# Publicatieblad C 197/8 ju

| | ISSN 1977-0995 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 197 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 61e jaargang8 juni 2018 |

ISSN 1977-0995

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 197

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

61e jaargang8 juni 2018

---

| Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- |
| | I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen |
| | ADVIEZEN |
| | Europees Economisch en Sociaal Comité |
| | 531e zitting van het EESC van 17 en 18 januari 2018 |
| 2018/C 197/01 | Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de bevordering van het mkb in Europa, met bijzondere aandacht voor een horizontale wetgevende benadering van het mkb en de naleving van het denk eerst klein-beginsel van de Small Business Act (verkennend advies) | 1 |
| 2018/C 197/02 | Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over een alomvattende aanpak van het industriebeleid in de EU — verbetering van het ondernemingsklimaat en steun voor het concurrentievermogen van de Europese industrie (verkennend advies) | 10 |

Inhoud

Bladzijde

I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen

ADVIEZEN

Europees Economisch en Sociaal Comité

531e zitting van het EESC van 17 en 18 januari 2018

2018/C 197/01

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de bevordering van het mkb in Europa, met bijzondere aandacht voor een horizontale wetgevende benadering van het mkb en de naleving van het denk eerst klein-beginsel van de Small Business Act (verkennend advies)

1

2018/C 197/02

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over een alomvattende aanpak van het industriebeleid in de EU — verbetering van het ondernemingsklimaat en steun voor het concurrentievermogen van de Europese industrie (verkennend advies)

10

---

| | III   Voorbereidende handelingen |
| --- | --- |
| | EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ |
| | 531e zitting van het EESC van 17 en 18 januari 2018 |
| 2018/C 197/03 | Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s — Het jaarlijkse werkprogramma van de Unie voor Europese normalisatie voor 2018(COM(2017) 453 final) | 17 |
| 2018/C 197/04 | Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de bestrijding van fraude en vervalsing in verband met andere betaalmiddelen dan contanten en ter vervanging van Kaderbesluit 2001/413/JBZ[COM(2017) 489 final — 2017/0226 (COD)] | 24 |
| 2018/C 197/05 | Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van Richtlijn 2011/16/EU wat betreft verplichte automatische uitwisseling van inlichtingen op belastinggebied met betrekking tot te rapporteren grensoverschrijdende constructies (COM(2017) 335 final — 2017/0138 (CNS)) | 29 |
| 2018/C 197/06 | Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de aanbeveling voor een aanbeveling van de Raad over het economisch beleid in de eurozone (COM(2017) 770 final) | 33 |
| 2018/C 197/07 | Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 1071/2009 van de Raad en Verordening (EG) nr. 1072/2009 teneinde ze aan te passen aan ontwikkelingen in de sector(COM(2017) 281 final — 2017/0123 (COD)) | 38 |
| 2018/C 197/08 | Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2006/22/EG wat betreft de handhavingsvoorschriften en tot vaststelling van specifieke regels met betrekking tot Richtlijn 96/71/EG en Richtlijn 2014/67/EU voor de terbeschikkingstelling van bestuurders in de wegvervoersector(COM(2017) 278 final — 2017/0121 (COD)) en het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 561/2006 wat betreft de minimumeisen voor maximale dagelijkse en wekelijkse rijtijden, minimumonderbrekingen en dagelijkse en wekelijkse rusttijden, en Verordening (EU) nr. 165/2014 wat betreft positionering door middel van tachografen(COM(2017) 277 final — 2017/0122 (COD)) | 45 |
| 2018/C 197/09 | Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s — Luchtvaart: een open en geconnecteerd Europa(COM(2017) 286 final) en het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de bescherming van de mededinging in de luchtvaart, houdende intrekking van Verordening (EG) nr. 868/2004(COM(2017) 289 final — 2017/0116 (COD)) | 58 |
| 2018/C 197/10 | Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de rechten en verplichtingen van reizigers in het treinverkeer (herschikking)(COM(2017) 548 final — 2017/0237 (COD)) | 66 |
| 2018/C 197/11 | Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 726/2004 wat betreft de zetel van het Europees Geneesmiddelenbureau(COM(2017) 735 final — 2017/0328 (COD)) | 71 |
| 2018/C 197/12 | Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1093/2010 wat betreft de vestigingsplaats van de zetel van de Europese Bankautoriteit(COM(2017) 734 final — 2017/0326 (COD)) | 72 |

III   Voorbereidende handelingen

EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ

531e zitting van het EESC van 17 en 18 januari 2018

2018/C 197/03

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s — Het jaarlijkse werkprogramma van de Unie voor Europese normalisatie voor 2018(COM(2017) 453 final)

(COM(2017) 453 final)

17

2018/C 197/04

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de bestrijding van fraude en vervalsing in verband met andere betaalmiddelen dan contanten en ter vervanging van Kaderbesluit 2001/413/JBZ[COM(2017) 489 final — 2017/0226 (COD)]

[COM(2017) 489 final — 2017/0226 (COD)]

24

2018/C 197/05

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van Richtlijn 2011/16/EU wat betreft verplichte automatische uitwisseling van inlichtingen op belastinggebied met betrekking tot te rapporteren grensoverschrijdende constructies (COM(2017) 335 final — 2017/0138 (CNS))

(COM(2017) 335 final — 2017/0138 (CNS))

29

2018/C 197/06

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de aanbeveling voor een aanbeveling van de Raad over het economisch beleid in de eurozone (COM(2017) 770 final)

(COM(2017) 770 final)

33

2018/C 197/07

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 1071/2009 van de Raad en Verordening (EG) nr. 1072/2009 teneinde ze aan te passen aan ontwikkelingen in de sector(COM(2017) 281 final — 2017/0123 (COD))

(COM(2017) 281 final — 2017/0123 (COD))

38

2018/C 197/08

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2006/22/EG wat betreft de handhavingsvoorschriften en tot vaststelling van specifieke regels met betrekking tot Richtlijn 96/71/EG en Richtlijn 2014/67/EU voor de terbeschikkingstelling van bestuurders in de wegvervoersector(COM(2017) 278 final — 2017/0121 (COD)) en het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 561/2006 wat betreft de minimumeisen voor maximale dagelijkse en wekelijkse rijtijden, minimumonderbrekingen en dagelijkse en wekelijkse rusttijden, en Verordening (EU) nr. 165/2014 wat betreft positionering door middel van tachografen(COM(2017) 277 final — 2017/0122 (COD))

(COM(2017) 278 final — 2017/0121 (COD))

(COM(2017) 277 final — 2017/0122 (COD))

45

2018/C 197/09

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s — Luchtvaart: een open en geconnecteerd Europa(COM(2017) 286 final) en het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de bescherming van de mededinging in de luchtvaart, houdende intrekking van Verordening (EG) nr. 868/2004(COM(2017) 289 final — 2017/0116 (COD))

(COM(2017) 286 final)

(COM(2017) 289 final — 2017/0116 (COD))

58

2018/C 197/10

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de rechten en verplichtingen van reizigers in het treinverkeer (herschikking)(COM(2017) 548 final — 2017/0237 (COD))

(COM(2017) 548 final — 2017/0237 (COD))

66

2018/C 197/11

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 726/2004 wat betreft de zetel van het Europees Geneesmiddelenbureau(COM(2017) 735 final — 2017/0328 (COD))

(COM(2017) 735 final — 2017/0328 (COD))

71

2018/C 197/12

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1093/2010 wat betreft de vestigingsplaats van de zetel van de Europese Bankautoriteit(COM(2017) 734 final — 2017/0326 (COD))

(COM(2017) 734 final — 2017/0326 (COD))

72

---

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

I Resoluties, aanbevelingen en adviezen

ADVIEZEN

Europees Economisch en Sociaal Comité

531e zitting van het EESC van 17 en 18 januari 2018

| 8.6.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 197/1 |
| --- | --- | --- | --- |

8.6.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 197/1

---

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de „bevordering van het mkb in Europa, met bijzondere aandacht voor een horizontale wetgevende benadering van het mkb en de naleving van het „denk eerst klein”-beginsel van de Small Business Act”

(verkennend advies)

(2018/C 197/01)

| Rapporteur: | Milena ANGELOVA |
| --- | --- |
| Corapporteur: | Panagiotis GKOFAS |

Rapporteur:

Milena ANGELOVA

Corapporteur:

Panagiotis GKOFAS

| Raadpleging | Bulgaars voorzitterschap van de Raad, 5.9.2017 |
| --- | --- |
| Rechtsgrondslag | Artikel 304 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie |
| Bevoegde afdeling | Interne Markt, Productie en Consumptie |
| Goedkeuring door de afdeling | 18.12.2017 |
| Goedkeuring door de voltallige vergadering | 17.1.2018 |
| Zitting nr. | 531 |
| Stemuitslag
  (voor/tegen/onthoudingen) | 241/5/8 |

Raadpleging

Bulgaars voorzitterschap van de Raad, 5.9.2017

Rechtsgrondslag

Artikel 304 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie

Bevoegde afdeling

Interne Markt, Productie en Consumptie

Goedkeuring door de afdeling

18.12.2017

Goedkeuring door de voltallige vergadering

17.1.2018

Zitting nr.

531

Stemuitslag

(voor/tegen/onthoudingen)

241/5/8

1.   Conclusies en aanbevelingen

| 1.1. | Het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) benadrukt dat het midden- en kleinbedrijf (mkb) bijzondere aandacht verdient (1) en verzoekt de Europese Commissie om de „Small Business Act” (SBA) en haar beginselen juridisch bindend te maken. Dit moet gepaard gaan met snelle, zorgvuldig opgezette en gecoördineerde gezamenlijke acties van de Europese Unie (EU), de lidstaten — ook op regionaal en lokaal niveau — en bedrijfsverenigingen, om de situatie voor het mkb in reële termen te verbeteren. Alle partijen moeten zich inzetten voor de uitvoering van hetgeen zij gezamenlijk zijn overeengekomen en hun verantwoordelijkheid nemen op het vlak van maatschappelijke ontwikkeling en economische vooruitgang. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | De sociale partners en de organisaties die het mkb vertegenwoordigen moeten nauwer bij het Europees Semester worden betrokken, onder meer door een consistente rapportage en monitoring van de uitvoering en de resultaten van de partnerschapsovereenkomsten van de lidstaten. Het EESC verzoekt de Commissie en de Raad om de uitvoering van de SBA, in nauwe samenwerking met de organisaties die het mkb vertegenwoordigen, een permanent onderdeel te maken van het Europees Semester en de jaarlijkse groeianalyse. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Het EESC pleit voor een inclusief, samenhangend en doeltreffend horizontaal Europees mkb-beleid dat ook rekening houdt met de behoeften van alle verschillende subgroepen van het mkb, zoals waardescheppende bedrijven, micro-, kleine, familie- en traditionele bedrijven en bedrijven in afgelegen gebieden, zelfstandigen en ambachtslieden, en acht het van essentieel belang dat er voor elk van hen een definitie wordt opgesteld (2). De vrijheid van ondernemerschap op basis van vormen van economische democratie die inherent zijn aan het sociale en marktmodel van de EU — zoals erkend in het Handvest van de grondrechten — moet doeltreffend worden gewaarborgd en de ondernemingsgeest en -cultuur alsook het ondernemerschapsonderwijs in Europa moeten worden bevorderd. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Het EESC beveelt het Bulgaarse, Oostenrijkse en Roemeense roulerende voorzitterschap van de Raad van de EU aan om samen met de belangenorganisaties van het mkb een permanente interinstitutionele „adviesgroep voor het mkb” op te richten. Deze groep moet beginnen met het geven van een follow-up aan en het uitbrengen van verslag over de specifieke plannen voor 2014-2020 met betrekking tot horizontaal en sectoroverschrijdend mkb-beleid en bijbehorende programma’s. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Het EESC wijst erop dat de concrete voorstellen in dit document snel moeten worden uitgevoerd en roept de Commissie, het Europees Parlement en de Raad op om met het oog hierop snel maatregelen te nemen. |
| --- | --- |

1.5.

2.   Achtergrond en stand van zaken

| 2.1. | In september 2017 kwam er een verzoek van het aanstaande Bulgaarse voorzitterschap van de Raad om een verkennend advies op te stellen over de bevordering van het midden- en kleinbedrijf (mkb) in Europa en daarbij bijzondere aandacht te besteden aan een horizontale wetgevende benadering van het mkb en eerbiediging van het „denk eerst klein”-beginsel. Het EESC waardeert dit initiatief ten zeerste, omdat het aansluit bij de vele, in zijn adviezen geformuleerde verzoeken om de „Small Business Act” (SBA) en de daarin vastgelegde beginselen juridisch bindend te maken. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | In juni 2017 heeft de Commissie een stappenplan (3) gepubliceerd voor overleg over de relevantie en noodzaak van een actualisering van de definitie van kleine, middelgrote en micro-ondernemingen (kmo’s). Uit de eerste reacties bleek dat een meerderheid van de respondenten — 18 van de 22 — de definitie achterhaald vindt en pleit voor actualisering en aanpassing (4). |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | In 2011 publiceerde de Commissie een evaluatie van de SBA voor Europa (5) met als doel de uitvoering ervan te bespoedigen (6). In 2014 startte zij een openbare raadpleging over de wijze waarop de SBA moet worden herzien (7), maar helaas zijn er verder geen beleidsmaatregelen genomen om hieraan gevolg te geven. De jaarlijkse vooruitgang van de SBA wordt beoordeeld door het netwerk van mkb-gezanten, maar er moet nog veel werk worden verzet om ervoor te zorgen dat deze informatie daadwerkelijk bij het mkb en zijn belangenorganisaties terechtkomt. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Het EESC waardeert de gerichte inspanningen van de Commissie om het „denk eerst klein”-beginsel toe te passen, en met name haar inzet voor het behartigen van de belangen van het mkb, zoals tot uiting komt in het Refit-programma en het starters- en opschalinginitiatief (8). |
| --- | --- |

2.4.

3.   Algemene opmerkingen

| 3.1. | Het EESC betreurt dat er nog niet overal en in dezelfde mate vooruitgang is geboekt met een betere toepassing van het „denk eerst klein”-beginsel. Dit leidt tot een hachelijke situatie, omdat het mkb op dit moment voor meer uitdagingen staat dan ooit tevoren: harde concurrentie, gebrek aan geschoolde arbeidskrachten, nieuwe vormen van werk en consumptie, een groeiende en steeds ingewikkelder informatiestroom, beperkte middelen voor innovatie, constante uitholling van de rol van de ondernemer, volatiele financiële markten, lastige toegang tot financiering en grote afhankelijkheid van externe partijen, zwakke onderhandelingspositie (9). En alsof dat allemaal nog niet genoeg is, wordt het mkb getergd door veel te ingewikkelde technische normalisatieprocedures, regels voor de bescherming van intellectuele eigendom en algemene regels inzake gegevensbescherming, marktmisbruik door mondiale spelers en de moeizame deelname aan Europese of nationale overheidsopdrachten en mondiale waardeketens. Er moeten efficiëntere oplossingen worden gevonden, met name daar waar de bedrijven in deze sector gebukt gaan onder structurele problemen en marktfalen. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Digitalisering en de technologische ontwikkelingen die daarmee gepaard gaan, waaronder ook e-handel, bieden kleine, middelgrote en micro-ondernemingen niet alleen waardevolle kansen, maar confronteren hen ook met grote uitdagingen, waardoor ze hun cultuur, activiteiten en bedrijfsmodellen zullen moeten veranderen. Het zou een goede zaak zijn als de economische sectoren en regio’s die het meest cruciaal zijn voor kmo’s, nauwer bij Industry 4.0 worden betrokken. |
| --- | --- |

3.2.

4.   Betere beleidsvorming en effectievere uitvoering van het beleid

| 4.1. | Het EESC ziet een nieuwe definitie van het begrip „kmo” niet als antwoord op alle problemen van die ondernemingen, maar als een instrument om eerder in aanmerking te komen voor ondersteunende maatregelen. Voordat wordt overgegaan tot aanpassing van de definitie, moet worden gekeken welk effect de voorgestelde wijzigingen hebben op het beleid en de programma’s van de EU voor kmo’s, en met name op de bijdrage daarvan aan groei en werkgelegenheidsschepping. Bij die aanpassing moet rekening worden gehouden met wat op basis van de resultaten van het overleg en het besluit van het Hof van Justitie van de EU (10) raadzaam wordt geacht. Het EESC verzoekt verder na te gaan of er bij een dergelijke aanpassing in elk geval voor kan worden gezorgd (11) dat: kmo’s voortaan zelf mogen kiezen aan welke twee van de drie criteria van artikel 2 van de bijlage bij de aanbeveling (12) zij voldoen, in plaats van dat er alleen wordt uitgegaan van het „aantal werkzame personen” (13); er maatregelen worden genomen om, waar nodig, de drempels van artikel 2 te actualiseren, onder meer door ze aan te passen aan de meest recente benadering zoals uiteengezet in Richtlijn 2013/34/EU (14); de restrictieve bepalingen in artikel 3 opnieuw worden beoordeeld en herzien (15). Indien de Commissie de definitie van het begrip „kmo” aanpast, dan moet zij dit doen in nauwe samenwerking met de betrokken belangenorganisaties op Europees, nationaal en regionaal niveau. |
| --- | --- |

4.1.

| 4.2. | Er moet een meer gedetailleerde, gedifferentieerde aanpak worden gehanteerd bij het bedenken van maatregelen ter ondersteuning van kmo’s, waarbij rekening moet worden gehouden met de heterogeniteit en diversiteit van deze ondernemingen en de verschillende vormen van marktfalen waarmee zij worden geconfronteerd. Daarnaast moet onderzoek worden gedaan naar de specifieke behoeften van verschillende subgroepen (16) die van meerwaarde kunnen zijn voor het proces van economische ontwikkeling (17), met hun verschillende rechtsvormen en werkwijzen (18), zulks om tot een adequaat pakket beleidsmaatregelen te komen waarmee de groei van deze bedrijven wordt gestimuleerd. Ook moet er een definitie worden opgesteld voor elk van deze groepen (19). Tot slot moet gebruik worden gemaakt van doeltreffende marketing en moeten er elk jaar op EU-niveau, in het kader van het Europees Semester, objectieve studies en kwantitatieve analyses van de ondersteunende en stimuleringsmaatregelen in de lidstaten worden uitgevoerd en geëvalueerd. |
| --- | --- |

4.2.

5.   Financiering van kmo’s

| 5.1. | De meeste kmo’s zijn zeer kleine en microbedrijven, veelal in de categorie zelfstandigen en vrije beroepen. Deze bedrijven hebben zeer specifieke financieringsbehoeften: het gaat om relatief lage bedragen, geen zakelijk onderpand en een zeer beperkt vermogen om administratieve formaliteiten te vervullen. Aangezien kmo’s over een behoorlijk potentieel beschikken waar het gaat om het scheppen van duurzame banen, met name in relatief kleine en afgelegen steden, verzoekt het EESC de Commissie om vooral eenvoudige en vlot toegankelijke financieringsinstrumenten te bedenken. |
| --- | --- |

5.1.

5.2.   
  Schulden

| 5.2.1. | Nu het Handvest voor het mkb en de SBA tot de prioriteiten van de EU-bankenunie behoren, dringt het EESC erop aan om uitgebreider, grondiger en consequenter na te gaan hoe het „denk eerst klein”-beginsel is of kan worden toegepast op het bancaire beleid van de EU en op de uiteenlopende nationale bancaire en financiële wetgeving in de lidstaten. Het EESC verzoekt de Europese Bankautoriteit om ook vertegenwoordigers van het EESC te laten deelnemen aan de Stakeholdergroep Bankwezen en andere relevante technische fora. |
| --- | --- |

5.2.1.

| 5.2.2. | Daarnaast zouden de lidstaten in EU-verband een netwerk van „kredietombudsmannen” moeten oprichten om voor een soepeler en evenwichtiger dialoog tussen kmo’s en kredietinstellingen te zorgen. |
| --- | --- |

5.2.2.

| 5.2.3. | Om de informatiekloof tussen banken en kmo’s te verkleinen en hun financiële kennis te verbeteren, stelt het EESC voor om kwalitatieve gegevens op te vragen en te analyseren om erachter te komen hoe de financiële instrumenten door intermediaire banken worden gebruikt om de meest kapitaalbehoeftige kmo’s te bereiken (20), en wat de redenen zijn voor het feit dat hun geen krediet wordt verleend, overeenkomstig de beginselen van feedback van banken (21). |
| --- | --- |

5.2.3.

| 5.2.4. | Het EESC maakt zich grote zorgen over de meldingen van bankfaillissementen die ertoe leiden dat sommige kleine ondernemingen failliet gaan vanwege eenvoudige cashflowproblemen, en verzoekt de Commissie om snel maatregelen te nemen om dit in de toekomst te voorkomen. Een bedrijfskredietkaart die gekoppeld is aan de kredietgeschiedenis en waarvan de kredietlimiet wordt verhoogd in geval van zorgvuldig handelen (22) zou een oplossing kunnen zijn. |
| --- | --- |

5.2.4.

| 5.2.5. | De innovatieve platforms voor „peer to peer”-lenen hebben een groot potentieel als alternatieve financieringsbron voor kmo’s, waardoor niet-bancaire vormen van financiële bemiddeling mogelijk worden. Het grote potentieel van deze nieuwe kredietvormen wordt echter nog steeds beknot door onduidelijke wet- en regelgeving. Het EESC dringt erop aan dat beleidsmakers, regelgevers en belanghebbende partijen zich internationaal inspannen om de regels voor belangrijke financiële intermediairs op dit gebied te verduidelijken, zonder dat dit tot grote regelgevingslasten leidt. |
| --- | --- |

5.2.5.

| 5.2.6. | De goede praktijken van de lidstaten op het gebied van gemakkelijke en betaalbare toegang van kmo’s tot financiering moeten worden bestudeerd en verspreid, en hun navolging moet worden gestimuleerd. |
| --- | --- |

5.2.6.

| 5.2.7. | Kleine, middelgrote en micro-ondernemingen in Europa hebben weinig of geen toegang tot de markt voor bedrijfsobligaties vanwege een gebrek aan liquiditeit, hoge emissiekosten en strenge informatievereisten. Het EESC is van mening dat evenredige noterings- en openbaarmakingsvereisten voor deze ondernemingen, de invoering van specifieke stimuleringsmaatregelen en de oprichting van gespecialiseerde kapitaalmarkten voor het mkb op lidstaatniveau deze belemmeringen zullen helpen wegnemen. |
| --- | --- |

5.2.7.

5.3.   
  EU-middelen

| 5.3.1. | De staatssteunregels moeten worden vereenvoudigd en geactualiseerd om alle onzekerheden voor kmo’s weg te nemen, met name die welke verband houden met natuurlijke personen, staats- en gemeentelijke eigendom, holdingstructuren en andere moeilijk te traceren beperkingen. Het EESC schaart zich achter de conclusies m.b.t. gold plating in de ESIF-studie die in 2017 is gepubliceerd door DG Intern beleid van het Europees Parlement, en met name achter de oproep tot verdere vereenvoudiging van de regels, alsook betere afstemming op de omstandigheden ter plaatse en flexibeler toepassing, omdat de complexiteit ervan de administratieve lasten verzwaart, het risico van dubbele eisen vergroot en tot een voorkeur voor de naleving van regels boven goede resultaten van de uitgevoerde projecten leidt (23). |
| --- | --- |

5.3.1.

| 5.3.2. | Wanneer er steunmaatregelen en programma’s op EU-niveau worden opgezet, moeten deze criteria bevatten die een redelijk geografisch evenwicht garanderen. |
| --- | --- |

5.3.2.

| 5.3.3. | Het EESC dringt er bij de Commissie op aan om het COSME-programma als belangrijk instrument ter ondersteuning van het mkb te handhaven en verder te ontwikkelen (24). |
| --- | --- |

5.3.3.

| 5.3.4. | Het EESC betreurt dat er zeer weinig gegevens beschikbaar zijn over de duidelijke impact van de middelen die in het kader van het meerjarig financieel kader (MFK) 2014-2020 aan mkb-beleidsmaatregelen worden besteed. Het Comité verzoekt de Commissie om hier snel iets aan te doen en, bij de beoordeling van deze impact, verslag uit te brengen over en toezicht te houden op zowel kwalitatieve als kwantitatieve criteria. |
| --- | --- |

5.3.4.

| 5.3.5. | Het EESC dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan om bij de vaststelling van het kader voor het volgend MFK het partnerschapsbeginsel (25) doeltreffender toe te passen. Hoewel de deelname van de sociale partners aan het besluitvormingsproces verplicht is, zijn er in de praktijk allerlei factoren die voorkomen dat zij daadwerkelijk invloed uitoefenen op de besluitvorming. |
| --- | --- |

5.3.5.

| 5.3.6. | De steun aan kmo’s is doorgaans gericht op het bevorderen van onderzoek en innovatie en het helpen van startende bedrijven. Zonder het belang van dit beleid ter discussie te stellen, wil het EESC benadrukken dat slechts een zeer klein deel van alle kmo’s hiervan profiteert, en daarom dringt het aan op meer gediversifieerde steuninstrumenten, die zich op alle soorten ondernemingen richten en alle fasen van hun levenscyclus bestrijken. |
| --- | --- |

5.3.6.

5.4.   
  Kapitaal

| 5.4.1. | Door de ontwikkeling van de kapitaalmarktunie, de uitbreiding van durfkapitaalfondsen en private equity-markten, met inbegrip van informele markten, business angels en crowdfunding, is de toegang tot risicokapitaal voor bepaalde categorieën kmo’s verbeterd. Het is echter onwaarschijnlijk dat een zeer groot deel van deze ondernemingen hier veel baat bij zal hebben. Zelfs voor innovatieve bedrijven, startende bedrijven en middelgrote bedrijven zijn de nieuwe instrumenten niet eenvoudig toe te passen, en er blijven grote verschillen bestaan tussen landen vanwege het ontwikkelingsniveau van de lokale kapitaalmarkten en een gebrek aan goede wetgeving. |
| --- | --- |

5.4.1.

| 5.4.2. | Het EESC dringt er bij de Commissie op aan om kmo’s meer informatie en begeleiding te bieden zodat zij de reikwijdte van hun strategische visie kunnen verruimen en beter gebruik kunnen maken van aandelenfinanciering. Aangezien kmo’s van oudsher vooral op schuldfinanciering hebben vertrouwd, is hun kennis van en inzicht in alternatieve instrumenten beperkt en staan zij terughoudend tegenover aandelenfinanciering. Het EESC erkent de recente inspanningen van de Commissie om de kennis over individuele financiële instrumenten te vergroten, maar beklemtoont dat dit niet voldoende is en dringt erop aan dat bedrijfsorganisaties worden gesteund en gestimuleerd om een strategische langetermijnbenadering van bedrijfsfinanciering voor het mkb te ontwikkelen. Aangezien zij dagelijks in contact staan met de bedrijven in deze sector, kunnen zij hen helpen beter te begrijpen hoe verschillende instrumenten in specifieke stadia van hun levenscyclus in hun verschillende financieringsbehoeften kunnen voorzien. |
| --- | --- |

5.4.2.

6.   Behoefte aan praktische, empirisch onderbouwde maatregelen ter ondersteuning van het mkb

| 6.1. | Ondanks het mogelijke nut ervan (26) is helaas niet bewezen dat het netwerk van mkb-gezanten werkelijk meerwaarde heeft in een aantal landen, en het is erg moeilijk na te gaan wat het resultaat is van zijn werkzaamheden. Om dit netwerk, dat overigens een voortreffelijk idee is, nieuw leven in te blazen, moet het een belangrijkere rol krijgen; zo kan het bijv. nauwer en rechtstreeks contacten onderhouden met de nationale en lokale mkb-organisaties en goede praktijken en verslagen uitwisselen. Het EESC zou graag zien dat er onder de paraplu van dit netwerk een platform voor de uitwisseling van goede praktijken in het leven wordt geroepen dat in samenwerking met de mkb-organisaties in de EU en de lidstaten jaarlijks een verslag opstelt over de doeltreffendheid van de toepassing van het „denk eerst klein”-beginsel. Ook zou tegenover de nationale mkb-gezant een door de mkb-organisaties aangestelde vertegenwoordiger kunnen staan. |
| --- | --- |

6.1.

| 6.2. | Het EESC vindt het nuttig dat de gezanten deelnemen aan de jaarlijkse „SME Performance Review” en dat de Commissie algemene richtsnoeren opstelt voor een meer systematische en gestructureerde samenwerking met mkb-organisaties. |
| --- | --- |

6.2.

| 6.3. | De „mkb-vergadering” wordt gepromoot als „de algemene assemblee van het midden- en kleinbedrijf” en het EESC staat volledig achter het idee van een forum waar kmo’s elkaar kunnen ontmoeten, urgente kwesties aan de orde stellen en oplossingen zoeken. Om de mkb-vergadering naar een hoger plan te tillen en haar rol als discussie- en besluitvormingsplatform te versterken, pleit het EESC ervoor dat:






  — | de mkb-organisaties nauwer worden betrokken bij de jaarlijkse voorbereiding en follow-up van de algemene vergadering en een echte adviserende rol krijgen; |
| --- | --- | --- |

6.3.

—

de mkb-organisaties nauwer worden betrokken bij de jaarlijkse voorbereiding en follow-up van de algemene vergadering en een echte adviserende rol krijgen;

| — | de algemene vergaderingen van het mkb meer analytisch materiaal met belangrijke feiten opleveren, en trends en verwachtingen van neutrale onderzoekers, voornamelijk academische instellingen, in kaart brengen; |
| --- | --- |

—

de algemene vergaderingen van het mkb meer analytisch materiaal met belangrijke feiten opleveren, en trends en verwachtingen van neutrale onderzoekers, voornamelijk academische instellingen, in kaart brengen;

| — | goede voorbeelden en succesvolle benchmarking van soortgelijke fora op vergelijkbare schaal snel ten uitvoer worden gelegd (27); |
| --- | --- |

—

goede voorbeelden en succesvolle benchmarking van soortgelijke fora op vergelijkbare schaal snel ten uitvoer worden gelegd (27);

| — | er een transparante en inclusieve procedure wordt vastgesteld voor uitnodigingen tot deelname, waarbij een goede mix van ondernemers, mkb-organisaties, intermediairs, academische en onderzoeksinstellingen en beleidsmakers uit alle lidstaten wordt gegarandeerd (28); |
| --- | --- |

—

er een transparante en inclusieve procedure wordt vastgesteld voor uitnodigingen tot deelname, waarbij een goede mix van ondernemers, mkb-organisaties, intermediairs, academische en onderzoeksinstellingen en beleidsmakers uit alle lidstaten wordt gegarandeerd (28);

| — | er concrete resultaten worden bereikt op basis van de discussies en werkzaamheden van de vergadering, zoals actiepunten, to-do-lijsten enz. Elk jaar moet er een verslag worden opgesteld en beschikbaar gesteld over de tenuitvoerlegging van de besluiten van het voorgaande jaar; |
| --- | --- |

—

er concrete resultaten worden bereikt op basis van de discussies en werkzaamheden van de vergadering, zoals actiepunten, to-do-lijsten enz. Elk jaar moet er een verslag worden opgesteld en beschikbaar gesteld over de tenuitvoerlegging van de besluiten van het voorgaande jaar;

| — | kmo’s en hun vertegenwoordigers worden geraadpleegd wanneer het programma en de reikwijdte van de onderwerpen die tijdens de vergadering worden besproken, worden vastgesteld. |
| --- | --- |

—

kmo’s en hun vertegenwoordigers worden geraadpleegd wanneer het programma en de reikwijdte van de onderwerpen die tijdens de vergadering worden besproken, worden vastgesteld.

| 6.4. | Het EESC is er stellig van overtuigd dat representativiteit de doeltreffendheid van het beleid en de maatregelen op Europees, nationaal, regionaal en lokaal niveau verhoogt en een extra impuls kan geven aan de sociale dialoog op sectoraal niveau, en dringt daarom aan op een betere vertegenwoordiging van het mkb door te investeren in gezamenlijke acties van sterke en representatieve mkb-organisaties, evenals in de uitwisseling van ervaringen en goede praktijken. |
| --- | --- |

6.4.

| 6.5. | Sommige voor het mkb belangrijke portaalsites van de Commissie worden niet in alle EU-talen vertaald, wat nadelig is voor de bedrijven in deze sector. Dat geldt ook voor de meeste openbare raadplegingen. |
| --- | --- |

6.5.

| 6.6. | Het EESC vreest dat te veel studies en enquêtes van de Commissie worden uitbesteed aan particuliere consultants, die geen diepgaande kennis hebben van het mkb-beleid en de gevolgen daarvan, omdat zij niet dagelijks in contact staan met kmo’s en hen niet vertegenwoordigen. Er zijn dringend samenwerkingsverbanden tussen onafhankelijke wetenschappelijke instanties en mkb-organisaties evenals publiek-private partnerschappen met die organisaties nodig om op EU-niveau een reële toegevoegde waarde voor het mkb te creëren. |
| --- | --- |

6.6.

7.   Administratieve en regelgevingslasten

| 7.1. | Buitensporige Europese, nationale, regionale en lokale regelgevingslasten blijven een groot obstakel voor kmo’s, omdat ze vaak slecht zijn toegerust om dit soort problemen het hoofd te bieden. Het EESC is voorstander van het beperken van de kosten en lasten voor kleine, middelgrote en microbedrijven en burgers. De Commissie zou meer oog voor kwaliteit in plaats van kwantiteit moeten hebben en prioriteit moeten geven aan vermindering van de administratieve lasten, die niet alleen kosten inhouden voor ondernemingen, maar ook hun concurrentievermogen aantasten en innovatie en nieuwe banen in de weg staan. Het spreekt voor zich dat daarbij rekening moet worden gehouden met het streven en de doelstellingen die aan de invoering van verplichtingen ten grondslag liggen. Het EESC vindt dat nalevingsprocedures niet onnodig duur of langdurig mogen zijn. Bij het opstellen van wetgeving op Europees, nationaal en regionaal niveau moet zo veel mogelijk worden uitgegaan van het beginsel van stilzwijgende instemming. De lidstaten moeten worden aangemoedigd om de administratieve belastingen op een niveau te houden dat niet hoger ligt dan de administratieve kosten. |
| --- | --- |

7.1.

| 7.2. | Het eenmaligheidsbeginsel en de mkb-toets moeten grondiger en systematischer worden toegepast door de desbetreffende diensten van de Commissie (29) en juridisch bindend worden gemaakt. De praktische toepassing ervan is momenteel immers uiterst beperkt omdat deze aan de goede wil van de lidstaten wordt overgelaten. Dit moet gelden voor zowel de wetgeving als de administratieve procedures die van toepassing zijn op kmo’s (bijv. door uit te gaan van één gesprekspartner en minder verslagleggingsverplichtingen op te leggen (30)). Terwijl voorkomen moet worden dat allerlei overbodige informatie wordt verlangd, vereist een goed openbaar bestuur wel dat de nodige essentiële informatie en gegevens voorhanden zijn in de overheidsregisters om beleidsmaatregelen te kunnen invoeren, controleren en evalueren. |
| --- | --- |

7.2.

| 7.3. | Het EESC dringt er bij de Commissie op aan om haar toezeggingen inzake de beoordeling van hangende of vertraagde wet- en regelgeving te herzien en snel verder te gaan met de maatregelen die betrekking hebben op het mkb. Het Comité verzoekt de Commissie om de administratieve capaciteit te versterken en op te voeren en een speciaal directoraat voor het mkb op te richten. |
| --- | --- |

7.3.

| 7.4. | De Commissie moet ervoor zorgen dat in de effectbeoordeling en het Refit-programma, indien van toepassing, bijzondere aandacht wordt besteed aan de behoeften van het mkb. Dat geldt ook voor de lidstaten. Het voornemen dat de Commissie in haar evaluatie van de SBA heeft aangekondigd, nl. om de lidstaten te helpen met het vermijden van overregulering (gold plating) voor het mkb, moet in praktijk worden gebracht (31), mede door de lidstaten aan te moedigen om een specifiek centraal orgaan met het toezicht te belasten. Dit moet gebeuren overeenkomstig de mededeling betreffende slimme regelgeving, die betekent dat men zich niet mag onttrekken aan de regelgeving inzake de bescherming van burgers, consumenten en werknemers, de normen inzake gendergelijkheid of de milieuvoorschriften (32). Dit zou een vroegtijdige waarschuwingsdienst kunnen zijn, die toezicht houdt op de samenhang van de omzetting van EU-wetgeving op nationaal, regionaal en lokaal niveau, teneinde overregulering of onnodige administratieve lasten te voorkomen. Het EESC stelt ook voor om kwesties die op de EU-regelgevingsagenda staan, verplicht op de agenda van mkb-gezanten te zetten. |
| --- | --- |

7.4.

| 7.5. | Het EESC roept de Europese en nationale beleidsmakers op om ervoor te zorgen dat nieuwe regelgeving en de tenuitvoerlegging ervan systematisch worden gecontroleerd door vertegenwoordigers van Europese, nationale, regionale en lokale bedrijfsorganisaties. De vermindering van onnodige kosten en lasten moet worden gebaseerd op gegevens die zijn verkregen uit een individuele beoordeling. |
| --- | --- |

7.5.

| 7.6. | Het EESC is zich bewust van het cruciale belang van bedrijfsoverdrachten voor kmo’s, en met name voor familiebedrijven, en dringt erop aan dat er snel maatregelen worden genomen om deze overdrachten tegen redelijke kosten te vergemakkelijken en te stroomlijnen. |
| --- | --- |

7.6.

| 7.7. | Er moet een cultuur worden bevorderd waarin de bereidheid tot het nemen van risico’s centraal staat, onder meer door een gunstiger wettelijk tweedekanskader te creëren. Projecten zoals PRE-SOLVE en „Early Warning Europe” moeten verder worden ontwikkeld en uitgebreid om alle lidstaten te bestrijken. |
| --- | --- |

7.7.

8.   Personele middelen

| 8.1. | Hoewel de meeste nieuwe banen in de EU worden geschapen door kmo’s, hebben zij de laatste tijd de grootste moeite om geschoolde arbeidskrachten te vinden, vooral werknemers met IT-vaardigheden, onder meer als gevolg van de demografische ontwikkeling en de vergrijzing in veel regio’s. |
| --- | --- |

8.1.

| 8.2. | Zelfs in regio’s met een groeiende bevolking is het voor kmo’s moeilijk om hooggekwalificeerde arbeidskrachten in dienst te nemen en te houden en aan de toenemende regelgeving en bureaucratische eisen van de arbeidsmarktinstanties te voldoen. Kmo’s hebben hulp nodig bij het vinden, aantrekken en opleiden van personeel. Er zijn maatregelen nodig om kmo’s te ondersteunen op het gebied van gezondheid en veiligheid en gezondheidszorg voor werknemers; dergelijke diensten kunnen bijv. via een cluster of groep kmo’s worden aangeboden om de kosten te drukken en de technische formaliteiten te beperken. |
| --- | --- |

8.2.

| 8.3. | Het EESC dringt er bij de Commissie op aan om ondersteunende maatregelen te nemen in de vorm van opleidingsprogramma’s buiten het seizoen en op maat gesneden opleidingsprogramma’s om het personeel de vereiste vaardigheden bij te brengen, en de lidstaten aan te moedigen tot het ontwikkelen van systemen voor het op regelmatige basis aanbieden van dit soort programma’s, aangezien kleine bedrijven een groter verloop kennen. Deze maatregelen zullen kmo’s helpen bij het overwinnen van de arbeidsmarkttekortkomingen die hun vooruitzichten belemmeren. |
| --- | --- |

8.3.

| 8.4. | Om de jeugdwerkloosheid aan te pakken is het noodzakelijk dat het aantal leerlingplaatsen wordt uitgebreid en dat er speciale mentorschaps- en begeleidingsprogramma’s komen. Dit moet gepaard gaan met zo min mogelijk administratieve lasten voor kmo’s. |
| --- | --- |

8.4.

| 8.5. | Het EESC stelt vast dat de stijging van de werkgelegenheid zich vooral bij kmo’s, en meer bepaald in de middelgrote bedrijven, heeft voorgedaan. Dat is meteen ook een goede gelegenheid om op zoek te gaan naar aangepaste methoden om het sociaal overleg tussen werkgevers en werknemers in deze bedrijven een eigen kans en structuur te geven. Een initiatief om op basis van best practices uit diverse landen innovatieve voorbeelden te verzamelen kan daartoe een bijdrage leveren. |
| --- | --- |

8.5.

9.   Ondernemerschap

| 9.1. | Net als in eerdere adviezen (33) toont het EESC zich ook nu weer bezorgd over het feit dat uit recente gegevens blijkt dat „ondernemerschap uit noodzaak” prevaleert boven „vrijwillig ondernemerschap”, en roept het de Commissie en de lidstaten op om maatregelen te nemen om deze trend te keren (34) en een sterkere ondernemerscultuur in Europa aan te moedigen. |
| --- | --- |

9.1.

| 9.2. | Het actieplan Ondernemerschap (35) is nog lang niet ten uitvoer gelegd. Het EESC is van mening dat elke verdere vertraging bijzonder schadelijk is, aangezien de ondernemingsgeest in Europa achterblijft bij die in andere delen van de wereld en de bestaande maatregelen slechts een beperkt effect hebben (36). |
| --- | --- |

9.2.

| 9.3. | Een belangrijk punt van zorg is de geringe mate waarin kleine en middelgrote ondernemingen, en met name microbedrijven, gebruikmaken van de digitale interne markt in hun grensoverschrijdende handelsbetrekkingen. Zij moeten worden aangemoedigd om onder dezelfde marktvoorwaarden en op gelijke voet met grote internationale en Europese onlinehandelaren hiervan gebruik te maken. Kleine en middelgrote ondernemingen moeten de garantie krijgen dat zij zelf kunnen kiezen in welke markt zij opereren en dat vrij zijn om contracten te sluiten, teneinde het vertrouwen in het online uitvoeren van grensoverschrijdende transacties te herstellen. |
| --- | --- |

9.3.

| 9.4. | Het EESC dringt aan op het scheppen van een algemeen positief klimaat dat bevorderlijk is voor alle ondernemers, zonder dat daarbij de nadruk wordt gelegd op specifieke groepen ondernemers. Met het oog hierop is er dringend behoefte aan een actieplan voor ondernemerschapsbevorderend onderwijs. |
| --- | --- |

9.4.

| 9.5. | Gezien het belang van culturele en sociale normen dringt het EESC er bij de Commissie en de lidstaten op aan om innovatiever te werk te gaan bij het zoeken naar manieren om de cultuur van risicomijding aan te pakken. De waarde van ondernemers en bedrijven en hun cruciale rol bij het scheppen van werkgelegenheid en groei moeten beter voor het voetlicht worden gebracht, onder meer door het opzetten van een speciale pijler voor de rechten van ondernemers (37), die alle bijzondere vormen van ondernemerschap moet omvatten, en door het uitroepen van een Jaar van de Ondernemer. De Commissie en de lidstaten moeten de randvoorwaarden voor ondernemerschap verbeteren, zoals toegang tot financiering, een regelgevingskader en ondernemerschapsonderwijs. |
| --- | --- |

9.5.

| 9.6. | Het EESC verzoekt de Commissie om adviesdiensten en -programma’s voor verbetering van het beheer van traditionele kleine en familiebedrijven te ondersteunen en te bevorderen, aangezien alles in deze bedrijven hiermee rechtstreeks verband houdt, alsook voor levenslang leren, onder meer door online-onderwijsmiddelen aan te bieden op gebieden als bedrijfsplannings- en productienormen, consumentenwetgeving of andere regelgeving. |
| --- | --- |

9.6.

