καθώς και των αρχών έγκρισης τύπου και στις οποίες πρέπει να αποστέλλονται τα δελτία χορήγησης ή παράτασης ή απόρριψης ή ανάκλησης έγκρισης τύπου που εκδίδονται σε άλλες χώρες.

---

(1)  Όπως ορίζεται στο ενοποιημένο ψήφισμα για την κατασκευή οχημάτων (R.E.3), έγγραφο ECE/TRANS/WP.29/78/αναθ.3, παράγραφος 2 — www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29resolutions.html

(2)  Οι χαρακτηριστικοί αριθμοί των συμβαλλόμενων μερών στη συμφωνία του 1958 παρατίθενται στο παράρτημα 3 του ενοποιημένου ψηφίσματος για την κατασκευή οχημάτων (R.E.3), έγγραφο ECE/TRANS/WP.29/78/αναθ. 3, παράρτημα 3 — www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29resolutions.html

(3)  Μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2000, για τις απαιτήσεις δοκιμών περιορίζεται το φάσμα των κανονικών κατά μήκος προσαρμογών, έτσι ώστε το σημείο Η να κείται εντός του διαστήματος ανοίγματος της θύρας.

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1

Image

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2

ΔΙΑΤΑΞΗ ΤΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ ΕΓΚΡΙΣΗΣ

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ A

(Βλέπε παράγραφο 4.5 του παρόντος κανονισμού)

Image

Το ανωτέρω σήμα έγκρισης τοποθετημένο σε όχημα δηλώνει ότι ο συγκεκριμένος τύπος οχήματος, όσον αφορά την προστασία των επιβατών σε περίπτωση πλευρικής σύγκρουσης, έχει εγκριθεί στις Κάτω Χώρες (E 4) σύμφωνα με τον κανονισμό αριθ. 95 με τον αριθμό έγκρισης 031424. Ο αριθμός έγκρισης δηλώνει ότι η έγκριση χορηγήθηκε σύμφωνα με τις απαιτήσεις του κανονισμού αριθ. 95, όπως τροποποιήθηκε με τη σειρά τροποποιήσεων 03.

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ Β

(Βλέπε παράγραφο 4.6 του παρόντος κανονισμού)

Image

Το ανωτέρω σήμα έγκρισης τοποθετημένο σε ένα όχημα δείχνει ότι ο σχετικός τύπος οχήματος έχει εγκριθεί στις Κάτω Χώρες (E 4) σύμφωνα με τους κανονισμούς αριθ. 95 και 24 (1). Τα πρώτα δύο ψηφία των αριθμών έγκρισης δηλώνουν ότι οι αντίστοιχες εγκρίσεις χορηγήθηκαν κατά τις εν λόγω ημερομηνίες. Ο κανονισμός αριθ. 95 και ο κανονισμός αριθ. 24 ενσωμάτωσαν τη σειρά τροποποιήσεων 03.

---

(1)  Ο δεύτερος αριθμός δίνεται απλώς ενδεικτικά.

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3

Διαδικασία για τον προσδιορισμό του σημείου «Η» και της πραγματικής γωνίας του κορμού για τις θέσεις καθήμενων στα μηχανοκίνητα οχήματα (1):

| Προσάρτημα 1 — | Περιγραφή της τρισδιάστατης μηχανής του σημείου «H» (Μηχανή 3-D H) (1) |
| --- | --- |

Προσάρτημα 1 —

| Προσάρτημα 2 — | Τρισδιάστατο σύστημα αναφοράς (1) |
| --- | --- |

Προσάρτημα 2 —

| Προσάρτημα 3 — | Δεδομένα αναφοράς για τις θέσεις καθήμενων (1) |
| --- | --- |

Προσάρτημα 3 —

---

(1)  Η διαδικασία περιγράφεται στο παράρτημα 1 του ενοποιημένου ψηφίσματος για την κατασκευή οχημάτων (R.E.3), έγγραφο ECE/TRANS/WP.29/78/αναθ.3 — www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29resolutions.html

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΔΟΚΙΜΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ

1.   ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

1.1.   Τόπος δοκιμής

Ο χώρος των δοκιμών πρέπει να είναι επαρκούς εκτάσεως, έτσι ώστε να χωρά το σύστημα πρόωσης του κινητού παραμορφώσιμου φράγματος και να είναι δυνατή η μετατόπιση του οχήματος μετά την πρόσκρουση και η εγκατάσταση του εξοπλισμού δοκιμών. Το τμήμα της επιφάνειας δοκιμών επί του οποίου συντελείται η πρόσκρουση επί του οχήματος και η μετατόπιση πρέπει να είναι οριζόντιο, επίπεδο και καθαρό και να ανταποκρίνεται σε κανονικές συνθήκες ξηρής καθαρής επιφάνειας οδοστρώματος.

2.   ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΔΟΚΙΜΗΣ

2.1.   Το υπό δοκιμή όχημα βρίσκεται εν στάσει.

2.2.   Τα χαρακτηριστικά του κινητού παραμορφώσιμου φράγματος καθορίζονται στο παράρτημα 5 του παρόντος κανονισμού. Οι απαιτήσεις για την εξέταση καθορίζονται στα προσαρτήματα του παραρτήματος 5. Το κινητό παραμορφώσιμο φράγμα εξοπλίζεται με κατάλληλη διάταξη, ώστε να αποφεύγεται δεύτερη πρόσκρουση στο ήδη πληγέν όχημα.

2.3.   Η τροχιά που διαγράφει το διάμηκες διάμεσο κατακόρυφο επίπεδο του κινητού παραμορφώσιμου φράγματος πρέπει να είναι κάθετη στο διάμηκες διάμεσο κατακόρυφο επίπεδο του πληττόμενου οχήματος.

2.4.   Το διάμηκες διάμεσο κατακόρυφο επίπεδο του κινητού παραμορφώσιμου φράγματος πρέπει να μην απέχει περισσότερο από ± 25 mm από το εγκάρσιο κατακόρυφο επίπεδο που διέρχεται από το σημείο R του εμπρόσθιου καθίσματος το οποίο είναι πλησίον της πληττόμενης πλευράς του υπό δοκιμή οχήματος. Το οριζόντιο διάμεσο επίπεδο που ορίζεται από τα εξωτερικά πλευρικά κατακόρυφα επίπεδα του εμπρόσθιου τμήματος πρέπει κατά τη στιγμή της κρούσης να ευρίσκεται μεταξύ δύο επιπέδων τα οποία καθορίζονται πριν από τη δοκιμή και απέχουν 25 mm άνω και κάτω του ανωτέρω καθοριζομένου επιπέδου.

2.5.   Τα χρησιμοποιούμενα όργανα πρέπει να συμμορφώνονται με το πρότυπο ISO 6487:1987, εκτός εάν προσδιορίζεται διαφορετικά στον παρόντα κανονισμό.

2.6.   Η θερμοκρασία του ανδρείκελου δοκιμών κατά τη στιγμή της δοκιμής πλευρικής πρόσκρουσης πρέπει να είναι σταθερή, σε 22 ± 4 °C.

3.   ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΟΚΙΜΗΣ

Η ταχύτητα του κινητού παραμορφώσιμου φράγματος κατά τη στιγμή της πρόσκρουσης πρέπει να είναι 50 ± 1 km/h. Η ταχύτητα αυτή πρέπει να παραμένει σταθερή σε απόσταση τουλάχιστον 0,5 m πριν από την κρούση. Ακρίβεια μέτρησης: 1 τοις εκατό. Ωστόσο, αν η δοκιμή διενεργείται με μεγαλύτερη ταχύτητα πρόσκρουσης και το όχημα πληροί τις απαιτήσεις, η δοκιμή θεωρείται επιτυχής.

4.   ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΟΧΗΜΑΤΟΣ

4.1.   Γενική προδιαγραφή

Το υπό δοκιμή όχημα πρέπει να είναι αντιπροσωπευτικό της μαζικής παραγωγής, να περιλαμβάνει τον εξοπλισμό που τοποθετείται κανονικά και να είναι στην κανονική κατάσταση λειτουργίας. Ορισμένα κατασκευαστικά μέρη επιτρέπεται να αντικαθίστανται ή να αφαιρούνται εφόσον η αντικατάσταση ή η αφαίρεσή τους δεν επηρεάζει τα αποτελέσματα των δοκιμών.

Επιτρέπεται, κατόπιν συμφωνίας μεταξύ του κατασκευαστή και της τεχνικής υπηρεσίας, να τροποποιηθεί το σύστημα καυσίμου, έτσι ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί η κατάλληλη ποσότητα καυσίμου για τη λειτουργία του κινητήρα ή του συστήματος μετατροπής ηλεκτρικής ενέργειας.

4.2.   Προδιαγραφή εξοπλισμού οχήματος

Το υπό δοκιμή όχημα πρέπει να φέρει όλες τι προαιρετικές διατάξεις ή εξαρτήματα που ενδέχεται να επηρεάσουν τα αποτελέσματα της δοκιμής.

4.3.   Μάζα του οχήματος

4.3.1.   Το υπό δοκιμή όχημα πρέπει να έχει τη μάζα αναφοράς που καθορίζεται στην παράγραφο 2.10 του παρόντος κανονισμού. Η μάζα του οχήματος πρέπει να ρυθμίζεται με ανοχή ± 1 τοις εκατό της μάζας αναφοράς.

4.3.2.   Η δεξαμενή καυσίμου πληρούται με νερό μάζας ίσης προς 90 τοις εκατό της μάζας του πλήρους φορτίου καυσίμου, όπως καθορίζει ο κατασκευαστής, με ανοχή ± 1 τοις εκατό.

Η απαίτηση αυτή δεν εφαρμόζεται στις δεξαμενές καυσίμου υδρογόνου.

4.3.3.   Όλα τα λοιπά συστήματα (πέδησης, ψύξης κ.λπ.) επιτρέπεται να είναι άδεια· στην περίπτωση αυτή πρέπει να αντισταθμίζεται προσεκτικά η μάζα των αντίστοιχων υγρών.

4.3.4.   Εάν η μάζα συσκευής μετρήσεων επί του οχήματος υπερβαίνει τα επιτρεπόμενα 25 kg, μπορεί να αντισταθμιστεί με αφαιρέσεις μάζας που να μην έχουν αισθητές επιπτώσεις στα αποτελέσματα της δοκιμής.

4.3.5.   Η μάζα της συσκευής μετρήσεων δεν επιτρέπεται να μεταβάλει το φορτίο κάθε άξονα αναφοράς περισσότερο από 5 τοις εκατό, καμία δε απόκλιση δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 20 kg.

5.   ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΟΧΗΜΑΤΟΣ

5.1.   Πρέπει να είναι κλειστά τουλάχιστον τα πλευρικά παράθυρα της πληττόμενης πλευράς.

5.2.   Οι θύρες πρέπει να είναι κλειστές αλλά όχι κλειδωμένες.

5.2.1.   Ωστόσο, στην περίπτωση οχημάτων που είναι εξοπλισμένα με σύστημα μανδάλωσης θυρών που ενεργοποιείται αυτόματα, πρέπει να διασφαλιστεί ότι όλες οι πλευρικές θύρες είναι κλειδωμένες πριν από τη δοκιμή.

5.2.2.   Στην περίπτωση οχημάτων που είναι εξοπλισμένα με σύστημα μανδάλωσης θυρών που ενεργοποιείται αυτόματα, το οποίο έχει τοποθετηθεί προαιρετικά και/ή το οποίο μπορεί να απενεργοποιείται από τον οδηγό, μία από τις ακόλουθες δύο διαδικασίες πρέπει να εφαρμόζεται κατ' επιλογή του κατασκευαστή:

| 5.2.2.1. | Όλες οι πλάγιες θύρες πρέπει να κλειδώνονται χειρωνακτικά πριν από την έναρξη της δοκιμής. |
| --- | --- |

5.2.2.1.

Όλες οι πλάγιες θύρες πρέπει να κλειδώνονται χειρωνακτικά πριν από την έναρξη της δοκιμής.

| 5.2.2.2. | Πρέπει να εξασφαλίζεται ότι οι πλευρικές θύρες της πληττόμενης πλευράς είναι ξεκλείδωτες και οι πλευρικές θύρες της πλευράς που δεν υφίσταται κρούση είναι κλειδωμένες πριν από την πρόσκρουση· το σύστημα μανδάλωσης θυρών που ενεργοποιείται αυτόματα μπορεί να παρακαμφθεί για τη δοκιμή αυτή. |
| --- | --- |

5.2.2.2.

Πρέπει να εξασφαλίζεται ότι οι πλευρικές θύρες της πληττόμενης πλευράς είναι ξεκλείδωτες και οι πλευρικές θύρες της πλευράς που δεν υφίσταται κρούση είναι κλειδωμένες πριν από την πρόσκρουση· το σύστημα μανδάλωσης θυρών που ενεργοποιείται αυτόματα μπορεί να παρακαμφθεί για τη δοκιμή αυτή.

5.3.   Ο μοχλός του κιβωτίου ταχυτήτων πρέπει να είναι στο νεκρό σημείο και η πέδη στάθμευσης (χειρόφρενο) να είναι απενεργοποιημένη.

5.4.   Τυχόν διατάξεις ρύθμισης των καθισμάτων για την άνεση των επιβατών πρέπει να ρυθμίζονται στη θέση που καθορίζεται από τον κατασκευαστή του οχήματος.

5.5.   Εάν το κάθισμα στο οποίο βρίσκεται το ανδρείκελο και τα στοιχεία που το αποτελούν είναι ρυθμιζόμενα, πρέπει να ρυθμίζονται ως εξής:

| 5.5.1. | Για την κατά μήκος ρύθμιση η διάταξη μανδάλωσης πρέπει να μανδαλώνεται στη θέση που είναι πλησιέστερη στο μέσο μεταξύ των δύο ακρότατων θέσεων· εάν η θέση αυτή βρίσκεται μεταξύ δύο εγκοπών πρέπει να επιλέγεται η απώτατη προς τα πίσω εγκοπή. |
| --- | --- |

5.5.1.

Για την κατά μήκος ρύθμιση η διάταξη μανδάλωσης πρέπει να μανδαλώνεται στη θέση που είναι πλησιέστερη στο μέσο μεταξύ των δύο ακρότατων θέσεων· εάν η θέση αυτή βρίσκεται μεταξύ δύο εγκοπών πρέπει να επιλέγεται η απώτατη προς τα πίσω εγκοπή.

| 5.5.2. | Το προσκέφαλο πρέπει να ρυθμίζεται έτσι ώστε η κορυφή του να βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με το κέντρο βαρύτητας της κεφαλής του ανδρείκελου· εάν αυτό δεν είναι δυνατόν, το προσκέφαλο πρέπει να ρυθμίζεται στην ανώτατη θέση. |
| --- | --- |

5.5.2.

Το προσκέφαλο πρέπει να ρυθμίζεται έτσι ώστε η κορυφή του να βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με το κέντρο βαρύτητας της κεφαλής του ανδρείκελου· εάν αυτό δεν είναι δυνατόν, το προσκέφαλο πρέπει να ρυθμίζεται στην ανώτατη θέση.

| 5.5.3. | Εάν δεν καθορίζεται άλλως από τον κατασκευαστή, το ερεισίνωτο του καθίσματος πρέπει να ρυθμίζεται έτσι ώστε η γραμμή αναφοράς του κορμού του τρισδιάστατου μηχανισμού του σημείου Η να σχηματίζει γωνία 25° ± 1° προς τα πίσω ως προς την κατακόρυφο. |
| --- | --- |

5.5.3.

Εάν δεν καθορίζεται άλλως από τον κατασκευαστή, το ερεισίνωτο του καθίσματος πρέπει να ρυθμίζεται έτσι ώστε η γραμμή αναφοράς του κορμού του τρισδιάστατου μηχανισμού του σημείου Η να σχηματίζει γωνία 25° ± 1° προς τα πίσω ως προς την κατακόρυφο.

| 5.5.4. | Για όλες τις λοιπές ρυθμίσεις του καθίσματος ο μοχλός ρύθμισης πρέπει να τοποθετείται στο μέσο της διαθέσιμης διαδρομής ρύθμισης· ωστόσο, η καθ' ύψος ρύθμιση πρέπει να αντιστοιχεί στη θέση του σταθερού καθίσματος εφόσον ο τύπος οχήματος διατίθεται με ρυθμιζόμενα και σταθερά καθίσματα. Εάν δεν προσφέρονται θέσεις μανδάλωσης στο μέσο της διαδρομής ρύθμισης πρέπει να χρησιμοποιούνται οι θέσεις μανδάλωσης που ευρίσκονται αμέσως πίσω, κάτω ή προς τα έξω από το μέσον των αντίστοιχων διαδρομών ρύθμισης. Για περιστροφικές ρυθμίσεις (αναδίπλωση) ως προς τα πίσω διεύθυνση ρύθμισης θεωρείται εκείνη που μετατοπίζει την κεφαλή του ανδρείκελου προς τα πίσω. Εάν το ανδρείκελο εξέχει του χώρου που συνήθως καταλαμβάνει ο επιβάτης, π.χ. η κεφαλή έρχεται σε επαφή με την εσωτερική επένδυση της οροφής, πρέπει να εξασφαλίζεται διάκενο 1 cm με την ακόλουθη διαδοχή ρυθμίσεων: δευτερεύουσες διατάξεις ρύθμισης, ρύθμιση της γωνίας του ερεισίνωτου του καθίσματος ή μετατόπιση προς τα εμπρός ή προς τα πίσω. |
| --- | --- |

5.5.4.

Για όλες τις λοιπές ρυθμίσεις του καθίσματος ο μοχλός ρύθμισης πρέπει να τοποθετείται στο μέσο της διαθέσιμης διαδρομής ρύθμισης· ωστόσο, η καθ' ύψος ρύθμιση πρέπει να αντιστοιχεί στη θέση του σταθερού καθίσματος εφόσον ο τύπος οχήματος διατίθεται με ρυθμιζόμενα και σταθερά καθίσματα. Εάν δεν προσφέρονται θέσεις μανδάλωσης στο μέσο της διαδρομής ρύθμισης πρέπει να χρησιμοποιούνται οι θέσεις μανδάλωσης που ευρίσκονται αμέσως πίσω, κάτω ή προς τα έξω από το μέσον των αντίστοιχων διαδρομών ρύθμισης. Για περιστροφικές ρυθμίσεις (αναδίπλωση) ως προς τα πίσω διεύθυνση ρύθμισης θεωρείται εκείνη που μετατοπίζει την κεφαλή του ανδρείκελου προς τα πίσω. Εάν το ανδρείκελο εξέχει του χώρου που συνήθως καταλαμβάνει ο επιβάτης, π.χ. η κεφαλή έρχεται σε επαφή με την εσωτερική επένδυση της οροφής, πρέπει να εξασφαλίζεται διάκενο 1 cm με την ακόλουθη διαδοχή ρυθμίσεων: δευτερεύουσες διατάξεις ρύθμισης, ρύθμιση της γωνίας του ερεισίνωτου του καθίσματος ή μετατόπιση προς τα εμπρός ή προς τα πίσω.

5.6.   Εάν ο κατασκευαστής δεν ορίζει άλλες προδιαγραφές, οι λοιπές εμπρόσθιες θέσεις πρέπει, εάν είναι δυνατόν, να ρυθμίζονται στην ίδια θέση με το κάθισμα στο οποίο βρίσκεται το ανδρείκελο.

5.7.   Εάν το τιμόνι είναι ρυθμιζόμενο, όλες οι θέσεις ρύθμισης πρέπει να βρίσκονται στο μέσο της διαδρομής.

5.8.   Η πίεση των ελαστικών επισώτρων πρέπει να είναι η προβλεπόμενη από τον κατασκευαστή του οχήματος.

5.9.   Το υπό δοκιμή όχημα πρέπει να ευρίσκεται στην οριζόντια θέση ως προς τον άξονα κύλισής του και να διατηρείται στη θέση αυτή με στηρίγματα μέχρις ότου τοποθετηθεί το ανδρείκελο για την πλευρική πρόσκρουση και αφού ολοκληρωθούν όλες οι προπαρασκευαστικές εργασίες.

5.10.   Το όχημα πρέπει να βρίσκεται στην κανονική θέση σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στην ανωτέρω παράγραφο 4.3. Στα οχήματα με ανάρτηση ρύθμισης του ελεύθερου ύψους από το έδαφος η δοκιμή διενεργείται με το όχημα στις κανονικές συνθήκες χρήσης με ταχύτητα 50 km/h, όπως καθορίζει ο κατασκευαστής του οχήματος. Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποιούνται, εάν είναι ανάγκη, πρόσθετα στηρίγματα, τα οποία δεν θα πρέπει όμως να επηρεάζουν την συμπεριφορά παραμόρφωσης του οχήματος δοκιμής κατά την πρόσκρουση.

5.11.   Προσαρμογή ηλεκτρικού συστήματος κίνησης

5.11.1.   Το ΕΣΑΕ πρέπει να λειτουργεί σε οποιαδήποτε κατάσταση φόρτισης, πράγμα που επιτρέπει την κανονική λειτουργία του συστήματος κίνησης, σύμφωνα με τις συστάσεις του κατασκευαστή.

5.11.2.   Το ηλεκτρικό σύστημα κίνησης πρέπει να ενεργοποιείται με ή χωρίς τη λειτουργία των αρχικών πηγών ηλεκτρικής ενέργειας (π.χ. ηλεκτρογεννήτρια, ΕΣΑΕ ή σύστημα μετατροπής ηλεκτρικής ενέργειας), ωστόσο:

| 5.11.2.1. | Κατόπιν συμφωνίας μεταξύ της τεχνικής υπηρεσίας και του κατασκευαστή, επιτρέπεται να διενεργείται η δοκιμή με το σύνολο ή μέρη του ηλεκτρικού συστήματος κίνησης που δεν ενεργοποιούνται, εφόσον δεν υπάρχει αρνητική επίδραση επί του αποτελέσματος της δοκιμής. Για τα μέρη του ηλεκτρικού συστήματος κίνησης που δεν ενεργοποιούνται, η προστασία από ηλεκτροπληξία αποδεικνύεται είτε από τη φυσική προστασία είτε από την αντίσταση μόνωσης και κατάλληλα συμπληρωματικά στοιχεία. |
| --- | --- |

5.11.2.1.

