# Il-Ġurnal Uffiċjali C 164/8 ta

| | ISSN 1977-0987 |
| --- | --- |
| Il-Ġurnal Uffiċjali
  tal-Unjoni Ewropea | C 164 |
| | |
| Edizzjoni bil-Malti | Informazzjoni u Avviżi | Volum 618 ta' Mejju 2018 |

ISSN 1977-0987

Il-Ġurnal Uffiċjali

tal-Unjoni Ewropea

C 164

Edizzjoni bil-Malti

Informazzjoni u Avviżi

Volum 618 ta' Mejju 2018

---

| Avviż Nru | Werrej | Paġna |
| --- | --- | --- |
| | I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet |
| | RIŻOLUZZJONIJIET |
| | Il-Kumitat tar-Regjuni |
| | Il-126 sessjoni plenarja tal-KtR, 30.11.2017–1.12.2017 |
| 2018/C 164/01 | Riżoluzzjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar il-Programm ta’ Ħidma tal-Kummissjoni Ewropea għall-2018 qabel id-Dikjarazzjoni Konġunta dwar il-prijoritajiet leġislattivi tal-UE għall-2018 | 1 |
| | OPINJONIJIET |
| | Il-Kumitat tar-Regjuni |
| | Il-126 sessjoni plenarja tal-KtR, 30.11.2017–1.12.2017 |
| 2018/C 164/02 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Dokument ta’ riflessjoni dwar l-approfondiment tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja sal-2025 | 7 |
| 2018/C 164/03 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — L-implimentazzjoni ta’ strateġiji makroreġjonali | 11 |
| 2018/C 164/04 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Ir-Rapport tal-2017 dwar iċ-Ċittadinanza tal-UE | 19 |
| 2018/C 164/05 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — L-immodernizzar tal-edukazzjoni skolastika u għolja | 24 |
| 2018/C 164/06 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Il-perspettiva lokali u reġjonali dwar il-promozzjoni tal-innovazzjoni tas-settur pubbliku permezz ta’ soluzzjonijiet diġitali | 34 |
| 2018/C 164/07 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Id-deistituzzjonalizzazzjoni tas-sistemi tal-kura tas-saħħa fil-livell lokali u reġjonali | 39 |
| 2018/C 164/08 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Ir-rivitalizzazzjoni taż-żoni rurali permezz tal-Irħula Intelliġenti | 45 |
| 2018/C 164/09 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Ir-Rapport tal-2016 dwar il-Politika tal-Kompetizzjoni tal-Kummissjoni Ewropea | 50 |
| 2018/C 164/10 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Lejn Aġenda Ewropea għall-Abitazzjoni | 57 |

Avviż Nru

Werrej

Paġna

I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

RIŻOLUZZJONIJIET

Il-Kumitat tar-Regjuni

Il-126 sessjoni plenarja tal-KtR, 30.11.2017–1.12.2017

2018/C 164/01

Riżoluzzjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar il-Programm ta’ Ħidma tal-Kummissjoni Ewropea għall-2018 qabel id-Dikjarazzjoni Konġunta dwar il-prijoritajiet leġislattivi tal-UE għall-2018

1

OPINJONIJIET

Il-Kumitat tar-Regjuni

Il-126 sessjoni plenarja tal-KtR, 30.11.2017–1.12.2017

2018/C 164/02

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Dokument ta’ riflessjoni dwar l-approfondiment tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja sal-2025

7

2018/C 164/03

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — L-implimentazzjoni ta’ strateġiji makroreġjonali

11

2018/C 164/04

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Ir-Rapport tal-2017 dwar iċ-Ċittadinanza tal-UE

19

2018/C 164/05

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — L-immodernizzar tal-edukazzjoni skolastika u għolja

24

2018/C 164/06

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Il-perspettiva lokali u reġjonali dwar il-promozzjoni tal-innovazzjoni tas-settur pubbliku permezz ta’ soluzzjonijiet diġitali

34

2018/C 164/07

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Id-deistituzzjonalizzazzjoni tas-sistemi tal-kura tas-saħħa fil-livell lokali u reġjonali

39

2018/C 164/08

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Ir-rivitalizzazzjoni taż-żoni rurali permezz tal-Irħula Intelliġenti

45

2018/C 164/09

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Ir-Rapport tal-2016 dwar il-Politika tal-Kompetizzjoni tal-Kummissjoni Ewropea

50

2018/C 164/10

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Lejn Aġenda Ewropea għall-Abitazzjoni

57

---

| | III   Atti preparatorji |
| --- | --- |
| | IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI |
| | Il-126 sessjoni plenarja tal-KtR, 30.11.2017–1.12.2017 |
| 2018/C 164/11 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja għall-ġenituri u l-persuni li jindukraw | 62 |
| 2018/C 164/12 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Ir-rwol tal-enerġija mill-iskart fl-ekonomija ċirkolari | 73 |
| 2018/C 164/13 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Pjan ta’ Azzjoni għal Strateġija Marittima fiż-Żona tal-Atlantiku — Il-Provvediment ta’ Tkabbir Intelliġenti, Sostenibbli u Inklużiv | 77 |
| 2018/C 164/14 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Atti ġuridiċi li jipprevedu l-użu tal-proċedura regolatorja bi skrutinju | 82 |

III   Atti preparatorji

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Il-126 sessjoni plenarja tal-KtR, 30.11.2017–1.12.2017

2018/C 164/11

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja għall-ġenituri u l-persuni li jindukraw

62

2018/C 164/12

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Ir-rwol tal-enerġija mill-iskart fl-ekonomija ċirkolari

73

2018/C 164/13

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Pjan ta’ Azzjoni għal Strateġija Marittima fiż-Żona tal-Atlantiku — Il-Provvediment ta’ Tkabbir Intelliġenti, Sostenibbli u Inklużiv

77

2018/C 164/14

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Atti ġuridiċi li jipprevedu l-użu tal-proċedura regolatorja bi skrutinju

82

---

| MT | |
| --- | --- |

MT

---

I Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

RIŻOLUZZJONIJIET

Il-Kumitat tar-Regjuni

Il-126 sessjoni plenarja tal-KtR, 30.11.2017–1.12.2017

| 8.5.2018 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 164/1 |
| --- | --- | --- | --- |

8.5.2018

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 164/1

---

Riżoluzzjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar il-Programm ta’ Ħidma tal-Kummissjoni Ewropea għall-2018 qabel id-Dikjarazzjoni Konġunta dwar il-prijoritajiet leġislattivi tal-UE għall-2018

(2018/C 164/01)

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI (KtR)

Wara li kkunsidra:

| — | il-Programm ta’ Ħidma tal-Kummissjoni Ewropea (CWP) għall-2018 (COM(2017) 650 final); |
| --- | --- |

—

il-Programm ta’ Ħidma tal-Kummissjoni Ewropea (CWP) għall-2018 (COM(2017) 650 final);

| — | ir-riżoluzzjoni tiegħu tat-22 ta’ Marzu 2017 dwar il-kontribut għall-programm ta’ ħidma tal-Kummissjoni għall-2018; |
| --- | --- |

—

ir-riżoluzzjoni tiegħu tat-22 ta’ Marzu 2017 dwar il-kontribut għall-programm ta’ ħidma tal-Kummissjoni għall-2018;

| — | il-Protokoll ta’ Kooperazzjoni mal-Kummissjoni Ewropea ta’ Frar 2012; |
| --- | --- |

—

il-Protokoll ta’ Kooperazzjoni mal-Kummissjoni Ewropea ta’ Frar 2012;

Impjiegi, tkabbir, investiment u politika ta’ koeżjoni

| 1. | jenfasizza l-ħtieġa urġenti għal strateġija fit-tul tal-UE li tieħu post l-Istrateġija Ewropa 2020, li għandha l-għan li jiġi żgurat tkabbir sostenibbli, reżiljenti u inklużiv, u tagħti direzzjoni għall-Qafas Finanzjarju Pluriennali tal-UE (QFP), is-Semestru Ewropew, u l-politiki tal-UE bħala parti minn approċċ sistemiku. Meta jitqies li l-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli u l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) jipprovdu l-qafas għal tali strateġija, jissuġġerixxi li l-preżentazzjoni tal-istrateġija ġenerali tal-UE dwar l-implimentazzjoni tal-SDGs isseħħ f’rabta mill-qrib ma’ dik tal-proposti tal-QFP. Jenfasizza f’dan ir-rigward ir-rwol kritiku tal-Aġenda Urbana tal-UE għall-implimentazzjoni tal-SDGs u jistieden lill-Kummissjoni biex tqis ir-rakkomandazzjonijiet tal-KtR rilevanti; |
| --- | --- |

1.

jenfasizza l-ħtieġa urġenti għal strateġija fit-tul tal-UE li tieħu post l-Istrateġija Ewropa 2020, li għandha l-għan li jiġi żgurat tkabbir sostenibbli, reżiljenti u inklużiv, u tagħti direzzjoni għall-Qafas Finanzjarju Pluriennali tal-UE (QFP), is-Semestru Ewropew, u l-politiki tal-UE bħala parti minn approċċ sistemiku. Meta jitqies li l-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli u l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) jipprovdu l-qafas għal tali strateġija, jissuġġerixxi li l-preżentazzjoni tal-istrateġija ġenerali tal-UE dwar l-implimentazzjoni tal-SDGs isseħħ f’rabta mill-qrib ma’ dik tal-proposti tal-QFP. Jenfasizza f’dan ir-rigward ir-rwol kritiku tal-Aġenda Urbana tal-UE għall-implimentazzjoni tal-SDGs u jistieden lill-Kummissjoni biex tqis ir-rakkomandazzjonijiet tal-KtR rilevanti;

| 2. | jisħaq fuq il-fatt li l-baġit futur tal-UE għandu jkun jista’ jindirizza l-isfidi emerġenti u ż-żamma ta’ politiki tradizzjonali tal-UE b’Valur Miżjud Ewropew evidenti. Jirrifjuta xenarji bħal dawk ippreżentati fid-Dokument ta’ Riflessjoni dwar il-futur tal-finanzi tal-UE, fejn, f’termini relattivi u meta jitqies l-impatt tal-Brexit, il-volum tal-Baġit tal-UE jkun mistenni li jonqos jew jibqa’ stabbli filwaqt li jkollu jindirizza sfidi ġodda; jistenna għalhekk li titressaq proposta aktar konkreta dwar ir-riżorsi proprji tal-UE mill-Kummissjoni fil-proposta tagħha għall-QFP li jmiss; |
| --- | --- |

2.

jisħaq fuq il-fatt li l-baġit futur tal-UE għandu jkun jista’ jindirizza l-isfidi emerġenti u ż-żamma ta’ politiki tradizzjonali tal-UE b’Valur Miżjud Ewropew evidenti. Jirrifjuta xenarji bħal dawk ippreżentati fid-Dokument ta’ Riflessjoni dwar il-futur tal-finanzi tal-UE, fejn, f’termini relattivi u meta jitqies l-impatt tal-Brexit, il-volum tal-Baġit tal-UE jkun mistenni li jonqos jew jibqa’ stabbli filwaqt li jkollu jindirizza sfidi ġodda; jistenna għalhekk li titressaq proposta aktar konkreta dwar ir-riżorsi proprji tal-UE mill-Kummissjoni fil-proposta tagħha għall-QFP li jmiss;

| 3. | jenfasizza, flimkien mal-imsieħba ta’ #CohesionAlliance, l-importanza ta’ politika ta’ koeżjoni b’saħħitha u effettiva għall-ġejjieni tal-Unjoni Ewropea kollha kemm hi, peress li t-tliet dimensjonijiet ta’ koeżjoni (ekonomika, soċjali u territorjali) jiffurmaw parti integrali tal-objettivi ta’ politika tal-UE. Politika ta’ koeżjoni mtejba għalhekk għandha tinżamm bħala politika ta’ investiment ewlenija tal-UE għar-reġjuni kollha b’biżżejjed riżorsi wara l-2020, u bl-istess proporzjon bħal dak attwali. Itenni f’dan ir-rigward il-ħtieġa li l-politika ta’ koeżjoni ssir aktar flessibbli u aktar sempliċi fil-perjodu ta’ finanzjament li jmiss mingħajr ma dan jipperikola l-enfasi strateġika u ċ-ċertezza fl-ippjanar tal-awtoritajiet reġjonali u lokali, sabiex jiġi garantit il-funzjonament tal-governanza f’diversi livelli, il-prinċipju tas-sħubija u l-approċċ minn isfel għal fuq permezz ta’ ġestjoni kondiviża u biex b’mod komprensiv jiġu riveduti r-rekwiżiti għas-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (FSIE); |
| --- | --- |

3.

jenfasizza, flimkien mal-imsieħba ta’ #CohesionAlliance, l-importanza ta’ politika ta’ koeżjoni b’saħħitha u effettiva għall-ġejjieni tal-Unjoni Ewropea kollha kemm hi, peress li t-tliet dimensjonijiet ta’ koeżjoni (ekonomika, soċjali u territorjali) jiffurmaw parti integrali tal-objettivi ta’ politika tal-UE. Politika ta’ koeżjoni mtejba għalhekk għandha tinżamm bħala politika ta’ investiment ewlenija tal-UE għar-reġjuni kollha b’biżżejjed riżorsi wara l-2020, u bl-istess proporzjon bħal dak attwali. Itenni f’dan ir-rigward il-ħtieġa li l-politika ta’ koeżjoni ssir aktar flessibbli u aktar sempliċi fil-perjodu ta’ finanzjament li jmiss mingħajr ma dan jipperikola l-enfasi strateġika u ċ-ċertezza fl-ippjanar tal-awtoritajiet reġjonali u lokali, sabiex jiġi garantit il-funzjonament tal-governanza f’diversi livelli, il-prinċipju tas-sħubija u l-approċċ minn isfel għal fuq permezz ta’ ġestjoni kondiviża u biex b’mod komprensiv jiġu riveduti r-rekwiżiti għas-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (FSIE);

| 4. | itenni, fir-rigward ta’ proposti leġislattivi relatati mal-FSIE għall-perjodu ta’ programmazjoni li jmiss wara l-2020, l-appell tiegħu biex l-indikatur tal-PDG jiġi komplementat minn indikaturi reġjonali (relatati ma’, fost oħrajn, id-demografija, l-inklużjoni soċjali, l-aċċessibilità u t-tibdil fil-klima) u biex tiġi semplifikata b’mod radikali s-sistema ta’ implimentazzjoni tal-FSIE; jappoġġja sett ta’ regoli komuni għall-FSIE sabiex titnaqqas il-kumplessità tal-leġislazzjoni u jappoġġja wkoll iż-żamma ta’ Fond Soċjali Ewropew fi ħdan l-arkitettura tal-FSIE; |
| --- | --- |

4.

itenni, fir-rigward ta’ proposti leġislattivi relatati mal-FSIE għall-perjodu ta’ programmazjoni li jmiss wara l-2020, l-appell tiegħu biex l-indikatur tal-PDG jiġi komplementat minn indikaturi reġjonali (relatati ma’, fost oħrajn, id-demografija, l-inklużjoni soċjali, l-aċċessibilità u t-tibdil fil-klima) u biex tiġi semplifikata b’mod radikali s-sistema ta’ implimentazzjoni tal-FSIE; jappoġġja sett ta’ regoli komuni għall-FSIE sabiex titnaqqas il-kumplessità tal-leġislazzjoni u jappoġġja wkoll iż-żamma ta’ Fond Soċjali Ewropew fi ħdan l-arkitettura tal-FSIE;

| 5. | jenfasizza l-ħtieġa għall-implimentazzjoni rapida tal-FEIS 2.0 u tar-regolament Omnibus rivedut, notevolment bil-għan li titħaffef il-kombinazzjoni tal-FSIE mal-FEIS; jargumenta wkoll favur koordinazzjoni aħjar tal-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (CEF) u l-Orizzont 2020 ma’ fondi oħrajn; u jikkundanna l-kumplessità proċedurali ta’ dawn l-istrumenti; |
| --- | --- |

5.

jenfasizza l-ħtieġa għall-implimentazzjoni rapida tal-FEIS 2.0 u tar-regolament Omnibus rivedut, notevolment bil-għan li titħaffef il-kombinazzjoni tal-FSIE mal-FEIS; jargumenta wkoll favur koordinazzjoni aħjar tal-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (CEF) u l-Orizzont 2020 ma’ fondi oħrajn; u jikkundanna l-kumplessità proċedurali ta’ dawn l-istrumenti;

| 6. | jitlob għal titjib tal-Fond Ewropew ta’ Aġġustament għall-Globalizzazzjoni (FEG) permezz ta’ reviżjoni tal-baġit tiegħu, fejn jonqsu b’mod sinifikanti l-livelli limiti biex jiskatta l-FEG u jittejbu s-sinerġiji mal-FSIE; |
| --- | --- |

6.

jitlob għal titjib tal-Fond Ewropew ta’ Aġġustament għall-Globalizzazzjoni (FEG) permezz ta’ reviżjoni tal-baġit tiegħu, fejn jonqsu b’mod sinifikanti l-livelli limiti biex jiskatta l-FEG u jittejbu s-sinerġiji mal-FSIE;

Il-politika ekonomika u d-dimensjoni soċjali tal-UE

| 7. | jenfasizza r-rwol importanti tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fis-Semestru Ewropew, b’aktar minn 60 % tar-rakkomandazzjonijiet skont il-pajjiż indirizzati direttament lilhom; għaldaqstant itenni s-sejħa tiegħu biex il-Kummissjoni taħdem mal-Parlament Ewropew u l-Kunsill fuq kodiċi ta’ kondotta dwar l-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fis-Semestru Ewropew abbażi tal-proposta tal-KtR; |
| --- | --- |

7.

jenfasizza r-rwol importanti tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fis-Semestru Ewropew, b’aktar minn 60 % tar-rakkomandazzjonijiet skont il-pajjiż indirizzati direttament lilhom; għaldaqstant itenni s-sejħa tiegħu biex il-Kummissjoni taħdem mal-Parlament Ewropew u l-Kunsill fuq kodiċi ta’ kondotta dwar l-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fis-Semestru Ewropew abbażi tal-proposta tal-KtR;

| 8. | jenfasizza li l-livelli kollha tal-awtoritajiet pubbliċi, l-imsieħba soċjali u s-soċjetà ċivili jaqsmu r-responsabbiltà u l-interess li jaħdmu għal Ewropa iktar prosperuża u kapaċi tilqa’ l-isfidi tal-ġejjieni, fejn żviluppi ekonomiċi u soċjali jimxu id f’id; |
| --- | --- |

8.

jenfasizza li l-livelli kollha tal-awtoritajiet pubbliċi, l-imsieħba soċjali u s-soċjetà ċivili jaqsmu r-responsabbiltà u l-interess li jaħdmu għal Ewropa iktar prosperuża u kapaċi tilqa’ l-isfidi tal-ġejjieni, fejn żviluppi ekonomiċi u soċjali jimxu id f’id;

| 9. | jitlob li l-ftehim ta’ Jannar 2015 dwar il-marġini ta’ flessibbiltà fi ħdan il-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir (PST) jiġi traspost fil-liġi primarja. Itenni wkoll it-talba tiegħu għal aktar miżuri biex tingħata spinta lill-investiment pubbliku, b’mod partikolari billi jiġi eskluż il-kofinanzjament nazzjonali, reġjonali jew lokali taħt il-FSIE mill-kontabilità tal-PST, kif diġà previst għal kofinanzjament taħt l-FEIS, u billi jiġi propost li jiddaħħal indikatur relatat mar-rata tal-investiment fit-tabella ta’ valutazzjoni makroekonomika; |
| --- | --- |

9.

jitlob li l-ftehim ta’ Jannar 2015 dwar il-marġini ta’ flessibbiltà fi ħdan il-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir (PST) jiġi traspost fil-liġi primarja. Itenni wkoll it-talba tiegħu għal aktar miżuri biex tingħata spinta lill-investiment pubbliku, b’mod partikolari billi jiġi eskluż il-kofinanzjament nazzjonali, reġjonali jew lokali taħt il-FSIE mill-kontabilità tal-PST, kif diġà previst għal kofinanzjament taħt l-FEIS, u billi jiġi propost li jiddaħħal indikatur relatat mar-rata tal-investiment fit-tabella ta’ valutazzjoni makroekonomika;

| 10. | iħeġġeġ lill-Kummissjoni żżid il-ġlieda kontra l-evitar tat-taxxa lil hinn mit-twaqqif ta’ lista sewda ta’ rifuġji fiskali jew ir-riforma tal-VAT billi tipproponi votazzjoni b’maġġoranza kwalifikata (VMK) dwar kwistjonijiet ta’ taxxa sabiex jitħaffef il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet fil-Kunsill; |
| --- | --- |

10.

iħeġġeġ lill-Kummissjoni żżid il-ġlieda kontra l-evitar tat-taxxa lil hinn mit-twaqqif ta’ lista sewda ta’ rifuġji fiskali jew ir-riforma tal-VAT billi tipproponi votazzjoni b’maġġoranza kwalifikata (VMK) dwar kwistjonijiet ta’ taxxa sabiex jitħaffef il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet fil-Kunsill;

| 11. | jilqa’ l-isforzi tal-Kummissjoni biex tistabbilixxi regoli li jippermettu t-tassazzjoni tal-profitti ġġenerati minn kumpaniji multinazzjonali permezz tal-ekonomija diġitali; |
| --- | --- |

11.

jilqa’ l-isforzi tal-Kummissjoni biex tistabbilixxi regoli li jippermettu t-tassazzjoni tal-profitti ġġenerati minn kumpaniji multinazzjonali permezz tal-ekonomija diġitali;

| 12. | jenfasizza l-ħtieġa li tittejjeb id-dimensjoni soċjali tal-UE billi l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali jiġi komplementat minn aġenda soċjali Ewropea b’saħħitha, li tinkludi fost affarijiet oħra rwol akbar għal indikaturi soċjali fis-Semestru Ewropew u konverġenza reali fil-pagi konformi mal-produttività; |
| --- | --- |

12.

jenfasizza l-ħtieġa li tittejjeb id-dimensjoni soċjali tal-UE billi l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali jiġi komplementat minn aġenda soċjali Ewropea b’saħħitha, li tinkludi fost affarijiet oħra rwol akbar għal indikaturi soċjali fis-Semestru Ewropew u konverġenza reali fil-pagi konformi mal-produttività;

| 13. | għandu l-intenzjoni li jagħti attenzjoni partikolari lill-proposti leġislattivi ġodda mmirati lejn il-ħolqien ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri lejn kundizzjonijiet tax-xogħol u tal-ħajja aħjar, bħal pereżempju l-proposta li titwaqqaf awtorità għas-suq komuni tax-xogħol, kif ukoll il-proposti ppjanati biex jiġu modernizzati r-regoli dwar il-kuntratti tax-xogħol, u biex jiġi garantit l-aċċess għall-protezzjoni soċjali għal kulħadd; |
| --- | --- |

13.

għandu l-intenzjoni li jagħti attenzjoni partikolari lill-proposti leġislattivi ġodda mmirati lejn il-ħolqien ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri lejn kundizzjonijiet tax-xogħol u tal-ħajja aħjar, bħal pereżempju l-proposta li titwaqqaf awtorità għas-suq komuni tax-xogħol, kif ukoll il-proposti ppjanati biex jiġu modernizzati r-regoli dwar il-kuntratti tax-xogħol, u biex jiġi garantit l-aċċess għall-protezzjoni soċjali għal kulħadd;

L-istrateġija tas-Suq Uniku, l-SMEs, il-kompetizzjoni, l-industrija u s-Suq Uniku Diġitali

| 14. | japprova aktar semplifikazzjoni tar-regoli tal-għajnuna mill-istat, speċifikament fir-rigward tas-Servizzi ta’ Interess Ekonomiku Ġenerali (SGEI), permezz ta’ rieżami sostanzjali tad-Deċiżjoni u l-Qafas rilevanti (il-pakkett Alumnia); jistieden ukoll lill-Kummissjoni biex tinvestiga jekk it-tfixkil ekonomiku kkawżat mill-intenzjoni tar-Renju Unit li joħroġ mill-UE għandux jirriżulta f’espansjoni tar-Regolamenti għall-Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa u tnaqqis jew sospensjoni temporanja tar-regoli tal-għajnuna mill-istat għal ċerti impriżi u setturi li x’aktarx ħa jkunu milquta l-iżjed; |
| --- | --- |

14.

japprova aktar semplifikazzjoni tar-regoli tal-għajnuna mill-istat, speċifikament fir-rigward tas-Servizzi ta’ Interess Ekonomiku Ġenerali (SGEI), permezz ta’ rieżami sostanzjali tad-Deċiżjoni u l-Qafas rilevanti (il-pakkett Alumnia); jistieden ukoll lill-Kummissjoni biex tinvestiga jekk it-tfixkil ekonomiku kkawżat mill-intenzjoni tar-Renju Unit li joħroġ mill-UE għandux jirriżulta f’espansjoni tar-Regolamenti għall-Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa u tnaqqis jew sospensjoni temporanja tar-regoli tal-għajnuna mill-istat għal ċerti impriżi u setturi li x’aktarx ħa jkunu milquta l-iżjed;

| 15. | jenfasizza l-importanza ta’ strateġija industrijali li se tagħti spinta lill-kompetittività, u jafferma l-impenn tiegħu biex jiġi enfasizzat ir-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali f’din l-istrateġija; |
| --- | --- |

15.

jenfasizza l-importanza ta’ strateġija industrijali li se tagħti spinta lill-kompetittività, u jafferma l-impenn tiegħu biex jiġi enfasizzat ir-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali f’din l-istrateġija;

| 16. | jistieden lill-Kummissjoni biex taġġorna l-Att dwar in-Negozji ż-Żgħar u biex iżżomm il-koerenza tagħha wara l-proposta tal-KE dwar l-Inizjattiva favur in-Negozji l-ġodda u n-Negozji li qed jespandu; |
| --- | --- |

16.

jistieden lill-Kummissjoni biex taġġorna l-Att dwar in-Negozji ż-Żgħar u biex iżżomm il-koerenza tagħha wara l-proposta tal-KE dwar l-Inizjattiva favur in-Negozji l-ġodda u n-Negozji li qed jespandu;

| 17. | jiddispjaċih li l-appell tal-KtR biex jiġu inklużi formalment u sistematikament ir-rappreżentanti reġjonali u lokali tal-SMEs fin-netwerk ta’ Rappreżentanti tal-SMEs ma ġiex segwit fil-Programm ta’ Ħidma tal-Kummissjoni; |
| --- | --- |

17.

jiddispjaċih li l-appell tal-KtR biex jiġu inklużi formalment u sistematikament ir-rappreżentanti reġjonali u lokali tal-SMEs fin-netwerk ta’ Rappreżentanti tal-SMEs ma ġiex segwit fil-Programm ta’ Ħidma tal-Kummissjoni;

| 18. | jilqa’ b’sodisfazzjon it-tnedija tal-Pjattaforma parteċipatorja għall-Broadband bejn il-Kummissjoni u l-KtR u d-djalogu li għaddej dwar il-ħtiġijiet għal implimentazzjoni aħjar tal-infrastruttura tal-broadband fl-UE b’mod partikolari fid-dawl tal-perjodu ta’ programmazzjoni li jmiss u għal segwitu xieraq tal-inizjattiva ta’ Irħula Intelliġenti. Għal dan il-għan, iħeġġeġ li investimenti ta’ żvilupp diġitali fiż-żoni rurali u żoni skarsament popolati, li għandhom l-għan li jiżguraw aċċess għall-broadband bi prezz raġonevoli f’żoni fejn is-suq ifalli, jiġu rikonoxxuti bħala Servizzi ta’ Interess Ekonomiku Ġenerali u r-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat jiġu applikati kif suppost; |
| --- | --- |

18.

jilqa’ b’sodisfazzjon it-tnedija tal-Pjattaforma parteċipatorja għall-Broadband bejn il-Kummissjoni u l-KtR u d-djalogu li għaddej dwar il-ħtiġijiet għal implimentazzjoni aħjar tal-infrastruttura tal-broadband fl-UE b’mod partikolari fid-dawl tal-perjodu ta’ programmazzjoni li jmiss u għal segwitu xieraq tal-inizjattiva ta’ Irħula Intelliġenti. Għal dan il-għan, iħeġġeġ li investimenti ta’ żvilupp diġitali fiż-żoni rurali u żoni skarsament popolati, li għandhom l-għan li jiżguraw aċċess għall-broadband bi prezz raġonevoli f’żoni fejn is-suq ifalli, jiġu rikonoxxuti bħala Servizzi ta’ Interess Ekonomiku Ġenerali u r-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat jiġu applikati kif suppost;

L-agrikoltura, l-ekonomija blu, is-saħħa pubblika, id-demografija

| 19. | jappella biex il-PAK (Politika Agrikola Komuni) tal-UE tiġi żviluppata f’politika agrikola li hija ġusta, sostenibbli u msejsa fuq is-solidarjetà għall-benefiċċju tal-bdiewa, ir-reġjuni, il-konsumaturi u l-pubbliku, u huwa jirrakkomanda livelli limiti għall-pagamenti diretti u l-aġġustament tagħhom għal kull ħaddiem fl-agrikoltura kif ukoll l-armonizzazzjoni tagħhom bejn l-Istati Membri taħt l-ewwel pilastru; jenfasizza l-importanza ta’ aktar reviżjoni tal-PAK sabiex il-bdiewa u l-produtturi tal-ikel jiġu inċentivizzati jipproduċi b’mod sostenibbli; |
| --- | --- |

19.

jappella biex il-PAK (Politika Agrikola Komuni) tal-UE tiġi żviluppata f’politika agrikola li hija ġusta, sostenibbli u msejsa fuq is-solidarjetà għall-benefiċċju tal-bdiewa, ir-reġjuni, il-konsumaturi u l-pubbliku, u huwa jirrakkomanda livelli limiti għall-pagamenti diretti u l-aġġustament tagħhom għal kull ħaddiem fl-agrikoltura kif ukoll l-armonizzazzjoni tagħhom bejn l-Istati Membri taħt l-ewwel pilastru; jenfasizza l-importanza ta’ aktar reviżjoni tal-PAK sabiex il-bdiewa u l-produtturi tal-ikel jiġu inċentivizzati jipproduċi b’mod sostenibbli;

| 20. | jesprimi d-dispjaċir tiegħu għan-nuqqas fil-Programm ta’ Ħidma tal-Kummissjoni ta’ proposta għal strateġija rurali tal-UE, li jaggrava t-tnaqqis tal-appoġġ finanzjarju globali tal-UE għall-iżvilupp rurali meta mqabbel mal-perjodu ta’ programmazzjoni preċedenti; |
| --- | --- |

20.

jesprimi d-dispjaċir tiegħu għan-nuqqas fil-Programm ta’ Ħidma tal-Kummissjoni ta’ proposta għal strateġija rurali tal-UE, li jaggrava t-tnaqqis tal-appoġġ finanzjarju globali tal-UE għall-iżvilupp rurali meta mqabbel mal-perjodu ta’ programmazzjoni preċedenti;

| 21. | itenni mill-ġdid it-talba tiegħu lill-Kummissjoni biex tiċċara l-ambitu tal-applikazzjoni tad-Direttiva dwar is-servizzi fl-ekonomija ta’ kondiviżjoni/kollaborattiva u biex tippreżenta l-proposti biex jiġu salvagwardjati d-drittijiet tal-forza tax-xogħol f’forom ġodda ta’ impjieg speċifiċi għall-ekonomija ta’ kondiviżjoni/kollaborattiva; |
| --- | --- |

21.

itenni mill-ġdid it-talba tiegħu lill-Kummissjoni biex tiċċara l-ambitu tal-applikazzjoni tad-Direttiva dwar is-servizzi fl-ekonomija ta’ kondiviżjoni/kollaborattiva u biex tippreżenta l-proposti biex jiġu salvagwardjati d-drittijiet tal-forza tax-xogħol f’forom ġodda ta’ impjieg speċifiċi għall-ekonomija ta’ kondiviżjoni/kollaborattiva;

| 22. | jappella lill-Kummissjoni biex tikkjarifika l-limitazzjonijiet eżistenti fir-regoli dwar l-akkwist pubbliku tagħha sabiex jiġu applikati aktar faċilment il-kriterji ta’ sostenibilità; huwa mħasseb li l-leġislazzjoni tal-UE attwalment tipprojbixxi li preferenzi territorjali (bħal ikel lokali) jiġu speċifikati f’kuntratti ta’ akkwist pubbliku; |
| --- | --- |

22.

jappella lill-Kummissjoni biex tikkjarifika l-limitazzjonijiet eżistenti fir-regoli dwar l-akkwist pubbliku tagħha sabiex jiġu applikati aktar faċilment il-kriterji ta’ sostenibilità; huwa mħasseb li l-leġislazzjoni tal-UE attwalment tipprojbixxi li preferenzi territorjali (bħal ikel lokali) jiġu speċifikati f’kuntratti ta’ akkwist pubbliku;

| 23. | jistieden lill-Kummissjoni biex tagħti spinta ġdida lill-ekonomija blu Ewropea billi tippreżenta White Paper dwar “Il-baħar fil-qalba tal-Ewropa”, li tistabbilixxi mekkaniżmu ta’ investiment fl-ekonomija blu u l-istabbiliment ta’ pjattaforma ta’ politika dwar il-governanza tal-oċeani. Itenni wkoll it-talba tiegħu għall-ħolqien ta’ Komunità ta’ Għarfien u Innovazzjoni ddedikata speċifikament għall-ekonomija blu sabiex jitjieb it-trasferiment tal-ideat mir-riċerka tal-baħar għas-settur privat; |
| --- | --- |

23.

jistieden lill-Kummissjoni biex tagħti spinta ġdida lill-ekonomija blu Ewropea billi tippreżenta White Paper dwar “Il-baħar fil-qalba tal-Ewropa”, li tistabbilixxi mekkaniżmu ta’ investiment fl-ekonomija blu u l-istabbiliment ta’ pjattaforma ta’ politika dwar il-governanza tal-oċeani. Itenni wkoll it-talba tiegħu għall-ħolqien ta’ Komunità ta’ Għarfien u Innovazzjoni ddedikata speċifikament għall-ekonomija blu sabiex jitjieb it-trasferiment tal-ideat mir-riċerka tal-baħar għas-settur privat;

| 24. | jitlob, f’konformità mal-Ftehim Interistituzzjonali eżistenti, li jiġi koorganizzat, b’mod regolari bejn il-Kummissjoni, il-Kunsill, il-Parlament u l-KtR, Djalogu Strutturat dwar il-Governanza tal-Oċeani sabiex b’mod konġunt jiżviluppaw inizjattivi ġodda ta’ politika relatati mal-baħar; |
| --- | --- |