10.   Markttoegang

| 10.1. | Uit sommige studies blijkt dat een zeer klein deel van de kmo’s (38) de interne markt als hun thuismarkt beschouwt. Hoewel de meeste kmo’s lokaal actief zijn, zijn hun bedrijfsactiviteiten sterk afhankelijk van de regelgeving voor de interne markt. Het EESC dringt erop aan dat de interne markt voor producten en diensten wordt uitgediept, dat de belemmeringen in de regelgeving en de administratieve lasten worden verminderd en dat er instrumenten in het leven worden geroepen om een uitbreiding van de activiteit van kmo’s op de interne markt te ondersteunen. |
| --- | --- |

10.1.

| 10.2. | Het EESC verzoekt de Commissie om na te gaan welke specifieke instrumenten in de verschillende sectoren kmo’s kunnen helpen om actiever deel te nemen aan handelsovereenkomsten en handelsbeschermingsonderhandelingen, en zich in te spannen voor verdere bevordering van de meest doeltreffende instrumenten door het „denk eerst klein”-beginsel centraal te stellen in het handelsbeleid van de EU. |
| --- | --- |

10.2.

| 10.3. | Het EESC onderstreept dat kmo’s voor de EU steeds belangrijker worden en dringt aan op snelle actie om hun internationalisering te bevorderen, zodat zij gebruik kunnen maken van de mogelijkheden die buitenlandse markten bieden. |
| --- | --- |

10.3.

| 10.4. | Het EESC verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de mkb-centra — die bedoeld zijn om kmo’s te helpen bij het betreden van belangrijke markten, zoals China en Japan — beter en efficiënter functioneren. Het verzoekt de Europese Commissie te zorgen voor betere en effectievere samenwerking tussen de mkb-organisaties en de normeringsinstituten waar het gaat om bestaande en nieuwe technische EU-normen. |
| --- | --- |

10.4.

| 10.5. | Sommige lidstaten maken melding van oneerlijke handelspraktijken door de grote handelsketens die kmo’s buitensporig zware handelsvoorwaarden opleggen. Deze kwestie moet verder worden bestudeerd en adequaat worden aangepakt. |
| --- | --- |

10.5.

| 10.6. | Het EESC roept de Commissie ook op om zich via haar Europese en nationale programma’s meer in te zetten voor het vergroten van het aandeel van kleine bedrijven in openbaar aanbestede overheidscontracten (39). |
| --- | --- |

10.6.

| 10.7. | Het EESC acht het van belang dat mkb-organisaties worden betrokken bij partnerschappen zodat zij, via training en betere coördinatie, de gevolgen van natuur- en andere rampen op EU-niveau kunnen opvangen. |
| --- | --- |

10.7.

Brussel, 17 januari 2018.

De voorzitter van het Europees Economisch en Sociaal Comité

Georges DASSIS

---

(1)  Vooral nu, 35 jaar na het uitroepen van het „Europees Jaar van de ambachtelijke sector” door het Europees Parlement, 25 jaar na de start van de interne markt, 15 jaar na de invoering van de euro.

1

(2)  PB C 318, 23.12.2009, blz. 22; PB C 226, 16.7.2014, blz. 10.

2

(3)  http://ec.europa.eu/growth/smes/business-friendly-environment/sme-definition_nl

3

(4)  http://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/initiatives/ares-2017-2868537/feedback_en?size=10&page=2 De inspanningen van de Commissie om de volgende fase van de raadpleging in alle EU-talen te lanceren, waardoor een ruimere input kan worden verwacht, worden toegejuicht.

4

(5)  COM(2011) 78 final.

5

(6)  COM(2008) 394 final.

6

(7)  https://ec.europa.eu/growth/smes/business-friendly-environment/small-business-act_nl, Ref. Ares(2015)812234 — 25/02/2015.

7

(8)  COM(2016) 733 final.

8

(9)  Diverse studies (bijv. EP, 2011; CSES, 2012; EC, 2008; OESO, 1998).

9

(10)  http://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/HTML/?uri=CELEX:62016TN0855&from=NL, http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=183329&pageIndex=0&doclang=NL&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=687947, http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=183335&pageIndex=0&doclang=NL&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=691887.

10

(11)  PB C 81, 2.3.2018, blz. 1.

11

(12)  Artikel 2, bijlage, 2003/361/EG.

12

(13)  Artikel 4, bijlage, 2003/361/EG.

13

(14)  Richtlijn 2013/34/EU, 26 juni 2013.

14

(15)  Artikel 3, bijlage, 2003/361/EG.

15

(16)  PB C 81, 2.3.2018, blz. 1.

16

(17)  PB C 81, 2.3.2018, blz. 1.

17

(18)  PB C 345 van 13.10.2017, blz. 15 (par. 3.2).

18

(19)  PB C 318, 23.12.2009, blz. 22; PB C 226, 16.7.2014, blz. 10.

19

(20)  Om de bestaande wanpraktijk — waarbij commerciële banken goedkope, door de EU gesteunde financiële middelen aanbieden aan hun loyale klanten, waardoor het merendeel van de kmo’s de toegang tot deze middelen wordt ontzegd — tegen te gaan.

20

(21)  http://www.ebf.eu/wp-content/uploads/2017/06/High-level-principles-on-feedback-given-by-banks-on-declined-SME-credit-applications.pdf.

21

(22)  Bijv. de Hongaarse „Széchenyi card”.

22

(23)  http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2017/585906/IPOL_STU(2017)585906_EN.pdf.

23

(24)  PB C 181 van 21.6.2012, blz. 125

24

(25)  Artikel 5 van Verordening (EU) nr. 1303/2013, verder uitgewerkt in Verordening (EU) nr. 240/2014.

25

(26)  http://ec.europa.eu/growth/smes/business-friendly-environment/small-business-act/sme-envoys_en. De activiteitenverslagen en andere documenten: http://ec.europa.eu/transparency/regexpert/index.cfm?do=groupDetail.groupDetail&groupID=2666.

26

(27)  Bijvoorbeeld EuroFi Financial Forum http://www.eurofi.net/, Annual Financial Services Forum enz.

27

(28)  De vertegenwoordiging van het mkb is momenteel een punt van discussie, omdat de mkb-vergadering en de European Enterprise Promotion Awards „uitsluitend kunnen worden bijgewoond op persoonlijke uitnodiging van de Europese Commissie”. Dit heeft ertoe geleid dat elk jaar dezelfde kring van deelnemers bijeenkomt, zonder dat erop wordt gelet of zij wel de mkb-gemeenschap in hun land vertegenwoordigen of in staat zijn de boodschappen van de mkb-vergadering aan die gemeenschap over te brengen. Er worden geen voorstellen voor specifieke onderwerpen geformuleerd en op de agenda staan slechts een paar willekeurig gekozen voorbeelden van ondernemerschap. De vergadering bespreekt geen belangrijke onderwerpen en doet geen voorstellen.

28

(29)  http://www.eurochambres.eu/Content/Default.asp?PageID=1&DocID=7733.

29

(30)  COM(2011) 78 final, blz. 8.

30

(31)  COM(2011) 78 final, blz. 8.

31

(32)  PB C 303 van 19.8.2016, blz. 45 (par. 2.9.1).

32

(33)  PB C 81, 2.3.2018, blz. 1.

33

(34)  Uit de gegevens blijkt dat het aantal kleine en middelgrote ondernemingen in de vijf jaar na het begin van de crisis in 2008 toenam, terwijl de toegevoegde waarde en het aantal werknemers afnam. EC SME Performance Review dataset (editie 2014).

34

(35)  COM(2012) 795 final.

35

(36)  EESC-studie „Evaluatie van de doeltreffendheid van het EU-beleid inzake kmo’s voor de periode 2007-2015”.

36

(37)  http://www.eurochambres.eu/custom/EUROCHAMBRES_proposal_for_a_European_Pillar_of_Entrepreneurial_Rights-2016-00213-01.pdf.

37

(38)  In Zweden slechts 6 %.

38

(39)  https://ec.europa.eu/growth/single-market/public-procurement/strategy_en; https://www.ppact.eu/; www.sesamproject.eu; http://www.tenderio.com/.

39

---

| 8.6.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 197/10 |
| --- | --- | --- | --- |

8.6.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 197/10

---

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over een „alomvattende aanpak van het industriebeleid in de EU — verbetering van het ondernemingsklimaat en steun voor het concurrentievermogen van de Europese industrie”

(verkennend advies)

(2018/C 197/02)

| Rapporteur: | Gonçalo LOBO XAVIER |
| --- | --- |
| Corapporteur: | Dirk BERGRATH |

Rapporteur:

Gonçalo LOBO XAVIER

Corapporteur:

Dirk BERGRATH

| Raadpleging | Bulgaars voorzitterschap van de Raad, 5.9.2017 |
| --- | --- |
| Rechtsgrondslag | Artikel 304 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie |
| Bevoegde afdeling | Interne Markt, Productie en Consumptie |
| Goedkeuring door de afdeling | 18.12.2017 |
| Goedkeuring door de voltallige vergadering | 17.1.2018 |
| Zitting nr. | 531 |
| Stemuitslag
  (voor/tegen/onthoudingen) | 134/1/0 |

Raadpleging

Bulgaars voorzitterschap van de Raad, 5.9.2017

Rechtsgrondslag

Artikel 304 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie

Bevoegde afdeling

Interne Markt, Productie en Consumptie

Goedkeuring door de afdeling

18.12.2017

Goedkeuring door de voltallige vergadering

17.1.2018

Zitting nr.

531

Stemuitslag

(voor/tegen/onthoudingen)

134/1/0

1.   Conclusies en aanbevelingen

| 1.1. | Het EESC erkent dat een vernieuwde EU-strategie voor het industriebeleid een cruciale factor is om richting te geven aan de groei en om de lidstaten zich snel te laten aanpassen aan de nieuwe trends en aan een nieuw economisch model. De industrie in ruimere zin is van cruciaal belang voor het scheppen van banen. Het EESC dringt er dan ook bij de Commissie en de lidstaten op aan een alomvattende langetermijnstrategie vast te stellen met de algemene ambitie de uitdagingen het hoofd te bieden, in plaats van een aanpak te hanteren op basis van kortetermijnoplossingen die niet op een meer concrete en duurzame wijze kunnen zorgen voor groei en werkgelegenheid. In dit verband zou het nuttig zijn indien de Commissie een vergelijkende studie zou maken van de verschillende plannen die de VS, China en Korea recent hebben aangenomen om de verwerkende industrie te ondersteunen. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | De snel groeiende zakelijke dienstverlening is al cruciaal voor productieactiviteiten, met name voor kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s). De juiste combinatie van zakelijke dienstverlening en productieactiviteiten is essentieel voor de doeltreffendheid en het concurrentievermogen en moet deel uitmaken van een moderne strategie voor het industriebeleid. Startende bedrijven moeten worden aangemoedigd om oplossingen te ontwikkelen die industriële activiteiten kunnen stimuleren en het concurrentievermogen kunnen vergroten, vooral als ze op lange termijn duurzaam willen zijn. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | De doelstelling dat de industrie tegen 2020 goed moet zijn voor ongeveer 20 % van het bbp (1), afgezet tegen het huidige percentage van 15,1 %, moet niet alleen een beleidsdoelstelling maar ook een prioriteit zijn, die moet worden aangepast aan een langetermijnperspectief. Het Europese beleid moet het vizier blijven richten op deze doelstelling, weliswaar steeds rekening houdend met de verschillende structurele omstandigheden in elke lidstaat en met de noodzaak fragmentatie van de interne markt te voorkomen. Dit moet voor de Commissie een prioriteit blijven. De vaststelling van nieuwe, betrouwbare en meetbare doelstellingen kan ook leiden naar een grotere inzet van de lidstaten en een betere bewustwording van de bijdrage die industriële activiteiten aan het welzijn van de Europese burgers leveren. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Het EESC is ingenomen met het door voorzitter Juncker genoemde hoofddoel om de Europese industrie sterker en concurrerender te maken en ervoor te zorgen dat zij de wereldleider blijft of wordt op het gebied van innovatie, digitalisering en een koolstofarme economie. Met het oog daarop heeft Europa een langetermijnstrategie nodig die gebaseerd is op echte slimme specialisatie en structurele diversiteit en flexibiliteit in de lidstaten, en kan anticiperen op fundamentele, snelle en nooit eerder geziene veranderingen in de werkomgeving. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Het EESC is van mening dat er, om het concurrentievermogen van de verschillende lidstaten beter in evenwicht te brengen, door de sociale partners en de middenveldorganisaties overeengekomen structurele hervormingen moeten worden doorgevoerd en dat er specifieke beleidswijzigingen met betrekking tot onderwijs, O & O-activiteiten, publieke en particuliere investeringen en productiviteit op de agenda moeten worden gezet. De beste praktijken op deze specifieke terreinen moeten worden gedeeld, en gezien de over het algemeen positieve economische prestaties van Europa is dit daar het juiste moment voor. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Het EESC is er vast van overtuigd dat de aantrekkelijkheid van Europa een prioriteit moet zijn in elk op innovatie en concurrentievermogen gebaseerd industriebeleid, en dat het terughalen van bepaalde sectoren aan de orde moet worden gesteld. Dit laatste moet gebeuren op basis van de belangrijkste troeven van Europa, nl. een economisch model dat stoelt op kennis, innovatie, hoogwaardige vaardigheden, O & O-activiteiten en een vriendelijk en duurzaam ondernemingsklimaat waarbij de Europese sociale normen in acht worden genomen. Een en ander kan alleen worden verwezenlijkt door nauwe samenwerking tussen „grote” bedrijven en kmo’s, teneinde een opwaartse innovatiespiraal tot stand te brengen. Deze samenwerking moet worden gefinancierd via EU-middelen voor O & O+I en worden versterkt in het kader van het meerjarig financieel kader 2014-2020. Een positieve begrotingskoers zou het makkelijker maken nieuwe middelen uit te trekken die rechtstreeks erop gericht zijn het concurrentievermogen van de Europese industrie te bevorderen. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Het EESC staat volledig achter een jaarlijkse dag van de industrie als manier om de prioriteiten van de EU in het licht te stellen en deze doelstelling meer bekendheid te geven. Het vestigt er de aandacht op dat sociale partners en maatschappelijke organisaties bij deze dag van de industrie moeten worden betrokken en voor de aanpak van deze kwestie kunnen samenwerken. Het is voor Europa essentieel dat alle burgers de kracht van het merk „Made in Europe” begrijpen, alsook de rol die eenieder te spelen heeft om deze uitdaging aan te gaan. De Europese industrie heeft een impact op de samenleving die voor de Europese burgers duidelijk moet zijn. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | Het EESC vestigt de aandacht op de noodzaak om nieuw vaardighedenbeleid te ontwerpen en aan te passen. Europa moet deze uitdaging aangaan door maatschappelijke organisaties en sociale partners bij een en ander te betrekken, zodat rekening wordt gehouden met de huidige werknemers en hun rechten en plichten. Tevens moet het vizier echter ook worden gericht op de toekomst en op de noodzaak om de onderwijs- en opleidingsstelsels sneller af te stemmen op de banen van de toekomst. |
| --- | --- |

1.8.

| 1.9. | Het EESC is ingenomen met het nieuwe initiatief van de Commissie om een Europees kader te creëren voor kwaliteitsvolle en doeltreffende leerlingplaatsen die kunnen bijdragen tot het wegwerken van tekorten op de arbeidsmarkt, en die ondernemingen kunnen voorzien van arbeidskrachten die over de nodige praktische kennis en vaardigheden beschikken (2). Het verzekeren van de kwaliteit en kwantiteit van de Europese beroepsbevolking is waarschijnlijk één van de belangrijkste uitdagingen voor het concurrentievermogen van Europa, en elke lidstaat moet bij deze gigantische taak worden betrokken. |
| --- | --- |

1.9.

| 1.10. | Het EESC is van mening dat het voor een gelijk speelveld van cruciaal belang is dat een compromis wordt bereikt betreffende de inachtneming van eerlijke handel tussen wereldspelers (3). Europa moet voorop lopen door het voorbeeld te geven en andere regio’s actief bij een en ander te betrekken wat betreft duurzaamheid, eerbiediging van de Europese sociale normen en eerlijke concurrentie. Europa kan evenwel niet ontkennen dat andere spelers op het wereldtoneel er thans „slechte praktijken” op na houden waardoor Europese waarden, concurrentievermogen, werkgelegenheid en welzijn in het gedrang komen. Europa moet dus waakzaam zijn en de juiste instrumenten gebruiken om zijn waarden en industriële ondernemingen te ondersteunen. Overcapaciteit, onrechtmatige staatssteun en andere vormen van oneerlijke concurrentie moeten in de Europese regelgeving worden aangepakt, met inachtneming van de WTO-regels. Door de Commissie opgelegde antidumpingmaatregelen zijn essentieel om te komen tot een eerlijk ondernemingsklimaat. Deze maatregelen moeten echter wel beter worden gemonitord, en sneller en flexibeler zijn om het uiteindelijke doel te bereiken zonder indirecte „neveneffecten” voor verschillende industriële sectoren (4) teweeg te brengen. |
| --- | --- |

1.10.

2.   Stand van zaken in Europa en mededeling van de Commissie

| 2.1. | Het verzoek van het komende Bulgaarse voorzitterschap kwam enkele dagen voordat de Commissie haar mededeling „Investeren in een slimme, innovatieve en duurzame industrie — Een hernieuwde strategie voor het industriebeleid van de EU” heeft gepubliceerd. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Op 5 juli 2017 riep het Europees Parlement op tot de ontwikkeling van een ambitieuze strategie voor het EU-industriebeleid, met inbegrip van „een Uniestrategie en een actieplan [...] voor een samenhangend en alomvattend industriebeleid dat gericht is op de herindustrialisering van Europa, met streefdoelen, indicatoren, maatregelen en tijdschema’s”. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | De mededeling die vervolgens werd gepubliceerd, laat in ieder geval zien dat de Commissie bezorgd is over dit onderwerp. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Het doel van dit advies is niet om de mededeling onder de loep te nemen. De volgende punten mogen echter niet buiten beschouwing worden gelaten:






  — | volgens de mededeling laat de Europese industrie sinds 2009 een gestaag stijgende trend zien. Het is een raadsel waarom de Commissie verwijst naar 2009, het slechtste jaar van de economische crisis. Noch de toegevoegde waarde van de industrie, noch de werkgelegenheid zijn teruggekeerd tot het niveau van vóór de crisis (2007), ondanks — of misschien wel vanwege — de structurele hervormingen en de aanbodgerichte beleidsmaatregelen die de vraag in de Europese periferie nog steeds belemmeren; |
| --- | --- | --- |

2.4.

—

volgens de mededeling laat de Europese industrie sinds 2009 een gestaag stijgende trend zien. Het is een raadsel waarom de Commissie verwijst naar 2009, het slechtste jaar van de economische crisis. Noch de toegevoegde waarde van de industrie, noch de werkgelegenheid zijn teruggekeerd tot het niveau van vóór de crisis (2007), ondanks — of misschien wel vanwege — de structurele hervormingen en de aanbodgerichte beleidsmaatregelen die de vraag in de Europese periferie nog steeds belemmeren;

| — | het is moeilijk om precies aan te geven wat nieuw is in de aanpak van de Commissie. De mededeling omvat grotendeels de (aanbodgerichte) aanbevelingen voor het industriebeleid die de Commissie doorgaans doet: de bureaucratie verminderen, de interne markt verdiepen en investeringskapitaal ontwikkelen (revitalisering van de securitisatiemarkt voor durfkapitaal, EFSI enz.); |
| --- | --- |

—

het is moeilijk om precies aan te geven wat nieuw is in de aanpak van de Commissie. De mededeling omvat grotendeels de (aanbodgerichte) aanbevelingen voor het industriebeleid die de Commissie doorgaans doet: de bureaucratie verminderen, de interne markt verdiepen en investeringskapitaal ontwikkelen (revitalisering van de securitisatiemarkt voor durfkapitaal, EFSI enz.);

| — | in aanvulling op de strategie voor de interne markt benadrukt de Commissie dat er aanvullende maatregelen nodig zijn op het gebied van kwalificaties. Naast haar voornemen om haar ondersteuning voor de ontwikkeling van „nationale strategieën voor vaardigheden” uit te breiden naar andere sectoren (staal, papier, groene technologieën en hernieuwbare energie) doet zij echter geen concrete voorstellen; |
| --- | --- |

—

in aanvulling op de strategie voor de interne markt benadrukt de Commissie dat er aanvullende maatregelen nodig zijn op het gebied van kwalificaties. Naast haar voornemen om haar ondersteuning voor de ontwikkeling van „nationale strategieën voor vaardigheden” uit te breiden naar andere sectoren (staal, papier, groene technologieën en hernieuwbare energie) doet zij echter geen concrete voorstellen;

| — | wat financiering betreft, vermeldt de Commissie de bestaande structuur- en investeringsfondsen, ondersteunende instanties en programma’s (ESI-fondsen, EFSI, EIB, Horizon 2020 enz.), maar gaat zij volledig voorbij aan de cruciale vraag hoe industriebeleidsinitiatieven met een lagere EU-begroting na de brexit zullen kunnen worden ondersteund; |
| --- | --- |

—

wat financiering betreft, vermeldt de Commissie de bestaande structuur- en investeringsfondsen, ondersteunende instanties en programma’s (ESI-fondsen, EFSI, EIB, Horizon 2020 enz.), maar gaat zij volledig voorbij aan de cruciale vraag hoe industriebeleidsinitiatieven met een lagere EU-begroting na de brexit zullen kunnen worden ondersteund;

| — | op het gebied van energie, transport, digitalisering en handelsbeleid somt de Commissie de reeds genomen maatregelen op; |
| --- | --- |

—

op het gebied van energie, transport, digitalisering en handelsbeleid somt de Commissie de reeds genomen maatregelen op;

| — | nu er een nieuwe economie op basis van technologie-start-ups met een focus op dienstverlening ontstaat, is het wenselijk dat die bedrijven zich op industrieel gebied meer gaan inzetten om niet alleen de verschillende sectoren beter te bedienen maar ook om aan hun duurzaamheid bij te dragen. (50 % van de ondernemers gaat failliet binnen de eerste vijf jaren van bestaan van hun onderneming (5)) |
| --- | --- |

—

nu er een nieuwe economie op basis van technologie-start-ups met een focus op dienstverlening ontstaat, is het wenselijk dat die bedrijven zich op industrieel gebied meer gaan inzetten om niet alleen de verschillende sectoren beter te bedienen maar ook om aan hun duurzaamheid bij te dragen. (50 % van de ondernemers gaat failliet binnen de eerste vijf jaren van bestaan van hun onderneming (5))

| 2.5. | De mededeling is niet volledig nieuw (6). Het is een samenvatting van de al genomen maatregelen, waarin het ontbreekt aan een nieuwe, samenhangende strategische aanpak waar het EP om heeft gevraagd en die in de titel van de mededeling — „Een hernieuwde strategie voor het industriebeleid van de EU” — werd beloofd. Voor Europa is het nu tijd om lessen te trekken uit het verleden en naar de toekomst te kijken, rekening houdend met de belangen van de burgers en de duurzaamheid van het Europese model. |
| --- | --- |

2.5.

| 2.6. | In het kader van een EU-strategie voor de industrie is er behoefte aan een samenhangend industrieel actieplan met bindende doelstellingen, tijdschema’s, instrumenten en gedeelde verantwoordelijkheid om de vier kernvraagstukken van de komende tien jaar aan te pakken: digitalisering, klimaatverandering, globalisering en demografische veranderingen (met name de uitdagingen inzake mobiliteit en vergrijzing). |
| --- | --- |

2.6.

3.   Algemene opmerkingen

| 3.1. | De Europese en de wereldwijde industrie maken een enorme transformatie door. Deze transformatie brengt grote uitdagingen met zich mee. De Europese industrie is fundamenteel voor de Europese groei en voor de economie van de lidstaten. De industrie is goed voor 80 % van de Europese export en stimuleert particuliere en publieke innovatie en hoogwaardige banen voor de burgers. Dit is ook cruciaal voor de interne markt. Europa heeft nog steeds een concurrentievoordeel wat betreft producten en diensten met een grote meerwaarde en moet dit ook zo houden. Europa moet dan wel deze troef benutten en activiteiten ondersteunen die zorgen voor groei. De industrie is goed voor 36 miljoen rechtstreekse banen en draagt bij aan een hoge levensstandaard voor de burgers. Zij speelt een sleutelrol bij het ondersteunen van het mondiale leiderschap en het internationale aanzien van Europa. De Europese industrie is cruciaal voor het stimuleren van onderzoeks- en innovatieactiviteiten en levert een grote bijdrage aan werkgelegenheid en groei. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Volgens het EESC is de huidige industriële revolutie gebaseerd op een drastische en snelle verandering van de wereldspelers, een fundamentele verschuiving in de consumentengewoonten en baanbrekende ontwikkelingen op het gebied van wetenschap en technologie. Dit gaat tevens gepaard met de bekende vooruitgang van de digitalisering, de circulaire economie, de robotisering en nieuwe productieprocessen. Een en ander betekent dat de industriële langetermijnstrategie moet anticiperen op ongekende omstandigheden als gevolg van bijv. de invoering van kunstmatige intelligentie en verder ook de opkomst van „Industrie 5.0”. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Deze paradigmaverschuiving zorgt nu al voor wezenlijke veranderingen in het bedrijfsleven en de maatschappij, en vandaar ook in alle aspecten van de industrie. Een van de belangrijkste aspecten van deze revolutie wordt de transformatie van werk en vaardigheden. Deze nieuwe industriële orde zal invloed hebben op de meeste economische sectoren. Industrie 4.0 vereist ook Arbeid 4.0, waarbij werknemers recht hebben op toegang tot onderwijs en een leven lang leren. Alleen gekwalificeerde werknemers zullen zich staande kunnen houden op veranderende markten en innovatieve werkplekken. |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | In dit verband zou het nuttig zijn indien de Commissie een vergelijkende studie zou maken van de verschillende plannen die de VS, China en Korea recent hebben aangenomen om de verwerkende industrie te ondersteunen, en deze studie het Europees Economisch en Sociaal Comité ter beschikking zou stellen. Een dergelijke kwantitatieve en kwalitatieve analyse van de ingezette middelen, en van de sectorale en thematische prioriteiten, zal de informatie verschaffen die nodig is voor „de verdere ontwikkeling van een alomvattende industriestrategie van de EU met de nadruk op 2030 en daarna, met inbegrip van strategische doelstellingen voor de middellange en lange termijn en indicatoren voor de industrie, vergezeld van een actieplan met concrete maatregelen” (7). |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Het EESC meent dat er een direct verband bestaat tussen onderwijsprogramma’s en -voorzieningen en sociale cohesie. Vaardigheden en kwalificaties die up-to-date zijn en bijscholing zijn essentieel voor gebruikers van digitale technologieën. De sociale partners en de middenveldorganisaties zouden nauw moeten worden betrokken bij de ontwikkeling van lesprogramma’s voor alle onderwijsniveaus en -vormen. Andere mondiale spelers naast Europa — de Verenigde Staten („America First”), China, Japan, India en Zuid-Korea — nemen al maatregelen om deze uitdagingen het hoofd te bieden, en een nieuwe kijk op vaardigheden is cruciaal. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | Op eenzelfde manier moet de „Make in India”-strategie het land klaarstomen om de „eerstvolgende productiebestemming” te worden. Hierbij gaat het niet alleen om technologie maar ook en vooral om vaardigheden. Opgemerkt zij dat China al werkt aan een door de overheid gestuurd programma onder de naam „Made in China 2025”, op basis van het Duitse „Industrie 4.0” en andere Europese trends. Een en ander betekent dat Europa wederom voorop loopt in deze verandering, maar wellicht is het niet genoeg om enkel voorop te lopen. We moeten tegelijkertijd weten welke uitdagingen voor ons liggen en hoe we ons moeten aanpassen om de leidende positie van Europa te bevorderen en te stimuleren, met resultaten en groei voor iedereen. |
| --- | --- |

3.6.

| 3.7. | Het industriële concurrentievermogen van Europa moet wereldwijde bekendheid genieten, ondanks de verschillen tussen de lidstaten. Verschillende studies laten een duidelijk onderscheid zien tussen lidstaten die, wat het concurrentievermogen betreft, „leiden” (10), „volgen” (7), of „een inhaalslag maken” (11) (8). |
| --- | --- |

3.7.

| 3.8. | Dit betekent dat EU-beleid dat oorspronkelijk op convergentie was gebaseerd, onvoldoende rekening houdt met de toenemende verschillen tussen de EU-lidstaten: er is geen standaardoplossing die voor iedereen werkt en dit probleem moet kordaat worden aangepakt, met het beginsel van groei voor iedereen steeds in het achterhoofd. Het verband tussen concurrentievermogen, convergentie en cohesie moet worden hersteld. |
| --- | --- |

3.8.

| 3.9. | Dat is ook van toepassing op O & O- en innovatieactiviteiten. Het is zeer belangrijk om de investeringen in deze activiteiten te verhogen of ten minste te behouden, maar daarbij moet ook altijd worden gekeken naar de specifieke situatie in iedere lidstaat. Het Europees beleid moet rekening houden met de structurele diversiteit binnen de Unie, ook wat betreft O & O- en innovatieactiviteiten (9). |
| --- | --- |

3.9.

| 3.10. | Tot slot wijst het EESC op de noodzaak de arbeidsverhoudingen te verbeteren; dit is immers een absolute voorwaarde voor een alomvattende herindustrialisering. |
| --- | --- |

3.10.

4.   Bijzondere opmerkingen

4.1.   Handel en mondialisering (met inbegrip van de internationaliseringsactiviteiten van ondernemingen).

| 4.1.1. | Het lijdt geen twijfel dat de interne markt cruciaal is voor de groei van Europa, en eerlijke voorwaarden moet bieden voor het oprichten, lanceren, ontwikkelen en in stand houden van bedrijven. Het is van groot belang om de juiste omstandigheden te creëren voor bedrijvigheid in de EU. Natuurlijk moeten we de positie van Europa in de wereld voor ogen blijven houden en contacten onderhouden met andere economische regio’s. De recente handelsovereenkomsten met andere economieën en de onderhandelingen met andere mogelijke partners moeten getuigen van een vooruitziende blik en worden beschouwd als kansen voor groei en voor de ontwikkeling van de industrie. Tegelijkertijd mag Europa niet wegkijken van bepaalde oneerlijke praktijken in andere economische regio’s in de wereld en moet het daar krachtig op reageren. |
| --- | --- |

4.1.1.

| 4.1.2. | De Europese sociale normen moeten centraal blijven staan in alle beleidsmaatregelen, en hoewel Europa die normen aan de wereld niet kan opleggen, moet het maatregelen nemen om ze te beschermen en, door het goede voorbeeld te geven, wereldwijd een cultuur te creëren die voor maatschappelijk verantwoord ondernemen gunstig is. |
| --- | --- |

4.1.2.

4.2.   Energie en duurzame industrie op basis van de circulaire economie

| 4.2.1. | Europa moet blijven investeren in een duurzame industrie die door de burgers wordt aanvaard. Een samenleving die haar ecologische voetafdruk kan verminderen door ervoor te zorgen dat hulpbronnen zolang mogelijk in gebruik blijven, is beter voorbereid. Het concept van de circulaire economie moet de kern vormen van elk industriebeleid dat is gericht op terugwinning, hergebruik, herbewerking of recycling voor het creëren van nieuwe producten in een duurzaam milieu. |
| --- | --- |

4.2.1.

| 4.2.2. | Het gebruik van alternatieve en groene energie is meer dan ooit een prioriteit (10). Burgers moeten op de hoogte worden gebracht van deze activiteiten die banen creëren en van de Europese industrie een koploper kunnen maken op veel gebieden van kennisoverdracht. Deze specifieke „industrie” getuigt van het vermogen van Europa om de door universiteiten en andere instellingen vergaarde kennis te koppelen aan het productiesysteem. |
| --- | --- |

4.2.2.

| 4.2.3. | In plaats van zich alleen op binnenlandse maatregelen te concentreren zou de EU ervoor moeten zorgen dat EU-bedrijven technologieën, producten en oplossingen onder gunstige voorwaarden kunnen exporteren, zodat zij de wereldwijde uitdagingen op het gebied van klimaatverandering en natuurlijke hulpbronnen zo doeltreffend mogelijk kunnen helpen aanpakken. |
| --- | --- |

4.2.3.

4.3.   Onderzoek, ontwikkeling en innovatie

| 4.3.1. | Europese O & O-projecten moeten via overheidsfinanciering worden gestimuleerd en worden gecoördineerd met de initiatieven die intern door de lidstaten worden genomen. Het verhogen van de investeringen in O & O + I-activiteiten moet in elke lidstaat een prioriteit zijn. Voorts pleit het EESC (andermaal) voor vereenvoudiging van de procedures voor toegang tot EU-financiering voor innovatie (11). |
| --- | --- |

4.3.1.

| 4.3.2. | Het EESC is ook van mening dat het ecosysteem voor innovatie werkelijk profiteert van EU-investeringen in „grote ondernemingen” die de deelneming van kmo’s stimuleren. Een opwaartse innovatiespiraal is slechts mogelijk wanneer de investeringen van grote ondernemingen samengaan met het zoeken naar oplossingen door kmo’s. Europese projecten, zoals COSME, moeten in dit verband meer zichtbaarheid krijgen in de lidstaten, teneinde de beeldvorming bij de burgers te veranderen. |
| --- | --- |

4.3.2.

| 4.3.3. | Voorts dringt het EESC erop aan verantwoord onderzoek en verantwoorde innovatie kracht bij te zetten. Dit is een holistische aanpak in het kader van Horizon 2020 waarbij alle belanghebbenden (in de wetenschappelijke gemeenschap, instellingen en regeringen) worden betrokken via inclusieve en participatieve methoden. |
| --- | --- |

4.3.3.

| 4.3.4. | Het EESC is niet blind voor de recentste technologische ontwikkelingen ten gevolge van de vooruitgang in het onderzoek en de implementatie van bevindingen op het gebied van kunstmatige intelligentie (KI), en wil er ook bijzondere aandacht voor vragen. Het wijst in dit verband op de impact en de gevolgen van de toepassing ervan, niet alleen voor industriële productieprocessen maar ook voor het werk en algemeen voor de manier waarop mensen leven. |
| --- | --- |

4.3.4.

4.4.   Brexit

| 4.4.1. | De impact van de brexit op verschillende sectoren zal variëren naargelang van de overeenkomst die uiteindelijk tussen het VK en de EU-27 wordt bedongen. Sommige sectoren zullen waarschijnlijk gevoeliger zijn voor de impact van de brexit, andere minder. Er moet echter niet worden gekeken naar het risico voor afzonderlijke sectoren daar deze onderling sterk verweven zijn, hetgeen de gevolgen voor iedere sector afzonderlijk nog kan vergroten. Moeilijkheden bij de levensmiddelen- en drankenproductie zullen bijv. gevolgen hebben voor hotels en restaurants, terwijl een terugval in de metaalindustrie van invloed zal zijn op de automobielindustrie. |
| --- | --- |

4.4.1.

| 4.4.2. | Twee aspecten zijn van bijzonder belang: toegang tot de markt en toegang tot arbeid aan beide zijden. Terwijl veel sectoren in het VK over het algemeen vergelijkbare toegang tot EU-arbeidskrachten hebben, varieert het relatieve belang van de uitvoer naar de EU aanzienlijk, en zijn enkele grotere sectoren zoals de bouwsector en de groot- en kleinhandel meer gericht op de binnenlandse markt. |
| --- | --- |

4.4.2.

| 4.4.3. | Voor het EESC is het van cruciaal belang om de integriteit van de interne markt te beschermen. Daarnaast is het belangrijk de rechtszekerheid te waarborgen. |
| --- | --- |

4.4.3.

5.   Investeringsplan

| 5.1. | Investeringen spelen een cruciale rol in de context van een nieuw industrieel tijdperk. Het EESC is van mening dat er een aantal maatregelen kan worden genomen om de doeltreffendheid van de investeringen te verbeteren en industriële ondernemingen een andere dimensie te geven:






  — | uitbreiding van overheidsinvesteringen: budgettaire speelruimte voor de lidstaten, versoepeling van de schuldcriteria voor overheidsinvesteringen („gouden regel”); verhoging van de EU-begroting voor industriële transformatieprocessen, investeringen in duurzame (trans-)Europese infrastructuur; |
| --- | --- | --- |

5.1.

—

uitbreiding van overheidsinvesteringen: budgettaire speelruimte voor de lidstaten, versoepeling van de schuldcriteria voor overheidsinvesteringen („gouden regel”); verhoging van de EU-begroting voor industriële transformatieprocessen, investeringen in duurzame (trans-)Europese infrastructuur;

| — | het versterken van particuliere investeringen: stimuleren van de investeringsactiviteit van de Europese Investeringsbank, opzetten van nieuwe financieringsprogramma’s van nationale banken en versterken van bestaande programma’s. Doel is om kmo’s een zeker financieringskader voor de lange termijn te bieden, met name wat betreft complexe transformatieprocessen; |
| --- | --- |

—

het versterken van particuliere investeringen: stimuleren van de investeringsactiviteit van de Europese Investeringsbank, opzetten van nieuwe financieringsprogramma’s van nationale banken en versterken van bestaande programma’s. Doel is om kmo’s een zeker financieringskader voor de lange termijn te bieden, met name wat betreft complexe transformatieprocessen;

| — | ondersteuning van de duurzame investeringsstrategie van de Europese Commissie in het kader van de kapitaalmarktenunie, wat langetermijninvesteringen zal faciliteren door particuliere kapitaalstromen naar duurzame investeringen te oriënteren. In dit verband wijst het Comité op het belang van het komende eindverslag van de deskundigengroep op hoog niveau inzake duurzame financiering en het daarop aansluitende actieplan. |
| --- | --- |

—

ondersteuning van de duurzame investeringsstrategie van de Europese Commissie in het kader van de kapitaalmarktenunie, wat langetermijninvesteringen zal faciliteren door particuliere kapitaalstromen naar duurzame investeringen te oriënteren. In dit verband wijst het Comité op het belang van het komende eindverslag van de deskundigengroep op hoog niveau inzake duurzame financiering en het daarop aansluitende actieplan.

| 5.2. | EU-financiering moet voornamelijk worden ingezet voor de verwezenlijking van de ontwikkelingsdoelen van het industriebeleid die met name voor de EU een meerwaarde opleveren (CO2-reductie, energie-efficiëntie, hernieuwbare energie, digitalisering enz.) en de toewijzing van deze middelen moet worden gekoppeld aan sociale normen en benchmarking. |
| --- | --- |

5.2.

| 5.3. | Deze duurzaamheidsdoelstellingen zijn van fundamenteel belang voor de Europese industrie en het Europese leiderschap. Zij vereisen echter een geschikt investeringskader voor kmo’s dat hen in staat stelt te blijven concurreren. |
| --- | --- |

5.3.

| 5.4. | Volgens het EESC moet ook de mogelijkheid worden nagegaan of lidstaten sociale en regionale aanbestedingscriteria in hun eigen aanbestedingspraktijken kunnen integreren (concept van „goede inhoud”). |
| --- | --- |

5.4.

| 5.5. | Ten slotte pleit het Comité nog voor een herziening van het vennootschapsbelastingsstelsel, teneinde belastingontduiking en -concurrentie aan te pakken. |
| --- | --- |

5.5.

Brussel, 17 januari 2018.

De voorzitter van het Europees Economisch en Sociaal Comité

Georges DASSIS

---

(1)  COM(2017) 479 final.

1

(2)  COM(2017) 563 final — Een Europees kader voor hoogwaardige en doeltreffende leerlingplaatsen.

2

(3)  In overeenstemming met duurzame-ontwikkelingsdoelstelling nr. 9 inzake industrie, innovatie en infrastructuur die door alle EU-lidstaten goedgekeurd is.

3

(4)  Uitvoeringsverordening (EU) 2017/336 van de Commissie van 27 februari 2017 tot instelling van een definitief antidumpingrecht en tot definitieve inning van het voorlopige recht op bepaalde zware plaat van niet-gelegeerd staal of ander gelegeerd staal van oorsprong uit de Volksrepubliek China, was een goed voorbeeld van een antidumpingmaatregel, maar de neveneffecten ervan moeten worden gemonitord (http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2017/336/oj).

4

(5)  http://www.eesc.europa.eu/?i=portal.en.int-opinions.41082 (paragraaf 2.4).

5

(6)  COM(2014) 14 final.

6

(7)  Conclusies van de Raad Concurrentievermogen van 30 november en 1 december 2017.

7

(8)  Lighthouse Europe, Factors for Growth — Priorities for competitiveness, convergence & cohesion in the EU.

8

Factors for Growth — Priorities for competitiveness, convergence & cohesion in the EU

(9)  Informatief rapport van het EESC over de tussentijdse evaluatie van Horizon 2020 (INT/807).

9

(10)  De recente resultaten m.b.t. de prestaties van windenergie (https://windeurope.org/about-wind/daily-wind/): op donderdag 23 november 2017 werd 19,2 % van de Europese elektriciteitsvraag gedekt door windenergie. De 3 koplopers zijn: Denemarken met 93 %, Duitsland met 47 % en Portugal met 46 %) laten zien dat de energie-efficiëntie verbeterd kan worden.

10

(11)  Uit een aantal indicatieve ramingen blijkt dat in het kader van Horizon 2020 74,8 miljard EUR werd geïnvesteerd, met inbegrip van 16,4 miljard EUR voor industrieel leiderschap. In het huidige MFK beloopt de financiering uit de structuurfondsen voor onderzoek en innovatie 43,7 miljard EUR, voor het concurrentievermogen van kmo’s 63,7 miljard EUR en voor de koolstofarme economie 44,8 miljard EUR. Volgens recente berichten belopen de totale overheidsinvesteringen voor het project Made in China 1,5 miljard USD.