Κατόπιν συμφωνίας μεταξύ της τεχνικής υπηρεσίας και του κατασκευαστή, επιτρέπεται να διενεργείται η δοκιμή με το σύνολο ή μέρη του ηλεκτρικού συστήματος κίνησης που δεν ενεργοποιούνται, εφόσον δεν υπάρχει αρνητική επίδραση επί του αποτελέσματος της δοκιμής. Για τα μέρη του ηλεκτρικού συστήματος κίνησης που δεν ενεργοποιούνται, η προστασία από ηλεκτροπληξία αποδεικνύεται είτε από τη φυσική προστασία είτε από την αντίσταση μόνωσης και κατάλληλα συμπληρωματικά στοιχεία.

| 5.11.2.2. | Σε περίπτωση που παρέχεται αυτόματη αποσύνδεση, κατόπιν αίτησης του κατασκευαστή, επιτρέπεται να διενεργείται η δοκιμή με ενεργοποίηση της αυτόματης αποσύνδεσης. Στην περίπτωση αυτή πρέπει να αποδεικνύεται ότι η αυτόματη αποσύνδεση θα λειτουργεί κατά τη δοκιμή πρόσκρουσης. Αυτό περιλαμβάνει την ειδοποίηση αυτόματης ενεργοποίησης, καθώς και τον γαλβανικό διαχωρισμό, σύμφωνα με τις συνθήκες που παρατηρούνται κατά τη διάρκεια της πρόσκρουσης. |
| --- | --- |

5.11.2.2.

Σε περίπτωση που παρέχεται αυτόματη αποσύνδεση, κατόπιν αίτησης του κατασκευαστή, επιτρέπεται να διενεργείται η δοκιμή με ενεργοποίηση της αυτόματης αποσύνδεσης. Στην περίπτωση αυτή πρέπει να αποδεικνύεται ότι η αυτόματη αποσύνδεση θα λειτουργεί κατά τη δοκιμή πρόσκρουσης. Αυτό περιλαμβάνει την ειδοποίηση αυτόματης ενεργοποίησης, καθώς και τον γαλβανικό διαχωρισμό, σύμφωνα με τις συνθήκες που παρατηρούνται κατά τη διάρκεια της πρόσκρουσης.

6.   ΑΝΔΡΕΙΚΕΛΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΙΚΗ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗ ΚΑΙ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ

6.1.   Το ανδρείκελο για την πλευρική πρόσκρουση πρέπει να πληροί τις προδιαγραφές του παραρτήματος 6 και να τοποθετείται στην εμπρόσθια θέση της πλευράς πρόσκρουσης σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο παράρτημα 7 του παρόντος κανονισμού.

6.2.   Πρέπει να χρησιμοποιούνται οι ζώνες ασφαλείας ή άλλα συστήματα ασφαλείας που προβλέπονται για το όχημα. Οι ζώνες πρέπει να είναι εγκεκριμένου τύπου, σύμφωνα με τον κανονισμό αριθ. 16 ή άλλες ισοδύναμες απαιτήσεις και να στερεώνονται με αγκυρώσεις σύμφωνα με τον κανονισμό αριθ. 14 ή άλλες ισοδύναμες απαιτήσεις.

6.3.   Η ζώνη ασφαλείας ή το σύστημα συγκράτησης πρέπει να ρυθμίζεται έτσι ώστε να προσαρμόζεται στο ανδρείκελο σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή· εάν δεν υπάρχουν οδηγίες από τον κατασκευαστή πρέπει να επιλέγεται για την καθ' ύψος ρύθμιση το μέσο της διαδρομής ρύθμισης· εάν δεν είναι δυνατή η ρύθμιση σε αυτή τη θέση πρέπει να χρησιμοποιείται η θέση που βρίσκεται αμέσως κάτω από αυτήν.

7.   ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΑΝΔΡΕΙΚΕΛΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΙΚΗ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗ

7.1.   Πρέπει να καταγράφονται οι ενδείξεις των κατωτέρω οργάνων μέτρησης.

7.1.1.   Μετρήσεις στην κεφαλή του ανδρείκελου

Η συνιστώσα της τριαξονικής επιτάχυνσης του κέντρου βάρους της κεφαλής. Ο δίαυλος δεδομένων για τις μετρήσεις επί της κεφαλής πρέπει να πληροί το πρότυπο ISO 6487:1987 με τιμές:

| | CFC: 1 000 Hz, και |
| --- | --- |

CFC: 1 000 Hz, και

| | CAC: 150 g |
| --- | --- |

CAC: 150 g

7.1.2.   Μετρήσεις στον θώρακα του ανδρείκελου

Οι τρεις δίαυλοι δεδομένων για τις μετρήσεις κάμψης του θώρακα πρέπει να πληρούν το πρότυπο ISO 6487:1987 με τιμές:

| | CFC: 1 000 Hz |
| --- | --- |

CFC: 1 000 Hz

| | CAC: 60 mm |
| --- | --- |

CAC: 60 mm

7.1.3.   Μετρήσεις στην πύελο του ανδρείκελου

Ο δίαυλος δεδομένων για τις μετρήσεις της δύναμης στην πύελο πρέπει να πληροί το πρότυπο ISO 6487:1987 με τιμές:

| | CFC: 1 000 Hz |
| --- | --- |

CFC: 1 000 Hz

| | CAC: 15 kN |
| --- | --- |

CAC: 15 kN

7.1.4.   Μετρήσεις στην κοιλιακή χώρα του ανδρείκελου

Οι δίαυλοι δεδομένων για τις μετρήσεις της δύναμης στην κοιλιακή χώρα του ανδρείκελου πρέπει να πληρούν το πρότυπο ISO 6487:1987 με τιμές:

| | CFC: 1 000 Hz |
| --- | --- |

CFC: 1 000 Hz

| | CAC: 5 kN |
| --- | --- |

CAC: 5 kN

Προσάρτημα 1

ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΕΠΙΔΟΣΕΩΝ

Τα απαιτούμενα αποτελέσματα για τις δοκιμές καθορίζονται στην παράγραφο 5.2 του παρόντος κανονισμού.

1.   ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΕΠΙΔΟΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΕΦΑΛΗ (ΚΕΚ)

Εάν σημειώνεται επαφή της κεφαλής με το όχημα το ΚΕΚ υπολογίζεται για το συνολικό χρονικό διάστημα από την αρχική επαφή μέχρι την τελευταία στιγμή της τελικής επαφής.

Το ΚΕΚ υπολογίζεται ως η μέγιστη τιμή με βάση τον ακόλουθο τύπο:

Formula

όπου a είναι η συνιστώσα επιτάχυνση του κέντρου βαρύτητας της κεφαλής σε μέτρα ανά δευτερόλεπτο διαιρούμενη με 9,81 η οποία καταγράφεται ως συνάρτηση του χρόνου και φιλτράρεται με κλάση συχνοτήτων διαύλου 1 000 Hz· t1 και t2 είναι οι χρόνοι που αντιστοιχούν στην πρώτη επαφή και στην τελευταία στιγμή της τελικής επαφής.

2.   ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΔΟΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΩΡΑΚΑ

2.1.   Κάμψη θώρακα: η μέγιστη κάμψη του θώρακα είναι η μέγιστη τιμή κάμψης οποιουδήποτε πλευρού, η οποία καθορίζεται με τους μορφοτροπείς μέτρησης της μετατόπισης του θώρακα και φιλτράρεται με κλάση συχνότητας διαύλου 180 Hz.

2.2.   Κριτήριο ταχύτητας είσδυσης: η μέγιστη ταχύτητα είσδυσης είναι η μέγιστη τιμή ΤΕ σε οποιοδήποτε πλευρό, η οποία υπολογίζεται ως στιγμιαίο γινόμενο της σχετικής συμπίεσης του θώρακα ως προς το ημιθωράκιο επί την ταχύτητα συμπίεσης που προκύπτει από τη διαφοροποίηση της συμπίεσης, που φιλτράρεται με κλάση συχνότητας διαύλου 180 Hz. Για τον υπολογισμό αυτό, ως κανονικό πλάτος ημιθωρακίου λαμβάνεται η τιμή 140 mm.

Formula

Όπου D (μέτρα) = βέλος συμπίεσης πλευρικού ιστού

Ο αλγόριθμος υπολογισμού που πρέπει να χρησιμοποιείται καθορίζεται στο προσάρτημα 2 του παραρτήματος 4.

3.   ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΧΩΡΑΣ

Η μέγιστη δύναμη που ασκείται στην κοιλιακή χώρα είναι η μέγιστη τιμή του αθροίσματος των τριών δυνάμεων που μετρούνται με τους τρεις αισθητήρες δύναμης, στερεωμένους 39 mm κάτω από την επιφάνεια της πλευράς κρούσης, με CFC = 600 Hz.

4.   ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΕΠΙΔΟΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΥΕΛΟΥ

Η μέγιστη δύναμη στην ηβική σύμφυση είναι η μέγιστη δύναμη που μετράται με αισθητήρα δύναμης στην ηβική σύμφυση της πυέλου, η οποία φιλτράρεται με κλάση συχνοτήτων διαύλου 600 Hz.

Προσάρτημα 2

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΚΡΙΤΗΡΙΟΥ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΕΙΣΔΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ EUROSID 1

Το κριτήριο ταχύτητας είσδυσης, ΤΕ, υπολογίζεται ως στιγμιαίο γινόμενο της συμπίεσης και του ποσοστού κάμψης του θώρακα. Και τα δύο προκύπτουν από τη μέτρηση της κάμψης του θώρακα. Η κάμψη του θώρακα φιλτράρεται με κλάση συχνότητας διαύλου (CFC) 180. Η συμπίεση στον χρόνο (t) υπολογίζεται ως η κάμψη από αυτό το φιλτραρισμένο σήμα που εκφράζεται ως η αναλογία του ημιθωρακίου του EUROSID 1, μετρούμενη στα μεταλλικά πλευρά (0,14 μέτρα):

Formula

Η ταχύτητα κάμψης του θώρακα στον χρόνο (t) υπολογίζεται από τη φιλτραρισμένη κάμψη ως εξής:

Image

όπου D(t) είναι η κάμψη κατά τη χρονική στιγμή t σε μέτρα και ∂t το κενό χρόνου σε δευτερόλεπτα μεταξύ των μετρήσεων κάμψης. Η μέγιστη επιτρεπόμενη τιμή του ∂t ορίζεται σε 1,25 × 10– 4 δευτερόλεπτα.

Η διαδικασία υπολογισμού περιγράφεται στο ακόλουθο διάγραμμα:

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 5

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΙΝΗΤΟΥ ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΙΜΟΥ ΦΡΑΓΜΑΤΟΣ

1.   ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΙΝΗΤΟΥ ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΙΜΟΥ ΦΡΑΓΜΑΤΟΣ

1.1.   Το κινητό παραμορφώσιμο φράγμα (ΚΠΦ) περιλαμβάνει έναν κρουστικό κριό και ένα τροχοφόρο φορείο.

1.2.   Η συνολική μάζα του φράγματος πρέπει να είναι 950 ± 20 kg.

1.3.   Το κέντρο βαρύτητας πρέπει να μην απέχει άνω των 10 mm από το διάμηκες διάμεσο κατακόρυφο επίπεδο, να απέχει 1 000 ± 30 mm πίσω από τον εμπρόσθιο άξονα και 500 ± 30 mm άνω του εδάφους.

1.4.   Η απόσταση μεταξύ της πρόσοψης του κρουστικού κριού και του κέντρου βαρύτητας του φράγματος πρέπει να είναι 2 000 ± 30 mm.

1.5.   Το ελεύθερο ύψος του κρουστικού κριού από το έδαφος πρέπει να είναι 300 ± 5 mm μετρούμενη σε στατικές συνθήκες από την κατώτερη ακμή της κατώτερης εμπρόσθιας πλάκας πριν από την πρόσκρουση.

1.6.   Το έμπροσθεν και όπισθεν μετατρόχιο του τροχοφόρου φορείου πρέπει να είναι 1 500 ± 10 mm.

1.7.   Το μεταξόνιο του τροχοφόρου φορείου πρέπει να είναι 3 000 ± 10 mm.

2.   ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΚΡΟΥΣΤΙΚΟΥ ΚΡΙΟΥ

Ο κρουστικός κριός αποτελείται από έξι μονά τεμάχια κυψελίδων αλουμινίου, τα οποία έχουν υποβληθεί σε επεξεργασία, ώστε να δίνουν προοδευτικά αυξανόμενο επίπεδο ισχύος με αυξανόμενη κάμψη (βλέπε παράγραφο 2.1 κατωτέρω). Η εμπρόσθια και η οπίσθια πλάκα αλουμινίου συνδέονται με τα τεμάχια κυψελίδων αλουμινίου.

2.1.   Τεμάχια κυψελίδων

2.1.1.   Γεωμετρικά χαρακτηριστικά

2.1.1.1.   Ο κρουστικός κριός αποτελείται από έξι συνδεδεμένες ζώνες των οποίων η μορφή και η θέση παρουσιάζονται στα σχήματα 1 και 2. Οι ζώνες στα σχήματα 1 και 2 καθορίζονται σε 500 ± 5 mm × 250 ± 3 mm. Τα 500 mm πρέπει να είναι στην κατεύθυνση W και τα 250 mm στην κατεύθυνση L της κατασκευής των κυψελίδων αλουμινίου (βλέπε σχήμα 3).

2.1.1.2.   Ο κρουστικός κριός διαιρείται σε 2 σειρές. Η κατώτερη σειρά πρέπει να έχει ύψος 250 ± 3 mm και βάθος 500 ± 2 mm μετά την προπαραμόρφωση (βλέπε παράγραφο 2.1.2 κατωτέρω) και να είναι βαθύτερη από την ανώτερη σειρά κατά 60 ± 2 mm.

2.1.1.3.   Τα τεμάχια πρέπει να βρίσκονται στο κέντρο των έξι ζωνών που καθορίζονται στο σχήμα 1 και κάθε τεμάχιο (συμπεριλαμβανομένων των κυψελίδων που δεν είναι πλήρεις) πρέπει να καλύπτει εντελώς τον χώρο που καθορίζεται σε κάθε ζώνη.

2.1.2.   Προπαραμόρφωση

2.1.2.1.   Η προπαραμόρφωση πρέπει να εκτελείται στην επιφάνεια της κυψελίδας στην οποία είναι προσαρμοσμένα τα εμπρόσθια φύλλα.

2.1.2.2.   Τα τεμάχια 1, 2 και 3 πρέπει να παραμορφώνονται κατά 10 ± 2 mm στην άνω επιφάνεια πριν από τη δοκιμή, ώστε να αποκτούν βάθος 500 ± 2 mm (σχήμα 2).

2.1.2.3.   Τα τεμάχια 4, 5 και 6 πρέπει να παραμορφώνονται κατά 10 ± 2 mm στην άνω επιφάνεια πριν από τη δοκιμή, ώστε να αποκτούν βάθος 440 ± 2 mm.

2.1.3.   Χαρακτηριστικά υλικών

2.1.3.1.   Οι διαστάσεις της κυψελίδας πρέπει να είναι 19 mm ± 10 τοις εκατό για κάθε τεμάχιο (βλέπε σχήμα 4).

2.1.3.2.   Οι κυψελίδες πρέπει να είναι κατασκευασμένες από αλουμίνιο 3003 για την ανώτερη σειρά.

2.1.3.3.   Οι κυψελίδες πρέπει να είναι κατασκευασμένες από αλουμίνιο 5052 για την κατώτερη σειρά.

2.1.3.4.   Τα τεμάχια κυψελίδων αλουμινίου πρέπει να έχουν υποστεί επεξεργασία, ώστε η καμπύλη δύναμης-κάμψης κατά τη στατική παραμόρφωση (σύμφωνα με τη διαδικασία που περιγράφεται στην παράγραφο 2.1.4 κατωτέρω) να βρίσκεται μεταξύ των ζωνών που ορίζονται για καθένα από τα έξι τεμάχια στο προσάρτημα 1 του παρόντος παραρτήματος. Επιπλέον, το επεξεργασμένο υλικό των κυψελίδων που χρησιμοποιείται στα τεμάχια κυψελίδων που θα χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή του φράγματος πρέπει να έχει καθαριστεί, ώστε να έχουν αφαιρεθεί τυχόν υπολείμματα που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας της πρώτης ύλης των κυψελίδων.

2.1.3.5.   Η μάζα των τεμαχίων κάθε παρτίδας δεν πρέπει να διαφέρει περισσότερο από 5 τοις εκατό της μέσης μάζας τεμαχίου για την παρτίδα αυτή.

2.1.4.   Στατικές δοκιμασίες

2.1.4.1.   Δείγμα το οποίο λαμβάνεται από τον πυρήνα κάθε παρτίδας επεξεργασμένης κυψελίδας υποβάλλεται σε δοκιμή σύμφωνα με τη διαδικασία στατικών δοκιμών που περιγράφεται στην παράγραφο 5 του παρόντος παραρτήματος.

2.1.4.2.   Η δύναμη συμπίεσης για κάθε τεμάχιο που υποβάλλεται σε δοκιμή πρέπει να βρίσκεται μεταξύ των ζωνών δύναμης-κάμψης που ορίζονται στο προσάρτημα 1. Οι ζώνες στατικής δύναμης-κάμψης ορίζονται για κάθε τεμάχιο του φράγματος.

2.1.5.   Δυναμική δοκιμή

2.1.5.1.   Τα χαρακτηριστικά δυναμικής παραμόρφωσης, όταν γίνεται πρόσκρουση σύμφωνα με το πρωτόκολλο που περιγράφεται στην παράγραφο 6 του παρόντος παραρτήματος.

2.1.5.2.   Επιτρέπεται απόκλιση από τα όρια των ζωνών δύναμης-κάμψης που χαρακτηρίζουν την ακαμψία του κρουστικού κριού — όπως ορίζονται στο προσάρτημα 2 του παρόντος παραρτήματος — υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

2.1.5.2.1.   Η απόκλιση σημειώνεται μετά την έναρξη της πρόσκρουσης και πριν η παραμόρφωση του κρουστικού κριού φθάσει την τιμή 150 mm·

2.1.5.2.2.   Η απόκλιση δεν υπερβαίνει σε ποσοστό μεγαλύτερο του 50 % την πλησιέστερη στιγμιαία καθορισμένη οριακή τιμή της ζώνης·

2.1.5.2.3.   Κάθε κάμψη που αντιστοιχεί σε κάθε απόκλιση δεν υπερβαίνει περισσότερο τα 35 mm και το άθροισμα αυτών των κάμψεων δεν υπερβαίνει τα 70 mm (βλέπε προσάρτημα 2 του παρόντος παραρτήματος)·

2.1.5.2.4.   Η συνολική ενέργεια που προκύπτει λόγω της απόκλισης εκτός της ζώνης δεν υπερβαίνει το 5 τοις εκατό της συνολικής ενέργειας για το αντίστοιχο τεμάχιο.

2.1.5.3.   Τα τεμάχια 1 και 3 είναι πανομοιότυπα. Η ακαμψία τους χαρακτηρίζεται από καμπύλη δύναμης-κάμψης εντός των ζωνών του σχήματος 2α.

2.1.5.4.   Τα τεμάχια 5 και 6 είναι πανομοιότυπα. Η ακαμψία τους χαρακτηρίζεται από καμπύλη δύναμης-κάμψης εντός των ζωνών του σχήματος 2δ.

2.1.5.5   Η ακαμψία του τεμαχίου 2 χαρακτηρίζεται από καμπύλη δύναμης-κάμψης εντός των ζωνών του σχήματος 2β.

2.1.5.6.   Η ακαμψία του τεμαχίου 4 χαρακτηρίζεται από καμπύλη δύναμης-κάμψης εντός των ζωνών του σχήματος 2γ.

2.1.5.7.   Η καμπύλη δύναμης-κάμψης του κρουστικού κριού συνολικά βρίσκεται εντός των ζωνών του σχήματος 2ε.

2.1.5.8.   Οι καμπύλες δύναμης-κάμψης πρέπει να επαληθεύονται με δοκιμή η οποία αναλύεται στην παράγραφο 6 του παραρτήματος 5 και συνίσταται σε πρόσκρουση του φράγματος σε δυναμομετρικό τοίχο με ταχύτητα 35 ±0,5 km/ώρα.

2.1.5.9.   Η διαχεόμενη ενέργεια (1) σε καθένα από τα τεμάχια 1 και 3 κατά τη διάρκεια της δοκιμής πρέπει να ισούται προς 9,5 ± 2 kJ για τα τεμάχια αυτά.

2.1.5.10.   Η διαχεόμενη ενέργεια σε καθένα από τα τεμάχια 5 και 6 κατά τη διάρκεια της δοκιμής πρέπει να ισούται προς 3,5 ± 1 kJ για τα τεμάχια αυτά.

2.1.5.11.   Η διαχεόμενη ενέργεια στο τεμάχιο 4 πρέπει να ισούται προς 4 ± 1 kJ.

2.1.5.12.   Η διαχεόμενη ενέργεια στο τεμάχιο 2 πρέπει να ισούται προς 15 ± 2 kJ.

2.1.5.13.   Η συνολική διαχεόμενη ενέργεια κατά την πρόσκρουση πρέπει να ισούται προς 45 ± 3 kJ.

2.1.5.14.   Η μέγιστη παραμόρφωση του κρουστικού κριού από το σημείο της πρώτης επαφής, υπολογιζόμενη από την ολοκλήρωση των επιταχυνσιομέτρων σύμφωνα με την παράγραφο 6.6.3 πρέπει να ισούται προς 330 ± 20 mm.