24.

jitlob, f’konformità mal-Ftehim Interistituzzjonali eżistenti, li jiġi koorganizzat, b’mod regolari bejn il-Kummissjoni, il-Kunsill, il-Parlament u l-KtR, Djalogu Strutturat dwar il-Governanza tal-Oċeani sabiex b’mod konġunt jiżviluppaw inizjattivi ġodda ta’ politika relatati mal-baħar;

| 25. | jitlob li jiġi involut fi skambji volontarji ppjanati bħala parti mill-Istat ta’ Saħħa fil-proċess tal-UE fl-2018; |
| --- | --- |

25.

jitlob li jiġi involut fi skambji volontarji ppjanati bħala parti mill-Istat ta’ Saħħa fil-proċess tal-UE fl-2018;

| 26. | iqis li s-saħħa għandha tkun waħda mit-temi ta’ prijorità taħt il-proċess tal-Aġenda Urbana għall-UE, u jappella lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex iżidu l-isforzi tagħhom fl-2018 biex titnieda sħubija dwar is-saħħa; |
| --- | --- |

26.

iqis li s-saħħa għandha tkun waħda mit-temi ta’ prijorità taħt il-proċess tal-Aġenda Urbana għall-UE, u jappella lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex iżidu l-isforzi tagħhom fl-2018 biex titnieda sħubija dwar is-saħħa;

| 27. | jistenna li l-Kummissjoni u l-Presidenzi tal-Kunsill tal-2018-2019 jipprovdu segwitu bir-reqqa għall-konklużjonijiet tal-Kunsill EPSCO ta’ Diċembru 2017 dwar id-deistituzzjonalizzazzjoni, u jiddikjara l-appoġġ tiegħu għal tranżizzjoni minn kura istituzzjonali għal kura bbażata fil-komunità, filwaqt li jiġu rrispettati s-sistemi nazzjonali u reġjonali mediko-soċjali u l-preferenzi soċjetali; |
| --- | --- |

27.

jistenna li l-Kummissjoni u l-Presidenzi tal-Kunsill tal-2018-2019 jipprovdu segwitu bir-reqqa għall-konklużjonijiet tal-Kunsill EPSCO ta’ Diċembru 2017 dwar id-deistituzzjonalizzazzjoni, u jiddikjara l-appoġġ tiegħu għal tranżizzjoni minn kura istituzzjonali għal kura bbażata fil-komunità, filwaqt li jiġu rrispettati s-sistemi nazzjonali u reġjonali mediko-soċjali u l-preferenzi soċjetali;

| 28. | ifakkar lill-Kummissjoni dwar il-bżonn ta’ strateġija Ewropea dwar id-demografija; |
| --- | --- |

28.

ifakkar lill-Kummissjoni dwar il-bżonn ta’ strateġija Ewropea dwar id-demografija;

It-turiżmu u l-kultura

| 29. | itenni s-sejħa tiegħu lill-Kummissjoni għal reviżjoni bir-reqqa tal-istrateġija tat-turiżmu tal-2010 tagħha, bi programm ta’ ħidma pluriennali ċar, u l-iżgurar ta’ linja baġitarja ddedikata biex jiġu finanzjati proġetti ta’ turiżmu Ewropej wara l-2020; f’dan il-kuntest jappoġġja l-istabbiliment fl-2018 ta’ Grupp ta’ Kuntatt dwar it-Turiżmu interistituzzjonali, fejn jittieħed vantaġġ tas-Sena Ewropea tal-Wirt Kulturali; |
| --- | --- |

29.

itenni s-sejħa tiegħu lill-Kummissjoni għal reviżjoni bir-reqqa tal-istrateġija tat-turiżmu tal-2010 tagħha, bi programm ta’ ħidma pluriennali ċar, u l-iżgurar ta’ linja baġitarja ddedikata biex jiġu finanzjati proġetti ta’ turiżmu Ewropej wara l-2020; f’dan il-kuntest jappoġġja l-istabbiliment fl-2018 ta’ Grupp ta’ Kuntatt dwar it-Turiżmu interistituzzjonali, fejn jittieħed vantaġġ tas-Sena Ewropea tal-Wirt Kulturali;

| 30. | jiddispjaċih dwar in-nuqqas tal-Kummissjoni li tipproponi strateġija tal-UE kompleta dwar ir-relazzjonijiet kulturali internazzjonali u l-iżvilupp ta’ diplomazija kulturali u li ssemmi s-Sena Ewropea tal-Wirt Kulturali 2018 fil-Programm ta’ Ħidma tagħha, u jtenni l-impenn tiegħu biex jikkontribwixxi b’mod attiv għaċ-ċelebrazzjoni tas-Sena, fil-livell Ewropew, nazzjonali, reġjonali u lokali biex tiġi valorizzata d-diversità kulturali u lingwistika tal-kontinent tagħna; |
| --- | --- |

30.

jiddispjaċih dwar in-nuqqas tal-Kummissjoni li tipproponi strateġija tal-UE kompleta dwar ir-relazzjonijiet kulturali internazzjonali u l-iżvilupp ta’ diplomazija kulturali u li ssemmi s-Sena Ewropea tal-Wirt Kulturali 2018 fil-Programm ta’ Ħidma tagħha, u jtenni l-impenn tiegħu biex jikkontribwixxi b’mod attiv għaċ-ċelebrazzjoni tas-Sena, fil-livell Ewropew, nazzjonali, reġjonali u lokali biex tiġi valorizzata d-diversità kulturali u lingwistika tal-kontinent tagħna;

L-Unjoni tal-Enerġija, il-politika dwar il-klima u l-ambjent

| 31. | jistieden lill-Kummissjoni tinvolvi lill-KtR fit-tħejjija tal-politika futura tal-UE dwar il-klima u l-enerġija bil-għan li jintlaħqu l-objettivi tal-Ftehim ta’ Pariġi, li ser jirrikjedu aktar ambizzjoni fil-livell tal-UE; ifakkar f’dan il-kuntest ir-rwol kruċjali li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom kemm fil-mitigazzjoni kif ukoll fl-adattament għat-tibdil fil-klima, u jiġbed l-attenzjoni lejn l-appoġġ tiegħu favur l-idea ta’ sistema ta’ kontributi determinati lokalment biex jiġu supplimentati l-kontributi determinati nazzjonalment dwar it-tnaqqis tas-CO2 li għandhom jiġu żviluppati; |
| --- | --- |

31.

jistieden lill-Kummissjoni tinvolvi lill-KtR fit-tħejjija tal-politika futura tal-UE dwar il-klima u l-enerġija bil-għan li jintlaħqu l-objettivi tal-Ftehim ta’ Pariġi, li ser jirrikjedu aktar ambizzjoni fil-livell tal-UE; ifakkar f’dan il-kuntest ir-rwol kruċjali li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom kemm fil-mitigazzjoni kif ukoll fl-adattament għat-tibdil fil-klima, u jiġbed l-attenzjoni lejn l-appoġġ tiegħu favur l-idea ta’ sistema ta’ kontributi determinati lokalment biex jiġu supplimentati l-kontributi determinati nazzjonalment dwar it-tnaqqis tas-CO2 li għandhom jiġu żviluppati;

| 32. | jistieden lill-Kummissjoni, fir-rigward tal-governanza tal-Unjoni tal-Enerġija, biex taħdem mal-KtR fuq it-tħejjija ta’ rakkomandazzjonijiet lill-Istati Membri fir-rigward tal-inklużjoni xierqa ta’ komponenti lokali u reġjonali fl-ippjanar nazzjonali, il-monitoraġġ u r-rappurtar ta’ progress tagħhom, u jfakkar li l-KtR għandu jkun rappreżentat fil-Kumitat dwar l-Unjoni tal-Enerġija futur li għandu jitwaqqaf skont ir-Regolament il-ġdid dwar il-Governanza; |
| --- | --- |

32.

jistieden lill-Kummissjoni, fir-rigward tal-governanza tal-Unjoni tal-Enerġija, biex taħdem mal-KtR fuq it-tħejjija ta’ rakkomandazzjonijiet lill-Istati Membri fir-rigward tal-inklużjoni xierqa ta’ komponenti lokali u reġjonali fl-ippjanar nazzjonali, il-monitoraġġ u r-rappurtar ta’ progress tagħhom, u jfakkar li l-KtR għandu jkun rappreżentat fil-Kumitat dwar l-Unjoni tal-Enerġija futur li għandu jitwaqqaf skont ir-Regolament il-ġdid dwar il-Governanza;

| 33. | jistenna li l-Kummissjoni, f’kooperazzjoni mal-BEI u s-settur privat, iżżid l-isforzi tagħha fl-iżvilupp tal-inizjattiva dwar Finanzjament Intelliġenti għal Bini Intelliġenti u biex iżżid it-trasparenza ta’ dan il-proċess, sabiex jiġi żgurat li r-rakkomandazzjonijiet tagħha f’dan ir-rigward jiġu aċċettati, u b’hekk jiġu pprovduti sinerġiji bejn is-sorsi differenti ta’ finanzjament disponibbli fil-livell lokali u reġjonali, inkluż assistenza teknika kontinwa għal proġetti tal-enerġija sostenibbli lokali fuq skala żgħira sabiex tiffaċilita l-aggregazzjoni ta’ proġetti u tagħmilhom bankabbli; |
| --- | --- |

33.

jistenna li l-Kummissjoni, f’kooperazzjoni mal-BEI u s-settur privat, iżżid l-isforzi tagħha fl-iżvilupp tal-inizjattiva dwar Finanzjament Intelliġenti għal Bini Intelliġenti u biex iżżid it-trasparenza ta’ dan il-proċess, sabiex jiġi żgurat li r-rakkomandazzjonijiet tagħha f’dan ir-rigward jiġu aċċettati, u b’hekk jiġu pprovduti sinerġiji bejn is-sorsi differenti ta’ finanzjament disponibbli fil-livell lokali u reġjonali, inkluż assistenza teknika kontinwa għal proġetti tal-enerġija sostenibbli lokali fuq skala żgħira sabiex tiffaċilita l-aggregazzjoni ta’ proġetti u tagħmilhom bankabbli;

| 34. | fid-dawl tal-importanza tal-aċċess għal finanzjament għas-suċċess tat-tranżizzjoni tal-enerġija, jappella lill-Kummissjoni Ewropea biex tiżviluppa klassifika tal-assi sostenibbli li tinkludi definizzjonijiet ċari u vinkolanti tat-tipi differenti ta’ “finanzjament tal-klima” sabiex tiġi faċilitata l-implimentazzjoni ta’ strumenti ġodda bħal bonds ekoloġiċi u garanziji kollettivi; jenfasizza l-ħtieġa biex l-investimenti ambjentali u tal-klima jkunu aktar operazzjonali taħt ir-regoli tal-UE dwar l-għajnuna mill-istat u/jew regoli ta’ kontabilità Ewropej għall-korpi pubbliċi; |
| --- | --- |

34.

fid-dawl tal-importanza tal-aċċess għal finanzjament għas-suċċess tat-tranżizzjoni tal-enerġija, jappella lill-Kummissjoni Ewropea biex tiżviluppa klassifika tal-assi sostenibbli li tinkludi definizzjonijiet ċari u vinkolanti tat-tipi differenti ta’ “finanzjament tal-klima” sabiex tiġi faċilitata l-implimentazzjoni ta’ strumenti ġodda bħal bonds ekoloġiċi u garanziji kollettivi; jenfasizza l-ħtieġa biex l-investimenti ambjentali u tal-klima jkunu aktar operazzjonali taħt ir-regoli tal-UE dwar l-għajnuna mill-istat u/jew regoli ta’ kontabilità Ewropej għall-korpi pubbliċi;

| 35. | jistieden lill-Kummissjoni biex tissalvagwardja r-rappreżentazzjoni ta’ strutturi sottonazzjonali differenti ta’ daqsijiet varji fl-istrutturi tal-Patt Globali u biex tippreżerva fil-patt il-prinċipji tas-sħubija u tal-governanza f’diversi livelli; |
| --- | --- |

35.

jistieden lill-Kummissjoni biex tissalvagwardja r-rappreżentazzjoni ta’ strutturi sottonazzjonali differenti ta’ daqsijiet varji fl-istrutturi tal-Patt Globali u biex tippreżerva fil-patt il-prinċipji tas-sħubija u tal-governanza f’diversi livelli;

| 36. | jitlob l-inklużjoni formali tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-mekkaniżmi ta’ governanza tal-UNFCCC, u jistieden lill-Kummissjoni biex tagħti prijorità lid-dimensjoni lokali u reġjonali fir-reviżjoni li jmiss tal-Istrateġija tal-UE dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima; |
| --- | --- |

36.

jitlob l-inklużjoni formali tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-mekkaniżmi ta’ governanza tal-UNFCCC, u jistieden lill-Kummissjoni biex tagħti prijorità lid-dimensjoni lokali u reġjonali fir-reviżjoni li jmiss tal-Istrateġija tal-UE dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima;

| 37. | huwa lest jassigura involviment akbar tal-awtoritajiet lokali u reġjonali matul iċ-ċiklu tar-Rieżami tal-Implimentazzjoni Ambjentali fl-implimentazzjoni tal-leġislazzjoni ambjentali u li jikkontribwixxi għar-reviżjoni ta’ direttivi ambjentali ewlenin, notevolment dwar l-istandards ta’ kwalità minimi għall-użu mill-ġdid tal-ilma u r-REFIT tad-direttiva dwar l-ilma għax-xorb; jistenna b’mod partikolari li jkun involut mill-qrib fil-qafas ta’ monitoraġġ futur tal-ekonomija ċirkolari u ta’ inizjattivi oħrajn sabiex tiġi faċilitata l-implimentazzjoni rapida tal-pakkett tal-ekonomija ċirkolari. Qed jippjana wkoll li jikkontribwixxi għall-Programm ta’ Azzjoni Ambjentali (EAP) wara l-2020, filwaqt li jevalwa s-7 EAP attwali; |
| --- | --- |

37.

huwa lest jassigura involviment akbar tal-awtoritajiet lokali u reġjonali matul iċ-ċiklu tar-Rieżami tal-Implimentazzjoni Ambjentali fl-implimentazzjoni tal-leġislazzjoni ambjentali u li jikkontribwixxi għar-reviżjoni ta’ direttivi ambjentali ewlenin, notevolment dwar l-istandards ta’ kwalità minimi għall-użu mill-ġdid tal-ilma u r-REFIT tad-direttiva dwar l-ilma għax-xorb; jistenna b’mod partikolari li jkun involut mill-qrib fil-qafas ta’ monitoraġġ futur tal-ekonomija ċirkolari u ta’ inizjattivi oħrajn sabiex tiġi faċilitata l-implimentazzjoni rapida tal-pakkett tal-ekonomija ċirkolari. Qed jippjana wkoll li jikkontribwixxi għall-Programm ta’ Azzjoni Ambjentali (EAP) wara l-2020, filwaqt li jevalwa s-7 EAP attwali;

| 38. | jappoġġja l-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni għan-Natura, għan-Nies u l-Ekonomija, jippjana kooperazzjoni kontinwa dwar il-Premji dwar Natura 2000 u dwar il-Kapitali Ekoloġiċi Ewropej (EGC)/il-European Green Leaf Cities (EGL), u jistenna li tissokta l-kooperazzjoni dwar it-tħejjija tal-Ġimgħa Ekoloġika; |
| --- | --- |

38.

jappoġġja l-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni għan-Natura, għan-Nies u l-Ekonomija, jippjana kooperazzjoni kontinwa dwar il-Premji dwar Natura 2000 u dwar il-Kapitali Ekoloġiċi Ewropej (EGC)/il-European Green Leaf Cities (EGL), u jistenna li tissokta l-kooperazzjoni dwar it-tħejjija tal-Ġimgħa Ekoloġika;

| 39. | jenfasizza li l-proġetti kollha tal-UE relatati mal-bini ta’ infrastruttura ġdida (kemm jekk implimentati permezz tal-FSIE kif ukoll permezz tal-FEIS) għandhom ikunu kompatibbli mal-impenji ta’ sostenibbiltà tal-UE taħt l-SDGs u għalhekk, fost l-oħrajn, reżiljenti għal diżastri; jappella biex dan il-prinċipju jissemma b’mod espliċitu fir-regoli ta’ implimentazzjoni tal-fondi; jappella wkoll lill-Kummissjoni biex toħroġ pjan ta’ azzjoni dwar l-adattament antisismiku ta’ bini eżistenti bħala prijorità fil-programmi operattivi ta’ żvilupp reġjonali tal-Istati Membri; |
| --- | --- |

39.

jenfasizza li l-proġetti kollha tal-UE relatati mal-bini ta’ infrastruttura ġdida (kemm jekk implimentati permezz tal-FSIE kif ukoll permezz tal-FEIS) għandhom ikunu kompatibbli mal-impenji ta’ sostenibbiltà tal-UE taħt l-SDGs u għalhekk, fost l-oħrajn, reżiljenti għal diżastri; jappella biex dan il-prinċipju jissemma b’mod espliċitu fir-regoli ta’ implimentazzjoni tal-fondi; jappella wkoll lill-Kummissjoni biex toħroġ pjan ta’ azzjoni dwar l-adattament antisismiku ta’ bini eżistenti bħala prijorità fil-programmi operattivi ta’ żvilupp reġjonali tal-Istati Membri;

Il-ġustizzja, is-sigurtà, id-drittijiet fundamentali u l-migrazzjoni

| 40. | jieħu nota tal-proposti għat-tlestija/l-ikkompletar tal-Unjoni għas-Sigurtà Ewropea u jfakkar fil-ħtieġa li t-tħassib dwar is-sigurtà jiġi bilanċjat mid-drittijiet fundamentali individwali, inkluż il-protezzjoni tad-data; b’mod partikolari, itenni s-sejħa tiegħu lill-Kummissjoni biex tappoġġja l-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-indirizzar tal-kwistjoni tar-radikalizzazzjoni li twassal għal estremiżmu vjolenti billi toħroġ linji gwida għall-gvernijiet lokali u reġjonali dwar l-istabbiliment ta’ strateġiji ta’ prevenzjoni sabiex tiġi miġġielda r-radikalizzazzjoni. Jappella wkoll lill-Kummissjoni biex tadotta approċċ li jinvolvi diversi aġenziji għad-diversi aspetti tar-radikalizzazzjoni u l-estremiżmu, filwaqt li tiżdied it-trasparenza dwar opportunitajiet ta’ finanzjament disponibbli f’dan il-qasam u bl-involviment tas-settur privat u intrapriżi pubbliċi; |
| --- | --- |

40.

jieħu nota tal-proposti għat-tlestija/l-ikkompletar tal-Unjoni għas-Sigurtà Ewropea u jfakkar fil-ħtieġa li t-tħassib dwar is-sigurtà jiġi bilanċjat mid-drittijiet fundamentali individwali, inkluż il-protezzjoni tad-data; b’mod partikolari, itenni s-sejħa tiegħu lill-Kummissjoni biex tappoġġja l-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-indirizzar tal-kwistjoni tar-radikalizzazzjoni li twassal għal estremiżmu vjolenti billi toħroġ linji gwida għall-gvernijiet lokali u reġjonali dwar l-istabbiliment ta’ strateġiji ta’ prevenzjoni sabiex tiġi miġġielda r-radikalizzazzjoni. Jappella wkoll lill-Kummissjoni biex tadotta approċċ li jinvolvi diversi aġenziji għad-diversi aspetti tar-radikalizzazzjoni u l-estremiżmu, filwaqt li tiżdied it-trasparenza dwar opportunitajiet ta’ finanzjament disponibbli f’dan il-qasam u bl-involviment tas-settur privat u intrapriżi pubbliċi;

| 41. | jistieden lill-Kummissjoni biex malajr kemm jista’ jkun tipproponi verżjoni riveduta ta’ mekkaniżmu uniku u effettiv tal-UE dwar l-istat tad-dritt, li għandu jinkorpora strumenti eżistenti għall-protezzjoni tad-demokrazija u d-drittijiet fundamentali u jkun applikabbli fil-livelli kollha ta’ gvern; |
| --- | --- |

41.

jistieden lill-Kummissjoni biex malajr kemm jista’ jkun tipproponi verżjoni riveduta ta’ mekkaniżmu uniku u effettiv tal-UE dwar l-istat tad-dritt, li għandu jinkorpora strumenti eżistenti għall-protezzjoni tad-demokrazija u d-drittijiet fundamentali u jkun applikabbli fil-livelli kollha ta’ gvern;

| 42. | iħeġġeġ lill-Istati Membri biex jaqblu mal-Parlament Ewropew dwar ir-riforma tas-Sistema Ewropea Komuni tal-Asil sa Ġunju 2018, filwaqt li jqisu l-impatt kbir fuq il-bliet u r-reġjuni f’termini ta’ akkoljenza ta’ migranti u integrazzjoni ta’ rifuġjati, kif ukoll ir-rakkomandazzjonijiet li diġà saru mill-KtR; iħeġġeġ lill-Istati Membri u l-Parlament biex jibbażaw kwalunkwe regola ġdida fuq il-prinċipji tar-rispett tad-drittijiet tal-bniedem u l-obbligi internazzjonali, is-solidarjetà u r-reċiproċità; fil-kuntest tar-reviżjoni tal-Aġenda Ewropea għall-Migrazzjoni, jistenna wkoll l-implimentazzjoni tal-proposti tal-Kummissjoni għat-tisħiħ tal-perkorsi legali għal persuni li jeħtieġu protezzjoni internazzjonli u b’hekk jerġa’ jinkiseb kontroll tar-rotot migratorji; |
| --- | --- |

42.

iħeġġeġ lill-Istati Membri biex jaqblu mal-Parlament Ewropew dwar ir-riforma tas-Sistema Ewropea Komuni tal-Asil sa Ġunju 2018, filwaqt li jqisu l-impatt kbir fuq il-bliet u r-reġjuni f’termini ta’ akkoljenza ta’ migranti u integrazzjoni ta’ rifuġjati, kif ukoll ir-rakkomandazzjonijiet li diġà saru mill-KtR; iħeġġeġ lill-Istati Membri u l-Parlament biex jibbażaw kwalunkwe regola ġdida fuq il-prinċipji tar-rispett tad-drittijiet tal-bniedem u l-obbligi internazzjonali, is-solidarjetà u r-reċiproċità; fil-kuntest tar-reviżjoni tal-Aġenda Ewropea għall-Migrazzjoni, jistenna wkoll l-implimentazzjoni tal-proposti tal-Kummissjoni għat-tisħiħ tal-perkorsi legali għal persuni li jeħtieġu protezzjoni internazzjonli u b’hekk jerġa’ jinkiseb kontroll tar-rotot migratorji;

| 43. | jistieden lill-Kummissjoni biex tkompli tissemplifika u tħaffef il-proċeduri ta’ finanzjament u tiffaċilita l-aċċess tar-reġjuni u l-bliet għar-riżorsi finanzjarji mfassla biex jindirizzaw l-kriżijiet umanitarji u l-integrazzjoni tar-refuġjati; |
| --- | --- |

43.

jistieden lill-Kummissjoni biex tkompli tissemplifika u tħaffef il-proċeduri ta’ finanzjament u tiffaċilita l-aċċess tar-reġjuni u l-bliet għar-riżorsi finanzjarji mfassla biex jindirizzaw l-kriżijiet umanitarji u l-integrazzjoni tar-refuġjati;

Politiki esterni

| 44. | iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tiżgura li d-dimensjoni lokali u reġjonali tal-politika kummerċjali tal-UE tkun ikkunsidrata meta jiġu negozjati ftehimiet kummerċjali ġodda, u jitlob l-aċċess kontinwu għad-dokumenti rilevanti tan-negozjati permezz tal-proċedura tal-kamra tal-qari; |
| --- | --- |

44.

iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tiżgura li d-dimensjoni lokali u reġjonali tal-politika kummerċjali tal-UE tkun ikkunsidrata meta jiġu negozjati ftehimiet kummerċjali ġodda, u jitlob l-aċċess kontinwu għad-dokumenti rilevanti tan-negozjati permezz tal-proċedura tal-kamra tal-qari;

| 45. | jisħaq fuq l-impenn tal-KtR lejn l-għan tal-Kummissjoni li jitrawmu l-istabilità u l-prosperità barra l-UE, permezz tal-Kumitati Konsultattivi Konġunti u l-Gruppi ta’ Ħidma tiegħu ma’ pajjiżi kandidati u pajjiżi kandidati potenzjali, kif ukoll permezz tal-Assemblea Reġjonali u Lokali Ewro-Mediterranja (ARLEM), il-Konferenza tal-Awtoritajiet Reġjonali u Lokali għas-Sħubija tal-Lvant (CORLEAP), kif ukoll it-Task Force tal-Ukrajna tal-KtR, il-Programm tal-Ukrajna ta’ Għoti ta’ Setgħa, Responsabbiltà u ta’ Żvilupp Lokali (U-LEAD), u l-inizjattiva ta’ Nikosija għal muniċipalitajiet Libjani; |
| --- | --- |

45.

jisħaq fuq l-impenn tal-KtR lejn l-għan tal-Kummissjoni li jitrawmu l-istabilità u l-prosperità barra l-UE, permezz tal-Kumitati Konsultattivi Konġunti u l-Gruppi ta’ Ħidma tiegħu ma’ pajjiżi kandidati u pajjiżi kandidati potenzjali, kif ukoll permezz tal-Assemblea Reġjonali u Lokali Ewro-Mediterranja (ARLEM), il-Konferenza tal-Awtoritajiet Reġjonali u Lokali għas-Sħubija tal-Lvant (CORLEAP), kif ukoll it-Task Force tal-Ukrajna tal-KtR, il-Programm tal-Ukrajna ta’ Għoti ta’ Setgħa, Responsabbiltà u ta’ Żvilupp Lokali (U-LEAD), u l-inizjattiva ta’ Nikosija għal muniċipalitajiet Libjani;

| 46. | jenfasizza d-dimensjoni territorjali tal-istrateġiji ta’ adeżjoni, u l-importanza tal-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-iżvilupp tal-istrateġiji rilevanti; |
| --- | --- |

46.

jenfasizza d-dimensjoni territorjali tal-istrateġiji ta’ adeżjoni, u l-importanza tal-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-iżvilupp tal-istrateġiji rilevanti;

| 47. | jinnota li hija meħtieġa diskussjoni pubblika kontinwa dwar it-tkabbir tal-UE fil-livelli kollha ta’ governanza, sabiex jiġi żgurat li l-prospett ta’ adeżjoni fl-UE jista’ jkompli jrawwem is-sussidjarjetà, id-demokrazija, il-protezzjoni tad-drittijiet tal-minoritajiet nazzjonali u s-sigurtà; f’dan ir-rigward, itenni l-istedina tiegħu lill-Kummissjoni Ewropea biex jiġi koorganizzat Jum it-Tkabbir annwali flimkien mal-KtR sabiex tingħata informazzjoni u appoġġ politiku lill-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-pajjiżi tat-tkabbir; |
| --- | --- |

47.

jinnota li hija meħtieġa diskussjoni pubblika kontinwa dwar it-tkabbir tal-UE fil-livelli kollha ta’ governanza, sabiex jiġi żgurat li l-prospett ta’ adeżjoni fl-UE jista’ jkompli jrawwem is-sussidjarjetà, id-demokrazija, il-protezzjoni tad-drittijiet tal-minoritajiet nazzjonali u s-sigurtà; f’dan ir-rigward, itenni l-istedina tiegħu lill-Kummissjoni Ewropea biex jiġi koorganizzat Jum it-Tkabbir annwali flimkien mal-KtR sabiex tingħata informazzjoni u appoġġ politiku lill-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-pajjiżi tat-tkabbir;

| 48. | jistenna li l-Istrateġija tal-Kummissjoni dwar il-Balkani tal-Punent li ġiet imħabbra għal kmieni fl-2018 tinkludi enfasi qawwija fuq id-dimensjoni lokali u reġjonali tagħha; |
| --- | --- |

48.

jistenna li l-Istrateġija tal-Kummissjoni dwar il-Balkani tal-Punent li ġiet imħabbra għal kmieni fl-2018 tinkludi enfasi qawwija fuq id-dimensjoni lokali u reġjonali tagħha;

| 49. | iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tirrikonoxxi r-rwol tal-awtoritajiet lokali Libjani għall-istabbilizzazzjoni tal-pajjiż u għall-kontroll tar-rotot migratorji lejn l-Ewropa, u jappella biex il-Libja, minħabba l-isforzi li jeħtieġ twettaq fir-rigward tar-rispett tad-drittijiet tal-bniedem u tal-istat tad-dritt, tkun inkluża fil-programmi tal-UE li joperaw fil-Mediterran, bħalma hu s-CBC-Med. Jissuġġerixxi l-użu ta’ għodod legali innovattivi bħar-REKT li jippermettu lill-bliet Libjani jipparteċipaw f’azzjonijiet ta’ kooperazzjoni transfruntiera u fi sħubiji diretti ma’ bliet u reġjuni fl-UE; iħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea tinvolvi lill-KtR u lill-awtoritajiet reġjonali u lokali li jirappreżenta fl-ippjanar, l-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tal-programmi tal-Unjoni fl-Amerika Latina, b’enfasi speċjali fuq dawk maħsubin għall-promozzjoni ta’ kooperazzjoni għall-iżvilupp sostenibbli u għall-koeżjoni soċjali; |
| --- | --- |

49.

iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tirrikonoxxi r-rwol tal-awtoritajiet lokali Libjani għall-istabbilizzazzjoni tal-pajjiż u għall-kontroll tar-rotot migratorji lejn l-Ewropa, u jappella biex il-Libja, minħabba l-isforzi li jeħtieġ twettaq fir-rigward tar-rispett tad-drittijiet tal-bniedem u tal-istat tad-dritt, tkun inkluża fil-programmi tal-UE li joperaw fil-Mediterran, bħalma hu s-CBC-Med. Jissuġġerixxi l-użu ta’ għodod legali innovattivi bħar-REKT li jippermettu lill-bliet Libjani jipparteċipaw f’azzjonijiet ta’ kooperazzjoni transfruntiera u fi sħubiji diretti ma’ bliet u reġjuni fl-UE; iħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea tinvolvi lill-KtR u lill-awtoritajiet reġjonali u lokali li jirappreżenta fl-ippjanar, l-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tal-programmi tal-Unjoni fl-Amerika Latina, b’enfasi speċjali fuq dawk maħsubin għall-promozzjoni ta’ kooperazzjoni għall-iżvilupp sostenibbli u għall-koeżjoni soċjali;

| 50. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea biex tinvolvi lill-awtoritajiet lokali u reġjonali permezz tal-KtR fl-implimentazzjoni tal-Aġenda 2030 u l-Kunsens dwar l-Iżvilupp Ġdid u biex tiġi appoġġjata l-koordinazzjoni fost l-atturi kollha tal-kooperazzjoni deċentralizzata għall-iżvilupp; |
| --- | --- |

50.

jistieden lill-Kummissjoni Ewropea biex tinvolvi lill-awtoritajiet lokali u reġjonali permezz tal-KtR fl-implimentazzjoni tal-Aġenda 2030 u l-Kunsens dwar l-Iżvilupp Ġdid u biex tiġi appoġġjata l-koordinazzjoni fost l-atturi kollha tal-kooperazzjoni deċentralizzata għall-iżvilupp;

| 51. | itenni s-sejħa tiegħu biex l-iskemi ta’ finanzjament eżistenti tal-UE, partikolarment it-TAIEX u t-Twinning, ikomplu jiġu adattati sabiex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet tal-partijiet interessati lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

51.

itenni s-sejħa tiegħu biex l-iskemi ta’ finanzjament eżistenti tal-UE, partikolarment it-TAIEX u t-Twinning, ikomplu jiġu adattati sabiex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet tal-partijiet interessati lokali u reġjonali;

| 52. | jenfasizza l-ħtieġa għall-inklużjoni effettiva tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-implimentazzjoni tal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Sostenibbli, u jappoġġja l-intenzjoni tal-Kummissjoni biex taġixxi malajr biex jingħata appoġġ lill-proġetti lokali permezz ta’ dan; |
| --- | --- |

52.

jenfasizza l-ħtieġa għall-inklużjoni effettiva tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-implimentazzjoni tal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Sostenibbli, u jappoġġja l-intenzjoni tal-Kummissjoni biex taġixxi malajr biex jingħata appoġġ lill-proġetti lokali permezz ta’ dan;

Iċ-ċittadinanza, il-governanza u t-tfassil aħjar tal-liġijiet

| 53. | jenfasizza li jinsab lest jikkontribwixxi, permezz tat-tliet rappreżentanti tiegħu għat-Task Force tas-Sussidjarjetà u l-Proporzjonalità l-għarfien espert tiegħu, ibbażat fuq in-Netwerk għall-Monitoraġġ tas-Sussidjarjetà tiegħu u fuq il-ħidma tiegħu li ilha għaddejja dwar dawn il-kwistjonijiet; jilqa’ f’dan ir-rigward il-fatt li l-mandat tat-Task Force jagħmel referenza espliċita għat-tema ta’ kif għandhom jiġu involuti aħjar l-awtoritajiet lokali u reġjonali fit-tħejjija u s-segwitu tal-politiki tal-unjoni u jenfasizza li dan jirrikjedi dibattitu mhux biss dwar id-delegar mill-ġdid possibbli ta’ ċerti kompetenzi għal-livell tal-Istati Membri, iżda dwar approċċ komprensiv għall-governanza f’diversi livelli fl-UE; |
| --- | --- |

53.

jenfasizza li jinsab lest jikkontribwixxi, permezz tat-tliet rappreżentanti tiegħu għat-Task Force tas-Sussidjarjetà u l-Proporzjonalità l-għarfien espert tiegħu, ibbażat fuq in-Netwerk għall-Monitoraġġ tas-Sussidjarjetà tiegħu u fuq il-ħidma tiegħu li ilha għaddejja dwar dawn il-kwistjonijiet; jilqa’ f’dan ir-rigward il-fatt li l-mandat tat-Task Force jagħmel referenza espliċita għat-tema ta’ kif għandhom jiġu involuti aħjar l-awtoritajiet lokali u reġjonali fit-tħejjija u s-segwitu tal-politiki tal-unjoni u jenfasizza li dan jirrikjedi dibattitu mhux biss dwar id-delegar mill-ġdid possibbli ta’ ċerti kompetenzi għal-livell tal-Istati Membri, iżda dwar approċċ komprensiv għall-governanza f’diversi livelli fl-UE;

| 54. | jiġbed l-attenzjoni għall-kontribut li qed jagħmel għad-dibattitu demokratiku u inklużiv dwar il-Ġejjieni tal-Ewropa li l-KtR ser jikkontribwixxi għalih ukoll permezz ta’ Opinjoni sa Ottubru 2018, notevolment permezz ta’ riflessjoni ġenerali abbażi ta’ approċċ minn isfel għal fuq li tnediet minnu u li tinvolvi liċ-ċittadini u lill-partijiet interessati lokali u reġjonali bl-għan li jiġu identifikati l-isfidi ewlenin għaċ-ċittadini tal-UE kif ukoll bi proposti konkreti dwar il-perkors li għandha tieħu l-UE fil-futur sabiex iżżid il-leġittimità tagħha; f’dan ir-rigward, jiġbed l-attenzjoni għall-proposti biex dan jintlaħaq kif stabbiliti fl-Opinjoni dwar ir-Rapport dwar iċ-Ċittadinanza tal-UE 2017 li ġie adottat fis-sessjoni plenarja tal-KtR ta’ Novembru; |
| --- | --- |

54.

jiġbed l-attenzjoni għall-kontribut li qed jagħmel għad-dibattitu demokratiku u inklużiv dwar il-Ġejjieni tal-Ewropa li l-KtR ser jikkontribwixxi għalih ukoll permezz ta’ Opinjoni sa Ottubru 2018, notevolment permezz ta’ riflessjoni ġenerali abbażi ta’ approċċ minn isfel għal fuq li tnediet minnu u li tinvolvi liċ-ċittadini u lill-partijiet interessati lokali u reġjonali bl-għan li jiġu identifikati l-isfidi ewlenin għaċ-ċittadini tal-UE kif ukoll bi proposti konkreti dwar il-perkors li għandha tieħu l-UE fil-futur sabiex iżżid il-leġittimità tagħha; f’dan ir-rigward, jiġbed l-attenzjoni għall-proposti biex dan jintlaħaq kif stabbiliti fl-Opinjoni dwar ir-Rapport dwar iċ-Ċittadinanza tal-UE 2017 li ġie adottat fis-sessjoni plenarja tal-KtR ta’ Novembru;

| 55. | qed jistenna b’interess il-Komunikazzjoni dwar kif l-Unjoni ssir aktar magħquda, aktar b’saħħitha u aktar demokratika f’termini ta’ komunikazzjoni, u jtenni r-rieda tiegħu li jikkontribwixxi għall-iżvilupp ta’ strateġiji u attivitajiet ta’ komunikazzjoni deċentralizzata f’kooperazzjoni mill-qrib mal-istituzzjonijiet l-oħra tal-UE u mal-awtoritajiet lokali u reġjonali madwar l-Unjoni; |
| --- | --- |

55.

qed jistenna b’interess il-Komunikazzjoni dwar kif l-Unjoni ssir aktar magħquda, aktar b’saħħitha u aktar demokratika f’termini ta’ komunikazzjoni, u jtenni r-rieda tiegħu li jikkontribwixxi għall-iżvilupp ta’ strateġiji u attivitajiet ta’ komunikazzjoni deċentralizzata f’kooperazzjoni mill-qrib mal-istituzzjonijiet l-oħra tal-UE u mal-awtoritajiet lokali u reġjonali madwar l-Unjoni;

| 56. | jagħti struzzjonijiet lill-President tiegħu sabiex jibgħat din ir-riżoluzzjoni lill-Kummissjoni Ewropea, lill-Parlament Ewropew, lill-Presidenza Estonjana u ‘l-Presidenza Bulgara tal-Kunsill tal-UE u lill-President tal-Kunsill Ewropew. |
| --- | --- |

56.

jagħti struzzjonijiet lill-President tiegħu sabiex jibgħat din ir-riżoluzzjoni lill-Kummissjoni Ewropea, lill-Parlament Ewropew, lill-Presidenza Estonjana u ‘l-Presidenza Bulgara tal-Kunsill tal-UE u lill-President tal-Kunsill Ewropew.