11

---

III Voorbereidende handelingen

EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ

531e zitting van het EESC van 17 en 18 januari 2018

| 8.6.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 197/17 |
| --- | --- | --- | --- |

8.6.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 197/17

---

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de „mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s — Het jaarlijkse werkprogramma van de Unie voor Europese normalisatie voor 2018”

(COM(2017) 453 final)

(2018/C 197/03)

| Afdelingsrapporteur: | Juan MENDOZA CASTRO |
| --- | --- |

Afdelingsrapporteur:

Juan MENDOZA CASTRO

| Raadpleging | Europese Commissie, 9.10.2017 |
| --- | --- |
| Rechtsgrondslag | Artikel 304 VWEU |
| Bevoegde afdeling | Interne Markt, Productie en Consumptie |
| Goedkeuring door de afdeling | 18.12.2017 |
| Goedkeuring door de voltallige vergadering | 17.1.2018 |
| Zitting nr. | 531 |
| Stemuitslag
  (voor/tegen/onthoudingen) | 195/1/0 |

Raadpleging

Europese Commissie, 9.10.2017

Rechtsgrondslag

Artikel 304 VWEU

Bevoegde afdeling

Interne Markt, Productie en Consumptie

Goedkeuring door de afdeling

18.12.2017

Goedkeuring door de voltallige vergadering

17.1.2018

Zitting nr.

531

Stemuitslag

(voor/tegen/onthoudingen)

195/1/0

1.   Conclusies en aanbevelingen

| 1.1. | Het Comité is ingenomen met het normalisatieprogramma voor 2018, met name de maatregelen op sociaal en milieugebied, maar beveelt aan dat in toekomstige versies een overzicht van de verwezenlijkingen van eerdere programma’s wordt opgenomen. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Het beveelt aan om alle maatregelen op het gebied van ICT onder te brengen in één document. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Het dringt er bij de Commissie op aan nauwlettend toe te zien op mogelijk misbruik van octrooiregels en gesloten normen. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Het Comité benadrukt de rol van de Commissie in het Europees normalisatiesysteem, dat van essentieel belang is voor de ontwikkeling van de interne markt en dat van de EU een wereldleider maakt op dit gebied. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Het EESC verzoekt de Commissie om voldoende begrotingsmiddelen en personeel te blijven voorzien om de doelstellingen van Verordening (EU) nr. 1025/2012 te verwezenlijken. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | De inspanningen van de belangrijkste normalisatieactoren zouden een gedetailleerde follow-up moeten krijgen. Het EESC zou, als prioriteit, een ad-hocforum over de inclusiviteit van het Europees normalisatiesysteem kunnen oprichten. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Het Comité is van mening dat de 27 voor 2018 geplande acties over het algemeen geschikt zijn, maar vraagt aandacht voor de volgende aspecten:






  — | De digitale eengemaakte markt: het EESC maakt zich zorgen omdat wereldwijd geldende „de facto”-normen vaak worden aangestuurd door industriële giganten van buiten de EU, met alle negatieve gevolgen van dien; |
| --- | --- | --- |

1.7.

—

De digitale eengemaakte markt: het EESC maakt zich zorgen omdat wereldwijd geldende „de facto”-normen vaak worden aangestuurd door industriële giganten van buiten de EU, met alle negatieve gevolgen van dien;

| — | Nieuwe normen voor ethanol: het EESC beveelt nadrukkelijk aan rekening te houden met de milieubescherming; |
| --- | --- |

—

Nieuwe normen voor ethanol: het EESC beveelt nadrukkelijk aan rekening te houden met de milieubescherming;

| — | Het Comité is bijzonder ingenomen met de verschillende acties die gericht zijn op een aanzienlijke verbetering van de milieubescherming en de volksgezondheid; |
| --- | --- |

—

Het Comité is bijzonder ingenomen met de verschillende acties die gericht zijn op een aanzienlijke verbetering van de milieubescherming en de volksgezondheid;

| — | Normen voor medische hulpmiddelen: het EESC vindt dat ook naar de kosteneffectiviteit moet worden gekeken; |
| --- | --- |

—

Normen voor medische hulpmiddelen: het EESC vindt dat ook naar de kosteneffectiviteit moet worden gekeken;

| — | Harmonisatie van de emissiecriteria in de vervoerssector: het EESC wijst erop dat er sinds de eerste stappen in 1995 nauwelijks vooruitgang is geboekt. |
| --- | --- |

—

Harmonisatie van de emissiecriteria in de vervoerssector: het EESC wijst erop dat er sinds de eerste stappen in 1995 nauwelijks vooruitgang is geboekt.

| 1.8. | Het EESC steunt de plannen van de Commissie op het gebied van internationale samenwerking maar vestigt de aandacht op het feit dat een groeiend aantal normen tegenwoordig op internationaal niveau wordt vastgesteld, zonder een gecoördineerde Europese inbreng. |
| --- | --- |

1.8.

| 1.9. | Het EESC pleit ervoor dat de Europese normalisatie-instellingen de procedures voor de in bijlage III bedoelde organisaties om toegang te krijgen tot het normalisatieproces vereenvoudigen, om zo de drempel voor hun effectieve deelname te verlagen. |
| --- | --- |

1.9.

| 1.10. | Het EESC is ingenomen met de verschillende maatregelen van het gezamenlijk initiatief inzake normalisatie (GIN), maar vindt dat ook rekening moet worden houden met de indirecte gevolgen van de normalisatieactiviteiten op kwesties zoals de verplaatsing van banen, inclusiviteit van de samenleving, onderwijs en opleiding enz. |
| --- | --- |

1.10.

2.   De voorstellen van de Commissie

| 2.1. | Het jaarlijkse werkprogramma van de EU richt zich op de problemen en overwegingen met betrekking tot essentiële standaardoctrooien, ICT-normalisatie, de internationale dimensie van normalisatie en op autonome voertuigen, en vormt hiervan een afspiegeling. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Het houdt ook rekening met het gezamenlijk initiatief inzake normalisatie van juni 2016 (1). |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Er worden acties vastgesteld met het oog op de volgende strategische prioriteiten ter ondersteuning van relevante initiatieven in het kader van het werkprogramma van de Commissie voor 2017 en de uit deze initiatieven voortvloeiende normalisatiebehoeften voor 2018:






  — | De strategie voor de digitale eengemaakte markt; |
| --- | --- | --- |

2.3.

—

De strategie voor de digitale eengemaakte markt;

| — | De strategie voor de energie-unie; |
| --- | --- |

—

De strategie voor de energie-unie;

| — | De Europese ruimtevaartstrategie; |
| --- | --- |

—

De Europese ruimtevaartstrategie;

| — | Het EU-actieplan voor de circulaire economie; |
| --- | --- |

—

Het EU-actieplan voor de circulaire economie;

| — | Het Europees defensieactieplan; |
| --- | --- |

—

Het Europees defensieactieplan;

| — | Een diepere en eerlijkere interne markt met een sterkere industriële basis. |
| --- | --- |

—

Een diepere en eerlijkere interne markt met een sterkere industriële basis.

| 2.4. | De Commissie zal interinstitutionele training organiseren zodat wetgevers en medewetgevers een beter inzicht krijgen in het gebruik van normen bij de tenuitvoerlegging van wetgeving en beleid. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | Zij vraagt de Europese normalisatie-instellingen zich te blijven inspannen om het werk van de in bijlage III bedoelde organisaties en van alle geïnteresseerde belanghebbenden te vergemakkelijken en deze inspanningen te intensiveren, waarbij speciaal aandacht moet worden besteed aan hun interne regels en procedures en aan het werken op internationaal niveau, met name binnen de ISO en de IEC. |
| --- | --- |

2.5.

3.   Algemene opmerkingen

| 3.1. | Het EESC is ingenomen met het jaarlijkse werkprogramma voor 2018, zoals voorgesteld door de Commissie, dat betrekking heeft op sociale kwesties en enkele belangrijke milieukwesties, met inbegrip van de circulaire economie, klimaatverandering en schone energie. Wel is het van mening dat de toekomstige versies een samenvatting zouden moeten bevatten waarin gedetailleerd wordt uiteengezet in hoeverre de eerdere jaarprogramma’s zijn verwezenlijkt. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | De platforms en coördinatiemechanismen op ICT-gebied moeten worden gestroomlijnd om dubbel werk en een eventueel gebrek aan coördinatie te voorkomen. Alle normalisatiewerkzaamheden op dit gebied moeten worden opgenomen in één document. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Open normen zijn belangrijk voor de industriële en technologische ontwikkeling in de EU. Het Comité dringt er bij de Commissie op aan te voorkomen dat het gebruik strijdig is met de mededingingsbeginselen van de octrooiregels en de „closed source”-normen. In het geval van essentiële octrooien (standard essential patents, SEP’s) zijn wij voorstander van eerlijke, redelijke en niet-discriminerende licentievoorwaarden (fair, reasonable and non-discriminatory, FRAND). |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Het normalisatiemodel verschaft de EU de status van wereldleider. Het EESC wijst erop dat de Commissie hierbij een grote rol speelt. De eenvormigheid en samenhang van het geheel van Europese normen worden gewaarborgd door het onderliggende beginsel van „één norm, één test — aanvaard in heel Europa”. Dit biedt bedrijven een goed investeringsklimaat en juridische en financiële zekerheid. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Gezien de specifieke aard en het belang van het Europees normalisatiesysteem (ESS) voor de industrie, kmo’s, consumenten en werknemers, dringt het EESC er bij de Commissie op aan de begrotings- en personele middelen op peil te houden om de doelstellingen van Verordening (EU) nr. 1025/2012 te kunnen verwezenlijken. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | Het EESC zou graag zien dat een grondige follow-up plaatsvindt van de inspanningen van de belangrijkste normalisatieactoren, om het inclusieve karakter van het ENS te versterken. Het EESC zou, als prioriteit, een ad-hocforum over de inclusiviteit van het Europees normalisatiesysteem kunnen oprichten. Deze instantie zou ermee belast worden een jaarlijkse openbare hoorzitting te organiseren om de vorderingen ter zake te beoordelen. |
| --- | --- |

3.6.

| 3.7. | Aangezien er tot op heden nog geen bevredigende respons is gekomen op de conclusies van het Europees Hof van Justitie in de zaak James Elliott (2), waarin voor het eerst werd erkend dat Europese normen deel uitmaken van de EU-wetgeving, benadrukt het EESC dat het belangrijk is dat de Commissie controle uitoefent op de normalisatiewerkzaamheden, in nauwe samenwerking met de andere Europese instellingen, en dringt het erop aan deze kwestie op interinstitutioneel niveau te bespreken. |
| --- | --- |

3.7.

| 3.8. | Het EESC stelt voor dat de Commissie het raadplegingsproces van het voorontwerp van het jaarlijkse werkprogramma van de Unie onder de loep neemt, omdat het geen strategische visie, geen structuur, geen context en geen motivering van de ingediende voorstellen bevat. |
| --- | --- |

3.8.

4.   Opmerkingen over de in 2018 te nemen maatregelen

Een nieuwe impuls voor banen, groei en investeringen

4.1.   Vaststelling van gestandaardiseerde regels voor de vervaardiging van meststoffen (waaronder organische) (3)

Het EESC heeft al eerder opgemerkt dat verscheidene definities en normen met betrekking tot meststoffen die zijn vervaardigd uit secundaire grondstoffen, niet duidelijk zijn. Met het oog op een betere tenuitvoerlegging van de nieuwe verordening beveelt het Comité aan deze meer te integreren en te harmoniseren met de bestaande afvalstoffenrichtlijn (4), en ook het belang van milieuoverwegingen niet uit het oog te verliezen als het gaat om meststoffen.

Digitale eengemaakte markt

4.2.   Verbetering van de kwaliteit van vaste en draadloze mobiele diensten (5)

| 4.2.1. | Normalisatie speelt op dit gebied een onbetwistbare rol en voorkomt versnippering van de markt, wat tot concurrentieverstorende praktijken kan leiden (6). |
| --- | --- |

4.2.1.

| 4.2.2. | Het EESC staat volledig achter de strategie van de Commissie voor een digitale eengemaakte markt, maar wijst erop dat deze belangrijke gevolgen heeft voor de organisatie van de Europese arbeidsmarkt, aangezien een groeiend aantal „crowdworkers” voor platforms werken, in vaak zeer kortdurende en „vluchtige” arbeidsverhoudingen. |
| --- | --- |

4.2.2.

| 4.2.3. | De digitalisering van de industrie is een wereldwijde trend die de komende jaren alleen maar zal toenemen. ICT-normen zijn essentieel voor de ontwikkeling van digitale technologieën in tal van industriële sectoren. Wereldwijd geldende „de facto”-normen worden echter vaak aangestuurd door industriële giganten van buiten de EU. |
| --- | --- |

4.2.3.

| 4.2.4. | De ontwikkeling van nationale, Europese of internationale normen door de officiële normalisatie-instellingen (CEN, Cenelec, ETSI) duurt te lang gelet op de snel veranderende digitale technologie. Daarom ontwikkelen bedrijven hun eigen normen — in veel kortere tijd en met hun eigen regels. |
| --- | --- |

4.2.4.

| 4.2.5. | Het risico bestaat dat de ontwikkeling van normen een ondoorzichtige en exclusieve aangelegenheid wordt. |
| --- | --- |

4.2.5.

4.3.   Vaststellen van normen die de ontwikkeling van het 5G-netwerk in de 26 GHz band (24,25 — 27,50 GHz) en banden met hogere millimetergolven vergemakkelijken (7)

Het EESC is van mening dat deze maatregel van wezenlijk belang is om de leidende positie van de EU bij de uitrol van 5G-technologieën te behouden.

4.4.   Vaststellen van gemeenschappelijke normen voor het verbeteren van de radiocommunicatiesystemen, uitwisseling van passagiersgegevens en tijdschema’s en IT-beveiliging (8)

Het EESC stelt voor om ook de technologische veranderingen en nieuwe bedrijfsmodellen in de toeristische sector te normaliseren en de ontwikkeling van geïntegreerde slimme kaartverkoop- en informatiediensten te bevorderen.

4.5.   Interoperabiliteit en uitwisseling van gegevens tussen ondernemingen ter bevordering van efficiëntere vervoers- en logistieke diensten (9)

De Commissie stelt „aanvullende maatregelen” voor met het oog op de vaststelling van normen. Toch is het belangrijk te herinneren aan de grote uitdagingen waarvoor deze sector zich gesteld ziet, gezien de huidige situatie: herhaalde indiening van gegevens in verschillende systemen wegens een mozaïek van niet-interoperabele normen; gebrek aan onderling verbonden systemen en onvoldoende vertrouwen in de bescherming van gevoelige gegevens; elektronische vervoersdocumenten die niet worden erkend door autoriteiten, banken en verzekeringsmaatschappijen; gebrek aan een kritische massa van belanghebbenden die gegevens delen en nieuwe zakelijke mogelijkheden verkennen (10).

Een schokbestendige Energie-unie met een toekomstgericht beleid inzake klimaatverandering

4.6.   Vaststellen van nieuwe sensoren en meetmethoden voor de beoordeling van de luchtkwaliteit (11)
  ; Toezicht houden op de uitstoot van ammoniak (HN3), chloor en chloordioxide in de lucht en van waterstoffluoride of totaal gasvormige fluoriden door industriële sectoren (12); Mensen beschermen tegen gevolgen voor de gezondheid veroorzaakt door polycyclische aromatische koolwaterstoffen (13)

Het Comité is ingenomen met de voorgestelde verbeteringen die gericht zijn op een aanzienlijke verbetering van de milieubescherming en de volksgezondheid. De blootstelling van de bevolking aan polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s), waarvan er vele bekend staan als kankerverwekkende stoffen, wordt al geruime tijd als zorgwekkend beschouwd en er zijn verschillende EU-wetgevingsteksten die de aanwezigheid van deze stoffen in bepaalde levensmiddelen, in water en in de lucht reeds beperken.

4.7.   Ecologisch ontwerp: beperken van het energieverbruik van diverse producten (zoals computers) (14)
  ; energie-efficiëntie-etikettering van gecentraliseerde systemen (15)
  ; groene infrastructuur (16)

Het EESC benadrukt de veerkracht van de essentiële EU-infrastructuur ten aanzien van de onvermijdelijke gevolgen van de klimaatverandering, en wijst op de trage respons van het normalisatiesysteem op dit belangrijke probleem. Normen kunnen de ontwikkeling van groene infrastructuur bevorderen door bij te dragen aan een efficiënter gebruik van hulpbronnen in de bouwsector en een betere weerstand tegen de gevolgen van de klimaatverandering.

4.8.   De ontwikkeling van normen voor een stijging van het percentage ethanol in benzine van 10 % tot 20/25 % (17)

Als de Commissie besluit om het CEN een mandaat te verlenen op dit gebied, beveelt het EESC ten zeerste aan om na te denken over: de ecologische gevolgen van monocultuurgewassenplantages; schade aan water en bodem door de toepassing van pesticiden en meststoffen; bodemerosie; uitspoeling van nutriënten; intensiever gebruik van zoetwaterbronnen; verlies aan biodiversiteit en habitats voor in het wild levende dieren en planten (18).

4.9.   Harmonisatie van criteria inzake emissies in de vervoerssector (19)

Volgens het EESC moet de Commissie meer specifieke voorstellen doen met betrekking tot deze actie, die duidelijk noodzakelijk is. Er zij op gewezen dat de eerste stap in de richting van emissiereductie in de vervoerssector is gezet in 1995 (20).

Interne markt

4.10.   Versterken van de rol van CESNI, het Europees Comité voor de opstelling van standaarden voor de binnenvaart (21)

Actie is geboden, gezien het grote aantal eisen dat momenteel aan de korte vaart wordt gesteld (22), maar het EESC meent dat het voorstel nauwkeuriger moet worden geformuleerd.

4.11.   Stappenplan voor de downstream normalisatie van het Europese wereldwijde satellietnavigatiesysteem (EGNSS) & uitvoering van het stappenplan en uitbreiding van de interoperabiliteit van de diensten van Galileo en de luchtvaartmarkt (23)

Het EESC staat zeer positief tegenover dit voorstel, temeer daar de wereldmarkt voor producten en diensten op basis van GNSS — de downstreammarkt — in 2013 goed was voor 200 miljard EUR (24).

4.12.   Elektronisch aanbesteden (25)

Harmonisatie is een belangrijke stap in de democratisering van een markt die, met het oog op een optimale besteding van de publieke middelen, transparant en toegankelijk moet zijn. Tegelijkertijd moeten de kosten van het opzetten en onderhouden van platforms of het aanpassen van bestaande platforms zo laag mogelijk worden gehouden. Normalisatie is dus van het allergrootste belang (26).

4.13.   De ontwikkeling van normen voor printers en andere apparatuur (27)

Het EESC is het ermee eens dat er nieuwe geharmoniseerde normen moeten komen: de consument verwacht immers dat nieuwe en innovatieve producten zoals 3D-printers, robots en autonome voertuigen even veilig zijn als de meer traditionele producten. Het is absoluut noodzakelijk dat nieuwe producten geen bedreiging vormen voor de veiligheid van de consument.

4.14.   Aanscherpen van de veiligheids- en prestatie-eisen voor medische hulpmiddelen (28)

Het EESC is het met de Commissie eens dat de nieuwe verordening de veiligheids- en prestatievoorschriften voor medische hulpmiddelen versterkt, om gelijke tred te houden met de technologische en wetenschappelijke vooruitgang. Dit is dan ook de belangrijkste doelstelling, maar omdat nieuwe technologie de belangrijkste oorzaak is van de snel stijgende uitgaven voor gezondheidszorg, stelt het EESC voor dat de kosteneffectiviteit eveneens in aanmerking wordt genomen.

4.15.   Actualiseren van de hygiëne- en veiligheidseisen voor bouwproducten die in contact komen met drinkwater (29)

Het EESC betreurt dat er, zelfs na tien jaar discussiëren, nog steeds geen Europese normen zijn op dit gebied. Het besluit tot wijziging van het huidige mandaat (M/136) (30) verplicht de normalisatie-instellingen om tegen eind 2018 de eerste resultaten te presenteren.

4.16.   Ondersteunen van het werk aan essentiële eisen voor onbemande luchtvaartuigen (31)

Het EESC merkt op dat de publieke discussie over het gebruik van drone-technologie voor recreatief en commercieel gebruik, met inbegrip van de veiligheids- en beveiligingsrisico’s, is toegenomen. Internationale normen zijn van cruciaal belang voor het creëren van de mondiale commerciële markt. Het is essentieel dat deze normen een wereldwijd geharmoniseerd luchtruim voor routinematige toegang van onbemande luchtvaartuigen tot stand brengen, dat commerciële mogelijkheden uitbreidt zonder afbreuk te doen aan de veiligheid en de algehele efficiëntie van het luchtruim. Kritische normen die momenteel worden ontwikkeld hebben onder meer betrekking op „detecteren en vermijden”, en „bevelvoering en controle” (32).

4.17.   Herziening van de geharmoniseerde criteria inzake explosieven voor civiel gebruik (met name ontstekers) (33)

Het doel van deze actie is het verbeteren van de veiligheid van explosieven voor civiel gebruik, aangezien op grote schaal gebruikte producten (met name elektronische ontstekers) geenszins worden gedekt door de huidige geharmoniseerde normen. Uiteraard beschouwt het Comité dit als een volkomen terecht voorstel.

4.18.   Interoperabiliteit: nieuwe technische specificaties voor interoperabiliteit van het spoorwegsysteem (34)

Het EESC juicht dit voorstel toe als een nieuwe stap op de lange weg naar spoorwegintegratie in Europa; in dit geval zijn de normen voor rollend materieel met een spoorbreedte van 1 520 mm gunstig voor de aansluiting op de Europese spoorbreedte van 1 435 mm.

4.19.   Bescherming van de gezondheid van werknemers tegen risico’s als gevolg van een explosieve omgeving (ATEX) (35)

Het EESC stemt hier volledig mee in, aangezien de nieuwe ATEX-richtlijn een aanpassing van het mandaat op grond van het nieuwe wetgevingskader vereist.

4.20.   Verbetering van de veiligheid van consumenten (36)

Het EESC hoopt dat de nieuwe normen in overeenstemming zijn met het beginsel dat de consumentenbescherming vereist dat de goederen en diensten die aan consumenten ter beschikking worden gesteld, bij normaal of te verwachten gebruik onder normale of te verwachten omstandigheden de gezondheid van de consumenten niet in gevaar mogen brengen en dat zij, indien zij dat wel doen, via snelle en eenvoudige procedures uit de handel worden genomen (37).

Een ruimte van recht en grondrechten

4.21.   Normalisatie: vaststellen van vereisten voor detectieapparatuur (op andere gebieden dan de luchtvaart) om burgers te beschermen tegen terroristische aanvallen (38)

Hoewel het deze actie volledig steunt benadrukt het EESC dat de samenwerking tussen de EU en de VS van essentieel belang is, aangezien beide te lijden hebben onder de gesel van het terrorisme (39). Het is zaak om, onder meer, kwesties in verband met cyberbeveiliging en bedreigingen die specifiek zijn voor de vervoerssector aan te pakken.

De EU als een sterkere speler op het wereldtoneel

4.22.   Ontwikkeling: ondersteunen van de inspanningen van lidstaten om gezamenlijke defensiecapaciteiten te ontwikkelen (minimumnormen) (40)

In afwachting van de studie die momenteel wordt voorbereid door de Commissie en van het besluit dat zij naar aanleiding daarvan zal nemen, staat het EESC achter de ontwikkeling van gemeenschappelijke normen voor zowel wapens als producten voor tweeërlei gebruik, waarbij overlapping met bestaande normen, in het bijzonder NAVO-normen, moet worden voorkomen (41).

5.   Internationale samenwerking

| 5.1. | Het EESC steunt het initiatief van de Commissie om de beleidsdialoog met de internationale normalisatieactoren te intensiveren, maar vestigt de aandacht op het feit dat een groeiend aantal normen tegenwoordig op internationaal niveau wordt vastgesteld, zonder een gecoördineerde Europese inbreng. |
| --- | --- |

5.1.

| 5.2. | De internationalisering van normalisatieactiviteiten is niet zonder gevolgen: maatschappelijke belanghebbenden, kmo’s en markttoezichtautoriteiten kunnen niet langer deelnemen omdat zij niet over voldoende middelen beschikken om actief invloed uit te oefenen op de internationale normalisatieactiviteiten. |
| --- | --- |

5.2.

| 5.3. | Aangezien deze internationale normen rechtstreeks op nationaal niveau kunnen worden overgenomen, om de Europese normalisatie-instellingen te omzeilen, neemt het risico toe dat de harmonisatie van de interne markt wordt afgebroken. |
| --- | --- |

5.3.

6.   Inclusiviteit

Het EESC is ingenomen met de maatregelen van de Commissie om de vorderingen bij de tenuitvoerlegging van een echt inclusief Europees normalisatiesysteem bij te houden. Het EESC dringt er met klem op aan dat de Europese normalisatie-instellingen de procedures voor de in bijlage III bedoelde organisaties om toegang te krijgen tot het normalisatieproces vereenvoudigen, om zo de drempel voor hun effectieve deelname te verlagen.

7.   Tenuitvoerlegging van het gezamenlijk initiatief inzake normalisatie (GIN)

| 7.1. | Het EESC is ingenomen met de verschillende GIN-acties. Met betrekking tot de studie op EU-niveau over de economische en maatschappelijke gevolgen van normalisatie en de toegang tot normen in de EU en de EVA-lidstaten, stelt het voor om ook rekening te houden met de indirecte gevolgen van de normalisatieactiviteiten op kwesties zoals de verplaatsing van banen, inclusiviteit van de samenleving, onderwijs en opleiding enz. |
| --- | --- |

7.1.

| 7.2. | Het EESC is ingenomen met de initiatieven om het normalisatieproces te versnellen, maar vreest dat dit ten koste gaat van de „zichtbaarheid” van het voorbereidende werk dat voorafgaat aan de vaststelling van normen. |
| --- | --- |

7.2.

Brussel, 17 januari 2018.

De voorzitter van het Europees Economisch en Sociaal Comité

Georges DASSIS

---

(1)  COM(2015) 550 final.

1

(2)  C-613/14 — James Elliott Construction.

2

(3)  COM(2016) 157 final.

3

(4)  PB C 389, 21.10.2016, blz. 80.

4

(5)  COM(2016) 176 final.

5

(6)  BEREC (het orgaan van Europese regelgevende instanties voor elektronische communicatie) Report on Enabling the Internet of Things, 12.2.2016.

6

(7)  Richtlijn 2014/53/EU, PB L 153 van 22.5.2014, blz. 62.

7

(8)  Richtlijn (EU) 2016/797, PB L 138, 26.5.2016, blz. 44.

8

(9)  COM(2011) 144 final, COM(2009) 8 final, COM(2013) 913 final, SWD(2013) 524 final, C(2015) 2259 final.

9

(10)  Zie Digital Transport and Logistics Forum — Background, 2015.

10

(11)  Richtlijn 2008/50/EC, PB L 152, 11.6.2008, blz. 1; Richtlijn 2004/107/EC, PB L 23, 26.1.2005, blz. 3.

11

(12)  Richtlijn 2010/75/EU, PB L 334 van 17.12.2010, blz. 17.

12

(13)  Verordening (EG) nr. 1907/2006, PB L 396 van 30.12.2006, blz. 1.

13

(14)  Richtlijn 2009/125/EG, PB L 285 van 31.10.2009, blz. 10.

14

(15)  Richtlijn 2009/28/EG, PB L 140 van 5.6.2009, blz. 16.

15

COM(2016) 767 final.

(16)  COM(2013) 249 final; COM(2013) 216 final; COM(2014) 445 final.

16

(17)  Richtlijn 2009/28/EG, PB L 140 van 5.6.2009, blz. 16.

17

(18)  Project: Biofuel Marketplace. Mei 2006.

18

(19)  Richtlijn 2003/87/EG, PB L 275 van 25.10.2003, blz. 32.

19

(20)  COM(95) 302 final.

20

(21)  Richtlijn (EU) 2016/1629, PB L 252, 16.9.2016, blz. 118.

21

(22)  Europese norm tot vaststelling van technische voorschriften voor binnenschepen. Editie 2015/1.

22

(23)  COM(2016) 705 final.

23

(24)  Galileo Services Position Paper on the main priorities of the Horizon 2020 Space Work Programme 2018-2020.

24

(25)  COM(2013) 453 final; Richtlijnen inzake overheidsopdrachten (2017/24/EU); COM(2015) 0192 final.

25

(26)  PB C 67, 6.3.2014, blz. 96.

26

(27)  Richtlijn 2006/42/EG, Richtlijn 95/16/EG (herschikking), PB L 157, 9.6.2006, blz. 24.

27

(28)  Verordening (EU) 2017/745, PB L 117, 5.5.2017, blz. 1; Verordening (EU) 2017/746, PB L 117, 5.5.2017, blz. 176.

28

(29)  Verordening (EU) 305/2011, PB L 88, 4.4.2011, blz. 5; Richtlijn van de Raad 98/83, PB L 330, 5.12.1998, blz. 32.

29

(30)  Herzien mandaat voor CEN/Cenelec.

30

(31)  COM(2015) 613 final.

31

(32)  ISO. How standards will target the drone industry.

32

(33)  Richtlijn 2014/28/EU, PB L 96, 29.3.2014, blz. 1.

33

(34)  Richtlijn (EU) 2016/797, PB L 138, 26.5.2016, blz. 44.

34

(35)  Richtlijn 2014/34/EU, PB L 96, 29.3.2014, blz. 309.

35

(36)  Richtlijn 2001/95/EG, PB L 11 van 15.1.2002, blz. 4.

36

(37)  PB C 271 van 19.9.2013, blz. 81.

37

(38)  COM(2014) 247 final; COM(2015) 624 final; COM(2012) 417 final.

38

(39)  The Benefits of U.S.-European Security Standardisation. National Institute of Standards and Technology. U.S. Department of Commerce, juni 2012.

39

(40)  COM(2016) 950 final.

40

(41)  PB C 288 van 31.8.2017, blz. 62.

41

---

| 8.6.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 197/24 |
| --- | --- | --- | --- |

8.6.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 197/24

---

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het „voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de bestrijding van fraude en vervalsing in verband met andere betaalmiddelen dan contanten en ter vervanging van Kaderbesluit 2001/413/JBZ”

[COM(2017) 489 final — 2017/0226 (COD)]

(2018/C 197/04)

| Rapporteur: | Victor ALISTAR |
| --- | --- |

Rapporteur:

Victor ALISTAR

| Raadpleging | Europees Parlement, 2.10.2017
  Raad, 25.10.2017 |
| --- | --- |
| Rechtsgrondslag | Artikel 83, lid 1, VWEU |
| Bevoegde afdeling | Afdeling Interne Markt, Productie en Consumptie |
| Goedkeuring door de afdeling | 18.12.2017 |
| Goedkeuring door de voltallige vergadering | 18.1.2018 |
| Zitting nr. | 531 |
| Stemuitslag
  (voor/tegen/onthoudingen) | 129/0/1 |

Raadpleging

Europees Parlement, 2.10.2017

Raad, 25.10.2017

Rechtsgrondslag

Artikel 83, lid 1, VWEU

Bevoegde afdeling

Afdeling Interne Markt, Productie en Consumptie

Goedkeuring door de afdeling

18.12.2017

Goedkeuring door de voltallige vergadering

18.1.2018

Zitting nr.

531

Stemuitslag

(voor/tegen/onthoudingen)

129/0/1

1.   Conclusies en aanbevelingen

| 1.1. | Het EESC is ingenomen met het initiatief van de Commissie om prioriteit te geven aan de bestrijding van cybercriminaliteit, een verschijnsel dat betrekking heeft op elektronische betaalinstrumenten, hoewel dit allang het geval had moeten zijn. De voordelen van digitalisering zouden gepaard moeten gaan met mechanismen om het hoofd te bieden aan de uitdagingen die hierdoor ontstaan, zodat de Europese economie en de Europese burgers ten volle kunnen profiteren van de voordelen van de informatiemaatschappij. Het EESC is ingenomen met het voorstel van de Commissie om burgers en bedrijven te beschermen tegen cybercriminaliteit en maatregelen te nemen die het vertrouwen in het gebruik van elektronische betaalinstrumenten kunnen vergroten. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Na het voorstel voor een richtlijn te hebben bestudeerd, stelt het Comité een aantal tekortkomingen vast die moeten worden verholpen. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.2.1. | Om een positief bevoegdheidsconflict te voorkomen, moet in artikel 11 betreffende de vaststelling van de rechtsmacht worden gepreciseerd of de aanwezigheid van de dader op het grondgebied dan wel de aanwezigheid van het gebruikte informatiesysteem op het grondgebied het uitgangspunt is. Met het oog hierop pleit het EESC ervoor om in dit artikel een nieuw lid in te voegen over het beslechten van jurisdictiegeschillen op basis van een van de twee in dit advies voorgestelde criteria. |
| --- | --- |

1.2.1.

| 1.2.2. | In het voorstel voor een richtlijn wordt ook onvoldoende aandacht besteed aan de situatie in andere rechtsgebieden buiten de EU, en evenmin aan de mogelijkheid om gebruik te maken van andere rechtsinstrumenten van internationale justitiële samenwerking, zodat een voorspelbaar en welomschreven procedureel kader nodig is. |
| --- | --- |

1.2.2.

| 1.2.3. | Artikel 16 betreffende preventie moet worden aangevuld met specifieke, in de omzettingswetgeving van de lidstaten voorgeschreven maatregelen met betrekking tot de verplichting om informatie te verstrekken, die moet worden opgelegd aan uitgevers van elektronische betaalproducten, aan nationale regelgevende instanties of aan de instanties die verantwoordelijk zijn voor financiële educatie. |
| --- | --- |

1.2.3.

| 1.2.4. | Wat de artikelen 12 en 13 betreft, moet ook worden voorzien in de uitwisseling van goede praktijken voor het opsporen, onderzoeken en verhelpen van gevallen van cybercriminaliteit op basis van fraude met elektronische betaalmiddelen. |
| --- | --- |

1.2.4.

| 1.3. | Hoewel het gaat om regelgeving op het gebied van onderzoekssamenwerking en justitiële samenwerking in computerfraudezaken, is het belangrijk dat er afschrikkingsmechanismen in het leven worden geroepen en manieren worden bedacht om het publiek te informeren over de modus operandi van criminelen door middel van bewustmakingscampagnes van de rechtshandhavingsinstanties van de lidstaten. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Om ervoor te zorgen dat de maatregelen ter bescherming van personen doeltreffend zijn en om de doelstellingen die aan dit initiatief ten grondslag liggen te verwezenlijken, nl. het vertrouwen in elektronische en digitale betaalinstrumenten vergroten en de naleving en preventie verbeteren, moet ter aanvulling van de bepalingen van artikel 15 worden voorzien in de invoering in de nationale wetgeving van een financiële garantie tegen fraude, die bestaat in de verplichting om alle slachtoffers 100 % schadeloos te stellen in geval van computerfraude met elektronische betaalmiddelen. Deze vergoeding wordt uitgekeerd nadat de uitgevende instantie, als belanghebbende civiele partij, een onderzoek heeft ingesteld. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Om de doeltreffendheid en doelmatigheid van het beleid ter bestrijding van namaak van elektronische betaalinstrumenten te waarborgen, dient de richtlijn te voorzien in de verplichting tot kennisgeving van voorvallen waarbij vervalste elektronische betaalinstrumenten zijn betrokken, zoals de meldingsplicht in het kader van het anti-witwasbeleid of de verordening betreffende de bescherming van persoonsgegevens. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Het EESC benadrukt dat capaciteitsopbouw van groot belang is om fraude met elektronische en digitale betaalmiddelen te begrijpen en te voorkomen. Daartoe moet een mechanisme voor het verzamelen van statistische gegevens in het leven worden geroepen, zodat dergelijke fraude beter kan worden voorkomen en bestreden. Ook moet het effect van de omzettingsmaatregelen van de lidstaten voortdurend worden beoordeeld, moeten er jaarlijkse kwantitatieve verslagen worden opgesteld en moet er om de twee of drie jaar een kwalitatieve effectbeoordeling worden uitgevoerd, zodat de doeltreffendheid van het beleid kan worden beoordeeld en eventuele aanpassingen kunnen worden doorgevoerd. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Om de bestrijding van computerfraude en vervalsing van betaalmiddelen op middellange termijn doeltreffender te maken, moet het bepaalde in artikel 16 worden aangescherpt en moet duidelijk worden aangegeven dat de lidstaten specialisaties op dit gebied moeten ontwikkelen, waarbij gebruik wordt gemaakt van de deskundigheid die op het gebied van onderzoek is verworven en van de uitwisseling van ervaringen, teneinde de algemene vaardigheden van afgestudeerden (door middel van facultatieve cursussen) en van deskundigen en onderzoekers (door middel van permanente specialistische educatie) te verbeteren. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | Overigens is het Comité van oordeel dat samenwerking op het terrein absoluut onontbeerlijk is en aangemoedigd dient te worden. Het betreft dan zowel nationale en grensoverschrijdende samenwerking als samenwerking om deze vorm van criminaliteit te bestrijden als om die te voorkomen. Alle stakeholders, zowel van de publieke als van de private sector, dienen daarbij te worden betrokken. |
| --- | --- |

1.8.

| 1.9. | Om eventuele verwarring over het doel van de richtlijn te voorkomen, stelt het Comité voor om de woorden „niet-contante betaalmiddelen” in de titel te vervangen door „elektronische en digitale betaalmiddelen”. |
| --- | --- |

1.9.

2.   Voorstel van de Commissie

| 2.1. | Het doel van de richtlijn is harmonisatie van de instrumenten te waarborgen en de lidstaten beter in staat te stellen fraude met elektronische of digitale betaalmiddelen te onderzoeken. Het voorstel beoogt de grensoverschrijdende samenwerking tussen onderzoeksinstanties te bevorderen en een reeks maatregelen te nemen met betrekking tot deze samenwerking, evenals gemeenschappelijke minimumnormen voor preventie, slachtofferhulp en verantwoordingsplicht van de emittenten van deze betaalmiddelen in te voeren. De gekozen aanpak is erop gericht het toepassingsgebied van het instrument vast te stellen, dat een technologieneutraal perspectief beoogt te bieden. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Gezien de technologische ontwikkelingen en de uiteenlopende methoden die worden gebruikt om computerfraude te plegen, inclusief de door criminele organisaties gehanteerde strategieën, constateert de Commissie in de „Strategie voor een digitale eengemaakte markt voor Europa” (1) dat het Kaderbesluit tekortschiet waar het gaat om de aanpak van nieuwe uitdagingen en technologische ontwikkelingen zoals virtuele valuta en mobiele betalingen. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Volgens cijfers van de Europese Centrale Bank is er in 2013 voor 1,44 miljard euro gefraudeerd met in de eurozone uitgegeven bankkaarten, die het belangrijkste niet-contante betaalmiddel in de EU zijn qua aantal transacties, en dat bedrag stijgt nog steeds (2). Hoewel er alleen gegevens over fraude voorhanden zijn met betrekking tot betalingen per kaart, kan toch worden gesteld dat kaarten qua aantal transacties het voornaamste instrument voor niet-contante betalingen in de EU zijn (3). |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Uit het onderzoek van de Commissie is gebleken dat vooral, maar niet uitsluitend, het gebruik van elektronische betaalmiddelen voor de financiering van reizen (treinkaartjes, vliegtickets, overnachtingen en aanverwante transacties) fraudegevoelig is. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | Wat regelgeving betreft, wordt in het voorstel van de Commissie gepleit voor een robuust en technologisch neutraal rechtskader, het wegnemen van operationele belemmeringen en een betere preventie van fraude met elektronische betaalmiddelen. |
| --- | --- |

2.5.

| 2.6. | Om ervoor te zorgen dat er doeltreffende middelen beschikbaar zijn om fraude met elektronische betaalinstrumenten en computercriminaliteit te bestrijden, worden in het voorstel voor een richtlijn gemeenschappelijke regels vastgesteld voor nationale wetgeving inzake: de in het strafrecht bedoelde strafbare feiten op het gebied van computerfraude met betaalmiddelen; deelneming aan strafbare feiten en beleid inzake strafrechtelijke sancties; wettelijke aansprakelijkheid van rechtspersonen en uniformiteit van sancties met het oog op afschrikking. Het EESC wijst erop dat er voor het eerst wettelijke bepalingen inzake elektronische virtuele munteenheden in het EU-recht worden opgenomen. De definitie van strafbare feiten omvat gedragingen die strikt genomen weliswaar geen fraude zijn, maar wel fraude op het oog hebben (diefstal en namaak, maar ook de verkoop en het eenvoudige bezit van gestolen betaalmiddelen). |
| --- | --- |

2.6.

| 2.7. | Om de Europese samenwerking bij de bestrijding van computercriminaliteit en fraude met elektronische betaalinstrumenten doeltreffender te maken, voorziet de richtlijn in concrete en specifieke bepalingen met betrekking tot de institutionele mechanismen en onderzoeksbevoegdheden op het niveau van de lidstaten, evenals voor het Europees mechanisme voor de uitwisseling van informatie tussen nationale autoriteiten. |
| --- | --- |

2.7.

| 2.8. | Een zeer belangrijk onderdeel van het voorstel is de invoering van de verplichting om doeltreffende middelen in te zetten om de belangen van slachtoffers te beschermen en hun toegang tot een effectieve voorziening in rechte te waarborgen. |
| --- | --- |

2.8.

| 2.9. | In het voorstel van de Commissie, dat volledig binnen de werkingssfeer valt van de regelgevende bevoegdheden van de Europese Unie zoals gedefinieerd in artikel 83 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, wordt gepleit voor minimale harmonisatie op het niveau van de lidstaten binnen een termijn van 24 maanden. |
| --- | --- |

2.9.