2.1.5.15.   Η τελική εναπομένουσα στατική παραμόρφωση του κρουστικού κριού που μετράται μετά τη δυναμική δοκιμή στο επίπεδο Β (σχήμα 2) πρέπει να ισούται με 310 ± 20 mm.

2.2.   Εμπρόσθιες πλάκες

2.2.1.   Γεωμετρικά χαρακτηριστικά

2.2.1.1.   Οι εμπρόσθιες πλάκες έχουν πλάτος 1 500 ± 1 mm και ύψος 250 ± 1 mm. Το πάχος τους είναι 0,5 ± 0,06 mm.

2.2.1.2.   Μετά τη συναρμολόγηση οι συνολικές διαστάσεις του κρουστικού κριού (καθορίζονται στο σχήμα 2) πρέπει να είναι: πλάτος 1 500 ± 2,5 mm και ύψος 500 ± 2,5 mm.

2.2.1.3.   Η άνω ακμή της κατώτερης εμπρόσθιας πλάκας και η κάτω ακμή της ανώτερης εμπρόσθιας πλάκας πρέπει να στοιχίζονται με περιθώριο 4 mm.

2.2.2.   Χαρακτηριστικά υλικών

2.2.2.1.   Οι εμπρόσθιες πλάκες κατασκευάζονται από αλουμίνιο των σειρών AlMg2 έως AlMg3 με επιμήκυνση ≥ 12 τοις εκατό και UTS ≥ 175 N/mm2.

2.3.   Οπίσθια πλάκα

2.3.1.   Γεωμετρικά χαρακτηριστικά

2.3.1.1.   Τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά πρέπει να είναι σύμφωνα με τα σχήματα 5 και 6.

2.3.2.   Χαρακτηριστικά υλικών

2.3.2.1.   Η οπίσθια πλάκα αποτελείται από φύλλο αλουμινίου 3 mm. Η οπίσθια πλάκα κατασκευάζεται από αλουμίνιο των σειρών AlMg2 έως AlMg3 με σκληρότητα που κυμαίνεται μεταξύ 50 και 65 HBS. Στην πλάκα αυτή πρέπει να διανοιχθούν οπές εξαερισμού: η θέση, η διάμετρος και το βήμα παρουσιάζονται στα σχήματα 5 και 7.

2.4.   Θέση των τεμαχίων κυψελίδων

2.4.1.   Τα τεμάχια κυψελίδων πρέπει να βρίσκονται στο κέντρο της διάτρητης ζώνης της οπίσθιας πλάκας (σχήμα 5).

2.5.   Σύνδεση

2.5.1.   Τόσο για τις εμπρόσθιες όσο και για τις οπίσθιες πλάκες πρέπει να απλωθεί ομοιόμορφα κατά ανώτατο όριο 0,5 kg/m2 συνδετική ουσία απευθείας στην επιφάνεια της εμπρόσθιας πλάκας, που θα έχει μέγιστο πάχος 0,5 mm. Η κολλητική ουσία που θα χρησιμοποιηθεί παντού πρέπει να είναι πολυουρεθάνη δύο συστατικών (όπως η ρητίνη Ciba Geigy XB5090/1 με σκληρυντικό XB5304) ή άλλη ισοδύναμη.

2.5.2.   Για την οπίσθια πλάκα η μέγιστη αντοχή σύνδεσης πρέπει να είναι 0,6 MPa, (87 psi), που έχει υποβληθεί σε δοκιμή σύμφωνα με την παράγραφο 2.5.3.

2.5.3.   Δοκιμές αντοχής σύνδεσης:

2.5.3.1.   Επίπεδη δοκιμή έλξης χρησιμοποιείται για τη μέτρηση της αντοχής σύνδεσης των κολλητικών ουσιών σύμφωνα με το ASTM C297-61.

2.5.3.2.   Το τεμάχιο δοκιμής πρέπει να είναι διαστάσεων 100 mm × 100 mm, και με βάθος 15 mm, συνδεδεμένο σε εξαεριζόμενο υλικό οπίσθιας πλάκας. Η κυψελίδα που χρησιμοποιείται στον κρουστικό κριό πρέπει να είναι αντιπροσωπευτική αυτού, δηλαδή να έχει χαραχθεί με χημική ουσία σε αντίστοιχο βαθμό με αυτήν που είναι κοντά στην οπίσθια πλάκα του φράγματος αλλά χωρίς να έχει γίνει προπαραμόρφωση.

2.6.   Ιχνηλασιμότητα

2.6.1.   Οι κρουστικοί κριοί πρέπει να φέρουν διαδοχικούς αριθμούς σειράς οι οποίοι τοποθετούνται με σφραγίδα, χάραξη ή άλλο ανεξίτηλο τρόπο, και από τους οποίους να μπορεί να προσδιοριστούν οι παρτίδες των μεμονωμένων τεμαχίων και η ημερομηνία κατασκευής.

2.7.   Σύνδεση του κρουστικού κριού

2.7.1.   Η τοποθέτηση στο τροχοφόρο φορείο πρέπει να γίνει σύμφωνα με το σχήμα 8. Για την τοποθέτηση θα χρησιμοποιηθούν έξι κοχλίες Μ8 και τίποτε δεν πρέπει είναι μεγαλύτερο από τις διαστάσεις του φράγματος εμπρός από τους τροχούς του τροχοφόρου φορείου. Πρέπει να χρησιμοποιηθούν κατάλληλα διαχωριστικά μεταξύ της φλάντζας της κατώτερης οπίσθιας πλάκας και της πρόσοψης του τροχοφόρου φορείου, ώστε να αποφευχθεί η κύρτωση της οπίσθιας πλάκας όταν συσφιχθούν οι κοχλίες σύνδεσης.

3.   ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΞΑΕΡΙΣΜΟΥ

3.1.   Το ενδιάμεσο τμήμα μεταξύ του τροχοφόρου φορείου και του συστήματος εξαερισμού πρέπει να είναι στερεό, άκαμπτο και επίπεδο. Η συσκευή εξαερισμού είναι μέρος του τροχοφόρου φορείου και όχι του κρουστικού κριού, όπως παρέχεται από τον κατασκευαστή. Τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά της συσκευής εξαερισμού πρέπει να είναι σύμφωνα με το σχήμα 9.

3.2.   Διαδικασία τοποθέτησης συσκευής εξαερισμού.

3.2.1.   Τοποθετήστε τη συσκευή εξαερισμού στην εμπρόσθια πλάκα του τροχοφόρου φορείου.

3.2.2.   Βεβαιωθείτε ότι δεν χωρά παχύμετρο 0,5 mm μεταξύ της συσκευής εξαερισμού και της πρόσοψης του τροχοφόρου φορείου σε κανένα σημείο. Εάν υπάρχει κενό μεγαλύτερο από 0,5 mm το πλαίσιο της συσκευής εξαερισμού πρέπει να αντικαθίσταται ή να προσαρμόζεται, ώστε το κενό να μην είναι > 0,5 mm.

3.2.3.   Αφαιρέστε τη συσκευή εξαερισμού από την εμπρόσθια πλάκα του τροχοφόρου φορείου.

3.2.4.   Τοποθετήστε στρώση φελλού πάχους 1,0 mm στην εμπρόσθια πλάκα του τροχοφόρου φορείου.

3.2.5.   Τοποθετήστε ξανά τη συσκευή εξαερισμού στην πρόσοψη του τροχοφόρου φορείου και πιέστε, ώστε να μην υπάρχουν κενά αέρα.

4.   ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Οι διαδικασίες συμμόρφωσης της παραγωγής πρέπει να συμμορφώνονται με εκείνες που ορίζονται στο προσάρτημα 2 της συμφωνίας (E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Αναθ.2), με τις ακόλουθες απαιτήσεις:

4.1.   Ο κατασκευαστής είναι υπεύθυνος για τη συμμόρφωση των διαδικασιών παραγωγής και για τον σκοπό αυτό πρέπει ιδίως:

4.1.1.   να εξασφαλίζει αποτελεσματικές διαδικασίες για την επιθεώρηση της ποιότητας των προϊόντων·

4.1.2.   να έχει πρόσβαση στον απαραίτητο εξοπλισμό δοκιμών για την επιθεώρηση της συμμόρφωσης κάθε προϊόντος·

4.1.3.   να εξασφαλίζει την καταγραφή των αποτελεσμάτων των δοκιμών και τη διαθεσιμότητα των εγγράφων για χρονική περίοδο 10 ετών μετά τις δοκιμές·

4.1.4.   να αποδεικνύει ότι τα δείγματα τα οποία έχουν υποβληθεί σε δοκιμές αποτελούν αξιόπιστο μέτρο της επίδοσης της σειράς (πιο κάτω δίνονται παραδείγματα μεθόδων δειγματοληψίας σύμφωνα με την παραγωγή σειράς)·

4.1.5.   να αναλύει τα αποτελέσματα των δοκιμών, ώστε να επαληθεύει και να εξασφαλίζει τη σταθερότητα των χαρακτηριστικών του φράγματος, λαμβάνοντας υπόψη τις αποκλίσεις της βιομηχανικής παραγωγής, όπως είναι η θερμοκρασία, οι πρώτες ύλες, η ποιότητα, ο χρόνος εμβάπτισης σε χημικά, η χημική συγκέντρωση, η ουδετεροποίηση κ.λπ., και ο έλεγχος του επεξεργασμένου υλικού, ώστε να αφαιρεθούν τυχόν υπολείμματα από την επεξεργασία·

4.1.6.   να εξασφαλίζει ότι εάν από οποιαδήποτε ομάδα δειγμάτων ή τεμάχια δοκιμών προκύπτουν ενδείξεις μη συμμόρφωσης πραγματοποιούνται περαιτέρω δειγματοληψίες και δοκιμές· να λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα για την αποκατάσταση της συμμόρφωσης της αντίστοιχης παραγωγής.

4.2.   Το επίπεδο πιστοποίησης του κατασκευαστή πρέπει να είναι το πρότυπο ISO 9002 τουλάχιστον.

4.3.   Ελάχιστες προϋποθέσεις για τον έλεγχο της παραγωγής: ο κάτοχος έγκρισης εξασφαλίζει τον έλεγχο της συμμόρφωσης σύμφωνα με τις μεθόδους που περιγράφονται κατωτέρω.

4.4.   Παραδείγματα δειγματοληψίας σύμφωνα με την παρτίδα

4.4.1.   Εάν κατασκευάζονται πολλά τεμάχια του ίδιου τύπου από ένα αρχικό τεμάχιο κυψελίδων αλουμινίου και όλα υποβάλλονται στην ίδια επεξεργασία λουτρού (παράλληλη παραγωγή), μπορεί να επιλεγεί ένα από αυτά ως δείγμα, με την προϋπόθεση ότι εξασφαλίζεται να έχει εφαρμοστεί η επεξεργασία ομοιόμορφα σε όλα τα τεμάχια. Εάν αυτό δεν είναι δυνατόν, μπορεί να είναι απαραίτητο να επιλεγούν περισσότερα από ένα δείγματα.

4.4.2.   Εάν περιορισμένος αριθμός παρόμοιων τεμαχίων (π.χ. τρία έως είκοσι) έχει υποβληθεί στην ίδια επεξεργασία λουτρού (παραγωγή σειράς), τότε πρέπει να λαμβάνονται ως αντιπροσωπευτικά δείγματα το πρώτο και το τελευταίο τεμάχιο μίας παρτίδας, όλα τα τεμάχια της οποίας έχουν κατασκευαστεί από το ίδιο αρχικό τεμάχιο κυψελίδων αλουμινίου. Εάν το πρώτο δείγμα συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις αλλά όχι το τελευταίο, μπορεί να είναι απαραίτητο να ληφθούν περαιτέρω δείγματα από προγενέστερο στάδιο της παραγωγής έως ότου βρεθεί δείγμα το οποίο να συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις. Μόνο τα τεμάχια μεταξύ των δειγμάτων αυτών μπορούν να εξεταστούν για έγκριση.

4.4.3.   Αφού αποκτηθεί εμπειρία όσον αφορά τη συνοχή του ελέγχου της παραγωγής, είναι ίσως δυνατόν να συνδυαστούν οι δύο τρόποι δειγματοληψίας, έτσι ώστε περισσότερες από μία ομάδες παράλληλης παραγωγής να μπορούν να θεωρηθούν παρτίδα, με την προϋπόθεση ότι τα δείγματα από την πρώτη και από την τελευταία ομάδα παραγωγής συμμορφώνονται.

5.   ΣΤΑΤΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ

5.1.   Ένα ή περισσότερα δείγματα (σύμφωνα με τη μέθοδο της παρτίδας) που λαμβάνονται από κάθε σειρά πυρήνα επεξεργασμένης κυψελίδας υποβάλλονται σε δοκιμή, σύμφωνα με την ακόλουθη διαδικασία:

5.2.   Το μέγεθος του δείγματος των κυψελίδων αλουμινίου για τις στατικές δοκιμές πρέπει να είναι το μέγεθος ενός κανονικού τεμαχίου του κρουστικού κριού, δηλαδή 250 mm × 500 mm × 440 mm για την επάνω σειρά και 250 mm × 500 mm × 500 mm για την κάτω σειρά.

5.3.   Τα δείγματα πρέπει να συμπιεστούν μεταξύ δύο παράλληλων πλακών φόρτωσης οι οποίες να είναι τουλάχιστον κατά 20 mm μεγαλύτερες από τη διατομή του τεμαχίου.

5.4.   Η ταχύτητα συμπίεσης πρέπει να είναι 100 χιλιοστά ανά λεπτό, με ανοχή 5 τοις εκατό.

5.5.   Η δειγματοληψία για τη συλλογή δεδομένων σχετικά με τη στατική συμπίεση πρέπει να γίνεται στα 5 Hz κατ' ελάχιστον.

5.6.   Η στατική δοκιμή συνεχίζεται έως ότου η συμπίεση του τεμαχίου να είναι 300 mm τουλάχιστον για τα τεμάχια 4 έως 6 και 350 mm για τα τεμάχια 1 έως 3.

6.   ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΕΣ

Για κάθε 100 προσόψεις φραγμάτων που παράγονται, ο κατασκευαστής πρέπει να κάνει δυναμική δοκιμή σε δυναμομετρικό τοίχο στηριζόμενο σε σταθερό άκαμπτο φράγμα, σύμφωνα με τη μέθοδο που περιγράφεται κατωτέρω.

6.1.   Εγκατάσταση

6.1.1.   Τόπος δοκιμής

6.1.1.1.   Το γήπεδο δοκιμών πρέπει να είναι επαρκούς εκτάσεως, ώστε να χωρά τον στίβο επιτάχυνσης του παραμορφώσιμου φράγματος, το άκαμπτο φράγμα και τον τεχνικό εξοπλισμό που είναι αναγκαίος για τη δοκιμή. Το τελευταίο τμήμα του στίβου επιτάχυνσης, σε απόσταση τουλάχιστον 5 μέτρων από το άκαμπτο φράγμα, πρέπει να είναι οριζόντιο, ισόπεδο και ομαλό.

6.1.2.   Σταθερό άκαμπτο φράγμα και δυναμομετρικός τοίχος

6.1.2.1.   Το άκαμπτο φράγμα αποτελείται από όγκο οπλισμένου σκυροδέματος πλάτους 3 μέτρων τουλάχιστον και ύψους 1,5 m τουλάχιστον. Το πάχος του άκαμπτου τοίχου πρέπει να είναι τέτοιο, ώστε να ζυγίζει 70 τόνους τουλάχιστον.

6.1.2.2.   Η μετωπική επιφάνεια πρέπει να είναι κατακόρυφη, κάθετη προς τον άξονα του στίβου επιτάχυνσης και να είναι εξοπλισμένη με έξι δυναμομετρικούς αισθητήρες, οι οποίοι να μπορούν να μετρούν κατά τη στιγμή της πρόσκρουσης τη συνολική δύναμη σε κάθε τεμάχιο του κρουστικού κριού που είναι προσαρμοσμένος στο κινητό παραμορφώσιμο φράγμα. Τα κέντρα των δυναμομετρικών αισθητήρων πρέπει να συμπίπτουν με τα αντίστοιχα κέντρα των έξι ζωνών πρόσκρουσης της πρόσοψης του κινητού παραμορφώσιμου φράγματος. Οι ακμές μεταξύ γειτονικών επιφανειών πρέπει να απέχουν 20 mm, εντός του περιθωρίου ανοχής της ευθυγράμμισης πρόσκρουσης του κινητού παραμορφώσιμου φράγματος, ώστε οι ζώνες πρόσκρουσης να μην έρχονται σε επαφή με τις γειτονικές περιοχές των ζωνών πρόσκρουσης. Η στερέωση των αισθητήρων και οι ζώνες πρόσκρουσης πρέπει να πληρούν τις απαιτήσεις του παραρτήματος του προτύπου ISO 6487:1987.

6.1.2.3.   Επιφανειακή προστασία, που περιλαμβάνει σανίδα κόντρα πλακέ (πάχους: 12 ± 1 mm), προστίθεται σε κάθε δυναμομετρικό αισθητήρα, ώστε να μην υποβαθμίζεται η απόκριση των μορφοτροπέων.

6.1.2.4.   Ο άκαμπτος τοίχος πρέπει να είναι είτε αγκυρωμένος στο έδαφος είτε στερεωμένος, εάν χρειάζεται, με επιπρόσθετες διατάξεις συγκράτησης στο έδαφος προς περιορισμό της κάμψης. Επιτρέπεται να χρησιμοποιείται άκαμπτος τοίχος (στον οποίο στερεώνονται οι δυναμομετρικοί αισθητήρες) με διαφορετικά χαρακτηριστικά, εφόσον παρέχει εξίσου καταληκτικά αποτελέσματα.

6.2.   Πρόωση του κινητού παραμορφώσιμου φράγματος

Τη στιγμή της πρόσκρουσης δεν επιτρέπεται να επενεργεί στο κινητό παραμορφώσιμο φράγμα καμία πρόσθετη διάταξη διεύθυνσης ή πρόωσης. Πρέπει να φτάσει στο εμπόδιο ακολουθώντας πορεία κάθετη προς την εμπρόσθια επιφάνεια του δυναμομετρικού τοίχου. Η επιτρεπόμενη ανοχή για την απόκλιση κατά την πρόσκρουση είναι 10 mm.

6.3.   Όργανα μέτρησης

6.3.1.   Στροφές

Η ταχύτητα πρόσκρουσης πρέπει να είναι 35 ± 0,5 km/h, η ακρίβεια του οργάνου μέτρησης που χρησιμοποιείται για την καταγραφή της ταχύτητας κατά την πρόσκρουση μπορεί να έχει απόκλιση 0,1 τοις εκατό.

6.3.2.   Φορτία

Τα όργανα μέτρησης πρέπει να πληρούν τις προδιαγραφές που καθορίζονται στο διεθνές πρότυπο ISO 6487/1987

| CFC για όλα τα τεμάχια | : | 60 Hz |
| --- | --- | --- |
| CAC για τα τεμάχια 1 και 3 | : | 200 kN |
| CAC για τα τεμάχια 4, 5 και 6 | : | 100 kN |
| CAC για το τεμάχιο 2 | : | 200 kN |

CFC για όλα τα τεμάχια

:

60 Hz

CAC για τα τεμάχια 1 και 3

:

200 kN

CAC για τα τεμάχια 4, 5 και 6

:

100 kN

CAC για το τεμάχιο 2

:

200 kN

6.3.3.   Επιτάχυνση

6.3.3.1.   Η επιτάχυνση κατά μήκος της πορείας πρέπει να μετράται σε τρία ξεχωριστά σημεία του τροχοφόρου φορείου, ένα στο κέντρο και από ένα σε κάθε πλευρά, σε θέσεις στις οποίες δεν σημειώνεται κάμψη.

6.3.3.2.   Το κεντρικό επιταχυνσιόμετρο βρίσκεται σε απόσταση 500 mm από το σημείο του κέντρου βάρους του κινητού παραμορφώσιμου φράγματος και επάνω σε κατακόρυφο διάμηκες επίπεδο το οποίο απέχει ± 10 mm από το κέντρο βάρους του κινητού παραμορφώσιμου φράγματος.

6.3.3.3.   Τα πλευρικά επιταχυνσιόμετρα έχουν το ίδιο ύψος μεταξύ τους, δηλαδή ± 10 mm, και την ίδια απόσταση από την εμπρόσθια επιφάνεια του κινητού παραμορφώσιμου φράγματος, δηλαδή ± 20 mm.

6.3.3.4.   Το όργανο μέτρησης πρέπει να πληροί το πρότυπο ISO 6487:1987 και τις ακόλουθες προδιαγραφές:

| | CFC 1 000 Hz (πριν από την ολοκλήρωση) |
| --- | --- |

CFC 1 000 Hz (πριν από την ολοκλήρωση)

| | CAC 50 g |
| --- | --- |

CAC 50 g

6.4.   Γενικές προδιαγραφές του φράγματος

6.4.1.   Τα επιμέρους χαρακτηριστικά κάθε φράγματος πρέπει να πληρούν τις απαιτήσεις της παραγράφου 1 του παρόντος παραρτήματος και να καταγράφονται.

6.5.   Γενικές προδιαγραφές του κρουστικού κριού

6.5.1.   Ένας κρουστικός κριός θεωρείται κατάλληλος, όσον αφορά τις απαιτήσεις της δυναμικής δοκιμής, όταν οι έξι δυναμομετρικοί αισθητήρες καταγράφουν σήματα που πληρούν τις απαιτήσεις του παρόντος παραρτήματος.

6.5.2.   Οι κρουστικοί κριοί πρέπει να φέρουν διαδοχικούς αριθμούς σειράς οι οποίοι τοποθετούνται με σφραγίδα, χάραξη ή άλλο ανεξίτηλο τρόπο, και από τους οποίους είναι δυνατόν να προσδιοριστούν οι παρτίδες των μεμονωμένων τεμαχίων και η ημερομηνία κατασκευής.