Brussell, l-1 ta’ Diċembru 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

OPINJONIJIET

Il-Kumitat tar-Regjuni

Il-126 sessjoni plenarja tal-KtR, 30.11.2017–1.12.2017

| 8.5.2018 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 164/7 |
| --- | --- | --- | --- |

8.5.2018

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 164/7

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Dokument ta’ riflessjoni dwar l-approfondiment tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja sal-2025

(2018/C 164/02)

| Relatur: | Is-Sur Rouillon (FR/PSE), Sindku ta’ Coulaines |
| --- | --- |
| Dokument ta’ referenza: | Dokument ta’ Riflessjoni dwar l-Approfondiment tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja
  COM(2017) 291 final |

Relatur:

Is-Sur Rouillon (FR/PSE), Sindku ta’ Coulaines

Dokument ta’ referenza:

Dokument ta’ Riflessjoni dwar l-Approfondiment tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja

COM(2017) 291 final

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI

| 1. | jemmen li
  d-
  defiċit tal-konverġenza u l-koeżjoni fi ħdan l-Unjoni Ewropea u l-vulnerabbiltajiet ekonomiċi u bankarji, li għandhom impatt partikolari għall-awtoritajiet lokali u reġjonali b’mod partikolari fir-rigward taż-żieda fl-infiq soċjali minħabba l-kriżi u r-restrizzjoni tal-kapaċità tagħhom għall-investiment u għall-preservazzjoni ta’ livell sodisfaċenti ta’ kwalità tas-servizzi pubbliċi, jeħtieġu l-korrezzjoni rapida ħafna ta’ nuqqasijiet strutturali tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja (UEM) qabel il-kriżi li jmiss; |
| --- | --- |

1.

jemmen li
  d-
  defiċit tal-konverġenza u l-koeżjoni fi ħdan l-Unjoni Ewropea u l-vulnerabbiltajiet ekonomiċi u bankarji, li għandhom impatt partikolari għall-awtoritajiet lokali u reġjonali b’mod partikolari fir-rigward taż-żieda fl-infiq soċjali minħabba l-kriżi u r-restrizzjoni tal-kapaċità tagħhom għall-investiment u għall-preservazzjoni ta’ livell sodisfaċenti ta’ kwalità tas-servizzi pubbliċi, jeħtieġu l-korrezzjoni rapida ħafna ta’ nuqqasijiet strutturali tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja (UEM) qabel il-kriżi li jmiss;

| 2. | jitlob, għalhekk, li jkun hemm qabża kwalitattiva, sabiex tittejjeb l-UEM, b’enfasi fuq it-tisħiħ tar-reżiljenza għall-iskossi ekonomiċi u soċjali u fuq l-appoġġ tal-konverġenza tal-ekonomiji li jieħu kont tar-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali. Ikun tajjeb li jkun hemm ħsieb dwar l-istadji futuri tal-UEM f’sekwenzi sal-2025 billi jidentifika l-miżuri li huma immedjatament fattibbli skont it-Trattati attwali u dawk li jeħtieġu tibdil fit-Trattati, l-ewwel nett it-traspożizzjoni tat-trattat fiskali fi dritt primarju; |
| --- | --- |

2.

jitlob, għalhekk, li jkun hemm qabża kwalitattiva, sabiex tittejjeb l-UEM, b’enfasi fuq it-tisħiħ tar-reżiljenza għall-iskossi ekonomiċi u soċjali u fuq l-appoġġ tal-konverġenza tal-ekonomiji li jieħu kont tar-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali. Ikun tajjeb li jkun hemm ħsieb dwar l-istadji futuri tal-UEM f’sekwenzi sal-2025 billi jidentifika l-miżuri li huma immedjatament fattibbli skont it-Trattati attwali u dawk li jeħtieġu tibdil fit-Trattati, l-ewwel nett it-traspożizzjoni tat-trattat fiskali fi dritt primarju;

| 3. | barra minn hekk, jilqa’ b’sodisfazzjon il-fatt li d-dokument ta’ riflessjoni jidentifika l-Unjoni Ekonomika u Monetarja (UEM) bħala waħda mill-kwistjonijiet prijoritarji biex tingħata l-ħajja lid-dibattitu taċ-ċittadini dwar il-ġejjieni tal-Ewropa (1). 73 % taċ-ċittadini taż-żona tal-euro u 60 % ta’ dawk tal-UE huma favur l-UEM (2), dan l-appoġġ għall-wirt komuni li saret tirrappreżenta l-euro jmur id f’id ma’ domanda qawwija għal riforma taż-żona tal-euro (3) biex issir munita b’saħħitha u stabbli u biex tiġi stabbilita governanza effettiva demokratika tal-politika ekonomika u monetarja; Għalhekk, il-KtR jemmen li r-riforma tal-UEM għandha tkun waħda mill-kwistjonijiet prijoritarji tal-konvenzjonijiet demokratiċi li jistgħu jiġu sodisfati b’mod deċentralizzat fir-reġjuni u l-muniċipalitajiet Ewropej sa mill-2018 sabiex iċ-ċittadini jiġu involuti fil-proċess ta’ riforma tal-UE; |
| --- | --- |

3.

barra minn hekk, jilqa’ b’sodisfazzjon il-fatt li d-dokument ta’ riflessjoni jidentifika l-Unjoni Ekonomika u Monetarja (UEM) bħala waħda mill-kwistjonijiet prijoritarji biex tingħata l-ħajja lid-dibattitu taċ-ċittadini dwar il-ġejjieni tal-Ewropa (1). 73 % taċ-ċittadini taż-żona tal-euro u 60 % ta’ dawk tal-UE huma favur l-UEM (2), dan l-appoġġ għall-wirt komuni li saret tirrappreżenta l-euro jmur id f’id ma’ domanda qawwija għal riforma taż-żona tal-euro (3) biex issir munita b’saħħitha u stabbli u biex tiġi stabbilita governanza effettiva demokratika tal-politika ekonomika u monetarja; Għalhekk, il-KtR jemmen li r-riforma tal-UEM għandha tkun waħda mill-kwistjonijiet prijoritarji tal-konvenzjonijiet demokratiċi li jistgħu jiġu sodisfati b’mod deċentralizzat fir-reġjuni u l-muniċipalitajiet Ewropej sa mill-2018 sabiex iċ-ċittadini jiġu involuti fil-proċess ta’ riforma tal-UE;

| 4. | jiddispjaċih, madankollu li l-urġenza ekonomika u finanzjarja biex jiġu miġġielda n-nuqqasijiet oriġinali taż-żona tal-euro mhijiex rikonoxxuta b’mod suffiċjenti mid-dokument ta’ riflessjoni. Fil-fatt, in-nuqqas attwali ta’ tkabbir fl-UE jiddependi fuq l-appoġġ ċikliku provdut permezz tal-politika monetarja tal-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE), li mill-2008 ’l hawn b’mod partikolari ppermetta li jitnaqqsu EUR 1 000 biljun mill-pagamenti ta’ interessi mogħtija mill-awtoritajiet pubbliċi u li f’ħafna Stati Membri jinżammu rati ta’ interess baxxi b’mod partikolari. Madankollu, l-awtoritajiet pubbliċi u l-atturi finanzjarji fiż-żona tal-euro jridu jħejju għal tnaqqis gradwali tal-politika monetarja mill-BĊE u żieda fir-rati fuq perjodu twil ta’ żmien. Fl-istess ħin, l-UE tinsab f’mument fejn huwa neċessarju li jiġi affermat mill-ġdid l-interess strateġiku taż-żona tal-euro, billi turi li hija għandha valur miżjud f’termini ekonomiċi; |
| --- | --- |

4.

jiddispjaċih, madankollu li l-urġenza ekonomika u finanzjarja biex jiġu miġġielda n-nuqqasijiet oriġinali taż-żona tal-euro mhijiex rikonoxxuta b’mod suffiċjenti mid-dokument ta’ riflessjoni. Fil-fatt, in-nuqqas attwali ta’ tkabbir fl-UE jiddependi fuq l-appoġġ ċikliku provdut permezz tal-politika monetarja tal-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE), li mill-2008 ’l hawn b’mod partikolari ppermetta li jitnaqqsu EUR 1 000 biljun mill-pagamenti ta’ interessi mogħtija mill-awtoritajiet pubbliċi u li f’ħafna Stati Membri jinżammu rati ta’ interess baxxi b’mod partikolari. Madankollu, l-awtoritajiet pubbliċi u l-atturi finanzjarji fiż-żona tal-euro jridu jħejju għal tnaqqis gradwali tal-politika monetarja mill-BĊE u żieda fir-rati fuq perjodu twil ta’ żmien. Fl-istess ħin, l-UE tinsab f’mument fejn huwa neċessarju li jiġi affermat mill-ġdid l-interess strateġiku taż-żona tal-euro, billi turi li hija għandha valur miżjud f’termini ekonomiċi;

| 5. | jinnota li l-biċċa l-kbira tal-proposti konkreti mqajma fid-dokument ta’ riflessjoni jiffokaw fuq il-miżuri b’rabta mal-unjoni tas-swieq kapitali u l-unjoni bankarja li huma diġà mibdija, bħal pereżempju l-istabbiliment ta’ Skema Ewropea ta’ Assigurazzjoni tad-Depożiti (EDIS) li għaliha hemm it-tama li jintlaħaq ftehim qabel tmiem l-2019, biex tiġi implimentata sal-2025. Il-KtR jiddispjaċih li, għall-kuntrarju, il-kwistjonijiet relatati mal-UEM jinsabu fl-aħħar tad-dokument ta’ riflessjoni u li mhumiex ippreżentati ħlief bħala għażliet u mhux proposti konkreti li dwarhom il-Kummissjoni timpenja ruħha. B’konsegwenza, id-dokument ta’ riflessjoni jipprovdi biss ftit elementi ġodda meta mqabbel mar-rapport tal-erba’ Presidenti (Diċembru 2012) (4) u dak tal-Ħames Presidenti (Ġunju 2015) (5), kif ukoll bosta riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew, fosthom dik tas-16 ta’ Frar 2017 dwar kapaċità baġitarja għaż-żona tal-euro; |
| --- | --- |

5.

jinnota li l-biċċa l-kbira tal-proposti konkreti mqajma fid-dokument ta’ riflessjoni jiffokaw fuq il-miżuri b’rabta mal-unjoni tas-swieq kapitali u l-unjoni bankarja li huma diġà mibdija, bħal pereżempju l-istabbiliment ta’ Skema Ewropea ta’ Assigurazzjoni tad-Depożiti (EDIS) li għaliha hemm it-tama li jintlaħaq ftehim qabel tmiem l-2019, biex tiġi implimentata sal-2025. Il-KtR jiddispjaċih li, għall-kuntrarju, il-kwistjonijiet relatati mal-UEM jinsabu fl-aħħar tad-dokument ta’ riflessjoni u li mhumiex ippreżentati ħlief bħala għażliet u mhux proposti konkreti li dwarhom il-Kummissjoni timpenja ruħha. B’konsegwenza, id-dokument ta’ riflessjoni jipprovdi biss ftit elementi ġodda meta mqabbel mar-rapport tal-erba’ Presidenti (Diċembru 2012) (4) u dak tal-Ħames Presidenti (Ġunju 2015) (5), kif ukoll bosta riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew, fosthom dik tas-16 ta’ Frar 2017 dwar kapaċità baġitarja għaż-żona tal-euro;

| 6. | iqis bħala prijorità t-tisħiħ tat-tkabbir strutturali ta’ kull Stat Membru u li jiġi appoġġjat il-ħolqien tal-kundizzjonijiet għal konverġenza fi ħdan iż-żona tal-euro, biex b’hekk issir aktar reżiljenti għal xokkijiet ta’ kriżijiet finanzjarji futuri. Fil-fatt, għandu jiġi stabbilit li r-rati ta’ tkabbir tal-Istati Membri differenti ġeneralment laħqu konverġenza iżda li l-livelli ta’ dħul per capita tagħhom għadhom ivarjaw ħafna. Barra minn hekk, l-UE qed tbati minn nuqqas ta’ kompetittività f’ħafna setturi ekonomiċi, minn nuqqas ta’ domanda interna u investiment baxx kemm privat kif ukoll pubbliku. Fl-istess ħin, huwa inkwetanti l-fatt li, fl-aħħar mill-aħħar, l-ekonomija reali tidher li ftit tibbenefika mill-politika monetarja sal-punt li l-istokk tal-kapital produttiv huwa staġnat filwaqt li l-valuri finanzjarji u mmobiljari qed jiżdiedu b’mod sproporzjonat; |
| --- | --- |

6.

iqis bħala prijorità t-tisħiħ tat-tkabbir strutturali ta’ kull Stat Membru u li jiġi appoġġjat il-ħolqien tal-kundizzjonijiet għal konverġenza fi ħdan iż-żona tal-euro, biex b’hekk issir aktar reżiljenti għal xokkijiet ta’ kriżijiet finanzjarji futuri. Fil-fatt, għandu jiġi stabbilit li r-rati ta’ tkabbir tal-Istati Membri differenti ġeneralment laħqu konverġenza iżda li l-livelli ta’ dħul per capita tagħhom għadhom ivarjaw ħafna. Barra minn hekk, l-UE qed tbati minn nuqqas ta’ kompetittività f’ħafna setturi ekonomiċi, minn nuqqas ta’ domanda interna u investiment baxx kemm privat kif ukoll pubbliku. Fl-istess ħin, huwa inkwetanti l-fatt li, fl-aħħar mill-aħħar, l-ekonomija reali tidher li ftit tibbenefika mill-politika monetarja sal-punt li l-istokk tal-kapital produttiv huwa staġnat filwaqt li l-valuri finanzjarji u mmobiljari qed jiżdiedu b’mod sproporzjonat;

| 7. | għaldaqstant jappoġġa strateġija ta’ konverġenza li, tikkomplementa l-politiki Ewropej diġà eżistenti biex issaħħaħ il-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali, u tibni fuq il-proposti li ġejjin: |
| --- | --- |

7.

għaldaqstant jappoġġa strateġija ta’ konverġenza li, tikkomplementa l-politiki Ewropej diġà eżistenti biex issaħħaħ il-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali, u tibni fuq il-proposti li ġejjin:

| 7.1. | il-ħolqien ta’ kapaċità fiskali taż-żona tal-euro, inkluż perjodu ta’ żmien għat-tħejjija għas-sħubija fiż-żona tal-euro, biex jiġu pprovduti inċentivi favur il-konverġenza makroekonomika u soċjali u r-reżiljenza tagħha fil-kuntest tal-globalizzazzjoni. F’dan il-kuntest, il-KtR jenfasizza l-bżonn ta’ aktar attenzjoni lir-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-qasam fiskali u josserva, f’dan ir-rigward, li ħafna minnhom diġà għandhom setgħat ta’ tassazzjoni. Għalhekk, il-proposti fil-livell tal-UE jirrispettaw dawn is-setgħat; |
| --- | --- |

7.1.

il-ħolqien ta’ kapaċità fiskali taż-żona tal-euro, inkluż perjodu ta’ żmien għat-tħejjija għas-sħubija fiż-żona tal-euro, biex jiġu pprovduti inċentivi favur il-konverġenza makroekonomika u soċjali u r-reżiljenza tagħha fil-kuntest tal-globalizzazzjoni. F’dan il-kuntest, il-KtR jenfasizza l-bżonn ta’ aktar attenzjoni lir-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-qasam fiskali u josserva, f’dan ir-rigward, li ħafna minnhom diġà għandhom setgħat ta’ tassazzjoni. Għalhekk, il-proposti fil-livell tal-UE jirrispettaw dawn is-setgħat;

| 7.2. | It-trasformazzjoni ta’ parti tal-Mekkaniżmu Ewropew ta’ Stabbiltà (MES) bħala strument Ewropew integrat mhux monetarju, taħt ir-responsabbiltà tal-istituzzjonijiet Ewropej u b’mandat definit b’mod ċar, li jkollu kapaċità ta’ għoti ta’ self u ta’ teħid ta’ self ta’ EUR 100 sa EUR 200 biljun biex ikunu permessi interventi fuq medda qasira u medja ta’ żmien f’każ ta’ kriżi finanzjarja f’daqqa u ta’ xokkijiet asimmetriċi; |
| --- | --- |

7.2.

It-trasformazzjoni ta’ parti tal-Mekkaniżmu Ewropew ta’ Stabbiltà (MES) bħala strument Ewropew integrat mhux monetarju, taħt ir-responsabbiltà tal-istituzzjonijiet Ewropej u b’mandat definit b’mod ċar, li jkollu kapaċità ta’ għoti ta’ self u ta’ teħid ta’ self ta’ EUR 100 sa EUR 200 biljun biex ikunu permessi interventi fuq medda qasira u medja ta’ żmien f’każ ta’ kriżi finanzjarja f’daqqa u ta’ xokkijiet asimmetriċi;

| 7.3. | l-istabbiliment ta’ kodiċi ta’ konverġenza kompluta minn skema ta’ inċentivi fir-rigward tar-riformi strutturali li l-ambitu tagħha jkun irid jiġi definit skont il-valur miżjud Ewropew tagħhom u li b’hekk tkun tista’ tiġi inkluża partikolarment il-konverġenza fiskali, il-miżuri relatati ma’ dinamizzazzjoni tas-suq tax-xogħol permezz tat-taħriġ, id-diġitalizzazzjoni u l-koeżjoni soċjali konsolidata, b’kont meħud b’mod partikolari tal-isfidi relatati mal-bidla demografika. Il-KtR jiġbed l-attenzjoni, f’dan il-kuntest, fuq il-fatt li l-assistenza teknika tista’ diġà tiġi appoġġata permezz tal-Programm ta’ Appoġġ għal Riformi Strutturali (SRSP); |
| --- | --- |

7.3.

l-istabbiliment ta’ kodiċi ta’ konverġenza kompluta minn skema ta’ inċentivi fir-rigward tar-riformi strutturali li l-ambitu tagħha jkun irid jiġi definit skont il-valur miżjud Ewropew tagħhom u li b’hekk tkun tista’ tiġi inkluża partikolarment il-konverġenza fiskali, il-miżuri relatati ma’ dinamizzazzjoni tas-suq tax-xogħol permezz tat-taħriġ, id-diġitalizzazzjoni u l-koeżjoni soċjali konsolidata, b’kont meħud b’mod partikolari tal-isfidi relatati mal-bidla demografika. Il-KtR jiġbed l-attenzjoni, f’dan il-kuntest, fuq il-fatt li l-assistenza teknika tista’ diġà tiġi appoġġata permezz tal-Programm ta’ Appoġġ għal Riformi Strutturali (SRSP);

| 8. | itenni, f’dan il-kuntest, is-sejħa tiegħu:






  — | li jiġi eskluż il-kofinanzjament nazzjonali, reġjonali jew lokali li jsir fil-qafas tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej mill-mekkaniżmu ta’ kontabilità tal-PST, kif inhu diġà l-każ għall-kontribuzzjonijiet għall-Fond Ewropew għal Investimenti Strateġiċi; |
| --- | --- | --- |

8.

itenni, f’dan il-kuntest, is-sejħa tiegħu:

—

li jiġi eskluż il-kofinanzjament nazzjonali, reġjonali jew lokali li jsir fil-qafas tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej mill-mekkaniżmu ta’ kontabilità tal-PST, kif inhu diġà l-każ għall-kontribuzzjonijiet għall-Fond Ewropew għal Investimenti Strateġiċi;

| — | li tiġi stabbilita tipoloġija fil-livell tal-UE għall-kwalità tal-investiment pubbliku fil-kontijiet tal-infiq pubbliku, skont l-effetti fit-tul tiegħu; |
| --- | --- |

—

li tiġi stabbilita tipoloġija fil-livell tal-UE għall-kwalità tal-investiment pubbliku fil-kontijiet tal-infiq pubbliku, skont l-effetti fit-tul tiegħu;

| — | li ssir reviżjoni tal-metodoloġija għall-kalkolu tad-“defiċit strutturali” sabiex jitqiesu l-karatteristiċi intrinsiċi tal-ekonomiji nazzjonali u d-differenzi strutturali tal-infiq pubbliku; |
| --- | --- |

—

li ssir reviżjoni tal-metodoloġija għall-kalkolu tad-“defiċit strutturali” sabiex jitqiesu l-karatteristiċi intrinsiċi tal-ekonomiji nazzjonali u d-differenzi strutturali tal-infiq pubbliku;

| — | li, fit-tabella ta’ valutazzjoni makroekonomika, jiġi inkluż indikatur relatat mar-rata tal-investiment; |
| --- | --- |

—

li, fit-tabella ta’ valutazzjoni makroekonomika, jiġi inkluż indikatur relatat mar-rata tal-investiment;

| 9. | jappella għal parteċipazzjoni demokratika u ġenwina tal-Parlament Ewropew u għal konsultazzjoni mal-KtR u mal-imsieħba soċjali qabel l-adozzjoni tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tas-Semestru Ewropew, b’mod partikolari biex jiġi żgurat li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż ikunu konformi mal-prinċipju tas-sussidjarjetà u ma jitressqux abbażi ta’ żbilanċi makroekonomiċi potenzjali bbażati fuq ċifri nazzjonali biss u mingħajr ma titqies ir-rilevanza reġjonali u/jew lokali tagħhom; |
| --- | --- |

9.

jappella għal parteċipazzjoni demokratika u ġenwina tal-Parlament Ewropew u għal konsultazzjoni mal-KtR u mal-imsieħba soċjali qabel l-adozzjoni tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tas-Semestru Ewropew, b’mod partikolari biex jiġi żgurat li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż ikunu konformi mal-prinċipju tas-sussidjarjetà u ma jitressqux abbażi ta’ żbilanċi makroekonomiċi potenzjali bbażati fuq ċifri nazzjonali biss u mingħajr ma titqies ir-rilevanza reġjonali u/jew lokali tagħhom;

| 10. | jitlob li jissaħħaħ il-funzjonament demokratiku taż-żona tal-euro abbażi ta’ rwol imsaħħaħ tal-Parlament Ewropew u tal-parlamenti nazzjonali, b’mod partikolari fir-rigward tal-kontroll tal-MES u tal-espansjoni futura tagħha f’forma ta’ fond Ewropew. Madankollu, il-KtR jirrifjuta l-idea li jinħolqu strutturi parlamentari ġodda peress li l-Parlament Ewropew diġà jirrappreżenta l-Parlament taż-żona tal-euro sa fejn l-euro hija skont it-Trattati l-munita komuni tal-Unjoni Ewropea. Min-naħa l-oħra, eventwalment u jekk ikun il-każ fil-kuntest ta’ reviżjoni tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), il-proċeduri ta’ votazzjoni identiċi għall-Artikolu 138 tat-TFUE dwar il-Kunsill jistgħu jiġu żviluppati fi ħdan il-Parlament Ewropew biex jittieħed kont tal-fatt li l-Membri Ewropej jiġu eletti fi Stati li mhumiex membri taż-żona tal-euro; |
| --- | --- |

10.

jitlob li jissaħħaħ il-funzjonament demokratiku taż-żona tal-euro abbażi ta’ rwol imsaħħaħ tal-Parlament Ewropew u tal-parlamenti nazzjonali, b’mod partikolari fir-rigward tal-kontroll tal-MES u tal-espansjoni futura tagħha f’forma ta’ fond Ewropew. Madankollu, il-KtR jirrifjuta l-idea li jinħolqu strutturi parlamentari ġodda peress li l-Parlament Ewropew diġà jirrappreżenta l-Parlament taż-żona tal-euro sa fejn l-euro hija skont it-Trattati l-munita komuni tal-Unjoni Ewropea. Min-naħa l-oħra, eventwalment u jekk ikun il-każ fil-kuntest ta’ reviżjoni tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), il-proċeduri ta’ votazzjoni identiċi għall-Artikolu 138 tat-TFUE dwar il-Kunsill jistgħu jiġu żviluppati fi ħdan il-Parlament Ewropew biex jittieħed kont tal-fatt li l-Membri Ewropej jiġu eletti fi Stati li mhumiex membri taż-żona tal-euro;

| 11. | jiddefendi l-fużjoni tal-funzjonijiet tal-President tal-Grupp tal-Euro u l-Kummissarju għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji bl-għan li jħaddnu l-interess ġenerali taż-żona tal-euro fi ħdan il-Grupp tal-Euro; |
| --- | --- |

11.

jiddefendi l-fużjoni tal-funzjonijiet tal-President tal-Grupp tal-Euro u l-Kummissarju għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji bl-għan li jħaddnu l-interess ġenerali taż-żona tal-euro fi ħdan il-Grupp tal-Euro;

| 12. | huwa favur il-ħtieġa li l-Grupp tal-Euro jkollu regoli operattivi formali li jippromovu t-trasparenza tiegħu; |
| --- | --- |

12.

huwa favur il-ħtieġa li l-Grupp tal-Euro jkollu regoli operattivi formali li jippromovu t-trasparenza tiegħu;

| 13. | jinsisti fuq il-fatt li l-UEM, skont il-pjan direzzjonali stabbilit mill-Kunsill Ewropew ta’ Diċembru 2012, għandha tkun ikkompletata fi ħdanha permezz ta’ pilastru soċjali ġenwin biex jiżdiedu l-impjieg u standards soċjali armonizzati f’livell ogħla mill-prijoritajiet makroekonomiċi (6); |
| --- | --- |

13.

jinsisti fuq il-fatt li l-UEM, skont il-pjan direzzjonali stabbilit mill-Kunsill Ewropew ta’ Diċembru 2012, għandha tkun ikkompletata fi ħdanha permezz ta’ pilastru soċjali ġenwin biex jiżdiedu l-impjieg u standards soċjali armonizzati f’livell ogħla mill-prijoritajiet makroekonomiċi (6);

| 14. | jipproponi li jiżdied il-ħames prinċipju dwar il-kontribut għall-iżvilupp sostenibbli u l-implimentazzjoni tal-għanijiet tal-Konferenza ta’ Pariġi dwar il-klima mal-erba’ prinċipji gwida proposti mill-Kummissjoni biex tiġi approfondita l-UEM; |
| --- | --- |

14.

jipproponi li jiżdied il-ħames prinċipju dwar il-kontribut għall-iżvilupp sostenibbli u l-implimentazzjoni tal-għanijiet tal-Konferenza ta’ Pariġi dwar il-klima mal-erba’ prinċipji gwida proposti mill-Kummissjoni biex tiġi approfondita l-UEM;

| 15. | barra minn hekk itenni l-konvinzjoni tiegħu li d-daqs tal-baġit attwali tal-UE, li jirrappreżenta biss 1 % tal-PDG, mhuwiex biżżejjed biex ikollu impatt makroekonomiku antiċikliku fil-livell tal-UE. Madankollu, il-KtR jenfasizza li, minkejja d-daqs relattvament moderat tagħhom (0,37 % tad-Dħul Nazzjonali Gross (DNG) tal-UE) il-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (Fondi SIE) jibqgħu lieva importanti għall-istimolu tal-investiment lokali u jikkontribwixxu sabiex jingħaqdu l-ekonomiji tas-27 Stat Membru futuri tal-UE. Għaldaqstant, jitlob li l-politika ta’ koeżjoni wara l-2020 jkollha riżorsi suffiċjenti ta’ mill-inqas terz tal-baġit futur tal-UE; |
| --- | --- |

15.

barra minn hekk itenni l-konvinzjoni tiegħu li d-daqs tal-baġit attwali tal-UE, li jirrappreżenta biss 1 % tal-PDG, mhuwiex biżżejjed biex ikollu impatt makroekonomiku antiċikliku fil-livell tal-UE. Madankollu, il-KtR jenfasizza li, minkejja d-daqs relattvament moderat tagħhom (0,37 % tad-Dħul Nazzjonali Gross (DNG) tal-UE) il-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (Fondi SIE) jibqgħu lieva importanti għall-istimolu tal-investiment lokali u jikkontribwixxu sabiex jingħaqdu l-ekonomiji tas-27 Stat Membru futuri tal-UE. Għaldaqstant, jitlob li l-politika ta’ koeżjoni wara l-2020 jkollha riżorsi suffiċjenti ta’ mill-inqas terz tal-baġit futur tal-UE;

| 16. | jisħaq fuq il-bżonn li jiġi komplut il-qafas finanzjarju li jmiss tal-Unjoni, għall-perjodu mill-2021 ’il quddiem, permezz ta’ tipi ġodda ta’ riżorsi proprji (7). L-għan ta’ din il-proposta għandu jkun li ntejbu l-governanza demokratika u l-leġibilità tal-baġit tal-UE kif ukoll li tiżdied l-effettività tal-ġestjoni baġitarja. Ir-riżorsi proprji ġodda jistgħu, b’mod partikolari, jistrieħu fuq taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji tal-UE permezz ta’ Bażi Komuni Konsolidata tat-Taxxa Korporattiva (BKKTK) u taxxa Ewropea tal-profitti u/jew fuq il-fatturat tas-settur tal-ekonomija diġitali, taxxa fuq it-transazzjonijiet finanzjarji u taxxa fuq il-karbonju li tħeġġeġ it-tnaqqis fl-emissjonijiet tas-CO2 li fir-rigward tagħhom il-Kummissjoni għandha, fi tkomplija mal-komunikazzjoni tagħha tal-21 ta’ Settembru 2017, tagħmel il-proposti sar-rebbiegħa 2018; |
| --- | --- |

16.