3.   Algemene opmerkingen

| 3.1. | Het beoogde regelgevingsinstrument is een goede keuze; met een richtlijn is het immers mogelijk om voor alle nationale rechtsgebieden (met uitzondering van Denemarken, indien dit land zich niet wenst te verbinden) juridisch bindende voorschriften vast te stellen die verder gaan dan de standaardisering van praktijken waarin Kaderbesluit 2001/413/JBZ voorziet, ongeacht de inhoud ervan. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Het EESC stelt vast dat de ontwerprichtlijn aansluit bij andere regelgevingsinstrumenten waarbij de lidstaten betrokken zijn en een aanvulling vormt op ander EU-beleid, zoals de pan-Europese samenwerkingsmechanismen in strafzaken en de rechtshandelingen ter bestrijding van computerfraude en het witwassen van kapitaal. In het licht hiervan dient er ook op te worden gewezen dat er een verband moet bestaan tussen de onderhavige kwestie en de middelen voor de bescherming van persoonsgegevens waarover financiële instellingen beschikken, evenals de maatregelen op het gebied van cyberbeveiliging. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Er is weliswaar een aantal EU-rechtsinstrumenten die de noodzakelijke regels voor de financiële markten en financiële diensten bevatten, evenals zorgvuldigheidseisen voor de uitgifte, het beheer en de beveiliging van betaalinstrumenten, maar met het voorstel voor een richtlijn wordt een stap gezet naar de noodzakelijke versterking van de juridische infrastructuur voor rapportage, onderzoek en strafrechtelijke sancties voor computerfraude met betaalmiddelen. |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Het EESC benadrukt dat capaciteitsopbouw van groot belang is om fraude met elektronische en digitale betaalmiddelen te begrijpen en te voorkomen. Daartoe moet een mechanisme voor het verzamelen van statistische gegevens in het leven worden geroepen, zodat dergelijke fraude beter kan worden voorkomen en bestreden. Ook moet het effect van de omzettingsmaatregelen van de lidstaten voortdurend worden beoordeeld, moeten er jaarlijkse kwantitatieve verslagen worden opgesteld en moet er om de twee of drie jaar een kwalitatieve effectbeoordeling worden uitgevoerd, zodat de doeltreffendheid van het beleid kan worden beoordeeld en eventuele aanpassingen kunnen worden doorgevoerd. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Daarnaast is het belangrijk eraan te herinneren dat, indien er elementen van wettelijke aansprakelijkheid voor rechtspersonen en sancties worden ingevoerd als onderdeel van een robuuster mechanisme om wettelijke middelen te waarborgen, er ondersteunende instrumenten moeten komen voor uitgevers van elektronische betaalproducten of ondernemers die gebruikmaken van platforms voor onlinebetalingen, zodat zij kunnen voldoen aan de sectorspecifieke regelgeving (4). |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | Aangaande het mechanisme voor de uitwisseling van informatie over onderzoeken naar fraude met betaalinstrumenten in het kader van cybercriminaliteit, zoals bedoeld in de artikelen 13 en 14 van het voorstel voor een richtlijn, moet de Commissie de bevoegdheid krijgen om door middel van gedelegeerde handelingen regels uit te vaardigen voor zowel het model voor informatie-uitwisseling als gestandaardiseerde gegevens voor de verslagen over onderzochte zaken. |
| --- | --- |

3.6.

| 3.7. | Wat de verwijzing door de Commissie in haar mededeling naar een vergelijkbare, in Verordening 2011/93/EU gekozen aanpak betreft, is het EESC van mening dat enerzijds meer duidelijkheid had moeten worden verschaft over de verplichtingen op het gebied van preventieve maatregelen en anderzijds een reeks verplichtingen had moeten worden ingevoerd om het publiek bewuster te maken van de oorzaken, risico’s en middelen voor individuele preventie, teneinde fraude met financiële betaalinstrumenten die door netwerken van cybercriminelen met behulp van lokmiddelen worden gebruikt, te voorkomen. |
| --- | --- |

3.7.

| 3.8. | Er moeten specialisaties worden ontwikkeld op dit gebied, waarbij gebruik wordt gemaakt van de deskundigheid die op het gebied van onderzoek is verworven en van de uitwisseling van ervaringen, teneinde, enerzijds, de algemene vaardigheden van afgestudeerden in het algemeen onderwijs te verbeteren door middel van facultatieve cursussen en, anderzijds, een kader van vaardigheden voor deskundigen en onderzoekers te ontwikkelen door middel van gespecialiseerde opleidingsprogramma’s. |
| --- | --- |

3.8.

| 3.9. | Op het terrein is het belangrijk dat er effectieve samenwerking komt om dit soort criminaliteit tegen te gaan. Die samenwerking moet op verschillende vlakken georganiseerd worden en alle stakeholders moeten er zo veel mogelijk bij worden betrokken. Dat moet deze ernstige vorm van criminaliteit niet alleen helpen bestrijden, maar ook helpen voorkomen. Dat geldt op zowel nationaal als grensoverschrijdend vlak. |
| --- | --- |

3.9.

| 3.10. | In het voorstel voor een richtlijn wordt ook onvoldoende aandacht besteed aan de situatie in andere rechtsgebieden buiten de EU, en evenmin aan de mogelijkheid om gebruik te maken van andere rechtsinstrumenten van internationale justitiële samenwerking, zodat een voorspelbaar en welomschreven procedureel kader nodig is. |
| --- | --- |

3.10.

| 3.11. | Hoewel het gaat om regelgeving op het gebied van onderzoekssamenwerking en justitiële samenwerking in computerfraudezaken, is het belangrijk dat er afschrikkingsmechanismen in het leven worden geroepen en manieren worden bedacht om het publiek te informeren over de modus operandi van criminelen door middel van bewustmakingscampagnes van de rechtshandhavingsinstanties van de lidstaten. In dit verband dient in de slotbepalingen van het verordeningsvoorstel te worden verwezen naar de instrumenten voor internationale justitiële samenwerking in strafzaken die worden genoemd in de context van extraterritoriale situaties en de regelingen voor het verrichten van onderzoeken met deze middelen. In procedureel opzicht is het een nuttig en verhelderend regelgevend instrument. |
| --- | --- |

3.11.

4.   Bijzondere opmerkingen

| 4.1. | In artikel 11 betreffende de vaststelling van de rechtsmacht moet worden gepreciseerd of de aanwezigheid van de dader op het grondgebied of het gebruikte informatiesysteem het uitgangspunt is, om een bevoegdheidsconflict tussen de in artikel 11, lid 2, onder a) en b) bedoelde situaties te voorkomen. In artikel 11, lid 2, onder a) wordt verwezen naar de fysieke aanwezigheid van de dader op het grondgebied van een lidstaat, terwijl in artikel 11, lid 2, onder b) wordt verwezen naar de aanwezigheid op het grondgebied van een lidstaat van een op afstand bestuurbaar mechanisme („remote shell”) met behulp waarvan een strafbaar feit is gepleegd. Op basis hiervan zou de bevoegdheid van de twee EU-lidstaten in kwestie kunnen worden vastgesteld. In artikel 11 moet een nieuw lid over de oplossing van jurisdictiegeschillen worden ingevoegd, hetzij door de entiteit die hiermee wordt belast (bijvoorbeeld Eurojust) aan te wijzen, hetzij door te verwijzen naar een soortgelijk afwikkelingsmechanisme (bijvoorbeeld Kaderbesluit 2009/948/JBZ (5)). |
| --- | --- |

4.1.

| 4.2. | Artikel 16, betreffende preventie, moet worden aangevuld met specifieke, in de omzettingswetgeving van de lidstaten voorgeschreven maatregelen met betrekking tot de verplichting om informatie te verstrekken, die moet worden opgelegd aan uitgevers van elektronische betaalproducten, aan nationale regelgevende instanties of aan de instanties die verantwoordelijk zijn voor financiële educatie. |
| --- | --- |

4.2.

| 4.3. | Met betrekking tot het in te stellen mechanisme voor de uitwisseling van informatie over fraudeonderzoeken, zoals bedoeld in artikel 13 van het voorstel voor een richtlijn, wordt voorgesteld om één contactpunt in te stellen, vergelijkbaar met dat op het gebied van het witwassen van geld of de voedselveiligheid, teneinde uniformiteit op Europees niveau te waarborgen. Dit centrale aanspreekpunt kan voor de meeste EU-rechtsgebieden het ministerie van Justitie of een andere bevoegde instantie zijn. Het EESC is van mening dat met de formulering „passende kanalen voor melding” deels tegemoet kan worden gekomen aan de behoefte aan doeltreffendheid, hetgeen echter niet geldt voor de behoefte aan harmonisatie. |
| --- | --- |

4.3.

| 4.4. | Wat de artikelen 12 en 13 betreft, moet ook worden voorzien in de uitwisseling van goede praktijken voor het opsporen, onderzoeken en verhelpen van gevallen van cybercriminaliteit op basis van fraude met elektronische betaalmiddelen. |
| --- | --- |

4.4.

| 4.5. | Om ervoor te zorgen dat de maatregelen ter bescherming van personen doeltreffend zijn en om de doelstellingen die aan dit initiatief ten grondslag liggen te verwezenlijken, nl. het vertrouwen in elektronische betaalinstrumenten vergroten en de naleving en preventie verbeteren, moet ter aanvulling van de bepalingen van artikel 15 worden voorzien in de invoering in de nationale wetgeving van een financiële garantie tegen fraude, die bestaat in de verplichting om alle slachtoffers 100 % schadeloos te stellen in geval van computerfraude met elektronische betaalmiddelen. Deze vergoeding wordt uitgekeerd nadat de uitgevende instantie, als belanghebbende civiele partij, een onderzoek heeft ingesteld. Deze garantie moet ook de schade dekken die kleine en middelgrote ondernemingen lijden wanneer er geen redelijk, op het niveau van de lidstaten vastgesteld maximum te vergoeden bedrag wordt bepaald. |
| --- | --- |

4.5.

| 4.6. | Om de doeltreffendheid en doelmatigheid van het beleid ter bestrijding van namaak van elektronische betaalinstrumenten te waarborgen, dient de richtlijn te voorzien in de verplichting tot kennisgeving van voorvallen waarbij vervalste elektronische betaalinstrumenten zijn betrokken, zoals de meldingsplicht in het kader van het anti-witwasbeleid of de verordening betreffende de bescherming van persoonsgegevens. |
| --- | --- |

4.6.

Brussel, 18 januari 2018.

De voorzitter van het Europees Economisch en Sociaal Comité

Georges DASSIS

---

(1)  COM(2015) 192 final.

1

(2)  Europese Centrale Bank, Fourth report on card fraud („Vierde verslag over fraude met betaalkaarten”), juli 2015 (meest recente gegevens).

2

Fourth report on card fraud

(3)  Zie voetnoot 2.

3

(4)  PB L 267 van 10.10.2009, blz. 7.

4

(5)  PB L 328 van 15.12.2009, blz. 42.

5

---

| 8.6.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 197/29 |
| --- | --- | --- | --- |

8.6.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 197/29

---

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van Richtlijn 2011/16/EU wat betreft verplichte automatische uitwisseling van inlichtingen op belastinggebied met betrekking tot te rapporteren grensoverschrijdende constructies

(COM(2017) 335 final — 2017/0138 (CNS))

(2018/C 197/05)

| Rapporteur: | Victor ALISTAR |
| --- | --- |
| Corapporteur: | Petru Sorin DANDEA |

Rapporteur:

Victor ALISTAR

Corapporteur:

Petru Sorin DANDEA

| Raadpleging | Raad van de Europese Unie, 10.7.2017 |
| --- | --- |
| Rechtsgrondslag | Artikelen 113 en 115 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie |
| Bevoegde afdeling | Economische en Monetaire Unie, Economische en Sociale Samenhang |
| Goedkeuring door de afdeling | 20.12.2017 |
| Goedkeuring door de voltallige vergadering | 18.1.2018 |
| Zitting nr. | 531 |
| Stemuitslag
  (voor/tegen/onthoudingen) | 184/2/7 |

Raadpleging

Raad van de Europese Unie, 10.7.2017

Rechtsgrondslag

Artikelen 113 en 115 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie

Bevoegde afdeling

Economische en Monetaire Unie, Economische en Sociale Samenhang

Goedkeuring door de afdeling

20.12.2017

Goedkeuring door de voltallige vergadering

18.1.2018

Zitting nr.

531

Stemuitslag

(voor/tegen/onthoudingen)

184/2/7

1.   Conclusies en aanbevelingen

| 1.1. | Het voorstel van de Commissie omvat een richtlijn tot wijziging van Richtlijn 2011/16/EU betreffende administratieve samenwerking tussen de lidstaten op belastinggebied en een bijlage met een lijst van wezenskenmerken die kunnen wijzen op agressieve fiscale planning. Voorgesteld wordt dat de lidstaten gebruikmaken van het mechanisme voor automatische uitwisseling van inlichtingen om de door intermediairs gerapporteerde informatie ter beschikking te stellen van andere lidstaten. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) stemt in met het voorstel van de Commissie, aangezien de lidstaten op grond van de huidige wettelijke bepalingen geen informatie mogen uitwisselen wanneer zij kennis krijgen van belastingontwijking en/of -ontduiking. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Het EESC staat vierkant achter het besluit van de Europese Commissie om het probleem van intermediairs die agressieve belastingplanning mogelijk maken, aan te pakken. Wanneer hun activiteiten transparant worden, door middel van de in het voorstel voor een richtlijn voorgestelde meldingsplicht, zullen intermediairs minder geneigd zijn om hun cliënten agressieve fiscale planningsregelingen aan te bieden, waardoor schadelijke uitholling van de belastinggrondslag van de lidstaten wordt tegengegaan. Dit moet zorgen voor gelijke concurrentievoorwaarden en fiscale rechtvaardigheid tussen bedrijven die een kader hebben voor agressieve fiscale planning en bedrijven die dat niet hebben maar aan hogere belastingen zijn onderworpen om de uitholling van de belastinggrondslag in de afzonderlijke lidstaten te compenseren. Het voorstel komt dus tegemoet aan de wens van de meeste Europese ondernemingen om fiscale rechtvaardigheid tussen belastingplichtigen te bewerkstelligen en aan de toenemende druk van individuele belastingplichtigen. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | In dit verband is het EESC zeer te spreken over het besluit van de Commissie om de lidstaten logistieke en technische steun te verlenen bij de invoering van het beveiligd centraal gegevensbestand waarin informatie over administratieve samenwerking wordt opgeslagen. Gezien de complexiteit van sommige agressieve fiscale planningsregelingen beveelt het EESC de Commissie aan om de lidstaten ook te steunen bij de opleiding van het personeel dat verantwoordelijk is voor de opslag en uitwisseling van de betreffende informatie. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Het voorstel heeft een zeer ruim toepassingsgebied. Het is belangrijk ervoor te zorgen dat de richtlijn ook een echt afschrikwekkend effect heeft op agressieve belastingplanning. Er moet duidelijker worden aangegeven welke transacties moeten worden gemeld om te voorkomen dat bedrijven te veel meldingen doen, wat een tijdrovende kwestie is voor zowel belastingdiensten als belastingplichtigen. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Het EESC stelt vast dat het in acht te nemen van het zakelijkheidscriterium van de „Transfer Pricing Guidelines” van de OESO geen exacte wetenschap is en onvermijdelijk subjectieve interpretatie door belastingbetalers en belastingdiensten met zich meebrengt. Het EESC dringt er dan ook op aan dat de Commissie en de lidstaten op passende en constructieve wijze aangeven of transacties hier al dan niet onder vallen. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Het EESC constateert dat de belastingbetaler de ultieme verantwoordelijkheid draagt voor het naleven van de voorgestelde richtlijn. Om aan de eis van evenredigheid te voldoen, moeten de administratieve kosten voor alle bedrijven, groot en klein, zo veel mogelijk worden beperkt. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | Het EESC dringt er bij de Commissie op aan om de rapportagetermijn van vijf dagen te herzien om ervoor te zorgen dat deze termijn haalbaar is voor de instanties die aan de meldingsplicht zijn onderworpen en tevens in overeenstemming is met de doelstelling van een doeltreffend rapportagebeleid. Een verlenging van deze termijn lijkt hier dus noodzakelijk en proportioneel. |
| --- | --- |

1.8.

| 1.9. | In het voorstel voor een richtlijn blijft een aantal kwesties onopgelost, zoals de wijze waarop deze richtlijn moet worden toegepast op belastingplichtigen in de digitale economie; het is immers moeilijk om hun fysieke aanwezigheid als belastingplichtige in de rechtsgebieden van de afzonderlijke lidstaten te bepalen. Een andere kwestie heeft betrekking op de duidelijkheid van de criteria die in het voorstel zijn opgenomen om te zorgen voor een uniforme aanpak van de nationale regels inzake sancties bij niet-naleving van de meldingsplicht. |
| --- | --- |

1.9.

| 1.10. | Het Comité wijst erop dat de rapportagemechanismen niet mogen leiden tot instabiliteit van de belastingwetgeving als gevolg van frequente wijzigingen en dat rekening moet worden gehouden met het feit dat directe belastingen onder de wetgevende bevoegdheid van de lidstaten vallen. |
| --- | --- |

1.10.

2.   Het voorstel van de Commissie

| 2.1. | Door de globalisering heeft de mobiliteit van kapitaal een ongekend hoge vlucht genomen. In dit verband, en in het licht van de schandalen (1) die zich de afgelopen jaren hebben voorgedaan met betrekking tot ondernemingen en rechtsgebieden die agressieve fiscale planningsregelingen hebben bevorderd en die vaak hebben geleid tot uitholling van de belastinggrondslag van de lidstaten, heeft de Commissie de strijd tegen belastingontwijking en agressieve belastingplanning bovenaan haar agenda geplaatst. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Het voorstel van de Commissie omvat een richtlijn tot wijziging van Richtlijn 2011/16/EU betreffende administratieve samenwerking tussen de lidstaten op belastinggebied en een bijlage met een lijst van wezenskenmerken die kunnen wijzen op agressieve fiscale planning. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Het voorstel voor een richtlijn voert een meldingsplicht in voor instellingen en professionals die advies geven over belastingplanning, in de richtlijn aangeduid als „intermediairs”. Dit kunnen belastingadviseurs, banken en ratingbureaus zijn, evenals ieder ander die aan de definitie van „intermediair” voldoet, nl. „iedere persoon die jegens de belastingplichtige de verantwoordelijkheid draagt voor het bedenken, aanbieden, opzetten of beheren van de implementatie van de fiscale aspecten van een te rapporteren grensoverschrijdende constructie of reeks van constructies in het kader van fiscale dienstverlening”. Onder bepaalde omstandigheden wordt de verplichting tot het indienen van een dossier de verantwoordelijkheid van de belastingplichtige. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Instanties, personen en bedrijven die advies verstrekken op het gebied van belastingplanning zullen een te rapporteren grensoverschrijdende constructie of reeks van dergelijke constructies voortaan binnen vijf dagen moeten melden, „te rekenen vanaf de dag na die waarop die constructie voor implementatie beschikbaar is gesteld aan de belastingplichtige”. Deze inlichtingen moeten worden doorgegeven aan de bevoegde belastingautoriteiten en moeten automatisch worden uitgewisseld tussen de belastingautoriteiten van de lidstaten. De automatische uitwisseling zal elk kwartaal plaatsvinden. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | De Commissie is van mening dat de richtlijn een afschrikkend effect zal hebben op intermediairs die advies geven over agressieve belastingplanning, en agressieve fiscale planningspraktijken zal terugdringen. |
| --- | --- |

2.5.

| 2.6. | De Commissie heeft drie opties overwogen voor de verwezenlijking van haar beleidsdoelstellingen: een (niet-bindende) aanbeveling aan de lidstaten om een meldingsplicht op te nemen in hun nationale wetgeving, een gedragscode voor intermediairs, of een EU-richtlijn op grond waarvan de lidstaten verplicht worden een meldingsplicht in te voeren. |
| --- | --- |

2.6.

| 2.7. | De Commissie heeft gekozen voor een richtlijn om ervoor te zorgen dat deze maatregelen ter bestrijding van agressieve belastingplanning in alle lidstaten op uniforme wijze ten uitvoer worden gelegd. Het initiatief van de Commissie is geïnspireerd op actiepunt 12 van het BEPS-project van de OESO, waarin wordt aanbevolen om de activiteiten van intermediairs die ondernemingen adviseren over agressieve belastingplanning te ontmoedigen; om dit actiepunt in praktijk te brengen, wordt een reeks instrumenten ingesteld. |
| --- | --- |

2.7.

| 2.8. | Het voorstel van de Commissie is gebaseerd op het beginsel van dialoog tussen belastingplichtige en belastingdienst en op het beginsel van loyale samenwerking tussen beide op het niveau van de interne markt. Het in te stellen mechanisme is voorafgaande kennisgeving van mogelijk agressieve fiscale planningstransacties op basis van vier soorten indicatoren (of „wezenskenmerken”), die in de bijlage bij het voorstel voor een richtlijn zijn opgenomen. Het moge duidelijk zijn dat eenvoudig rapporteren van de constructie niet betekent dat er automatisch een vermoeden van agressieve belastingplanning bestaat, maar eerder een dialoog opent tussen de belastingplichtige en de belastingdienst. Daarom heeft de Commissie gekozen voor een preventieve aanpak, die het risico van sancties voor belastingplichtigen moet verminderen. |
| --- | --- |

2.8.

| 2.9. | In het voorstel voor een richtlijn heeft de Commissie ook voor de belastingplichtigen zelf een rechtstreekse verplichting tot voorafgaande melding ingevoerd indien de mogelijk agressieve fiscale planningsregeling of -transactie wordt uitgevoerd op basis van een intern voorstel, zonder betrokkenheid of advies van een intermediair, of indien de intermediair/adviseur gebonden is door een vertrouwelijkheidsclausule of beschermd wordt door nationale wetgeving betreffende het beroepsgeheim, of, in de derde plaats, indien de intermediair/adviseur niet onder de bevoegdheid van een lidstaat valt. |
| --- | --- |

2.9.

3.   Algemene en specifieke opmerkingen

| 3.1. | Het EESC staat vierkant achter het besluit van de Europese Commissie om het probleem van intermediairs die agressieve belastingplanning mogelijk maken, aan te pakken. Wanneer hun activiteiten transparant worden, door middel van de in het voorstel voor een richtlijn voorgestelde meldingsplicht, zullen intermediairs minder geneigd zijn om hun cliënten fiscale planningsregelingen aan te bieden die het belastingbedrag dat zij betalen kunstmatig verlagen. Zo helpt de richtlijn de schadelijke uitholling van de belastinggrondslag van de lidstaten voorkomen. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Het voorstel voor een richtlijn gaat uit van de goede trouw van de belastingbetaler, en niet van zijn voornemen om belasting te ontwijken. Ook moet worden onderstreept dat de loutere melding van belastingregelingen die eventueel tot agressieve fiscale planning kunnen leiden, niet noodzakelijkerwijze betekent dat er daadwerkelijk agressieve fiscale planning heeft plaatsgevonden. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Het voorstel van de Commissie moet zorgen voor gelijke concurrentievoorwaarden en fiscale rechtvaardigheid tussen bedrijven die een kader hebben voor agressieve fiscale planning en bedrijven die dat niet hebben maar aan hogere belastingen zijn onderworpen om de uitholling van de belastinggrondslag in de afzonderlijke lidstaten te compenseren. |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Het voorstel heeft een zeer ruim toepassingsgebied. Het is belangrijk ervoor te zorgen dat de richtlijn ook echt een afschrikwekkend effect heeft op agressieve belastingplanning. Er moet duidelijker worden aangegeven welke transacties moeten worden gemeld om te voorkomen dat bedrijven te veel meldingen doen, wat een tijdrovende administratie voor zowel belastingdiensten als belastingplichtigen met zich meebrengt. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Vermeden moet worden dat er een brede waaier van interpretaties ontstaat en daarom moeten de Commissie en de lidstaten meer duidelijkheid verstrekken; alleen dan kan het voorstel doeltreffend zijn. Dit geldt met name voor de toepassing van het zakelijkheidscriterium van de „Transfer Pricing Guidelines” van de OESO. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | In het voorstel voor een richtlijn blijft bovendien een aantal kwesties onopgelost, zoals de wijze waarop deze richtlijn moet worden toegepast op belastingplichtigen in de digitale economie; het is immers moeilijk om hun fysieke aanwezigheid als belastingplichtige in de rechtsgebieden van de afzonderlijke lidstaten te bepalen. Een andere kwestie heeft betrekking op de duidelijkheid van de criteria die in het voorstel zijn opgenomen om te zorgen voor een uniforme aanpak van de nationale regels inzake sancties bij niet-naleving van de meldingsplicht. |
| --- | --- |

3.6.

| 3.7. | Het EESC acht een uitgebreidere effectbeoordeling noodzakelijk om ervoor te zorgen dat de voorgestelde richtlijn evenredig is. Nagegaan moet worden hoe tijdrovend het zou zijn voor belastingdiensten en intermediairs/bedrijven om aan de regels te voldoen. |
| --- | --- |

3.7.

| 3.8. | De Commissie stelt voor dat de lidstaten gebruikmaken van het mechanisme voor de automatische uitwisseling van inlichtingen om de door intermediairs gerapporteerde informatie ter beschikking te stellen van andere lidstaten. Het EESC stemt in met het voorstel van de Commissie, aangezien de lidstaten op grond van de huidige wettelijke bepalingen geen informatie mogen uitwisselen wanneer zij kennis krijgen van belastingontwijking en/of -ontduiking. |
| --- | --- |

3.8.

| 3.9. | Het EESC roept de Commissie en de lidstaten op ervoor te zorgen dat de richtlijn inzake geschillenbeslechting tijdig en doeltreffend ten uitvoer wordt gelegd (2). |
| --- | --- |

3.9.

| 3.10. | Het EESC is van mening dat sommige ondernemingen met grensoverschrijdende activiteiten door agressieve fiscale planningsregelingen een aanzienlijk deel van de winst die zij in een bepaalde lidstaat maken, doorsluizen naar rechtsgebieden met een lager belastingtarief, waardoor de belastinggrondslagen van de lidstaten kunstmatig worden verlaagd en de interne markt ernstig wordt verstoord. Het Comité kan zich dan ook vinden in het voorstel van de Commissie om de lidstaten in hun nationale wetgeving sancties op te laten nemen voor overtredingen van de richtlijn, die zowel van toepassing zijn op intermediairs als op belastingplichtigen die gebruikmaken van agressieve fiscale planningsregelingen. |
| --- | --- |

3.10.

| 3.11. | In dit verband roept het EESC de Commissie op om in het voorstel voor een richtlijn duidelijke regels op te nemen over het eventueel aansprakelijk stellen van belastingplichtigen en intermediairs die agressieve fiscale planningsregelingen hanteren, en het aan de lidstaten over te laten om zelf te bepalen hoe hoog de boeten moeten zijn. |
| --- | --- |

3.11.

| 3.12. | Het is absoluut noodzakelijk dat het Europese bedrijfsleven en de vrije concurrentie op de interne markt — met inbegrip van een eerlijke verdeling van de belastingdruk — door de Commissie worden beschermd. Het EESC dringt er daarom bij de Commissie op aan om door middel van gedelegeerde handelingen aan te geven op welke gebieden zij de in de bijlage bij de richtlijn genoemde categorieën wezenskenmerken van agressieve fiscale planningsregelingen kan aanvullen. |
| --- | --- |

3.12.

| 3.13. | Het Comité wijst erop dat de rapportagemechanismen niet mogen leiden tot instabiliteit van de belastingwetgeving als gevolg van frequente wijzigingen en dat rekening moet worden gehouden met het feit dat directe belastingen onder de wetgevende bevoegdheid van de lidstaten vallen. |
| --- | --- |

3.13.

| 3.14. | Het EESC is zeer te spreken over het besluit van de Commissie om de lidstaten logistieke en technische steun te verlenen bij de invoering van het beveiligd centraal gegevensbestand waarin informatie over administratieve samenwerking wordt opgeslagen. Gezien de complexiteit van sommige agressieve fiscale planningsregelingen beveelt het EESC de Commissie aan om de lidstaten ook te steunen bij de opleiding van het personeel dat verantwoordelijk is voor de opslag en uitwisseling van de betreffende informatie. |
| --- | --- |

3.14.

| 3.15. | Het EESC dringt er bij de Commissie op aan om de rapportagetermijn van vijf dagen te herzien om ervoor te zorgen dat deze termijn haalbaar is voor de instanties die aan de meldingsplicht zijn onderworpen en tevens in overeenstemming is met de doelstelling van een doeltreffend rapportagebeleid. Een verlenging van deze termijn lijkt hier dus noodzakelijk en proportioneel. |
| --- | --- |

3.15.

| 3.16. | Het EESC verzoekt de Commissie het tijdschema voor de evaluatie van de tenuitvoerlegging van de richtlijn te herzien, zodat om de twee jaar een verslag wordt opgesteld, en dringt erop aan dat dit verslag openbaar wordt gemaakt voor de Europese belastingbetalers en burgers. Gezien de aanzienlijke administratieve rompslomp is het EESC van mening dat dit tweejaarlijkse verslag transparantie zal garanderen als de kwantitatieve gegevens worden gecentraliseerd, zonder dat de legitieme rechten van ondernemingen worden geschonden. |
| --- | --- |

3.16.

Brussel, 18 januari 2018.

De voorzitter van het Europees Economisch en Sociaal Comité

Georges DASSIS

---

(1)  Luxleaks, Panama en Paradise Papers.

1

(2)  Voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende mechanismen ter beslechting van geschillen over dubbele belasting in de Europese Unie en advies van het EESC over betere mechanismen voor de beslechting van geschillen over dubbele belastingheffing (PB C 173 van 31.5.2017, blz. 29).

2

---

| 8.6.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 197/33 |
| --- | --- | --- | --- |

8.6.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 197/33

---

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de aanbeveling voor een aanbeveling van de Raad over het economisch beleid in de eurozone

(COM(2017) 770 final)

(2018/C 197/06)

| Rapporteur: | Javier DOZ ORRIT |
| --- | --- |

Rapporteur:

Javier DOZ ORRIT

| Raadpleging | Europese Commissie, 18.1.2018 |
| --- | --- |
| Rechtgrondslag | Artikel 304 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie |
| Bevoegde afdeling | Economische en Monetaire Unie, Economische en Sociale Samenhang |
| Goedkeuring door de afdeling | 20.12.2017 |
| Goedkeuring door de voltallige vergadering | 18.1.2018 |
| Zitting nr. | 531 |
| Stemuitslag
  (voor/tegen/onthoudingen) | 182/2/5 |

Raadpleging

Europese Commissie, 18.1.2018

Rechtgrondslag

Artikel 304 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie

Bevoegde afdeling

Economische en Monetaire Unie, Economische en Sociale Samenhang

Goedkeuring door de afdeling

20.12.2017

Goedkeuring door de voltallige vergadering

18.1.2018

Zitting nr.

531

Stemuitslag

(voor/tegen/onthoudingen)

182/2/5

1.   Conclusies en aanbevelingen

| 1.1. | Het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) onderschrijft de nadruk op duurzame en inclusieve groei, veerkracht en convergentie als beleidsdoelstellingen in de aanbeveling van de Europese Commissie voor het beleid van de eurozone (1). |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Het economisch herstel in de eurozone is sinds vorig jaar weliswaar versneld, maar blijft „zwak”, „onvolledig” en „atypisch”, zoals de najaarsprognose van de Europese Commissie vermeldt (2). |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Hoewel het aantal gecreëerde banen toeneemt, zijn er zowel van de Europese Commissie als van de Europese Centrale Bank voldoende aanwijzingen dat de „slappe arbeidsmarkt” voorlopig aanhoudt, een factor die ten grondslag lag aan de relatief zwakke loonstijging in vergelijking met de kracht van het economisch herstel. De aanhoudende werkloosheid en onvolledige werkgelegenheid in de eurozone betekent voor deze lidstaten verlies van vaardigheden en productiecapaciteit en vormt een grote bedreiging voor sociale integratie, welzijn en gelijkheid. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Bovendien blijven de investeringen in het gebied onder het niveau van 2008, wat ook bijdraagt tot aanzienlijke verliezen in het productiepotentieel in veel eurolanden. Het aanhoudende overschot op de lopende rekening van het eurogebied met de rest van de wereld wijst er voorts op dat de binnenlandse vraag in het gebied laag blijft. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Het EESC beseft dat de hoge schuldenlast van de overheid en de particuliere sector in de eurozone de economie daar kwetsbaar maakt en ziet in dat deze moet worden teruggedrongen. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Na ampele afweging van de relatieve kansen en risico’s die uit bovenstaande factoren voortvloeien, is het EESC het niet eens met het voorstel van de Europese Commissie voor een globaal genomen neutrale begrotingskoers en stelt in plaats daarvan een positieve begrotingskoers van ongeveer 0,5 % van het bbp voor. De kans op vertraagde groei tussen 2017 en 2019, die de Commissie voorspelt, de aangekondigde verandering van het monetair beleid van de ECB, het aanhoudende duidelijke investeringstekort en de wereldhandels- en geopolitieke risico’s zijn ook tekenen dat begrotingsbeleid in de plaats zou moeten treden van monetair beleid. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Een begrotingsprikkel voor de overheidsinvesteringen zou op korte termijn een grotere vraag genereren, maar ook het groeipotentieel op lange termijn vergroten, waarmee de houdbaarheid van de overheidsschuld wordt aangepakt. Zulke overheidsinvesteringen moeten niet alleen gericht zijn op infrastructuur, maar ook op het onderwijs- en vaardighedenbeleid („sociale investeringen”), om zo een aantal beginselen van de onlangs afgekondigde Europese pijler van sociale rechten gestalte te geven. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | Het EESC beveelt aan dat de Commissie bij de toepassing van de begrotingsregels overheidsuitgaven voor investeringen uitsluit van het toepassingsgebied van het Stabiliteits- en groeipact. |
| --- | --- |

1.8.

| 1.9. | Het EESC is ingenomen met de expliciete vermelding in de aanbeveling van de Europese Commissie om prioriteit te geven aan structurele hervormingen die niet alleen de productiviteit en het groeipotentieel verhogen, het ondernemingsklimaat verbeteren en investeringen ondersteunen, maar ook kwalitatief hoogwaardige banen helpen scheppen en ongelijkheid verminderen, zoals het EESC in eerdere adviezen heeft bepleit (3). Om de cruciale steun van burgers te verwerven om de eurozone nieuw leven in te blazen en structurele hervormingen door te voeren, zou de sociale dimensie van deze hervormingen moeten worden versterkt en zouden democratische, transparante vormen van bestuur van de eurozone moeten worden ingevoerd, gericht op economische welvaart en een hoge levensstandaard. |
| --- | --- |

1.9.

| 1.10. | Het is verheugend dat de Commissie de lidstaten oproept om belastingontwijking tegen te gaan, onder meer door te blijven werken aan de totstandkoming van een gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting (CCCTB). Voorts is het een prioriteit dat de Europese instellingen en de lidstaten om economische, politieke en ethische redenen doeltreffende — reeds afgesproken en nieuwe — maatregelen nemen tegen belastingfraude, het witwassen van geld en de illegale activiteiten van belastingparadijzen. |
| --- | --- |

1.10.

| 1.11. | Het EESC steunt de maatregelen die nodig zijn om de EMU te verdiepen, waaronder een volledige en snelle realisatie van zowel de bankenunie — Europees depositoverzekeringsstelsel, de gemeenschappelijke vangnetregeling voor het Gemeenschappelijk Afwikkelingsfonds en de versterking van het Europese toezichtkader om accumulatie van risico’s te voorkomen- als de kapitaalmarktenunie. Beide moeten niet alleen bijdragen tot een betere en meer gediversifieerde financiering van de economie, maar tegelijk middels meer grensoverschrijdende private risicodeling en financiële integratie ook het financiële en economische bestel veiliger, stabieler en schokbestendiger maken. |
| --- | --- |

1.11.

| 1.12. | Conform het eerdere advies ECO/435 herhaalt het EESC zijn standpunt dat de euro de munteenheid is van de gehele EU en benadrukt het volgende:






  — | de totstandbrenging van een begrotingsunie; |
| --- | --- | --- |

1.12.

—

de totstandbrenging van een begrotingsunie;

| — | het vergroten van de verantwoordingsplicht (responsibility and ownership) van lidstaten voor verplichtingen ten opzichte van de EMU; |
| --- | --- |

—

het vergroten van de verantwoordingsplicht (responsibility and ownership) van lidstaten voor verplichtingen ten opzichte van de EMU;

| — | de invoering van structurele hervormingen van het Europees semester; |
| --- | --- |

—

de invoering van structurele hervormingen van het Europees semester;

| — | verdere versterking van de economische coördinatie en governance, en de oprichting van een Europees Monetair Fonds; |
| --- | --- |

—

verdere versterking van de economische coördinatie en governance, en de oprichting van een Europees Monetair Fonds;

| — | verbetering van het stelsel van financiëlebemiddelingsdiensten, wat leidt tot de bevordering van reële langetermijninvesteringen dankzij verbetering van de rol van de EIB, het EIF en het EFSI 2.0; |
| --- | --- |

—

verbetering van het stelsel van financiëlebemiddelingsdiensten, wat leidt tot de bevordering van reële langetermijninvesteringen dankzij verbetering van de rol van de EIB, het EIF en het EFSI 2.0;

| — | een veerkrachtiger EMU, zodat zij wereldwijd een grotere invloed kan uitoefenen. |
| --- | --- |

—

een veerkrachtiger EMU, zodat zij wereldwijd een grotere invloed kan uitoefenen.

2.   Achtergrond van het advies

| 2.1. | Na de start van het debat over de toekomst van Europa en de bijbehorende discussienota’s, met name over de verdieping van de EMU, de toekomst van de sociale dimensie van de EU en de proclamatie van de Europese pijler van sociale rechten op de Sociale Top van Göteborg heeft de Europese Commissie haar jaarlijkse groeianalyse gepubliceerd, die vergezeld gaat van een aanbeveling voor het beleid in de eurozone voor 2018. De belangrijkste aanbevelingen van de Commissie worden in de volgende paragrafen uiteengezet. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Beleid nastreven dat duurzame en inclusieve groei ondersteunt en de veerkracht, het evenwichtsherstel en de convergentie verbetert. lidstaten met tekorten op de lopende rekening of een hoge externe schuld zouden daarnaast moeten inzetten op het in de hand houden van de loonkosten per eenheid. lidstaten met een overschot op de lopende rekening zouden daarnaast loongroei moeten stimuleren en prioritair maatregelen moeten nemen die investeringen bevorderen, de binnenlandse vraag ondersteunen en het herstel van het evenwicht in de eurozone stimuleren. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Inzetten op een goeddeels neutrale begrotingskoers op geaggregeerd niveau voor de eurozone en een evenwichtige beleidsmix. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Hervormingen doorvoeren die bijdragen aan het scheppen van kwalitatieve banen, aan gelijke kansen en toegang tot de arbeidsmarkt, eerlijke arbeidsvoorwaarden en ondersteuning van sociale bescherming en inclusie. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | Doorgaan met de werkzaamheden ter voltooiing van de bankenunie wat betreft risicobeperking en risicodeling, onder meer door de totstandbrenging van een Europees depositoverzekeringsstelsel, door het gemeenschappelijk vangnet voor het Gemeenschappelijk Afwikkelingsfonds operationeel te maken en door het Europese toezichtkader te versterken om de opbouw van risico’s te voorkomen. |
| --- | --- |

2.5.

| 2.6. | Maatregelen nemen om de verlaging van de volumes niet-renderende leningen tastbaar te versnellen op basis van het binnen de Raad (Ecofin) overeengekomen actieplan en de ordelijke schuldafbouw bevorderen in lidstaten met grote volumes particuliere schulden. De integratie en uitbouw van EU-kapitaalmarkten versterken om groei in de reële economie te ondersteunen, en tegelijk de stabiliteit op de financiële markten veiligstellen. |
| --- | --- |

2.6.

| 2.7. | Snel werk maken van de voltooiing van de EMU. |
| --- | --- |

2.7.

3.   Algemene en specifieke opmerkingen

| 3.1. | De productiegroei is in vergelijking met eerdere prognoses van de Commissie versneld en heeft zich tot meer lidstaten in de eurozone uitgebreid dan vorig jaar. Anderzijds wordt op de volgende drie kwesties gewezen. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Ten eerste voltrekt deze versnelling van het herstel zich na een relatief lange periode van stagnatie in de eurozone als geheel, in vergelijking met economieën zoals die van de VS. Deze stagnatie en het economisch beleid in de eurozone, dat er niet in slaagde de stagnatie te temperen, hebben veel delen van het gebied ernstige economische en sociale schade berokkend en hebben het vertrouwen van de burgers in het vermogen van de EU om welvaart te brengen ondermijnd. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Ten tweede voorspelt de Commissie in haar najaarsprognose dat het groeipercentage van de productie voor 2017 — 2,2 % — waarschijnlijk een piek zal vormen ten opzichte van 2018 en 2019, als de groei licht zal dalen — naar respectievelijk 2,1 % en 1,9 %. De binnenlandse vraag in de eurozone is blijkens het opmerkelijk hoge overschot op de lopende rekening met de rest van de wereld, gematigd gebleven: de particuliere consumptie neemt weliswaar toe, maar zal naar verwachting vertragen, terwijl de investeringskloof blijft aanhouden. |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Ten derde was het herstel afhankelijk van de ondersteuning van expansief en onconventioneel monetair beleid dat tot dusver actief door de ECB is gevoerd, waarbij het begrotingsbeleid uitermate onder druk stond. De ECB heeft onlangs aangekondigd dat zij haar onconventionele beleid geleidelijk zal afbouwen. Terwijl dit niet per se betekent dat de monetaire beleidsondersteuning zal worden teruggeschroefd, is de noodzaak om het begrotingsbeleid meer op het herstel te richten, er niet minder om geworden. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Naast de veranderingen in het monetaire beleid en de verwachte groeivertraging na 2018 zijn er nog andere redenen om een gematigd positieve begrotingskoers in de eurozone voor te stellen, die het EESC op 0,5 % van het bbp zou bepalen: het aanhoudende investeringstekort, dat zich niet in andere economische regio’s van de wereld voordoet; een te hoog werkloosheidspercentage — 9,1 % in 2017; en de aanhoudende geopolitieke en wereldhandelsrisico’s ten gevolge van opkomend protectionistisch beleid, met name in de VS. Daarom moet de beleidsmix alle instrumenten aangrijpen die duurzame groei bevorderen. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | Volgens het EESC zou een wat expansievere begrotingskoers voor de eurozone als geheel dan die welke de Commissie nu voorstelt, gunstig zijn voor het herstel en op langere termijn verenigbaar zijn met de houdbaarheid van de overheidsschuld. Toepassing van de Gouden regel voor investeringen (inclusief sociale investeringen) bij de uitvoering van de begrotingsregels zou in dit opzicht helpen en een gunstig klimaat scheppen voor meer inclusieve groei en opwaartse convergentie. In dit verband zouden ook sociaal verantwoorde investeringen moeten worden opgevoerd om te voldoen aan de SDG van de VN. |
| --- | --- |

3.6.

| 3.7. | Het EESC is het volledig eens met het standpunt van de Commissie dat landen met begrotingsruimte en betalingsbalansoverschotten hun overheidsinvesteringen moeten verhogen, omdat dit „[...] aanzienlijke positieve overloopeffecten naar de rest van de eurozone [zou] veroorzaken. Het langetermijneffect van het bbp zou groter zijn dan het kortetermijneffect, aangezien overheidsinvesteringen de productiviteit van particulier kapitaal en arbeid gedurende een langere periode zouden verhogen” (4). |
| --- | --- |

3.7.

| 3.8. | Terecht dringt de Europese Commissie er bij lidstaten met tekorten op de lopende rekening en een hoge buitenlandse schuld op aan om zich niet alleen te focussen op het verbeteren van hun productiviteitsgroei, maar ook op de verbetering van het ondernemingsklimaat. In deze context merkt het EESC op dat een eerlijke herverdeling van inkomsten en welvaart uit productiviteitswinsten de gelijkheid ten goede moet komen en een positief effect moet hebben op de binnenlandse en geaggregeerde vraag in de eurozone. Het is belangrijk om de binnenlandse vraag te stimuleren als noodzakelijke voorwaarde om de groei te steunen en de crisis te boven te komen. Verhoging van de lonen en dan vooral van de laagste lonen is thans een van de belangrijkste instrumenten om deze doelstellingen in de Europese economie en samenleving te bereiken. |
| --- | --- |

3.8.

| 3.9. | De coördinatie van het begrotingsbeleid moet worden aangevuld met vooruitgang op weg naar belastingharmonisatie, waarvan een van de belangrijkste doelstellingen het beëindigen van belastingontduiking in de EU is. Het EESC onderschrijft de spoedige goedkeuring van de CCCTB-richtlijn. Dit is een noodzakelijk instrument voor de uitvoering van maatregelen die een eind maken aan de schandalige belastingontduiking door verschillende multinationale ondernemingen, waardoor overheidsbegrotingen 40 à 60 miljard mislopen (5), terwijl zij oneerlijk concurreren ten opzichte van ondernemingen die aan hun fiscale verplichtingen voldoen. |
| --- | --- |

3.9.

| 3.10. | Door belastingfraude, het witwassen van geld of alle illegale activiteiten in belastingparadijzen worden veel hogere bedragen verplaatst dan die in de vorige alinea, die ten koste gaan van de openbare financiën op een moment dat ze bijzonder noodzakelijk zijn. Volgens het EESC zouden de EU-instellingen en de lidstaten in de eerste plaats de wereldwijde strijd moeten aanvoeren tegen deze misdaden en dringend de reeds goedgekeurde rechtsinstrumenten moeten toepassen om deze misdaden aan te pakken en de nodige maatregelen te nemen om ze fors terug te dringen. |
| --- | --- |

3.10.

| 3.11. | Het EESC vindt dat bij structurele hervormingen voorrang moet worden gegeven aan hervormingen die de productiviteitsgroei verhogen en die tevens de werkzekerheid en de socialebeschermingsstelsels versterken binnen het kader van een passend ondernemingsklimaat. In de wereld van nu kan geen enkel euroland concurreren op basis van lage lonen en onzekere banen. De nadruk zou moeten liggen op hervormingen waarbij onderling afgesproken flexibiliteit wordt gecombineerd met zekerheid, zodat vaardigheden en innovatie worden opgevoerd en er hiertoe ook prikkels worden gegeven. Arbeidsmarkthervormingen zouden moeten leiden tot meer werkzekerheid, wat zou helpen om zowel de aanbod- als de vraagzijde van de economie van de eurozone te verbeteren, zelfs op korte termijn. Ook zouden ze ertoe moeten bijdragen dat collectieve onderhandelingen, gebaseerd op de autonomie van de sociale partners, en de sociale dialoog worden versterkt. |
| --- | --- |

3.11.

| 3.12. | Het EESC meent dat de voorgestelde maatregelen voor de voltooiing van de bancaire unie cruciaal zijn om de druk op de nationale begrotingen te verlichten en om tegelijk het algemeen nut van stabiliteit van het bankwezen te waarborgen. |
| --- | --- |

3.12.

| 3.13. | Ook dient werk gemaakt te worden van de opbouw van de kapitaalmarktenunie. Samen met de bankenunie moet die de financieringsbronnen voor de economie verruimen en diversifiëren. Meer grensoverschrijdende private risicodeling en financiële integratie moeten het financieel en economisch systeem veiliger, stabieler en schokbestendiger maken. En in voorkomend geval kunnen asymmetrische effecten van economische schokken er beter mee opgevangen worden, wat alle lidstaten ten goede komt. |
| --- | --- |

3.13.

| 3.14. | In lijn met het voorgaande benadrukt het EESC nogmaals dat verliesgevende leningen van banken absoluut moeten worden aangepakt als aanvulling op beleid om de groei weer op gang te brengen. Aan dit probleem moet snel iets worden gedaan, waarbij tegelijkertijd rekening moet worden gehouden met de bescherming van de consument. |
| --- | --- |

3.14.