6.6.   Διαδικασία επεξεργασίας δεδομένων

6.6.1.   Μη επεξεργασμένα δεδομένα: Κατά τον χρόνο T = T0 όλες οι αντισταθμίσεις πρέπει να αφαιρεθούν από τα δεδομένα. Η μέθοδος με την οποία αφαιρούνται οι αντισταθμίσεις πρέπει να καταγράφεται στην έκθεση δοκιμής.

6.6.2.   Φιλτράρισμα

6.6.2.1.   Τα μη επεξεργασμένα δεδομένα φιλτράρονται πριν από την επεξεργασία/τους υπολογισμούς.

6.6.2.2.   Τα δεδομένα του επιταχυνσιομέτρου για την ολοκλήρωση φιλτράρονται σε CFC 180, ISO 6487:1987.

6.6.2.3.   Τα δεδομένα του επιταχυνσιομέτρου για τoυς υπολογισμούς της ώθησης φιλτράρονται σε CFC 60, ISO 6487:1987.

6.6.2.4.   Τα δεδομένα των δυναμομετρικών αισθητήρων φιλτράρονται σε CFC 60, ISO 6487:1987.

6.6.3.   Υπολογισμός της κάμψης της επιφάνειας του ΚΠΦ

6.6.3.1.   Τα δεδομένα επιταχυνσιομέτρου και από τα τρία επιταχυνσιόμετρα ξεχωριστά (μετά από φιλτράρισμα σε CFC 180) ολοκληρώνονται δύο φορές για να βρεθεί η κάμψη του παραμορφώσιμου φράγματος.

6.6.3.2.   Οι αρχικές συνθήκες για την κάμψη είναι:

6.6.3.2.1.   Ταχύτητα= ταχύτητα πρόσκρουσης (από τη διάταξη μέτρησης της ταχύτητας).

6.6.3.2.2.   Κάμψη= 0

6.6.3.3.   Η κάμψη στην αριστερή πλευρά, στη μεσαία γραμμή και στη δεξιά πλευρά του κινητού παραμορφώσιμου φράγματος καταγράφεται σε συνάρτηση με τον χρόνο.

6.6.3.4.   Η μέγιστη κάμψη που υπολογίζεται από καθένα από τα τρία επιταχυνσιόμετρα πρέπει να είναι 10 mm. Εάν δεν συμβαίνει αυτό, τότε αφαιρείται το ακραίο και η διαφορά μεταξύ της κάμψης που υπολογίζεται από τα δύο εναπομείναντα επιταχυνσιόμετρα ελέγχεται για να εξασφαλιστεί ότι είναι έως 10 mm.

6.6.3.5.   Εάν οι κάμψεις, όπως μετρώνται από τα επιταχυνσιόμετρα της αριστερής πλευράς, της δεξιάς πλευράς και της μεσαίας γραμμής, είναι έως 10 mm, τότε η μέση επιτάχυνση των τριών επιταχυνσιομέτρων χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό της κάμψης της επιφάνειας του φράγματος.

6.6.3.6.   Εάν μόνο από τα δύο επιταχυνσιόμετρα η κάμψη ανταποκρίνεται στην απαίτηση των 10 mm, τότε η μέση επιτάχυνση από τα δύο αυτά επιταχυνσιόμετρα χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό της κάμψης της επιφάνειας του φράγματος.

6.6.3.7.   Εάν οι κάμψεις που έχουν υπολογιστεί και από τα τρία επιταχυνσιόμετρα (αριστερής πλευράς, δεξιάς πλευράς και μεσαίας γραμμής) ΔΕΝ ανταποκρίνονται στην απαίτηση των 10 mm, τότε τα μη επεξεργασμένα δεδομένα εξετάζονται για να διαπιστωθούν οι αιτίες της τόσο μεγάλης αυτής απόκλισης. Στην περίπτωση αυτή ο συγκεκριμένος οίκος δοκιμών καθορίζει ποια δεδομένα επιταχυνσιομέτρου πρέπει να χρησιμοποιηθούν για τον προσδιορισμό της κάμψης του κινητού παραμορφώσιμου φράγματος ή ότι δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί καμία από τις ενδείξεις των επιταχυνσιομέτρων, οπότε η δοκιμή πιστοποίησης πρέπει να επαναληφθεί. Στην έκθεση δοκιμής πρέπει να παρέχεται πλήρης εξήγηση.

6.6.3.8.   Ο μέσος όρος των δεδομένων κάμψης-χρόνου συνδυάζεται με τα δεδομένα δύναμης-χρόνου δυναμομετρικού αισθητήρα χρόνου και δίνουν το αποτέλεσμα δύναμης-κάμψης για κάθε όγκο.

6.6.4.   Υπολογισμός της ενέργειας

Η απορροφούμενη ενέργεια για κάθε όγκο και για τη συνολική επιφάνεια του ΠΚΦ πρέπει να υπολογίζεται στο μέγιστο σημείο κάμψης του φράγματος.

Formula

Όπου:

| t0 | είναι ο χρόνος της πρώτης επαφής, |
| --- | --- |
| t1 | είναι ο χρόνος κατά τον οποίο το τροχοφόρο φορείο σταματά, δηλαδή όπου u = 0, |
| s | είναι η κάμψη του παραμορφώσιμου στοιχείου του φορείου που υπολογίζεται σύμφωνα με την παράγραφο 6.6.3. |

t0

είναι ο χρόνος της πρώτης επαφής,

t1

είναι ο χρόνος κατά τον οποίο το τροχοφόρο φορείο σταματά, δηλαδή όπου u = 0,

s

είναι η κάμψη του παραμορφώσιμου στοιχείου του φορείου που υπολογίζεται σύμφωνα με την παράγραφο 6.6.3.

6.6.5.   Επαλήθευση των δεδομένων δυναμικής

6.6.5.1.   Συγκρίνατε τη συνολική ώθηση, Ι, που υπολογίζεται από την ολοκλήρωση της συνολικής δύναμης κατά την περίοδο επαφής, με τη μεταβολή της ροπής κατά την ίδια περίοδο (M*)V).

6.6.5.2.   Συγκρίνατε τη συνολική μεταβολή της ενέργειας με τη μεταβολή της κινητικής ενέργειας του ΚΠΦ, που δίνεται από τον τύπο:

Formula

Όπου Vi είναι η ταχύτητα πρόσκρουσης και M η συνολική μάζα του ΚΠΦ

Εάν η μεταβολή της ροπής (M*)V) δεν είναι ίση με τη συνολική ώθηση (Ι) ± 5 τοις εκατό, ή εάν η συνολική απορροφούμενη ενέργεια (E En) δεν είναι ίση με την κινητική ενέργεια, EK ± 5 τοις εκατό, τότε τα δεδομένα της δοκιμής πρέπει να εξεταστούν, ώστε να προσδιοριστεί η αιτία του σφάλματος αυτού.

Σχήμα 1

Σχεδίαση του κρουστικού κριού
   (2)

Image

Σχήμα 2

Κορυφή επιφάνειας πρόσκρουσης

Image

Σχήμα 3

Προσανατολισμός κυψελίδας αλουμινίου

Image

Σχήμα 4

Διάσταση των κυψελίδων αλουμινίου

Image

Σχήμα 5

Σχεδίαση οπίσθιας πλάκας

Image

Σχήμα 6

Πρόσδεση της οπίσθιας πλάκας στη συσκευή εξαερισμού και στην εμπρόσθια πλάκα του τροχοφόρου φορείου

Image

Σχήμα 7

Βήμα ήλωσης για τις οπές εξαερισμού της οπίσθιας πλάκας

Image

Φλάντζες στην κορυφή και στη βάση της οπίσθιας πλάκας

Image

Σημείωση: Οι οπές πρόσδεσης στη φλάντζα της βάσης μπορεί να γίνουν σχισμές, όπως φαίνεται πιο κάτω, για τη διευκόλυνση της πρόσδεσης με την προϋπόθεση ότι το κράτημα είναι επαρκές, ώστε να αποφευχθεί η απόσπαση κατά τη διάρκεια της δοκιμής πρόσκρουσης.

Σχήμα 8

Image

Σχήμα 9

Πλαίσιο της συσκευής εξαερισμού

Η συσκευή εξαερισμού είναι μια δομή που αποτελείται από μια πλάκα πάχους 5 mm και πλάτους 20 mm. Εννέα οπές 8 mm διανοίγονται μόνο στις κατακόρυφες πλάκες για να μπορεί ο αέρας να κυκλοφορεί οριζόντια.

Image

---

(1)  Τα αναφερόμενα ποσά ενέργειας ισούνται προς την ενέργεια που διαχέεται από το σύστημα όταν ο βαθμός παραμόρφωσης του κρουστικού κριού είναι ο μέγιστος.

(2)  Όλες οι διαστάσεις αναφέρονται σε mm. Οι ανοχές στις διαστάσεις των τεμαχίων επιτρέπουν να λαμβάνονται υπόψη οι δυσκολίες της μέτρησης των ατελών κυψελίδων αλουμινίου. Η ανοχή στις συνολικές διαστάσεις του κρουστικού κριού είναι μικρότερη από εκείνη για τους μεμονωμένους όγκους αφού οι όγκοι των κυψελίδων μπορούν να προσαρμοστούν, με επικάλυψη εάν χρειάζεται, για να διατηρηθεί μια ακριβέστερη περιγραφή της επιφάνειας πρόσκρουσης.

Προσάρτημα 1

ΚΑΜΠΥΛΕΣ ΔΥΝΑΜΗΣ — ΚΑΜΨΗΣ ΓΙΑ ΣΤΑΤΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΕΣ

Σχήμα 1α

Τεμάχια 1 & 3

Σχήμα 1β

Τεμάχιο 2

Σχήμα 1γ

Τεμάχιο 4

Σχήμα 1δ

Τεμάχια 5 & 6

Προσάρτημα 2

ΚΑΜΠΥΛΕΣ ΔΥΝΑΜΗΣ — ΚΑΜΨΗΣ ΓΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΕΣ

Σχήμα 2α

Τεμάχια 1 & 3

Σχήμα 2β

Τεμάχιο 2

Σχήμα 2γ

Τεμάχιο 4

Σχήμα 2δ

Τεμάχια 5&6

Σχήμα 2ε

Σύνολο τεμαχίων

Προσάρτημα 3

ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΚΙΝΗΤΟΥ ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΙΜΟΥ ΦΡΑΓΜΑΤΟΣ

1.   ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Το παρόν προσάρτημα περιλαμβάνει μια προδιαγραφή για τον έλεγχο του κινητού παραμορφώσιμου φράγματος. Η αρμόδια για την έγκριση αρχή φέρει την ευθύνη της διαπίστωσης ότι το κινητό παραμορφώσιμο φράγμα πληροί τις προδιαγραφές, κατόπιν δοκιμής σύγκρουσης επί δυναμομετρικού τοίχου που στηρίζεται σε σταθερό άκαμπτο τοίχο.

2.   ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

2.1.   Τόπος δοκιμής

Το γήπεδο δοκιμών πρέπει να είναι επαρκούς εκτάσεως, ώστε να χωρά τον στίβο επιτάχυνσης του παραμορφώσιμου φράγματος, το άκαμπτο φράγμα και τον τεχνικό εξοπλισμό που είναι αναγκαίος για τη δοκιμή. Το τελευταίο τμήμα του στίβου επιτάχυνσης, σε απόσταση τουλάχιστον 5 μέτρων από το άκαμπτο εμπόδιο, πρέπει να είναι οριζόντιο, ισόπεδο και ομαλό.

2.2.   Σταθερό άκαμπτο εμπόδιο και δυναμομετρικός τοίχος

2.2.1.   Το άκαμπτο εμπόδιο συνίσταται σε όγκο ενισχυμένου σκυροδέματος πλάτους τουλάχιστον 3 μέτρων στο εμπρόσθιο μέρος και ύψους τουλάχιστον 1,5 μέτρου. Το πάχος του άκαμπτου εμποδίου πρέπει να είναι τέτοιο, ώστε να ζυγίζει 70 τόνους τουλάχιστον. Η μετωπική επιφάνεια είναι κατακόρυφη, κάθετη προς τον άξονα του στίβου επιτάχυνσης και καλύπτεται με δυναμομετρικούς αισθητήρες, οι οποίοι να μπορούν να μετρούν κατά τη στιγμή της κρούσης τη συνολική δύναμη σε κάθε τεμάχιο του κρουστικού κριού που είναι προσαρμοσμένος στο κινητό παραμορφώσιμο φράγμα. Τα κέντρα της επιφάνειας κρούσης πρέπει να συμπίπτουν με τα αντίστοιχα κέντρα του επιλεγόμενου κινητού παραμορφώσιμου φράγματος· οι ακμές τους πρέπει να απέχουν 20 mm από τις γειτονικές επιφάνειες. Το σύστημα των δυναμομετρικών αισθητήρων και οι επιφάνειες των πλακών πρέπει να πληρούν τις απαιτήσεις που καθορίζονται στο παράρτημα του διεθνούς προτύπου ISO 6487/1987. Σε περίπτωση που προστίθεται επιφανειακή προστασία δεν πρέπει να επιδρά αρνητικά στην απόκριση των μορφοτροπέων.

2.2.2.   Το άκαμπτο εμπόδιο είναι είτε στερεωμένο στο έδαφος ή τοποθετημένο στο έδαφος με επιπλέον διατάξεις συγκράτησης, εάν κρίνεται σκόπιμο, ώστε να περιορίζεται η μετατόπισή του. Επιτρέπεται να χρησιμοποιείται άκαμπτο φράγμα με διαφορετικά δυναμομετρικά χαρακτηριστικά, εφόσον παρέχει εξίσου καταληκτικά αποτελέσματα.

3.   ΠΡΟΩΣΗ ΤΟΥ ΚΙΝΗΤΟΥ ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΙΜΟΥ ΦΡΑΓΜΑΤΟΣ

Τη στιγμή της πρόσκρουσης δεν επιτρέπεται να επενεργεί στο κινητό παραμορφώσιμο φράγμα καμία πρόσθετη διάταξη διεύθυνσης ή πρόωσης. Το κινητό παραμορφώσιμο φράγμα πρέπει να φθάνει στο εμπόδιο πρόσκρουσης διαγράφοντας πορεία κάθετη προς αυτό. Η επιτρεπόμενη ανοχή για την απόκλιση κατά την πρόσκρουση είναι έως 10 mm.

4.   ΟΡΓΑΝΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ

4.1.   Στροφές

Η ταχύτητα κρούσης πρέπει να είναι 35 + 2 -2 km/h. Η ακρίβεια του οργάνου μέτρησης που χρησιμοποιείται για την καταγραφή της ταχύτητας κρούσης πρέπει να είναι έως ένα τοις εκατό.

4.2.   Φορτία

Τα όργανα μέτρησης πρέπει να πληρούν τις προδιαγραφές που καθορίζονται στο διεθνές πρότυπο ISO 6487:1987

| CFC για όλα τα τεμάχια: | = | 60 Hz |
| --- | --- | --- |
| CAC για τα τεμάχια 1 και 3: | = | 120 kN |
| CAC για τα τεμάχια 4, 5 και 6: | = | 60 kN |
| CAC για το τεμάχιο 2: | = | 140 kN |

CFC για όλα τα τεμάχια:

=

60 Hz

CAC για τα τεμάχια 1 και 3:

=

120 kN

CAC για τα τεμάχια 4, 5 και 6:

=

60 kN

CAC για το τεμάχιο 2:

=

140 kN

4.3.   Επιτάχυνση

Η επιτάχυνση κατά μήκος της πορείας πρέπει να μετράται σε θέση όπου δεν σημειώνεται κάμψη. Το όργανο μέτρησης πρέπει να πληροί το πρότυπο ISO 6487:1987 και τις ακόλουθες προδιαγραφές:

| | CFC 1 000 Hz (πριν από την ολοκλήρωση) |
| --- | --- |

CFC 1 000 Hz (πριν από την ολοκλήρωση)

| | CFC 60 Hz (μετά την ολοκλήρωση) |
| --- | --- |

CFC 60 Hz (μετά την ολοκλήρωση)

| | CAC 50 g |
| --- | --- |

CAC 50 g

5.   ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΤΟΥ ΦΡΑΓΜΑΤΟΣ

5.1.   Τα επιμέρους χαρακτηριστικά κάθε φράγματος πρέπει να πληρούν την παράγραφο 1 του παραρτήματος 5 και να καταγράφονται.

6.   ΓΕΝΙΚΗ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΡΟΥΣΤΙΚΟΥ ΚΡΙΟΥ

6.1.   Θεωρείται ως κατάλληλος ο τύπος κρουστικού κριού εφόσον στις εξόδους των έξι δυναμομετρικών μονάδων καταγράφονται σήματα που πληρούν τις απαιτήσεις οι οποίες καθορίζονται στην παράγραφο 2.2 του παραρτήματος 5.

6.2.   Οι κρουστικοί κριοί πρέπει να φέρουν διαδοχικούς αριθμούς σειράς παραγωγής, καθώς και την ημερομηνία κατασκευής.

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 6

ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΑΝΔΡΕΙΚΕΛΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΙΚΗ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗ

1.   ΓΕΝΙΚΑ

1.1.   Το ανδρείκελο για την πλευρική πρόσκρουση που προβλέπεται στον παρόντα κανονισμό, συμπεριλαμβανομένων των οργάνων μέτρησης και της βαθμονόμησης, περιγράφεται σε τεχνικά σχέδια και σε οδηγό χρήστη (1).

1.2.   Οι διαστάσεις και οι μάζες του ανδρείκελου για την πλευρική πρόσκρουση είναι αντιπροσωπευτικές για τις κύριες διαστάσεις του 50ου εκατοστημορίου ανδρών, χωρίς το κάτω μέρος των άνω άκρων.

1.3.   Το ανδρείκελο για τις πλευρικές προσκρούσεις αποτελείται από σκελετό κατασκευασμένο από μέταλλο και πλαστική ύλη και καλυπτόμενο από καουτσούκ, πλαστική ύλη και αφρώδες υλικό για την προσομοίωση της σάρκας.

2.   ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

2.1.   Απεικόνιση του ανδρείκελου για την πλευρική σύγκρουση παρατίθεται στο σχήμα 1, ανάλυση του σχήματος και των συστατικών τμημάτων στον πίνακα 1 του παρόντος παραρτήματος.

2.2.   Κεφαλή

2.2.1.   Η κεφαλή απεικονίζεται ως στοιχείο αριθ. 1 στο σχήμα 1 του παρόντος παραρτήματος.

2.2.2.   Η κεφαλή αποτελείται από αλουμινένιο κέλυφος καλυπτόμενο από εύπλαστο περίβλημα βινυλίου. Στο εσωτερικό του κενού κελύφους τοποθετούνται τριαξονικά επιταχυνσιόμετρα και έρμα.

2.2.3.   Στο ενδιάμεσο τμήμα κεφαλής/τραχήλου ενσωματώνεται υποκατάστατο δυναμομετρικού αισθητήρα. Το τμήμα αυτό μπορεί να αντικατασταθεί από δυναμομετρικό αισθητήρα στο επάνω μέρος του τραχήλου.

2.3.   Τράχηλος

2.3.1.   Ο τράχηλος απεικονίζεται ως στοιχείο αριθ. 2 στο σχήμα 1 του παρόντος παραρτήματος.

2.3.2.   Ο τράχηλος αποτελείται από ενδιάμεσο τμήμα κεφαλής/τραχήλου, ενδιάμεσο τμήμα τραχήλου/θώρακα και κεντρικό τμήμα που συνδέει τα δύο ενδιάμεσα τμήματα.

2.3.3.   Τόσο το ενδιάμεσο τμήμα κεφαλής/τραχήλου (στοιχείο αριθ. 2a) όσο και το ενδιάμεσο τμήμα τραχήλου/θώρακα (στοιχείο αριθ. 2c) αποτελούνται από δύο δίσκους αλουμινίου συνδεόμενους με ημισφαιρικούς κοχλίες και οκτώ ροδέλες από καουτσούκ.

2.3.4.   Το κυλινδρικό κεντρικό τμήμα (στοιχείο αριθ. 2b) είναι κατασκευασμένο από καουτσούκ. Και στα δύο άκρα των ενδιάμεσων τμημάτων έχει ενσωματωθεί δίσκος αλουμινίου στο καουτσούκ.

2.3.5.   Ο τράχηλος στερεώνεται στο υποστήριγμα τραχήλου, που απεικονίζεται ως στοιχείο αριθ. 2d στο σχήμα 1 του παρόντος παραρτήματος. Αυτό το υποστήριγμα τραχήλου μπορεί να αντικατασταθεί από δυναμομετρικό αισθητήρα στο κάτω μέρος του τραχήλου.

2.3.6.   Η γωνία μεταξύ των δύο όψεων του υποστηρίγματος τραχήλου είναι 25°. Επειδή το συγκρότημα ώμου είναι κεκλιμένο προς τα πίσω κατά 5°, η γωνία που σχηματίζεται μεταξύ τραχήλου και κορμού είναι 20°.

2.4.   Ώμος

2.4.1.   Ο ώμος απεικονίζεται ως στοιχείο αριθ. 3 στο σχήμα 1 του παρόντος παραρτήματος.

2.4.2.   Ο ώμος αποτελείται από συγκρότημα ώμου, δύο κλείδες και ωμογλήνη από αφρό.

2.4.3.   Το συγκρότημα ώμου (στοιχείο αριθ. 3a) αποτελείται από διαχωριστικό αλουμινένιο τεμάχιο, και δύο αλουμινένιες πλάκες τοποθετημένες άνω και κάτω του διαχωριστικού τεμαχίου. Και οι δύο πλάκες φέρουν επικάλυψη πολυτετραφθοραιθυλένιου (PTFE).