jisħaq fuq il-bżonn li jiġi komplut il-qafas finanzjarju li jmiss tal-Unjoni, għall-perjodu mill-2021 ’il quddiem, permezz ta’ tipi ġodda ta’ riżorsi proprji (7). L-għan ta’ din il-proposta għandu jkun li ntejbu l-governanza demokratika u l-leġibilità tal-baġit tal-UE kif ukoll li tiżdied l-effettività tal-ġestjoni baġitarja. Ir-riżorsi proprji ġodda jistgħu, b’mod partikolari, jistrieħu fuq taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji tal-UE permezz ta’ Bażi Komuni Konsolidata tat-Taxxa Korporattiva (BKKTK) u taxxa Ewropea tal-profitti u/jew fuq il-fatturat tas-settur tal-ekonomija diġitali, taxxa fuq it-transazzjonijiet finanzjarji u taxxa fuq il-karbonju li tħeġġeġ it-tnaqqis fl-emissjonijiet tas-CO2 li fir-rigward tagħhom il-Kummissjoni għandha, fi tkomplija mal-komunikazzjoni tagħha tal-21 ta’ Settembru 2017, tagħmel il-proposti sar-rebbiegħa 2018;

| 17. | jopponi l-fatt li l-kapaċità fiskali għaż-żona tal-euro tieħu l-forma ta’ linja baġitarja taż-żona tal-euro fi ħdan il-baġit tal-UE sakemm il-limitu massimu tar-riżorsi proprji jibqa’ ffissat għal 1,23 % tal-dħul nazzjonali gross tal-UE. Fil-fatt, l-integrazzjoni tal-kapaċità fiskali taż-żona tal-euro fi ħdan il-baġit tal-Unjoni tkun tfisser li din ser tammonta għal massimu ta’ anqas minn EUR 30 biljun fis-sena, li jidher pjuttost insuffiċjenti biex jiġu sodisfatti l-funzjonijiet previsti mill-Kummissjoni, jiġifieri: 1) li tingħata għajnuna lir-riformi strutturali; 2) tiġi eżerċitata funzjoni ta’ stabbilizzazzjoni; 3) jiġi kostitwit mekkaniżmu ta’ appoġġ, jew “backstop”, għall-Unjoni bankarja u 4) isservi bħala strument ta’ għajnuna ta’ qabel l-adeżjoni għall-Istati Membri li ma jużawx il-euro. Barra minn hekk, ix-xenarju tal-integrazzjoni tal-kapaċità fiskali fi ħdan il-baġit tal-Unjoni Ewropea jħalli r-riskju ta’ effett ta’ esklużjoni mekkanika (“crowding out”) fuq il-finanzjament ta’ politiki tal-Unjoni, bħalma huma l-Fondi SIE; |
| --- | --- |

17.

jopponi l-fatt li l-kapaċità fiskali għaż-żona tal-euro tieħu l-forma ta’ linja baġitarja taż-żona tal-euro fi ħdan il-baġit tal-UE sakemm il-limitu massimu tar-riżorsi proprji jibqa’ ffissat għal 1,23 % tal-dħul nazzjonali gross tal-UE. Fil-fatt, l-integrazzjoni tal-kapaċità fiskali taż-żona tal-euro fi ħdan il-baġit tal-Unjoni tkun tfisser li din ser tammonta għal massimu ta’ anqas minn EUR 30 biljun fis-sena, li jidher pjuttost insuffiċjenti biex jiġu sodisfatti l-funzjonijiet previsti mill-Kummissjoni, jiġifieri: 1) li tingħata għajnuna lir-riformi strutturali; 2) tiġi eżerċitata funzjoni ta’ stabbilizzazzjoni; 3) jiġi kostitwit mekkaniżmu ta’ appoġġ, jew “backstop”, għall-Unjoni bankarja u 4) isservi bħala strument ta’ għajnuna ta’ qabel l-adeżjoni għall-Istati Membri li ma jużawx il-euro. Barra minn hekk, ix-xenarju tal-integrazzjoni tal-kapaċità fiskali fi ħdan il-baġit tal-Unjoni Ewropea jħalli r-riskju ta’ effett ta’ esklużjoni mekkanika (“crowding out”) fuq il-finanzjament ta’ politiki tal-Unjoni, bħalma huma l-Fondi SIE;

| 18. | iqis li prerekwiżit għall-introduzzjoni ta’ strumenti ta’ konverġenza bl-għan tal-adeżjoni tal-Istati taż-żona tal-euro jeħtieġ kjarifika dwar l-ambitu tagħhom fir-rigward tal-Fondi SIE, u b’mod partikolari mill-Fond ta’ Koeżjoni (8); |
| --- | --- |

18.

iqis li prerekwiżit għall-introduzzjoni ta’ strumenti ta’ konverġenza bl-għan tal-adeżjoni tal-Istati taż-żona tal-euro jeħtieġ kjarifika dwar l-ambitu tagħhom fir-rigward tal-Fondi SIE, u b’mod partikolari mill-Fond ta’ Koeżjoni (8);

| 19. | jinnota li d-dokument ta’ riflessjoni jqajjem il-possibbiltà li tissaħħaħ ir-rabta bejn ir-riformi strutturali u l-baġit tal-UE, jew permezz ta’ fond apposta biex jinkoraġġixxi lill-Istati Membri jwettqu r-riformi, jew billi jorbtu l-iżborżament tal-fondi strutturali u ta’ investiment (b’mod sħiħ jew parzjali) mal-progress fl-implimentazzjoni ta’ riformi konkreti biex titrawwem il-konverġenza. L-implimentazzjoni tar-riformi ser tiġi sorveljata fil-qafas tas-Semestru Ewropew. F’dan il-kuntest, il-KtR ifakkar fl-oppożizzjoni kostanti tiegħu għal kwalunkwe forma ta’ kundizzjonalità makroekonomika li tuża l-Fondi SIE bħala strument ta’ deterrent jew kastig. Il-KtR huwa mħasseb ukoll dwar il-fatt li fil-proċess tas-Semestru Ewropew, it-tnaqqis tad-defiċit pubbliku nazzjonali jingħata iktar importanza biex jiġi kkontrollat jew jitnaqqas il-proporzjon ta’ dejn/PDG għoli li l-miżuri jimmiraw għalih biex jiżdied it-tkabbir. Fl-aħħar nett, il-KtR jiddispjaċih li l-parteċipazzjoni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fit-tmexxija tas-Semestru Ewropew għadha mhix sodisfaċenti, minkejja li aktar minn tliet kwarti tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi għall-2017 huma marbuta mat-territorji filwaqt li l-implimentazzjoni tagħhom hija bbażata fuq livelli sottonazzjonali tal-gvern; |
| --- | --- |

19.

jinnota li d-dokument ta’ riflessjoni jqajjem il-possibbiltà li tissaħħaħ ir-rabta bejn ir-riformi strutturali u l-baġit tal-UE, jew permezz ta’ fond apposta biex jinkoraġġixxi lill-Istati Membri jwettqu r-riformi, jew billi jorbtu l-iżborżament tal-fondi strutturali u ta’ investiment (b’mod sħiħ jew parzjali) mal-progress fl-implimentazzjoni ta’ riformi konkreti biex titrawwem il-konverġenza. L-implimentazzjoni tar-riformi ser tiġi sorveljata fil-qafas tas-Semestru Ewropew. F’dan il-kuntest, il-KtR ifakkar fl-oppożizzjoni kostanti tiegħu għal kwalunkwe forma ta’ kundizzjonalità makroekonomika li tuża l-Fondi SIE bħala strument ta’ deterrent jew kastig. Il-KtR huwa mħasseb ukoll dwar il-fatt li fil-proċess tas-Semestru Ewropew, it-tnaqqis tad-defiċit pubbliku nazzjonali jingħata iktar importanza biex jiġi kkontrollat jew jitnaqqas il-proporzjon ta’ dejn/PDG għoli li l-miżuri jimmiraw għalih biex jiżdied it-tkabbir. Fl-aħħar nett, il-KtR jiddispjaċih li l-parteċipazzjoni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fit-tmexxija tas-Semestru Ewropew għadha mhix sodisfaċenti, minkejja li aktar minn tliet kwarti tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi għall-2017 huma marbuta mat-territorji filwaqt li l-implimentazzjoni tagħhom hija bbażata fuq livelli sottonazzjonali tal-gvern;

| 20. | jikkunsidra li l-ftehim tal-Kunsill ta’ Frar 2016 dwar applikazzjoni flessibbli tal-PST għandu jiġi kkonfermat ukoll fil-liġi primarja tal-UE. Il-KtR ifakkar f’dan il-kuntest it-talbiet tiegħu biex l-investimenti pubbliċi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali ma jkunux parti mid-defiċit strutturali biex jintlaħaq l-objettiv għall-perijodu medju (MTO), definit fil-PST u l-Patt Fiskali u biex ma jitqisux il-kofinanzjamenti mill-Fondi SIE mill-Istati Membri u l-awtoritajiet lokali u reġjonali minn fost l-infiq strutturali pubbliku. Fil-fatt, tali kofinanzjament huma, skont id-definizzjoni, investimenti ta’ interess ġenerali Ewropew u joħolqu effett ta’ lieva fuq it-tkabbir ekonomiku (9); |
| --- | --- |

20.

jikkunsidra li l-ftehim tal-Kunsill ta’ Frar 2016 dwar applikazzjoni flessibbli tal-PST għandu jiġi kkonfermat ukoll fil-liġi primarja tal-UE. Il-KtR ifakkar f’dan il-kuntest it-talbiet tiegħu biex l-investimenti pubbliċi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali ma jkunux parti mid-defiċit strutturali biex jintlaħaq l-objettiv għall-perijodu medju (MTO), definit fil-PST u l-Patt Fiskali u biex ma jitqisux il-kofinanzjamenti mill-Fondi SIE mill-Istati Membri u l-awtoritajiet lokali u reġjonali minn fost l-infiq strutturali pubbliku. Fil-fatt, tali kofinanzjament huma, skont id-definizzjoni, investimenti ta’ interess ġenerali Ewropew u joħolqu effett ta’ lieva fuq it-tkabbir ekonomiku (9);

| 21. | jenfasizza l-importanza li tiġi kkompletata l-Unjoni Bankarja sabiex jiġi żviluppat approċċ ikkoordinat Ewropew fuq is-self mhux produttiv (10) li kien jammonta għal madwar EUR 1 000 biljun fi tmiem l-2016, li jirrappreżenta madwar 6,7 % tal-PDG tal-UE u 5,1 % tat-total tas-self tal-banek u li għalih hemm diskrepanzi kbar fi ħdan l-UE b’perċentwali ta’ bejn 1 % u 46 % u b’varjazzjoni wiesgħa skont is-setturi ekonomiċi. Il-KtR għaldaqstant jindika l-appoġġ tiegħu għall-pjan ta’ azzjoni approvat mill-Kunsill fil-11 ta’ Lulju 2017 li jimmira biex issolvi l-kwistjoni ta’ self mhux produttiv tas-settur bankarju b’għadd ta’ inizjattivi dwar is-superviżjoni bankarja, ir-riforma tal-oqfsa ta’ insolvenza u għall-irkupru ta’ djun, l-iżvilupp ta’ swieq ta’ self mhux produttiv u r-ristrutturar tas-settur bankarju; |
| --- | --- |

21.

jenfasizza l-importanza li tiġi kkompletata l-Unjoni Bankarja sabiex jiġi żviluppat approċċ ikkoordinat Ewropew fuq is-self mhux produttiv (10) li kien jammonta għal madwar EUR 1 000 biljun fi tmiem l-2016, li jirrappreżenta madwar 6,7 % tal-PDG tal-UE u 5,1 % tat-total tas-self tal-banek u li għalih hemm diskrepanzi kbar fi ħdan l-UE b’perċentwali ta’ bejn 1 % u 46 % u b’varjazzjoni wiesgħa skont is-setturi ekonomiċi. Il-KtR għaldaqstant jindika l-appoġġ tiegħu għall-pjan ta’ azzjoni approvat mill-Kunsill fil-11 ta’ Lulju 2017 li jimmira biex issolvi l-kwistjoni ta’ self mhux produttiv tas-settur bankarju b’għadd ta’ inizjattivi dwar is-superviżjoni bankarja, ir-riforma tal-oqfsa ta’ insolvenza u għall-irkupru ta’ djun, l-iżvilupp ta’ swieq ta’ self mhux produttiv u r-ristrutturar tas-settur bankarju;

| 22. | jibqa’ dubjuż dwar il-proposta li jinħolqu prodotti finanzjarji titolizzati li jistgħu jinħarġu minn entità kummerċjali jew istituzzjoni li tixtri portafoll ta’ bonds sovrani taż-żona tal-euro u toħroġ il-bonds tagħha stess b’dan il-portafoll [sovereign bond-backed securities (SBBS)] komparabbli ma’ bonds tat-Teżor Amerikan. Ċertament, tali bonds jippermettu li tinkiser ir-rabta bejn il-banek u s-sovrani u li l-bonds sovrani ma jiġux privileġġjati, filwaqt li tiġi evitata kull mutwalizzazzjoni tad-dejn u l-periklu morali. Fl-istess ħin, din it-teknika ta’ titolizzazzjoni tippermetti lill-banek li jxerrdu r-riskji finanzjarji lill-atturi finanzjarji mhux regolati. Barra minn hekk, l-SBBS jirriskjaw li jżidu d-differenzjali tar-rata tal-imgħax bejn il-bonds tal-gvern (spread) fi żminijiet ta’ stress ekonomiku; |
| --- | --- |

22.

jibqa’ dubjuż dwar il-proposta li jinħolqu prodotti finanzjarji titolizzati li jistgħu jinħarġu minn entità kummerċjali jew istituzzjoni li tixtri portafoll ta’ bonds sovrani taż-żona tal-euro u toħroġ il-bonds tagħha stess b’dan il-portafoll [sovereign bond-backed securities (SBBS)] komparabbli ma’ bonds tat-Teżor Amerikan. Ċertament, tali bonds jippermettu li tinkiser ir-rabta bejn il-banek u s-sovrani u li l-bonds sovrani ma jiġux privileġġjati, filwaqt li tiġi evitata kull mutwalizzazzjoni tad-dejn u l-periklu morali. Fl-istess ħin, din it-teknika ta’ titolizzazzjoni tippermetti lill-banek li jxerrdu r-riskji finanzjarji lill-atturi finanzjarji mhux regolati. Barra minn hekk, l-SBBS jirriskjaw li jżidu d-differenzjali tar-rata tal-imgħax bejn il-bonds tal-gvern (spread) fi żminijiet ta’ stress ekonomiku;

Brussell, it-30 ta’ Novembru 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(1)  Bħala riżultat ta’ Riżoluzzjoni tal-KtR dwar “Il-White Paper tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-ġejjieni tal-Ewropa – Riflessjonijiet u xenarji għall-UE27 sal-2025” adottata fit-12 ta’ Mejju 2017, il-KtR nieda konsultazzjoni dwar il-proċess ta’ riflessjoni u nissel il-konklużjonijiet ta’ din il-konsultazzjoni permezz ta’ opinjoni li ser tiġi adottat sa nofs l-2018.

1

(2)  Ara p. 34 u 35 tal-aħħar Ewrobarometru Standard 87, ħarifa tal-2017.

2

(3)  Ara eupinions #2016/4: “A European Finance Minister with Budget Autonomy? Need for reforms of the Eurozone and their potential, given public opinion in Europe”, Bertelsmann Stiftung.

3

(4)  http://www2.consilium.europa.eu/media/26310/132525.pdf.

4

(5)  http://www.consilium.europa.eu/fr/policies/emu-report-2015/.

5

(6)  Ara l-Opinjoni tal-KtR dwar il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni dwar “It-tisħiħ tad-dimensjoni soċjali tal-UEM”, COM(2013) 690, relatur: is-Sur Jean-Louis Destans (FR/PSE), adottata fil-31 ta’ Jannar 2014, ECOS-V-050. Il-KtR ser jadotta wkoll fil-11 jew fit-12 ta’ Ottubru 2017 opinjoni mħejjija mis-Sur Mauro D’Attis (IT/PPE) dwar il-“Proposta ta’ tħabbir interistituzzjonali dwar il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u dokument ta’ diskussjoni dwar id-dimensjoni soċjali tal-Ewropa”, SEDEC-VI/027.

6

(7)  Ara l-paragrafu 35 tal-opinjoni tas-7 ta’ Frar 2017 tas-Sur Carl Fredrik GRAF (SE/PPE) dwar “Il-kapaċità fiskali u l-istabbilizzaturi awtomatiċi fl-Unjoni Ekonomika u Monetarja”.

7

(8)  Ara l-paragrafu 35 tal-opinjoni tas-7 ta’ Frar 2017 tas-Sur Carl Fredrik GRAF (SE/PPE) dwar “Il-kapaċità fiskali u l-istabbilizzaturi awtomatiċi fl-Unjoni Ekonomika u Monetarja”.

8

(9)  Ara l-paragrafi 52 u 54 tal-Opinjoni tat-8 ta’ Frar 2017 ta’ Markku Markkula (FI/PPE) dwar It-tnaqqis tad-distakk fl-investiment: kif għandhom jiġu indirizzati l-isfidi?”

9

(10)  NPLs huma self bankarju li huwa soġġett għal ħlas lura tard jew improbabbli li jitħallas lura mingħajr il-ħtieġa ta’ bejgħ ta’ kollateral. Il-persistenza ta’ livelli għolja ta’ self improduttiv hija problematika, peress li dawn jikkostitwixxu ostaklu tal-profitabbiltà tal-banek minħabba spejjeż amministrattivi u spejjeż ta’ finanzjament ogħla għall-banek. Il-ħtiġijiet ta’ proviżjonament jnaqqsu l-fondi proprji tal-banek u dan is-self jirrappreżenta riskju għas-sostenibbiltà tal-banek b’livelli għolja ta’ self mhux produttiv.

10

---

| 8.5.2018 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 164/11 |
| --- | --- | --- | --- |

8.5.2018

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 164/11

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — L-implimentazzjoni ta’ strateġiji makroreġjonali

(2018/C 164/03)

| Relatur: | Raffaele Cattaneo (IT/PPE), Kunsillier Reġjonali u President tal-Kunsill Reġjonali tal-Lombardia |
| --- | --- |
| Dokument ta’ referenza: | Rapport tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar l-implimentazzjoni ta’ strateġiji makroreġjonali tal-UE –
  COM(2016) 805 final |

Relatur:

Raffaele Cattaneo (IT/PPE), Kunsillier Reġjonali u President tal-Kunsill Reġjonali tal-Lombardia

Dokument ta’ referenza:

Rapport tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar l-implimentazzjoni ta’ strateġiji makroreġjonali tal-UE –

COM(2016) 805 final

I.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI

| 1. | jisħaq li l-istrateġiji makroreġjonali jirrappreżentaw viżjoni funzjonali u profondament Ewropea, u jilqa’ l-ewwel rapport uniku tal-Kummissjoni Ewropea dwar l-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali tal-UE. Jinnota li l-UE teħtieġ viżjoni territorjali (1) li tmur lil hinn mill-fruntieri biex jiġi żviluppat “approċċ globali”; |
| --- | --- |

1.

jisħaq li l-istrateġiji makroreġjonali jirrappreżentaw viżjoni funzjonali u profondament Ewropea, u jilqa’ l-ewwel rapport uniku tal-Kummissjoni Ewropea dwar l-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali tal-UE. Jinnota li l-UE teħtieġ viżjoni territorjali (1) li tmur lil hinn mill-fruntieri biex jiġi żviluppat “approċċ globali”;

| 2. | josserva li minkejja l-eżistenza qasira tagħhom (2), l-istrateġiji makroreġjonali saru strument stabbilit minn isfel għal fuq u bbażat fuq il-post għal użu aktar effettiv tal-potenzjali komuni tal-makroreġjuni permezz ta’ implimentazzjoni u koordinazzjoni aħjar tar-reazzjonijiet ta’ politika għal bosta sfidi, bħat-tkabbir ekonomiku, l-innovazzjoni, it-trasport, l-enerġija, l-ambjent u t-tibdil fil-klima; |
| --- | --- |

2.

josserva li minkejja l-eżistenza qasira tagħhom (2), l-istrateġiji makroreġjonali saru strument stabbilit minn isfel għal fuq u bbażat fuq il-post għal użu aktar effettiv tal-potenzjali komuni tal-makroreġjuni permezz ta’ implimentazzjoni u koordinazzjoni aħjar tar-reazzjonijiet ta’ politika għal bosta sfidi, bħat-tkabbir ekonomiku, l-innovazzjoni, it-trasport, l-enerġija, l-ambjent u t-tibdil fil-klima;

| 3. | jirrimarka li l-istrateġiji makroreġjonali huma element kruċjali biex jinkisbu l-objettivi strateġiċi tal-UE u huma parti kritika tal-arkitettura ta’ governanza fuq diversi livelli tal-UE. L-istrateġiji makroreġjonali għandhom rwol importanti fil-proċessi ta’ żvilupp dinamiku f’reġjuni inqas żviluppati. Dawn għandhom ukoll rwol ewlieni fil-pajjiżi fi tranżizzjoni, f’dawk kandidati għall-adeżjoni u fil-pajjiżi terzi bħall-pajjiżi ġirien; |
| --- | --- |

3.

jirrimarka li l-istrateġiji makroreġjonali huma element kruċjali biex jinkisbu l-objettivi strateġiċi tal-UE u huma parti kritika tal-arkitettura ta’ governanza fuq diversi livelli tal-UE. L-istrateġiji makroreġjonali għandhom rwol importanti fil-proċessi ta’ żvilupp dinamiku f’reġjuni inqas żviluppati. Dawn għandhom ukoll rwol ewlieni fil-pajjiżi fi tranżizzjoni, f’dawk kandidati għall-adeżjoni u fil-pajjiżi terzi bħall-pajjiżi ġirien;

| 4. | jenfasizza l-importanza tal-istrateġiji makroreġjonali għall-implimentazzjoni ta’ azzjonijiet għall-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima f’reġjuni vulnerabbli. Jista’ jsir użu effiċjenti minn dawn l-istrateġiji sabiex jiġu indirizzati l-għargħar jew in-nirien fiż-żoni tal-fruntiera; |
| --- | --- |

4.

jenfasizza l-importanza tal-istrateġiji makroreġjonali għall-implimentazzjoni ta’ azzjonijiet għall-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima f’reġjuni vulnerabbli. Jista’ jsir użu effiċjenti minn dawn l-istrateġiji sabiex jiġu indirizzati l-għargħar jew in-nirien fiż-żoni tal-fruntiera;

| 5. | jemmen li l-istrateġiji makroreġjonal u strumenti oħra tal-UE għal kooperazzjoni transkonfinali u transnazzjonali, bħar-REKT u strutturi oħra ta’ kooperazzjoni territorjali bħall-komunitajiet tax-xogħol, u l-programmi Interreg, huma elementi kostitwenti essenzjali għall-UE futura; |
| --- | --- |

5.

jemmen li l-istrateġiji makroreġjonal u strumenti oħra tal-UE għal kooperazzjoni transkonfinali u transnazzjonali, bħar-REKT u strutturi oħra ta’ kooperazzjoni territorjali bħall-komunitajiet tax-xogħol, u l-programmi Interreg, huma elementi kostitwenti essenzjali għall-UE futura;

| 6. | jappoġġja bis-sħiħ il-kunċett ta’ rapport uniku dwar l-implimentazzjoni ta’ erba’ strateġiji makroreġjonali u jistenna bil-ħerqa r-rapporti ta’ implimentazzjoni li jridu jitħejjew mill-Kummissjoni Ewropea fl-aħħar tal-2018; |
| --- | --- |

6.

jappoġġja bis-sħiħ il-kunċett ta’ rapport uniku dwar l-implimentazzjoni ta’ erba’ strateġiji makroreġjonali u jistenna bil-ħerqa r-rapporti ta’ implimentazzjoni li jridu jitħejjew mill-Kummissjoni Ewropea fl-aħħar tal-2018;

| 7. | jenfasizza r-rwol potenzjali tal-istrateġiji makroreġjonali għall-iżvilupp integrat lil hinn mill-fruntieri tal-UE u b’mod partikolari fid-dawl tal-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE; għaldaqsant jissuġġerixxi li jiġi esplorat kif l-istrateġiji makroreġjonali jistgħu jikkontribwixxu għar-relazzjoni futura bejn ir-Renju Unit u l-UE u jitlob għal involviment qawwi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fid-diskussjoni futura dwar din il-kwistjoni fuq iż-żewġ naħat; |
| --- | --- |

7.

jenfasizza r-rwol potenzjali tal-istrateġiji makroreġjonali għall-iżvilupp integrat lil hinn mill-fruntieri tal-UE u b’mod partikolari fid-dawl tal-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE; għaldaqsant jissuġġerixxi li jiġi esplorat kif l-istrateġiji makroreġjonali jistgħu jikkontribwixxu għar-relazzjoni futura bejn ir-Renju Unit u l-UE u jitlob għal involviment qawwi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fid-diskussjoni futura dwar din il-kwistjoni fuq iż-żewġ naħat;

| 8. | jirreferi għall-opinjonijiet preċedenti tal-KtR rilevanti għas-suġġett għal kummenti speċifiċi dwar kull strateġija makroreġjonali (3) u jibni fuq dawk l-osservazzjonijiet sabiex jagħmel kummenti ġenerali fl-opinjoni attwali li huma applikabbli għall-istrateġiji makroreġjonali kollha. Tingħata attenzjoni għall-importanza ta’ effiċjenza u prijoritizzazzjoni akbar tar-riżultati, kif ukoll fokus aktar prattiku fuq l-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali; |
| --- | --- |

8.

jirreferi għall-opinjonijiet preċedenti tal-KtR rilevanti għas-suġġett għal kummenti speċifiċi dwar kull strateġija makroreġjonali (3) u jibni fuq dawk l-osservazzjonijiet sabiex jagħmel kummenti ġenerali fl-opinjoni attwali li huma applikabbli għall-istrateġiji makroreġjonali kollha. Tingħata attenzjoni għall-importanza ta’ effiċjenza u prijoritizzazzjoni akbar tar-riżultati, kif ukoll fokus aktar prattiku fuq l-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali;

| 9. | jenfasizza li l-vantaġġ tal-istrateġiji makroreġjonali huwa li atturi nazzjonali, reġjonali u lokali jingħaqdu flimkien taħt qafas komuni sabiex ifasslu strateġija globali u proċessi ta’ programmazzjoni konġunti li jikkontribwixxu sabiex jinkiseb l-għan tat-Trattat tal-UE ta’ koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali u li jindirizzaw il-ħtiġijiet lokali b’mod effettiv. Barra minn hekk, l-istrateġiji makroreġjonali jgħinu sabiex iċ-ċittadini jkunu involuti fil-proġett Ewropew u jitnaqqas id-distakk bejn l-UE u t-tfassil tal-politika lokali; |
| --- | --- |

9.

jenfasizza li l-vantaġġ tal-istrateġiji makroreġjonali huwa li atturi nazzjonali, reġjonali u lokali jingħaqdu flimkien taħt qafas komuni sabiex ifasslu strateġija globali u proċessi ta’ programmazzjoni konġunti li jikkontribwixxu sabiex jinkiseb l-għan tat-Trattat tal-UE ta’ koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali u li jindirizzaw il-ħtiġijiet lokali b’mod effettiv. Barra minn hekk, l-istrateġiji makroreġjonali jgħinu sabiex iċ-ċittadini jkunu involuti fil-proġett Ewropew u jitnaqqas id-distakk bejn l-UE u t-tfassil tal-politika lokali;

| 10. | jirrimarka, madankollu, li l-istrateġiji makroreġjonali qegħdin f’fażi kritika, li fiha l-potenzjal tagħhom qed jiġi rikonoxxut dejjem aktar iżda l-implimentazzjoni prattika tagħhom teħtieġ aktar titjib sabiex jiġi sfruttat il-benefiċċju kollu tagħhom. Din l-Opinjoni, li tipprovdi l-perspettiva lokali u reġjonali dwar l-istrateġiji makroreġjonali, għandha għan strateġiku usa’ fil-kuntest tat-tħejjijiet li għaddejjin bħalissa għall-perjodu ta’ programmazzjoni li jmiss u l-futur tal-Ewropa b’mod aktar wiesa’; |
| --- | --- |

10.

jirrimarka, madankollu, li l-istrateġiji makroreġjonali qegħdin f’fażi kritika, li fiha l-potenzjal tagħhom qed jiġi rikonoxxut dejjem aktar iżda l-implimentazzjoni prattika tagħhom teħtieġ aktar titjib sabiex jiġi sfruttat il-benefiċċju kollu tagħhom. Din l-Opinjoni, li tipprovdi l-perspettiva lokali u reġjonali dwar l-istrateġiji makroreġjonali, għandha għan strateġiku usa’ fil-kuntest tat-tħejjijiet li għaddejjin bħalissa għall-perjodu ta’ programmazzjoni li jmiss u l-futur tal-Ewropa b’mod aktar wiesa’;

| 11. | jappoġġja l-inizjattivi emerġenti biex jiġu stabbiliti strateġiji makroreġjonali ġodda. Madankollu, għandu jiġi adottat approċċ aktar sistematiku li fih il-ħtiġijiet fundamentali jiġu identifikati fi proċess minn isfel għal fuq. Strutturi ta’ kooperazzjoni territorjali eżistenti u stabbiliti għandhom jirriflettu jekk l-istrateġiji makroreġjonali jistgħux iżidu l-valur u joffru opportunitajiet ġodda biex itejbu l-istrutturi ta’ kooperazzjoni territorjali eżistenti; |
| --- | --- |

11.

jappoġġja l-inizjattivi emerġenti biex jiġu stabbiliti strateġiji makroreġjonali ġodda. Madankollu, għandu jiġi adottat approċċ aktar sistematiku li fih il-ħtiġijiet fundamentali jiġu identifikati fi proċess minn isfel għal fuq. Strutturi ta’ kooperazzjoni territorjali eżistenti u stabbiliti għandhom jirriflettu jekk l-istrateġiji makroreġjonali jistgħux iżidu l-valur u joffru opportunitajiet ġodda biex itejbu l-istrutturi ta’ kooperazzjoni territorjali eżistenti;

| 12. | barra minn hekk, għandu jiġi osservat ukoll li l-istrateġiji makroreġjonali attwali sħubijiet bejn ħafna Stati Membri tal-UE. Madankollu, jeħtieġ ukoll li tiġi prevista l-possibilità li jinħolqu strateġiji makroreġjonali b’inqas pajjiżi iżda b’iktar reġjuni, u li f’dan l-approċċ territorjali jsibu l-istrument adatt u effiċjenti biex jiġu solvuti problemi komuni, b’attenzjoni partikolari għar-reġjuni milqutin minn żvantaġġi naturali, ir-reġjuni gżejjer u r-reġjuni ultraperiċi; |
| --- | --- |

12.

barra minn hekk, għandu jiġi osservat ukoll li l-istrateġiji makroreġjonali attwali sħubijiet bejn ħafna Stati Membri tal-UE. Madankollu, jeħtieġ ukoll li tiġi prevista l-possibilità li jinħolqu strateġiji makroreġjonali b’inqas pajjiżi iżda b’iktar reġjuni, u li f’dan l-approċċ territorjali jsibu l-istrument adatt u effiċjenti biex jiġu solvuti problemi komuni, b’attenzjoni partikolari għar-reġjuni milqutin minn żvantaġġi naturali, ir-reġjuni gżejjer u r-reġjuni ultraperiċi;

| 13. | jemmen li s-soċjetà ċivili u l-partijiet ikkonċernati lokali, ir-reġjuni u l-bliet li għandhom is-setgħa jistgħu jkunu ta’ għajnuna siewja fil-konsolidazzjoni tal-idea Ewropea u fil-kisba ta’ lieva xierqa; għalhekk huwa essenzjali li jiġu inklużi kemm implimentaturi makroreġjonali ewlenin kif ukoll lis-soċjetà ċivili fit-tfassil ta’ programmi strateġiċi. Dan l-involviment se jippermettilna ntejbu l-prestazzjoni tas-sussidjarjetà tal-Ewropa, mhux biss fir-relazzjonijiet bejn dawk li jfasslu l-politika u l-istituzzjonijiet, iżda wkoll fir-relazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati ekonomiċi u soċjali fil-livell lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

13.

jemmen li s-soċjetà ċivili u l-partijiet ikkonċernati lokali, ir-reġjuni u l-bliet li għandhom is-setgħa jistgħu jkunu ta’ għajnuna siewja fil-konsolidazzjoni tal-idea Ewropea u fil-kisba ta’ lieva xierqa; għalhekk huwa essenzjali li jiġu inklużi kemm implimentaturi makroreġjonali ewlenin kif ukoll lis-soċjetà ċivili fit-tfassil ta’ programmi strateġiċi. Dan l-involviment se jippermettilna ntejbu l-prestazzjoni tas-sussidjarjetà tal-Ewropa, mhux biss fir-relazzjonijiet bejn dawk li jfasslu l-politika u l-istituzzjonijiet, iżda wkoll fir-relazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati ekonomiċi u soċjali fil-livell lokali u reġjonali;

II.   KUNTEST U FINANZJAMENT

| 14. | jinnota li l-istrateġiji makroreġjonali huma essenzjalment strument ta’ politika għall-koordinazzjoni tal-implimentazzjoni ta’ firxa wiesgħa ta’ politiki. Il-kamp ta’ applikazzjoni tagħhom huwa ferm usa’ mill-mira ta’ kooperazzjoni territorjali Ewropea: minn naħa waħda diversi oqsma ta’ politika differenti jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali u min-naħa l-oħra l-politiki kollha tal-UE jibbenefikaw minn koordinazzjoni aħjar permezz tal-istrateġiji makroreġjonali; |
| --- | --- |

14.

jinnota li l-istrateġiji makroreġjonali huma essenzjalment strument ta’ politika għall-koordinazzjoni tal-implimentazzjoni ta’ firxa wiesgħa ta’ politiki. Il-kamp ta’ applikazzjoni tagħhom huwa ferm usa’ mill-mira ta’ kooperazzjoni territorjali Ewropea: minn naħa waħda diversi oqsma ta’ politika differenti jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali u min-naħa l-oħra l-politiki kollha tal-UE jibbenefikaw minn koordinazzjoni aħjar permezz tal-istrateġiji makroreġjonali;

| 15. | jinnota li l-objettivi tal-istrateġiji makroreġjonali għandhom jiġu inklużi fl-istrateġija globali tal-UE wara l-2020 b’mod konċertat u b’hekk jinħoloq qafas konsistenti għall-programmi kollha, li jwassal biex l-ippjanar strateġiku tal-politiki kollha li għandhom impatt fuq l-iżvilupp reġjonali jqis l-istrateġiji makroreġjonali. Dan japplika għal politiki fi kwalunkwe forma u f’kull livell, inklużi politiki taħt ġestjoni kondiviża, kif ukoll għal politiki ġestiti b’mod dirett mill-Kummissjoni Ewropea u għal politiki reġjonali nazzjonali; |
| --- | --- |

15.