Brussel, 18 januari 2018.

De voorzitter van het Europees Economisch en Sociaal Comité

Georges DASSIS

---

(1)  Aanbeveling voor een aanbeveling van de Raad over het economisch beleid in de eurozone, COM(2017) 770 final.

1

(2)  Europese Economische prognose — Najaar 2017, Europese Commissie, november 2017.

2

(3)  Zie in dit verband de volgende EESC-adviezen: Economisch beleid in de eurozone (2016) (PB C 177 van 18.5.2016, blz. 41), Economisch beleid in de eurozone (2017) (PB C 173 van 31.5.2017, blz. 33) en Economisch beleid in de eurozone 2017 (aanvullend advies) (PB C 81 van 2.3.2018, blz. 216).

3

(4)  Werkdocument van de diensten van de Commissie: Analyse van de economie van de eurozone, bijlage bij het document Aanbeveling voor een aanbeveling van de Raad over het economisch beleid in de eurozone, SWD(2017) 660 final, blz. 5.

4

(5)  Werkdocument van de diensten van de Commissie, aldaar, bladzijde 9.

5

---

| 8.6.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 197/38 |
| --- | --- | --- | --- |

8.6.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 197/38

---

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het „voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 1071/2009 van de Raad en Verordening (EG) nr. 1072/2009 teneinde ze aan te passen aan ontwikkelingen in de sector”

(COM(2017) 281 final — 2017/0123 (COD))

(2018/C 197/07)

| Rapporteurs: | Stefan BACK en Pasi MOISIO |
| --- | --- |

Rapporteurs:

Stefan BACK en Pasi MOISIO

| Raadpleging | Europees Parlement, 15.6.2017
  Raad van de Europese Unie, 20.6.2017 |
| --- | --- |
| Rechtsgrondslag | Artikel 91 VWEU |
| Bevoegde afdeling | Vervoer, Energie, Infrastructuur en Informatiemaatschappij |
| Goedkeuring door de afdeling | 4.1.2018 |
| Goedkeuring door de voltallige vergadering | 18.1.2018 |
| Zitting nr. | 531 |
| Stemuitslag
  (voor/tegen/onthoudingen) | 221/3/2 |

Raadpleging

Europees Parlement, 15.6.2017

Raad van de Europese Unie, 20.6.2017

Rechtsgrondslag

Artikel 91 VWEU

Bevoegde afdeling

Vervoer, Energie, Infrastructuur en Informatiemaatschappij

Goedkeuring door de afdeling

4.1.2018

Goedkeuring door de voltallige vergadering

18.1.2018

Zitting nr.

531

Stemuitslag

(voor/tegen/onthoudingen)

221/3/2

1.   Conclusies en aanbevelingen

| 1.1. | Het EESC bevestigt zijn steun voor de doelstelling van het voorstel en het gehele mobiliteitspakket tot versterking van het concurrentievermogen van de Europese mobiliteitssector, onder meer door te zorgen voor een sociaal rechtvaardige en concurrerende interne markt voor vervoer over de weg (1). |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Het EESC is ingenomen met de nadruk die de Commissie legt op schone, coöperatieve en geconnecteerde mobiliteit die duurzame en efficiënte multimodale keuzes mogelijk maakt en met haar erkenning van de cruciale rol van het wegvervoer. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Daarom is het ingenomen met het voorstel om een gelijk speelveld te creëren in een niet-gefragmenteerde markt voor internationaal wegvervoer en om buitensporige administratieve lasten voor bedrijven te voorkomen, het wettelijk kader te verduidelijken en de handhaving ervan te verbeteren en misbruik in de vorm van brievenbusmaatschappijen, obscure bedrijfsmodellen en illegale cabotage aan te pakken. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Het Comité steunt ook de doelstellingen van het voorstel om in Verordening (EG) nr. 1071/2009 vestigingseisen in te voeren die het gebruik van brievenbusmaatschappijen voor wegvervoersactiviteiten verhinderen, de betrouwbaarheidsvereisten te herzien en het toezicht op de naleving te versterken, onder meer door verbetering van de grensoverschrijdende samenwerking tussen de autoriteiten en de tenuitvoerlegging van het Europees register van wegvervoersondernemingen (ERRU).
  Het EESC steunt tevens de verbeterde regels inzake inbreukprocedures en toezicht op sancties met betrekking tot het risico van verlies van betrouwbaarheidsstatus, die de rechtszekerheid kunnen verhogen. Het EESC onderstreept het belang van een geharmoniseerde toepassing van de minimumeisen (drempelwaarden) als omschreven in artikel 6, punt 1, derde alinea, onder a) en b), voor inbreuken die van invloed kunnen zijn op de betrouwbaarheidsstatus.
  Met betrekking tot brievenbusmaatschappijen, stelt het vast dat een doeltreffende handhaving afhankelijk blijft van de efficiëntie van de nationale autoriteiten, efficiënte grensoverschrijdende samenwerking en uniforme interpretatie van de oprichtingscriteria. Daarbij moet ook gekeken worden naar de vooruitgang op digitaal gebied.
  Het is ingenomen met de verbeterde informatie in nationale registers en de invoering van termijnen voor het beantwoorden van verzoeken om informatie. Het zou graag zien dat er voor de autoriteiten in real time toegang komt tot informatie in nationale registers die in elektronische vorm beschikbaar is.
  Het is verder van mening dat de gegevens die moeten worden ingevoerd in de nationale elektronische registers ook informatie moeten bevatten over de bestuurders in dienst van een onderneming. Dat is relevant voor de vaststelling van het niveau van de naleving van de sociale en arbeidswetgeving, en het verzoekt de Commissie een dergelijke maatregel te overwegen. |
| --- | --- |

1.4.

Het EESC steunt tevens de verbeterde regels inzake inbreukprocedures en toezicht op sancties met betrekking tot het risico van verlies van betrouwbaarheidsstatus, die de rechtszekerheid kunnen verhogen. Het EESC onderstreept het belang van een geharmoniseerde toepassing van de minimumeisen (drempelwaarden) als omschreven in artikel 6, punt 1, derde alinea, onder a) en b), voor inbreuken die van invloed kunnen zijn op de betrouwbaarheidsstatus.

Met betrekking tot brievenbusmaatschappijen, stelt het vast dat een doeltreffende handhaving afhankelijk blijft van de efficiëntie van de nationale autoriteiten, efficiënte grensoverschrijdende samenwerking en uniforme interpretatie van de oprichtingscriteria. Daarbij moet ook gekeken worden naar de vooruitgang op digitaal gebied.

Het is ingenomen met de verbeterde informatie in nationale registers en de invoering van termijnen voor het beantwoorden van verzoeken om informatie. Het zou graag zien dat er voor de autoriteiten in real time toegang komt tot informatie in nationale registers die in elektronische vorm beschikbaar is.

Het is verder van mening dat de gegevens die moeten worden ingevoerd in de nationale elektronische registers ook informatie moeten bevatten over de bestuurders in dienst van een onderneming. Dat is relevant voor de vaststelling van het niveau van de naleving van de sociale en arbeidswetgeving, en het verzoekt de Commissie een dergelijke maatregel te overwegen.

| 1.5. | Het EESC plaatst wel vraagtekens bij de onvolledige wijze waarop lichte bedrijfsvoertuigen worden gebracht binnen het toepassingsgebied van Verordening (EG) nr. 1071/2009 betreffende de voorwaarden om het beroep van wegvervoerondernemer uit te oefenen zijn gebracht, en het heeft twijfels over de meerwaarde van deze maatregel, gelet op het feit dat deze voertuigen buiten het toepassingsgebied van Verordening (EG) nr. 1072/2009 worden gehouden. Daarom is het van mening dat lichte bedrijfsvoertuigen volledig onder de Verordeningen (EG) nrs. 1071/2009 en 1072/2009 moeten vallen, zij het mogelijkerwijs in een afgeslankte vorm. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Het EESC schaart zich achter het hoofddoel van de voorgestelde wijzigingen van Verordening (EG) nr. 1072/2009 om de regels inzake cabotage te vereenvoudigen en te verduidelijken en het toezicht op de naleving te versterken. Het neemt nota van de mogelijkheden van de digitale tachograaf voor een efficiënte controle op de naleving en steunt spoedige installatie in bestaande voertuigen.
  Het EESC stelt echter met klem dat de voorgestelde wijzigingen inzake cabotage alleen succesvol en eerlijk zullen kunnen uitpakken als er bepalingen worden ingevoerd die duidelijk maken wanneer het verrichten van cabotagediensten ophoudt tijdelijk te zijn en er een vestigingsverplichting van kracht wordt, en indien het geheel aan regels inzake de detachering van werknemers zonder uitzondering van toepassing is op elke cabotagerit. |
| --- | --- |

1.6.

Het EESC stelt echter met klem dat de voorgestelde wijzigingen inzake cabotage alleen succesvol en eerlijk zullen kunnen uitpakken als er bepalingen worden ingevoerd die duidelijk maken wanneer het verrichten van cabotagediensten ophoudt tijdelijk te zijn en er een vestigingsverplichting van kracht wordt, en indien het geheel aan regels inzake de detachering van werknemers zonder uitzondering van toepassing is op elke cabotagerit.

| 1.7. | Het betreurt dat niet van de gelegenheid is gebruikgemaakt om duidelijkheid te scheppen over een aantal andere regels inzake cabotage die aanleiding hebben gegeven tot uiteenlopende interpretaties. Een essentiële voorafgaande voorwaarde voor een doelmatig toezicht op de naleving, met name bij controles langs de weg, is het bestaan van duidelijke en eenvoudige regels die een onmiddellijke en zekere nalevingsbeoordeling mogelijk maken op basis van direct beschikbare feiten. Hoewel het voorstel een stap vooruit is, betreurt het EESC het dat de wetgeving nog steeds onduidelijk is en op een aantal punten openstaat voor verschillende interpretaties. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | Ook betreurt het dat Richtlijn 92/106/EEG inzake gecombineerd vervoer, die in de praktijk voorziet in een parallelle markttoegang, niet tegelijk met de Verordeningen (EG) nrs. 1071/2009 en 1072/2009 wordt gewijzigd. Om de wetgeving doeltreffend te laten zijn, is het nodig dat cabotage in al haar vormen aan dezelfde regels is gebonden. |
| --- | --- |

1.8.

| 1.9. | Het EESC steunt de oprichting van een Europees agentschap voor wegvervoer, als een doeltreffend middel om de grensoverschrijdende handhaving in de sector te verbeteren. |
| --- | --- |

1.9.

2.   Achtergrond

| 2.1. | Het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 1071/2009 van de Raad en van Verordening (EG) nr. 1072/2009 teneinde ze aan te passen aan ontwikkelingen in de sector („het voorstel”) is onderdeel van het door de Europese Commissie op 31 mei 2017 gepresenteerde mobiliteitspakket. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | De belangrijkste doeleinden van het voorstel zijn:
  het scheppen van de voorwaarden voor concurrerende en billijke mobiliteit, het elimineren van het gebruik van brievenbusmaatschappijen, het vereenvoudigen en verduidelijken van de cabotageregels, en het verwezenlijken van een doelmatig toezicht door een verbeterde samenwerking tussen autoriteiten, onder meer door middel van het Europees register van wegvervoersondernemingen (ERRU). |
| --- | --- |

2.2.

het scheppen van de voorwaarden voor concurrerende en billijke mobiliteit, het elimineren van het gebruik van brievenbusmaatschappijen, het vereenvoudigen en verduidelijken van de cabotageregels, en het verwezenlijken van een doelmatig toezicht door een verbeterde samenwerking tussen autoriteiten, onder meer door middel van het Europees register van wegvervoersondernemingen (ERRU).

| 2.3. | Het overkoepelende doel van het pakket als geheel, bovenop de hierboven in de paragrafen 2.1 en 2.2 genoemde doeleinden, is geformuleerd in de mededeling van de Commissie „Europa in beweging — Agenda voor een sociaal rechtvaardige transitie naar schone, concurrerende en geconnecteerde mobiliteit voor iedereen” (COM(2017) 283) (hierna „de mededeling” genoemd). |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | In deze mededeling wordt een strategie uiteengezet die ervoor moet zorgen dat de EU een leidende rol blijft spelen in schone, coöperatieve en geconnecteerde mobiliteit die duurzame en efficiënte multimodale keuzes mogelijk maakt. Dit is noodzakelijk vanwege de cruciale rol van mobiliteit voor de werking van een Europa zonder grenzen en vereist, ook met het oog op een geslaagde transitie naar een koolstofarme economie, een modern mobiliteitssysteem. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | In de mededeling wordt het belang van het wegvervoer erkend. Ook gaat de mededeling vergezeld van een reeks op deze sector gerichte voorstellen, zoals voor een kader voor een sterke interne markt, betere arbeidsomstandigheden in het goederenvervoer over de weg, gedigitaliseerd vervoer en herziene regels voor rekeningrijden. |
| --- | --- |

2.5.

3.   Algemene opmerkingen

| 3.1. | Het EESC kan zich vinden in de in de mededeling uiteengezette mobiliteitsstrategie met haar nadruk op optionele multimodaliteit en erkenning van de cruciale rol van het wegvervoer. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | De voornaamste doelen van het voorstel, zoals beschreven in de mededeling — het elimineren van brievenbusmaatschappijen en het vereenvoudigen van de regels inzake cabotage in het goederenvervoer over de weg om ze begrijpelijker en gemakkelijker te handhaven te maken en daarmee te zorgen voor een billijke en concurrerende interne markt voor wegvervoer —, worden door het EESC volledig gesteund. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Het verwijst naar zijn eerdere adviezen TEN/566 „Stappenplan voor een interne Europese vervoersruimte — vooruitgang en uitdagingen” en TEN/575 „De interne markt voor internationaal goederenvervoer over de weg: sociale dumping en cabotage”, waarin werd gewezen op de noodzaak om de interne wegvervoersmarkt te voltooien, evenals op de noodzaak om sociale dumping door frauduleus handelen, omzeiling en misbruik van de regels, onder meer door het gebruik van brievenbusmaatschappijen en het omzeilen van de cabotageregels, te voorkomen. Het is ingenomen met het feit dat het voorstel betrekking heeft op een aantal zeer dringende problemen die in deze adviezen aan de orde werden gesteld. Toch is het jammer dat de gelegenheid niet wordt gebruikt om sociale dumping uitdrukkelijk aan te pakken, bij consensus in de aangehaalde adviezen gekwalificeerd als fraude, ontwijking en misbruik (2) (zie ook de resolutie van het Europees Parlement over sociale dumping in de Europese Unie van 14 september 2014, afdeling I, par. [1] 2015/2255(INI)) |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | De vraag blijft echter of de gekozen instrumenten om deze problemen aan te pakken toereikend zijn, of dat er andere of aanvullende maatregelen hadden moeten worden genomen en of de voorgestelde maatregelen niet evenredig zijn aan de nagestreefde doelen. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Het EESC is van mening dat de oprichting van een Europees agentschap voor het wegvervoer van essentieel belang zal zijn voor de intensivering van de grensoverschrijdende handhaving in het wegvervoer. |
| --- | --- |

3.5.

4.   Verordening (EG) nr. 1071/2009 — toegang tot het beroep

| 4.1. | Het EESC steunt de wijzigingen van artikel 1 voor zover ze de tekst duidelijker maken of anderszins waarde toevoegen door de werking van de interne wegvervoersmarkt te verbeteren. Het twijfelt aan de meerwaarde van het opsommen van vele mogelijke gevallen van niet-commerciële activiteiten in de voorgestelde toevoeging aan artikel 1, lid 4, onder b), zonder in te gaan op de vraag van de bewijslast, die in beginsel moet worden opgelegd aan degenen die een activiteit verrichten. Het voorstel zou op dit punt voor meer problemen kunnen zorgen dan het oplost. Het vergroot de rechtszekerheid niet en bevat het risico van concurrentievervalsing en het creëren van een „grijze markt”. |
| --- | --- |

4.1.

| 4.2. | Het nieuwe lid 6, eerste alinea van artikel 1 neemt ondernemingen die lichte bedrijfsvoertuigen tot 3,5 ton gebruiken op in het toepassingsgebied van de verordening, maar stelt ze vrij van de vereisten inzake betrouwbaarheid, vakbekwaamheid en de vervoersmanagement.
  Dergelijke vrijstellingen geven een zeer ongelukkig signaal af. Het EESC beveelt aan om lichte bedrijfsvoertuigen volledig onder de Verordeningen (EG) nr. 1071/2009 en (EG) nr. 1072/2009 te laten vallen, zij het mogelijkerwijs in een afgeslankte vorm. Alleen op deze manier wordt gezorgd voor een gemeenschappelijke niveau van professionalisering van de sector en voor een gelijk speelveld.
  Het onderstreept ook dat voldoende middelen moeten worden verstrekt om het hoofd te bieden aan de toegenomen hoeveelheid werk die nodig is voor naleving van het uitgebreidere toepassingsgebied van de twee Verordeningen.
  Het stelt verder vraagtekens bij de mogelijkheid die de lidstaten wordt geboden om de bepalingen inzake betrouwbaarheid, vakbekwaamheid en de vervoersmanager geheel of gedeeltelijk toe te passen op lichte bedrijfsvoertuigen. Deze optie dreigt de samenhang van de interne markt te verstoren. Bovendien is dit niet consistent met het voorstel tot schrapping van de optie van het huidige artikel 3, lid 2, dat de lidstaten toestaat om aanvullende voorwaarden voor de toegang tot het beroep op te leggen. |
| --- | --- |

4.2.

Dergelijke vrijstellingen geven een zeer ongelukkig signaal af. Het EESC beveelt aan om lichte bedrijfsvoertuigen volledig onder de Verordeningen (EG) nr. 1071/2009 en (EG) nr. 1072/2009 te laten vallen, zij het mogelijkerwijs in een afgeslankte vorm. Alleen op deze manier wordt gezorgd voor een gemeenschappelijke niveau van professionalisering van de sector en voor een gelijk speelveld.

Het onderstreept ook dat voldoende middelen moeten worden verstrekt om het hoofd te bieden aan de toegenomen hoeveelheid werk die nodig is voor naleving van het uitgebreidere toepassingsgebied van de twee Verordeningen.

Het stelt verder vraagtekens bij de mogelijkheid die de lidstaten wordt geboden om de bepalingen inzake betrouwbaarheid, vakbekwaamheid en de vervoersmanager geheel of gedeeltelijk toe te passen op lichte bedrijfsvoertuigen. Deze optie dreigt de samenhang van de interne markt te verstoren. Bovendien is dit niet consistent met het voorstel tot schrapping van de optie van het huidige artikel 3, lid 2, dat de lidstaten toestaat om aanvullende voorwaarden voor de toegang tot het beroep op te leggen.

| 4.3. | Het EESC steunt het schrappen van de mogelijkheid voor lidstaten overeenkomstig artikel 3, lid 2, om, naast die van artikel 3, aanvullende voorwaarden op te leggen voor de toegang tot het beroep. |
| --- | --- |

4.3.

| 4.4. | De voorgestelde wijzigingen van de vestigingscriteria van artikel 5 zijn gericht tegen brievenbusmaatschappijen. De voorgestelde vereisten zijn nauwkeuriger dan de huidige bepalingen. In het voorstel wordt meer nadruk gelegd op de feitelijke uitoefening van commerciële en administratieve activiteiten in gebouwen en/of op terreinen van de onderneming in de lidstaat van vestiging, bijvoorbeeld door de toevoeging dat de administratieve en commerciële activiteiten effectief en permanent moeten worden verricht in die lidstaat, met behoud van het vereiste inzake het beheer van de vervoersactiviteiten van de voertuigen waarover de onderneming beschikt. Daarbovenop komt het vereiste dat de onderneming activa aanhoudt en personeel in dienst neemt in verhouding tot de activiteiten van de vestiging. Het EESC staat achter deze wijzigingen en benadrukt het belang van een eenvormige uitleg om voorspelbaarheid te garanderen. Ondernemingen moeten, wanneer juridisch mogelijk, hun documenten ook digitaal, op servers of anderszins, kunnen opslaan. |
| --- | --- |

4.4.

| 4.5. | Dat neemt niet weg dat het van mening is dat het moeilijk zal blijven om te bewijzen dat een activiteit wordt verricht via een brievenbusmaatschappij. De voorgestelde tekst laat een ruime beoordelingsmarge, die een gevaar van uiteenlopende discretionaire praktijken in de hand werkt. Besluiten op basis van dergelijke teksten kunnen gemakkelijk worden betwist. Specifiek kunnen er problemen ontstaan met ondernemingen die deel uitmaken van een internationale groep of die bijv. bepaalde administratieve activiteiten uitbesteden. Er is een duidelijk risico dat de nationale praktijken op zeer uiteenlopende wijze kunnen evolueren als gevolg van uiteenlopende nationale interpretaties. |
| --- | --- |

4.5.

| 4.6. | Het EESC is van mening dat een duidelijker beeld van de status van een onderneming kan worden verkregen door een verplichting tot het verstrekken van informatie over de werkelijke eigendom (3). |
| --- | --- |

4.6.

| 4.7. | Het vestigt daarom de aandacht op de uitvoeringsmoeilijkheden en onderstreept het belang van een efficiënte grensoverschrijdende samenwerking en uitwisseling van beste praktijken tussen handhavingsautoriteiten. |
| --- | --- |

4.7.

| 4.8. | Het EESC neemt kennis van het feit dat ondanks de verdere details toegevoegd in artikel 6, lid 1 tweede alinea, over de kring van personen wier gedrag een invloed kan hebben op de beoordeling van de betrouwbaarheidsstatus, de lidstaten de vrijheid behouden om „relevant geachte personen” toe te voegen. De kring van die personen kan derhalve nog steeds variëren tussen de lidstaten.
  Het EESC steunt de toevoeging van „belastingwetgeving” in hetzelfde lid, derde alinea, onder a, als een van de redenen om te twijfelen aan de betrouwbaarheidsstatus. Dit weerspiegelt het toenemende belang dat wordt gehecht aan de naleving van het belastingrecht, alsmede het belang dat wordt gehecht aan de naleving van de detacheringsregels, zoals bepaald in artikel 6, lid 1, derde alinea, onder xi.
  In beide gevallen wordt de rechtszekerheid gewaarborgd door drempels die bepalen dat alleen handelingen die hebben geleid tot veroordelingen of sancties wegens ernstige schending van de nationale of Europese regels in aanmerking mogen worden genomen. |
| --- | --- |

4.8.

Het EESC steunt de toevoeging van „belastingwetgeving” in hetzelfde lid, derde alinea, onder a, als een van de redenen om te twijfelen aan de betrouwbaarheidsstatus. Dit weerspiegelt het toenemende belang dat wordt gehecht aan de naleving van het belastingrecht, alsmede het belang dat wordt gehecht aan de naleving van de detacheringsregels, zoals bepaald in artikel 6, lid 1, derde alinea, onder xi.

In beide gevallen wordt de rechtszekerheid gewaarborgd door drempels die bepalen dat alleen handelingen die hebben geleid tot veroordelingen of sancties wegens ernstige schending van de nationale of Europese regels in aanmerking mogen worden genomen.

| 4.9. | Het EESC plaatst vraagtekens bij de opneming van sancties voor ernstige inbreuken op EU-recht betreffende de wetgeving die van toepassing is op contractuele verplichtingen, aangezien dit mogelijk botst met de regels inzake de keuze van het toepasselijke recht en geen inhoudelijke problemen oplost. Indien een inbreuk op de verplichte keuze van het toepasselijk recht wordt beoogd, dan moet dit duidelijk worden aangegeven. Een meer ter zake dienende maatregel zou kunnen zijn om negatieve bevindingen in civielrechtelijke procedures wegens wangedrag, fraude of wanbeheer mee te wegen. |
| --- | --- |

4.9.

| 4.10. | Het EESC sluit zich aan bij de wijzigingen van de procedurele bepalingen van artikel 6, lid 2. Gezien de potentiële effecten van ernstige schendingen van Unieregels op de mogelijkheden van een onderneming of een vervoersmanager om een activiteit uit te oefenen, stelt het EESC vraagtekens bij de gepastheid van het opstellen van een lijst van dergelijke inbreuken door de Commissie bij gedelegeerde handelingen, zoals voorgesteld in het nieuwe lid 2 bis van artikel 6. |
| --- | --- |

4.10.

| 4.11. | Het EESC plaatst vraagtekens bij de evenredigheid van het herstel van de betrouwbaarheidsstatus van de vervoersmanager na één jaar vanaf de datum waarop die status werd verloren. De duur van het verlies en de passendheid van het herstel van die status zou per geval moeten worden vastgesteld door de bevoegde nationale autoriteiten. |
| --- | --- |

4.11.

| 4.11.1. | Met betrekking tot de voorwaarden inzake financiële draagkracht plaatst het EESC vraagtekens bij het voorstel voor een bepaling in het nieuwe lid 2 van artikel 7, waarin wordt bepaald dat de bevoegde autoriteiten „ander bindend document” aanvaarden als voldoende bewijs van financiële draagkracht. Deze voorgestelde bepaling is onbevredigend, omdat de aard van het document in kwestie te vaag is. |
| --- | --- |

4.11.1.

| 4.12. | Het EESC is het wel eens met het voorstel om krachtens artikel 16 aanvullende informatie op te nemen in de nationale elektronische registers en om alle inbreuken daarin te registreren. Het EESC is vooral ingenomen met de termijn van vijf dagen voor de beantwoording van een verzoek om inlichtingen en wijst erop dat de controleautoriteiten in real time toegang zouden moeten krijgen, tijdens controles langs de weg en/of bij de onderneming, tot alle informatie die in elektronische vorm beschikbaar is in de desbetreffende registers.
  Het is verder van mening dat de gegevens die moeten worden ingevoerd in de nationale elektronische registers ook informatie moeten bevatten over de bestuurders in dienst van een onderneming. Dat is relevant voor de vaststelling van het niveau van de naleving van de sociale en arbeidswetgeving. Op die manier zouden vooral de in par. 3.3 genoemde frauduleuze praktijken kunnen worden teruggedrongen. Het EESC verzoekt de Commissie om een dergelijke maatregel te overwegen (zie ook de resolutie van het EP van 18 mei 2017 over het wegvervoer in de EU, (2017/2545 (RSP)), par. 33. |
| --- | --- |

4.12.

Het is verder van mening dat de gegevens die moeten worden ingevoerd in de nationale elektronische registers ook informatie moeten bevatten over de bestuurders in dienst van een onderneming. Dat is relevant voor de vaststelling van het niveau van de naleving van de sociale en arbeidswetgeving. Op die manier zouden vooral de in par. 3.3 genoemde frauduleuze praktijken kunnen worden teruggedrongen. Het EESC verzoekt de Commissie om een dergelijke maatregel te overwegen (zie ook de resolutie van het EP van 18 mei 2017 over het wegvervoer in de EU, (2017/2545 (RSP)), par. 33.

| 4.13. | Het EESC verwelkomt de verbetering van de administratieve samenwerking middels het nieuwe artikel 18, waaronder de invoering van duidelijke procedures en termijnen voor het voldoen aan verzoeken om informatie. Niettemin wil het de volgende verbeteringen voorstellen:
  lid 3: er zouden altijd inspecties moeten worden uitgevoerd wanneer bevoegde autoriteiten van andere lidstaten daarom verzoeken. Voorts stelt het EESC voor om het geloofwaardigheidsvereiste in de laatste zin van lid 3 te schrappen, omdat de motivering van het verzoek om informatie al naar behoren wordt geregeld in lid 4.
  Het EESC is van mening dat de in lid 5 genoemde termijn voor het in kennis stellen van de verzoekende lidstaat van problemen bij het verkrijgen van informatie met vijf dagen moet worden verkort. |
| --- | --- |

4.13.

lid 3: er zouden altijd inspecties moeten worden uitgevoerd wanneer bevoegde autoriteiten van andere lidstaten daarom verzoeken. Voorts stelt het EESC voor om het geloofwaardigheidsvereiste in de laatste zin van lid 3 te schrappen, omdat de motivering van het verzoek om informatie al naar behoren wordt geregeld in lid 4.

Het EESC is van mening dat de in lid 5 genoemde termijn voor het in kennis stellen van de verzoekende lidstaat van problemen bij het verkrijgen van informatie met vijf dagen moet worden verkort.

| 4.14. | Het kijkt wel positief aan tegen de jaarlijkse rapportageplicht inzake verzoeken ex artikel 18, leden 3 en 4, en wijze waarop deze zijn opgevolgd. Een doeltreffende samenwerking tussen de lidstaten is van groot belang voor een doelmatige handhaving, en toezicht op de naleving is derhalve essentieel. |
| --- | --- |

4.14.

5.   Verordening (EG) nr. 1072/2009 — markttoegang

| 5.1. | Het EESC verwelkomt de voorgestelde wijzigingen om de markttoegangsregels betreffende cabotage en de beschikbaarheid van bewijs bij controles langs de weg te verduidelijken. Niettemin hebben de voorstellen een aantal vragen opgeworpen, die hieronder worden geformuleerd. Ook betreurt het EESC dat een aantal kwesties, die voornamelijk betrekking hebben op cabotage, onopgelost blijven, zoals hieronder nader wordt uitgelegd. |
| --- | --- |

5.1.

| 5.2. | Het EESC vestigt de aandacht op de volgende horizontale kwesties.






  — | Zoals opgemerkt in paragraaf 4.2, betreurt het EESC dat het toepassingsgebied van Verordening (EG) nr. 1072/2009 niet wordt uitgebreid naar lichte bedrijfsvoertuigen, wat neerkomt op een ongerechtvaardigde marktopening voor voertuigen die onder voorschriften inzake de toegang tot het beroep vallen. Dit zou de concurrentie kunnen verstoren en een negatief effect kunnen hebben op bijv. de congestie en het milieu. |
| --- | --- | --- |

5.2.

—

Zoals opgemerkt in paragraaf 4.2, betreurt het EESC dat het toepassingsgebied van Verordening (EG) nr. 1072/2009 niet wordt uitgebreid naar lichte bedrijfsvoertuigen, wat neerkomt op een ongerechtvaardigde marktopening voor voertuigen die onder voorschriften inzake de toegang tot het beroep vallen. Dit zou de concurrentie kunnen verstoren en een negatief effect kunnen hebben op bijv. de congestie en het milieu.

| — | Het EESC betreurt ook dat in het voorstel geen enkele aandacht wordt besteed aan de kwestie dat het recht om diensten te verrichten in een andere lidstaat dan de lidstaat waar de onderneming is gevestigd, zoals gedefinieerd in artikel 8, niet langer geldig is wanneer een cabotageactiviteit niet langer tijdelijk is, maar verandert in een continue en permanente activiteit.
  Momenteel kunnen transacties met inachtneming van de formele criteria voor cabotagevervoer, als bedoeld in artikel 8, systematisch en regelmatig gedurende een lange periode worden uitgevoerd. En dat zelfs in het kader van een langetermijncontract, terwijl ze wel tijdelijk blijven. Dat is onbevredigend en strookt niet met de definitie van het tijdelijke karakter van het recht om grensoverschrijdende diensten te verlenen (zie HvJ Jur.1995 p. I-04165 and HvJ Jur. 1985 p. 01513). Het is daarom cruciaal dat duidelijk wordt gemaakt wat precies wordt verstaan onder „tijdelijk”.
  Het EESC wijst erop dat artikel 91, lid 1, onder b) van het VWEU de EU-wetgever een ruime beoordelingsvrijheid geeft bij de vaststelling van de voorwaarden voor het verrichten van cabotage als een tijdelijke dienstverrichting. Mogelijke oplossingen zouden een maximaal aantal ritten of cabotagedagen over een gegeven periode kunnen zijn, of een afkoelingsperiode tussen reeksen van cabotageritten. In de visie van het EESC is het van groot belang dat de regels op dit gebied duidelijk en gemakkelijk toepasbaar zijn, bijvoorbeeld bij een controle langs de weg. |
| --- | --- |

—

Het EESC betreurt ook dat in het voorstel geen enkele aandacht wordt besteed aan de kwestie dat het recht om diensten te verrichten in een andere lidstaat dan de lidstaat waar de onderneming is gevestigd, zoals gedefinieerd in artikel 8, niet langer geldig is wanneer een cabotageactiviteit niet langer tijdelijk is, maar verandert in een continue en permanente activiteit.

Momenteel kunnen transacties met inachtneming van de formele criteria voor cabotagevervoer, als bedoeld in artikel 8, systematisch en regelmatig gedurende een lange periode worden uitgevoerd. En dat zelfs in het kader van een langetermijncontract, terwijl ze wel tijdelijk blijven. Dat is onbevredigend en strookt niet met de definitie van het tijdelijke karakter van het recht om grensoverschrijdende diensten te verlenen (zie HvJ Jur.1995 p. I-04165 and HvJ Jur. 1985 p. 01513). Het is daarom cruciaal dat duidelijk wordt gemaakt wat precies wordt verstaan onder „tijdelijk”.

Het EESC wijst erop dat artikel 91, lid 1, onder b) van het VWEU de EU-wetgever een ruime beoordelingsvrijheid geeft bij de vaststelling van de voorwaarden voor het verrichten van cabotage als een tijdelijke dienstverrichting. Mogelijke oplossingen zouden een maximaal aantal ritten of cabotagedagen over een gegeven periode kunnen zijn, of een afkoelingsperiode tussen reeksen van cabotageritten. In de visie van het EESC is het van groot belang dat de regels op dit gebied duidelijk en gemakkelijk toepasbaar zijn, bijvoorbeeld bij een controle langs de weg.

| — | De beschikbaarheid voor de nationale autoriteiten van personeel met de juiste vaardigheden om efficiënte controles uit te kunnen voeren overeenkomstig het voorgestelde artikel 10 bis, is essentieel voor een doelmatig toezicht op de naleving. Volgens het EESC is het cruciaal dat deze kwesties goed zijn geregeld en dat er een netwerk komt voor de uitwisseling van goede praktijken. |
| --- | --- |

—

De beschikbaarheid voor de nationale autoriteiten van personeel met de juiste vaardigheden om efficiënte controles uit te kunnen voeren overeenkomstig het voorgestelde artikel 10 bis, is essentieel voor een doelmatig toezicht op de naleving. Volgens het EESC is het cruciaal dat deze kwesties goed zijn geregeld en dat er een netwerk komt voor de uitwisseling van goede praktijken.

| — | Het betreurt dat het voorstel voor een herziening van Richtlijn 92/106/EEG inzake gecombineerd vervoer niet tegelijk met het voorstel is ingediend, aangezien die richtlijn in de praktijk parallelle markttoegang tot nationale vervoersactiviteiten biedt aan in andere lidstaten gevestigde vervoerders. Het EESC is van mening dat het volledig legitieme doel van het vervoersbeleid om gecombineerde vervoersketens te bevorderen ook zonder deze bijzondere markttoegangsregel kan worden bereikt. Een gecombineerde vervoersactiviteit naar en van havens of spoorwegterminals binnen één lidstaat moet daarom worden beschouwd als een nationale vervoersactiviteit, waarop de bepalingen inzake cabotage van Verordening (EG) nr. 1072/2009 of bepalingen met eenzelfde strekking van toepassing zouden moeten zijn. |
| --- | --- |

—

Het betreurt dat het voorstel voor een herziening van Richtlijn 92/106/EEG inzake gecombineerd vervoer niet tegelijk met het voorstel is ingediend, aangezien die richtlijn in de praktijk parallelle markttoegang tot nationale vervoersactiviteiten biedt aan in andere lidstaten gevestigde vervoerders. Het EESC is van mening dat het volledig legitieme doel van het vervoersbeleid om gecombineerde vervoersketens te bevorderen ook zonder deze bijzondere markttoegangsregel kan worden bereikt. Een gecombineerde vervoersactiviteit naar en van havens of spoorwegterminals binnen één lidstaat moet daarom worden beschouwd als een nationale vervoersactiviteit, waarop de bepalingen inzake cabotage van Verordening (EG) nr. 1072/2009 of bepalingen met eenzelfde strekking van toepassing zouden moeten zijn.

| 5.3. | Lid 1, inzake het vervoer van lege containers of pallets, is aangevuld en het Comité concludeert dat een vervoersovereenkomst doorslaggevend is en dat daarom ook een zeer onbeduidende lading wordt aangemerkt als vervoer voor rekening van derden. |
| --- | --- |

5.3.

| 5.4. | De huidige beperking tot drie cabotageritten tijdens de cabotageperiode heeft aanleiding gegeven tot verschillende interpretaties over wat precies onder één rit moet worden verstaan, en het is moeilijk gebleken, zo niet onmogelijk, om de naleving van deze regel te controleren.
  Het EESC sluit zich aan bij het voorstel om de beperking tot drie ritten af te schaffen en de beschikbare tijd voor cabotageritten te verminderen van zeven tot vijf dagen, mits:






  1. | het tijdelijke karakter van cabotage wordt gewaarborgd door een duidelijke definitie, zoals wordt gevraagd in paragraaf 5.2 hierboven; |
| --- | --- | --- |

5.4.

Het EESC sluit zich aan bij het voorstel om de beperking tot drie ritten af te schaffen en de beschikbare tijd voor cabotageritten te verminderen van zeven tot vijf dagen, mits:

1.

het tijdelijke karakter van cabotage wordt gewaarborgd door een duidelijke definitie, zoals wordt gevraagd in paragraaf 5.2 hierboven;

| 2. | de regels inzake detachering van werknemers (Richtlijnen 96/71/EG en 2014/67/EG) vanaf dag één van toepassing zijn op alle cabotageritten. Dit zou kunnen gebeuren door de Richtlijnen 96/71/EG en 2014/67/EG te scharen onder de regels die van toepassing zijn op cabotageritten in artikel 9, ongeacht de bepalingen van artikel 1, lid 3, onder a), van Richtlijn 96/71/EG. |
| --- | --- |

2.

de regels inzake detachering van werknemers (Richtlijnen 96/71/EG en 2014/67/EG) vanaf dag één van toepassing zijn op alle cabotageritten. Dit zou kunnen gebeuren door de Richtlijnen 96/71/EG en 2014/67/EG te scharen onder de regels die van toepassing zijn op cabotageritten in artikel 9, ongeacht de bepalingen van artikel 1, lid 3, onder a), van Richtlijn 96/71/EG.

Indien dit niet gebeurt zou het EESC de voorkeur geven aan handhaving van de huidige regels voor cabotage, omdat het voorstel van de Commissie zonder naleving van de bovengenoemde voorwaarden in de praktijk zal leiden tot een vrijwel volledige marktopening, die onvoorspelbare effecten op de markt zou kunnen hebben.