2.4.4.   Οι κλείδες (στοιχείο αριθ. 3b), κατασκευασμένες από ρητίνη πολυουρεθάνης, αρθρώνονται στο διαχωριστικό τεμάχιο. Οι κλείδες συγκρατούνται προς τα πίσω, στη θέση ανάπαυσης, από δύο ελαστικές χορδές (στοιχείο αριθ. 3c) που συσφίγγονται στο οπίσθιο μέρος του συγκροτήματος ώμου. Οι εξωτερικές άκρες των δύο κλειδών πρέπει να έχουν σχεδιαστεί έτσι ώστε να επιτρέπουν τις συνήθεις θέσεις των άνω άκρων.

2.4.5.   Η ωμογλήνη (στοιχείο αριθ. 3d) είναι κατασκευασμένη από αφρό πολυουρεθάνης χαμηλής πυκνότητας και προσαρμοσμένη στο συγκρότημα ώμου.

2.5.   Θώρακας

2.5.1.   Ο θώρακας απεικονίζεται ως στοιχείο αριθ. 4 στο σχήμα 1 του παρόντος παραρτήματος.

2.5.2.   Ο θώρακας αποτελείται από την άκαμπτη θωρακική μοίρα της σπονδυλικής στήλης και τρία πανομοιότυπα ομοιώματα πλευρών.

2.5.3.   Η θωρακική μοίρα σπονδυλικής στήλης (στοιχείο αριθ. 4a) είναι κατασκευασμένη από χάλυβα. Στην οπίσθια όψη της στερεώνεται καμπύλη πλάκα από ρητίνη πολυουραιθάνης με ενίσχυση χάλυβα (στοιχείο αριθ. 4b).

2.5.4.   Η άνω επιφάνεια της θωρακικής μοίρας είναι κεκλιμένη προς τα πίσω κατά 5°.

2.5.5.   Στο κάτω μέρος της θωρακικής μοίρας στερεώνεται δυναμομετρικός αισθητήρας Τ12 ή υποκατάστατο δυναμομετρικού αισθητήρα (στοιχείο αριθ. 4j).

2.5.6.   Κάθε ομοίωμα πλευρού (στοιχείο αριθ. 4c) αποτελείται από χαλύβδινο πλευρικό τόξο καλυπτόμενο με αφρό πολυουρεθάνης ανοικτών κυψελίδων για την προσομοίωση της σάρκας (στοιχείο αριθ. 4d), συγκρότημα εμβόλου-κυλίνδρου (στοιχείο αριθ. 4e) που συνδέει το πλευρό και τη θωρακική μοίρα, υδραυλικό αποσβεστήρα δονήσεων (στοιχείο αριθ. 4f) και δύσκαμπτο ελατήριο απόσβεσης (στοιχείο αριθ. 4g).

2.5.7.   Το συγκρότημα εμβόλου-κυλίνδρου (στοιχείο αριθ. 4e) επιτρέπει στην ευαίσθητη πλευρά του πλευρικού τόξου (στοιχείο αριθ. 4d) να κάμπτεται σε σχέση με τη θωρακική μοίρα (στοιχείο αριθ. 4a) και τη μη ευαίσθητη πλευρά. Το συγκρότημα εμβόλου-κυλίνδρου είναι εξοπλισμένο με γραμμικές βελόνες ρουλεμάν.

2.5.8.   Στο συγκρότημα εμβόλου-κυλίνδρου έχει τοποθετηθεί ένα ελατήριο ρύθμισης (στοιχείο αριθ. 4h).

2.5.9.   Mορφοτροπέας μετατόπισης προσαρμοσμένος στο ομοίωμα πλευρού (στοιχείο αριθ. 4i) μπορεί να τοποθετηθεί στη θωρακική μοίρα στο εσωτερικό του συγκροτήματος εμβόλου-κυλίνδρου (στοιχείο αριθ. 4e) και να συνδεθεί με το εξωτερικό άκρο του συγκροτήματος εμβόλου-κυλίνδρου στην ευαίσθητη πλευρά του πλευρού.

2.6.   Βραχίονες

2.6.1.   Τα άνω άκρα απεικονίζονται ως στοιχείο αριθ. 5 στο σχήμα 1 του παρόντος παραρτήματος.

2.6.2.   Τα άνω άκρα αποτελούνται από πλαστικό σκελετό καλυπτόμενο από πολυουρεθάνη για την αναπαράσταση της σάρκας και δέρμα από χλωριούχο πολυβινύλιο (PVC). Για την αναπαράσταση της σάρκας του επάνω μέρους χρησιμοποιείται πολυουρεθάνη υψηλής πυκνότητας και αφρός πολυουρεθάνης για το κάτω μέρος.

2.6.3.   Η άρθρωση ώμου/άνω άκρου επιτρέπει την τοποθέτηση του άνω άκρου σε σταθερές θέσεις που να σχηματίζουν γωνία 0°, 40° και 90° ως προς τον άξονα του κορμού.

2.6.4.   Η άρθρωση ώμου/άνω άκρου πρέπει να επιτρέπει μόνο την κάμψη και την έκταση.

2.7.   Οσφυική μοίρα της σπονδυλικής στήλης

2.7.1.   Η οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης απεικονίζεται ως στοιχείο 6 στο σχήμα 1 του παρόντος παραρτήματος.

2.7.2.   Η οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης αποτελείται από στερεό κύλινδρο καουτσούκ με δύο χαλύβδινες ενδιάμεσες πλάκες σε αμφότερα τα άκρα, και χαλύβδινο καλώδιο στο εσωτερικό του κυλίνδρου.

2.8.   Κοιλιακή χώρα

2.8.1.   Η κοιλιακή χώρα απεικονίζεται ως στοιχείο αριθ. 7 στο σχήμα 1 του παρόντος παραρτήματος.

2.8.2.   Η κοιλιακή χώρα αποτελείται από ένα άκαμπτο κεντρικό μέρος το οποίο καλύπτεται με αφρό.

2.8.3.   Το κεντρικό τμήμα της κοιλιακής χώρας είναι χυτό μεταλλικό τεμάχιο (στοιχείο αριθ. 7a), στην κορυφή του οποίου στερεώνεται πλάκα επικάλυψης.

2.8.4.   Η καλύπτρα (στοιχείο αριθ. 7b) είναι κατασκευασμένη από αφρό πολυουρεθάνης. Κυρτή πλάκα από καουτσούκ, ενισχυμένη με σφαιρίδια μολύβδου, είναι ενσωματωμένη στο αφρώδες υλικό που καλύπτει τις δύο πλευρές.

2.8.5.   Σε κάθε πλευρά της κοιλιακής χώρας, μεταξύ της καλύπτρας από αφρό και του άκαμπτου χυτού μεταλλικού τεμαχίου, επιτρέπεται να στερεώνονται τρεις μορφοτροπείς δυνάμεως (στοιχείο αριθ. 7c) ή τρεις μονάδες αντικατάστασης που δεν εκτελούν μετρήσεις.

2.9.   Πύελος

2.9.1.   Η πύελος απεικονίζεται ως στοιχείο αριθ. 8 στο σχήμα 1 του παρόντος παραρτήματος.

2.9.2.   Η πύελος αποτελείται από το τεμάχιο ιερού οστού, δύο λαγόνια πτερύγια, δύο ισχιακές αρθρώσεις και επικάλυψη αφρού για την αναπαράσταση της σάρκας.

2.9.3.   Το ιερό οστό (στοιχείο αριθ. 8a) αποτελείται από ερματισμένο μεταλλικό τεμάχιο και μεταλλική πλάκα προσαρμοσμένη στο άνω μέρος του τεμαχίου αυτού. Στο πίσω μέρος του τεμαχίου υπάρχει μια κοιλότητα για την τοποθέτηση των οργάνων μέτρησης.

2.9.4.   Τα λαγόνια πτερύγια (στοιχείο αριθ. 8b) είναι κατασκευασμένα από ρητίνη πολυουρεθάνης.

2.9.5.   Οι ισχιακές αρθρώσεις (στοιχείο αριθ. 8c) είναι κατασκευασμένες από χάλυβα. Αποτελούνται από το άνω τμήμα του μηριαίου οστού και σφαιρική άρθρωση συνδεδεμένη με τον άξονα που διέρχεται από το σημείο H του ανδρείκελου.

2.9.6.   Η σάρκα (στοιχείο αριθ. 8d) είναι κατασκευασμένη από χλωριούχο πολυβινύλιο (PVC) γεμισμένο με αφρό πολυουρεθάνης. Στη θέση του σημείου Η το δέρμα αντικαθίσταται από αφρού πολυουρεθάνης ανοικτών κυψελίδων (στοιχείο αριθ. 8e), που είναι στερεωμένος σε χαλύβδινη πλάκα προσαρμοσμένη στο λαγόνιο πτερύγιο με άξονα που διέρχεται από τη σφαιρική άρθρωση.

2.9.7.   Τα λαγόνια πτερύγια είναι προσαρτημένα στο τεμάχιο ιερού οστού στην πίσω πλευρά και συνδέονται μεταξύ τους στο σημείο της ηβικής σύμφυσης με μορφοτροπέα δυνάμεων (στοιχείο αριθ. 8f) ή υποκατάστατο μορφοτροπέα.

2.10.   Κάτω άκρα

2.11.   Τα κάτω άκρα απεικονίζονται ως στοιχείο αριθ. 9 στο σχήμα 1 του παρόντος παραρτήματος.

2.11.1.   Τα κάτω άκρα αποτελούνται από μεταλλικό σκελετό καλυπτόμενο με αφρό πολυουρεθάνης που προσομοιάζει τη σάρκα και δέρμα από χλωριούχο πολυβινύλιο (PVC).

2.11.2.   Η σάρκα του μηρού αναπαρίσταται από υψηλής πυκνότητας πολυουρεθάνης και το δέρμα από χλωριούχο πολυβινύλιο (PVC).

2.11.3.   Οι αρθρώσεις του γόνατος και του αστραγάλου επιτρέπουν μόνον την κάμψη και την έκταση.

2.12.   Ένδυμα

2.12.1.   Το ένδυμα δεν απεικονίζεται στο σχήμα 1 του παρόντος παραρτήματος.

2.12.2.   Το ένδυμα είναι κατασκευασμένο από καουτσούκ και καλύπτει τους ώμους, τον θώρακα, το άνω τμήμα των βραχιόνων, την κοιλιακή χώρα και την οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης, το άνω τμήμα της πυέλου.

Σχήμα 1

Κατασκευή του ανδρείκελου για την πλευρική πρόσκρουση

Πίνακας 1

Κατασκευαστικά στοιχεία του ανδρείκελου για την πλευρική πρόσκρουση (βλέπε σχήμα 1)

| Τεμάχιο | Αριθ. | Περιγραφή | Αριθμός ανά ανδρείκελο |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | | Κεφαλή | 1 | |
| 2 | | Τράχηλος | 1 | |
| | 2a | Ενδιάμεσο τμήμα κεφαλής/τραχήλου | | 1 |
| | 2b | Κεντρικό τμήμα | | 1 |
| | 2c | Ενδιάμεσο τμήμα τραχήλου/θώρακα | | 1 |
| | 2d | Υποστήριγμα τραχήλου | | 1 |
| 3 | | Ώμος | 1 | |
| | 3a | Συγκρότημα ώμου | | 1 |
| | 3b | Κλείδα | | 2 |
| | 3c | Ελαστική χορδή | | 2 |
| | 3d | Ωμογλήνη από αφρό | | 1 |
| 4 | | Θώρακας | 1 | |
| | 4a | Θωρακική μοίρα σπονδυλικής στήλης | | 1 |
| | 4b | Οπίσθια πλάκα (καμπύλη) | | 1 |
| | 4c | Ομοίωμα πλευρού | | 3 |
| | 4d | Πλευρικό τόξο καλυμμένο με σάρκα | | 3 |
| | 4e | Συγκρότημα εμβόλου-κυλίνδρου | | 3 |
| | 4f | Σύστημα απόσβεσης | | 3 |
| | 4g | Δύσκαμπτο ελατήριο απόσβεσης | | 3 |
| | 4h | Ελατήριο ρύθμισης | | 3 |
| | 4i | Μορφοτροπέας μετατόπισης | | 3 |
| | 4j | Δυναμομετρικός αισθητήρας Τ12 ή υποκατάστατο δυναμομετρικού αισθητήρα | | 1 |
| 5 | | Άνω άκρο | 2 | |
| 6 | | Οσφυική μοίρα της σπονδυλικής στήλης | 1 | |
| 7 | | Κοιλιακή χώρα | 1 | |
| | 7a | Κεντρικό χυτό μεταλλικό τεμάχιο | | 1 |
| | 7b | Κάλυψη σάρκας | | 1 |
| | 7c | Μορφοτροπέας δυνάμεων | | 3 |
| 8 | | Πύελος | 1 | |
| | 8a | Τεμάχιο ιερού οστού | | 1 |
| | 8b | Λαγόνια πτερύγια | | 2 |
| | 8c | Ισχιακή άρθρωση | | 2 |
| | 8d | Κάλυψη σάρκας | | 1 |
| | 8e | Αφρώδες υλικό σημείου Η | | 2 |
| | 8f | Μορφοτροπέας δυνάμεων ή υποκατάστατο | | 1 |
| 9 | | Κάτω άκρο | 2 | |
| 10 | | Ένδυμα | 1 | |

Τεμάχιο

Αριθ.

Περιγραφή

Αριθμός ανά ανδρείκελο

1

Κεφαλή

1

2

Τράχηλος

1

2a

Ενδιάμεσο τμήμα κεφαλής/τραχήλου

1

2b

Κεντρικό τμήμα

1

2c

Ενδιάμεσο τμήμα τραχήλου/θώρακα

1

2d

Υποστήριγμα τραχήλου

1

3

Ώμος

1

3a

Συγκρότημα ώμου

1

3b

Κλείδα

2

3c

Ελαστική χορδή

2

3d

Ωμογλήνη από αφρό

1

4

Θώρακας

1

4a

Θωρακική μοίρα σπονδυλικής στήλης

1

4b

Οπίσθια πλάκα (καμπύλη)

1

4c

Ομοίωμα πλευρού

3

4d

Πλευρικό τόξο καλυμμένο με σάρκα

3

4e

Συγκρότημα εμβόλου-κυλίνδρου

3

4f

Σύστημα απόσβεσης

3

4g

Δύσκαμπτο ελατήριο απόσβεσης

3

4h

Ελατήριο ρύθμισης

3

4i

Μορφοτροπέας μετατόπισης

3

4j

Δυναμομετρικός αισθητήρας Τ12 ή υποκατάστατο δυναμομετρικού αισθητήρα

1

5

Άνω άκρο

2

6

Οσφυική μοίρα της σπονδυλικής στήλης

1

7

Κοιλιακή χώρα

1

7a

Κεντρικό χυτό μεταλλικό τεμάχιο

1

7b

Κάλυψη σάρκας

1

7c

Μορφοτροπέας δυνάμεων

3

8

Πύελος

1

8a

Τεμάχιο ιερού οστού

1

8b

Λαγόνια πτερύγια

2

8c

Ισχιακή άρθρωση

2

8d

Κάλυψη σάρκας

1

8e

Αφρώδες υλικό σημείου Η

2

8f

Μορφοτροπέας δυνάμεων ή υποκατάστατο

1

9

Κάτω άκρο

2

10

Ένδυμα

1

3.   ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΔΡΕΙΚΕΛΟΥ

3.1.   Κεφαλή-τράχηλος

3.1.1.   Στους ημισφαιρικούς κοχλίες για τη συναρμολόγηση του τραχήλου απαιτείται ροπή 10 Nm.

3.1.2.   Ο δυναμομετρικός αισθητήρας κεφαλής-επάνω μέρους τραχήλου στερεώνεται στην ενδιάμεση πλάκα κεφαλής-τραχήλου με τέσσερις κοχλίες.

3.1.3.   Η ενδιάμεση πλάκα τραχήλου/θώρακα που προβλέπεται για τον τράχηλο στερεώνεται στο υποστήριγμα τραχήλου με τέσσερις κοχλίες.

3.2.   Τράχηλος-ώμος-θώρακας

3.2.1.   Το υποστήριγμα τραχήλου στερεώνεται στο συγκρότημα ώμου με τέσσερις κοχλίες.

3.2.2.   Το συγκρότημα ώμου στερεώνεται στην άνω επιφάνεια της θωρακικής μοίρας με τρεις κοχλίες.

3.3.   Ώμος-άνω άκρο

3.3.1.   Τα άνω άκρα στερεώνονται στις κλείδες των ώμων με έναν κοχλία και έναν αξονικό τριβέα. Ο κοχλίας συσφίγγεται τόσο, ώστε τα άνω άκρα να μπορούν να υποστούν επιτάχυνση 1 έως 2 g.

3.4.   Θώρακας-οσφυϊκή μοίρα σπονδυλικής στήλης-κοιλιακή χώρα

3.4.1.   Τα ομοιώματα πλευρών τοποθετούνται στον θώρακα από την πλευρά της πρόσκρουσης.

3.4.2.   Ένας προσαρμογέας για την οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης τοποθετείται στο δυναμομετρικό αισθητήρα Τ12 ή στο υποκατάστατο δυναμομετρικού αισθητήρα στο κάτω μέρος της θωρακικής μοίρας σπονδυλικής στήλης με δύο κοχλίες.

3.4.3.   Ο προσαρμογέας της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης στερεώνεται στην κορυφή της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης με τέσσερις κοχλίες.

3.4.4.   Η φλάντζα συναρμογής του κεντρικού χυτού μεταλλικού τεμαχίου σφηνώνεται μεταξύ του προσαρμογέα της οσφυϊκής μοίρας και της πλάκας κορυφής της οσφυϊκής μοίρας.

3.4.5.   Η θέση των μορφοτροπέων δυνάμεων στην κοιλιακή χώρα τοποθετούνται στην πλευρά της πρόσκρουσης.

3.5.   Οσφυϊκή μοίρα σπονδυλικής στήλης-πύελος-κάτω άκρα

3.5.1.   Η οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης στερεώνεται στην πλάκα κάλυψης του τεμαχίου του ιερού οστού με τρεις κοχλίες. Εάν χρησιμοποιηθεί δυναμομετρικός αισθητήρας στην κατώτερη οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης απαιτούνται τέσσερις κοχλίες.

3.5.2.   Η κάτω πλάκα της οσφυϊκής μοίρας σπονδυλικής στήλης στερεώνεται στο τεμάχιο ιερού οστού της πυέλου με τρεις κοχλίες.

3.5.3.   Τα κάτω άκρα στερεώνονται στην άρθρωση μηρού-ισχίου της πυέλου με έναν κοχλία.

3.5.4.   Η σύνδεση των γονάτων και των αστραγάλων στα κάτω άκρα ρυθμίζεται έτσι ώστε να μπορούν να υποστούν επιτάχυνση 1 έως 2 g.

4.   ΚΥΡΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

4.1.   Μάζα

4.1.1.   Οι μάζες των κυριότερων κατασκευαστικών στοιχείων του ανδρείκελου περιλαμβάνονται στον πίνακα 2 του παρόντος παραρτήματος.

Πίνακας 2

Μάζες κατασκευαστικών στοιχείων του ανδρείκελου

| Κατασκευαστικό στοιχείο
  (τμήμα κορμού) | Μάζα
  (kg) | Ανοχή
  ± (kg) | Βασικό περιεχόμενο |
| --- | --- | --- | --- |
| Κεφαλή | 4,0 | 0,2 | Πλήρες συγκρότημα κεφαλής με τριαξονικό επιταχυνσιόμετρο και δυναμομετρικό αισθητήρα στο επάνω μέρος του τραχήλου ή υποκατάστατο |
| Τράχηλος | 1,0 | 0,05 | Τράχηλος, χωρίς το υποστήριγμα τραχήλου |
| Θώρακας | 22,4 | 1,0 | Υποστήριγμα τραχήλου, ωμογλήνη, συγκρότημα ώμων, κοχλίες σύνδεσης άνω άκρου, θωρακική μοίρα, οπίσθια πλάκα κορμού, ομοιώματα πλευρών, μορφοτροπείς κάμψης πλευρού, δυναμομετρικός αισθητήρας οπίσθιας πλάκας κορμού ή υποκατάστατο, δυναμομετρικός αισθητήρας Τ12 ή υποκατάστατο, χυτό μεταλλικό τεμάχιο κεντρικού τμήματος κοιλιακής χώρας, μορφοτροπείς δυνάμεων κοιλιακής χώρας, 2/3 του ενδύματος |
| Άνω άκρο (καθένα) | 1,3 | 0,1 | Άνω βραχίονας, συμπεριλαμβανομένης της πλάκας θέσης του βραχίονα (για καθένα) |
| Κοιλιακή χώρα και οσφυϊκή μοίρα | 5,0 | 0,25 | Κάλυψη σάρκας της κοιλιακής χώρας και οσφυϊκή μοίρα |
| Πύελος | 12,0 | 0,6 | Τεμάχιο ιερού οστού, πλάκα συναρμογής της οσφυϊκής μοίρας, σφαιρικές αρθρώσεις ισχίου, αρθρώσεις άνω τμήματος των μηρών, λαγόνια πτερύγια, ηβικός μορφοτροπέας δυνάμεων, κάλυψη σάρκας πυέλου, 1/3 ενδύματος |
| Κάτω άκρο (καθένα) | 12,7 | 0,6 | Άκρο πόδι, κνήμη, μηρός και σάρκα έως την άρθρωση του άνω τμήματος του μηρού (για καθένα) |
| Ολόκληρο ανδρείκελο | 72,0 | 1,2 | |

Κατασκευαστικό στοιχείο

(τμήμα κορμού)

Μάζα

(kg)

Ανοχή

± (kg)

Βασικό περιεχόμενο

Κεφαλή

4,0

0,2

Πλήρες συγκρότημα κεφαλής με τριαξονικό επιταχυνσιόμετρο και δυναμομετρικό αισθητήρα στο επάνω μέρος του τραχήλου ή υποκατάστατο

Τράχηλος

1,0

0,05

Τράχηλος, χωρίς το υποστήριγμα τραχήλου

Θώρακας

22,4

1,0

Υποστήριγμα τραχήλου, ωμογλήνη, συγκρότημα ώμων, κοχλίες σύνδεσης άνω άκρου, θωρακική μοίρα, οπίσθια πλάκα κορμού, ομοιώματα πλευρών, μορφοτροπείς κάμψης πλευρού, δυναμομετρικός αισθητήρας οπίσθιας πλάκας κορμού ή υποκατάστατο, δυναμομετρικός αισθητήρας Τ12 ή υποκατάστατο, χυτό μεταλλικό τεμάχιο κεντρικού τμήματος κοιλιακής χώρας, μορφοτροπείς δυνάμεων κοιλιακής χώρας, 2/3 του ενδύματος

Άνω άκρο (καθένα)

1,3

0,1

Άνω βραχίονας, συμπεριλαμβανομένης της πλάκας θέσης του βραχίονα (για καθένα)

Κοιλιακή χώρα και οσφυϊκή μοίρα

5,0

0,25

Κάλυψη σάρκας της κοιλιακής χώρας και οσφυϊκή μοίρα

Πύελος

12,0

0,6

Τεμάχιο ιερού οστού, πλάκα συναρμογής της οσφυϊκής μοίρας, σφαιρικές αρθρώσεις ισχίου, αρθρώσεις άνω τμήματος των μηρών, λαγόνια πτερύγια, ηβικός μορφοτροπέας δυνάμεων, κάλυψη σάρκας πυέλου, 1/3 ενδύματος

Κάτω άκρο (καθένα)

12,7

0,6

Άκρο πόδι, κνήμη, μηρός και σάρκα έως την άρθρωση του άνω τμήματος του μηρού (για καθένα)

Ολόκληρο ανδρείκελο

72,0

1,2

4.2.   Κύριες διαστάσεις

4.2.1.   Οι κύριες διαστάσεις του ανδρείκελου για την πλευρική σύγκρουση (συμπεριλαμβανομένου του ενδύματος), με βάση το σχήμα 2 του παρόντος παραρτήματος, δίνονται στον πίνακα 3 του παρόντος παραρτήματος.