jinnota li l-objettivi tal-istrateġiji makroreġjonali għandhom jiġu inklużi fl-istrateġija globali tal-UE wara l-2020 b’mod konċertat u b’hekk jinħoloq qafas konsistenti għall-programmi kollha, li jwassal biex l-ippjanar strateġiku tal-politiki kollha li għandhom impatt fuq l-iżvilupp reġjonali jqis l-istrateġiji makroreġjonali. Dan japplika għal politiki fi kwalunkwe forma u f’kull livell, inklużi politiki taħt ġestjoni kondiviża, kif ukoll għal politiki ġestiti b’mod dirett mill-Kummissjoni Ewropea u għal politiki reġjonali nazzjonali;

| 16. | jiddispjaċih li l-valur miżjud tal-istrateġiji makroreġjonali bħalissa mhux qed jiġi rifless biżżejjed fil-politiki settorjali u l-programmi ta’ finanzjament tagħhom. Dan iwassal għal diffikultà prattika meta l-proġetti jkunu jridu jikkonformaw mar-rekwiżiti strateġiċi tal-istrateġiji makroreġjonali u l-politiki settorjali, li jipprovdu l-finanzjament u jistgħu jkunu differenti b’mod sinifikanti. B’riżultat ta’ dan, il-proġetti li jaqgħu taħt l-istrateġiji makroreġjonali għandhom bżonn aktar żmien għall-preparazzjoni u għalhekk huma anqas kompetittivi minn proġetti ta’ politika settorjali “standard”; |
| --- | --- |

16.

jiddispjaċih li l-valur miżjud tal-istrateġiji makroreġjonali bħalissa mhux qed jiġi rifless biżżejjed fil-politiki settorjali u l-programmi ta’ finanzjament tagħhom. Dan iwassal għal diffikultà prattika meta l-proġetti jkunu jridu jikkonformaw mar-rekwiżiti strateġiċi tal-istrateġiji makroreġjonali u l-politiki settorjali, li jipprovdu l-finanzjament u jistgħu jkunu differenti b’mod sinifikanti. B’riżultat ta’ dan, il-proġetti li jaqgħu taħt l-istrateġiji makroreġjonali għandhom bżonn aktar żmien għall-preparazzjoni u għalhekk huma anqas kompetittivi minn proġetti ta’ politika settorjali “standard”;

| 17. | iqis li sabiex ikun żgurat aċċess għal riżorsi finanzjarji fil-perjodu ta’ programmazzjoni wara l-2020, il-politiki kollha tal-UE (inkluża l-politika ta’ koeżjoni) għandhom jipprovdu regoli ta’ implimentazzjoni speċifiċi għall-proġetti li jikkontribwixxu għal strateġiji makroreġjonali li jiffaċilitaw l-aċċess għall-finanzjament u jnaqqsu r-rekwiżiti amministrattivi. L-implimentazzjoni tal-programmi tal-UE trid tiġi semplifikata bħala kwistjoni ta’ urġenza; |
| --- | --- |

17.

iqis li sabiex ikun żgurat aċċess għal riżorsi finanzjarji fil-perjodu ta’ programmazzjoni wara l-2020, il-politiki kollha tal-UE (inkluża l-politika ta’ koeżjoni) għandhom jipprovdu regoli ta’ implimentazzjoni speċifiċi għall-proġetti li jikkontribwixxu għal strateġiji makroreġjonali li jiffaċilitaw l-aċċess għall-finanzjament u jnaqqsu r-rekwiżiti amministrattivi. L-implimentazzjoni tal-programmi tal-UE trid tiġi semplifikata bħala kwistjoni ta’ urġenza;

| 18. | jitlob li jissaħħu r-rabtiet bejn l-istrateġiji makroreġjonali u s-sorsi ta’ finanzjament tal-UE, kemm matul il-fażijiet ta’ tfassil kif ukoll matul l-implimentazzjoni ta’ politiki settorjali. Għandhom jiġu evitati d-duplikazzjoni tal-proċeduri u r-rapportar. Fi prinċipju, il-fondi jridu jsegwu l-politiki u mhux bil-kontra. Sfortunatament, attwalment jidher li qed iseħħ bil-kontra fejn l-istrateġiji makroreġjonali huma obbligati jitolbu appoġġ minn programmi ta’ finanzjament; |
| --- | --- |

18.

jitlob li jissaħħu r-rabtiet bejn l-istrateġiji makroreġjonali u s-sorsi ta’ finanzjament tal-UE, kemm matul il-fażijiet ta’ tfassil kif ukoll matul l-implimentazzjoni ta’ politiki settorjali. Għandhom jiġu evitati d-duplikazzjoni tal-proċeduri u r-rapportar. Fi prinċipju, il-fondi jridu jsegwu l-politiki u mhux bil-kontra. Sfortunatament, attwalment jidher li qed iseħħ bil-kontra fejn l-istrateġiji makroreġjonali huma obbligati jitolbu appoġġ minn programmi ta’ finanzjament;

| 19. | jinkoraġġixxi lill-Istati Membri biex jagħtu bidu għal diskussjonijiet futuri dwar kif l-istrateġiji makroreġjonali għandhom jiġu integrati fil-qafas finanzjarju pluriennali tal-UE għal wara l-2020, b’konformità mal-prinċipji ta’ bażi tal-istrateġiji makoreġjonali. Fir-rigward tal-ġenerazzjoni li jmiss ta’ programmi ta’ finanzjament, il-Kummissjoni għandha tipprevedi finanzjament adegwat għal dawk il-Pjanijiet Nazzjonali Transnazzjonali (programmi transnazzjonali) li jikkorrispondu għall-istrateġiji makoreġjonali u tiżviluppa mekkaniżmu li jagħti prijorità lil proġetti eliġibbli li l-istrateġiji makoreġjonali jidentifikawhom bħala strateġiċi, b’mod li jikkomplementa l-finanzjament tal-proġetti previsti minn strumenti oħra tal-UE għall-kooperazzjoni transkonfinali u transnazzjonali; |
| --- | --- |

19.

jinkoraġġixxi lill-Istati Membri biex jagħtu bidu għal diskussjonijiet futuri dwar kif l-istrateġiji makroreġjonali għandhom jiġu integrati fil-qafas finanzjarju pluriennali tal-UE għal wara l-2020, b’konformità mal-prinċipji ta’ bażi tal-istrateġiji makoreġjonali. Fir-rigward tal-ġenerazzjoni li jmiss ta’ programmi ta’ finanzjament, il-Kummissjoni għandha tipprevedi finanzjament adegwat għal dawk il-Pjanijiet Nazzjonali Transnazzjonali (programmi transnazzjonali) li jikkorrispondu għall-istrateġiji makoreġjonali u tiżviluppa mekkaniżmu li jagħti prijorità lil proġetti eliġibbli li l-istrateġiji makoreġjonali jidentifikawhom bħala strateġiċi, b’mod li jikkomplementa l-finanzjament tal-proġetti previsti minn strumenti oħra tal-UE għall-kooperazzjoni transkonfinali u transnazzjonali;

| 20. | iħeġġeġ lill-koordinaturi tal-istrateġiji makroreġjonali biex ma jaħlux ħin fit-tħejjija ta’ dokumenti ta’ strateġija dwar kif politiki differenti għandhom jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali. Bil-għan li jitħejjew atti leġislattivi għall-perjodu ta’ programmazzjoni wara l-2020, dawn id-dokumenti ta’ strateġija jħeġġu lil dawk li jfasslu l-politika tal-UE biex jadattaw il-leġislazzjoni għall-ħtiġijiet tal-istrateġiji makroreġjonali. Barra minn hekk, id-dokumenti ta’ strateġija jikkontribwixxu b’mod dirett għall-fażi ta’ programmazzjoni u jkunu l-bażi għat-tfassil ta’ Programmi Operattivi; |
| --- | --- |

20.

iħeġġeġ lill-koordinaturi tal-istrateġiji makroreġjonali biex ma jaħlux ħin fit-tħejjija ta’ dokumenti ta’ strateġija dwar kif politiki differenti għandhom jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali. Bil-għan li jitħejjew atti leġislattivi għall-perjodu ta’ programmazzjoni wara l-2020, dawn id-dokumenti ta’ strateġija jħeġġu lil dawk li jfasslu l-politika tal-UE biex jadattaw il-leġislazzjoni għall-ħtiġijiet tal-istrateġiji makroreġjonali. Barra minn hekk, id-dokumenti ta’ strateġija jikkontribwixxu b’mod dirett għall-fażi ta’ programmazzjoni u jkunu l-bażi għat-tfassil ta’ Programmi Operattivi;

| 21. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea b’kooperazzjoni mal-programm Interact, lill-kooperaturi tematiċi u nazzjonali tal-istrateġiji makroreġjonali kif ukoll lill-partijiet interessati tal-istrateġiji makroreġjonali eżistenti u futuri biex jappoġġjaw dan il-proċess billi jorganizzaw u jiffinanzjaw workshops speċifiċi inkarigati mill-abbozzar ta’ dokumenti ta’ strateġija bħal dawn; jistieden lill-Kummissjoni Ewropea, f’kooperazzjoni mal-programm Interact biex trawwem l-iskambju ta’ esperjenza bejn l-erba’ strateġiji makroreġjonali, kemm fir-rigward tal-prijoritajiet tematiċi tal-istrateġiji kif ukoll l-aspetti ġenerali tal-implimentazzjoni tagħhom. It-tħejjija ta’ strateġiji makroreġjonali ġodda għandha wkoll tingħata appoġġ għall-metodoloġija; |
| --- | --- |

21.

jistieden lill-Kummissjoni Ewropea b’kooperazzjoni mal-programm Interact, lill-kooperaturi tematiċi u nazzjonali tal-istrateġiji makroreġjonali kif ukoll lill-partijiet interessati tal-istrateġiji makroreġjonali eżistenti u futuri biex jappoġġjaw dan il-proċess billi jorganizzaw u jiffinanzjaw workshops speċifiċi inkarigati mill-abbozzar ta’ dokumenti ta’ strateġija bħal dawn; jistieden lill-Kummissjoni Ewropea, f’kooperazzjoni mal-programm Interact biex trawwem l-iskambju ta’ esperjenza bejn l-erba’ strateġiji makroreġjonali, kemm fir-rigward tal-prijoritajiet tematiċi tal-istrateġiji kif ukoll l-aspetti ġenerali tal-implimentazzjoni tagħhom. It-tħejjija ta’ strateġiji makroreġjonali ġodda għandha wkoll tingħata appoġġ għall-metodoloġija;

| 22. | jinnota li l-Kummissjoni Ewropea għandha tassumi rwol akbar/aktar proattiv fil-koordinazzjoni u fl-istimolazzjoni tal-kooperazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali. Minbarra d-DĠ Regio, DĠs tal-Kummissjoni oħrajn għandhom ikunu involuti b’mod aktar attiv fl-appoġġ għall-implimentazzjoni tal-objettivi strateġiċi tal-istrateġiji makroreġjonali. L-istrateġiji makroreġjonali għandhom ikunu marbutin aħjar mal-politiki u l-istrumenti kollha tal-UE sabiex jiġi żgurat kontribut akbar lejn l-objettivi ġenerali tal-UE; |
| --- | --- |

22.

jinnota li l-Kummissjoni Ewropea għandha tassumi rwol akbar/aktar proattiv fil-koordinazzjoni u fl-istimolazzjoni tal-kooperazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali. Minbarra d-DĠ Regio, DĠs tal-Kummissjoni oħrajn għandhom ikunu involuti b’mod aktar attiv fl-appoġġ għall-implimentazzjoni tal-objettivi strateġiċi tal-istrateġiji makroreġjonali. L-istrateġiji makroreġjonali għandhom ikunu marbutin aħjar mal-politiki u l-istrumenti kollha tal-UE sabiex jiġi żgurat kontribut akbar lejn l-objettivi ġenerali tal-UE;

| 23. | jappella li jkun hemm il-possibbiltà li jiġu inklużi inizjattivi, fost l-oħrajn ekonomiċi, għar-reġjuni u l-Istati Membri bl-appoġġ tal-Kummissjoni Ewropea biex jiġu ffaċilitati metodi ġodda ta’ implimentazzjoni għall-politiki u l-leġislazzjoni Ewropej fil-kuntest tal-istrateġiji makroreġjonali. Tali metodi ġodda jistgħu jikkonsistu, pereżempju, f’testjar ta’ standards jew politiki Ewropej futuri possibbli jew l-iffaċilitar tal-implimentazzjoni ta’ liġi u politiki Ewropej diġà adottati (ksib aktar rapidu possibbli ta’ ċerti objettivi, pereżempju t-tibdil fil-klima, l-enerġija, it-trasport, eċċ, jew objettivi li jmorru lil hinn mill-għanijiet stabbiliti mil-leġislazzjoni Ewropea f’termini kwalitattivi u kwantitattivi, li jistabbilixxu miri aktar ambizzjużi). Dan il-mekkaniżmu ta’ inċentiv jista’ jinkiseb billi b’mod volontarju l-imsieħba makroreġjonali u l-Kummissjoni Ewropea jiġu assoċjati fi “ftehim ta’ programm” li jistabbilixxi l-għanijiet, il-modalitajiet u l-objettivi li għandhom jinkisbu u jiġu pprovduti inċentivi biex jikkommettu ruħhom għal implimentazzjoni aktar rapida; |
| --- | --- |

23.

jappella li jkun hemm il-possibbiltà li jiġu inklużi inizjattivi, fost l-oħrajn ekonomiċi, għar-reġjuni u l-Istati Membri bl-appoġġ tal-Kummissjoni Ewropea biex jiġu ffaċilitati metodi ġodda ta’ implimentazzjoni għall-politiki u l-leġislazzjoni Ewropej fil-kuntest tal-istrateġiji makroreġjonali. Tali metodi ġodda jistgħu jikkonsistu, pereżempju, f’testjar ta’ standards jew politiki Ewropej futuri possibbli jew l-iffaċilitar tal-implimentazzjoni ta’ liġi u politiki Ewropej diġà adottati (ksib aktar rapidu possibbli ta’ ċerti objettivi, pereżempju t-tibdil fil-klima, l-enerġija, it-trasport, eċċ, jew objettivi li jmorru lil hinn mill-għanijiet stabbiliti mil-leġislazzjoni Ewropea f’termini kwalitattivi u kwantitattivi, li jistabbilixxu miri aktar ambizzjużi). Dan il-mekkaniżmu ta’ inċentiv jista’ jinkiseb billi b’mod volontarju l-imsieħba makroreġjonali u l-Kummissjoni Ewropea jiġu assoċjati fi “ftehim ta’ programm” li jistabbilixxi l-għanijiet, il-modalitajiet u l-objettivi li għandhom jinkisbu u jiġu pprovduti inċentivi biex jikkommettu ruħhom għal implimentazzjoni aktar rapida;

L-istrateġiji makroreġjonali u l-politika ta’ koeżjoni

| 24. | jisħaq li l-politika ta’ koeżjoni mhijiex biss il-politika tal-iżvilupp reġjonali tal-UE li timmira li tnaqqas id-disparitajiet, iżda hija wkoll l-għodda ta’ investiment l-aktar importanti tagħha. Hemm il-ħtieġa ta’ relazzjoni aktar mill-qrib u diretta bejn l-istrateġiji makroreġjonali u l-miżuri tal-politika ta’ koeżjoni sabiex l-istrateġiji makroreġjonali jkunu jistgħu jibbenefikaw minn approċċ integrat u speċifiku fil-Programmi Operattivi; |
| --- | --- |

24.

jisħaq li l-politika ta’ koeżjoni mhijiex biss il-politika tal-iżvilupp reġjonali tal-UE li timmira li tnaqqas id-disparitajiet, iżda hija wkoll l-għodda ta’ investiment l-aktar importanti tagħha. Hemm il-ħtieġa ta’ relazzjoni aktar mill-qrib u diretta bejn l-istrateġiji makroreġjonali u l-miżuri tal-politika ta’ koeżjoni sabiex l-istrateġiji makroreġjonali jkunu jistgħu jibbenefikaw minn approċċ integrat u speċifiku fil-Programmi Operattivi;

| 25. | jirrimarka li l-politika ta’ koeżjoni toffri appoġġ kruċjali għall-istrateġiji makroreġjonali. Minn naħa waħda, il-politika ta’ koeżjoni tipprovdi appoġġ finanzjarju essenzjali għal proġetti li jikkontribwixxu fl-implimentazzjoni ta’ strateġiji malroreġjonali. Min-naħa l-oħra, il-politika ta’ koeżjoni tista’ tiżgura l-funzjonament ta’ kuljum tajjeb tal-istrateġiji makroreġjonali billi tipprovdi assistenza teknika għall-mekkaniżmi ta’ governanza tagħhom; |
| --- | --- |

25.

jirrimarka li l-politika ta’ koeżjoni toffri appoġġ kruċjali għall-istrateġiji makroreġjonali. Minn naħa waħda, il-politika ta’ koeżjoni tipprovdi appoġġ finanzjarju essenzjali għal proġetti li jikkontribwixxu fl-implimentazzjoni ta’ strateġiji malroreġjonali. Min-naħa l-oħra, il-politika ta’ koeżjoni tista’ tiżgura l-funzjonament ta’ kuljum tajjeb tal-istrateġiji makroreġjonali billi tipprovdi assistenza teknika għall-mekkaniżmi ta’ governanza tagħhom;

| 26. | jinnota li l-politika ta’ koeżjoni taħdem permezz ta’ allokazzjonijiet nazzjonali, u b’hekk tiffoka primarjament fuq il-prijoritajiet nazzjonali. Fil-prattika, dan ifisser li anke jekk pajjiż/reġjun wieħed jiddeċiedi li jappoġġja l-proġetti tal-istrateġiji makroreġjonali, m’hemm l-ebda garanzija li l-pajjiż/reġjun ieħor ser jagħmel dak li huwa meħtieġ sabiex huwa wkoll jappoġġja l-implimentazzjoni tiegħu. Sfortunatament, f’każijiet bħal dawn, l-effettività tal-proġett tonqos u l-valur miżjud tal-istrateġiji makroreġjonali jiddgħajjef. L-Istati Membri għandhom jirriflettu l-istrateġiji makroreġjonali fil-proċess ta’ programmazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni; |
| --- | --- |

26.

jinnota li l-politika ta’ koeżjoni taħdem permezz ta’ allokazzjonijiet nazzjonali, u b’hekk tiffoka primarjament fuq il-prijoritajiet nazzjonali. Fil-prattika, dan ifisser li anke jekk pajjiż/reġjun wieħed jiddeċiedi li jappoġġja l-proġetti tal-istrateġiji makroreġjonali, m’hemm l-ebda garanzija li l-pajjiż/reġjun ieħor ser jagħmel dak li huwa meħtieġ sabiex huwa wkoll jappoġġja l-implimentazzjoni tiegħu. Sfortunatament, f’każijiet bħal dawn, l-effettività tal-proġett tonqos u l-valur miżjud tal-istrateġiji makroreġjonali jiddgħajjef. L-Istati Membri għandhom jirriflettu l-istrateġiji makroreġjonali fil-proċess ta’ programmazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni;

| 27. | għalhekk jappoġġja li l-Kooperazzjoni Territorjali Ewropea tkompli tissaħħaħ fi ħdan il-politika ta’ koeżjoni fil-futur, filwaqt li tiżdied ukoll id-dimensjoni transnazzjonali tal-Programmi Operattivi ta’ integrazzjoni – li jirrappreżentaw madwar 95 % tal-politika ta’ koeżjoni – u l-allinjament tagħhom, fejn xieraq, mal-istrateġiji makroreġjonali. Għandhom jittejbu wkoll is-sinerġiji bejn programmi bbażati fuq il-FSIE u programmi settorjali mħaddma b’mod dirett bħall-Orizzont 2020, Erasmus+ u l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (CEF). Il-programmi operattivi rilevanti għandhom jieħdu kunsiderazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali tat-territorju rispettiv; jittama li l-fruntieri tal-art interni u esterni kollha tal-UE, kif ukoll il-fruntieri marittimi tagħha (ir-reġjuni separati b’distanza massima ta’ 150 km jew, fil-każ tar-reġjuni l-aktar imbiegħda u r-reġjuni insulari, ta’ aktar minn 150 km ’l bogħod,) jistgħu jirċievu appoġġ u jieħdu sehem fi programmi ta’ kooperazzjoni transfruntiera u makroreġjonali; |
| --- | --- |

27.

għalhekk jappoġġja li l-Kooperazzjoni Territorjali Ewropea tkompli tissaħħaħ fi ħdan il-politika ta’ koeżjoni fil-futur, filwaqt li tiżdied ukoll id-dimensjoni transnazzjonali tal-Programmi Operattivi ta’ integrazzjoni – li jirrappreżentaw madwar 95 % tal-politika ta’ koeżjoni – u l-allinjament tagħhom, fejn xieraq, mal-istrateġiji makroreġjonali. Għandhom jittejbu wkoll is-sinerġiji bejn programmi bbażati fuq il-FSIE u programmi settorjali mħaddma b’mod dirett bħall-Orizzont 2020, Erasmus+ u l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (CEF). Il-programmi operattivi rilevanti għandhom jieħdu kunsiderazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali tat-territorju rispettiv; jittama li l-fruntieri tal-art interni u esterni kollha tal-UE, kif ukoll il-fruntieri marittimi tagħha (ir-reġjuni separati b’distanza massima ta’ 150 km jew, fil-każ tar-reġjuni l-aktar imbiegħda u r-reġjuni insulari, ta’ aktar minn 150 km ’l bogħod,) jistgħu jirċievu appoġġ u jieħdu sehem fi programmi ta’ kooperazzjoni transfruntiera u makroreġjonali;

| 28. | itenni t-talba fl-Opinjoni reċenti tiegħu dwar Proġetti bejn il-persuni u proġetti fuq skala żgħira fil-programmi ta’ kooperazzjoni transkonfinali li l-aċċess għall-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni jsir aktar faċli għal proġetti żgħar. L-esperjenza turi li xi proġetti transnazzjonali fuq skala żgħira huma kompatibbli mal-għanijiet tal-istrateġiji makroreġjonali. Madankollu, il-biċċa l-kbira tal-programmi ta’ finanzjament tal-UE mhumiex imfassla biex jappoġġjaw proġetti żgħar: bosta komunitajiet lokali u organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili ma jistgħux jipparteċipaw minħabba l-fatt li m’għandhomx l-kapaċità finanzjarja u amministrattiva meħtieġa. Minħabba f’hekk, huwa rakkomandat li jiġu żviluppati strumenti ta’ finanzjament faċilment aċċessibbli u maniġġabbli, inklużi mudelli ta’ prefinanzjament u tħejjija ta’ proġett għal proġetti iżgħar; |
| --- | --- |

28.

itenni t-talba fl-Opinjoni reċenti tiegħu dwar Proġetti bejn il-persuni u proġetti fuq skala żgħira fil-programmi ta’ kooperazzjoni transkonfinali li l-aċċess għall-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni jsir aktar faċli għal proġetti żgħar. L-esperjenza turi li xi proġetti transnazzjonali fuq skala żgħira huma kompatibbli mal-għanijiet tal-istrateġiji makroreġjonali. Madankollu, il-biċċa l-kbira tal-programmi ta’ finanzjament tal-UE mhumiex imfassla biex jappoġġjaw proġetti żgħar: bosta komunitajiet lokali u organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili ma jistgħux jipparteċipaw minħabba l-fatt li m’għandhomx l-kapaċità finanzjarja u amministrattiva meħtieġa. Minħabba f’hekk, huwa rakkomandat li jiġu żviluppati strumenti ta’ finanzjament faċilment aċċessibbli u maniġġabbli, inklużi mudelli ta’ prefinanzjament u tħejjija ta’ proġett għal proġetti iżgħar;

| 29. | jenfasizza li l-programmi ta’ Kooperazzjoni Territorjali Ewropea għandhom rwol kruċjali x’jaqdu fl-appoġġ tal-istrateġiji makroreġjonali. Madankollu, il-Kooperazzjoni Territorjali Ewropea tirrappreżenta biss parti żgħira mill-finanzjament globali u għalhekk hija importanti f’termini ta’ kwalità aktar milli kwantità. L-iskop ewlieni tal-programmi relatati mal-Kooperazzjoni Territorjali Ewropea għandu jkun li jappoġġjaw il-kooperazzjoni transfruntiera, transnazzjonali u interreġjonali flimien ma’ programmi pilota u innovattivi kif ukoll li jipprovdu assistenza teknika biex jiffinanzjaw l-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali. Il-kompetizzjoni bejn il-proġetti relatati mal-Kooperazzjoni Territorjali Ewropea u dawk tal-istrateġiji makroreġjonali għall-istess fondi hija kontroproduttiva u għandha tiġi evitata; |
| --- | --- |

29.

jenfasizza li l-programmi ta’ Kooperazzjoni Territorjali Ewropea għandhom rwol kruċjali x’jaqdu fl-appoġġ tal-istrateġiji makroreġjonali. Madankollu, il-Kooperazzjoni Territorjali Ewropea tirrappreżenta biss parti żgħira mill-finanzjament globali u għalhekk hija importanti f’termini ta’ kwalità aktar milli kwantità. L-iskop ewlieni tal-programmi relatati mal-Kooperazzjoni Territorjali Ewropea għandu jkun li jappoġġjaw il-kooperazzjoni transfruntiera, transnazzjonali u interreġjonali flimien ma’ programmi pilota u innovattivi kif ukoll li jipprovdu assistenza teknika biex jiffinanzjaw l-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali. Il-kompetizzjoni bejn il-proġetti relatati mal-Kooperazzjoni Territorjali Ewropea u dawk tal-istrateġiji makroreġjonali għall-istess fondi hija kontroproduttiva u għandha tiġi evitata;

| 30. | jenfasizza r-rwol li kellhom ir-REKT fl-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali u inizjattivi transnazzjonali u transkonfinali oħra, bħall-komunitajiet tax-xogħol. Madankollu, ir-REKT għadhom ma laħqux il-potenzjal sħiħ tagħhom minħabba li f’xi Stati Membri l-leġislazzjoni rilevanti ma ġietx implimentata biżżejjed, hemm nuqqas ta’ għarfien dwar l-opportunitajiet ipprovduti minn din l-għodda, u ostakli amministrattivi persistenti oħra; |
| --- | --- |

30.

jenfasizza r-rwol li kellhom ir-REKT fl-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali u inizjattivi transnazzjonali u transkonfinali oħra, bħall-komunitajiet tax-xogħol. Madankollu, ir-REKT għadhom ma laħqux il-potenzjal sħiħ tagħhom minħabba li f’xi Stati Membri l-leġislazzjoni rilevanti ma ġietx implimentata biżżejjed, hemm nuqqas ta’ għarfien dwar l-opportunitajiet ipprovduti minn din l-għodda, u ostakli amministrattivi persistenti oħra;

Interpretazzjoni mill-ġdid tal-prinċipju Tliet Ebda

| 31. | jinnota li prinċipju fundamentali li jirregola l-istrateġiji makroreġjonali huwa t-Tliet Ebda: ebda finanzjament ġdid tal-UE, ebda strutturi formali addizzjonali tal-UE u ebda leġislazzjoni ġdida tal-UE. Madankollu, fil-prattika dan il-prinċipju wassal għal xi konfużjoni. Pereżempju, strutturi ġodda, bħal pjattaformi u netwerks ta’ kooperazzjoni, ġew stabbiliti fl-istrateġiji makroreġjonali kollha, iżda dawn ma jikkwalifikawx bħala strutturi formali tal-UE. L-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali tiddependi ħafna fuq il-finanzjament tal-UE, iżda teknikament, il-finanzjament mhuwiex ġdid iżda jingħata użu differenti. Barra minn hekk, minkejja li l-istrateġija makroreġjonali m’għandhiex twassal għal leġislazzjoni ġdida, għandha titħalla tipproponi jew temenda leġislazzjoni f’kull livell jekk dan itejjeb l-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali; |
| --- | --- |

31.

jinnota li prinċipju fundamentali li jirregola l-istrateġiji makroreġjonali huwa t-Tliet Ebda: ebda finanzjament ġdid tal-UE, ebda strutturi formali addizzjonali tal-UE u ebda leġislazzjoni ġdida tal-UE. Madankollu, fil-prattika dan il-prinċipju wassal għal xi konfużjoni. Pereżempju, strutturi ġodda, bħal pjattaformi u netwerks ta’ kooperazzjoni, ġew stabbiliti fl-istrateġiji makroreġjonali kollha, iżda dawn ma jikkwalifikawx bħala strutturi formali tal-UE. L-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali tiddependi ħafna fuq il-finanzjament tal-UE, iżda teknikament, il-finanzjament mhuwiex ġdid iżda jingħata użu differenti. Barra minn hekk, minkejja li l-istrateġija makroreġjonali m’għandhiex twassal għal leġislazzjoni ġdida, għandha titħalla tipproponi jew temenda leġislazzjoni f’kull livell jekk dan itejjeb l-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali;

| 32. | jafferma li t-Tliet Ebda għandhom jiġu sostitwiti bi Tliet Iva, sabiex jittejjeb l-użu tal-leġislazzjoni, l-istituzzjonijiet u l-finanzjament attwali. Għandu jiġi adottat approċċ prattiku li permezz tiegħu jittieħdu l-miżuri meħtieġa għat-titjib tal-funzjonament tal-istrateġiji makroreġjonali aktar milli jkun hemm fokus fuq prinċipji li joħolqu konfużjoni bħat-Tliet Ebda. Il-KtR jgħid iva għal sinerġiji aħjar bi strumenti ta’ finanzjament, iva għal integrazzjoni aħjar tal-istrutturi eżistenti fl-istrateġiji makroreġjonali u iva għal implimentazzjoni aħjar tar-regoli eżistenti; |
| --- | --- |

32.

jafferma li t-Tliet Ebda għandhom jiġu sostitwiti bi Tliet Iva, sabiex jittejjeb l-użu tal-leġislazzjoni, l-istituzzjonijiet u l-finanzjament attwali. Għandu jiġi adottat approċċ prattiku li permezz tiegħu jittieħdu l-miżuri meħtieġa għat-titjib tal-funzjonament tal-istrateġiji makroreġjonali aktar milli jkun hemm fokus fuq prinċipji li joħolqu konfużjoni bħat-Tliet Ebda. Il-KtR jgħid iva għal sinerġiji aħjar bi strumenti ta’ finanzjament, iva għal integrazzjoni aħjar tal-istrutturi eżistenti fl-istrateġiji makroreġjonali u iva għal implimentazzjoni aħjar tar-regoli eżistenti;

Governanza

| 33. | josserva li l-governanza tal-istrateġiji makroreġjonali issa teħtieġ li tissaħħaħ, u sabiex tissaħħaħ il-governanza, il-livelli lokali u reġjonali jridu jissaħħu wkoll. Il-governanza ma tistax tiġi fdata biss lill-gvernijiet nazzjonali għax dan imur kontra l-idea tal-istrateġiji makroreġjonali; |
| --- | --- |

33.

josserva li l-governanza tal-istrateġiji makroreġjonali issa teħtieġ li tissaħħaħ, u sabiex tissaħħaħ il-governanza, il-livelli lokali u reġjonali jridu jissaħħu wkoll. Il-governanza ma tistax tiġi fdata biss lill-gvernijiet nazzjonali għax dan imur kontra l-idea tal-istrateġiji makroreġjonali;

| 34. | jemmen li l-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali teħtieġ approċċ ta’ governanza speċifiku bbażat fuq il-kooperazzjoni u l-koordinazzjoni, u jenfasizza li kapaċità amministrattiva mtejba bbażata fuq appartenenza akbar u kooperazzjoni aħjar huma meħtieġa għal dak il-għan. Dan l-approċċ speċifiku ta’ governanza għandu jiġi integrat fi strutturi eżistenti ta’ governanza b’mod konċertat bil-għan li tiġi evitata kwalunkwe duplikazzjoni u jinkiseb approċċ issemplifikat. Taħt l-ebda ċirkostanza m’għandhom l-isforzi ta’ koordinazzjoni jirriżultaw f’ċentralizzazzjoni diskreta; |
| --- | --- |

34.

jemmen li l-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali teħtieġ approċċ ta’ governanza speċifiku bbażat fuq il-kooperazzjoni u l-koordinazzjoni, u jenfasizza li kapaċità amministrattiva mtejba bbażata fuq appartenenza akbar u kooperazzjoni aħjar huma meħtieġa għal dak il-għan. Dan l-approċċ speċifiku ta’ governanza għandu jiġi integrat fi strutturi eżistenti ta’ governanza b’mod konċertat bil-għan li tiġi evitata kwalunkwe duplikazzjoni u jinkiseb approċċ issemplifikat. Taħt l-ebda ċirkostanza m’għandhom l-isforzi ta’ koordinazzjoni jirriżultaw f’ċentralizzazzjoni diskreta;

| 35. | jisħaq li l-appartenenza minn politiċi u amministraturi Ewropej, nazzjonali u reġjonali hija rekwiżit għat-titjib tal-kapaċità amministrattiva, u jiddispjaċih li f’ħafna każijiet l-istrateġiji makroreġjonali għadhom ibatu min-nuqqas ta’ appartenenza. L-appartenenza tista’ titjieb billi jissaħħaħ l-għarfien dwar ir-rwol deċiżiv li għandhom l-awtoritajiet reġjonali u lokali; |
| --- | --- |

35.

jisħaq li l-appartenenza minn politiċi u amministraturi Ewropej, nazzjonali u reġjonali hija rekwiżit għat-titjib tal-kapaċità amministrattiva, u jiddispjaċih li f’ħafna każijiet l-istrateġiji makroreġjonali għadhom ibatu min-nuqqas ta’ appartenenza. L-appartenenza tista’ titjieb billi jissaħħaħ l-għarfien dwar ir-rwol deċiżiv li għandhom l-awtoritajiet reġjonali u lokali;

| 36. | jirrealizza li proċessi għat-tfassil u l-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali u proġetti relatati għall-bidu jistgħu jidhru diffiċli u kumplessi, meta kulturi u tradizzjonijiet amministrattivi differenti jiltaqgħu u jippruvaw jistabbilixxu strateġija ta ’ żvilupp komuni. L-istrateġiji makroreġjonali jitolbu riżorsi umani u ħin sinifikanti fl-istadji inizjali għat-twaqqif ta’ proċeduri u strutturi amministrattivi ġodda. Huwa meħtieġ ethos amministrattiv ġdid (aktar miftuħ u strateġiku), kif ukoll it-tagħlim ta’ approċċi, kuntesti legali u lingwi ġodda; |
| --- | --- |