Ook is het EESC ingenomen met de beperking van de cabotageritten die zijn toegestaan in andere lidstaten dan de lidstaat die de bestemming van de internationale rit is (de gastlidstaat) tot aan die lidstaat grenzende lidstaten, hetgeen de controle op de naleving zal vergemakkelijken. Het voorstel zou echter moeten worden gewijzigd om duidelijk te maken dat nieuwe cabotagerechten, na een nieuwe internationale vervoersactiviteit naar een aangrenzende lidstaat, bestaande cabotagerechten beëindigen, zodat cumulatie van dergelijke rechten („kettingcabotage”) wordt voorkomen. De juridische voorspelbaarheid is hier van groot belang.

| 5.5. | De voorgestelde aanpassingen aan de regels inzake detachering van werknemers in de wegvervoersector (COM(2017) 278) maken duidelijk dat deze regels vanaf dag één van toepassing zullen zijn op cabotageritten. De detacheringsregels zullen het verschil in kosten tussen de lidstaten mogelijk niet geheel wegnemen, maar deze regel zal dit verschil wel doen verminderen. Zolang de kwestie van het tijdelijke karakter van cabotage als beschreven in de paragrafen 1.6 en 5.2 niet is opgelost, stelt het EESC echter vraagtekens bij de doelmatigheid van de lichtere kennisgevingseisen, waarbij zelfs een periode van zes maanden wordt genoemd, en de lichtere documentatie-eisen zonder een verplichting om een vertegenwoordiger voor cabotage aan te wijzen, zoals nu is voorgesteld door de Commissie in het voorstel voor specifieke regels aangaande de Richtlijnen 96/71/EG en 2014/67/EG. |
| --- | --- |

5.5.

| 5.6. | In 2011 heeft de Commissie haar opvattingen over de interpretatie van de bepalingen inzake cabotage op een aantal punten gegeven (The New Cabotage Regime under Regulation (EC) No 1072/2009, te vinden op de website van het DG MOVE). Het huidige voorstel bevat de opvatting van de Commissie van een cabotageactiviteit in de voorgestelde wijziging van de definitie in artikel 2, lid 2, punt 6, en de kwestie van de beschikbaarheid van documentatie in het voertuig voor inspecties langs de weg wordt geregeld in het nieuw voorgestelde lid 4 bis van artikel 8.
  Het EESC verwelkomt deze verduidelijkingen, maar betreurt dat in het voorstel niet wordt ingegaan op enkele andere ter zake doende vragen in het interpretatieve document van de Commissie. Dit geldt bijvoorbeeld voor de vraag of alle internationale vracht moet worden afgeleverd voordat de cabotage kan beginnen en hoe de cabotageperiode van zeven dagen als bepaald in artikel 8, lid 2, zoals dat nu luidt, moet worden berekend.
  Ook betreurt het EESC dat de gelegenheid niet is benut om duidelijk te maken of ook tachograafgegevens kunnen worden gebruikt om de naleving van cabotagebepalingen te controleren. Het door de Commissie in 2011 in het interpretatieve document ingenomen standpunt maakt duidelijk dat de Commissie van oordeel is dat dit het geval is. Het EESC is van mening dat van de gelegenheid gebruik had moeten worden gemaakt om dit volstrekt helder te maken in de tekst van de verordening.
  In ieder geval wijst het op het belang van volledige beschikbaarheid van de digitale tachograaf als middel voor de nalevingscontrole en zou het graag zien dat de termijn voor de aanpassing van bestaande voertuigen aan dit type tachograaf aanzienlijk wordt verkort. |
| --- | --- |

5.6.

Het EESC verwelkomt deze verduidelijkingen, maar betreurt dat in het voorstel niet wordt ingegaan op enkele andere ter zake doende vragen in het interpretatieve document van de Commissie. Dit geldt bijvoorbeeld voor de vraag of alle internationale vracht moet worden afgeleverd voordat de cabotage kan beginnen en hoe de cabotageperiode van zeven dagen als bepaald in artikel 8, lid 2, zoals dat nu luidt, moet worden berekend.

Ook betreurt het EESC dat de gelegenheid niet is benut om duidelijk te maken of ook tachograafgegevens kunnen worden gebruikt om de naleving van cabotagebepalingen te controleren. Het door de Commissie in 2011 in het interpretatieve document ingenomen standpunt maakt duidelijk dat de Commissie van oordeel is dat dit het geval is. Het EESC is van mening dat van de gelegenheid gebruik had moeten worden gemaakt om dit volstrekt helder te maken in de tekst van de verordening.

In ieder geval wijst het op het belang van volledige beschikbaarheid van de digitale tachograaf als middel voor de nalevingscontrole en zou het graag zien dat de termijn voor de aanpassing van bestaande voertuigen aan dit type tachograaf aanzienlijk wordt verkort.

| 5.7. | Ten slotte verwelkomt het EESC de nieuwe aansprakelijkheidsbepaling in artikel 14 bis, maar wijst erop dat het bewijzen van het bewust opdracht geven tot illegale diensten problematisch kan zijn. |
| --- | --- |

5.7.

Brussel, 18 januari 2018.

De voorzitter van het Europees Economisch en Sociaal Comité

Georges DASSIS

---

(1)  PB C 13 van 15.1.2016, blz. 176.

1

(2)  PB C 13 van 15.1.2016, blz. 176.

2

(3)  PB L 140 van 30.5.2012, blz. 32.

3

---

| 8.6.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 197/45 |
| --- | --- | --- | --- |

8.6.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 197/45

---

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het „voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2006/22/EG wat betreft de handhavingsvoorschriften en tot vaststelling van specifieke regels met betrekking tot Richtlijn 96/71/EG en Richtlijn 2014/67/EU voor de terbeschikkingstelling van bestuurders in de wegvervoersector”

(COM(2017) 278 final — 2017/0121 (COD))

en

het „voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 561/2006 wat betreft de minimumeisen voor maximale dagelijkse en wekelijkse rijtijden, minimumonderbrekingen en dagelijkse en wekelijkse rusttijden, en Verordening (EU) nr. 165/2014 wat betreft positionering door middel van tachografen”

(COM(2017) 277 final — 2017/0122 (COD))

(2018/C 197/08)

| Rapporteur: | Tanja BUZEK (DE-II) |
| --- | --- |

Rapporteur:

Tanja BUZEK (DE-II)

| Raadpleging | Europees Parlement, 15.6.2017
  Raad van de Europese Unie, 20.6.2017 |
| --- | --- |
| Rechtsgrondslag | Artikel 91 VWEU |
| Bevoegde afdeling | Vervoer, Energie, Infrastructuur en Informatiemaatschappij |
| Goedkeuring door de afdeling | 4.1.2018 |
| Goedkeuring door de voltallige vergadering | 18.1.2018 |
| Zitting nr. | 531 |
| Stemuitslag
  (voor/tegen/onthoudingen) | 173/89/17 |

Raadpleging

Europees Parlement, 15.6.2017

Raad van de Europese Unie, 20.6.2017

Rechtsgrondslag

Artikel 91 VWEU

Bevoegde afdeling

Vervoer, Energie, Infrastructuur en Informatiemaatschappij

Goedkeuring door de afdeling

4.1.2018

Goedkeuring door de voltallige vergadering

18.1.2018

Zitting nr.

531

Stemuitslag

(voor/tegen/onthoudingen)

173/89/17

1.   Conclusies en aanbevelingen

| 1.1. | Vervoer is een belangrijke motor van de economie van de EU, en de Commissie wil er terecht voor zorgen dat de EU voorop blijft lopen als het om schone, concurrerende en geconnecteerde mobiliteit gaat. Het EESC beklemtoont dat een goed functionerende, volledig in praktijk gebrachte en sociaal duurzame interne markt voor de vervoerssector, met minimale administratieve lasten, nog steeds het belangrijkste instrument is om dit doel te bereiken. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Wat de verdere ontwikkeling van het wegvervoer betreft, benadrukt het EESC echter dat er ook beperkingen zijn als gevolg van het gebrek aan ruimte voor de aanleg van wegen en parkeerterreinen, het door ecologische redenen ingegeven gebrek aan maatschappelijke acceptatie in veel regio’s van Europa, de onopgeloste kwestie van de verkeersveiligheid alsook het belang van een adequaat evenwicht tussen werk en privéleven van de chauffeurs. Deze beperkingen moeten bij alle relevante EU-initiatieven van wetgevende en niet-wetgevende aard in aanmerking worden genomen. Bovendien is het mogelijk dat het wegvervoer in de toekomstige economische modellen waarin naar duurzamere manieren wordt gezocht om productie en distributie te organiseren, een minder grote plaats zal innemen. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Het EESC is ingenomen met het initiatief van de Commissie om het regelgevingskader voor wegvervoer te verduidelijken en om een betere handhaving en nauwere samenwerking tussen de lidstaten te garanderen, en de strijd aan te binden met sociale dumping, in EESC-advies TEN/575 gedefinieerd als alle onaanvaardbare en illegale praktijken die sociale of marktoegangswetgeving schenden of waarmee wordt beoogd om die wetgeving te omzeilen (brievenbusmaatschappijen) om op die manier een concurrentievoordeel te behalen, conform handhavingsrichtlijn 2014/67/EU, teneinde te zorgen voor een goed functionerende en eerlijke eengemaakte markt in de sector waarop de rechten van werknemers ten volle in acht worden genomen. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Het EESC is echter van mening dat de voorgestelde wijzigingen in de wetgeving inzake rij- en rusttijden en detachering van bestuurders in meerdere opzichten geen efficiënte oplossing bieden voor de vastgestelde problemen in het wegvervoer. Zo maken ze de regels niet eenvoudiger, duidelijker en beter uitvoerbaar. Naar het oordeel van het EESC schieten de voorstellen tekort omdat de problemen niet afdoende zijn geanalyseerd. Met de voorstellen inzake de sociale wetgeving kunnen de eigen beleidsdoelstellingen van de Commissie niet goed worden verwezenlijkt, terwijl de rechtsonzekerheid aanhoudt. Het EESC stelt vast dat het initiatief heeft geleid tot onderling afwijkende standpunten van de lidstaten, de sociale partners en de ondernemers zelf. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | De enige manier om de agenda van de Commissie voor een sociaal rechtvaardige transitie naar schone, concurrerende en geconnecteerde mobiliteit voor iedereen te kunnen verwezenlijken is om sociale rechten te waarborgen, te zorgen voor zowel de handhaving als de handhaafbaarheid van regels, eerlijke mededinging te garanderen en omslachtige procedures te beperken. Alle belanghebbenden en alle lidstaten, zowel de oude als de nieuwe, moeten baat hebben bij de interne markt. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Met betrekking tot de verlenging van de referentieperiode voor de verdeling van de rusttijden van twee naar vier weken neemt het EESC kennis van de poging van de Commissie om tegemoet te komen aan het bedrijfsleven en vervoerders, die aandringen op meer flexibiliteit in het wegvervoer. Het wijst er echter op dat dit mogelijk gevolgen heeft voor het delicate evenwicht tussen eerlijke mededinging, de gezondheid en de veiligheid van de bestuurders en de verkeersveiligheid, alsook voor een gemeenschappelijke geharmoniseerde interpretatie van de regels, terwijl de handhaving ervan en het toezicht erop worden bemoeilijkt. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Het EESC verzoekt de wetgever ook na te denken over eventuele compensatie voor een verkorte wekelijkse rusttijd in samenhang met dagelijkse rusttijden, conform de huidige verordening. Verder zou kunnen worden overwogen om na te gaan wat het effect zou zijn als de bestuurders meer ruimte krijgen om te bepalen hoe zij de werkonderbreking van 45 minuten over 6 uren verdelen. Een dergelijke effectbeoordeling zou zich moeten richten op de mogelijkheid van de bestuurder om de onderbreking te benutten om te rusten en zich op te frissen tijdens rijtijden van negen resp. tien uur. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | Het EESC betreurt het feit dat, in het bijzonder waar het gaat om personenvervoer per autobus en touringcar, de voorgestelde wijzigingen geen grondige beoordeling omvatten van de veiligheid van passagiers, bestuurders of het verkeer. Het EESC zou daarom een algemene EU-brede studie inzake vermoeidheid bij bestuurders op prijs stellen en betreurt het dat de Commissie geen oplossingen biedt om dit probleem aan te pakken. |
| --- | --- |

1.8.

| 1.9. | In verband met de zo cruciale prijsstelling in het vervoer benadrukt het EESC dat het van groot belang is om met regels te komen die daadwerkelijk een gelijk speelveld kunnen garanderen voor alle wegvervoerondernemers, ongeacht hun omvang, en voor alle mobiele werknemers, zonder dat er daarbij nieuwe belemmeringen voor de interne markt ontstaan of in de sociale wetgeving wordt gesnoeid. |
| --- | --- |

1.9.

| 1.10. | Het EESC is het met de Commissie eens dat efficiënte handhaving van de regelgeving cruciaal is en wijst erop hoe belangrijk een hechte samenwerking tussen de lidstaten en een efficiënte uitwisseling van informatie is. Het EESC is daarom van mening dat het noodzakelijk is om voor een betere handhaving van de bestaande regels inzake rij- en rusttijden te zorgen, voordat wordt overwogen om deze zonder degelijke onderbouwing flexibeler te maken. |
| --- | --- |

1.10.

| 1.11. | Bovendien is het EESC van mening dat de Commissie verdere vorderingen moet maken op het gebied van slimme handhaving, en op alle mogelijke manieren de volledige invoering en het gebruik van risicoclassificatiesystemen moet ondersteunen. Ook dienen de Commissie en de lidstaten de handhavingsautoriteiten in real time toegang te geven tot nationale elektronische registers en maximaal gebruik te maken van het Europees register van wegvervoersondernemingen (ERRU). |
| --- | --- |

1.11.

| 1.12. | Het EESC adviseert de Commissie om duidelijke handhavingsmaatregelen vast te stellen en zo het risico op manipulatie van de digitale tachograaf te beperken, door a) de uiterste termijn te vervroegen voor de introductie van de „slimme” tachograaf voor alle commerciële voertuigen in het cabotagevervoer en internationaal vervoer; en b) alle benodigde innovatieve technologische middelen in te zetten om ervoor te zorgen dat handmatig ingevoerde tachograafgegevens accuraat zijn, bijvoorbeeld door een gewichtssensor met de tachograaf te verbinden om de laad- en loshandelingen, die feitelijk deel uitmaken van de arbeidstijd van de bestuurder, beter te kunnen controleren. |
| --- | --- |

1.12.

| 1.13. | Het Comité meent bovendien dat de Commissie en de lidstaten het probleem van bewaakte parkeerplaatsen, waaronder de huidige beperkte beschikbaarheid van plaatsen met geschikte faciliteiten voor bestuurders, dienen aan te pakken. Zo niet, dan dreigt het mobiliteitspakket van de verplichting om buiten de cabine te rusten een dode letter te maken. Het EESC verzoekt de Commissie grondig onderzoek te verrichten naar het bestaande netwerk van parkeerplaatsen in de lidstaten, met name aan perifere wegen en vervoerscorridors, en een routekaart uit te werken om blinde vlekken in het gebied weg te werken, wat cruciaal is voor een efficiënte uitvoering van het mobiliteitspakket. |
| --- | --- |

1.13.

| 1.14. | Het EESC roept de Europese instellingen en de lidstaten op om te zorgen voor investeringen in en voor de aanleg van hoogwaardige weginfrastructuur, en er aan de andere kant voor te zorgen dat de wekelijkse rusttijd en compenserende wekelijkse rusttijden kunnen worden gehouden in een adequate accommodatie, met toegang tot individuele sanitaire voorzieningen en tot levensmiddelen. In dit verband is het EESC zeer ingenomen met de uitspraak van het Europees Hof van Justitie van 20 december 2017, waarin wordt bevestigd dat de wekelijkse rusttijd buiten het voertuig moet worden doorgebracht. Het roept de Commissie ook op om opheldering te verschaffen omtrent de financiële verantwoordelijkheid voor de terugkeer van bestuurders naar hun huis, omdat de kosten daarvan niet voor rekening van de bestuurders zelf zouden mogen komen. |
| --- | --- |

1.14.

| 1.15. | De EU-brede toepassing van de detacheringsregels in het wegvervoer is van cruciaal belang om een gelijk speelveld voor zowel werknemers als bedrijven in stand te houden. Het EESC is tevens voorstander van eenvoudige en effectieve niet-discriminerende maatregelen om deze regels te handhaven en meent dat administratieve lasten koste wat kost moeten worden voorkomen. |
| --- | --- |

1.15.

| 1.16. | Het EESC onderkent weliswaar het uiterst mobiele karakter van het wegvervoer, maar in haar huidige vorm biedt het voorstel over de detachering van werknemers in het internationale wegvervoer niet helemaal een afdoend antwoord op de problemen. Zowel vervoerders als bestuurders hebben behoefte aan duidelijke en eenvoudige regels. Wat louter transitovervoer betreft zou de wetgever duidelijk moeten maken dat de detacheringsregelgeving daar niet op van toepassing is. Ook de toepassing van de detacheringsregels op in een derde land (buiten de EU) gevestigde vervoersexploitanten behoeft volgens het EESC enige verduidelijking. |
| --- | --- |

1.16.

| 1.17. | Het EESC is het er volledig mee eens dat de richtlijn inzake de detachering van werknemers vanaf de eerste dag van toepassing moet blijven op cabotage. Het vraagt zich echter wel af of de nieuwe minder strenge administratieve regels ook voor cabotage moeten gelden. |
| --- | --- |

1.17.

| 1.18. | Het EESC verwelkomt de aanpassing van de handhavingsvoorschriften aan de specifieke kenmerken van de sector en is van mening dat de administratieve lasten zouden worden verlicht als in de hele EU één loket voor meldingen wordt ingevoerd.
  Een bestuurder uit een lidstaat met een laag inkomen die wordt gedetacheerd in een lidstaat met een hoger inkomensniveau moet echter in ieder geval, wanneer aan de voorwaarden voor detachering wordt voldaan, het bij wet vastgelegde of in de praktijk tot stand gekomen minimumloon van het ontvangende land ontvangen. |
| --- | --- |

1.18.

Een bestuurder uit een lidstaat met een laag inkomen die wordt gedetacheerd in een lidstaat met een hoger inkomensniveau moet echter in ieder geval, wanneer aan de voorwaarden voor detachering wordt voldaan, het bij wet vastgelegde of in de praktijk tot stand gekomen minimumloon van het ontvangende land ontvangen.

| 1.19. | Het EESC beveelt aan om eenvoudige, duidelijke, niet-discriminerende en effectieve handhavingsmaatregelen in de gehele EU in te voeren, zonder dat administratieve lasten worden opgelegd, zoals:






  — | de omschakeling van op papier gebaseerd bewijs naar intelligente digitale technologieën wat de handhaving betreft; |
| --- | --- | --- |

1.19.

—

de omschakeling van op papier gebaseerd bewijs naar intelligente digitale technologieën wat de handhaving betreft;

| — | de verplichte invoering vervroegen van de „slimme” tachograaf voor alle commerciële voertuigen in kwestie die actief zijn in het internationale vervoer, als het enige middel om de duur en het tijdelijke karakter van de activiteiten van bestuurders op het grondgebied van een bepaalde lidstaat in beeld te krijgen; |
| --- | --- |

—

de verplichte invoering vervroegen van de „slimme” tachograaf voor alle commerciële voertuigen in kwestie die actief zijn in het internationale vervoer, als het enige middel om de duur en het tijdelijke karakter van de activiteiten van bestuurders op het grondgebied van een bepaalde lidstaat in beeld te krijgen;

| — | een Europese elektronische verklaring van detachering invoeren voor elke individuele gedetacheerde bestuurder en in de hele EU een „één-loket”-notificatiesysteem invoeren waartoe de inspectiediensten in real time toegang hebben, als het enige middel om administratieve lasten te voorkomen maar wel doelmatige controles te garanderen. |
| --- | --- |

—

een Europese elektronische verklaring van detachering invoeren voor elke individuele gedetacheerde bestuurder en in de hele EU een „één-loket”-notificatiesysteem invoeren waartoe de inspectiediensten in real time toegang hebben, als het enige middel om administratieve lasten te voorkomen maar wel doelmatige controles te garanderen.

| 1.20. | Om bovendien maximaal gebruik te maken van nationale elektronische registers (NER’s) en ERRU voor wegvervoerondernemingen moeten 1) in NER’s gegevens worden opgenomen over bestuurders die voor ondernemingen werken; 2) de handhavingsautoriteiten voor het wegverkeer in real time toegang krijgen tot de gegevens die zijn opgenomen in NER’s en ERRU, met inbegrip van de elektronische verklaring van detachering; en moet 3) de tijdsperiode die kan worden gecontroleerd op de bestuurderskaart worden verlengd van 28 dagen naar verscheidene maanden, zodat de controle-instanties gemakkelijk de perioden van tijdelijk werk van de bestuurders in verschillende lidstaten kunnen bepalen. |
| --- | --- |

1.20.

| 1.21. | Om te zorgen voor een betere grensoverschrijdende handhaving van de EU-regels die van toepassing zijn op het wegvervoer roept het EESC de Commissie tot slot op om een Europees bureau voor wegvervoer op te richten dat moet toezien op verbetering van de naleving in het wegvervoer en dat ondersteuning moet bieden voor de beleidsvorming in de sector op zowel EU- als nationaal niveau. In afwachting daarvan beveelt het EESC de lidstaten echter aan om actief te zijn in bestaande Europese vervoersinspectiediensten (EUROCONTROLE Route enz.) en te investeren in de opleiding van nationale inspectiediensten. |
| --- | --- |

1.21.

2.   Achtergrond

| 2.1. | Aan het begin van haar mandaat heeft de Commissie toegezegd om een wetgevingsproces in gang te zetten om de EU-regels inzake wegvervoer eenvoudiger, duidelijker en gemakkelijker uitvoerbaar te maken. Dit op herhaald aandringen van de lidstaten en van de Europese sociale partners in de sector wegvervoer en logistiek, de ETF en de IRU, die van mening zijn dat de huidige EU-wetgeving hier en daar onduidelijk is en slecht wordt uitgevoerd. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | In 2013 hebben de ETF en de IRU gezamenlijk initiatieven voorgesteld die geen verdere openstelling van de markt voor cabotage, een efficiëntere handhaving, en een bindende routekaart voor fiscale en sociale harmonisatie en verkeersveiligheid behelzen. (zie gezamenlijk beleidskeuzedocument van de ETF en de IRU). |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Door uiteenlopende concurrentievoorwaarden, met inbegrip van verschillende kostenstructuren in verschillende lidstaten, zijn de liberalisering van de markt, minimumlonen, voorwaarden met betrekking tot de detachering van werknemers en hun toepasbaarheid op mobiele arbeid in het middelpunt van de aandacht gekomen. Samen met een onduidelijk regelgevingskader heeft dit geleid tot sociale dumping door omzeiling van regels, onder meer door middel van atypische dienstverbanden en brievenbusmaatschappijen. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Nieuwe nationale regelgevingen of praktijken hebben geleid tot een aantal inbreukprocedures en hebben duidelijk gemaakt dat adequate maatregelen op EU-niveau nodig zijn om de problemen op te lossen en om rechtszekerheid te garanderen voor zowel de marktdeelnemers als de werknemers. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | In deze context heeft Jean-Claude Juncker, voorzitter van de in 2014 aangetreden Commissie, in zijn eerste toespraak in het Europees Parlement verklaard dat de Commissie wil ijveren voor een eerlijkere eengemaakte markt door sociale dumping te bestrijden. Sindsdien is de Commissie die toezegging bij het opstellen van het mobiliteitspakket steeds trouw gebleven, waarbij ze er tegelijkertijd op heeft gewezen hoe belangrijk de samenhang van de interne markt is. |
| --- | --- |

2.5.

| 2.6. | In september 2015 heeft het EESC bovendien het verkennend advies TEN/575 „Interne markt voor internationaal goederenvervoer over de weg: sociale dumping en cabotage” goedgekeurd. In september 2016 heeft het Europees Parlement een resolutie aangenomen over sociale dumping in de Europese Unie. In beide documenten werden een aantal goede voorstellen gedaan, met name op het gebied van de handhaving, om te zorgen voor een eerlijke en goed werkende interne markt. In mei 2017 heeft het Europees Parlement in dezelfde geest een resolutie aangenomen over het wegvervoer in de EU. |
| --- | --- |

2.6.

| 2.7. | In het verlengde daarvan presenteerde de Commissie op 31 mei 2017 een mobiliteitspakket met een eerste reeks van acht wetgevingsinitiatieven die zijn gericht op beroepsgoederen- en passagiersvervoer, een sector die werk biedt aan vijf miljoen mensen in de EU. Het doel van het pakket is om de werking van de wegvervoersmarkt te verbeteren en om de sociale voorwaarden en arbeidsomstandigheden van de werknemers te helpen verbeteren. Volgens de Commissie vereist dit betere handhaving, bestrijding van onrechtmatige arbeidspraktijken, vermindering van de administratieve lasten voor bedrijven en meer duidelijkheid omtrent de bestaande regels, bijvoorbeeld met betrekking tot de toepassing van nationale wetten voor minimumlonen. |
| --- | --- |

2.7.

| 2.8. | De vier pijlers van het pakket zijn 1) de eengemaakte markt, 2) eerlijke mededinging en de rechten van werknemers, 3) decarbonisatie en 4) digitale technologieën. Dit advies maakt deel uit van de pijler eerlijke mededinging en de rechten van werknemers en heeft betrekking op de voorgestelde wijzigingen van de sociale wetgeving, |
| --- | --- |

2.8.

| 2.9. | Om de bovengenoemde problemen aan te pakken en om de verkeersveiligheid te verbeteren worden in het mobiliteitspakket van de Commissie wijzigingen voorgesteld met betrekking tot de regels inzake rij- en rusttijden (Verordening (EG) nr. 561/2006), de terbeschikkingstelling van werknemers (Richtlijn 96/71/EG) en de wet voor de handhaving ervan (Richtlijn 2014/67/EU): |
| --- | --- |

2.9.

| 2.10. | Met betrekking tot de arbeidstijd in het wegvervoer (Richtlijn 2002/15/EG) voorziet het mobiliteitspakket niet in een voorstel maar worden, overeenkomstig de wettelijke vereisten van artikel 154 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, de sociale partners geraadpleegd over een eventuele herziening van de richtlijn. |
| --- | --- |

2.10.

| 2.11. | Voorafgaand aan de publicatie van het mobiliteitspakket in april 2017 namen 27 vakbondsorganisaties uit 20 Europese landen, waaronder Bulgarije, Tsjechië, Denemarken, Hongarije, Litouwen, Nederland, Polen, Roemenië, Spanje en het Verenigd Koninkrijk, de Verklaring van Warschau aan. Daarin werd de Commissie opgeroepen om concrete voorstellen in het mobiliteitspakket op te nemen, gericht op een onverkorte toepassing van de detacheringsregels op het wegvervoer.
  In reactie op het door de Commissie in oktober 2017 voorgestelde mobiliteitspakket werd een verklaring tegen de toepassing van de detacheringsrichtlijn op internationale vervoersactiviteiten uitgebracht, ondertekend door de verenigingen voor vervoer en logistiek en de kamers van koophandel uit Bulgarije, Kroatië, Tsjechië, Denemarken, Estland, Griekenland, Hongarije, Ierland, Letland, Litouwen, Nederland, Polen, Portugal, Roemenië, Slowakije, Spanje en het Verenigd Koninkrijk. |
| --- | --- |

2.11.

In reactie op het door de Commissie in oktober 2017 voorgestelde mobiliteitspakket werd een verklaring tegen de toepassing van de detacheringsrichtlijn op internationale vervoersactiviteiten uitgebracht, ondertekend door de verenigingen voor vervoer en logistiek en de kamers van koophandel uit Bulgarije, Kroatië, Tsjechië, Denemarken, Estland, Griekenland, Hongarije, Ierland, Letland, Litouwen, Nederland, Polen, Portugal, Roemenië, Slowakije, Spanje en het Verenigd Koninkrijk.

| 2.12. | Het EESC neemt nota van het standpunt dat de Raad (Epsco) onlangs heeft ingenomen, namelijk dat de huidige regels voor de detachering van werknemers van toepassing moeten blijven op het wegvervoer zolang er geen nieuwe sectorspecifieke regels zijn. Evenzo neemt het EESC kennis van de zeer conflictueuze aard van de kwestie van de toepasselijkheid van de detacheringsregels in het wegvervoer, die tot uiteenlopende standpunten op politiek niveau en bij belanghebbenden heeft geleid. |
| --- | --- |

2.12.

3.   Algemene opmerkingen

| 3.1. | De Commissie wil er terecht voor zorgen dat de EU voorop blijft lopen als het gaat om schone, concurrerende en geconnecteerde mobiliteit, een van de motoren van de EU-economie. Een goed functionerende, volledig in praktijk gebrachte en sociaal duurzame interne markt voor de vervoerssector, met minimale administratieve lasten, is nog steeds het belangrijkste instrument om dit doel te bereiken. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Het EESC is ingenomen met de overkoepelende doelstelling van het initiatief van de Commissie, maar is zich ervan bewust dat de lidstaten, de sociale partners, de bestuurders en de vervoerders zelf er verschillend over denken. Als vertegenwoordiger van het maatschappelijk middenveld wijst het EESC op het belang van een wetgevingsproces dat resultaten oplevert die aanvaardbaar zijn voor de betrokkenen en recht doen aan gerechtvaardigde zorgen. Dit geldt met name voor het voorstel inzake de toepassing van de detacheringsregels in het wegvervoer, dat tot ernstige en tegenstrijdige bezwaren bij de belanghebbenden heeft geleid. Het EESC onderstreept daarom het belang van een evenwichtige, duidelijke en functionele wetgeving die een goede werking van de interne markt en verbetering van de sociale normen in de sector niet in de weg staat. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Het EESC onderschrijft de uitspraak van de Commissie in de effectbeoordeling dat oneerlijke mededinging tussen wegvervoerondernemers en sociale dumping, zoals gedefinieerd in verkennend advies TEN/575 (1) van het EESC, onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn (Driving change for business and people). De effectbeoordeling is deels gebaseerd op kwalitatieve en in mindere mate ook op kwantitatieve gegevens. |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Het EESC is het tevens eens met de Commissie dat concurrentieverstoringen optreden wanneer ondernemers die de regels niet naleven de wet omzeilen om een concurrentievoordeel te behalen. Mazen in de EU-regels en onderling afwijkende interpretaties van de lidstaten hebben — naar het oordeel van de Commissie — hetzelfde effect. Het EESC zou er verder aan toe willen voegen dat de beperkte capaciteit om toezicht op de naleving te houden bijdraagt aan deze situatie. Daarom kan het zich vinden in de effectbeoordeling van de Commissie, waarin deze erop wijst dat ook dit een reden is om te streven naar duidelijke en gemakkelijk te handhaven regelgeving. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Het EESC is het daarnaast eens met de opmerking van de Commissie dat de te scherpe concurrentie in het wegvervoer de markten heeft verstoord, door verschillende ontwikkelingen die geen verband houden met de sociale regels. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | In verband met de zo cruciale prijsstelling in het vervoer benadrukt het EESC dat het van groot belang is dat het mobiliteitspakket duidelijke en gemakkelijk te handhaven regels bevat die daadwerkelijk een gelijk speelveld kunnen garanderen voor alle wegvervoerondernemers, ongeacht hun omvang, en voor alle mobiele werknemers, zonder dat er daarbij nieuwe belemmeringen voor de interne markt ontstaan of in de sociale wetgeving wordt gesnoeid. Alle belanghebbenden en alle lidstaten, zowel de oude als de nieuwe, moeten baat hebben bij de interne markt. |
| --- | --- |

3.6.

| 3.7. | Een neerwaartse prijsontwikkeling kan niet-duurzame gevolgen hebben voor het wegvervoer op economisch, sociaal en milieugebied, en kan de eerlijke deelname van andere vervoerswijzen in het goederen- en passagiersvervoer aanzienlijk beperken in de EU. De Commissie dreigt derhalve andere politieke doelstellingen te ondermijnen, zoals het verminderen van de uitstoot en het bevorderen van multimodaliteit. De agenda van de Commissie voor een sociaal rechtvaardige transitie naar schone, concurrerende en geconnecteerde mobiliteit voor iedereen kan alleen worden uitgevoerd als sociale rechten worden gewaarborgd, gezorgd wordt voor zowel de handhaving als de handhaafbaarheid van regels, eerlijke mededinging wordt gegarandeerd en omslachtige procedures worden beperkt. |
| --- | --- |

3.7.

| 3.8. | Het EESC herhaalt dat er een aantal illegale praktijken bestaat waarvan legaal opererende bedrijven en uiteindelijk beroepsbestuurders in de vervoerssector de dupe zijn. |
| --- | --- |

3.8.

| 3.9. | Het mobiliteitspakket leidt weliswaar tot meer flexibiliteit bij het plannen van de rusttijden, maar helaas valt in het bijzonder waar het gaat om personenvervoer per autobus en touringcar te betreuren dat niet grondig is uitgezocht welk effect dat heeft op de veiligheid van passagiers, bestuurders of het verkeer. Het EESC pleit voor een algemene EU-brede studie naar de oorzaken van vermoeidheid bij bestuurders. Tot deze oorzaken behoort onder meer dat zij zowel moeten rijden als passagiers moeten bijstaan, dat zij hun reizen, voertuigen etc. moeten voorbereiden en in orde moeten maken tijdens hun dagelijkse rusttijd, alsook dat de werkroosters aanzienlijke wachttijden bevatten tussen de reizen door. Deze wachttijden brengen de bestuurders meestal door in hun voertuig, dat zich daar in de regel niet goed voor leent, ondanks de investeringen van transportondernemers in betere en modernere cabines. Eventuele nieuwe bepalingen zouden dat onmogelijk moeten maken. |
| --- | --- |

3.9.

| 3.10. | Wat verkeersveiligheid betreft: in 2010 heeft de EU opnieuw duidelijk gemaakt dat zij de verkeersveiligheid wil verbeteren en het aantal verkeersdoden in 2020 met 50 % wil hebben verminderd ten opzichte van het niveau van 2010. Na 2014 is er echter nagenoeg geen vooruitgang meer geboekt. 2016 was het derde opeenvolgende slechte jaar voor de verkeersveiligheid, zoals aangetoond door de Europese Raad voor de veiligheid van vervoer (ETSC). Alleen al in 2015 kwamen er ongeveer 4 000 mensen om als gevolg van aanrijdingen met vrachtwagens (Traffic Safety Basic Facts 2016 — HGVs and Buses, Europees Observatorium voor de verkeersveiligheid), wat overigens niet betekent dat dat altijd de fout van de vrachtwagens was. Het ETSC benadrukt dat, vanwege hun omvang en gewicht, aanrijdingen met waarbij vrachtwagens zijn betrokken rampzalige gevolgen kunnen hebben, waarbij het risico op overlijden of ernstige verwondingen vele malen hoger ligt, en beveelt een uitvoerige evaluatie van de mogelijke gevolgen daarvan aan. Kortom, hoewel het EESC zich ervan bewust is dat de Commissie de sector tegemoet probeert te komen, is het nog altijd niet gerust op nieuwe regels voor meer flexibiliteit als die niet eerst zorgvuldig tegen het licht worden gehouden. |
| --- | --- |

3.10.

| 3.11. | Het EESC is zeer teleurgesteld over het feit dat het tekort aan bewaakte parkeerplaatsen buiten beschouwing is gebleven, waardoor er geen aandacht wordt besteed aan de noodzaak om zaken als ladingdiefstal en de omstandigheden waaronder bestuurders op parkeerplaatsen verblijven aan te pakken. De lidstaten zouden concrete maatregelen moeten nemen om te voldoen aan de eisen van Verordening (EU) nr. 1315/2013, als een effectieve manier om de veiligheid in het wegvervoer te verbeteren, het risico op ladingdiefstal aan te pakken, de toegang tot gevaarlijke goederen te verhinderen en te zorgen voor geschikte faciliteiten voor bestuurders, zodat zij in de hele EU gebruik kunnen maken van een netwerk van veilige parkeerplaatsen. Conform artikel 39, lid 2, onder c), dienen ze ook passende maatregelen te nemen om op het TEN-V-kernnetwerk langs autosnelwegen op ongeveer 100 km afstand van elkaar rustplaatsen aan te leggen, teneinde te zorgen voor goede parkeergelegenheid voor het commerciële vervoer, met een adequaat veiligheids- en beveiligingsniveau. Het EESC verzoekt de Commissie grondig onderzoek te verrichten naar het bestaande netwerk van parkeerplaatsen in de lidstaten, met name aan perifere wegen en vervoerscorridors, en een routekaart uit te werken om blinde vlekken in het gebied weg te werken, wat cruciaal is voor een efficiënte uitvoering van het mobiliteitspakket. Het is niet ondenkbaar nieuwe TEN-financieringsregels en een nieuwe aanpak inzake de desbetreffende weginfrastructuur nodig zullen zijn. Door de huidige beperkte beschikbaarheid van bewaakte parkeerplaatsen met geschikte faciliteiten voor bestuurders, inclusief accommodatie, dreigt de verplichting om buiten de cabine te rusten een dode letter te blijven. |
| --- | --- |

3.11.

| 3.12. | Het EESC deelt de zorg dat de parkeerinfrastructuur vaak niet aan de vraag voldoet en benadrukt dat parkeerterreinen vooral bedoeld zijn om beroepschauffeurs, automobilisten en passagiers de mogelijkheid te bieden een pauze te nemen en zich op te frissen. Parkeerterreinen zijn in oorsprong niet bedoeld — en ontberen daartoe ook de faciliteiten — voor vrachtwagenchauffeurs die hun wekelijkse rusttijd geregeld of zelfs altijd in hun vrachtwagen moeten doorbrengen. |
| --- | --- |

3.12.

| 3.13. | Het EESC neemt dus kennis van de analyse van de Commissie betreffende de stand van zaken in de sector, maar merkt op dat met de voorstellen inzake de sociale wetgeving de beleidsdoelstellingen van de Commissie niet worden verwezenlijkt en de problemen van het wegvervoer niet effectief worden aangepakt. |
| --- | --- |

3.13.

4.   Rij- en rusttijden

| 4.1. | Verordening (EG) nr. 561/2006 werd elf jaar geleden aangenomen en had een drievoudig doel: a) het waarborgen van eerlijke mededinging in de vervoerssector b) het verbeteren van de arbeidsomstandigheden in de sector; c) het vergroten van de verkeersveiligheid. |
| --- | --- |

4.1.

| 4.2. | In het afgelopen decennium zijn de omstandigheden in het wegvervoer echter aanzienlijk veranderd, in het bijzonder door de krappere levertijden en de tijdsdruk om de deadlines te halen, terwijl het verkeer steeds vaker dichtslibt op de Europese wegen. |
| --- | --- |

4.2.

| 4.3. | Volgens de door de Commissie uitgevoerde ex-postevaluatie van de regels inzake rij- en rusttijden is er een verband tussen deze nieuwe omstandigheden en de hogere gezondheidsrisico’s in het wegvervoer, zoals vermoeidheid, stress en ziekte (Ex-post evaluation of social legislation in road transport and its enforcement). Het waarborgen van de verkeersveiligheid en de veiligheid en de gezondheid op het werk onder deze nieuwe omstandigheden blijkt een veel moeilijkere taak voor de beleidsmakers en besluitvormers. Het EESC is echter van mening dat deze kwesties prioriteit moeten krijgen wanneer de invoering van soepelere regels wordt overwogen. |
| --- | --- |

4.3.

| 4.4. | Vermoeidheid van de bestuurder (bijvoorbeeld wanneer de bestuurder niet voldoende pauzes neemt) is een van de voornaamste oorzaken van ongelukken met zware vrachtwagens. Zelfs het even verslappen van de concentratie kan catastrofale gevolgen hebben. Bestuurders in het wegvervoer kunnen ook gezondheidsproblemen vertonen door lange rijtijden zonder voldoende pauzes, zoals hart- en vaatziekten (doorgaans hartinfarcten, beroertes etc.); spier- en skeletaandoeningen (rug- of nekletsel); zenuwaandoeningen (stress en angst, depressie etc.) en maag- en spijsverteringsstoornissen. Strikte handhaving van maximale rij- en werktijden en adequate rusttijden zijn essentieel om deze effecten zo veel mogelijk te beperken (OSH in figures: Occupational safety and health in the transport sector — an overview). |
| --- | --- |

4.4.

| 4.5. | De Commissie stelt in het mobiliteitspakket voor om de rusttijden te verdelen over een langere referentieperiode van vier weken (in plaats van twee weken). In dit scenario kan de maandelijkse toegestane rijtijd in de eerste drie weken van een maand worden geaccumuleerd en kan in de laatste week rust worden genomen, hetgeen kan resulteren in maar liefst 18 opeenvolgende werkdagen met slechts twee dagen rust tussendoor. |
| --- | --- |

4.5.

| 4.6. | De voorgestelde verlenging van de referentieperiode kan betekenen dat van bestuurders wordt geëist om hun normale wekelijkse rusttijd van 45 uur met nog eens twee weken uit te stellen. Hoewel deze uitgestelde wekelijkse rusttijd moet worden verlengd met de cumulatieve gecompenseerde rusttijden, kan het hierdoor gebeuren dat bestuurders gedurende soms wel drie weken geen wekelijkse rusttijd van langer dan 24 uur hebben. In die tijd zijn zij niet werkelijk vrij om hun voertuig, waar zij verantwoordelijk voor zijn, te verlaten. Het voorstel zou geëvalueerd moeten worden, omdat het bestuurders minder mogelijkheden geeft om hun voertuig te verlaten en tot vermoeidheid zou kunnen leiden. |
| --- | --- |

4.6.

| 4.7. | Het EESC wijst er tevens op dat de voorgestelde flexibiliteit met betrekking tot de rusttijden weleens niet in overeenstemming zou kunnen zijn met de huidige regeling betreffende maximale rij- en arbeidstijden. Het EESC benadrukt in dit verband dat een voorstel nooit mag leiden tot langere rijtijden of tot een versoepeling van de beperking van de arbeidstijd, die met name bedoeld is om de veiligheid en de gezondheid op het werk te waarborgen. |
| --- | --- |

4.7.

| 4.8. | Het EESC begrijpt de inspanningen van de Commissie om maatregelen voor te stellen die zijn afgestemd op de realiteit van het wegvervoer en de behoeften van de ondernemers en bestuurders, maar heeft zijn twijfels over eventuele gevolgen voor het delicate evenwicht tussen eerlijke mededinging, de gezondheid en de veiligheid van bestuurders en de verkeersveiligheid. |
| --- | --- |

4.8.

| 4.9. | Het EESC verzoekt de wetgever ook na te denken over eventuele compensatie voor een verkorte wekelijkse rusttijd in samenhang met dagelijkse rusttijden, conform de huidige verordening. Verder zou kunnen worden overwogen om na te gaan wat het effect zou zijn als de bestuurders meer ruimte krijgen om te bepalen hoe zij de werkonderbreking van 45 minuten over 6 uren verdelen. In de effectbeoordeling zou centraal moeten staan of de bestuurder de werkonderbreking binnen een periode van negen respectievelijk tien rijuren kan gebruiken om te rusten en zich op te frissen. |
| --- | --- |

4.9.

| 4.10. | De waarborging van de veiligheid van de weggebruikers en van de passagiers blijft ook met de huidige, veel striktere regels een belangrijk punt. De afgelopen jaren hebben er ernstige aanrijdingen met vrachtwagens en bussen of touringcars plaatsgevonden die hebben geleid tot een groot aantal slachtoffers (Traffic Safety Basic Facts 2016 — HGVs and Buses, ERSO), hetgeen duidelijk maakt dat Europa behoefte heeft aan eenvoudige, duidelijke en toepasbare regels, teneinde een eerlijk klimaat te creëren voor gebruikers, bestuurders en bedrijven, met veiligheid als kernwaarde. Het is zaak om eerst voor een betere handhaving van de regels te zorgen, voordat gedacht wordt aan invoering van soepelere regels. |
| --- | --- |

4.10.

| 4.11. | Met het oog op de handhaving plaatst het EESC vraagtekens bij bepaalde aspecten van het voorstel van de Commissie. De verlenging van de referentieperiode voor de verdeling van de rusttijden mag om te beginnen geen negatieve impact hebben op de geharmoniseerde interpretatie van de regels, zodat elke lidstaat niet de mogelijkheid krijgt om met eigen scenario’s en berekeningen te komen. In een grensoverschrijdende activiteit als wegvervoer hebben individuele interpretaties van de regels gevolgen voor het vlotte verloop van de gehele reis over de weg of de verrichtingen, en zelfs voor de activiteit als geheel. |
| --- | --- |

4.11.

| 4.12. | Het EESC herinnert er in dit verband aan dat de Commissie en de lidstaten pas na vele jaren overeenstemming wisten te bereiken over gemeenschappelijke richtsnoeren voor de interpretatie van rij- en rusttijden, zoals neergelegd in de huidige Verordening (EG) nr. 561/2006 (zie de publicatie van het project Transport Regulators Align Control Enforcement, TRACE, 2012). Het is daarom van groot belang dat er een netwerk wordt opgericht om de lidstaten te ondersteunen bij de uitvoering en om het gevaar van uiteenlopende interpretaties in te dammen. |
| --- | --- |

4.12.

| 4.13. | Ten tweede vindt het EESC dat de voorgestelde wijzigingen in de regels inzake rij- en rusttijden de handhaving ervan niet mogen belemmeren. Het meent tevens dat de voorgestelde wijzigingen nieuwe kosten voor de lidstaten met zich zullen meebrengen, bijvoorbeeld voor de vervanging van de software die wordt gebruikt voor weg- en bedrijfscontroles, de opleiding van inspecteurs etc. Om een efficiënt toezicht op de naleving te waarborgen moet een adequate hoeveelheid middelen worden vrijgemaakt. |
| --- | --- |

4.13.

| 4.14. | Wat handhaving betreft benadrukt het EESC ten slotte dat er meer inspanningen moeten worden geleverd door de wetgever met betrekking tot intelligente en niet-discriminerende handhavingsmethoden. In dit opzicht is het EESC ingenomen met de voorstellen van de Commissie betreffende een beter gebruik van de risicoclassificatiesystemen. Het EESC benadrukt eveneens dat het noodzakelijk is dat inspecteurs in „real time” toegang hebben tot gegevens en dat er wordt voorzien in faciliteiten voor een betere informatie-uitwisseling tussen de lidstaten. Wat dit betreft dienen de lidstaten beter gebruik te maken van de nationale (NER) en Europese (ERRU) elektronische registers, conform Verordening (EG) nr. 1071/2009 betreffende de toegang tot het beroep. |
| --- | --- |

4.14.

| 4.15. | Het EESC is ingenomen met het voornemen van de Commissie om aandacht te besteden aan de wekelijkse rusttijden van bestuurders. Het voorstel maakt echter nog geen einde aan alle onzekerheid. |
| --- | --- |

4.15.

| 4.16. | In concrete gevallen worden de zogeheten „nomadische” bestuurders die lange tijd weg zijn van huis — en op wie het voorstel dus rechtstreeks betrekking heeft — geworven door wegvervoerondernemingen die actief zijn in lidstaten met hoge lonen, en die willen profiteren van de lagere arbeidskosten of belastingen in andere lidstaten. Het is van groot belang dat praktische zaken die verband houden met de lange afwezigheid van huis, zoals accommodatiebehoeften of de kosten van de terugkeer naar huis, behoorlijk worden geregeld, want dergelijke uitgaven zouden niet voor rekening van de bestuurder mogen komen. |
| --- | --- |

4.16.

| 4.17. | Rekening houdend met het hoge mobiliteitsniveau van bestuurders steunt het EESC het voornemen van de Commissie om hun terugkeer naar huis te vergemakkelijken en wijst het erop dat de voorgestelde wijzigingen in de regels voor rij- en rusttijden er niet toe mogen leiden dat bestuurders minder mogelijkheden hebben om in het weekend tijd door te brengen met hun gezin en een behoorlijk sociaal leven te leiden. Het gevaar bestaat echter dat het mogelijke scenario van drie weken hard werken met tussendoor slechts twee dagen rust de balans tussen werk en privéleven van bestuurders negatief beïnvloedt. |
| --- | --- |

4.17.

| 4.18. | Hoewel cabines over het algemeen beter en moderner zijn geworden, zijn de ruimte en faciliteiten er nog altijd beperkt. Het EESC verwelkomt dan ook de belangrijke verduidelijking van de Commissie, bevestigd in een recent arrest van het Europees Hof van Justitie (HvJ) van 20 december 2017, dat wekelijkse rusttijden van 45 uur en meer buiten het voertuig moeten worden doorgebracht, ofwel in een door de werkgever betaald verblijf, of thuis of in een door de bestuurder zelf vrij te kiezen plaats. Wordt de normale wekelijkse rusttijd in een privéaccommodatie of thuis doorgebracht, dan zou dit wel documentatieproblemen kunnen opleveren. Om te voldoen aan het vereiste dat de bestuurder „vrijelijk over zijn tijd kan beschikken” tijdens een wekelijkse rusttijd is het echter belangrijk dat de bestuurder vrij is om het voertuig te verlaten en dat hij gedurende een ononderbroken periode niet verantwoordelijk is voor de veiligheid van het voertuig. Het EESC wijst tevens op de behoefte aan veilige parkeerplaatsen en andere voorzieningen om een adequate toepassing van de voorgestelde maatregelen te waarborgen. |
| --- | --- |

4.18.