Οι διαστάσεις μετρώνται χωρίς ένδυμα

Σχήμα 2

Κύριες διαστάσεις του ανδρείκελου

(Βλέπε πίνακα 3)

Πίνακας 3

Κύριες διαστάσεις ανδρείκελου

| Αριθ. | Παράμετρος | Διάσταση (mm) |
| --- | --- | --- |
| 1 | Ύψος σε καθήμενη θέση | 909 ± 9 |
| 2 | Από το κάθισμα έως την άρθρωση των ώμων | 565 ± 7 |
| 3 | Από το κάθισμα έως το κατώτερο σημείο της θωρακικής μοίρας | 351 ± 5 |
| 4 | Από το κάθισμα έως την άρθρωση ισχίου (κέντρο του κοχλία) | 100 ± 3 |
| 5 | Από το πέλμα έως το κάθισμα, καθήμενη θέση | 442 ± 9 |
| 6 | Πλάτος κεφαλής | 155 ± 3 |
| 7 | Πλάτος ώμου/άνω άκρου | 470 ± 9 |
| 8 | Πλάτος θώρακα | 327 ± 5 |
| 9 | Πλάτος κοιλιακής χώρας | 290 ± 5 |
| 10 | Πλάτος πυέλου | 355 ± 5 |
| 11 | Βάθος κεφαλής | 201 ± 5 |
| 12 | Βάθος θώρακα | 276 ± 5 |
| 13 | Βάθος κοιλιακής χώρας | 199 ± 5 |
| 14 | Βάθος πυέλου | 240 ± 5 |
| 15 | Από το πίσω μέρος των γλουτών έως την άρθρωση ισχίου (κέντρο του κοχλία) | 155 ± 5 |
| 16 | Από το πίσω μέρος των γλουτών έως το εμπρόσθιο τμήμα του γονάτου | 606 ± 9 |

Αριθ.

Παράμετρος

Διάσταση (mm)

1

Ύψος σε καθήμενη θέση

909 ± 9

2

Από το κάθισμα έως την άρθρωση των ώμων

565 ± 7

3

Από το κάθισμα έως το κατώτερο σημείο της θωρακικής μοίρας

351 ± 5

4

Από το κάθισμα έως την άρθρωση ισχίου (κέντρο του κοχλία)

100 ± 3

5

Από το πέλμα έως το κάθισμα, καθήμενη θέση

442 ± 9

6

Πλάτος κεφαλής

155 ± 3

7

Πλάτος ώμου/άνω άκρου

470 ± 9

8

Πλάτος θώρακα

327 ± 5

9

Πλάτος κοιλιακής χώρας

290 ± 5

10

Πλάτος πυέλου

355 ± 5

11

Βάθος κεφαλής

201 ± 5

12

Βάθος θώρακα

276 ± 5

13

Βάθος κοιλιακής χώρας

199 ± 5

14

Βάθος πυέλου

240 ± 5

15

Από το πίσω μέρος των γλουτών έως την άρθρωση ισχίου (κέντρο του κοχλία)

155 ± 5

16

Από το πίσω μέρος των γλουτών έως το εμπρόσθιο τμήμα του γονάτου

606 ± 9

5.   ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΔΡΕΙΚΕΛΟΥ

5.1.   Πλευρά πρόσκρουσης

5.1.1.   Απαιτείται πιστοποίηση των μερών του ανδρείκελου από την αριστερή ή τη δεξιά πλευρά, ανάλογα με την πλευρά του οχήματος επί της οποίας διενεργείται η σύγκρουση.

5.1.2.   Οι ρυθμίσεις του ανδρείκελου όσον αφορά την τοποθέτηση των ομοιωμάτων πλευρών και της θέσης των μορφοτροπέων δυνάμεων στην κοιλιακή χώρα εξαρτώνται από την πλευρά της πρόσκρουσης.

5.2.   Όργανα

5.2.1.   Όλα τα όργανα μέτρησης πρέπει να βαθμονομούνται σύμφωνα με τις απαιτήσεις των εγγράφων που καθορίζονται στην παράγραφο 1.1 του παρόντος παραρτήματος.

5.2.2.   Όλοι οι δίαυλοι των οργάνων μέτρησης πρέπει να ανταποκρίνονται στο διεθνές πρότυπο ISO 6487:2000 ή στις προδιαγραφές καταγραφής διαύλου δεδομένων SAE J211 (Μάρτιος 1995).

5.2.3.   Ο ελάχιστος αριθμός διαύλων που απαιτείται για τη συμμόρφωση με τον παρόντα κανονισμό είναι δέκα:

| | Επιταχύνσεις κεφαλής (3), |
| --- | --- |

Επιταχύνσεις κεφαλής (3),

| | Μετατοπίσεις θωρακικών πλευρών (3), |
| --- | --- |

Μετατοπίσεις θωρακικών πλευρών (3),

| | Δυνάμεις στην κοιλιακή χώρα (3) και |
| --- | --- |

Δυνάμεις στην κοιλιακή χώρα (3) και

| | Δύναμη στην ηβική σύμφυση (1). |
| --- | --- |

Δύναμη στην ηβική σύμφυση (1).

5.2.4.   Οι υπόλοιποι διαθέσιμοι προαιρετικοί δίαυλοι οργάνων μέτρησης είναι 38:

| | Δυνάμεις στο επάνω μέρος του τραχήλου (6), |
| --- | --- |

Δυνάμεις στο επάνω μέρος του τραχήλου (6),

| | Δυνάμεις στο κάτω μέρος του τραχήλου (6), |
| --- | --- |

Δυνάμεις στο κάτω μέρος του τραχήλου (6),

| | Δυνάμεις στην κλείδα (3), |
| --- | --- |

Δυνάμεις στην κλείδα (3),

| | Δυνάμεις στην πίσω πλάκα του κορμού (4), |
| --- | --- |

Δυνάμεις στην πίσω πλάκα του κορμού (4),

| | Επιταχύνσεις Τ1 (3), |
| --- | --- |

Επιταχύνσεις Τ1 (3),

| | Επιταχύνσεις Τ12 (3), |
| --- | --- |

Επιταχύνσεις Τ12 (3),

| | Επιταχύνσεις πλευρών (6, δύο σε κάθε πλευρό), |
| --- | --- |

Επιταχύνσεις πλευρών (6, δύο σε κάθε πλευρό),

| | Δυνάμεις στον αισθητήρα Τ12 της σπονδυλικής στήλης (4), |
| --- | --- |

Δυνάμεις στον αισθητήρα Τ12 της σπονδυλικής στήλης (4),

| | Δυνάμεις στο κάτω μέρος της οσφυϊκής μοίρας (3), |
| --- | --- |

Δυνάμεις στο κάτω μέρος της οσφυϊκής μοίρας (3),

| | Επιταχύνσεις στην πύελο (3) και |
| --- | --- |

Επιταχύνσεις στην πύελο (3) και

| | Δυνάμεις στο μηρό (6). |
| --- | --- |

Δυνάμεις στο μηρό (6).

Επίσης, διατίθενται, προαιρετικά, τέσσερις δίαυλοι μετρήσεων της θέσης:

| | Περιστροφές θώρακα (2) και |
| --- | --- |

Περιστροφές θώρακα (2) και

| | Περιστροφές πυέλου (2). |
| --- | --- |

Περιστροφές πυέλου (2).

5.3.   Οπτικός έλεγχος

5.3.1.   Όλα τα μέρη του ανδρείκελου πρέπει να ελέγχονται οπτικώς για να διαπιστώνεται εάν έχουν βλάβες και, εάν είναι αναγκαίο, να αντικαθίστανται πριν από την δοκιμή πιστοποίησης.

5.4.   Γενική διάταξη για τη δοκιμή

5.4.1.   Στο σχήμα 3 του παρόντος παραρτήματος εμφαίνεται η διάταξη δοκιμής για τη διενέργεια όλων των δοκιμών πιστοποίησης του ανδρείκελου πλευρικής πρόσκρουσης.

5.4.2.   Οι διατάξεις δοκιμής πιστοποίησης και οι διαδικασίες δοκιμής πρέπει να είναι σύμφωνες με τις προδιαγραφές και τις απαιτήσεις τεκμηρίωσης που ορίζονται στην παράγραφο 1.1.

5.4.3.   Οι δοκιμές για την κεφαλή, τον τράχηλο, τον θώρακα και την οσφυϊκή μοίρα διενεργούνται σε συναρμολογημένα τμήματα του ανδρείκελου.

5.4.4.   Οι δοκιμές για τον ώμο, την κοιλιακή χώρα και την πύελο διενεργούνται στο συναρμολογημένο ανδρείκελο (χωρίς ένδυμα, υποδήματα και εσώρουχα). Οι δοκιμές αυτές διενεργούνται με το ανδρείκελο καθήμενο σε επίπεδη επιφάνεια και μεταξύ του ανδρείκελου και της επιφάνειας αυτής παρεμβάλλονται δύο φύλλα πολυτετραφθοραιθυλενίου (PTFE) πάχους μικρότερου ή ίσου των 2 mm.

5.4.5.   Όλα τα προς πιστοποίηση τμήματα πρέπει να διατηρούνται στον χώρο δοκιμών για τέσσερις τουλάχιστον ώρες πριν από τη δοκιμή σε θερμοκρασία μεταξύ 18°C και 22°C και σχετική υγρασία μεταξύ 10 και 70 τοις εκατό.

5.4.6.   Το χρονικό διάστημα που παρεμβάλλεται μεταξύ δύο δοκιμών πιστοποίησης για το ίδιο τμήμα πρέπει να είναι τουλάχιστον 30 λεπτά.

5.5.   Κεφαλή

5.5.1.   Το συναρμολογημένο τμήμα της κεφαλής, συμπεριλαμβανομένου του υποκατάστατου δυναμομετρικού αισθητήρα για το επάνω μέρος του τραχήλου, πιστοποιείται με δοκιμή ελεύθερης πτώσης από 200 ± 1 mm σε επίπεδη, άκαμπτη επιφάνεια πρόσκρουσης.

5.5.2.   Η γωνία μεταξύ της επιφάνειας πρόσκρουσης και του μεσοβελιαίου επιπέδου της κεφαλής είναι 35 ± 1°, ώστε να είναι δυνατή η πρόσκρουση του επάνω μέρους της πλευράς της κεφαλής (αυτό μπορεί να επιτευχθεί με βοήθεια ιμάντα ή υποστηρίγματος μάζας 0,075 ± 0,005 kg).

5.5.3.   Η μέγιστη συνισταμένη επιτάχυνση της κεφαλής, που φιλτράρεται με βάση το πρότυπο ISO 6487:2000 CFC 1 000 Hz, πρέπει να είναι μεταξύ 100 g και 150 g.

5.5.4.   Προκειμένου να πληρούνται οι απαιτήσεις για την επίδοση της κεφαλής επιτρέπεται η τροποποίηση των ιδιοτήτων τριβής δέρματος-κρανίου (π.χ. λίπανση με σκόνη ταλκ ή ψεκασμός με πολυτετραφθοραιθυλένιο-PTFE).

5.6.   Τράχηλος

5.6.1.   Το ενδιάμεσο τμήμα κεφαλής-τραχήλου στερεώνεται σε ειδικής πιστοποίησης ομοίωμα κεφαλής μάζας 3,9 ± 0,05 kg (βλέπε σχήμα 6), με τη βοήθεια πλάκας πάχους 12 mm και μάζας 0,205 ± 0,05 kg.

5.6.2.   Το ομοίωμα κεφαλής και ο τράχηλος στερεώνονται με την κεφαλή προς τα κάτω στη βάση εκκρεμούς του τραχήλου (2), έτσι ώστε να είναι δυνατή πλευρική κίνηση του συστήματος.

5.6.3.   Το εκκρεμές τραχήλου είναι εξοπλισμένο με μονοαξονικό επιταχυνσιόμετρο σύμφωνα με τις προδιαγραφές του εκκρεμούς τραχήλου (βλέπε σχήμα 5).

5.6.4.   Το εκκρεμές τραχήλου αφήνεται να πέσει ελεύθερο από ύψος επιλεγμένο έτσι ώστε να επιτυγχάνεται ταχύτητα πρόσκρουσης 3,4±0,1 m/s που μετράται στο σημείο που ευρίσκεται το επιταχυνσιόμετρο.

5.6.5.   Το εκκρεμές τραχήλου επιβραδύνεται από την ταχύτητα πρόσκρουσης μέχρι την τιμή μηδέν με τη χρήση της κατάλληλης διάταξης (3), όπως περιγράφεται στην προδιαγραφή για το εκκρεμές τραχήλου (βλέπε σχήμα 5), έτσι ώστε η καμπύλη επιβράδυνσης ως προς τον χρόνο να ευρίσκεται εντός της ζώνης που απεικονίζεται στο σχήμα 7 και στον πίνακα 4 του παρόντος παραρτήματος. Όλοι οι δίαυλοι πρέπει να καταγράφονται σύμφωνα με το πρότυπο ISO 6487:2000 ή τις προδιαγραφές καταγραφής διαύλου δεδομένων SAE J211 (Μάρτιος 1995) και να φιλτράρονται ψηφιακά με τη χρήση του ISO 6487:2000 CFC 180 ή των SAE J211:1995 CFC 180. Η επιβράδυνση του εκκρεμούς πρέπει να φιλτράρεται με τη χρήση του ISO 6487:2000 CFC 60 ή των SAE J211:1995 CFC 60.

Πίνακας 4

Μεταβολή ταχύτητας εκκρεμούς — χρονική ζώνη για τη δοκιμή πιστοποίησης τραχήλου

| Υψηλότερο χρονικό όριο (s) | Ταχύτητα (m/s) | Χαμηλότερο χρονικό όριο (s) | Ταχύτητα (m/s) |
| --- | --- | --- | --- |
| 0,001 | 0,0 | 0 | – 0,05 |
| 0,003 | – 0,25 | 0,0025 | – 0,375 |
| 0,014 | – 3,2 | 0,0135 | – 3,7 |
| | | 0,017 | – 3,7 |

Υψηλότερο χρονικό όριο (s)

Ταχύτητα (m/s)

Χαμηλότερο χρονικό όριο (s)

Ταχύτητα (m/s)

0,001

0,0

0

– 0,05

0,003

– 0,25

0,0025

– 0,375

0,014

– 3,2

0,0135

– 3,7

0,017

– 3,7

5.6.6.   Η μέγιστη γωνία απόκλισης του ομοιώματος κεφαλής ως προς το εκκρεμές (γωνία dθA + dθC στο σχήμα 6) πρέπει να είναι μεταξύ 49,0 και 59,0 μοιρών και να επιτυγχάνεται σε 54,0 έως 66,0 ms.

5.6.7.   Ο μέγιστος βαθμός μετατόπισης του κέντρου βάρους του ομοιώματος κεφαλής μετράται σε γωνία dθA και dθB (βλέπε σχήμα 6) και πρέπει να είναι: εμπρός από το εκκρεμές, η γωνία dθA πρέπει να είναι μεταξύ 32,0 και 37,0 μοιρών και να επιτυγχάνεται σε 53,0 έως 63,0 ms, ενώ πίσω από τη βάση του εκκρεμούς η γωνία dθB πρέπει να είναι μεταξύ 0,81*(γωνία dθA) + 1,75 και 0,81*(γωνία dθA) + 4,25 μοιρών και να επιτυγχάνεται σε 54,0 έως 64,0 ms.

5.6.8.   Η επίδοση του τραχήλου επιτρέπεται να προσαρμόζεται με την αντικατάσταση των οκτώ δακτυλιοειδών προφυλακτήρων από προφυλακτήρες διαφορετικής σκληρότητας Shore.

5.7.   Ώμος

5.7.1.   Το μήκος της ελαστικής χορδής πρέπει να ρυθμίζεται έτσι ώστε για να μετακινηθεί η κλείδα προς τα εμπρός να απαιτείται δύναμη μεταξύ 27,5 Ν και 32,5 Ν προς τα εμπρός, ασκούμενη σε απόσταση 4 ± 1 mm από την εξωτερική άκρη της κλείδας στο ίδιο επίπεδο που μετατοπίζεται η κλείδα.

5.7.2.   Το ανδρείκελο πρέπει να είναι καθισμένο σε επίπεδη, οριζόντια και άκαμπτη επιφάνεια χωρίς ερεισίνωτο. Ο θώρακας τοποθετείται κατακόρυφα και οι βραχίονες πρέπει να σχηματίζουν γωνία 40° ± 2° προς τα εμπρός ως προς την κατακόρυφο. Τα κάτω άκρα τοποθετούνται οριζοντίως.

5.7.3.   Ο κρουστικός κριός είναι εκκρεμές μάζας 23,4 ± 0,2 kg και διαμέτρου 152,4 ± 0,25 mm με ακτίνα καμπυλότητας 12,7 mm (4). Ο κρουστικός κριός κρέμεται από άκαμπτους γιγγλυμούς με τέσσερα καλώδια, από τους οποίους η κεντρική γραμμή του κρουστικού κριού πρέπει να απέχει τουλάχιστον 3,5 m (βλέπε σχήμα 4).

5.7.4.   Ο κρουστικός κριός πρέπει να είναι εφοδιασμένος με επιταχυνσιόμετρο που να καταγράφει κατά την κατεύθυνση της πρόσκρουσης και να είναι τοποθετημένο στον άξονα του κρουστικού κριού.

5.7.5.   Ο κρουστικός κριός πρέπει να μπορεί να προσκρούει ελεύθερα στον ώμο του ανδρείκελου με ταχύτητα πρόσκρουσης 4,3 ± 0,1 m/s.

5.7.6.   Η κατεύθυνση της πρόσκρουσης είναι κάθετη στον άξονα που διατρέχει από την εμπρός προς την πίσω πλευρά το ανδρείκελο και ο άξονας του κρουστικού κριού συμπίπτει με τον άξονα που διέρχεται από τον άξονα περιστροφής του άνω βραχίονα.

5.7.7.   Η μέγιστη επιτάχυνση του κρουστικού κριού, που φιλτράρεται με χρήση του προτύπου ISO 6487:2000 CFC 180, πρέπει να είναι μεταξύ 7,5 και 10,5 g.

5.8.   Άνω άκρα

5.8.1.   Για τα άνω άκρα δεν προβλέπεται δυναμική μέθοδος πιστοποίησης.

5.9.   Θώρακας

5.9.1.   Κάθε ομοίωμα πλευρού πιστοποιείται χωριστά.

5.9.2.   Το ομοίωμα πλευρού τοποθετείται κατακόρυφα σε διάταξη δοκιμής με ελεύθερη πτώση και ο κύλινδρος του ομοιώματος πλευρού στερεώνεται σταθερά στη διάταξη δοκιμής.

5.9.3.   Ο κρουστικός κριός είναι μάζα σε ελεύθερη πτώση μεγέθους 7,78 ± 0,01 kg της οποίας η μια πλευρά είναι επίπεδη και η διάμετρός της είναι 150 ± 2 mm.

5.9.4.   Ο άξονας του κρουστικού κριού πρέπει να είναι ευθυγραμμισμένος με τον άξονα του εμβόλου του ομοιώματος πλευρού.

5.9.5.   Η σοβαρότητα της πρόσκρουσης καθορίζεται από ύψη πτώσης 815, 204 και 459 mm. Αυτά τα ύψη πτώσης έχουν ως αποτέλεσμα αντίστοιχες ταχύτητες 4, 2 και 3 m/s περίπου. Τα ύψη πτώσης για την πρόσκρουση εφαρμόζονται με ακρίβεια 1 τοις εκατό.