36.

jirrealizza li proċessi għat-tfassil u l-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali u proġetti relatati għall-bidu jistgħu jidhru diffiċli u kumplessi, meta kulturi u tradizzjonijiet amministrattivi differenti jiltaqgħu u jippruvaw jistabbilixxu strateġija ta ’ żvilupp komuni. L-istrateġiji makroreġjonali jitolbu riżorsi umani u ħin sinifikanti fl-istadji inizjali għat-twaqqif ta’ proċeduri u strutturi amministrattivi ġodda. Huwa meħtieġ ethos amministrattiv ġdid (aktar miftuħ u strateġiku), kif ukoll it-tagħlim ta’ approċċi, kuntesti legali u lingwi ġodda;

| 37. | jinnota li djalogu kostanti, strutturi ta’ kooperazzjoni effettivi u sħubiji b’saħħithom huma essenzjali sabiex tinbena appartenenza fl-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali. Il-ġestjoni kondiviża hija l-aktar metodu ta’ implimentazzjoni xieraq f’kuntesti ta’ governanza b’diversi livelli. F’dan ir-rigward huwa importanti li jiġu ċċarati r-responsabbiltajiet u l-kompetenzi tal-atturi individwali kollha; |
| --- | --- |

37.

jinnota li djalogu kostanti, strutturi ta’ kooperazzjoni effettivi u sħubiji b’saħħithom huma essenzjali sabiex tinbena appartenenza fl-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali. Il-ġestjoni kondiviża hija l-aktar metodu ta’ implimentazzjoni xieraq f’kuntesti ta’ governanza b’diversi livelli. F’dan ir-rigward huwa importanti li jiġu ċċarati r-responsabbiltajiet u l-kompetenzi tal-atturi individwali kollha;

| 38. | jemmen li l-istituzzjonijiet tal-UE għandhom jaqblu dwar viżjoni Ewropea globali u strateġija tal-iżvilupp xprunati mill-ħtiġijiet nazzjonali, reġjonali u lokali. L-istrateġiji makroreġjonali huma bbażati fuq reġjuni “funzjonali” u għalhekk huma ideali għall-implimentazzjoni ta’ strateġija ta’ żvilupp tal-UE u l-kisba tal-objettivi tagħha billi jiġu indirizzati l-ħtiġijiet u r-rekwiżiti speċifiċi ta’ territorju (żona ġeografika) partikolari u billi b’mod effettiv jiġi applikat il-prinċipju ta’ sħubija; |
| --- | --- |

38.

jemmen li l-istituzzjonijiet tal-UE għandhom jaqblu dwar viżjoni Ewropea globali u strateġija tal-iżvilupp xprunati mill-ħtiġijiet nazzjonali, reġjonali u lokali. L-istrateġiji makroreġjonali huma bbażati fuq reġjuni “funzjonali” u għalhekk huma ideali għall-implimentazzjoni ta’ strateġija ta’ żvilupp tal-UE u l-kisba tal-objettivi tagħha billi jiġu indirizzati l-ħtiġijiet u r-rekwiżiti speċifiċi ta’ territorju (żona ġeografika) partikolari u billi b’mod effettiv jiġi applikat il-prinċipju ta’ sħubija;

| 39. | itenni li sħubija effettiva tfisser il-parteċipazzjoni tal-partijiet ikkonċernati kollha fl-ippjanar strateġiku u l-proċessi deċiżjonali. Ovvjament, dan jista’ jseħħ biss jekk il-ħtiġijiet lokali u reġjonali huma magħrufa, analizzati fid-dawl tal-kuntest tal-UE, u inkorporati fl-istrateġiji makroreġjonali globali. Bl-istess mod, l-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali tista’ tkun ta’ suċċess biss jekk l-atturi reġjonali u lokali, kif ukoll is-soċjetà ċivili, jingħataw il-flessibilità, il-fiduċja u l-inċentivi finanzjarji li jeħtieġu biex jimplimentaw għanijiet ta’ interess Ewropew komuni adattati għall-ħtiġijiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

39.

itenni li sħubija effettiva tfisser il-parteċipazzjoni tal-partijiet ikkonċernati kollha fl-ippjanar strateġiku u l-proċessi deċiżjonali. Ovvjament, dan jista’ jseħħ biss jekk il-ħtiġijiet lokali u reġjonali huma magħrufa, analizzati fid-dawl tal-kuntest tal-UE, u inkorporati fl-istrateġiji makroreġjonali globali. Bl-istess mod, l-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali tista’ tkun ta’ suċċess biss jekk l-atturi reġjonali u lokali, kif ukoll is-soċjetà ċivili, jingħataw il-flessibilità, il-fiduċja u l-inċentivi finanzjarji li jeħtieġu biex jimplimentaw għanijiet ta’ interess Ewropew komuni adattati għall-ħtiġijiet lokali u reġjonali;

| 40. | jissuġġerixxi li koordinazzjoni nazzjonali mal-livelli l-oħra kollha tat-tfassil ta’ politika, istituzzjonali u amministrattivi għandha tkun ibbażata fuq mandat b’saħħtu u baġit iddedikat għall-attivitajiet ta’ koordinazzjoni. Il-koordinazzjoni tista’ tinvolvi wkoll it-twaqqif ta’ netwerk ta’ pjattaformi ta’ koordinazzjoni nazzjonali interkonnessi għal kull strateġija makroreġjonali sabiex tipprevedi implimentazzjoni inklużiva f’kull pajjiż parteċipi u sabiex tiġi żgurata l-koerenza bejn strateġiji ta’ implimentazzjoni differenti tal-pajjiżi u r-reġjuni parteċipanti; |
| --- | --- |

40.

jissuġġerixxi li koordinazzjoni nazzjonali mal-livelli l-oħra kollha tat-tfassil ta’ politika, istituzzjonali u amministrattivi għandha tkun ibbażata fuq mandat b’saħħtu u baġit iddedikat għall-attivitajiet ta’ koordinazzjoni. Il-koordinazzjoni tista’ tinvolvi wkoll it-twaqqif ta’ netwerk ta’ pjattaformi ta’ koordinazzjoni nazzjonali interkonnessi għal kull strateġija makroreġjonali sabiex tipprevedi implimentazzjoni inklużiva f’kull pajjiż parteċipi u sabiex tiġi żgurata l-koerenza bejn strateġiji ta’ implimentazzjoni differenti tal-pajjiżi u r-reġjuni parteċipanti;

| 41. | jenfasizza li sabiex tittejjeb il-governanza, l-istrateġiji makroreġjonali jeħtieġu l-appoġġ tal-Kummissjoni Ewropea, li b’mod attiv għandha tappoġġja l-koordinazzjoni nazzjonali u tematika u għandha taħdem biex issaħħaħ ir-rabta bejn il-politiki tal-UE u l-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali, b’attenzjoni partikolari għall-perspettiva reġjonali u lokali. Il-KE għandha torganizza laqgħat u seminars frekwenti u regolari, li jagħtu lill-implimentaturi u lill-partijiet ikkonċernati idea globali aħjar tal-objettivi tal-UE u jippermettu l-iskambju tal-aħjar prattika bejn l-istrateġiji makroreġjonali eżistenti; |
| --- | --- |

41.

jenfasizza li sabiex tittejjeb il-governanza, l-istrateġiji makroreġjonali jeħtieġu l-appoġġ tal-Kummissjoni Ewropea, li b’mod attiv għandha tappoġġja l-koordinazzjoni nazzjonali u tematika u għandha taħdem biex issaħħaħ ir-rabta bejn il-politiki tal-UE u l-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali, b’attenzjoni partikolari għall-perspettiva reġjonali u lokali. Il-KE għandha torganizza laqgħat u seminars frekwenti u regolari, li jagħtu lill-implimentaturi u lill-partijiet ikkonċernati idea globali aħjar tal-objettivi tal-UE u jippermettu l-iskambju tal-aħjar prattika bejn l-istrateġiji makroreġjonali eżistenti;

| 42. | jikkunsidra li l-KE għandha b’mod sinifikanti ttejjeb il-koordinazzjoni interna tagħha fost direttorati ġenerali differenti u tindirizza l-koinċidenzi eżistenti fil-livell tal-politiki tal-UE. Ir-rapport li jmiss tal-Kummissjoni dwar l-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali tal-UE għandu jpoġġi aktar enfasi fuq il-prattiki tajba li jistgħu jiġu trasferiti bejn l-istrateġiji; |
| --- | --- |

42.

jikkunsidra li l-KE għandha b’mod sinifikanti ttejjeb il-koordinazzjoni interna tagħha fost direttorati ġenerali differenti u tindirizza l-koinċidenzi eżistenti fil-livell tal-politiki tal-UE. Ir-rapport li jmiss tal-Kummissjoni dwar l-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali tal-UE għandu jpoġġi aktar enfasi fuq il-prattiki tajba li jistgħu jiġu trasferiti bejn l-istrateġiji;

| 43. | jemmen li r-rapporti futuri tal-KE għandhom jipprovdu wkoll data fattwali dwar il-kontribuzzjonijiet finanzjarji għall-istrateġiji makroreġjonali, inkluż in-numru ta’ proġetti appoġġjati. Finalment, il-KE għandha timpenja ruħha aktar ukoll fir-rigward ta’ proposti biex it-terminoloġija użata biex tiddeskrivi r-rwoli u l-proċessi fl-istrateġiji makroreġjonali tiġi armonizzzata; |
| --- | --- |

43.

jemmen li r-rapporti futuri tal-KE għandhom jipprovdu wkoll data fattwali dwar il-kontribuzzjonijiet finanzjarji għall-istrateġiji makroreġjonali, inkluż in-numru ta’ proġetti appoġġjati. Finalment, il-KE għandha timpenja ruħha aktar ukoll fir-rigward ta’ proposti biex it-terminoloġija użata biex tiddeskrivi r-rwoli u l-proċessi fl-istrateġiji makroreġjonali tiġi armonizzzata;

Il-monitoraġġ, l-evalwazzjoni u l-komunikazzjoni

| 44. | jenfasizza l-ħtieġa li jiġi mmonitorjat u evalwat il-mod ta’ kif jiġu implimentati l-istrateġiji makroreġjonali sabiex tiġi vvalutata l-effettività tagħhom u sabiex jiġi ffaċilitat it-tagħlim dwar il-politika. Madankollu, l-iskop tar-rapportar jeħtieġ ikun ċar, kif ukoll id-destinazzjoni u l-aspettattivi tar-rapporti. Ir-rapportar mingħajr objettiv u skop ċar huwa burokrazija bla bżonn; |
| --- | --- |

44.

jenfasizza l-ħtieġa li jiġi mmonitorjat u evalwat il-mod ta’ kif jiġu implimentati l-istrateġiji makroreġjonali sabiex tiġi vvalutata l-effettività tagħhom u sabiex jiġi ffaċilitat it-tagħlim dwar il-politika. Madankollu, l-iskop tar-rapportar jeħtieġ ikun ċar, kif ukoll id-destinazzjoni u l-aspettattivi tar-rapporti. Ir-rapportar mingħajr objettiv u skop ċar huwa burokrazija bla bżonn;

| 45. | jemmen li r-rapporti dwar l-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali għandhom iservu biex jivvalutaw jekk il-politiki tal-UE u nazzjonali għadhomx koerenti u xierqa għall-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali, u għandhom iwissu lill-UE u lil dawk li jfasslu l-politika nazzjonali dwar aspetti li jridu jiġu modifikati. Kull meta tiġi proposta leġislazzjoni ġdida, għandha ssir valutazzjoni tal-impatt territorjali sabiex jiġu identifikati l-impatti potenzjali fuq l-istrateġiji makroreġjonali. Ir-rapporti għandhom jgħinu wkoll lil dawk li jimplimentaw l-istrateġiji makroreġjonali jifhmu l-progress li jkun sar, itejbu l-proċessi interni u jadattaw għal żviluppi ġodda; |
| --- | --- |

45.

jemmen li r-rapporti dwar l-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali għandhom iservu biex jivvalutaw jekk il-politiki tal-UE u nazzjonali għadhomx koerenti u xierqa għall-implimentazzjoni tal-istrateġiji makroreġjonali, u għandhom iwissu lill-UE u lil dawk li jfasslu l-politika nazzjonali dwar aspetti li jridu jiġu modifikati. Kull meta tiġi proposta leġislazzjoni ġdida, għandha ssir valutazzjoni tal-impatt territorjali sabiex jiġu identifikati l-impatti potenzjali fuq l-istrateġiji makroreġjonali. Ir-rapporti għandhom jgħinu wkoll lil dawk li jimplimentaw l-istrateġiji makroreġjonali jifhmu l-progress li jkun sar, itejbu l-proċessi interni u jadattaw għal żviluppi ġodda;

| 46. | jenfasizza li l-kooperazzjoni territorjali hija kemxejn riskjuża u mhux faċli titbassar fid-dettall. Għalhekk, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni għandhom jiffukaw fuq ir-riżultati u l-proċessi ta’ kooperazzjoni aktar milli fuq iċ-ċifri. Fallimenti u żbalji jistgħu jiġru u ser jiġru u m’għandhomx immedjatament iwasslu għal korrezzjonijiet finanzjarji jew it-tmiem ta’ miżuri, għax dan jipprevjeni proġetti innovattivi iżda riskjużi; |
| --- | --- |

46.

jenfasizza li l-kooperazzjoni territorjali hija kemxejn riskjuża u mhux faċli titbassar fid-dettall. Għalhekk, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni għandhom jiffukaw fuq ir-riżultati u l-proċessi ta’ kooperazzjoni aktar milli fuq iċ-ċifri. Fallimenti u żbalji jistgħu jiġru u ser jiġru u m’għandhomx immedjatament iwasslu għal korrezzjonijiet finanzjarji jew it-tmiem ta’ miżuri, għax dan jipprevjeni proġetti innovattivi iżda riskjużi;

| 47. | jaqbel mal-fehma tal-KE li strateġija ta’ komunikazzjoni b’saħħitha għandha tkun parti mill-istrateġiji makroreġjonali, u jemmen li minħabba s-sitwazzjonii attwali fl-UE hemm il-ħtieġa li jiġi kkomunikat il-valur miżjud tal-azzjoni tal-UE. L-istrateġiji makroreġjonali qegħdin jagħmlu l-miri tal-politika Ewropea akar viżibbli u jinftiehmu aħjar fil-prattika għaċ-ċittadini. Għalhekk, dawn joffru tweġiba għall-iżviluppi politiċi attwali fl-Ewropa u jistgħu jipprovdu kontribut sostanzjali għad-dibattitu futur dwar l-UE-27 li tnieda reċentement mill-KE bil-White Paper tagħha dwar il-ġejjieni tal-Ewropa; |
| --- | --- |

47.

jaqbel mal-fehma tal-KE li strateġija ta’ komunikazzjoni b’saħħitha għandha tkun parti mill-istrateġiji makroreġjonali, u jemmen li minħabba s-sitwazzjonii attwali fl-UE hemm il-ħtieġa li jiġi kkomunikat il-valur miżjud tal-azzjoni tal-UE. L-istrateġiji makroreġjonali qegħdin jagħmlu l-miri tal-politika Ewropea akar viżibbli u jinftiehmu aħjar fil-prattika għaċ-ċittadini. Għalhekk, dawn joffru tweġiba għall-iżviluppi politiċi attwali fl-Ewropa u jistgħu jipprovdu kontribut sostanzjali għad-dibattitu futur dwar l-UE-27 li tnieda reċentement mill-KE bil-White Paper tagħha dwar il-ġejjieni tal-Ewropa;

Kummenti dwar strateġiji individwali

Strateġija tal-UE għar-Reġjun tal-Baħar Baltiku

| 48. | jaqbel mal-valutazzjoni tal-KE dwar l-implimentazzjoni u l-isfidi tal-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tal-Baħar Baltiku u jirrimarka li fl-2016 ġie stabbilit Netwerk tal-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni tal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR) għall-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tal-Baħar Baltiku. L-iskop ta’ dan in-netwerk huwa li jsib mezzi kif jipprovdi appoġġ finanzjarju aktar effiċjenti biex tiġi implimentata l-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tal-Baħar Baltiku. Netwerks simili twaqqfu wkoll għal fondi oħra. Dan huwa eżempju tal-aħjar prattika li tista’ tiġi applikata fi strateġiji makroreġjonali oħra. Eżempju ieħor tal-aħjar prattika huwa l-parteċipazzjoni tan-netwerks reġjonali u urbani fl-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tal-Baħar Baltiku; |
| --- | --- |

48.

jaqbel mal-valutazzjoni tal-KE dwar l-implimentazzjoni u l-isfidi tal-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tal-Baħar Baltiku u jirrimarka li fl-2016 ġie stabbilit Netwerk tal-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni tal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR) għall-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tal-Baħar Baltiku. L-iskop ta’ dan in-netwerk huwa li jsib mezzi kif jipprovdi appoġġ finanzjarju aktar effiċjenti biex tiġi implimentata l-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tal-Baħar Baltiku. Netwerks simili twaqqfu wkoll għal fondi oħra. Dan huwa eżempju tal-aħjar prattika li tista’ tiġi applikata fi strateġiji makroreġjonali oħra. Eżempju ieħor tal-aħjar prattika huwa l-parteċipazzjoni tan-netwerks reġjonali u urbani fl-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tal-Baħar Baltiku;

| 49. | jinnota li l-Faċilita ta’ Flus Inizjali tal-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tal-Baħar Baltiku kienet għodda effiċjenti biex jinġabru s-sħubiji u jiġu ppreparati proġetti ta’ kooperazzjoni li jfittxu finanzjament jew mingħand il-programm Interreg għar-reġjun tal-Baħar Baltiku jew programmi oħra ta’ finanzjament. Peress li l-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tal-Baħar Baltiku hija l-ewwel strateġija makroreġjonali, hemm ħafna prattiki tajba li jistgħu jkunu ta’ parametri referenzjarji għal makroreġjonali oħra; |
| --- | --- |

49.

jinnota li l-Faċilita ta’ Flus Inizjali tal-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tal-Baħar Baltiku kienet għodda effiċjenti biex jinġabru s-sħubiji u jiġu ppreparati proġetti ta’ kooperazzjoni li jfittxu finanzjament jew mingħand il-programm Interreg għar-reġjun tal-Baħar Baltiku jew programmi oħra ta’ finanzjament. Peress li l-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tal-Baħar Baltiku hija l-ewwel strateġija makroreġjonali, hemm ħafna prattiki tajba li jistgħu jkunu ta’ parametri referenzjarji għal makroreġjonali oħra;

Strateġija tal-UE għar-Reġjun tad-Danubju

| 50. | jaqbel mal-valutazzjoni tal-KE rigward l-implimentazzjoni u l-isfidi tal-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tad-Danubju. Wieħed mill-aktar riżultati viżibbli tal-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tad-Danubju kien il-ħolqien ta’ Programm Transnazzjonali Interreg għad-Danubju li jikkorrispondi eżattament maż-żona ġeografika tal-Istrateġija tad-Danubju. Għadd ta’ proġetti ġew żviluppati permezz tal-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tad-Danubju, u ħafna minnhom ġew approvati mill-Programm Transnazzjonali tad-Danubju jew sorsi oħra ta’ finanzjament. Barra minn hekk, fl-2014, l-erbatax il-pajjiż b’mod konġunt ħolqu korp ġdid, il-Punt ta’ Strateġija tad-Danubju, biex jiffaċilitaw l-implimentazzjoni tal-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tad-Danubju u l-involviment tal-atturi attwali u potenzjali kollha. Iż-żewġ inizjattivi jirrappreżentaw progress tajjeb ħafna u għandhom ikomplu jiġu appoġġjati; |
| --- | --- |

50.

jaqbel mal-valutazzjoni tal-KE rigward l-implimentazzjoni u l-isfidi tal-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tad-Danubju. Wieħed mill-aktar riżultati viżibbli tal-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tad-Danubju kien il-ħolqien ta’ Programm Transnazzjonali Interreg għad-Danubju li jikkorrispondi eżattament maż-żona ġeografika tal-Istrateġija tad-Danubju. Għadd ta’ proġetti ġew żviluppati permezz tal-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tad-Danubju, u ħafna minnhom ġew approvati mill-Programm Transnazzjonali tad-Danubju jew sorsi oħra ta’ finanzjament. Barra minn hekk, fl-2014, l-erbatax il-pajjiż b’mod konġunt ħolqu korp ġdid, il-Punt ta’ Strateġija tad-Danubju, biex jiffaċilitaw l-implimentazzjoni tal-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tad-Danubju u l-involviment tal-atturi attwali u potenzjali kollha. Iż-żewġ inizjattivi jirrappreżentaw progress tajjeb ħafna u għandhom ikomplu jiġu appoġġjati;

| 51. | jilqa’ b’sodisfazzjon il-fatt li l-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tad-Danubju tipprovdi pjattaforma innovattiva għall-politika reġjonali u l-politika tat-tkabbir u l-viċinat u li din trawwem il-parteċipazzjoni tal-awtoritajiet sottonazzjonali u s-soċjetà ċivili, inklużi l-imsieħba soċjali; |
| --- | --- |

51.

jilqa’ b’sodisfazzjon il-fatt li l-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tad-Danubju tipprovdi pjattaforma innovattiva għall-politika reġjonali u l-politika tat-tkabbir u l-viċinat u li din trawwem il-parteċipazzjoni tal-awtoritajiet sottonazzjonali u s-soċjetà ċivili, inklużi l-imsieħba soċjali;

L-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun Adrijatiku u Joniku

| 52. | jinnota li s-sitwazzjoni tar-rifuġjati u l-migrazzjoni għandha impatt enormi fuq il-pajjiżi Adriatiċi-Joniċi. It-tieni Forum tal--Istrateġija tal-UE għar-Reġjun Adrijatiku u Joniku, li sar ġewwa Ioannina (il-Greċja) fil-11 u t-12 ta’ Mejju 2017, iffoka fuq kif l-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun Adrijatiku u Joniku tista’ tgħin issaħħaħ ir-reżiljenza tal-pajjiżi Adrijatiċi-Joniċi biex ilaħħqu mal-kriżi. Ir-riżoluzzjoni adottata fit-Tieni Forum stiednet lill-pajjiżi parteċipanti biex joħolqu pjattaforma kollaborattiva li permezz tagħha l-pajjiżi fir-reġjun ikunu jistgħu jtejbu l-koordinazzjoni tat-tweġibiet tagħhom għall-kriżi u jitgħallmu minn xulxin; |
| --- | --- |

52.

jinnota li s-sitwazzjoni tar-rifuġjati u l-migrazzjoni għandha impatt enormi fuq il-pajjiżi Adriatiċi-Joniċi. It-tieni Forum tal--Istrateġija tal-UE għar-Reġjun Adrijatiku u Joniku, li sar ġewwa Ioannina (il-Greċja) fil-11 u t-12 ta’ Mejju 2017, iffoka fuq kif l-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun Adrijatiku u Joniku tista’ tgħin issaħħaħ ir-reżiljenza tal-pajjiżi Adrijatiċi-Joniċi biex ilaħħqu mal-kriżi. Ir-riżoluzzjoni adottata fit-Tieni Forum stiednet lill-pajjiżi parteċipanti biex joħolqu pjattaforma kollaborattiva li permezz tagħha l-pajjiżi fir-reġjun ikunu jistgħu jtejbu l-koordinazzjoni tat-tweġibiet tagħhom għall-kriżi u jitgħallmu minn xulxin;

| 53. | jilqa’ l-isforzi li saru sabiex tiġi promossa l-kooperazzjoni bejn l-FSIE u l-Istrument għall-Assistenza ta’ Qabel l-Adeżjoni. Dan ifisser li l-FSIE, l-Istrument għall-Assistenza ta’ Qabel l-Adeżjoni u fergħat ta’ finanzjament nazzjonali u reġjonali rilevanti oħra għandhom jikkontribwixxu għall-kisba tal-għanijiet tal-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun Adrijatiku u Joniku. Aktar sinerġiji f’dan ir-rigward jistgħu jiġu esplorati mal-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tad-Danubju, kif ukoll mal-organizzazzjonijiet internazzjonali reġjonali. Sfortunatament, terminoloġija differenti li tiddeskrivi l-proċessi ta’ implimentazzjoni tal-programmi differenti ta’ finanzjament xorta toħloq konfużjoni u tfixkel l-isfruttament tas-sinerġiji; |
| --- | --- |

53.

jilqa’ l-isforzi li saru sabiex tiġi promossa l-kooperazzjoni bejn l-FSIE u l-Istrument għall-Assistenza ta’ Qabel l-Adeżjoni. Dan ifisser li l-FSIE, l-Istrument għall-Assistenza ta’ Qabel l-Adeżjoni u fergħat ta’ finanzjament nazzjonali u reġjonali rilevanti oħra għandhom jikkontribwixxu għall-kisba tal-għanijiet tal-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun Adrijatiku u Joniku. Aktar sinerġiji f’dan ir-rigward jistgħu jiġu esplorati mal-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tad-Danubju, kif ukoll mal-organizzazzjonijiet internazzjonali reġjonali. Sfortunatament, terminoloġija differenti li tiddeskrivi l-proċessi ta’ implimentazzjoni tal-programmi differenti ta’ finanzjament xorta toħloq konfużjoni u tfixkel l-isfruttament tas-sinerġiji;

| 54. | jirrikonoxxi l-valur miżjud ipprovdut mill-Istrateġija għall-kooperazzjoni eżistenti multilaterali u intergovernattiva li topera fiż-żona tal-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun Adrijatiku u Joniku; |
| --- | --- |

54.

jirrikonoxxi l-valur miżjud ipprovdut mill-Istrateġija għall-kooperazzjoni eżistenti multilaterali u intergovernattiva li topera fiż-żona tal-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun Adrijatiku u Joniku;

| 55. | jemmen li d-diskrepanza bejn id-dikjarazzjonijiet politiċi u l-mezzi disponibbli għall-implimentazzjoni għandhom jitnaqqsu. L-għanijiet tal-istrateġija jistgħu jinkisbu biss jekk din tirċievi l-mezzi finanzjarji u l-għodod ta’ governanza meħtieġa; |
| --- | --- |

55.

jemmen li d-diskrepanza bejn id-dikjarazzjonijiet politiċi u l-mezzi disponibbli għall-implimentazzjoni għandhom jitnaqqsu. L-għanijiet tal-istrateġija jistgħu jinkisbu biss jekk din tirċievi l-mezzi finanzjarji u l-għodod ta’ governanza meħtieġa;

Strateġija tal-UE għar-Reġjun tal-Alpi

| 56. | jinnota li l-implimentazzjoni tal-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tal-Alpi bdiet fl-ewwel nofs tal-2016. Għadu kmieni wisq sabiex isiru konklużjonijiet, iżda bla dubju li l-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tal-Alpi kellha bidu mill-aqwa. Hija xi ħaġa pożittiva li l-biċċa l-kbira tas-seba’ pajjiżi tal-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tal-Alpi huma involuti primarjament permezz tal-livell reġjonali tagħhom. Il-livell nazzjonali/federali huwa involut fil-Bord Eżekuttiv, iżda l-implimentazzjoni tal-istrateġija ssir primarjament fil-livell reġjonali. L-appartenenza fil-livell nazzjonali/federali, ladarba tinkiseb, tista’ tkun fattur ewlieni fl-għoti ta’ aktar impetu għall-istrateġija fil-futur qrib. Dan l-involviment tal-livell lokali u reġjonali ċertament ser jgħin jibni appartenenza u jwassal biex fil-futur qrib l-istrateġija tiġi implimentata b’mod inklużiv u li jħalli r-riżultati; |
| --- | --- |

56.

jinnota li l-implimentazzjoni tal-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tal-Alpi bdiet fl-ewwel nofs tal-2016. Għadu kmieni wisq sabiex isiru konklużjonijiet, iżda bla dubju li l-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tal-Alpi kellha bidu mill-aqwa. Hija xi ħaġa pożittiva li l-biċċa l-kbira tas-seba’ pajjiżi tal-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tal-Alpi huma involuti primarjament permezz tal-livell reġjonali tagħhom. Il-livell nazzjonali/federali huwa involut fil-Bord Eżekuttiv, iżda l-implimentazzjoni tal-istrateġija ssir primarjament fil-livell reġjonali. L-appartenenza fil-livell nazzjonali/federali, ladarba tinkiseb, tista’ tkun fattur ewlieni fl-għoti ta’ aktar impetu għall-istrateġija fil-futur qrib. Dan l-involviment tal-livell lokali u reġjonali ċertament ser jgħin jibni appartenenza u jwassal biex fil-futur qrib l-istrateġija tiġi implimentata b’mod inklużiv u li jħalli r-riżultati;

| 57. | iqis li l-Istrateġija Alpina tista’ tikkontribwixxi biex ikun implimentat mudell sostenibbli ta’ żvilupp kondiviż bejn il-makroreġjuni ewropej. Fl-Ewropa l-popolazzjoni u l-ġid huma ikkonċentrati prinċipalment fiż-żoni urbani u metropolitani, iżda biex jinżamm sostenibbli l-iżvilupp tal-bliet, jeħtieġ li jkunu preservati ż-żoni rurali u muntanjużi ta’ madwarhom. Il-protezzjoni tal-assi naturali tippermetti liċ-ċittadini jgawdu minn stat ta’ benesseri, sors ta’ ikel sigur u ta’ kwalità filwaqt li jippreservaw il-bijodiversità. L-interkonnessjoni bejn iż-żoni metropolitani, produttivi u katalisti għall-kreattività u l-innovazzjoni u ż-żoni rurali u muntanjużi, għandha tikkostitwixxi element ewlieni biex ikunu żviluppati sinerġiji għal kampanji kondiviżi ta’ komunikazzjoni lejn taċ-ċittadini; |
| --- | --- |

57.

iqis li l-Istrateġija Alpina tista’ tikkontribwixxi biex ikun implimentat mudell sostenibbli ta’ żvilupp kondiviż bejn il-makroreġjuni ewropej. Fl-Ewropa l-popolazzjoni u l-ġid huma ikkonċentrati prinċipalment fiż-żoni urbani u metropolitani, iżda biex jinżamm sostenibbli l-iżvilupp tal-bliet, jeħtieġ li jkunu preservati ż-żoni rurali u muntanjużi ta’ madwarhom. Il-protezzjoni tal-assi naturali tippermetti liċ-ċittadini jgawdu minn stat ta’ benesseri, sors ta’ ikel sigur u ta’ kwalità filwaqt li jippreservaw il-bijodiversità. L-interkonnessjoni bejn iż-żoni metropolitani, produttivi u katalisti għall-kreattività u l-innovazzjoni u ż-żoni rurali u muntanjużi, għandha tikkostitwixxi element ewlieni biex ikunu żviluppati sinerġiji għal kampanji kondiviżi ta’ komunikazzjoni lejn taċ-ċittadini;

| 58. | jinnota, madankollu, li minħabba l-istorja twila ta’ kooperazzjoni fir-reġjun u ekonomija prospera, l-atturi tal-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tal-Alpi jistgħu jkunu saħansitra iktar ambizzjużi u jmorru lil hinn mill-kooperazzjoni Interreg stabbilita u b’hekk iservi ta’ eżempju għall-makroreġjuni l-oħra. Għażla li tista’ tiġi kkunsidrata hija li tiġi stabbilita struttura ta’ koordinazzjoni permanenti għall-implimentazzjoni tal-istrateġija li b’mod effettiv tappoġġja s-sistema ta’ governanza; |
| --- | --- |

58.

jinnota, madankollu, li minħabba l-istorja twila ta’ kooperazzjoni fir-reġjun u ekonomija prospera, l-atturi tal-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tal-Alpi jistgħu jkunu saħansitra iktar ambizzjużi u jmorru lil hinn mill-kooperazzjoni Interreg stabbilita u b’hekk iservi ta’ eżempju għall-makroreġjuni l-oħra. Għażla li tista’ tiġi kkunsidrata hija li tiġi stabbilita struttura ta’ koordinazzjoni permanenti għall-implimentazzjoni tal-istrateġija li b’mod effettiv tappoġġja s-sistema ta’ governanza;

| 59. | jieħu nota, u jilqa’ b’sodisfazzjon, id-dokument ta’ pożizzjoni komuni tal-Presidenza tal-Bavarja u tar-reġjuni parteċipanti oħra sabiex jintegraw l-istrateġiji fil-qafas regolatorju tal-qafas finanzjarju pluriennali li jmiss; |
| --- | --- |

59.

jieħu nota, u jilqa’ b’sodisfazzjon, id-dokument ta’ pożizzjoni komuni tal-Presidenza tal-Bavarja u tar-reġjuni parteċipanti oħra sabiex jintegraw l-istrateġiji fil-qafas regolatorju tal-qafas finanzjarju pluriennali li jmiss;

Il-Ħruġ tar-Renju Unit mill-UE

| 60. | iqis li r-rekwiżiti fundamentali tal-istrateġiji makroreġjonali jipprovdu bażi solida u realistika li biha l-amministrazzjonijiet b’setgħat devoluti, l-awtoritajiet reġjonali u lokali u l-komunitajiet tagħhom fir-Renju Unit jistgħu jikkooperaw mal-kontropartijiet tagħhom fl-UE fil-ġejjieni, u jistieden lin-negozjaturi taż-żewġ naħat jinkludu din il-kwistjoni fost dawk indirizzati min-negozjati dwar il-ftehim għall-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE. |
| --- | --- |

60.

iqis li r-rekwiżiti fundamentali tal-istrateġiji makroreġjonali jipprovdu bażi solida u realistika li biha l-amministrazzjonijiet b’setgħat devoluti, l-awtoritajiet reġjonali u lokali u l-komunitajiet tagħhom fir-Renju Unit jistgħu jikkooperaw mal-kontropartijiet tagħhom fl-UE fil-ġejjieni, u jistieden lin-negozjaturi taż-żewġ naħat jinkludu din il-kwistjoni fost dawk indirizzati min-negozjati dwar il-ftehim għall-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE.

Brussell, it-30 ta’ Novembru 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(1)  Opinjoni tal-KtR dwar Viżjoni territorjali għall-2050: x’inhu l-ġejjieni? (COR-2015-04285)

1

(2)  L-ewwel strateġija makroreġjonali (l-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tal-Baħar Baltiku), tnediet fl-2009.