5.   De detachering van bestuurders in het wegvervoer

| 5.1. | Vanwege de uiteenlopende kosten van levensonderhoud blijven in het wegvervoer grote verschillen bestaan tussen de lidstaten wat het loon van bestuurders betreft. In een studie van het Comité National Routier (CNR), waarnaar ook door de Commissie wordt verwezen in haar effectbeoordeling, wordt erop gewezen dat het brutoloon binnen de EU aanzienlijke verschillen vertoont en in de ene lidstaat wel elf maal zo hoog kan zijn als in de andere. |
| --- | --- |

5.1.

| 5.2. | Het EESC is het met de Commissie eens dat er wat deze loonverschillen betreft regels nodig blijven die in overeenstemming zijn met de EU-waarden en beginselen als gedefinieerd door het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, teneinde:






  — | verstoring van de binnenlandse markten, zowel de arbeids- als transportmarkt, te vermijden; |
| --- | --- | --- |

5.2.

—

verstoring van de binnenlandse markten, zowel de arbeids- als transportmarkt, te vermijden;

| — | discriminatie op grond van nationaliteit tussen werknemers van de lidstaten wat werkgelegenheid, vergoeding en andere arbeidsvoorwaarden betreft uit te sluiten, in het kader van het vrije verkeer van werknemers; |
| --- | --- |

—

discriminatie op grond van nationaliteit tussen werknemers van de lidstaten wat werkgelegenheid, vergoeding en andere arbeidsvoorwaarden betreft uit te sluiten, in het kader van het vrije verkeer van werknemers;

| — | een eerlijk concurrentieklimaat voor bedrijven te garanderen, ongeacht waar deze zijn gevestigd, waar ze actief zijn en waar ze hun werknemers werven in de EU. |
| --- | --- |

—

een eerlijk concurrentieklimaat voor bedrijven te garanderen, ongeacht waar deze zijn gevestigd, waar ze actief zijn en waar ze hun werknemers werven in de EU.

| 5.3. | De richtlijn inzake de terbeschikkingstelling van werknemers (Richtlijn 96/71/EG) maakt deel uit van bovengenoemde regelgeving. In december 2016 heeft het EESC een apart advies hierover (SOC/541) (2) goedgekeurd met een aantal punten van zorg en een reeks voorstellen. |
| --- | --- |

5.3.

| 5.4. | Volgens de huidige regels vallen bestuurders die tijdelijk in een andere dan de eigen lidstaat werken onder de detacheringsrichtlijn als ze cabotage verrichten. Indien ze actief zijn in het internationale vervoer, worden ze alleen als gedetacheerd beschouwd indien de voorwaarden voor terbeschikkingstelling als omschreven in artikel 1 van Richtlijn 96/71/EG van toepassing zijn. |
| --- | --- |

5.4.

| 5.5. | De Commissie stelt in het kader van het mobiliteitspakket voor dat de regels inzake minimumloon en betaalde vakantiedagen pas na enige tijd van toepassing worden op gedetacheerde bestuurders die actief zijn in het internationale wegvervoer. Het EESC is van mening dat dit in overeenstemming dient te zijn met de beleidsagenda van de EU — die is vastgesteld door Commissievoorzitter Juncker en bevestigd door de EU-lidstaten in de „Verklaring van Rome” — om sociale dumping te bestrijden, alsook met het door de Commissie zelf gestelde doel in het mobiliteitspakket, nl. om te zorgen voor een eerlijke en concurrerende eengemaakte markt voor het wegvervoer. Het voorstel moet de regels eenvoudiger, duidelijker en gemakkelijker uit te voeren maken, waarbij gevaar voor versnippering van de EU-wetgeving wordt voorkomen. |
| --- | --- |

5.5.

| 5.6. | Het is niet duidelijk hoe de voorgestelde regels toegepast zullen worden op vervoerders die in een land buiten de EU zijn gevestigd en hoe de naleving van de verplichtingen zal worden afgedwongen. De Commissie wordt verzocht dit op te helderen. |
| --- | --- |

5.6.

| 5.7. | Het EESC neemt er nota van dat de naleving van de detacheringsregels in het internationale vervoer in het bijzonder kmo’s zorgen baart; niet alleen is het een ingewikkelde administratieve opgave om rekening te houden met de verschillende minimumlonen in de lidstaten, maar ook kan de opeenstapeling van zeer korte perioden waarin werknemers recht op loon en betaalde vakantiedagen hebben, aanzienlijke problemen en kosten met zich meebrengen. Het EESC benadrukt dan ook dat er meer transparantie nodig is met betrekking tot de arbeidsvoorwaarden, met inbegrip van minimumlonen, in iedere lidstaat. |
| --- | --- |

5.7.

| 5.8. | Het EESC onderkent weliswaar het specifieke karakter van het wegvervoer en zijn uiterst mobiele werknemers, maar in zijn huidige vorm biedt het sectorspecifieke voorstel over de detachering werknemers in het internationale wegvervoer al met al niet helemaal een afdoend antwoord op de besproken problemen. |
| --- | --- |

5.8.

| 5.9. | Het EESC is het er volledig mee eens dat de richtlijn inzake de terbeschikkingstelling van werknemers vanaf de eerste dag van toepassing moet blijven op cabotage. Het plaatst echter vraagtekens bij de toepassing van de nieuwe, lichtere administratieve regels op cabotage. Gezien het gebrek aan rechtszekerheid zou de Commissie duidelijk moeten maken dat de detacheringsregels niet gelden voor transitovervoer. |
| --- | --- |

5.9.

| 5.10. | In de sector wordt erop gewezen dat de detacheringsregels gezien zijn mobiele aard niet geschikt zijn voor het wegvervoer, en het bedrijfsleven maakt zich zorgen dat het voorstel van de Commissie tot aanzienlijke administratieve lasten zal leiden. Het Comité verwelkomt derhalve de aanpassing van de handhavingsvoorschriften aan de specifieke kenmerken van de sector, zoals de afschaffing van de verplichting voor wegvervoerondernemers om in de gastlidstaat iemand aan te wijzen die daar optreedt als tussenpersoon met de autoriteiten. Het EESC is van mening dat de administratieve belasting kan worden verlicht door in de hele EU een „één-loket”-notificatiesysteem in te voeren. Voorts zou de bestuurder niet verplicht moeten worden om bij wegcontroles de loonstroken van de laatste twee maanden te laten zien, tenzij dat elektronisch kan gebeuren. Deze gegevens zouden door de controlerende autoriteiten rechtstreeks bij de contactpersoon opgevraagd moeten worden en in de lidstaat van vestiging langs elektronische weg beschikbaar gesteld moeten worden. |
| --- | --- |

5.10.

| 5.11. | Een bestuurder uit een lidstaat met een laag inkomen die wordt gedetacheerd in een lidstaat met een hoger inkomensniveau moet echter in ieder geval het bij wet vastgelegde of in de praktijk tot stand gekomen loon van het ontvangende land ontvangen. |
| --- | --- |

5.11.

| 5.12. | De EU-brede toepassing van de detacheringsregels in het wegvervoer is van cruciaal belang om een gelijk speelveld voor zowel werknemers als bedrijven in stand te houden. Dit zou ook helpen om het grootschalige misbruik en de uitbuiting van arbeidskrachten met een laag inkomen uit andere lidstaten te voorkomen, zaken die zich te veel voordoen in het internationale wegvervoer en een belangrijke oorzaak zijn van de neerwaartse spiraal waarin de lonen en de voorwaarden voor bestuurders in het wegvervoer zijn terechtgekomen. |
| --- | --- |

5.12.

| 5.13. | Het EESC acht het in die zin van essentieel belang om verdere voortgang te boeken met de opwaartse economische en sociale convergentie tussen lidstaten met verschillende economische prestaties en om tegelijkertijd geharmoniseerde detacheringsregels in te voeren die op uniforme wijze in de hele EU van toepassing zijn. Het EESC is tevens voorstander van eenvoudige, effectieve niet-discriminerende maatregelen om deze regels te handhaven. Administratieve lasten moeten koste wat kost worden voorkomen. Het EESC verwelkomt de vereenvoudigde verklaring van terbeschikkingstelling waarin in dit voorstel wordt voorzien. Het is echter wel denkbaar dat een verklaring die voor een periode van maximaal zes maanden en voor meerdere bestuurders geldt de handhaving en controle van de detacheringsregels minder efficiënt maakt. |
| --- | --- |

5.13.

| 5.14. | Met name met betrekking tot de detachering van bestuurders is de slimme tachograaf absoluut een veel doeltreffender instrument dan de handmatige invoer die de Commissie voorstelt. Vooral de handmatige invoer van landcodes is vatbaar voor manipulatie. |
| --- | --- |

5.14.

| 5.15. | Om te zorgen voor een betere grensoverschrijdende handhaving van de EU-regels die van toepassing zijn op het wegvervoer roept het EESC de Commissie tot slot op om een Europees bureau voor wegvervoer op te richten dat toeziet op verbetering van de naleving in het wegvervoer en dat ondersteuning biedt bij de beleidsvorming in de sector op zowel EU- als nationaal niveau. Het EESC benadrukt in dit verband dat het wegvervoer de enige sector is die niet over een dergelijk bureau beschikt, terwijl de sector volledig is geliberaliseerd en dus sterk afhankelijk is van nauwe samenwerking tussen de lidstaten. Een dergelijk bureau zou niet alleen leiden tot betere controles van de regels inzake detachering en rij- en rusttijden, maar zou ook het cabotagevervoer en de toegang tot het beroep ten goede komen. Een bureau is ook de enige manier om toe te werken naar een geharmoniseerde interpretatie van de regels. Het EESC beveelt de lidstaten niettemin aan om actief deel te nemen aan bestaande Europese vervoersinspectiediensten en te investeren in de opleiding van nationale inspectiediensten. |
| --- | --- |

5.15.

Brussel, 18 januari 2018.

De voorzitter van het Europees Economisch en Sociaal Comité

Georges DASSIS

---

(1)  PB C 13 van 15.1.2016, blz. 176

1

(2)  PB C 75 van 10.3.2017, blz. 81

2

---

Aanhangsel

bij het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité

De volgende wijzigingsvoorstellen, waarvoor minstens een kwart van de stemmen werd uitgebracht, zijn tijdens de beraadslaging verworpen:

Paragraaf 4.18

| | Hoewel cabines over het algemeen beter en moderner zijn geworden, zijn de ruimte en faciliteiten er nog altijd beperkt. Het EESC verwelkomt dan ook de belangrijke verduidelijking van de Commissie dat wekelijkse rusttijden van 45 uur en meer buiten het voertuig moeten worden doorgebracht, ofwel in een door de werkgever betaald verblijf, of thuis of in een door de bestuurder zelf vrij te kiezen plaats. Wordt de normale wekelijkse rusttijd in een privéaccommodatie of thuis doorgebracht, dan zou dit wel documentatieproblemen kunnen opleveren. Om te voldoen aan het vereiste dat de bestuurder „vrijelijk over zijn tijd kan beschikken” tijdens een wekelijkse rusttijd is het echter belangrijk dat de bestuurder vrij is om het voertuig te verlaten en dat hij gedurende een ononderbroken periode niet verantwoordelijk is voor de veiligheid van het voertuig. Het EESC wijst tevens op de behoefte aan veilige parkeerplaatsen en andere voorzieningen om een adequate toepassing van de voorgestelde maatregelen te waarborgen. Het gebrek aan veilige parkeerplaatsen en andere voorzieningen zou in de praktijk betekenen dat een wettelijke verplichting om de wekelijkse rusttijden buiten de cabine door te brengen, bestuurders en vervoerders voor een onmogelijk dilemma plaatst: de veiligheid van de lading en het voertuig in gevaar brengen, of de wet naleven. De handhavingsautoriteiten moeten hiermee terdege rekening houden. |
| --- | --- |

Hoewel cabines over het algemeen beter en moderner zijn geworden, zijn de ruimte en faciliteiten er nog altijd beperkt. Het EESC verwelkomt dan ook de belangrijke verduidelijking van de Commissie dat wekelijkse rusttijden van 45 uur en meer buiten het voertuig moeten worden doorgebracht, ofwel in een door de werkgever betaald verblijf, of thuis of in een door de bestuurder zelf vrij te kiezen plaats. Wordt de normale wekelijkse rusttijd in een privéaccommodatie of thuis doorgebracht, dan zou dit wel documentatieproblemen kunnen opleveren. Om te voldoen aan het vereiste dat de bestuurder „vrijelijk over zijn tijd kan beschikken” tijdens een wekelijkse rusttijd is het echter belangrijk dat de bestuurder vrij is om het voertuig te verlaten en dat hij gedurende een ononderbroken periode niet verantwoordelijk is voor de veiligheid van het voertuig. Het EESC wijst tevens op de behoefte aan veilige parkeerplaatsen en andere voorzieningen om een adequate toepassing van de voorgestelde maatregelen te waarborgen. Het gebrek aan veilige parkeerplaatsen en andere voorzieningen zou in de praktijk betekenen dat een wettelijke verplichting om de wekelijkse rusttijden buiten de cabine door te brengen, bestuurders en vervoerders voor een onmogelijk dilemma plaatst: de veiligheid van de lading en het voertuig in gevaar brengen, of de wet naleven. De handhavingsautoriteiten moeten hiermee terdege rekening houden.

| Stemmen voor: | 105 |
| --- | --- |
| Stemmen tegen: | 152 |
| Stemonthoudingen: | 22 |

Stemmen voor:

105

Stemmen tegen:

152

Stemonthoudingen:

22

Paragraaf 5.13

| | Volgens de EC is d
  De EU-brede toepassing van de detacheringsregels in het wegvervoer is van cruciaal belang om een gelijk speelveld voor zowel werknemers als bedrijven in stand te houden.
  De EC stelt dat dit voorstel
  Dit zou ook helpen om het grootschalige misbruik en de uitbuiting van arbeidskrachten met een laag inkomen uit andere lidstaten te voorkomen, zaken die zich te veel voordoen in het internationale wegvervoer en een belangrijke oorzaak zijn van de neerwaartse spiraal waarin de lonen en de voorwaarden voor bestuurders in het wegvervoer zijn terechtgekomen. cruciaal is voor het scheppen van een eerlijke, milieuvriendelijke en sociaal duurzame wegvervoersector. Het EESC onderschrijft deze doelstellingen. Het EESC wijst er echter ook op dat de bepalingen inzake detachering moeten worden aangepast aan de realiteit van de vervoersector, zodat deze beter kunnen functioneren, zoals de Commissie voorstelt. Het EESC meent dan ook de meerwaarde van detacheringsregels voor internationaal vervoer in twijfel te moeten trekken, gezien de complexiteit van de administratieve werkzaamheden en de problemen in verband met controle en handhaving. |
| --- | --- |

Volgens de EC is d
  De EU-brede toepassing van de detacheringsregels in het wegvervoer is van cruciaal belang om een gelijk speelveld voor zowel werknemers als bedrijven in stand te houden.
  De EC stelt dat dit voorstel
  Dit zou ook helpen om het grootschalige misbruik en de uitbuiting van arbeidskrachten met een laag inkomen uit andere lidstaten te voorkomen, zaken die zich te veel voordoen in het internationale wegvervoer en een belangrijke oorzaak zijn van de neerwaartse spiraal waarin de lonen en de voorwaarden voor bestuurders in het wegvervoer zijn terechtgekomen. cruciaal is voor het scheppen van een eerlijke, milieuvriendelijke en sociaal duurzame wegvervoersector. Het EESC onderschrijft deze doelstellingen. Het EESC wijst er echter ook op dat de bepalingen inzake detachering moeten worden aangepast aan de realiteit van de vervoersector, zodat deze beter kunnen functioneren, zoals de Commissie voorstelt. Het EESC meent dan ook de meerwaarde van detacheringsregels voor internationaal vervoer in twijfel te moeten trekken, gezien de complexiteit van de administratieve werkzaamheden en de problemen in verband met controle en handhaving.

| Stemmen voor: | 105 |
| --- | --- |
| Stemmen tegen: | 157 |
| Stemonthoudingen: | 11 |

Stemmen voor:

105

Stemmen tegen:

157

Stemonthoudingen:

11

Paragraaf 5.14

| | Het EESC acht het in die zin van essentieel belang om verdere voortgang te boeken met de opwaartse economische en sociale convergentie tussen lidstaten met verschillende economische prestaties en om tegelijkertijd geharmoniseerde detacheringsregels in te voeren die op uniforme wijze in de hele EU van toepassing zijn. Het EESC is tevens voorstander van eenvoudige, effectieve niet-discriminerende maatregelen om deze regels te handhaven. Administratieve lasten moeten koste wat kost worden voorkomen. Het EESC verwelkomt de vereenvoudigde verklaring van terbeschikkingstelling waarin in dit voorstel wordt voorzien. Het is echter wel denkbaar dat een verklaring die voor een periode van maximaal zes maanden en voor meerdere bestuurders geldt de handhaving en controle van de detacheringsregels minder efficiënt maakt. |
| --- | --- |

Het EESC acht het in die zin van essentieel belang om verdere voortgang te boeken met de opwaartse economische en sociale convergentie tussen lidstaten met verschillende economische prestaties en om tegelijkertijd geharmoniseerde detacheringsregels in te voeren die op uniforme wijze in de hele EU van toepassing zijn. Het EESC is tevens voorstander van eenvoudige, effectieve niet-discriminerende maatregelen om deze regels te handhaven. Administratieve lasten moeten koste wat kost worden voorkomen. Het EESC verwelkomt de vereenvoudigde verklaring van terbeschikkingstelling waarin in dit voorstel wordt voorzien. Het is echter wel denkbaar dat een verklaring die voor een periode van maximaal zes maanden en voor meerdere bestuurders geldt de handhaving en controle van de detacheringsregels minder efficiënt maakt.

| Stemmen voor: | 102 |
| --- | --- |
| Stemmen tegen: | 160 |
| Stemonthoudingen: | 12 |

Stemmen voor:

102

Stemmen tegen:

160

Stemonthoudingen:

12

---

| 8.6.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 197/58 |
| --- | --- | --- | --- |

8.6.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 197/58

---

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de „mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s — Luchtvaart: een open en geconnecteerd Europa”

(COM(2017) 286 final)

en

het „voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de bescherming van de mededinging in de luchtvaart, houdende intrekking van Verordening (EG) nr. 868/2004”

(COM(2017) 289 final — 2017/0116 (COD))

(2018/C 197/09)

| Rapporteur: | Jacek KRAWCZYK |
| --- | --- |

Rapporteur:

Jacek KRAWCZYK

| Raadpleging | Europese Commissie, 5.7.2017
  Europees Parlement, 15.6.2017
  Raad, 22.6.2017 |
| --- | --- |
| Rechtsgrondslag | Artikelen 100, lid 2, en 304 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie |
| Bevoegde afdeling | Vervoer, Energie, Infrastructuur en Informatiemaatschappij |
| Goedkeuring door de afdeling | 4.1.2018 |
| Goedkeuring door de voltallige vergadering | 17.1.2018 |
| Zitting nr. | 531 |
| Stemuitslag
  (voor/tegen/onthoudingen) | 115/1/4 |

Raadpleging

Europese Commissie, 5.7.2017

Europees Parlement, 15.6.2017

Raad, 22.6.2017

Rechtsgrondslag

Artikelen 100, lid 2, en 304 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie

Bevoegde afdeling

Vervoer, Energie, Infrastructuur en Informatiemaatschappij

Goedkeuring door de afdeling

4.1.2018

Goedkeuring door de voltallige vergadering

17.1.2018

Zitting nr.

531

Stemuitslag

(voor/tegen/onthoudingen)

115/1/4

1.   Conclusies en aanbevelingen

| 1.1. | Het Europees Economisch en Sociaal Comité blijft bij het standpunt dat het heeft ingenomen in zijn advies over het „Luchtvaartpakket I” (1), nl. dat het overkoepelende doel van de luchtvaartstrategie voor Europa (hierna de „EU-luchtvaartstrategie”), die in december 2015 door de Europese Commissie werd gepresenteerd, moet bestaan in „het scheppen van een beter investeringsklimaat om meer Europese investeringen in de luchtvaartindustrie van de EU aan te moedigen, en het vergroten van het concurrentievermogen van de sector en de rol ervan voor de economie, waardoor de algehele economische groei en het scheppen van nieuwe banen worden bevorderd”. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Het EESC benadrukt dat de kwaliteit van de tenuitvoerlegging van de EU-luchtvaartstrategie van cruciaal belang is voor het succes van de Europese burgerluchtvaart. Snel veranderende interne en externe omstandigheden, de ontwikkeling van markten in meerdere richtingen, toenemende druk op mensen en bedrijven, toenemende concurrentie binnen en buiten de EU, nieuwe ontwrichtende technologieën en de snelle opmars van digitalisering: dit zijn slechts enkele van de uitdagingen die moeten worden aangepakt bij het uitvoeren van de EU-luchtvaartstrategie. Zoals het EESC al opmerkte in zijn advies over het „Luchtvaartpakket I” (2), heeft deze strategie de rol van de luchtvaart terug op de politieke agenda van de EU gezet — en dat moet ook zo blijven. In verband hiermee prijst het EESC de Commissie om haar niet-aflatende inzet voor een wereldwijd aanvaarde en toegepaste regeling om de luchtvaart koolstofarmer te maken. Ook de noodzaak van een effectieve sectorale sociale dialoog op zowel Europees als nationaal niveau moet meer dan ooit worden onderstreept. Het EESC brengt zijn advies over „Sociale dumping in de burgerluchtvaart” (3) nogmaals onder de aandacht en verzoekt de Commissie dringend na te denken over doeltreffende oplossingen voor deze situatie. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Het EESC steunt de tweeledige aanpak van de Commissie om eerlijke internationale concurrentie te waarborgen, die inhoudt dat er enerzijds meer slagkracht wordt gegeven aan een unilateraal instrument dat de communautaire luchtvaartbelangen van de EU moet beschermen (Voorstel voor een verordening inzake de bescherming van de mededinging in de luchtvaart, houdende intrekking van Verordening (EG) nr. 868/2004, hierna het „voorstel van de Commissie tot intrekking van Verordening 868/2004”) en dat er anderzijds om toestemming wordt gevraagd voor het openen van onderhandelingen over nieuwe markttoegangsovereenkomsten met derde landen; daarnaast moet er een consensus worden bereikt over de manier waarop eerlijke concurrentie dient te worden gehandhaafd. Het EESC blijft ervan overtuigd dat een gelijk speelveld alleen blijvend kan worden gewaarborgd als derde landen ook de basisbeginselen van arbeidsbescherming, zoals die zijn vastgelegd in de IAO-normen, in acht nemen en zich inzetten voor bescherming van de consument en eerbiediging van de milieunormen. Het voorstel van de Commissie tot intrekking van Verordening 868/2004 pakt een aantal zwakke punten van Verordening (EG) nr. 868/2004 in haar huidige vorm aan; de totstandbrenging van een goed functionerende sociale dialoog moet echter een integraal onderdeel worden van een wederzijds overeengekomen „eerlijke concurrentie”-clausule in de internationale luchtvaartovereenkomsten van de Europese Unie. Het EESC staat vierkant achter de inspanningen van de Commissie om toestemming te krijgen voor het sluiten van nieuwe uitgebreide luchtvaartovereenkomsten en dringt aan op een snelle en efficiënte afronding van de lopende onderhandelingen. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | De interpretatierichtsnoeren voor de regels inzake eigendom en zeggenschap verschaffen meer duidelijkheid omtrent de desbetreffende bepalingen van Verordening (EG) nr. 1008/2008 om de lidstaten en andere belanghebbenden te helpen bij hun lopende tenuitvoerlegging. Het Comité is echter van mening dat in deze richtsnoeren onvoldoende rekening wordt gehouden met de huidige marktveranderingen en de ontwrichtende en structurele uitdagingen waarmee de Europese luchtvaart op korte en middellange termijn zal worden geconfronteerd. Om een solide uitvoering van de EU-luchtvaartstrategie te bewerkstelligen beveelt het EESC aan om op basis van een aantal scenario’s een effectbeoordeling op te stellen om het pad te effenen voor een op feiten gebaseerd oordeel over de kwestie van eigendom en zeggenschap. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Het Comité onderschrijft de in Verordening (EG) nr. 1008/2008 opgenomen interpretatierichtsnoeren voor de openbaredienstverplichting, maar wijst erop dat de marktontwikkeling op lange termijn — waarbij de roep om grotere connectiviteit van de lidstaten aan de rand van de EU of met kleine thuismarkten steeds luider wordt — verdergaand economisch en maatschappelijk onderzoek zal vergen naar de manier waarop er betere duurzame verbindingen tot stand kunnen worden gebracht tussen hun voornaamste luchthavens en belangrijke bestemmingen in de EU om beter te voldoen aan de behoeften van passagiers. Hierover zullen verdere politieke discussies moeten worden gevoerd, waarbij ook rekening zal moeten worden gehouden met de door de netwerkbeheerder opgestelde, en sinds kort op de website van de Europese Commissie gepubliceerde, Connectivity Index. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Het Comité is van mening dat Verordening (EG) nr. 1008/2008 grondig moet worden herzien. Gezien het fundamentele belang ervan voor de sector is het essentieel dat bij de herziening rekening wordt gehouden met de feedback van alle belanghebbenden — met inbegrip van vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld — en dat de langetermijnvisie voor de Europese burgerluchtvaart, zoals uiteengezet in de EU-luchtvaartstrategie, wordt verwezenlijkt. Op voorwaarde dat de Commissie een uitgebreide analyse verricht, en dat deze via een openbare raadpleging wordt bevestigd, is het in het belang van de EU dat de huidige Commissie een herziening van Verordening (EG) nr. 1008/2008 voorstelt. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Het EESC is van mening dat de netwerkbeheerder op EU-niveau (4) al een begin heeft gemaakt met het beperken van verstoringen van het luchtverkeersbeheer. Bovendien beschikken de sociale partners al over de instrumenten om eventuele gevolgen te beperken, aangezien deze op basis van wederzijdse instemming worden toegepast. Het EESC herhaalt dat staken een fundamenteel arbeidsrecht is en dat het stakingsrecht buiten het toepassingsgebied van de EU-verdragen valt (5). Volgens het subsidiariteitsbeginsel valt de uitoefening van dit recht onder de bevoegdheid van de lidstaten. Voorts hebben de sociale partners een reeks maatregelen ontwikkeld die gezamenlijk zouden kunnen worden uitgevoerd om het risico van conflicten tussen werkgevers en werknemers te verminderen (de „Toolbox” (6)). Het EESC juicht dit initiatief toe als een geschikte en doeltreffende aanpak om verstoringen van het luchtverkeer zo veel mogelijk te voorkomen. De passagiers en burgers van Europa zullen uiteindelijk van deze aanpak profiteren. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | Voor een efficiënte uitvoering van de EU-luchtvaartstrategie is het van essentieel belang om de standpunten van het georganiseerd maatschappelijk middenveld ten aanzien van de politieke, sociale, economische en milieugevolgen van deze initiatieven in de politieke discussie een plaats te geven. Het EESC is, zoals het al meermaals heeft aangegeven, bereid actief deel te nemen aan dit proces. Het is ook van het allergrootste belang dat het Europees Parlement en de Raad snel verdergaan met het opstellen van regelgeving in verband met het voorstel tot herziening van Verordening (EG) nr. 868/2004 in het Europees Parlement en de Raad om verstoringen van de internationale concurrentie doeltreffend aan te pakken. |
| --- | --- |

1.8.

| 1.9. | Het EESC herhaalt de aanbeveling die het in zijn advies over het „Luchtvaartpakket I” (7) heeft geformuleerd, nl. dat „de betrokkenheid van belanghebbenden bij de uitvoering van de strategie vergezeld moet gaan van een gestructureerde en concrete uitleg over de wijze waarop de strategie zal worden uitgevoerd”. Er is nog steeds een stappenplan nodig om meer in detail aan te geven hoe „de Commissie de belanghebbenden tegemoet zal treden om deze essentiële betrokkenheid te waarborgen. De mobilisatie van alle belanghebbenden in de luchtvaartsector om samen te werken aan de uitvoering van de strategie is een uitdaging, maar ook een noodzaak.” |
| --- | --- |

1.9.

2.   Inleiding

| 2.1. | De mededeling van de Commissie „Luchtvaart: een open en geconnecteerd Europa” (COM(2017) 286 final, hierna „de mededeling”), die op 8 juni 2017 werd gepubliceerd, volgt op de invoering door de Europese Commissie in december 2015 van „Een luchtvaartstrategie voor Europa” (8) (hierna: „de EU-luchtvaartstrategie”), waarin de agenda wordt vastgesteld voor een doelgerichte discussie binnen de burgerluchtvaartgemeenschap over de essentiële onderdelen van een allesomvattend luchtvaartbeleid en de wijze waarop dit beleid het best kan worden uitgevoerd. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.1.1. | De EU-luchtvaartstrategie „heeft tot doel de Europese economie een boost te geven, de industriële basis van die economie te versterken en de leidinggevende positie van de EU in de luchtvaart te ondersteunen, en tegelijk de uitdagingen op het gebied van milieu en klimaat aan te gaan; ze draagt dus rechtstreeks bij tot de strategische prioriteiten van de Commissie” (9). Door rekening te houden met de economische, juridische, milieu-, politieke en sociale aspecten van de luchtvaart heeft de Commissie voor een holistische benadering van de luchtvaart gekozen en doelstellingen voorgesteld om de uitdagingen op de EU-markt en op de internationale luchtvaartmarkten aan te pakken. De concretere resultaten van de tenuitvoerlegging van de EU-luchtvaartstrategie laten nog op zich wachten. |
| --- | --- |

2.1.1.

| 2.2. | Het EESC is de afgelopen jaren zeer actief betrokken geweest bij de ontwikkeling van het Europese burgerluchtvaartbeleid. Het heeft een groot aantal openbare hoorzittingen, conferenties en bilaterale en multilaterale evenementen gehouden om het maatschappelijk middenveld meer te betrekken bij allerlei beleidsmaatregelen op het gebied van de Europese burgerluchtvaart. Zo heeft het een sterk netwerk van belanghebbenden uit het maatschappelijk middenveld in de EU opgebouwd, om actief te kunnen reageren op toekomstige voorstellen van de Commissie en het maatschappelijk middenveld in staat te stellen en de handvatten aan te reiken om zich met dit uiterst belangrijke en gevoelige dossier bezig te houden. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.2.1. | Op 2 maart 2015 besloot de Commissie om het Comité te raadplegen over een geïntegreerd EU-luchtvaartbeleid. In het definitieve voorstel van de Commissie zijn tal van aanbevelingen uit het EESC-advies over dit onderwerp (10) (september 2015) overgenomen. Na de invoering van de EU-luchtvaartstrategie heeft het Comité in zijn advies over het „Luchtvaartpakket I” (11) (februari 2016) zijn krachtige steun uitgesproken voor het voorstel van de Commissie. |
| --- | --- |

2.2.1.

| 2.3. | In de huidige mededeling van de Commissie worden zeer complexe kwesties behandeld, die elk een groot aantal politieke, juridische en economische gevolgen hebben. De Commissie had deze kwesties onder meer in de bijlage (12) bij de luchtvaartstrategie genoemd als integraal onderdeel van een „actieplan” om de belangrijkste strategische doelstellingen te verwezenlijken. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Van de vier in de mededeling voorgestelde maatregelen is er één een wetgevingsvoorstel. De overige drie zijn richtsnoeren van niet-bindende juridische aard. Het gaat hier om:






  — | een nieuw voorstel voor een verordening betreffende de bescherming van de mededinging in de luchtvaart, houdende intrekking van Verordening (EG) nr. 868/2004; |
| --- | --- | --- |

2.4.

—

een nieuw voorstel voor een verordening betreffende de bescherming van de mededinging in de luchtvaart, houdende intrekking van Verordening (EG) nr. 868/2004;

| — | interpretatierichtsnoeren betreffende de in Verordening (EG) nr. 1008/2008 vastgestelde regels inzake eigendom van en zeggenschap over Europese luchtvaartmaatschappijen; |
| --- | --- |

—

interpretatierichtsnoeren betreffende de in Verordening (EG) nr. 1008/2008 vastgestelde regels inzake eigendom van en zeggenschap over Europese luchtvaartmaatschappijen;

| — | interpretatierichtsnoeren betreffende de in Verordening (EG) nr. 1008/2008 vastgestelde regels inzake openbaredienstverplichtingen; |
| --- | --- |

—

interpretatierichtsnoeren betreffende de in Verordening (EG) nr. 1008/2008 vastgestelde regels inzake openbaredienstverplichtingen;

| — | een werkdocument van de diensten van de Commissie over „Practices favouring Air Traffic Management Service Continuity” (13). |
| --- | --- |

—

een werkdocument van de diensten van de Commissie over „Practices favouring Air Traffic Management Service Continuity” (13).

3.   Wetgevingsvoorstel: een nieuwe verordening ter vervanging van Verordening (EG) nr. 868/2004 (voorstel voor een nieuwe verordening)

| 3.1. | In de door de Commissie samen met de mededeling gepubliceerde documenten wordt erop gewezen dat de Europese luchtvaartmaatschappijen beter moeten worden beschermd tegen praktijken van concurrenten van buiten de EU die ervan verdacht worden de eerlijke concurrentie op de markt te verstoren. Grote organisaties in de Europese luchtvaartsector hebben de Commissie verzocht om krachtdadig op te treden tegen wat zij beschouwen als het ontbreken van een adequate aanpak van luchtvaartmaatschappijen uit derde landen die niet over passende regels inzake eerlijke mededinging beschikken. De sociale partners hebben soortgelijke eisen gesteld op basis van het gebrek aan respect voor vergelijkbare sociale en arbeidsnormen. De Commissie heeft correct gereageerd op deze dringende verzoeken door met een nieuwe ontwerpverordening te komen. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | In gevallen waarin de connectiviteit en concurrentiekracht van de EU in gevaar zijn, moet de Unie effectief kunnen optreden om ervoor te zorgen dat de mededinging op de internationale luchtvaartmarkten niet wordt verstoord, en dat de belangen van de luchtvaart in de EU niet worden geschaad en dat de rechten en belangen van consumenten worden gewaarborgd en versterkt overeenkomstig de EU-wetgeving inzake consumenten- en passagiersrechten. Verordening (EG) nr. 868/2004 had tot doel die problemen op te lossen via unilateraal optreden van de EU. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Verordening (EG) nr. 868/2004 bleek veel ernstige tekortkomingen te vertonen (14), omdat er gebruikgemaakt wordt van instrumenten, procedures en criteria uit het handelsrecht, terwijl de internationale luchtvaartmarkt wordt gereguleerd door luchtdienstovereenkomsten. Verordening (EG) nr. 868/2004 heeft ook veel kritiek gekregen vanwege deze ontoereikende sancties en wordt dan ook gezien als een „tandeloze tijger”. |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Zowel de Raad als de Commissie ziet in dat Verordening (EG) nr. 868/2004 moet worden herzien of vervangen. Ook het Europees Parlement heeft opgeroepen tot herziening van deze verordening. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Belanghebbenden zijn geraadpleegd over een „voorstel voor een betere bescherming tegen subsidiëring en oneerlijke tariefpraktijken”. Zij zijn ook geraadpleegd in het kader van de openbare raadpleging over het ontwerp voor een EU-luchtvaartstrategie van de Commissie. Naar aanleiding van deze raadplegingen en om de geconstateerde problemen zo goed mogelijk aan te pakken heeft de Commissie een geïntegreerde aanpak voorgesteld. De opname van drie complementaire bouwstenen (internationale onderhandelingen, eerlijke concurrentiebepalingen in internationale overeenkomsten en de herziening van Verordening (EG) nr. 868/2004) die elkaar versterken creëert synergieën, waardoor het mogelijk wordt de connectiviteit van de EU efficiënt te waarborgen en open concurrentie tussen alle luchtvaartmaatschappijen te bevorderen. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | Deze aanpak zal naar verwachting ook economisch voordeel opleveren, aangezien EU-luchtvaartmaatschappijen erdoor in staat gesteld worden om eerlijk te concurreren met vliegmaatschappijen uit derde landen. Bovendien zullen ook EU-luchthavens en passagiers ervan profiteren, omdat het aantal vluchten en keuzemogelijkheden toeneemt. |
| --- | --- |

3.6.

| 3.7. | In het voorstel van de Commissie tot intrekking van Verordening 868/2004 wordt voorgesteld de Commissie de bevoegdheid te verlenen om doortastend op te treden als de leidende EU-instelling die ervoor zorgt dat derde landen zich houden aan internationale verplichtingen binnen het gevestigde EU-recht en de beginselen van transparantie, subsidiariteit en evenredigheid in acht nemen. De voorgestelde wijzigingen vereenvoudigen het proces en moedigen de betrokken partijen aan om, indien mogelijk, conflicten in onderlinge geschillenbeslechting op te lossen. Met het voorstel van de Commissie worden, als het wordt aangenomen, de lacunes in de thans geldende Verordening (EG) nr. 868/2004 adequaat gedicht. |
| --- | --- |

3.7.

| 3.7.1. | Verschillende kwesties blijven echter onduidelijk, met name welke maatregelen de Commissie zou kunnen nemen om ervoor te zorgen dat derde landen hun internationale verplichtingen nakomen (15). |
| --- | --- |

3.7.1.

| 3.7.2. | Een ander, door belanghebbenden aan de orde gesteld punt van zorg is het uitblijven van maatregelen in gevallen waarin een derde partij zich niet houdt aan de basisbeginselen van arbeidsbescherming zoals vervat in IAO-normen of waarin consumentenbescherming en/of milieunormen niet in acht worden genomen. Gezien de door de Commissie gekozen holistische benadering dient erop te worden gewezen dat het juiste evenwicht moet worden gevonden tussen een WTO-achtige vrije markttoegang en duurzame internationale concurrentie in het belang van werknemers en consumenten. |
| --- | --- |

3.7.2.

| 3.7.3. | Het voorstel van de Commissie tot intrekking van Verordening 868/2004 voorziet in een tweede mogelijkheid om onevenwichtigheden aan te pakken. Door oneerlijke marktpraktijken te bestrijden die schade toebrengen aan individuele EU-luchtvaartmaatschappijen zou de Commissie kunnen ingrijpen, mocht er voorlopig bewijs zijn geleverd dat dergelijke oneerlijke praktijken bestaan en een causaal schadelijk effect hebben op één of meer EU-luchtvaartmaatschappijen. lidstaten en luchtvaartmaatschappijen kunnen ook een klacht indienen. |
| --- | --- |

3.7.3.

| 3.7.4. | Om ervoor te zorgen dat het voorstel van de Commissie tot intrekking van Verordening 868/2004 aanzet tot vrijwillige conflictoplossing, is het van essentieel belang dat eventuele opgelegde sancties zinvol zijn voor de derde partij. Het voorstel van de Commissie voorziet dan ook in maatregelen zoals de opschorting van concessies, van diensten of andere rechten van de luchtvaartmaatschappij uit het derde land, voor zover dit niet leidt tot schending van een overeenkomst inzake luchtdiensten met het derde land of andere internationale verplichtingen (16). |
| --- | --- |

3.7.4.

| 3.8. | Gesteld kan worden dat het voorstel van de Commissie in zijn huidige versie de belangrijkste punten van kritiek op Verordening (EG) nr. 868/2004 dus feitelijk ontkracht. Om ervoor te zorgen dat het voorstel van de Commissie tot intrekking van Verordening 868/2004 het gewenste effect bereikt, nl. dat derde landen of luchtvaartmaatschappijen uit derde landen worden ontmoedigd om de concurrentie in de internationale luchtvaart te ondermijnen, kan het nodig blijken om de eventueel door de Commissie te nemen maatregelen en de bredere aanpak nader toe te lichten; dit zou eventueel in het kader van het definiëren van het begrip „oneerlijke” concurrentie kunnen worden gedaan. |
| --- | --- |

3.8.

| 3.9. | Hoewel de aanpak van de Commissie alle lof verdient, zou de herziene verordening aan doeltreffendheid winnen als zij op sommige punten nog wat wordt aangescherpt: de duur van een onderzoek moet worden verkort en onderzoeken mogen niet zonder goede reden worden stopgezet, zoals bijvoorbeeld wanneer met partijen overeenstemming wordt bereikt over corrigerende maatregelen en de tenuitvoerlegging van dergelijke maatregelen. Er moet ook een instrument komen voor tijdelijke hulp. |
| --- | --- |

3.9.

| 3.10. | Om ervoor te zorgen dat de luchtvaartindustrie in de EU geen oneerlijke concurrentie ondervindt van exploitanten uit derde landen, dringt het EESC erop aan dat bij een nieuwe verordening tot intrekking van de huidige verordening meer aandacht wordt besteed aan een betere bescherming tegen subsidiëring en oneerlijke tariefpraktijken, en dat wordt nagegaan of het noodzakelijk is om in een passende internationale vorm arbeidsomstandigheden aan te pakken die in strijd zijn met de IAO-verdragen. |
| --- | --- |

3.10.