5.9.6.   Μετράται η μετατόπιση του ομοιώματος πλευρού, π.χ. χρησιμοποιώντας μορφοτροπέα μετατόπισης προσαρμοσμένο στο ομοίωμα πλευρού.

5.9.7.   Οι απαιτήσεις για την πιστοποίηση των ομοιωμάτων πλευρού αναφέρονται στον πίνακα 5 του παρόντος παραρτήματος.

5.9.8.   Η συμπεριφορά του ομοιώματος πλευρού επιτρέπεται να προσαρμόζεται, αντικαθιστώντας το ελατήριο ρύθμισης εντός του κυλίνδρου με άλλο διαφορετικού βαθμού ακαμψίας.

Πίνακας 5

Απαιτήσεις για την πιστοποίηση του πλήρους ομοιώματος πλευρού

| Αλληλουχία σταδίων της δοκιμής | Ύψος πτώσης (ακρίβεια 1 %) (mm) | Ελάχιστη μετατόπιση (mm) | Μέγιστη μετατόπιση (mm) |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | 815 | 46,0 | 51,0 |
| 2 | 204 | 23,5 | 27,5 |
| 3 | 459 | 36,0 | 40,0 |

Αλληλουχία σταδίων της δοκιμής

Ύψος πτώσης (ακρίβεια 1 %) (mm)

Ελάχιστη μετατόπιση (mm)

Μέγιστη μετατόπιση (mm)

1

815

46,0

51,0

2

204

23,5

27,5

3

459

36,0

40,0

5.10.   Οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης

5.10.1.   Η οσφυϊκή μοίρα σπονδυλικής στήλης στερεώνεται σε ειδικής πιστοποίησης ομοίωμα κεφαλής μάζας 3,9 ± 0,05 kg (βλέπε σχήμα 6), με τη βοήθεια πλάκας πάχους 12 mm και μάζας 0,205 ± 0,05 kg.

5.10.2.   Το ομοίωμα κεφαλής και η οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης στερεώνονται με την κεφαλή προς τα κάτω στη βάση εκκρεμούς τραχήλου (5), έτσι ώστε να είναι δυνατή η πλευρική κίνηση του συστήματος.

5.10.3.   Το εκκρεμές τραχήλου είναι εξοπλισμένο με μονοαξονικό επιταχυνσιόμετρο σύμφωνα με τις προδιαγραφές του εκκρεμούς τραχήλου (βλέπε σχήμα 5).

5.10.4.   Το εκκρεμές τραχήλου αφήνεται να πέσει ελεύθερα από ύψος επιλεγμένο, έτσι ώστε να επιτυγχάνεται ταχύτητα πρόσκρουσης 6,05 ± 0,1 m/s που μετράται στο σημείο που ευρίσκεται το επιταχυνσιόμετρο.

5.10.5.   Το εκκρεμές τραχήλου επιβραδύνεται από την ταχύτητα πρόσκρουσης μέχρι την τιμή μηδέν με τη χρήση της κατάλληλης διάταξης (6), όπως περιγράφεται στην προδιαγραφή για το εκκρεμές τραχήλου (βλέπε σχήμα 5), έτσι ώστε η καμπύλη επιβράδυνσης ως προς τον χρόνο να ευρίσκεται εντός της ζώνης που απεικονίζεται στο σχήμα 8 και στον πίνακα 6 του παρόντος παραρτήματος. Όλοι οι δίαυλοι πρέπει να καταγράφονται σύμφωνα με το πρότυπο ISO 6487:2000 ή τις προδιαγραφές καταγραφής διαύλου δεδομένων SAE J211 (Μάρτιος 1995) και να φιλτράρονται ψηφιακά με χρήση του ISO 6487:2000 CFC 180 ή των SAE J211:1995 CFC 180. Η επιβράδυνση του εκκρεμούς πρέπει να φιλτράρεται με τη χρήση του ISO 6487:2000 CFC 60 ή των SAE J211:1995 CFC 60.

Πίνακας 6

Μεταβολή ταχύτητας εκκρεμούς — Χρονική ζώνη για τη δοκιμή πιστοποίησης οσφυϊκής μοίρας σπονδυλικής στήλης

| Υψηλότερο χρονικό όριο (s) | Ταχύτητα (m/s) | Χαμηλότερο χρονικό όριο (s) | Ταχύτητα (m/s) |
| --- | --- | --- | --- |
| 0,001 | 0,0 | 0 | – 0,05 |
| 0,0037 | – 0,2397 | 0,0027 | – 0,425 |
| 0,027 | – 5,8 | 0,0245 | – 6,5 |
| | | 0,03 | – 6,5 |

Υψηλότερο χρονικό όριο (s)

Ταχύτητα (m/s)

Χαμηλότερο χρονικό όριο (s)

Ταχύτητα (m/s)

0,001

0,0

0

– 0,05

0,0037

– 0,2397

0,0027

– 0,425

0,027

– 5,8

0,0245

– 6,5

0,03

– 6,5

5.10.6.   Η μέγιστη γωνία απόκλισης του ομοιώματος κεφαλής ως προς το εκκρεμές (γωνία dθA + dθC στο σχήμα 6) πρέπει να είναι μεταξύ 45,0 και 55,0 μοιρών και να επιτυγχάνεται σε 39,0 έως 53,0 ms.

5.10.7.   Ο μέγιστος βαθμός μετατόπισης του κέντρου βάρους του ομοιώματος κεφαλής μετράται σε γωνία dθA και dθB (βλέπε σχήμα 6) και πρέπει να είναι: Εμπρός από τη βάση του εκκρεμούς, η γωνία dθA πρέπει να είναι μεταξύ 31,0 και 35,0 μοιρών και να επιτυγχάνεται σε 44,0 έως 52,0 ms, ενώ πίσω από τη βάση του εκκρεμούς η γωνία dθB πρέπει να είναι μεταξύ 0,8*(γωνία dθA) + 2,00 και 0,8*(γωνία dθA) + 4,50 μοιρών και να επιτυγχάνεται σε 44,0 έως 52,0 ms.

5.10.8.   Η επίδοση της οσφυϊκής μοίρας επιτρέπεται να προσαρμόζεται μεταβάλλοντας την ένταση του καλωδίου της σπονδυλικής στήλης.

5.11.   Κοιλιακή χώρα

5.11.1.   Το ανδρείκελο πρέπει να είναι καθισμένο σε επίπεδη, οριζόντια και άκαμπτη επιφάνεια χωρίς ερεισίνωτο. Ο θώρακας τοποθετείται κατακόρυφα, ενώ τα άνω και κάτω άκρα πρέπει να τοποθετούνται οριζοντίως.

5.11.2.   Ο κρουστικός κριός είναι εκκρεμές μάζας 23,4 ± 0,2 kg και διαμέτρου 152,4 ± 0,25 mm με ακτίνα καμπυλότητας 12,7 mm (7). Ο κρουστικός κριός κρέμεται από άκαμπτους γιγγλυμούς με οκτώ καλώδια, από τους οποίους η κεντρική γραμμή του κρουστικού κριού πρέπει να απέχει τουλάχιστον 3,5 m (βλέπε σχήμα 4).

5.11.3.   Ο κρουστικός κριός πρέπει να είναι εφοδιασμένος με επιταχυνσιόμετρο που να καταγράφει κατά την κατεύθυνση της πρόσκρουσης και να είναι τοποθετημένο στον άξονα του κρουστικού κριού.

5.11.4.   Το εκκρεμές είναι εξοπλισμένο με οριζόντια κρουστική πλάκα προσομοίωσης του «υποστηρίγματος βραχιόνων», μάζας 1,0 ± 0,01 kg. Η συνολική μάζα του κρουστικού κριού με την κρουστική πλάκα είναι 24,4 ± 0,21 kg. Το σταθερό υποστήριγμα βραχιόνων έχει ύψος 70 ± 1 mm, πλάτος 150 ± 1 mm και πρέπει να μπορεί να εισδύσει στην κοιλιακή χώρα τουλάχιστον κατά 60 mm. Ο άξονας του εκκρεμούς πρέπει να διέρχεται από το κέντρο του «υποστηρίγματος βραχιόνων».

5.11.5.   Ο κρουστικός κριός πρέπει να μπορεί να προσκρούει ελεύθερα στην κοιλιακή χώρα του ανδρείκελου με ταχύτητα πρόσκρουσης 4,0 ± 0,1 m/s.

5.11.6.   Η κατεύθυνση της πρόσκρουσης είναι κάθετη στον άξονα που διατρέχει από την εμπρός προς την πίσω πλευρά το ανδρείκελο και ο άξονας του κρουστικού κριού ευθυγραμμίζεται με τον άξονα που διέρχεται από το κέντρο του μεσαίου μορφοτροπέα δυνάμεων της κοιλιακής χώρας.

5.11.7.   Η μέγιστη δύναμη από τον κρουστικό κριό, που προκύπτει από την επιτάχυνσή του μετρούμενη με τη χρήση του προτύπου ISO 6487:2000 CFC 180 και πολλαπλασιαζόμενη με τη μάζα του κρουστικού κριού/υποστηρίγματος βραχίονα, πρέπει να είναι μεταξύ 4,0 και 4,8 kN και να επιτυγχάνεται σε 10,6 έως 13,0 ms.

5.11.8.   Οι καμπύλες δύναμης-χρόνου που μετρώνται από τους τρεις μορφοτροπείς δυνάμεων στην κοιλιακή χώρα πρέπει να αθροίζονται και να φιλτράρονται με τη χρήση του ISO 6487:2000 CFC 600. Η μέγιστη δύναμη του συνόλου αυτού πρέπει να είναι μεταξύ 2,2 και 2,7 kN και να επιτυγχάνεται σε 10,0 έως 12,3 ms.

5.12.   Πύελος

5.12.1.   Το ανδρείκελο πρέπει να είναι καθισμένο σε επίπεδη, οριζόντια και άκαμπτη επιφάνεια χωρίς ερεισίνωτο. Ο θώρακας τοποθετείται κατακόρυφα, ενώ τα άνω και κάτω άκρα τοποθετούνται οριζοντίως.

5.12.2.   Ο κρουστικός κριός είναι εκκρεμές μάζας 23,4 ± 0,2 kg και διαμέτρου 152,4 ± 0,25 mm με ακτίνα καμπυλότητας 12,7 mm (8). Ο κρουστικός κριός κρέμεται από άκαμπτους γιγγλυμούς με οκτώ καλώδια, από τους οποίους η κεντρική γραμμή του κρουστικού κριού πρέπει να απέχει τουλάχιστον 3,5 m (βλέπε σχήμα 4).

5.12.3.   Ο κρουστικός κριός πρέπει να είναι εφοδιασμένος με επιταχυνσιόμετρο που να καταγράφει κατά την κατεύθυνση της πρόσκρουσης και να είναι τοποθετημένο στον άξονα του κρουστικού κριού.

5.12.4.   Ο κρουστικός κριός πρέπει να μπορεί να προσκρούει ελεύθερα στην πύελο του ανδρείκελου με ταχύτητα πρόσκρουσης 4,3 ± 0,1 m/s.

5.12.5.   Η κατεύθυνση της πρόσκρουσης είναι κάθετη στον άξονα που διατρέχει από την εμπρός προς την πίσω πλευρά το ανδρείκελο και ο άξονας του κρουστικού κριού ευθυγραμμίζεται με το κέντρο του σημείου Η της οπίσθιας πλάκας.

5.12.6.   Η μέγιστη δύναμη από τον κρουστικό κριό, που προκύπτει από την επιτάχυνσή του μετρούμενη με τη χρήση του προτύπου ISO 6487:2000 CFC 180 και πολλαπλασιαζόμενη με τη μάζα του κρουστικού κριού, πρέπει να είναι μεταξύ 4,4 και 5,4 kN και να επιτυγχάνεται σε 10,3 έως 15,5 ms.

5.12.7.   Η δύναμη στην ηβική σύμφυση φιλτράρεται με τη χρήση του ISO 6487:2000 CFC 600 και πρέπει να είναι μεταξύ 1,04 και 1,64 kN και να επιτυγχάνεται σε 9,9 έως 15,9 ms.

5.13.   Κάτω άκρα

5.13.1.   Για τα κάτω άκρα δεν προβλέπεται δυναμική μέθοδος πιστοποίησης.

Σχήμα 3

Απεικόνιση της διάταξης για την δοκιμή πιστοποίησης του ανδρείκελου για την πλευρική κρούση

Σχήμα 4

Ανάρτηση κρουστικού κριού εκκρεμούς 23,4 kg

| Αριστερά: | Ανάρτηση με τέσσερα καλώδια (χωρίς διασταυρούμενα καλώδια) |
| --- | --- |
| Δεξιά: | Ανάρτηση με οκτώ καλώδια |

Αριστερά:

Ανάρτηση με τέσσερα καλώδια (χωρίς διασταυρούμενα καλώδια)

Δεξιά:

Ανάρτηση με οκτώ καλώδια

Σχήμα 5

Ζώνη τιμών επιτάχυνσης — χρόνου του εκκρεμούς για τη δοκιμή πιστοποίησης του τραχήλου

Σχήμα 6

Ζώνη τιμών επιτάχυνσης — χρόνου του εκκρεμούς για τη δοκιμή πιστοποίησης της οσφυικής μοίρας

Σχήμα 7

Μεταβολή ταχύτητας εκκρεμούς — χρονική ζώνη για τη δοκιμή πιστοποίησης τραχήλου

Σχήμα 8

Μεταβολή ταχύτητας εκκρεμούς — χρονική ζώνη για τη δοκιμή πιστοποίησης οσφυϊκής μοίρας σπονδυλικής στήλης

---

(1)  Το ανδρείκελο αντιστοιχεί στις προδιαγραφές του ανδρείκελου ES-2. Ο αριθμός του πίνακα περιεχομένων του τεχνικού σχεδίου είναι: Αριθ. E-AA-DRAWING-LIST-7-25-032 με ημερομηνία 25 Ιουλίου 2003. Η πλήρης σειρά των τεχνικών σχεδίων ES-2 και το εγχειρίδιο χρήστη ES-2 έχουν κατατεθεί στην Οικονομική Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη (UNECE), Palais des Nations, Γενεύη, Ελβετία και μπορούν να μελετηθούν κατόπιν υποβολής αιτήματος στη γραμματεία.

(2)  Εκκρεμές τραχήλου που αντιστοιχεί στον αμερικανικό κωδικό του ομοσπονδιακού κανονισμού 49 CFR. Κεφάλαιο V μέρος 572.33 (έκδοση 10-1- 00) (βλέπε επίσης σχήμα 5).

(3)  Συνιστάται η χρήση κυψελίδας 3 ιντσών (βλέπε σχήμα 5).

(4)  Εκκρεμές που αντιστοιχεί στον αμερικανικό κωδικό του ομοσπονδιακού κανονισμού 49 CFR κεφάλαιο V μέρος 572.36(a) (έκδοση 10-1-00) (βλ. επίσης σχήμα 4).

(5)  Εκκρεμές τραχήλου που αντιστοιχεί στον αμερικανικό κωδικό του ομοσπονδιακού κανονισμού 49 CFR κεφάλαιο V μέρος 572.33 (έκδοση 10-1-00) (βλ. επίσης σχήμα 5).

(6)  Συνιστάται η χρήση κυψελίδας 6 ιντσών (βλ. σχήμα 5).

(7)  Εκκρεμές που αντιστοιχεί στον αμερικανικό κωδικό του ομοσπονδιακού κανονισμού 49 CFR κεφάλαιο V μέρος 572.36(a) (έκδοση 10-1-00) (βλ. επίσης σχήμα 4).

(8)  Εκκρεμές που αντιστοιχεί στον αμερικανικό κωδικό του ομοσπονδιακού κανονισμού 49 CFR κεφάλαιο V μέρος 572.36(α) (έκδοση 10-1-00) (βλ. επίσης σχήμα 4).

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 7

ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΝΔΡΕΙΚΕΛΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΙΚΗ ΠΡΟΣΚΡΟΥΣΗ

1.   ΓΕΝΙΚΑ

1.1.   Το ανδρείκελο για την πλευρική πρόσκρουση, όπως περιγράφεται στο παράρτημα 6 του παρόντος κανονισμού, πρέπει να χρησιμοποιείται σύμφωνα με την ακόλουθη διαδικασία εγκατάστασης.

2.   ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

2.1.   Ρυθμίζονται οι αρθρώσεις γόνατος και αστραγάλου, έτσι ώστε απλώς να υποστηρίζουν την κνήμη και το άκρο πόδι όταν εκτείνονται οριζοντίως (ρύθμιση 1 έως 2 g).

2.2.   Ελέγχεται εάν έχουν γίνει οι ρυθμίσεις σχετικά με την επιθυμητή κατεύθυνση πρόσκρουσης στο ανδρείκελο.

2.3.   Το ανδρείκελο πρέπει να είναι ενδεδυμένο με εφαρμοστό βαμβακερό παντελόνι που καλύπτει το μέσο της κνήμης και προαιρετικά με εφαρμοστό βαμβακερό κοντομάνικο πουκάμισο.

2.4.   Κάθε πόδι πρέπει να φέρει υπόδημα.

2.5.   Το ανδρείκελο τοποθετείται στο εξωτερικό εμπρόσθιο κάθισμα της πληττόμενης πλευράς, όπως περιγράφεται στην προδιαγραφή για τη μέθοδο δοκιμής πλευρικής σύγκρουσης.

2.6.   Το επίπεδο συμμετρίας του ανδρείκελου πρέπει να συμπίπτει με το κατακόρυφο διάμεσο επίπεδο της καθορισμένης θέσης καθίσματος.

2.7.   Η πύελος του ανδρείκελου τοποθετείται έτσι ώστε η πλευρική γραμμή που διέρχεται από τα σημεία Η του ανδρείκελου να είναι κάθετη προς το διάμηκες διάμεσο επίπεδο του καθίσματος. Η γραμμή που διέρχεται από τα σημεία Η του ανδρείκελου πρέπει να είναι οριζόντια με μέγιστη επιτρεπόμενη κλίση ± 2° (1).

Η σωστή θέση της πυέλου του ανδρείκελου μπορεί να ελεγχθεί σε σχέση με το σημείο H με βάση τις οπές M3 στις οπίσθιες πλάκες του σημείου H, κάθε πλευράς της πυέλου ES-2. Οι οπές M3 φέρουν την ένδειξη «Hm». Η θέση «Hm» πρέπει να βρίσκεται σε κύκλο με ακτίνα 10 mm γύρω από το σημείο H.

Η σωστή θέση της πυέλου του ανδρείκελου

2.8.   Το επάνω μέρος του κορμού πρέπει να τοποθετείται με κλίση προς τα εμπρός και εν συνεχεία να μετατοπίζεται σταθερά προς τα πίσω, ώστε να ακουμπά στο ερεισίνωτο του καθίσματος (βλέπε υποσημείωση 1). Οι ώμοι του ανδρείκελου τοποθετούνται όσο το δυνατόν προς τα πίσω.

2.9.   Ανεξάρτητα από τη θέση καθίσματος του ανδρείκελου, η γωνία μεταξύ του άνω βραχίονα και της γραμμής αναφοράς κορμού-βραχίονα σε κάθε πλευρά πρέπει να είναι 40° ± 5°. Η γραμμή αναφοράς κορμού-βραχίονα ορίζεται ως η τομή επιπέδου εφαπτομένου στην εμπρόσθια επιφάνεια των ομοιωμάτων πλευρών με το διάμηκες κατακόρυφο επίπεδο του ανδρείκελου στο οποίο κείται ο βραχίονας.

2.10.   Για τη θέση καθίσματος οδηγού, χωρίς να μετακινηθεί η πύελος ή ο κορμός, το δεξί άκρο πόδι του ανδρείκελου τοποθετείται επί του ανενεργού ποδοπλήκτρου επιτάχυνσης, έτσι ώστε η φτέρνα να ακουμπά όσο το δυνατόν περισσότερο προς τα εμπρός επί του δαπέδου. Το αριστερό άκρο πόδι τοποθετείται έτσι ώστε να σχηματίζει ορθή γωνία με την κνήμη και η φτέρνα να ακουμπά επί του δαπέδου στην ίδια γραμμή με τη δεξιά φτέρνα. Τα γόνατα του ανδρείκελου τοποθετούνται έτσι ώστε οι εξωτερικές επιφάνειες να απέχουν 150 ± 10 mm από το επίπεδο συμμετρίας του ανδρείκελου. Εάν είναι δυνατόν να τηρούνται αυτοί οι περιορισμοί, οι μηροί του ανδρείκελου πρέπει να τοποθετούνται έτσι ώστε να εφάπτονται με το μαξιλάρι του καθίσματος.

2.11.   Για όλες τις λοιπές θέσεις καθισμάτων, χωρίς να μετατοπίζεται η πύελος ή ο κορμός, οι φτέρνες του ανδρείκελου τοποθετούνται όσο το δυνατόν περισσότερο προς τα εμπρός επί του δαπέδου χωρίς να πιέζεται το μαξιλάρι του καθίσματος περισσότερο απ' ό,τι χρειάζεται λόγω του βάρους του κάτω άκρου. Τα γόνατα του ανδρείκελου τοποθετούνται έτσι ώστε οι εξωτερικές επιφάνειες να απέχουν 150 ± 10 mm από το επίπεδο συμμετρίας του ανδρείκελου.

---

(1)  Το ανδρείκελο μπορεί να είναι εξοπλισμένο με αισθητήρες κλίσης στον θώρακα και στην πύελο. Τα όργανα αυτά μπορούν να συμβάλουν στην απόκτηση της επιθυμητής θέσης.

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 8

ΜΕΡΙΚΗ ΔΟΚΙΜΗ

1.   ΣΚΟΠΟΣ

Σκοπός των δοκιμών αυτών είναι να επαληθεύεται κατά πόσο το τροποποιημένο όχημα διαθέτει τουλάχιστον τις ίδιες (ή καλύτερες) ιδιότητες απορρόφησης ενέργειας με τον τύπο οχήματος που εγκρίνεται βάσει του παρόντος κανονισμού.