2

(3)  Opinjoni dwar l-Istrateġija għar-Reġjun tad-Danubju, CdR 86/2011 fin; Opinjoni dwar l-Istrateġija Riveduta tal-UE għar-Reġjun tal-Baħar Baltiku CdR 1272/2012 fin; Opinjoni dwar Il-valur miżjud tal-istrateġiji makroreġjonali, CdR 5074/2013 fin; Opinjoni dwar l-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun Adrijatiku u Joniku, CdR 23/2014 fin; Opinjoni dwar l-Istrateġija makroreġjonali tal-Unjoni Ewropea għar-reġjun tal-Alpi, CdR 2994/2014 fin.

3

---

| 8.5.2018 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 164/19 |
| --- | --- | --- | --- |

8.5.2018

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 164/19

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Ir-Rapport tal-2017 dwar iċ-Ċittadinanza tal-UE

(2018/C 164/04)

| Relatur: | is-Sur Martínez Suárez (ES/PSE), Ministru tal-Presidenza tal-Prinċipat tal-Asturji |
| --- | --- |
| Dokument ta’ referenza: | Rapport tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni It-tisħiħ tad-drittijiet taċ-ċittadini f’Unjoni ta’ tibdil demokratiku Rapport tal-2017 dwar iċ-Ċittadinanza tal-UE
  COM(2017) 30 final/2 |

Relatur:

is-Sur Martínez Suárez (ES/PSE), Ministru tal-Presidenza tal-Prinċipat tal-Asturji

Dokument ta’ referenza:

Rapport tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni It-tisħiħ tad-drittijiet taċ-ċittadini f’Unjoni ta’ tibdil demokratiku Rapport tal-2017 dwar iċ-Ċittadinanza tal-UE

COM(2017) 30 final/2

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI

Introduzzjoni u sfond

| 1. | jirrikonoxxi li f’dawn iż-żminijiet ta’ inċertezza li tinsab fihom l-Unjoni, huwa essenzjali li jissaħħaħ is-sens ta’ appartenenza, parteċipazzjoni u aktar qrubija taċ-ċittadini għall-proġett tal-integrazzjoni żviluppat f’dawn l-aħħar sittin sena. Il-mudell Ewropew qed ikompli juri li hu attraenti, iżda l-progress lejn l-għoti tas-setgħa liċ-ċittadini f’kull qasam (politiku, soċjali, ekonomiku u kulturali) għandu jkun wieħed mill-modi li jagħtu l-ħajja lill-proċess. F’dan il-kuntest, iċ-ċittadinanza Ewropea – li nħolqot 25 sena ilu bit-Trattat ta’ Maastricht u mfassla bħala status komuni għall-Ewropej – tista’ tikkostitwixxi għodda xierqa għal dawk l-għanijiet; |
| --- | --- |

1.

jirrikonoxxi li f’dawn iż-żminijiet ta’ inċertezza li tinsab fihom l-Unjoni, huwa essenzjali li jissaħħaħ is-sens ta’ appartenenza, parteċipazzjoni u aktar qrubija taċ-ċittadini għall-proġett tal-integrazzjoni żviluppat f’dawn l-aħħar sittin sena. Il-mudell Ewropew qed ikompli juri li hu attraenti, iżda l-progress lejn l-għoti tas-setgħa liċ-ċittadini f’kull qasam (politiku, soċjali, ekonomiku u kulturali) għandu jkun wieħed mill-modi li jagħtu l-ħajja lill-proċess. F’dan il-kuntest, iċ-ċittadinanza Ewropea – li nħolqot 25 sena ilu bit-Trattat ta’ Maastricht u mfassla bħala status komuni għall-Ewropej – tista’ tikkostitwixxi għodda xierqa għal dawk l-għanijiet;

| 2. | jargumenta li jkun ta’ benefiċċju li jissaħħu d-drittijiet taċ-ċittadini fil-kuntest ta’ proċess ta’ globalizzazzjoni li joħloq kemm opportunitajiet kif ukoll sfidi għaċ-ċittadini tagħna. Fid-dawl ta’ dan, jilqa’ b’sodisfazzjon il-perjodu reċenti ta’ riflessjoni mniedi mill-Kummissjoni sabiex tindirizza dan il-proċess ta’ globalizzazzjoni, tiżgura l-protezzjoni u l-għoti tas-setgħa liċ-ċittadini Ewropej permezz tal-iżvilupp ta’ politiki soċjali b’saħħithom, tikkontribwixxi biex tintlaħaq konverġenza ’l fuq tal-livell tal-għajxien, kif ukoll l-appoġġ meħtieġ għall-edukazzjoni u t-taħriġ tul il-ħajja, b’involviment speċjali tas-settur privat, u jiġbed l-attenzjoni b’mod partikolari lejn ir-rwol li jistgħu jaqdu l-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex jiġu indirizzati dawn il-miżuri fir-rigward tar-reġjuni vulnerabbli; |
| --- | --- |

2.

jargumenta li jkun ta’ benefiċċju li jissaħħu d-drittijiet taċ-ċittadini fil-kuntest ta’ proċess ta’ globalizzazzjoni li joħloq kemm opportunitajiet kif ukoll sfidi għaċ-ċittadini tagħna. Fid-dawl ta’ dan, jilqa’ b’sodisfazzjon il-perjodu reċenti ta’ riflessjoni mniedi mill-Kummissjoni sabiex tindirizza dan il-proċess ta’ globalizzazzjoni, tiżgura l-protezzjoni u l-għoti tas-setgħa liċ-ċittadini Ewropej permezz tal-iżvilupp ta’ politiki soċjali b’saħħithom, tikkontribwixxi biex tintlaħaq konverġenza ’l fuq tal-livell tal-għajxien, kif ukoll l-appoġġ meħtieġ għall-edukazzjoni u t-taħriġ tul il-ħajja, b’involviment speċjali tas-settur privat, u jiġbed l-attenzjoni b’mod partikolari lejn ir-rwol li jistgħu jaqdu l-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex jiġu indirizzati dawn il-miżuri fir-rigward tar-reġjuni vulnerabbli;

| 3. | jisħaq fuq il-ħtieġa li jkun żgurat ir-rispett tal-prinċipju tal-istat tad-dritt kemm fil-livell lokali kif ukoll fil-livell reġjonali, peress li huwa f’dawn il-livelli li ċ-ċittadini jistgħu jifhmuh, minħabba l-fatt li – kif irrimarka dan il-Kumitat (1) – permezz tal-kuntatti tagħhom maċ-ċittadini fid-diversità kollha tagħhom, il-kważi 100 000 awtorità lokali u reġjonali li jeżistu fi ħdan l-Unjoni jassumu l-maġġoranza tar-responsabbiltà biex japplikaw id-drittijiet u l-libertajiet fundamentali; |
| --- | --- |

3.

jisħaq fuq il-ħtieġa li jkun żgurat ir-rispett tal-prinċipju tal-istat tad-dritt kemm fil-livell lokali kif ukoll fil-livell reġjonali, peress li huwa f’dawn il-livelli li ċ-ċittadini jistgħu jifhmuh, minħabba l-fatt li – kif irrimarka dan il-Kumitat (1) – permezz tal-kuntatti tagħhom maċ-ċittadini fid-diversità kollha tagħhom, il-kważi 100 000 awtorità lokali u reġjonali li jeżistu fi ħdan l-Unjoni jassumu l-maġġoranza tar-responsabbiltà biex japplikaw id-drittijiet u l-libertajiet fundamentali;

| 4. | itenni, f’konformità mal-Opinjonijiet preċedenti tiegħu dwar ir-rapporti preċedenti relatati maċ-ċittadinanza, li m’għandhomx jitwarrbu d-dimensjoni soċjali inerenti għaliha u r-responsabbiltajiet speċjali li jassumu l-awtoritajiet reġjonali u lokali. Minn din il-perspettiva, il-Kumitat jilqa’ l-impenn espress mill-istituzzjonijiet sabiex jgħinu biex tintlaħaq konverġenza ’l fuq tal-livelli ta’ għajxien u jenfasizza li l-prinċipju tas-sussidjarjetà jrid jiġi rispettat fil-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u jiġbed l-attenzjoni għall-impatt li l-Kapitolu III ta’ dan il-pilastru – relatat mal-protezzjoni u l-inklużjoni soċjali – għandu fuq il-kompetenzi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fir-rigward, fost affarijiet oħra, tal-miżuri relatati mal-protezzjoni tat-tfal, il-paga minima, l-inklużjoni tal-persuni b’diżabbiltà, l-aċċess għall-akkomodazzjoni u għas-servizzi soċjali, eċċ. (2). Jenfasizza li kwalunkwe tisħiħ ta’ dawn id-drittijiet – kif propost mid-dokument – irid ikun akkumpanjat minn valutazzjoni tal-impatt territorjali sabiex jiġi żgurat li l-kompetenzi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali jiġu rispettati; |
| --- | --- |

4.

itenni, f’konformità mal-Opinjonijiet preċedenti tiegħu dwar ir-rapporti preċedenti relatati maċ-ċittadinanza, li m’għandhomx jitwarrbu d-dimensjoni soċjali inerenti għaliha u r-responsabbiltajiet speċjali li jassumu l-awtoritajiet reġjonali u lokali. Minn din il-perspettiva, il-Kumitat jilqa’ l-impenn espress mill-istituzzjonijiet sabiex jgħinu biex tintlaħaq konverġenza ’l fuq tal-livelli ta’ għajxien u jenfasizza li l-prinċipju tas-sussidjarjetà jrid jiġi rispettat fil-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u jiġbed l-attenzjoni għall-impatt li l-Kapitolu III ta’ dan il-pilastru – relatat mal-protezzjoni u l-inklużjoni soċjali – għandu fuq il-kompetenzi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fir-rigward, fost affarijiet oħra, tal-miżuri relatati mal-protezzjoni tat-tfal, il-paga minima, l-inklużjoni tal-persuni b’diżabbiltà, l-aċċess għall-akkomodazzjoni u għas-servizzi soċjali, eċċ. (2). Jenfasizza li kwalunkwe tisħiħ ta’ dawn id-drittijiet – kif propost mid-dokument – irid ikun akkumpanjat minn valutazzjoni tal-impatt territorjali sabiex jiġi żgurat li l-kompetenzi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali jiġu rispettati;

| 5. | huwa ferm imħasseb dwar l-implikazzjonijiet għaċ-ċittadinanza li jistgħu jirriżultaw mill-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE; iqis li huwa assolutament neċessarju li jiġu żgurati – biċ-ċarezza dovuta u r-rispett sħiħ lejn is-sigurtà legali – id-drittijiet taċ-ċittadini Ewropej u l-familji tagħhom residenti fir-Renju Unit u ċittadini tar-Renju Unit li jgħixu fi Stati Membri oħrajn tal-Unjoni Ewropea abbażi tal-prinċipju tar-reċiproċità; minħabba n-numru tagħhom u l-effetti serji li jistgħu jinqalgħu u fis-snin li ġejjin għandha tingħata attenzjoni partikolari lil din il-kwistjoni. B’mod partikolari, dan ifisser li huwa meħtieġ li l-ftehim futur jipprevedi l-garanziji meħtieġa, effettivi, mhux diskriminatorji u l-usa’ possibbli sabiex jinżammu drittijiethom, inkluż id-dritt għal residenza permanenti fir-Renju Unit ta’ ċittadini tal-UE u fl-UE ta’ ċittadini tar-Renju Unit. Ovvjament, fl-interessi ta’ soluzzjoni ġusta, dawn id-drittijiet, barra minn hekk, għandhom ikunu garantiti fuq bażi reċiproka; |
| --- | --- |

5.

huwa ferm imħasseb dwar l-implikazzjonijiet għaċ-ċittadinanza li jistgħu jirriżultaw mill-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE; iqis li huwa assolutament neċessarju li jiġu żgurati – biċ-ċarezza dovuta u r-rispett sħiħ lejn is-sigurtà legali – id-drittijiet taċ-ċittadini Ewropej u l-familji tagħhom residenti fir-Renju Unit u ċittadini tar-Renju Unit li jgħixu fi Stati Membri oħrajn tal-Unjoni Ewropea abbażi tal-prinċipju tar-reċiproċità; minħabba n-numru tagħhom u l-effetti serji li jistgħu jinqalgħu u fis-snin li ġejjin għandha tingħata attenzjoni partikolari lil din il-kwistjoni. B’mod partikolari, dan ifisser li huwa meħtieġ li l-ftehim futur jipprevedi l-garanziji meħtieġa, effettivi, mhux diskriminatorji u l-usa’ possibbli sabiex jinżammu drittijiethom, inkluż id-dritt għal residenza permanenti fir-Renju Unit ta’ ċittadini tal-UE u fl-UE ta’ ċittadini tar-Renju Unit. Ovvjament, fl-interessi ta’ soluzzjoni ġusta, dawn id-drittijiet, barra minn hekk, għandhom ikunu garantiti fuq bażi reċiproka;

| 6. | imħeġġeġ mill-attitudni tal-partijiet fil-proċess ta’ negozjati b’rabta ma’ dawn il-kwistjonijiet, u waqt li jixtieq jikseb informazzjoni li tkun wiesgħa kemm jista’ jkun, kontinwa u aġġornata dwar l-iżvilupp tiegħu, jemmen li għandha tiġi żgurata l-identifikazzjoni preċiża tal-benefiċjarji, id-drittijiet bażiċi li għandhom jiġu garantiti – inklużi l-aċċess u t-tgawdija għall-edukazzjoni u għas-servizzi tas-saħħa u soċjali – kif ukoll il-preservazzjoni ta’ ċerti sitwazzjonijiet (l-Irlanda ta’ Fuq u Ċipru) fejn id-drittijiet taċ-ċittadini Ewropej jistgħu jkunu partikolarment affettwati. Iqis li matul dan il-proċess kollu, bil-kooperazzjoni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, għandha tingħata l-aktar informazzjoni estensiva possibbli lill-persuni kkonċernati, kif ukoll tiġi prevenuta kwalunkwe diskriminazzjoni jew ksenofobija kontrihom; |
| --- | --- |

6.

imħeġġeġ mill-attitudni tal-partijiet fil-proċess ta’ negozjati b’rabta ma’ dawn il-kwistjonijiet, u waqt li jixtieq jikseb informazzjoni li tkun wiesgħa kemm jista’ jkun, kontinwa u aġġornata dwar l-iżvilupp tiegħu, jemmen li għandha tiġi żgurata l-identifikazzjoni preċiża tal-benefiċjarji, id-drittijiet bażiċi li għandhom jiġu garantiti – inklużi l-aċċess u t-tgawdija għall-edukazzjoni u għas-servizzi tas-saħħa u soċjali – kif ukoll il-preservazzjoni ta’ ċerti sitwazzjonijiet (l-Irlanda ta’ Fuq u Ċipru) fejn id-drittijiet taċ-ċittadini Ewropej jistgħu jkunu partikolarment affettwati. Iqis li matul dan il-proċess kollu, bil-kooperazzjoni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, għandha tingħata l-aktar informazzjoni estensiva possibbli lill-persuni kkonċernati, kif ukoll tiġi prevenuta kwalunkwe diskriminazzjoni jew ksenofobija kontrihom;

| 7. | filwaqt li jitqiesu l-punti preċedenti, jilqa’ b’mod pożittiv ħafna l-proposti mressqa mill-Kummissjoni Ewropea fir-rapport tagħha dwar iċ-Ċittadinanza tal-UE 2017, kif ukoll l-adegwatezza tagħha sabiex tindirizza pass ġdid fit-tisħiħ tad-drittijiet taċ-ċittadini Ewropej, iżda jsostni li l-kontenut tiegħu jista’ jiġi arrikkit; |
| --- | --- |

7.

filwaqt li jitqiesu l-punti preċedenti, jilqa’ b’mod pożittiv ħafna l-proposti mressqa mill-Kummissjoni Ewropea fir-rapport tagħha dwar iċ-Ċittadinanza tal-UE 2017, kif ukoll l-adegwatezza tagħha sabiex tindirizza pass ġdid fit-tisħiħ tad-drittijiet taċ-ċittadini Ewropej, iżda jsostni li l-kontenut tiegħu jista’ jiġi arrikkit;

Il-promozzjoni tad-drittijiet marbuta maċ-ċittadinanza tal-UE u l-valuri komuni tal-UE

| 8. | jinnota li ċ-ċittadini Ewropej jafdaw lill-awtoritajiet lokali u reġjonali l-aktar u li l-politiċi lokali u reġjonali għandhom jaqdu rwol ferm aktar b’saħħtu fil-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet tal-UE filwaqt li tiġi promossa l-perspettiva taċ-ċittadini; |
| --- | --- |

8.

jinnota li ċ-ċittadini Ewropej jafdaw lill-awtoritajiet lokali u reġjonali l-aktar u li l-politiċi lokali u reġjonali għandhom jaqdu rwol ferm aktar b’saħħtu fil-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet tal-UE filwaqt li tiġi promossa l-perspettiva taċ-ċittadini;

| 9. | iqis li l-ħidma tal-awtoritajiet lokali u reġjonali ser tkun deċiżiva biex il-proposti tal-Kummissjoni rigward is-sensibilizzazzjoni dwar id-drittijiet taċ-ċittadini jkomplu jipprogressaw. Għandna nfittxu li ninvolvuhom sabiex jiġi ffaċilitat l-aċċess immedjat għal din l-informazzjoni, minħabba li, min-natura tagħhom, l-amministrazzjonijiet huma l-eqreb u l-aktar aċċessibbli għaċ-ċittadini. F’dan ir-rigward, ikun rakkomandabbli li jiġi ottimizzat ir-rwol taċ-Ċentri Ewropej ta’ Informazzjoni (Europe Direct) favur is-sensibilizzazzjoni u l-għoti ta’ informazzjoni liċ-ċittadini dwar id-drittijiet tagħhom tal-UE u opportunitajiet ta’ finanzjament, avvenimenti u seminars b’tema Ewropea, u d-dettalji ta’ kuntatt ta’ organizzazzjonijiet rilevanti; |
| --- | --- |

9.

iqis li l-ħidma tal-awtoritajiet lokali u reġjonali ser tkun deċiżiva biex il-proposti tal-Kummissjoni rigward is-sensibilizzazzjoni dwar id-drittijiet taċ-ċittadini jkomplu jipprogressaw. Għandna nfittxu li ninvolvuhom sabiex jiġi ffaċilitat l-aċċess immedjat għal din l-informazzjoni, minħabba li, min-natura tagħhom, l-amministrazzjonijiet huma l-eqreb u l-aktar aċċessibbli għaċ-ċittadini. F’dan ir-rigward, ikun rakkomandabbli li jiġi ottimizzat ir-rwol taċ-Ċentri Ewropej ta’ Informazzjoni (Europe Direct) favur is-sensibilizzazzjoni u l-għoti ta’ informazzjoni liċ-ċittadini dwar id-drittijiet tagħhom tal-UE u opportunitajiet ta’ finanzjament, avvenimenti u seminars b’tema Ewropea, u d-dettalji ta’ kuntatt ta’ organizzazzjonijiet rilevanti;

| 10. | iħoss li s-sensibilizzazzjoni fost iċ-ċittadini għandha tkun immirata primarjament lejn iż-żgħażagħ. Sa issa kienu dawk li l-aktar intlaqtu mill-kriżi ekonomika u għandhom jitqiesu b’mod partikolari t-telf ta’ fiduċja tagħhom fi proċess ta’ integrazzjoni u status ta’ ċittadinanza li ma jiżgurawx l-iżvilupp personali u professjonali sħiħ. Il-miżuri li għandhom jiġu adottati – u li fihom għandhom jaqdu rwol essenzjali l-awtoritajiet lokali u reġjonali – għandhom jinkludu mhux biss it-tnedija tal-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà, iżda wkoll miżuri ta’ kull tip (aċċess għall-impjieg, mobbiltà, edukazzjoni, żvilupp tal-ħiliet, eċċ.), kif mitlub mill-Kunsill Ewropew ta’ Diċembru li għadda; |
| --- | --- |

10.

iħoss li s-sensibilizzazzjoni fost iċ-ċittadini għandha tkun immirata primarjament lejn iż-żgħażagħ. Sa issa kienu dawk li l-aktar intlaqtu mill-kriżi ekonomika u għandhom jitqiesu b’mod partikolari t-telf ta’ fiduċja tagħhom fi proċess ta’ integrazzjoni u status ta’ ċittadinanza li ma jiżgurawx l-iżvilupp personali u professjonali sħiħ. Il-miżuri li għandhom jiġu adottati – u li fihom għandhom jaqdu rwol essenzjali l-awtoritajiet lokali u reġjonali – għandhom jinkludu mhux biss it-tnedija tal-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà, iżda wkoll miżuri ta’ kull tip (aċċess għall-impjieg, mobbiltà, edukazzjoni, żvilupp tal-ħiliet, eċċ.), kif mitlub mill-Kunsill Ewropew ta’ Diċembru li għadda;

| 11. | iqis li fir-rigward tat-tisħiħ tal-prinċipju demokratiku, il-kontribut tal-awtoritajiet lokali huwa kruċjali bħala punt primarju u immedjat sabiex tiġi espressa d-demokrazija rappreżentattiva għaċ-ċittadini Ewropej. Barra minn hekk, l-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fid-djalogi maċ-ċittadini u fid-dibattiti pubbliċi jikkontribwixxu għall-promozzjoni tad-demokrazija parteċipattiva, u għandu jiġi żviluppat aktar fil-futur; |
| --- | --- |

11.

iqis li fir-rigward tat-tisħiħ tal-prinċipju demokratiku, il-kontribut tal-awtoritajiet lokali huwa kruċjali bħala punt primarju u immedjat sabiex tiġi espressa d-demokrazija rappreżentattiva għaċ-ċittadini Ewropej. Barra minn hekk, l-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fid-djalogi maċ-ċittadini u fid-dibattiti pubbliċi jikkontribwixxu għall-promozzjoni tad-demokrazija parteċipattiva, u għandu jiġi żviluppat aktar fil-futur;

| 12. | jemmen li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jrid ikollhom ukoll rwol importanti biex jiggarantixxu d-dritt taċ-ċittadini tal-UE li jgħixu fi Stat Membru ieħor, bħala provvedituri ta’ għajnuna jew benefiċċji soċjali. Fi kwalunkwe każ, l-attività tagħhom fil-qasam taċ-“ċittadinanza soċjali” għandha tkun iggwidata mill-kriterji stabbiliti fil-liġi Ewropea – u speċifikati mill-ġurisprudenza – li l-għarfien u t-tixrid tagħha huma partikularment meħtieġa. |
| --- | --- |

12.

jemmen li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jrid ikollhom ukoll rwol importanti biex jiggarantixxu d-dritt taċ-ċittadini tal-UE li jgħixu fi Stat Membru ieħor, bħala provvedituri ta’ għajnuna jew benefiċċji soċjali. Fi kwalunkwe każ, l-attività tagħhom fil-qasam taċ-“ċittadinanza soċjali” għandha tkun iggwidata mill-kriterji stabbiliti fil-liġi Ewropea – u speċifikati mill-ġurisprudenza – li l-għarfien u t-tixrid tagħha huma partikularment meħtieġa.

| 13. | jirrikonoxxi li l-implimentazzjoni tal-libertà tal-moviment ta’ persuni mogħtija permezz ta’ skambji tat-turiżmu, kulturali, edukattivi u ekonomiċi kkontribwixxiet għall-ħolqien ta’ sens ta’ ċittadinanza Ewropea u l-promozzjoni ta’ fehim reċiproku; jirrikonoxxi li, meta jissaħħu dawn il-kuntatti, ikun hemm sens ta’ għaqda fost iċ-ċittadini Ewropej. Għal dan jista’ jikkontribwixxi b’mod partikolari t-tisħiħ tad-diversità kulturali u l-wirt tagħna, kif irrikonoxxew l-istituzzjonijiet Ewropej, dan meta għamlu l-2018 s-Sena Ewropea tal-Wirt Kulturali, fejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma atturi strateġiċi importanti fl-attivitajiet u l-inizjattivi li għandhom jiġu promossi fil-kuntest tas-Sena Ewropea tal-Wirt Kulturali; |
| --- | --- |

13.

jirrikonoxxi li l-implimentazzjoni tal-libertà tal-moviment ta’ persuni mogħtija permezz ta’ skambji tat-turiżmu, kulturali, edukattivi u ekonomiċi kkontribwixxiet għall-ħolqien ta’ sens ta’ ċittadinanza Ewropea u l-promozzjoni ta’ fehim reċiproku; jirrikonoxxi li, meta jissaħħu dawn il-kuntatti, ikun hemm sens ta’ għaqda fost iċ-ċittadini Ewropej. Għal dan jista’ jikkontribwixxi b’mod partikolari t-tisħiħ tad-diversità kulturali u l-wirt tagħna, kif irrikonoxxew l-istituzzjonijiet Ewropej, dan meta għamlu l-2018 s-Sena Ewropea tal-Wirt Kulturali, fejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma atturi strateġiċi importanti fl-attivitajiet u l-inizjattivi li għandhom jiġu promossi fil-kuntest tas-Sena Ewropea tal-Wirt Kulturali;

Il-promozzjoni u t-titjib tal-parteċipazzjoni taċ-ċittadini fil-ħajja demokratika tal-UE

| 14. | jaqbel li waħda mid-dimensjonijiet ewlenin taċ-ċittadinanza – apparti li hija l-aktar waħda immedjata – tikkonċerna l-parteċipazzjoni taċ-ċittadini fl-elezzjonijiet lokali u reġjonali; barra minn hekk, jenfasizza li l-parteċipazzjoni fl-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew fil-pajjiż ta’ residenza hija wkoll espressjoni importanti tad-drittijiet taċ-ċittadini Ewropej, iżda l-fatt li dawn l-elezzjonijiet huma rregolati minn diversi regoli nazzjonali jmur kontra l-approċċ pan-Ewropew; għalhekk jissuġġerixxi li jiġu adottati l-proposti tal-Parlament Ewropew sabiex il-kampanji elettorali jsiru aktar Ewropej, u tiġi adottata l-idea ta’ listi transnazzjonali għall-elezzjoni tal-MEPs; |
| --- | --- |

14.

jaqbel li waħda mid-dimensjonijiet ewlenin taċ-ċittadinanza – apparti li hija l-aktar waħda immedjata – tikkonċerna l-parteċipazzjoni taċ-ċittadini fl-elezzjonijiet lokali u reġjonali; barra minn hekk, jenfasizza li l-parteċipazzjoni fl-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew fil-pajjiż ta’ residenza hija wkoll espressjoni importanti tad-drittijiet taċ-ċittadini Ewropej, iżda l-fatt li dawn l-elezzjonijiet huma rregolati minn diversi regoli nazzjonali jmur kontra l-approċċ pan-Ewropew; għalhekk jissuġġerixxi li jiġu adottati l-proposti tal-Parlament Ewropew sabiex il-kampanji elettorali jsiru aktar Ewropej, u tiġi adottata l-idea ta’ listi transnazzjonali għall-elezzjoni tal-MEPs;

| 15. | iwissi, madankollu, li l-parteċipazzjoni fl-elezzjonijiet reġjonali mhijiex inkluża fid-drittijiet taċ-ċittadini Ewropej. Din hija kwistjoni li teħtieġ proċedura leġislattiva speċjali soġġetta għal votazzjoni b’unanimità (it-tieni paragrafu tal-Artikolu 25 TFUE) u għalhekk jistħoqqilha aktar riflessjoni. Sadanittant, l-Istati Membri jistgħu jiġu mistiedna jiżviluppaw forom differenti ta’ parteċipazzjoni disponibbli għaċ-ċittadini tal-UE; |
| --- | --- |

15.

iwissi, madankollu, li l-parteċipazzjoni fl-elezzjonijiet reġjonali mhijiex inkluża fid-drittijiet taċ-ċittadini Ewropej. Din hija kwistjoni li teħtieġ proċedura leġislattiva speċjali soġġetta għal votazzjoni b’unanimità (it-tieni paragrafu tal-Artikolu 25 TFUE) u għalhekk jistħoqqilha aktar riflessjoni. Sadanittant, l-Istati Membri jistgħu jiġu mistiedna jiżviluppaw forom differenti ta’ parteċipazzjoni disponibbli għaċ-ċittadini tal-UE;

| 16. | iqis li ż-żieda fil-parteċipazzjoni taċ-ċittadini Ewropej fl-elezzjonijiet lokali ma tistax tevita li jiġu adotatti – f’kooperazzjoni mill-qrib mal-awtoritajiet lokali – diversi miżuri (tixrid ta’ informazzjoni, kampanji ta’ sensibilizzazzjoni, semplifikazzjoni tal-formalitajiet tar-reġistru elettorali, eċċ.). Fl-istess waqt, bit-tisħiħ tal-parteċipazzjoni taċ-ċittadini Ewropej fl-elezzjonijiet lokali, id-dritt ta’ parteċipazzjoni politika sħiħa tal-persuni b’diżabbiltà għandu jiġi indirizzat mingħajr dewmien, u l-ostakli kollha li jeżistu bħalissa għall-parteċipazzjoni tagħhom fl-Istati Membri għandhom jiġu eliminati fejn ikun hemm bżonn. Il-kwistjoni – li tmur lil hinn mill-kompetenzi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali – għandha titqies mill-Kummissjoni bħala parti mill-proposti tagħha. |
| --- | --- |

16.

iqis li ż-żieda fil-parteċipazzjoni taċ-ċittadini Ewropej fl-elezzjonijiet lokali ma tistax tevita li jiġu adotatti – f’kooperazzjoni mill-qrib mal-awtoritajiet lokali – diversi miżuri (tixrid ta’ informazzjoni, kampanji ta’ sensibilizzazzjoni, semplifikazzjoni tal-formalitajiet tar-reġistru elettorali, eċċ.). Fl-istess waqt, bit-tisħiħ tal-parteċipazzjoni taċ-ċittadini Ewropej fl-elezzjonijiet lokali, id-dritt ta’ parteċipazzjoni politika sħiħa tal-persuni b’diżabbiltà għandu jiġi indirizzat mingħajr dewmien, u l-ostakli kollha li jeżistu bħalissa għall-parteċipazzjoni tagħhom fl-Istati Membri għandhom jiġu eliminati fejn ikun hemm bżonn. Il-kwistjoni – li tmur lil hinn mill-kompetenzi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali – għandha titqies mill-Kummissjoni bħala parti mill-proposti tagħha.

| 17. | huwa tal-fehma li anke ċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jgħixu legalment fl-UE għandhom ikunu jistgħu jipparteċipaw fil-politika fil-livell lokali u reġjonali skont il-liġi tal-pajjiż tar-residenza; |
| --- | --- |

17.

huwa tal-fehma li anke ċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jgħixu legalment fl-UE għandhom ikunu jistgħu jipparteċipaw fil-politika fil-livell lokali u reġjonali skont il-liġi tal-pajjiż tar-residenza;

| 18. | ifakkar li sa mit-Trattat ta’ Lisbona, l-involviment taċ-ċittadini mhuwiex limitat għall-eżerċitar tad-dritt tal-vot, iżda jimplika wkoll l-involviment tagħhom fil-proċess demokratiku permezz ta’ forom differenti ta’ demokrazija parteċipattiva. B’mod konsistenti ma’ dan, l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jikkontribwixxu sabiex iżidu l-firxa u l-għarfien ta’ dawn il-modi ġodda ta’ parteċipazzjoni fost iċ-ċittadini Ewropej, filwaqt li jintegrawhom fil-prattiki tagħhom; |
| --- | --- |

18.

ifakkar li sa mit-Trattat ta’ Lisbona, l-involviment taċ-ċittadini mhuwiex limitat għall-eżerċitar tad-dritt tal-vot, iżda jimplika wkoll l-involviment tagħhom fil-proċess demokratiku permezz ta’ forom differenti ta’ demokrazija parteċipattiva. B’mod konsistenti ma’ dan, l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jikkontribwixxu sabiex iżidu l-firxa u l-għarfien ta’ dawn il-modi ġodda ta’ parteċipazzjoni fost iċ-ċittadini Ewropej, filwaqt li jintegrawhom fil-prattiki tagħhom;

| 19. | jenfasizza li dawn l-għodod jinkludu l-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej (IĊE) li tispeċifika d-dimensjoni l-iktar viżibbli s’issa tad-demokrazija parteċipattiva fi ħdan l-UE – u li tista’ tikkonsolida din id-dimensjoni ta’ immedjatezza bejn iċ-ċittadini u l-awtoritajiet li tagħhom jagħmlu parti wkoll l-istituzzjonijiet lokali u reġjonali. Il-Kummissjoni tippreżenta, fir-rapport tagħha, stampa sodisfaċenti tal-ħames snin li matulhom kienet tapplika l-inizjattiva, iżda hemm bżonn ċar li dawn l-istrumenti jiġu żviluppati aktar u jsiru aktar faċli għall-utenti sabiex jiġi sfruttat il-potenzjal demokratiku sħiħ tagħhom. Il-KtR ser ikompli jiskrutinizza l-iżvilupp tal-IĊE u bħalissa qed jaħdem fuq ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu għar-reviżjoni proposta tar-Regolament (UE) Nru 211/2011; |
| --- | --- |

19.

jenfasizza li dawn l-għodod jinkludu l-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej (IĊE) li tispeċifika d-dimensjoni l-iktar viżibbli s’issa tad-demokrazija parteċipattiva fi ħdan l-UE – u li tista’ tikkonsolida din id-dimensjoni ta’ immedjatezza bejn iċ-ċittadini u l-awtoritajiet li tagħhom jagħmlu parti wkoll l-istituzzjonijiet lokali u reġjonali. Il-Kummissjoni tippreżenta, fir-rapport tagħha, stampa sodisfaċenti tal-ħames snin li matulhom kienet tapplika l-inizjattiva, iżda hemm bżonn ċar li dawn l-istrumenti jiġu żviluppati aktar u jsiru aktar faċli għall-utenti sabiex jiġi sfruttat il-potenzjal demokratiku sħiħ tagħhom. Il-KtR ser ikompli jiskrutinizza l-iżvilupp tal-IĊE u bħalissa qed jaħdem fuq ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu għar-reviżjoni proposta tar-Regolament (UE) Nru 211/2011;

| 20. | jilqa’ l-każistika reċenti tal-Qorti Ġenerali b’rabta mal-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej u li għandha t-tendenza li tillimita s-setgħa diskrezzjonali wiesgħa tal-Kummissjoni favur li testendi l-kapaċità tal-Inizjattiva sabiex tinfluwenza kull tip ta’ proċedura (3), u għalhekk jitlob li ssir riforma tal-mekkaniżmu biex jiġi żgurat l-għoti ta’ setgħa ġenwin liċ-ċittadini fil-proċeduri politiċi u legali tal-UE; |
| --- | --- |