4.   Voorstellen van niet-wetgevende aard

4.1.   Interpretatierichtsnoeren betreffende regels inzake eigendom en zeggenschap

| 4.1.1. | In zijn laatste advies over de EU-luchtvaartstrategie (17) deelt het EESC de mening dat de belangrijkste doelstelling van de strategie moet zijn de algemene economische groei en het scheppen van nieuwe banen te ondersteunen. Om te kunnen groeien, moeten Europese luchtvaartmaatschappijen over investeringen kunnen beschikken, ook buitenlandse investeringen. Feit is echter dat sommige regeringen van buiten de EU investeringen als strategisch instrument gebruiken op een manier die mogelijk onverenigbaar is met de geest en de letter van Verordening (EG) nr. 1008/2008. |
| --- | --- |

4.1.1.

| 4.1.2. | Volgens de huidige EU-investeringsregels voor buitenlandse luchtvaartmaatschappijen mogen investeringen slechts voor hoogstens 49 % afkomstig zijn van een onderneming uit een derde land (18). Bovendien moeten lidstaten van de Europese Unie of hun ingezetenen de daadwerkelijke controle over de onderneming blijven uitoefenen (19). De afgelopen jaren heeft deze regel ertoe geleid dat verscheidene buitenlandse investeringen door de vergunningverlenende autoriteiten van de lidstaten en door de Commissie aan een toetsing zijn onderworpen (20). |
| --- | --- |

4.1.2.

| 4.1.3. | De interpretatierichtsnoeren inzake eigendom en zeggenschap veranderen niets aan de bestaande regels op deze twee gebieden, maar verduidelijken wel allerlei belangrijke procedurele aspecten. Bovendien bepalen zij welke investeringsregelingen aanvaardbaar zijn als luchtvaartmaatschappijen met hun EU-vergunningen moeten blijven opereren. |
| --- | --- |

4.1.3.

| 4.1.4. | Verscheidene gevallen van strategische minderheidsovernames door luchtvaartmaatschappijen van buiten de EU hebben aanleiding gegeven tot een nogal controversieel debat over de vraag of deze een inbreuk vormen op de bepalingen inzake eigendom en zeggenschap in Verordening (EG) nr. 1008/2008. Zij zijn tekenend voor de fundamentele veranderingen die zich in de internationale luchtvaart voltrekken (21). Hoewel het EESC de voorgestelde interpretatierichtsnoeren inzake eigendom en zeggenschap toejuicht, vindt het dat niet alleen moet worden nagegaan hoe de huidige bepalingen moeten worden geïnterpreteerd, maar ook of deze nu in het licht van de huidige en te verwachten marktontwikkelingen moeten worden herzien. In dit verband is het bieden van investeringskansen op basis van wederkerigheid een van de belangrijkste wegen die moeten worden bewandeld. Om een idee te krijgen van het effect van de marktontwikkelingen op het Europese concurrentievermogen op middellange en lange termijn, beveelt het EESC aan om een effectbeoordeling op te stellen op basis van een aantal scenario’s. Zo kan uiteindelijk een op feiten gebaseerd oordeel over de kwestie van eigendom en zeggenschap worden geveld. |
| --- | --- |

4.1.4.

4.2.   Interpretatierichtsnoeren voor de regels inzake openbaredienstverplichtingen

| 4.2.1. | In de EU wordt erkend dat moet worden ingegrepen wanneer op bepaalde routes, als gevolg van specifieke omstandigheden, onvoldoende vraag of marktfalen, niet voldoende vluchten worden aangeboden om te voorzien in de behoeften van lokale gemeenschappen. In dergelijke gevallen kunnen openbaredienstverplichtingen — die zijn toegestaan onder zeer specifieke, in Verordening (EG) nr. 1008/2008 genoemde voorwaarden — ervoor zorgen dat perifere of ontwikkelingsregio’s goed verbonden zijn met de rest van Europa. |
| --- | --- |

4.2.1.

| 4.2.2. | De lidstaten hebben openbaredienstverplichtingen in het algemeen gebruikt om verbindingen naar en van onderbezette regio’s in hun land te verzekeren. De openbaredienstverplichtingen worden onderworpen aan een noodzakelijkheidstoetsing waarbij rekening wordt gehouden met evenredigheidsvereisten (22), de mogelijkheid om gebruik te maken van andere vervoerswijzen, de luchtvaarttarieven en voorwaarden, evenals het gecombineerde effect van luchtvaartmaatschappijen die op de route vliegen of voornemens zijn te vliegen (23). |
| --- | --- |

4.2.2.

| 4.2.3. | De bestaande regels voor openbaredienstverplichtingen zijn niet altijd op consistente wijze ten uitvoer gelegd, waardoor zowel de connectiviteit als de concurrentie op sommige routes verstoord kan zijn. De lidstaten hebben vragen gesteld over de inhoud van de procedurele bepalingen van de richtsnoeren inzake openbaredienstverplichtingen. |
| --- | --- |

4.2.3.

| 4.2.4. | In de richtsnoeren wordt aangegeven welke methodiek de Commissie moet volgen bij de beoordeling van openbaredienstverplichtingen. Zij hebben betrekking op alles, van de vaststelling van een openbaredienstverplichting en de daarmee samenhangende procedures tot uitleg over de exclusieve concessies voor diensten en compensatie (in verband met de staatssteunregels). |
| --- | --- |

4.2.4.

| 4.2.5. | De richtsnoeren zullen bijdragen tot een transparantere en consistentere uitvoering en handhaving van de bestaande bepalingen van Verordening (EG) nr. 1008/2008. Het EESC verzoekt de Commissie echter om zorgvuldig nota te nemen van zijn advies over de „Toepassing van de staatssteunregels voor compensatie van het verrichten van diensten van algemeen economisch belang (Besluit 2012/21/EU)” (24), waarin wordt aangedrongen op minder strenge eisen voor de nationale en lokale overheden wanneer het gaat om de gunning van openbaredienstcontracten en de verslaglegging daarover, vooral wanneer het duidelijk is dat overheidsingrijpen om maatschappelijk noodzakelijke, maar commercieel niet-levensvatbare luchtvaartdiensten te ondersteunen nodig is (bijv. om verbindingen tot stand te brengen met afgelegen gebieden, eilanden enz.). Tegelijkertijd moet bij het verlenen van overheidssteun ook aandacht worden besteed aan de naleving van sociale normen. |
| --- | --- |

4.2.5.

| 4.2.6. | Lidstaten aan de rand van de EU of met kleine binnenlandse markten ondervinden steeds meer problemen bij het veiligstellen van zowel binnenlandse verbindingen als verbindingen tussen hun belangrijkste luchthaven en topbestemmingen in de EU en daarbuiten. Het gaat dus niet alleen om duidelijkheid op het gebied van de regelgeving, maar ook om de vraag hoe er economisch en politiek gezien voor voldoende connectiviteit met perifere bestemmingen in Europa kan worden gezorgd om beter tegemoet te komen aan de behoeften van passagiers. De betrokken lidstaten zijn geïnteresseerd in duurzame en betrouwbare luchtdiensten om een stabiele planning op lange termijn te waarborgen, ongeacht eventuele opportuniteitskosten voor de luchtvaartmaatschappij die de vlucht uitvoert. |
| --- | --- |

4.2.6.

| 4.2.7. | De Connectivity Index zou inzicht moeten bieden in de vraag of een dergelijke bredere aanpak van de openbaredienstverplichtingen, eventueel met het oog op meer economische groei, gerechtvaardigd zou zijn. Op lange termijn kan men zich afvragen of de bepalingen in de richtsnoeren inzake openbaredienstverplichtingen relevant en effectief kunnen blijven in een snel veranderende luchtvaartmarkt. |
| --- | --- |

4.2.7.

4.3.   De continuïteit van het luchtverkeersbeheer

| 4.3.1. | Luchtvaartnavigatiediensten spelen een cruciale rol bij het waarborgen van betrouwbare luchtverbindingen en garanderen veilige luchtverkeersstromen. In de drukste perioden van het jaar krijgt het Europese luchtverkeersbeheerssysteem (Air Traffic Management, ATM) meer dan 30 000 vluchten per dag te verwerken. Het personeel speelt hierbij een essentiële rol. In heel Europa werken 56 300 mensen in de luchtvaartnavigatiesector: 17 370 luchtverkeersleiders en 38 930 andere personeelsleden. Werken in deze sector vereist niet alleen geavanceerde technologie, maar ook zeer goede professionele en persoonlijke vaardigheden. De efficiëntie en veerkracht van het luchtverkeersbeheerssysteem zijn de laatste tijd merkbaar verbeterd en het systeem heeft een toename van het verkeer met 68 % in twintig jaar — van 5,8 miljoen vluchten in 1995 tot 9,74 miljoen in 2014 — kunnen opvangen. Deze verbetering van de efficiëntie, met handhaving van de hoogste veiligheidsnormen, is alleen mogelijk geweest dankzij de sterke betrokkenheid van alle belanghebbenden in de luchtvaartwaardeketen bij de eengemaakte Europese luchtvaartruimte. |
| --- | --- |

4.3.1.

| 4.3.2. | Tijdens de door het EESC georganiseerde openbare hoorzitting over de continuïteit van het luchtverkeersbeheer in een open en geconnecteerd Europa heeft de netwerkbeheerder een toelichting gegeven bij de procedure die in gang is gezet om de gevolgen van alle soorten verstoringen in Europa tot een minimum te beperken. Deze maatregelen vereisen de deelname van verleners van luchtvaartnavigatiediensten (ANSP’s), luchtvaartmaatschappijen en lidstaten. Ze zijn een zeer efficiënt middel gebleken om de gevolgen van verstoringen voor de passagiers te beperken. |
| --- | --- |

4.3.2.

| 4.3.3. | Een van de mogelijke oorzaken van ontwrichting is vakbondsactie in de luchtvaartsector. Staken is een fundamenteel arbeidsrecht en het stakingsrecht valt buiten het terrein van de EU-Verdragen (25). Het is derhalve aan de lidstaten om te bepalen hoe het stakingsrecht kan worden uitgeoefend en de meeste lidstaten hebben specifieke wet- of regelgeving waarin de voorwaarden voor de uitoefening van het stakingsrecht in het luchtverkeersbeheer en in andere onderdelen van de Europese luchtvaartwaardeketen zijn vastgelegd. |
| --- | --- |

4.3.3.

| 4.3.4. | De tussen de sociale partners overeengekomen Toolbox for successful social dialogue in ATM (26) is een goed voorbeeld van een efficiënte aanpak om mechanismen in te voeren die het risico op verstoring tot een minimum beperken. Deze maatregelen worden uitgevoerd op basis van wederzijdse instemming. Het EESC is ingenomen met het voorstel van de sociale partners om het aantal ondertekenende partijen uit te breiden en staat open voor deelname aan een dergelijk initiatief. |
| --- | --- |

4.3.4.

5.   Overige voorstellen

| 5.1. | Ter bestrijding van praktijken die de mededinging negatief beïnvloeden — en in aanvulling op haar voorstel voor een nieuwe verordening moedigt de Commissie aan tot het opnemen van verregaande mededingingsregels in uitgebreide luchtvaartovereenkomsten met derde landen (27). Zij verzoekt de Raad om haar te machtigen verdere onderhandelingen te openen over soortgelijke overeenkomsten met Bahrein, China, Koeweit, Mexico, Oman en Saudi-Arabië. De Commissie dringt ook, en terecht, aan op de onmiddellijke ondertekening van de uitgebreide luchtvaartovereenkomst van de EU met Oekraïne. |
| --- | --- |

5.1.

| 5.2. | De eerste uitgebreide luchtvervoersovereenkomst van zijn soort (Air Transport Agreement, ATA) tussen de EU en de Verenigde Staten (2007) met betrekking tot oneerlijke concurrentie effent het pad voor samenwerking tussen mededingingsregelgevers en schept een kader voor coördinatie. Artikel 14 van de ATA betreft maatregelen op het gebied van overheidssubsidies en -steun (28) en bevat ook bepalingen die de Gemengde Commissie van de ATA het recht verlenen om mogelijke geschillen op te lossen, onder meer door een beroep te doen op een neutrale arbitrageprocedure. De belangrijkste toegevoegde waarde van dergelijke uitgebreide overeenkomsten ligt in de convergentie van de regelgeving op een groot aantal belangrijke gebieden (veiligheidsnormen, certificaten en vergunningen, alsook veiligheid — een gevoelig terrein). Het heeft in dit verband ook betrekking op staatssteun en overheidssteun. |
| --- | --- |

5.2.

| 5.3. | Tot dusver is er alleen met Canada een uitgebreide luchtvaartovereenkomst gesloten. Over de overeenkomst met Brazilië wordt momenteel opnieuw onderhandeld en de EU heeft de onderhandelingen met Israël, Jordanië, Marokko, Moldavië en Georgië afgerond. Met Australië en Nieuw-Zeeland zijn onderhandelingen gaande. Nadat de Raad in 2016 zijn fiat had gegeven, zijn onderhandelingen gestart met de Associatie van Zuidoost-Aziatische Staten (Asean), Qatar, de Verenigde Arabische Emiraten en Turkije. In elk geval is de kwestie van de clausules inzake eerlijke concurrentie onderdeel geweest van de onderhandelingen (29). |
| --- | --- |

5.3.

| 5.4. | Mits de Commissie erin slaagt de ATA’s waarvoor momenteel een machtiging is verstrekt, tot een goed einde te brengen, neemt het EESC nota van de inspanningen van de Commissie om meer machtigingen te verkrijgen voor het sluiten van nieuwe uitgebreide luchtvaartovereenkomsten en dringt het aan op snelle en efficiënte afronding van de reeds gestarte onderhandelingen. De arbeidspraktijken van bepaalde landen en hun luchtvaartmaatschappijen zijn echter een bron van zorg en kunnen een negatief effect hebben op eerlijke concurrentie op de internationale luchtvaartmarkt. Het EESC verzoekt de Commissie daarom met klem ervoor te zorgen dat de Europese maatschappijen eerlijk worden behandeld en gelijke concurrentievoorwaarden worden gewaarborgd. Het EESC zou graag zien dat de Raad en de Commissie erkennen dat in alle luchtvaartovereenkomsten van de EU met derde landen moet worden onderhandeld over bindende sociale clausules. |
| --- | --- |

5.4.

Brussel, 17 januari 2018.

De voorzitter van het Europees Economisch en Sociaal Comité

Georges DASSIS

---

(1)  PB C 389, 21.10.2016, blz. 86.

1

(2)  PB C 389, 21.10.2016, blz. 86.

2

(3)  PB C 13, 15.1.2016, blz. 110.

3

(4)  De netwerkbeheerder is een directoraat binnen Eurocontrol dat verantwoordelijk is voor de planning van de netwerkcapaciteit. Het moet ervoor zorgen dat de luchtverkeerscapaciteit van het pan-Europese netwerk elke dag zo goed mogelijk wordt gebruikt. Daartoe werkt het nauw samen met de lidstaten en hun nationale verleners van luchtvaartnavigatiediensten.

4

(5)  Artikel 153, lid 5, VWEU.

5

(6)  ATCEUC, CANSO en ETF (2016): Toolbox for successful social dialogue in air traffic management, beschikbaar op http://www.etf-europe.org/files/extranet/-75/45567/Brochure%20ETF%20Toolbox%20March%202016.pdf.

6

Toolbox for successful social dialogue in air traffic management

(7)  PB C 389, 21.10.2016, blz. 86.

7

(8)  COM(2015) 598 final.

8

(9)  COM(2017) 286 final, blz. 2.

9

(10)  PB C 13, 15.1.2016, blz. 169

10

(11)  PB C 389, 21.10.2016, blz. 86.

11

(12)  COM(2015) 598 final.

12

(13)  SWD(2017) 207 final.

13

(14)  Studie voor de Commissie in april 2013, 268/2004 — „Een zaak voor betere regelgeving”.

14

(15)  Een voorbeeld van een dergelijke oneerlijke praktijk zou een situatie kunnen zijn waarin een belangrijk en economisch machtig derde land EU-luchtvaartmaatschappijen de facto toegang weigert tot commercieel belangrijke slots op zijn voornaamste luchthavens.

15

(16)  COM(2017) 289, artikel 13.

16

(17)  PB C 389, 21.10.2016, blz. 86.

17

(18)  Verordening (EG) nr. 1008/2008, artikel 4, onder f).

18

(19)  Verordening (EG) nr. 1008/2008, artikel 4, onder f).

19

(20)  SWD (2017) 207 final, blz. 4.

20

(21)  Voorbeeld: de minderheidsovername van Air Berlin door Etihad Airways als onderdeel van een strategie om een sterk partnerschap tot stand te brengen tussen verschillende Europese luchtvaartmaatschappijen en Etihad Airways.

21

(22)  De evenredigheid tussen de verplichting en de behoeften inzake economische ontwikkeling van de betrokken regio.

22

(23)  Verordening (EG) nr. 1008/2008, artikel 16, lid 3 (PB L 293 van 31.10.2008, blz. 3).

23

(24)  PB C 345 van 13.10.2017, blz. 45.

24

(25)  Artikel 153, lid 5, VWEU.

25

(26)  http://www.etf-europe.org/files/extranet/-75/45567/Brochure%20ETF%20Toolbox%20March%202016.pdf.

26

(27)  SWD (2017) 182 final, 3.4.4.

27

(28)  Luchtvervoersovereenkomst tussen de EU en de VS, ondertekend op 25 en 30 april 2007, artikel 14.

28

(29)  SWD (2017) 182 final, 2.2.1.3.

29

---

| 8.6.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 197/66 |
| --- | --- | --- | --- |

8.6.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 197/66

---

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het „voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de rechten en verplichtingen van reizigers in het treinverkeer (herschikking)”

(COM(2017) 548 final — 2017/0237 (COD))

(2018/C 197/10)

| Rapporteur: | Jan SIMONS (NL-I) |
| --- | --- |

Rapporteur:

Jan SIMONS (NL-I)

| Raadpleging | Europees Parlement, 5.10.2017
  Raad van de Europese Unie, 10.10.2017 |
| --- | --- |
| Rechtsgrondslag | Artikel 91 VWEU |
| Bevoegde afdeling | Vervoer, Energie, Infrastructuur en Informatiemaatschappij |
| Goedkeuring door de afdeling | 4.1.2018 |
| Goedkeuring door de voltallige vergadering | 18.1.2018 |
| Zitting nr. | 531 |
| Stemuitslag
  (voor/tegen/onthoudingen) | 164/1/4 |

Raadpleging

Europees Parlement, 5.10.2017

Raad van de Europese Unie, 10.10.2017

Rechtsgrondslag

Artikel 91 VWEU

Bevoegde afdeling

Vervoer, Energie, Infrastructuur en Informatiemaatschappij

Goedkeuring door de afdeling

4.1.2018

Goedkeuring door de voltallige vergadering

18.1.2018

Zitting nr.

531

Stemuitslag

(voor/tegen/onthoudingen)

164/1/4

1.   Conclusies

| 1.1. | Het Comité kan zich vinden in de voorstellen van de Commissie. Met name onderschrijft het de voorstellen die de huidige regels nader preciseren, een betere informatie naar de reiziger toe geven en door het opheffen van nationale uitzonderingen de eenheid van toepassing van passagiersrechten in de gehele Europese Unie bevorderen. Daarnaast is het toevoegen van een overmachtsclausule als zodanig gerechtvaardigd, gezien de gelijktrekking daardoor met de andere vervoerstakken. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Maar een nieuwe bepaling (artikel 22, lid 4, over de bijstand in stations die alle personen met een handicap en personen met een beperkte mobiliteit betreft) kan tot problemen leiden. Het Comité beveelt daarom nadrukkelijk aan om artikel 22, lid 4, toe te voegen:„, met uitzondering van de al onder lid 3 vallende onbemande stations.” |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Het Comité heeft nog een aantal suggesties ter aanscherping van de ontwerptekst; zij worden ook vermeld in paragraaf 4.3, waarnaar hier kortheidshalve wordt verwezen. |
| --- | --- |

1.3.

2.   Inleiding

| 2.1. | Reeds in het Vervoers-witboek van 2001 kwam het beschermen van passagiersrechten in alle vervoersmodi, dus ook op het spoor, als EU-doelstelling naar voren. Een in 2007 (1) aangenomen spoorwegverordening dienaangaande werd in 2009 van kracht. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Deze verordening voorziet in een minimumbescherming voor treinreizigers. De verordening verplicht de lidstaten, hun respectieve autoriteiten en spoorwegondernemingen om deze bepalingen in de praktijk om te zetten teneinde de passagiersrechten te waarborgen. In dit verband is Verordening (EG) nr. 1371/2007 een belangrijk harmonisatie-instrument dat ervoor moet zorgen dat alle treinreizigers in de EU dezelfde rechten hebben. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Volgens een mededeling van de Europese Commissie uit 2011 over een Europese visie op de rechten van passagiers, de „Mededeling over passagiersrechten in alle vervoerswijzen” (2) zijn deze rechten gebaseerd op drie pijlers: non-discriminatie; nauwkeurige, tijdige en toegankelijke informatie; en onmiddellijke en evenredige bijstand. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.3.1. | Er worden ook tien belangrijke rechten genoemd, die de kern vormen van de EU-passagiersrechten voor alle vervoerswijzen:






  1. | recht op non-discriminatie bij de toegang tot vervoer; |
| --- | --- | --- |

2.3.1.

1.

recht op non-discriminatie bij de toegang tot vervoer;

| 2. | recht op mobiliteit; |
| --- | --- |

2.

recht op mobiliteit;

| 3. | recht op informatie; |
| --- | --- |

3.

recht op informatie;

| 4. | het recht om af te zien van de reis (vergoeding van de volledige kostprijs van het ticket); |
| --- | --- |

4.

het recht om af te zien van de reis (vergoeding van de volledige kostprijs van het ticket);

| 5. | het recht om de vervoersovereenkomst te laten uitvoeren in geval van verstoring; |
| --- | --- |

5.

het recht om de vervoersovereenkomst te laten uitvoeren in geval van verstoring;

| 6. | het recht op bijstand; |
| --- | --- |

6.

het recht op bijstand;

| 7. | het recht op vergoeding; |
| --- | --- |

7.

het recht op vergoeding;

| 8. | het recht om de aansprakelijkheid van het vervoersbedrijf voor passagiers en hun bagage te laten gelden; |
| --- | --- |

8.

het recht om de aansprakelijkheid van het vervoersbedrijf voor passagiers en hun bagage te laten gelden;

| 9. | het recht op een snel en toegankelijk systeem voor de behandeling van klachten; |
| --- | --- |

9.

het recht op een snel en toegankelijk systeem voor de behandeling van klachten;

| 10. | het recht op de volledige toepassing en effectieve handhaving van de EU-wetgeving. |
| --- | --- |

10.

het recht op de volledige toepassing en effectieve handhaving van de EU-wetgeving.

| 2.3.2. | De voor treinreizigers geldende rechten die onder de verordening van 2007 vallen, zijn al een afspiegeling van de bovengenoemde tien fundamentele passagiersrechten die voor alle vervoerswijzen gelden. |
| --- | --- |

2.3.2.

| 2.3.3. | De verordening biedt de lidstaten echter heel veel speelruimte bij de toepassing van de bepalingen daarvan. De lidstaten kunnen ruime vrijstellingen verlenen van de toepassing van de verordening. Hoewel het om tijdelijke vrijstellingen gaat van maximaal 15 jaar, hebben zij een aanzienlijk effect op de uniforme toepassing van de verordening. |
| --- | --- |

2.3.3.

| 2.3.4. | Momenteel passen slechts vier lidstaten de verordening onverkort toe, terwijl de overige 24 lidstaten talrijke vrijstellingen hebben verleend voor hun binnenlandse, stedelijke, voorstedelijke of regionale treindiensten. De uitgebreide toepassing van deze vrijstellingen, die weliswaar wettelijk toegestaan zijn, doet afbreuk aan de uniforme toepassing en handhaving van Verordening (EG) nr. 1371/2007. Treinreizigers hebben dus verschillende rechten in verschillende lidstaten. |
| --- | --- |

2.3.4.

| 2.3.5. | In haar verslag over de toepassing van de verordening (3) uit 2013 heeft de Commissie gewezen op bepaalde probleemgebieden, hetgeen werd bevestigd door een effectbeoordeling uit 2016/2017 (4). |
| --- | --- |

2.3.5.

| 2.4. | In 2013 heeft het Hof van justitie van de Europese Unie geoordeeld (zaak C 509/11 ÖBB-Personenverkehr) dat het huidige artikel 17 van de verordening niet voorziet in de mogelijkheid om spoorwegondernemingen vrij te stellen van de verplichting tot het betalen van een vergoeding aan passagiers in geval van vertragingen die te wijten zijn aan overmacht. Bij de andere vervoerswijzen is dit wel het geval. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | Ten slotte dient in het oog gehouden te worden dat het hier alleen spoorwegondernemingen betreft die een licentie krachtens richtlijn 95/18/EG hebben; trams of metro’s vallen hier dus niet onder. Tevens vormen de Uniforme Regelen betreffende de overeenkomst van internationaal spoorwegvervoer van reizigers en bagage (CIV) de basis. |
| --- | --- |

2.5.

3.   Samenvatting van het Commissievoorstel

| 3.1. | Het voorstel tot herschikking streeft naar een evenwicht tussen het versterken van de passagiersrechten en het beperken van de lasten voor spoorwegondernemingen. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | De vrijstellingen voor binnenlandse langeafstandsdiensten worden tegen 2020 afgeschaft. Voor diensten buiten de EU mogen lidstaten alleen vrijstellingen toekennen als zij kunnen aantonen dat de passagiers voldoende worden beschermd op hun grondgebied. Om de rechtszekerheid in grensregio’s te garanderen, is de verordening volledig van toepassing op stads-, voorstads- en regionale diensten die grenzen overschrijden. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | De rechten van personen met een handicap en personen met beperkte mobiliteit worden versterkt, in overeenstemming met het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap (UNCRPD). lidstaten kunnen geen vrijstelling meer toekennen voor het verlenen van bijstand en compensatie voor beschadigde mobiliteitshulpmiddelen (5). De informatie moet in een toegankelijk formaat worden verstrekt, overeenkomstig de eisen die zijn voorgesteld in de Europese Toegankelijkheidswet (6). Het spoorwegpersoneel moet daartoe de nodige opleiding krijgen. |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Passagiers krijgen basisinformatie over hun rechten op het ogenblik van de boeking. Op prominente plaatsen in stations en aan boord van treinen moeten berichten met informatie over passagiersrechten worden geafficheerd. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Overeenkomstig de Interpretatierichtsnoeren uit 2015 (7) en het 4de spoorwegpakket uit 2016 (8) moeten spoorwegondernemingen en verkopers van vervoersbewijzen inspanningen leveren om rechtstreekse vervoersbewijzen aan te bieden, maar kunnen ze ook aantonen dat ze de passagiers informatie hebben verstrekt als hun passagiersrechten niet van toepassing zijn op de volledige reis. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | Het voorstel regelt de verantwoordelijkheden van nationale handhavingsinstanties, ook in grensoverschrijdende dossiers en verplicht hen op doeltreffende wijze samen te werken. |
| --- | --- |

3.6.

| 3.7. | Het voorstel bevat een algemene bepaling die elke vorm van discriminatie verbiedt, zoals bij andere vervoerswijzen. |
| --- | --- |

3.7.

| 3.8. | Om de last voor spoorwegondernemingen te beperken, worden in het voorstel ook station- en infrastructuurbeheerders verplicht om noodplannen op te stellen. |
| --- | --- |

3.8.

| 3.9. | Spoorwegondernemingen krijgen recht op verhaal als de vertraging werd veroorzaakt door de fout of nalatigheid van een derde partij. Hierdoor krijgen treinreizigers dezelfde rechten als reizigers in het luchtvervoer (9). |
| --- | --- |

3.9.

| 3.10. | Om te vermijden dat de spoorwegondernemingen vergoedingen moeten betalen in situaties die zij niet hebben veroorzaakt en niet konden voorkomen, bevat het voorstel een overmachtsbepaling die alleen van toepassing is in zeer uitzonderlijke situaties die worden veroorzaakt door extreme weersomstandigheden en natuurrampen (10). |
| --- | --- |

3.10.

| 3.11. | De verordening wordt opgenomen in de bijlage bij de herziene verordening betreffende samenwerking op het gebied van consumentenbescherming (11). |
| --- | --- |

3.11.

| 3.12. | Het voorstel bevat verwijzingen naar de COTIF (de uniforme CIV-regelen), waardoor de regels van de COTIF worden uitgebreid tot binnenlands spoorvervoer in de EU. |
| --- | --- |

3.12.

4.   Opmerkingen

| 4.1. | Over het algemeen kan het Comité zich vinden in de voorstellen van de Commissie. Met name onderschrijft het de voorstellen die de huidige regels nader preciseren, een betere informatie naar de reiziger toe geven en door het opheffen van nationale uitzonderingen de eenheid van toepassing van passagiersrechten in de gehele Europese Unie bevorderen. Daarnaast is het toevoegen van een overmachtsclausule als zodanig gerechtvaardigd, gezien de gelijktrekking daardoor met de andere vervoerstakken. |
| --- | --- |

4.1.

| 4.2. | Een herschikking „uitgaan van het bestaande wetsmiddel” (12) moet geen wet van Meden en Perzen zijn. Soms, vooral wanneer is gebleken dat een richtlijn door lidstaten verschillend wordt geïnterpreteerd en toegepast, is een wijziging van het wetsmiddel, in casu een verordening, het meest aangewezen. In dit geval echter is al sprake van een verordening; de herschikking dient dus nu te leiden tot duidelijke, niet multi-interpretabele regels met uniforme toepassing, aangevuld met nieuwe inzichten, wat voor een groot deel het geval is. Over het resterende nog aan te scherpen deel gaan de volgende opmerkingen. |
| --- | --- |

4.2.

4.3.   Voorstellen

| 4.3.1. | Voor treinpersoneel kan het soms lastig zijn om passagiers met een handicap te herkennen, temeer nu wordt voorgesteld om in de definitie van personen met beperkte mobiliteit ook geestelijke en psychologische handicaps op te nemen. Juist bij een verdenking van fraude kan dat tot kritieke situaties en praktische problemen leiden. Dit aspect zou ook bij de opleiding van personeel (artikel 26) de nodige aandacht moeten krijgen. |
| --- | --- |

4.3.1.

| 4.3.2. | Conform de vereiste van de huidige verordening moeten de resterende vrijstellingen van nationale langeafstandsdiensten tegen 2024 geleidelijk worden afgeschaft. Eerdere beëindiging in 2020, zoals voorgesteld door de Commissie zou binnen een enkele lidstaat nog te vroeg kunnen zijn. Indien dat zich voordoet, dient per geval een adequate oplossing gevonden te worden, zodat een soepele overgang mogelijk is. |
| --- | --- |

4.3.2.

| 4.3.3. | De minimumvergoedingen (artikel 17, lid 1) zijn tijdsgebonden, nl. een minimum van 60 minuten vertraging. Er zijn in de huidige praktijk echter gevallen bekend van een lagere tijdsgebondenheid. Die mogelijkheid moet blijven bestaan door dit ook expliciet te gaan vermelden in het artikel. |
| --- | --- |

4.3.3.

| 4.3.4. | Aan de te geven reisinformatie dient te worden toegevoegd dat, indien met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid vaststaat dat de minimumtijd voor een vertragingsvergoeding gehaald wordt of overschreden is, dit de reizigers wordt medegedeeld en waar mogelijk moeten de desbetreffende aanvraagformulieren voor een vergoeding daadwerkelijk ter beschikking worden gesteld. |
| --- | --- |

4.3.4.

| 4.3.5. | Artikel 22 regelt de bijstand in spoorwegstations. In lid 3 wordt voor onbemande stations een aangepaste bijstandsregeling beschreven. Het voorgestelde nieuwe lid 4 houdt daar ten onrechte geen rekening mee. Het Comité beveelt aan aan lid 4 achter het laatste woord „stations” toe te voegen:„, met uitzondering van de al onder lid 3 vallende onbemande stations.” |
| --- | --- |

4.3.5.

Brussel, 18 januari 2018.

De voorzitter van het Europees Economisch en Sociaal Comité

Georges DASSIS

---

(1)  Verordening (EG) nr. 1371/2007.

1

(2)  COM(2011) 898 final.

2

(3)  COM(2013) 0587 final.

3

(4)  SWD(2017) 317 final.

4

(5)  COM/2017/548 final — 2017/0237 (COD).

5

(6)  COM/2015/0615 final — 2015/0278 (COD).

6

(7)  PB C 220, 4.7.2015, blz. 1.

7

(8)  PB L 352, 23.12.2016, blz. 1

8

(9)  PB L 46 van 17.2.2004, blz. 1.

9

(10)  SWD(2017) 318 final.

10

(11)  COM(2016) 283.

11

(12)  COM/2017/548 final — 2017/0237 (COD).

12

---

Aanhangsel

bij het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité

Ten minste een kwart van de stemmen werd uitgebracht vóór handhaving van de volgende paragrafen uit het afdelingsadvies, die werden vervangen door tijdens de zitting aangenomen wijzigingsvoorstellen (artikel 54, lid 4, rvo)

| 4.3.6. | Enkele bepalingen in het voorstel kunnen tot problemen leiden, zijn misleidend en/of verwarrend, en één is zelfs tegenstrijdig. |
| --- | --- |

4.3.6.

Stemuitslag:

| Stemmen vóór: | 73 |
| --- | --- |
| Stemmen tegen: | 50 |
| Onthoudingen: | 24 |

Stemmen vóór:

73

Stemmen tegen:

50

Onthoudingen:

24

| 4.3.6.1. | Bijvoorbeeld het recht (artikel 10, lid 5) om zonder extra kosten aan boord tickets te kopen is aanvechtbaar indien aan boord geen tickets verkocht worden en in de stations van vertrek informatie wordt verstrekt over de aankoop van tickets, zoals reeds bepaald in artikel 10, leden 2-4. |
| --- | --- |

4.3.6.1.

Stemuitslag:

| Stemmen vóór: | 80 |
| --- | --- |
| Stemmen tegen: | 51 |
| Onthoudingen: | 13 |

Stemmen vóór:

80

Stemmen tegen:

51

Onthoudingen:

13

| 4.3.6.2. | Ook de bepaling (artikel 23, lid 4) dat te allen tijde aan boord van treinen bijstand beschikbaar moet zijn wanneer spoordiensten worden geëxploiteerd, levert problemen op als treinen zonder personeel aan boord rijden, een situatie die reeds in artikel 23, lid 2 is geregeld. |
| --- | --- |

4.3.6.2.

Stemuitslag:

| Stemmen vóór: | 91 |
| --- | --- |
| Stemmen tegen: | 48 |
| Onthoudingen: | 12 |

Stemmen vóór:

91

Stemmen tegen:

48

Onthoudingen:

12

| 4.3.6.3. | Om onnodige geschillen en onredelijke verplichtingen te vermijden, raadt het EESC met klem aan om zowel artikel 10, lid 5, als artikel 23, lid 4, te schrappen. |
| --- | --- |

4.3.6.3.

Stemuitslag:

| Stemmen vóór: | 90 |
| --- | --- |
| Stemmen tegen: | 48 |
| Onthoudingen: | 14 |

Stemmen vóór:

90

Stemmen tegen:

48

Onthoudingen:

14

De volgende paragraaf werd gewijzigd om recht te doen aan de door de voltallige vergadering goedgekeurde wijzigingsvoorstellen.

| 1.2. | Maar enkele nieuwe bepalingen (het voorgestelde artikel 10, lid 5, over de aanschaf van tickets aan boord; artikel 22, lid 4, over de bijstand in stations en artikel 23, lid 4, over de bijstand aan boord van treinen, die alle personen met een handicap en personen met een beperkte mobiliteit betreffen) kunnen tot problemen leiden, misleidend en/of verwarrend zijn, en één is zelfs in strijd met de voorafgaande alinea’s van de hiervoor vermelde artikelen, die nader ingaan op onbemande stations en treinen. Het Comité beveelt daarom nadrukkelijk aan om de artikelen 10, lid 5, en 23, lid 4, te schrappen en om aan artikel 22, lid 4, toe te voegen:„, met uitzondering van de al onder lid 3 vallende onbemande stations.” |
| --- | --- |

1.2.

---

| 8.6.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 197/71 |
| --- | --- | --- | --- |

8.6.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 197/71

---

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het „voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 726/2004 wat betreft de zetel van het Europees Geneesmiddelenbureau”

(COM(2017) 735 final — 2017/0328 (COD))

(2018/C 197/11)

| Raadpleging | Europees Parlement, 11.12.2017
  Raad, 14.12.2017 |
| --- | --- |
| Rechtsgrondslag | Artikel 114, artikel 168, lid 4, onder c) en artikel 304 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie |
| Bevoegde afdeling | Interne Markt, Productie en Consumptie |
| Goedkeuring door de voltallige vergadering | 17.1.2018 |
| Zitting nr. | 531 |
| Stemuitslag
  (voor/tegen/onthoudingen) | 167/0/0 |

Raadpleging

Europees Parlement, 11.12.2017

Raad, 14.12.2017

Rechtsgrondslag

Artikel 114, artikel 168, lid 4, onder c) en artikel 304 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie

Bevoegde afdeling

Interne Markt, Productie en Consumptie

Goedkeuring door de voltallige vergadering

17.1.2018

Zitting nr.

531

Stemuitslag

(voor/tegen/onthoudingen)

167/0/0

Aangezien het Comité instemt met het voorstel en er geen commentaar op heeft, heeft het tijdens zijn op 17 en 18 januari 2018 gehouden 531e zitting (vergadering van 17 januari 2018) met algemene stemmen besloten om een positief advies uit te brengen.

Brussel, 17 januari 2018.

De voorzitter van het Europees Economisch en Sociaal Comité

Georges DASSIS

---

| 8.6.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 197/72 |
| --- | --- | --- | --- |

8.6.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 197/72

---

Advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het „voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1093/2010 wat betreft de vestigingsplaats van de zetel van de Europese Bankautoriteit”

(COM(2017) 734 final — 2017/0326 (COD))

(2018/C 197/12)

| Raadpleging | Raad van de Europese Unie: 14.12.2017
  Europees Parlement: 11.12.2017 |
| --- | --- |
| Rechtsgrondslag | Artikelen 114 en 304 VWEU |
| Bevoegde afdeling | Economische en Monetaire Unie, Economische en Sociale Samenhang |
| Goedkeuring door de voltallige vergadering | 17.1.2018 |
| Zitting nr. | 531 |
| Stemuitslag
  (voor/tegen/onthoudingen) | 167/0/1 |

Raadpleging

Raad van de Europese Unie: 14.12.2017

Europees Parlement: 11.12.2017

Rechtsgrondslag

Artikelen 114 en 304 VWEU

Bevoegde afdeling

Economische en Monetaire Unie, Economische en Sociale Samenhang

Goedkeuring door de voltallige vergadering

17.1.2018

Zitting nr.

531

Stemuitslag

(voor/tegen/onthoudingen)

167/0/1

Aangezien het Comité volledig instemt met het voorstel en er geen commentaar op heeft, besluit het eenparig geen algemene discussie te houden en onmiddellijk over te gaan tot stemming (artt. 50, lid 4, en 56, lid 3, van het reglement van orde).

Brussel, 17 januari 2018.

De voorzitter van het Europees Economisch en Sociaal Comité

Georges DASSIS

---