2.   ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

2.1.   Δοκιμές αναφοράς

2.1.1.   Με τα αρχικά υλικά παραγεμίσματος που δοκιμάστηκαν κατά την έγκριση του οχήματος προσαρμοσμένα σε μια νέα πλευρική δομή του προς έγκριση οχήματος διεξάγονται δύο δυναμικές δοκιμές με τη χρήση δύο διαφορετικών κρουστικών κριών (σχήμα 1).

2.1.1.1.   Το κρουστικό ομοίωμα κεφαλής, που καθορίζεται στην παράγραφο 3.1.1 κατωτέρω, πλήττει με ταχύτητα 24,1 km/h την επιφάνεια επί της οποίας προσέκρουσε το ομοίωμα κεφαλής Eurosid κατά την έγκριση του οχήματος. Καταγράφεται το αποτέλεσμα της δοκιμής και υπολογίζεται η τιμή HPC. Ωστόσο, η δοκιμή αυτή δεν διενεργείται στην περίπτωση που κατά τη διάρκεια των δοκιμών που περιγράφονται στο παράρτημα 4 του παρόντος κανονισμού: δεν σημειώθηκε επαφή της κεφαλής, ή σημειώθηκε επαφή της κεφαλής με τον υαλοπίνακα μόνον, υπό τον όρο ότι ο υαλοπίνακας δεν είναι κατασκευασμένος από γυαλί ασφαλείας.

2.1.1.2.   Το κρουστικό ομοίωμα σώματος, που καθορίζεται στην παράγραφο 3.2.1 κατωτέρω, πλήττει με ταχύτητα 24,1 km/h την πλευρική επιφάνεια επί της οποίας κατά την έγκριση του οχήματος προσέκρουσε ο ώμος, το άνω άκρο και ο θώρακας Eurosid. Καταγράφεται το αποτέλεσμα της δοκιμής και υπολογίζεται η τιμή HPC.

2.2.   Δοκιμή έγκρισης

2.2.1.   Με τα νέα υλικά παραγεμίσματος, καθίσματα κ.λπ., που έχουν υποβληθεί για την παράταση της έγκρισης προσαρμοσμένα σε μια νέα πλευρική δομή του οχήματος, επαναλαμβάνονται οι δοκιμές που καθορίζονται στις παραγράφους 2.1.1.1 και 2.1.1.2 ανωτέρω, καταγράφονται τα νέα αποτελέσματα και υπολογίζονται οι τιμές HPC.

2.2.1.1.   Εάν οι τιμές HPC που υπολογίστηκαν από τα αποτελέσματα των δύο δοκιμών έγκρισης είναι χαμηλότερες από τις τιμές HPC που προέκυψαν κατά τις δοκιμές αναφοράς (που διενεργήθηκαν χρησιμοποιώντας τον αρχικώς εγκριθέντα τύπο υλικού παραγεμίσματος ή καθίσματα) χορηγείται η παράταση της έγκρισης.

2.2.1.2.   Εάν οι νέες τιμές HPC είναι μεγαλύτερες από τις τιμές HPC που προέκυψαν κατά τις δοκιμές αναφοράς πρέπει να διενεργηθεί νέα πλήρης δοκιμή (χρησιμοποιώντας τα υποβληθέντα υλικά παραγεμίσματος/καθίσματα κ.λπ.).

3.   ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΔΟΚΙΜΩΝ

3.1.   Κρουστικό ομοίωμα κεφαλής (σχήμα 2)

3.1.1.   Η διάταξη αυτή αποτελείται από πλήρως κατευθυνόμενο γραμμικό, άκαμπτο κρουστικό στοιχείο μάζας 6,8 kg. Η επιφάνεια κρούσης είναι ημισφαιρική, με διάμετρο 165 mm.

3.1.2.   Το ομοίωμα κεφαλής είναι εξοπλισμένο με δύο επιταχυνσιόμετρα και διάταξη μέτρησης της ταχύτητας, ικανά για μέτρηση τιμών στην κατεύθυνση της πρόσκρουσης.

3.2.   Κρουστικό ομοίωμα κορμού (σχήμα 3)

3.2.1.   Η διάταξη αυτή αποτελείται από πλήρως κατευθυνόμενο γραμμικό, άκαμπτο κρουστικό στοιχείο μάζας 30 kg. Οι διαστάσεις και η διατομή του παρουσιάζονται στο σχήμα 3.

3.2.2.   Το ομοίωμα σώματος πρέπει να εξοπλίζεται με δύο επιταχυνσιόμετρα και διάταξη μέτρησης της ταχύτητας που να παρέχουν τη δυνατότητα μέτρησης των τιμών κατά την κατεύθυνση της πρόσκρουσης.

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 9

ΔΙΑΔΙΚΑΣΊΕΣ ΔΟΚΙΜΉΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΊΑ ΤΩΝ ΕΠΙΒΑΤΏΝ ΟΧΗΜΆΤΩΝ ΠΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΎΝ ΜΕ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΈΡΓΕΙΑ ΑΠΌ ΥΨΗΛΉ ΤΆΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΡΡΟΉ ΗΛΕΚΤΡΟΛΎΤΗ

Το παρόν παράρτημα περιγράφει τις διαδικασίες δοκιμής για την απόδειξη της συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις της παραγράφου 5.3.7 σχετικά με την ασφάλεια έναντι του ηλεκτρικού ρεύματος. Για παράδειγμα, οι μετρήσεις με μεγαωμόμετρο ή με παλμογράφο αποτελούν κατάλληλη μέθοδο εναλλακτική της διαδικασίας που περιγράφεται κατωτέρω για τη μέτρηση της αντίστασης μόνωσης. Στην περίπτωση αυτή, μπορεί να είναι αναγκαία η απενεργοποίηση του συστήματος παρακολούθησης της αντίστασης μόνωσης επί του οχήματος.

Πριν από τη δοκιμή πρόσκρουσης του οχήματος, πρέπει να μετρηθεί και να καταγραφεί η τάση του κεντρικού αγωγού υψηλής τάσης (Vb) (βλέπε σχήμα 1), έτσι ώστε να επιβεβαιωθεί ότι βρίσκεται εντός των ορίων της τάσης λειτουργίας του οχήματος, όπως ορίζεται από τον κατασκευαστή του οχήματος.

1.   ΔΙΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΔΟΚΙΜΗΣ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ

Αν χρησιμοποιείται λειτουργία αποσύνδεσης υψηλής τάσης, πρέπει να ληφθούν μετρήσεις και από τις δύο πλευρές της διάταξης που εκτελεί τη λειτουργία αποσύνδεσης.

Ωστόσο, αν η αποσύνδεση υψηλής τάσης αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του ΕΣΑΕ ή του συστήματος μετατροπής ενέργειας και του κεντρικού αγωγού υψηλής τάσης του ΕΣΑΕ ή το σύστημα μετατροπής ενέργειας προστατεύεται στο βαθμό προστασίας IPXXB μετά τη δοκιμή πρόσκρουσης, μπορούν να ληφθούν μετρήσεις μόνο μεταξύ της διάταξης που εκτελεί τη λειτουργία αποσύνδεσης και των ηλεκτρικών φορτίων.

Το βολτόμετρο που χρησιμοποιείται στη δοκιμή αυτή μετρά τις τιμές ΣΡ και έχει εσωτερική αντίσταση τουλάχιστον 10 ΜΩ.

2.   ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΟΙ ΑΚΟΛΟΥΘΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΤΑΣΗΣ.

Μετά τη δοκιμή πρόσκρουσης, προσδιορισμός των κεντρικών αγωγών υψηλής τάσης (Vb, V1, V2) (βλέπε σχήμα 1).

Η μέτρηση της τάσης θα πρέπει να γίνει όχι νωρίτερα από 5 δευτερόλεπτα, αλλά, το αργότερο εντός 60 δευτερολέπτων μετά την πρόσκρουση.

Αυτή η διαδικασία δεν εφαρμόζεται αν η δοκιμή διενεργείται υπό τον όρο ότι δεν ενεργοποιείται το ηλεκτρικό σύστημα κίνησης.

Σχήμα 1

Μέτρηση των Vb, V1, V2

Image

3.   ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΓΙΑ ΧΑΜΗΛΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Πριν από την πρόσκρουση, ένας διακόπτης S1 και μια γνωστή αντίσταση εκφόρτισης Re συνδέονται παράλληλα με τον σχετικό πυκνωτή (βλέπε σχήμα 2).

Τουλάχιστον μετά από 5 δευτερόλεπτα και όχι αργότερα από 60 δευτερόλεπτα μετά την πρόσκρουση, ο διακόπτης S1 κλείνει, ενώ η τάση Vb και το ρεύμα Ie μετρώνται και καταγράφονται. Το γινόμενο της τάσης Vb επί το ρεύμα Ie ολοκληρώνεται στη χρονική περίοδο που αρχίζει από τη στιγμή που κλείνει ο διακόπτης S1 (tc) έως ότου η τάση Vb πέφτει κάτω από το κατώτατο όριο υψηλής τάσης 60 V ΣΡ (th). Το προκύπτον ολοκλήρωμα ισούται με τη συνολική ενέργεια (TE) σε Joule.

| α) | Όταν η τάση Vb μετράται σε χρονική στιγμή μεταξύ 5 δευτερολέπτων και 60 δευτερολέπτων μετά την πρόσκρουση και η χωρητικότητα των πυκνωτών X (Cx) καθορίζεται από τον κατασκευαστή, η συνολική ενέργεια (TE) υπολογίζεται σύμφωνα με τον ακόλουθο τύπο: |
| --- | --- |

α)

Formula

Όταν η τάση Vb μετράται σε χρονική στιγμή μεταξύ 5 δευτερολέπτων και 60 δευτερολέπτων μετά την πρόσκρουση και η χωρητικότητα των πυκνωτών X (Cx) καθορίζεται από τον κατασκευαστή, η συνολική ενέργεια (TE) υπολογίζεται σύμφωνα με τον ακόλουθο τύπο:

| β) | TE = 0,5 × Cx × (Vb
  2 – 3 600)
  Όταν πραγματοποιείται μέτρηση των V1 και V2 (βλέπε σχήμα 1) σε χρονική στιγμή μεταξύ 5 δευτερολέπτων και 60 δευτερολέπτων μετά την πρόσκρουση και οι χωρητικότητες των πυκνωτών Y (Cy1, Cy2) καθορίζονται από τον κατασκευαστή, η συνολική ενέργεια (TEy1, TEy2) υπολογίζεται σύμφωνα με τους ακόλουθους τύπους: |
| --- | --- |

β)

TE = 0,5 × Cx × (Vb
  2 – 3 600)

Όταν πραγματοποιείται μέτρηση των V1 και V2 (βλέπε σχήμα 1) σε χρονική στιγμή μεταξύ 5 δευτερολέπτων και 60 δευτερολέπτων μετά την πρόσκρουση και οι χωρητικότητες των πυκνωτών Y (Cy1, Cy2) καθορίζονται από τον κατασκευαστή, η συνολική ενέργεια (TEy1, TEy2) υπολογίζεται σύμφωνα με τους ακόλουθους τύπους:

| γ) | TEy1 = 0,5 × Cy1 × (V1
  2 – 3 600)
  TEy2 = 0,5 × Cy2 × (V2
  2 – 3 600)
  Αυτή η διαδικασία δεν εφαρμόζεται αν η δοκιμή διενεργείται υπό τον όρο ότι δεν ενεργοποιείται το ηλεκτρικό σύστημα κίνησης. |
| --- | --- |

γ)

TEy1 = 0,5 × Cy1 × (V1
  2 – 3 600)

TEy2 = 0,5 × Cy2 × (V2
  2 – 3 600)

Αυτή η διαδικασία δεν εφαρμόζεται αν η δοκιμή διενεργείται υπό τον όρο ότι δεν ενεργοποιείται το ηλεκτρικό σύστημα κίνησης.

Σχήμα 2

Π.χ. μέτρηση της ενέργειας του κεντρικού αγωγού υψηλής τάσης που αποθηκεύεται στους πυκνωτές X

Image

4.   ΦΥΣΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

Μετά τη δοκιμή πρόσκρουσης του οχήματος, τυχόν μέρη που περιβάλλουν τα στοιχεία υψηλής τάσης ανοίγονται, αποσυναρμολογούνται ή απομακρύνονται χωρίς τη χρήση εργαλείων. Όλα τα υπόλοιπα περιβάλλοντα μέρη θεωρούνται μέρος της φυσικής προστασίας.

Ο δάκτυλος δοκιμής που περιγράφεται στο σχήμα του προσαρτήματος στο παρόν παράρτημα εισάγεται σε τυχόν κενά ή ανοίγματα της φυσικής προστασίας με δύναμη δοκιμής 10 N ± 10 τοις εκατό για την αξιολόγηση της ασφάλειας έναντι του ηλεκτρικού ρεύματος. Αν υπάρχει μερική ή πλήρης διείσδυση στη φυσική προστασία από τον δάκτυλο δοκιμής, ο δάκτυλος δοκιμής τοποθετείται σε κάθε δυνατή θέση, όπως ορίζεται κατωτέρω.

Ξεκινώντας από την όρθια θέση, και οι δύο αρθρώσεις του δακτύλου δοκιμής κάμπτονται διαδοχικά υπό γωνία έως 90° σε σχέση με τον άξονα του παρακείμενου τμήματος του δακτύλου και τοποθετούνται σε κάθε δυνατή θέση.

Τα εσωτερικά πλέγματα προστασίας έναντι του ηλεκτρικού ρεύματος θεωρούνται μέρος του περιβλήματος.

Μια παροχή χαμηλής τάσης (όχι κάτω των 40 V και όχι πάνω από 50 V) σε σειρά με κατάλληλο λαμπτήρα πρέπει να συνδέεται, εφόσον είναι απαραίτητο, μεταξύ του δακτύλου δοκιμής και των υπό τάση μερών υψηλής τάσης εντός του πλέγματος ή του περιβλήματος.

4.1.   Όροι αποδοχής

Οι απαιτήσεις της παραγράφου 5.3.7.1.3 θεωρείται ότι πληρούνται αν ο δάκτυλος δοκιμής που περιγράφεται στο σχήμα του προσαρτήματος του παρόντος παραρτήματος δεν μπορεί να έλθει σε επαφή με τα υπό τάση μέρη υψηλής τάσης.

Αν απαιτείται, μπορούν να χρησιμοποιηθούν ένα κάτοπτρο ή ένα ινοσκόπιο για να ελεγχθεί κατά πόσον ο δάκτυλος δοκιμής έρχεται σε επαφή με τα υπό τάση μέρη υψηλής τάσης.

Αν αυτή η απαίτηση επαληθεύεται από ένα κύκλωμα σήματος μεταξύ του δακτύλου δοκιμής και των υπό τάση μερών υψηλής τάσης, ο λαμπτήρας δεν ανάβει.

5.   ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΜΟΝΩΣΗΣ

Η αντίσταση μόνωσης μεταξύ του κεντρικού αγωγού υψηλής τάσης και του ηλεκτρικού πλαισίου (σασί) καταδεικνύεται είτε με μέτρηση είτε με συνδυασμό μέτρησης και υπολογισμού.

Αν η αντίσταση μόνωσης καταδεικνύεται με μέτρηση, θα πρέπει να τηρούνται οι ακόλουθες οδηγίες.

| | Μέτρηση και καταγραφή της τάσης (Vb) μεταξύ της αρνητικής και της θετικής πλευράς του κεντρικού αγωγού υψηλής τάσης (βλέπε σχήμα 1). |
| --- | --- |

Μέτρηση και καταγραφή της τάσης (Vb) μεταξύ της αρνητικής και της θετικής πλευράς του κεντρικού αγωγού υψηλής τάσης (βλέπε σχήμα 1).

| | Μέτρηση και καταγραφή της τάσης (V1) μεταξύ της αρνητικής πλευράς του κεντρικού αγωγού υψηλής τάσης και του ηλεκτρικού πλαισίου (βλέπε σχήμα 1). |
| --- | --- |

Μέτρηση και καταγραφή της τάσης (V1) μεταξύ της αρνητικής πλευράς του κεντρικού αγωγού υψηλής τάσης και του ηλεκτρικού πλαισίου (βλέπε σχήμα 1).

| | Μέτρηση και καταγραφή της τάσης (V2) μεταξύ της θετικής πλευράς του κεντρικού αγωγού υψηλής τάσης και του ηλεκτρικού πλαισίου (βλέπε σχήμα 1). |
| --- | --- |

Μέτρηση και καταγραφή της τάσης (V2) μεταξύ της θετικής πλευράς του κεντρικού αγωγού υψηλής τάσης και του ηλεκτρικού πλαισίου (βλέπε σχήμα 1).

Αν η V1 είναι μεγαλύτερη από ή ίση με τη V2, εισάγεται μια γνωστή τυποποιημένη αντίσταση (Ro) μεταξύ της αρνητικής πλευράς του κεντρικού αγωγού υψηλής τάσης και του ηλεκτρικού πλαισίου. Αφού εισαχθεί η Ro, μετράται η τάση (V1′) μεταξύ της αρνητικής πλευράς του κεντρικού αγωγού υψηλής τάσης και του ηλεκτρικού πλαισίου του οχήματος (βλέπε σχήμα 3). Υπολογίζεται η αντίσταση μόνωσης (Ri) σύμφωνα με τον ακόλουθο τύπο:

Ri = Ro*(Vb/V1′ — Vb/V1) ή Ri = Ro*Vb*(1/V1′ — 1/V1)

Το αποτέλεσμα Ri, που είναι η τιμή της αντίστασης μόνωσης σε Ohm (Ω), διαιρείται με την τάση λειτουργίας του κεντρικού αγωγού υψηλής τάσης σε Volt (V).

Ri (Ω/V) = Ri (Ω)/Τάση λειτουργίας (V)

Σχήμα 3

Μέτρηση της V1′

Image

Αν η V2 είναι μεγαλύτερη από ή ίση με τη V1, εισάγεται μια γνωστή τυποποιημένη αντίσταση (Ro) μεταξύ της θετικής πλευράς του κεντρικού αγωγού υψηλής τάσης και του ηλεκτρικού πλαισίου. Αφού εισαχθεί η Ro, μετράται η τάση (V2′) μεταξύ της θετικής πλευράς του κεντρικού αγωγού υψηλής τάσης και του ηλεκτρικού πλαισίου του οχήματος (βλέπε σχήμα 4).

Υπολογίζεται η αντίσταση μόνωσης (Ri) σύμφωνα με τον ακόλουθο τύπο:

Ri = Ro*(Vb/V2′ — Vb/V2) ή Ri = Ro*Vb*(1/V2′ — 1/V2)

Το αποτέλεσμα Ri, που είναι η τιμή της αντίστασης μόνωσης σε Ohm (Ω), διαιρείται με την τάση λειτουργίας του κεντρικού αγωγού υψηλής τάσης σε Volt (V).

Ri (Ω/V) = Ri (Ω)/Τάση λειτουργίας (V)

Ri =Ro*(Vb/V2′ — Vb/V2) ή Ri = Ro*Vb*(1/V2′ — 1/V2)

Σχήμα 4

Μέτρηση της V2′

Image

Σημείωση: Η γνωστή αντίσταση Ro (σε Ω) πρέπει να είναι η τιμή της ελάχιστης απαιτούμενης αντίστασης μόνωσης (σε Ω/V), πολλαπλασιασμένη με την τάση λειτουργίας (σε V) του οχήματος συν/πλην 20 τοις εκατό. Η Ro δεν απαιτείται να έχει επακριβώς αυτή την τιμή, καθώς οι εξισώσεις ισχύουν για οποιαδήποτε Ro· ωστόσο, μια τιμή Ro αυτής της τάξης θα πρέπει να επιτρέπει μετρήσεις της τάσης με ικανοποιητική ακρίβεια.

6.   ΔΙΑΡΡΟΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΗ

Χρησιμοποιείται κατάλληλη επένδυση, εφόσον απαιτείται, για τη φυσική προστασία, έτσι ώστε να επιβεβαιωθεί οποιαδήποτε διαρροή ηλεκτρολύτη από το ΕΣΑΕ μετά τη δοκιμή πρόσκρουσης.

Εκτός αν ο κατασκευαστής παρέχει τα μέσα για τη διάκριση μεταξύ των διαφόρων διαρροών υγρών, κάθε διαρροή υγρών θεωρείται διαρροή ηλεκτρολύτη.

7.   Η ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΣΥΓΚΡΑΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΣΑΕ ΔΙΑΠΙΣΤΩΝΕΤΑΙ ΜΕ ΟΠΤΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ.

Προσάρτημα

ΔΑΚΤΥΛΟΣ ΔΟΚΙΜΗΣ (ΒΑΘΜΟΣ IPXXB)

Σχήμα

Δάκτυλος δοκιμής

Image

Υλικό: μέταλλο, εκτός αν προσδιορίζεται διαφορετικά

Γραμμικές διαστάσεις σε χιλιοστόμετρα

Ανοχές στις διαστάσεις χωρίς συγκεκριμένη ανοχή:

| α) | Σε γωνίες: 0/– 10° |
| --- | --- |

α)

Σε γωνίες: 0/– 10°

| β) | Σε γραμμικές διαστάσεις:






  i) | έως 25 mm: 0/– 0,05 mm |
| --- | --- | --- |

β)

Σε γραμμικές διαστάσεις:

i)

έως 25 mm: 0/– 0,05 mm

| ii) | Πάνω από 25 mm: ± 0,2 mm |
| --- | --- |

ii)

Πάνω από 25 mm: ± 0,2 mm

Και οι δύο αρθρώσεις επιτρέπουν κίνηση στο ίδιο επίπεδο και προς την ίδια κατεύθυνση υπό γωνία 90° με ανοχή 0 έως + 10°.

---