20.

jilqa’ l-każistika reċenti tal-Qorti Ġenerali b’rabta mal-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej u li għandha t-tendenza li tillimita s-setgħa diskrezzjonali wiesgħa tal-Kummissjoni favur li testendi l-kapaċità tal-Inizjattiva sabiex tinfluwenza kull tip ta’ proċedura (3), u għalhekk jitlob li ssir riforma tal-mekkaniżmu biex jiġi żgurat l-għoti ta’ setgħa ġenwin liċ-ċittadini fil-proċeduri politiċi u legali tal-UE;

Semplifikazzjoni tal-ħajja ta’ kuljum taċ-ċittadini tal-UE

| 21. | iwissi li l-amministrazzjonijiet lokali u reġjonali huma meħtieġa, ta’ kuljum, jindirizzaw ħafna mill-formalitajiet speċifikati miċ-ċittadini. Barra minn hekk huma l-ewwel punt ta’ kuntatt amministrattiv; |
| --- | --- |

21.

iwissi li l-amministrazzjonijiet lokali u reġjonali huma meħtieġa, ta’ kuljum, jindirizzaw ħafna mill-formalitajiet speċifikati miċ-ċittadini. Barra minn hekk huma l-ewwel punt ta’ kuntatt amministrattiv;

| 22. | jinnota li ċ-ċittadini Ewropej, madankollu, jilmentaw dwar in-nuqqas ta’ informazzjoni, it-tul u l-kumplessità tal-maġġorparti tal-proċeduri amministrattivi li għandhom jitwettqu sabiex ikunu jistgħu jeżerċitaw id-dritt tagħhom għall-moviment liberu u għar-residenza fi Stati Membri oħra. Din il-kritika tista’ tkun sintomu tan-nuqqas ta’ attenzjoni mill-awtoritajiet pubbliċi – inklużi l-awtoritajiet reġjonali u lokali – għas-suġġerimenti, l-istennijiet u l-ħtiġijiet taċ-ċittadini fil-kuntatti tagħhom magħhom. Jenfasizza l-importanza ta’ regoli sempliċi u trasparenti sabiex jippermettu liċ-ċittadini tal-UE jgħixu fi Stati Membri oħra tal-UE u jipparteċipaw bis-sħiħ fil-ħajja soċjali tal-pajjiż. Jirrikonoxxi l-ħtieġa għal approċċ ta’ governanza f’diversi livelli, fejn il-livelli kollha tal-gvern għandhom jaħdmu flimkien biex jiffaċilitaw dan il-proċess; |
| --- | --- |

22.

jinnota li ċ-ċittadini Ewropej, madankollu, jilmentaw dwar in-nuqqas ta’ informazzjoni, it-tul u l-kumplessità tal-maġġorparti tal-proċeduri amministrattivi li għandhom jitwettqu sabiex ikunu jistgħu jeżerċitaw id-dritt tagħhom għall-moviment liberu u għar-residenza fi Stati Membri oħra. Din il-kritika tista’ tkun sintomu tan-nuqqas ta’ attenzjoni mill-awtoritajiet pubbliċi – inklużi l-awtoritajiet reġjonali u lokali – għas-suġġerimenti, l-istennijiet u l-ħtiġijiet taċ-ċittadini fil-kuntatti tagħhom magħhom. Jenfasizza l-importanza ta’ regoli sempliċi u trasparenti sabiex jippermettu liċ-ċittadini tal-UE jgħixu fi Stati Membri oħra tal-UE u jipparteċipaw bis-sħiħ fil-ħajja soċjali tal-pajjiż. Jirrikonoxxi l-ħtieġa għal approċċ ta’ governanza f’diversi livelli, fejn il-livelli kollha tal-gvern għandhom jaħdmu flimkien biex jiffaċilitaw dan il-proċess;

| 23. | iqis li l-miżuri previsti mill-Kummissjoni fir-rigward tal-ħolqien ta’ “portal diġitali uniku” għandhom jinkludu mhux biss lill-amministrazzjonijiet nazzjonali iżda wkoll lill-awtoritajiet reġjonali u lokali, waqt li jiġi adottat approċċ ġenerali għal dan l-ewwel pass lejn proċess neċessarju ta’ semplifikazzjoni amministrattiva f’dan ir-rigward. Għalhekk, jikkunsidra li, peress li t-tisħiħ taċ-ċittadinanza Ewropea, ibbażat fuq il-valuri demokratiċi kif minquxa fl-Artikolu 2 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, huwa marbut direttament mad-diversi amministrazzjonijiet pubbliċi li jiżguraw l-osservanza tal-prinċipju ta’ trasparenza, ikun ta’ għajnuna kbira jekk l-istituzzjonijiet tal-UE kellhom jikkooperaw magħhom u jipprovdulhom l-għodod tekniċi u r-riżorsi finanzjarji adegwati biex jiżguraw li l-prinċipji ta’ trasparenza u governanza tajba jiġu implimentati b’mod effettiv fid-diversi livelli ta’ amministrazzjoni pubblika Ewropea, kif ukoll spazji għall-iskambju u l-evalwazzjoni tal-esperjenzi; |
| --- | --- |

23.

iqis li l-miżuri previsti mill-Kummissjoni fir-rigward tal-ħolqien ta’ “portal diġitali uniku” għandhom jinkludu mhux biss lill-amministrazzjonijiet nazzjonali iżda wkoll lill-awtoritajiet reġjonali u lokali, waqt li jiġi adottat approċċ ġenerali għal dan l-ewwel pass lejn proċess neċessarju ta’ semplifikazzjoni amministrattiva f’dan ir-rigward. Għalhekk, jikkunsidra li, peress li t-tisħiħ taċ-ċittadinanza Ewropea, ibbażat fuq il-valuri demokratiċi kif minquxa fl-Artikolu 2 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, huwa marbut direttament mad-diversi amministrazzjonijiet pubbliċi li jiżguraw l-osservanza tal-prinċipju ta’ trasparenza, ikun ta’ għajnuna kbira jekk l-istituzzjonijiet tal-UE kellhom jikkooperaw magħhom u jipprovdulhom l-għodod tekniċi u r-riżorsi finanzjarji adegwati biex jiżguraw li l-prinċipji ta’ trasparenza u governanza tajba jiġu implimentati b’mod effettiv fid-diversi livelli ta’ amministrazzjoni pubblika Ewropea, kif ukoll spazji għall-iskambju u l-evalwazzjoni tal-esperjenzi;

| 24. | jinnota li minħabba li jgħixu qrib ta’ fruntiera, ir-residenti f’reġjuni konfinali b’mod partikolari ta’ kuljum iħabbtu wiċċhom ma’ ostakli sabiex jeżerċitaw id-dritt tagħhom għal-libertà tal-moviment. B’mod partikolari, il-ħaddiema transkonfinali jħabbtu wiċċhom ma’ għadd kbir ta’ ostakli għall-mobilità minħabba nuqqas ta’ koordinazzjoni tal-leġislazzjoni tal-Istati Membri rispettivi fl-oqsma tas-sigurtà soċjali, it-tassazzjoni diretta u vantaġġi fiskali, kif ukoll il-leġislazzjoni dwar ix-xogħol, li jżommuhom milli jeżerċitaw id-dritt tagħhom għal opportunitajiet indaqs fl-aċċess għall-impjiegi. Il-kwistjoni dwar x’timplika jew tista’ timplika ċ-ċittadinanza tagħhom tal-UE għandha tkun ukoll rilevanti għall-UE, minħabba li huwa partikolarment f’dawn ir-reġjuni konfinali Ewropej li diġà jidhru l-ideat u l-valuri Ewropej. Il-Kummissjoni Ewropea għandha tiffaċilita d-djalogu, il-proċessi u l-parteċipazzjoni transkonfinali fir-reġjuni konfinali u fil-kooperazzjoni transkonfinali; hija għandha tħeġġeġ ukoll lill-Istati Membri jikkoordinaw il-leġislazzjoni tagħhom b’mod aktar effettiv bil-għan li jitħarsu d-drittijiet tal-persuni fir-reġjuni tal-fruntiera; |
| --- | --- |

24.

jinnota li minħabba li jgħixu qrib ta’ fruntiera, ir-residenti f’reġjuni konfinali b’mod partikolari ta’ kuljum iħabbtu wiċċhom ma’ ostakli sabiex jeżerċitaw id-dritt tagħhom għal-libertà tal-moviment. B’mod partikolari, il-ħaddiema transkonfinali jħabbtu wiċċhom ma’ għadd kbir ta’ ostakli għall-mobilità minħabba nuqqas ta’ koordinazzjoni tal-leġislazzjoni tal-Istati Membri rispettivi fl-oqsma tas-sigurtà soċjali, it-tassazzjoni diretta u vantaġġi fiskali, kif ukoll il-leġislazzjoni dwar ix-xogħol, li jżommuhom milli jeżerċitaw id-dritt tagħhom għal opportunitajiet indaqs fl-aċċess għall-impjiegi. Il-kwistjoni dwar x’timplika jew tista’ timplika ċ-ċittadinanza tagħhom tal-UE għandha tkun ukoll rilevanti għall-UE, minħabba li huwa partikolarment f’dawn ir-reġjuni konfinali Ewropej li diġà jidhru l-ideat u l-valuri Ewropej. Il-Kummissjoni Ewropea għandha tiffaċilita d-djalogu, il-proċessi u l-parteċipazzjoni transkonfinali fir-reġjuni konfinali u fil-kooperazzjoni transkonfinali; hija għandha tħeġġeġ ukoll lill-Istati Membri jikkoordinaw il-leġislazzjoni tagħhom b’mod aktar effettiv bil-għan li jitħarsu d-drittijiet tal-persuni fir-reġjuni tal-fruntiera;

| 25. | jikkunsidra li jista’ jkun xieraq li jitqiesu l-prattiki tajba li joħorġu mill-involviment tal-awtoritajiet lokali fil-Programm “Bliet Intelliġenti”, li l-fatt li jiġi kkunsidrat jista’ jwassal sabiex jitjiebu l-għodod ġodda meqjusa mill-Kummissjoni; |
| --- | --- |

25.

jikkunsidra li jista’ jkun xieraq li jitqiesu l-prattiki tajba li joħorġu mill-involviment tal-awtoritajiet lokali fil-Programm “Bliet Intelliġenti”, li l-fatt li jiġi kkunsidrat jista’ jwassal sabiex jitjiebu l-għodod ġodda meqjusa mill-Kummissjoni;

It-tisħiħ tas-sigurtà u l-promozzjoni tal-ugwaljanza

| 26. | jenfasizza li l-miżuri li jieħdu l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma partikolarment rilevanti fil-qasam tal-promozzjoni tal-ugwaljanza tal-opportunitajiet; f’dan ir-rigward, peress li l-inklużjoni finanzjarja hija aspett indispensabbli taċ-ċittadinanza fl-UE minħabba li din għandha rwol importanti fit-tnaqqis tal-faqar, it-tnaqqis fl-inugwaljanzi fid-dħul u ż-żieda fit-tkabbir ekonomiku, l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jiżviluppaw sħubijiet biex jistabbilixxu miżuri sabiex jiġu preveduti u miġġielda l-esklużjoni finanzjarja u d-dejn żejjed, filwaqt li tingħata attenzjoni partikolari lill-aktar ċittadini vulnerabbli; |
| --- | --- |

26.

jenfasizza li l-miżuri li jieħdu l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma partikolarment rilevanti fil-qasam tal-promozzjoni tal-ugwaljanza tal-opportunitajiet; f’dan ir-rigward, peress li l-inklużjoni finanzjarja hija aspett indispensabbli taċ-ċittadinanza fl-UE minħabba li din għandha rwol importanti fit-tnaqqis tal-faqar, it-tnaqqis fl-inugwaljanzi fid-dħul u ż-żieda fit-tkabbir ekonomiku, l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jiżviluppaw sħubijiet biex jistabbilixxu miżuri sabiex jiġu preveduti u miġġielda l-esklużjoni finanzjarja u d-dejn żejjed, filwaqt li tingħata attenzjoni partikolari lill-aktar ċittadini vulnerabbli;

| 27. | jemmen li fil-każ tal-miżuri proposti għall-ġlieda kontra l-vjolenza sessista, huwa essenzjali li l-Istati Membri jitħeġġu biex jimplimentaw id-Direttiva 2011/99/UE, tiġi faċilitata l-parteċipazzjoni tagħhom fil-Konvenzjoni ta’ Istanbul, u jittieħed inkonsiderazzjoni r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, minħabba l-eżistenza tal-programmi fil-livell reġjonali jew lokali marbuta ma’ din il-kwistjoni (gwida, iż-żamma ta’ postijiet ta’ kenn għall-vittmi, allowances u assistenza finanzjarja, eċċ.), kif ukoll il-viċinanza fiżika mal-vittmi; |
| --- | --- |

27.

jemmen li fil-każ tal-miżuri proposti għall-ġlieda kontra l-vjolenza sessista, huwa essenzjali li l-Istati Membri jitħeġġu biex jimplimentaw id-Direttiva 2011/99/UE, tiġi faċilitata l-parteċipazzjoni tagħhom fil-Konvenzjoni ta’ Istanbul, u jittieħed inkonsiderazzjoni r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, minħabba l-eżistenza tal-programmi fil-livell reġjonali jew lokali marbuta ma’ din il-kwistjoni (gwida, iż-żamma ta’ postijiet ta’ kenn għall-vittmi, allowances u assistenza finanzjarja, eċċ.), kif ukoll il-viċinanza fiżika mal-vittmi;

| 28. | jinnota li, fir-rigward tal-miżuri li l-għan tagħhom huwa li jinstab bilanċ bejn il-ħajja tax-xogħol u l-ħajja tal-familja, ir-rwol ta’ dawn l-amministrazzjonijiet huwa wkoll importanti, peress li huwa responsabbli għall-miżuri ta’ sostenn, il-ħinijiet tal-iskola, eċċ. F’dan ir-rigward, jinnota b’sodisfazzjon il-proposti li jinsabu fl-inizjattiva leġislattiva dwar is-suġġett ippreżentat mill-Kummissjoni. Fil-kuntest tal-faċilitazzjoni għall-ħajja tal-familja, jenfasizza wkoll il-ħtieġa ta’ promozzjoni fuq livell Ewropew tal-aħjar prattiki u ta’ politiki żviluppati individwalment minn reġjuni u awtoritajiet lokali bħala appoġġ lill-familji f’diffikultà, speċjalment dawk aktar numerużi; |
| --- | --- |

28.

jinnota li, fir-rigward tal-miżuri li l-għan tagħhom huwa li jinstab bilanċ bejn il-ħajja tax-xogħol u l-ħajja tal-familja, ir-rwol ta’ dawn l-amministrazzjonijiet huwa wkoll importanti, peress li huwa responsabbli għall-miżuri ta’ sostenn, il-ħinijiet tal-iskola, eċċ. F’dan ir-rigward, jinnota b’sodisfazzjon il-proposti li jinsabu fl-inizjattiva leġislattiva dwar is-suġġett ippreżentat mill-Kummissjoni. Fil-kuntest tal-faċilitazzjoni għall-ħajja tal-familja, jenfasizza wkoll il-ħtieġa ta’ promozzjoni fuq livell Ewropew tal-aħjar prattiki u ta’ politiki żviluppati individwalment minn reġjuni u awtoritajiet lokali bħala appoġġ lill-familji f’diffikultà, speċjalment dawk aktar numerużi;

| 29. | jenfasizza li l-inizjattivi mwettqa fil-livell lokali u reġjonali sabiex tiġi miġġielda d-diskriminazzjoni u jiġi indirizzat in-nuqqas ta’ aċċettazzjoni soċjali li tagħhom huma vittma l-gruppi LGBTI huma wkoll partikolarment rilevanti għall-promozzjoni tal-ugwaljanza; |
| --- | --- |

29.

jenfasizza li l-inizjattivi mwettqa fil-livell lokali u reġjonali sabiex tiġi miġġielda d-diskriminazzjoni u jiġi indirizzat in-nuqqas ta’ aċċettazzjoni soċjali li tagħhom huma vittma l-gruppi LGBTI huma wkoll partikolarment rilevanti għall-promozzjoni tal-ugwaljanza;

| 30. | ifakkar fir-rwol importanti li jaqdu l-awtoritajiet lokali u reġjonali biex jippromovu l-miżuri ta’ integrazzjoni u parteċipazzjoni ugwali tal-persuni b’dizabilità. B’rabta ma’ dan, japprova l-proġett marbut mal-Karta tad-Diżabilità tal-UE: strument li jippermetti lil persuni b’diżabilità li jgawdu min uħud mill-benefiċċji speċifiċi (speċjalment fil-qasam tal-kultura, it-trasport, il-ħin liberu u l-isport) f’kull pajjiż parteċipanti; |
| --- | --- |

30.

ifakkar fir-rwol importanti li jaqdu l-awtoritajiet lokali u reġjonali biex jippromovu l-miżuri ta’ integrazzjoni u parteċipazzjoni ugwali tal-persuni b’dizabilità. B’rabta ma’ dan, japprova l-proġett marbut mal-Karta tad-Diżabilità tal-UE: strument li jippermetti lil persuni b’diżabilità li jgawdu min uħud mill-benefiċċji speċifiċi (speċjalment fil-qasam tal-kultura, it-trasport, il-ħin liberu u l-isport) f’kull pajjiż parteċipanti;

| 31. | jenfasizza li fir-rigward tal-miżuri b’rabta mal-minoranzi Sinti/Roma, kif ukoll minoranzi oħra, ir-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali huwa essenzjali fi kwistjonijiet bħall-għajnuna soċjali, l-edukazzjoni jew l-akkomodazzjoni; |
| --- | --- |

31.

jenfasizza li fir-rigward tal-miżuri b’rabta mal-minoranzi Sinti/Roma, kif ukoll minoranzi oħra, ir-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali huwa essenzjali fi kwistjonijiet bħall-għajnuna soċjali, l-edukazzjoni jew l-akkomodazzjoni;

| 32. | jinnota li l-miżuri proposti għall-ugwaljanza ma jqisux il-bżonnijiet partikolari taż-żgħażagħ. Id-diffikultajiet fl-aċċess għall-impjieg jew is-sitwazzjoni prekarja tagħhom huma elementi li jfixklu t-tgawdija ta’ drittijiet indaqs bħala ċittadini u bnedmin, drittijiet mogħtija mit-Trattati fundaturi u l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali. F’dan il-kuntest, l-iskuntentizza fost iż-żgħażagħ tista’ tinbidel f’ostilità miftuħa għall-proġett Ewropew – imkewsa mill-movimenti populisti u ksenofobiċi – jew f’radikalizzazzjoni; |
| --- | --- |

32.

jinnota li l-miżuri proposti għall-ugwaljanza ma jqisux il-bżonnijiet partikolari taż-żgħażagħ. Id-diffikultajiet fl-aċċess għall-impjieg jew is-sitwazzjoni prekarja tagħhom huma elementi li jfixklu t-tgawdija ta’ drittijiet indaqs bħala ċittadini u bnedmin, drittijiet mogħtija mit-Trattati fundaturi u l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali. F’dan il-kuntest, l-iskuntentizza fost iż-żgħażagħ tista’ tinbidel f’ostilità miftuħa għall-proġett Ewropew – imkewsa mill-movimenti populisti u ksenofobiċi – jew f’radikalizzazzjoni;

| 33. | jikkunsidra li t-titjib indiskutibbli fit-taħriġ taż-żgħażagħ Ewropej permezz ta’ aktar aċċess għall-programmi Ewropej ta’ edukazzjoni, taħriġ, żgħażagħ u sport – li llum huma miġbura fil-programm “Erasmus+” – jagħmel aktar indispensabbli l-ħtieġa li jiġu żviluppati miżuri biex jiffaċilitaw it-tranżizzjoni tagħhom mill-edukazzjoni għad-dinja tax-xogħol, u b’hekk iż-żgħażagħ ikunu jistgħu jiksbu kwalifiki ġodda u jtejbu l-impjegabbiltà tagħhom, bis-saħħa tal-inizjattivi diġà implimentati mill-awtoritajiet lokali fil-qasam (pereżempju permezz tal-FSE), u permezz ta’ kooperazzjoni aktar mill-qrib bejn is-setturi kkonċernati, waqt li tingħeleb il-kontradizzjoni li l-ġenerazzjoni Ewropea mħarrġa aħjar hija dik li l-aktar għandha diffikultajiet biex issib impjieg li jkun ta’ kwalità. Jenfasizza fl-aħħar nett kemm hi essenzjali l-promozzjoni tal-impjegabbiltà taż-żgħażagħ fid-dawl tat-tentattivi biex iż-żgħażagħ jerġgħu joqorbu lejn l-Unjoni Ewropew u l-valuri tagħha. |
| --- | --- |

33.

jikkunsidra li t-titjib indiskutibbli fit-taħriġ taż-żgħażagħ Ewropej permezz ta’ aktar aċċess għall-programmi Ewropej ta’ edukazzjoni, taħriġ, żgħażagħ u sport – li llum huma miġbura fil-programm “Erasmus+” – jagħmel aktar indispensabbli l-ħtieġa li jiġu żviluppati miżuri biex jiffaċilitaw it-tranżizzjoni tagħhom mill-edukazzjoni għad-dinja tax-xogħol, u b’hekk iż-żgħażagħ ikunu jistgħu jiksbu kwalifiki ġodda u jtejbu l-impjegabbiltà tagħhom, bis-saħħa tal-inizjattivi diġà implimentati mill-awtoritajiet lokali fil-qasam (pereżempju permezz tal-FSE), u permezz ta’ kooperazzjoni aktar mill-qrib bejn is-setturi kkonċernati, waqt li tingħeleb il-kontradizzjoni li l-ġenerazzjoni Ewropea mħarrġa aħjar hija dik li l-aktar għandha diffikultajiet biex issib impjieg li jkun ta’ kwalità. Jenfasizza fl-aħħar nett kemm hi essenzjali l-promozzjoni tal-impjegabbiltà taż-żgħażagħ fid-dawl tat-tentattivi biex iż-żgħażagħ jerġgħu joqorbu lejn l-Unjoni Ewropew u l-valuri tagħha.

Brussell, it-30 ta’ Novembru 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(1)  Kumitat tar-Reġjuni, RESOL-VI/020, “L-istat tad-dritt fl-UE mill-perspettiva lokali u reġjonali”, il-122 Sessjoni Plenarja, 22-23 ta’ Marzu 2017.

1

(2)  Kummissjoni Ewropea, Proposta għal Proklamazzjoni Interistituzzjonali dwar il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, Brussell, 26.4.2017 COM(2017) 251 final. Ara wkoll: https://ec.europa.eu/commission/priorities/deeper-and-fairer-economic-and-monetary-union/european-pillar-social-rights_en (aċċessat fil-15.5.2017).

2

(3)  Sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-3 ta’ Frar 2017, Bürgerausschuss für die Bürgerinitiative Minority SafePack – one million signatures for diversity in Europe v. European Commission, T-646/13, ECLI:EU:T:2017:59; Sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-10 ta’ Mejju 2017, Michael Efler and others v. European Commission, T-754/14.

3

Bürgerausschuss für die Bürgerinitiative Minority SafePack – one million signatures for diversity in Europe v. European Commission,

Michael Efler and others v. European Commission

---

| 8.5.2018 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 164/24 |
| --- | --- | --- | --- |

8.5.2018

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 164/24

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — L-immodernizzar tal-edukazzjoni skolastika u għolja

(2018/C 164/05)

| Relatur: | Csaba Borboly (RO/PPE), President tal-Kunsill tal-Kontea ta’ Harghita |
| --- | --- |
| Dokumenti ta’ referenza: | Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar aġenda mġedda tal-UE għall-edukazzjoni għolja
  COM(2017) 247 final
  Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni – L-iżvilupp tal-iskejjel u t-tagħlim eċċellenti għal bidu tajjeb fil-ħajja
  COM(2017) 248 final
  Proposta għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-monitoraġġ tal-gradwati
  COM(2017) 249 final |

Relatur:

Csaba Borboly (RO/PPE), President tal-Kunsill tal-Kontea ta’ Harghita

Dokumenti ta’ referenza:

Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar aġenda mġedda tal-UE għall-edukazzjoni għolja

COM(2017) 247 final

Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni – L-iżvilupp tal-iskejjel u t-tagħlim eċċellenti għal bidu tajjeb fil-ħajja

COM(2017) 248 final

Proposta għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-monitoraġġ tal-gradwati

COM(2017) 249 final

I.   RAKKOMANDAZZJONIJIET SABIEX JITRESSQU EMENDI

Emenda 1

Proposta għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-monitoraġġ tal-gradwati

Premessa (1)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| L-impjegabbiltà tal-gradwati li jitilqu mill-edukazzjoni u mit-taħriġ hija kwistjoni ta’ tħassib f’ħafna Stati Membri, b’mod partikolari minħabba li r-rata ta’ impjieg tal-gradwati reċenti tal-edukazzjoni għolja fl-UE għadha ma rkupratx għalkollox wara l-kriżi finanzjarja tal-2008, u s-sitwazzjoni tal-impjieg tal-gradwati ta’ programmi edukattivi u ta’ taħriġ vokazzjonali tvarja madwar l-Istati Membri. | L-impjegabbiltà tal-gradwati li jitilqu mill-edukazzjoni u mit-taħriġ hija kwistjoni ta’ tħassib f’ħafna Stati Membri, b’mod partikolari minħabba li r-rata ta’ impjieg tal-gradwati reċenti tal-edukazzjoni għolja fl-UE għadha ma rkupratx għalkollox wara l-kriżi finanzjarja tal-2008, u s-sitwazzjoni tal-impjieg tal-gradwati ta’ programmi edukattivi u ta’ taħriġ vokazzjonali tvarja madwar l-Istati Membri
  u r-reġjuni u ħafna drabi, skont is-sitwazzjoni ġeografika tagħhom. Jeħtieġ li jitqies ukoll il-kuntest speċifiku tar-reġjuni ultraperiferiċi, peress li dawn għandhom l-ogħla rati tal-qgħad fl-Ewropa
  . |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

L-impjegabbiltà tal-gradwati li jitilqu mill-edukazzjoni u mit-taħriġ hija kwistjoni ta’ tħassib f’ħafna Stati Membri, b’mod partikolari minħabba li r-rata ta’ impjieg tal-gradwati reċenti tal-edukazzjoni għolja fl-UE għadha ma rkupratx għalkollox wara l-kriżi finanzjarja tal-2008, u s-sitwazzjoni tal-impjieg tal-gradwati ta’ programmi edukattivi u ta’ taħriġ vokazzjonali tvarja madwar l-Istati Membri.

L-impjegabbiltà tal-gradwati li jitilqu mill-edukazzjoni u mit-taħriġ hija kwistjoni ta’ tħassib f’ħafna Stati Membri, b’mod partikolari minħabba li r-rata ta’ impjieg tal-gradwati reċenti tal-edukazzjoni għolja fl-UE għadha ma rkupratx għalkollox wara l-kriżi finanzjarja tal-2008, u s-sitwazzjoni tal-impjieg tal-gradwati ta’ programmi edukattivi u ta’ taħriġ vokazzjonali tvarja madwar l-Istati Membri
  u r-reġjuni u ħafna drabi, skont is-sitwazzjoni ġeografika tagħhom. Jeħtieġ li jitqies ukoll il-kuntest speċifiku tar-reġjuni ultraperiferiċi, peress li dawn għandhom l-ogħla rati tal-qgħad fl-Ewropa
  .

Raġuni

Apparti d-disparitajiet osservati fl-Istati Membri, jeħtieġ ukoll li jiġu kkunsidrati dawk reġjonali.

Emenda 2

Proposta għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-monitoraġġ tal-gradwati

Premessa (6)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Minkejja li ħafna Stati Membri qed jiżviluppaw sistemi ta’ monitoraġġ, l-iskambju ta’ għarfien, prattiki tajba u tagħlim reċiproku huwa limitat. | Minkejja li ħafna Stati Membri
  u awtoritajiet reġjonali u lokali
  qed jiżviluppaw sistemi ta’ monitoraġġ, l-iskambju ta’ għarfien, prattiki tajba u tagħlim reċiproku huwa limitat. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Minkejja li ħafna Stati Membri qed jiżviluppaw sistemi ta’ monitoraġġ, l-iskambju ta’ għarfien, prattiki tajba u tagħlim reċiproku huwa limitat.

Minkejja li ħafna Stati Membri
  u awtoritajiet reġjonali u lokali
  qed jiżviluppaw sistemi ta’ monitoraġġ, l-iskambju ta’ għarfien, prattiki tajba u tagħlim reċiproku huwa limitat.

Raġuni

Mhumiex biss l-Istati Membri li qed jiżviluppaw sistemi ta’ monitoraġġ. Dan qed isir ukoll minn xi awtoritajiet reġjonali u lokali sabiex jiġi promoss l-impjieg f’ċerti żoni jew reġjuni.

Emenda 3

Proposta għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-monitoraġġ tal-gradwati

Premessa (9)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| L-Istati Membri talbu sabiex tittieħed azzjoni fil-livell tal-Unjoni, immirata għat-titjib tal-fluss tal-informazzjoni dwar l-impjegabbiltà, l-ispariġġi fil-ħiliet u l-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol. B’mod partikolari, ir-Rapport Konġunt tal-2015 tal-Kunsill u tal-Kummissjoni dwar l-implimentazzjoni tal-Qafas strateġiku għall-kooperazzjoni Ewropea fl-edukazzjoni u t-taħriġ (ET 2020) jipproponi l-promozzjoni tar-rilevanza tal-edukazzjoni għolja għas-suq tax-xogħol u għas-soċjetà, inkluż permezz ta’ informazzjoni u antiċipazzjoni aħjar dwar il-ħtiġijiet u l-eżiti tas-suq tax-xogħol, pereżempju l-monitoraġġ tal-karrieri tal-gradwati. | L-Istati Membri talbu sabiex tittieħed azzjoni fil-livell tal-Unjoni, immirata għat-titjib tal-fluss tal-informazzjoni dwar l-impjegabbiltà, l-ispariġġi fil-ħiliet u l-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol
  fl-ogħla livell ta’ diżaggregazzjoni possibbli
  . B’mod partikolari, ir-Rapport Konġunt tal-2015 tal-Kunsill u tal-Kummissjoni dwar l-implimentazzjoni tal-Qafas strateġiku għall-kooperazzjoni Ewropea fl-edukazzjoni u t-taħriġ (ET 2020) jipproponi l-promozzjoni tar-rilevanza tal-edukazzjoni għolja għas-suq tax-xogħol u għas-soċjetà, inkluż permezz ta’ informazzjoni u antiċipazzjoni aħjar dwar il-ħtiġijiet u l-eżiti tas-suq tax-xogħol, pereżempju l-monitoraġġ tal-karrieri tal-gradwati. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

L-Istati Membri talbu sabiex tittieħed azzjoni fil-livell tal-Unjoni, immirata għat-titjib tal-fluss tal-informazzjoni dwar l-impjegabbiltà, l-ispariġġi fil-ħiliet u l-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol. B’mod partikolari, ir-Rapport Konġunt tal-2015 tal-Kunsill u tal-Kummissjoni dwar l-implimentazzjoni tal-Qafas strateġiku għall-kooperazzjoni Ewropea fl-edukazzjoni u t-taħriġ (ET 2020) jipproponi l-promozzjoni tar-rilevanza tal-edukazzjoni għolja għas-suq tax-xogħol u għas-soċjetà, inkluż permezz ta’ informazzjoni u antiċipazzjoni aħjar dwar il-ħtiġijiet u l-eżiti tas-suq tax-xogħol, pereżempju l-monitoraġġ tal-karrieri tal-gradwati.

L-Istati Membri talbu sabiex tittieħed azzjoni fil-livell tal-Unjoni, immirata għat-titjib tal-fluss tal-informazzjoni dwar l-impjegabbiltà, l-ispariġġi fil-ħiliet u l-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol
  fl-ogħla livell ta’ diżaggregazzjoni possibbli
  . B’mod partikolari, ir-Rapport Konġunt tal-2015 tal-Kunsill u tal-Kummissjoni dwar l-implimentazzjoni tal-Qafas strateġiku għall-kooperazzjoni Ewropea fl-edukazzjoni u t-taħriġ (ET 2020) jipproponi l-promozzjoni tar-rilevanza tal-edukazzjoni għolja għas-suq tax-xogħol u għas-soċjetà, inkluż permezz ta’ informazzjoni u antiċipazzjoni aħjar dwar il-ħtiġijiet u l-eżiti tas-suq tax-xogħol, pereżempju l-monitoraġġ tal-karrieri tal-gradwati.

Raġuni

L-ogħla livell ta’ diżaggregazzjoni possibbli ser jippermetti li jitfasslu politiki aktar irfinati u li jikkonformaw mal-ħtiġijiet li jkunu ġew identifikati.

Emenda 4

Proposta għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-monitoraġġ tal-gradwati

Premessa (10)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Fil-Konklużjonijiet ta’ Riga tal-2015 l-Istati Membri impenjaw ruħhom ukoll li jiżguraw ċikli kontinwi ta’ tagħrif u ta’ feedback dwar sett ġdid ta’ riżultati fuq terminu medju fil-qasam tal-ETV għall-perjodu 2015 – 2020, permezz ta’ azzjonijiet bħall-użu tad-dejta dwar l-impjegabbiltà tal-gradwati tal-ETV u taħlita ta’ dejta dwar it-tagħlim, id-dħul fis-suq tax-xogħol u l-karrieri, l-iżvilupp tal-kapaċitajiet ta’ atturi fil-livell nazzjonali biex id-dejta tal-gradwati tintuża għall-adattament tal-kurrikuli, l-profili okkupazzjonali l-kontenut tal-kwalifiki tal-ETV għal rekwiżiti ekonomiċi u tekniċi ġodda. | Fil-Konklużjonijiet ta’ Riga tal-2015 l-Istati Membri impenjaw ruħhom ukoll li jiżguraw ċikli kontinwi ta’ tagħrif u ta’ feedback dwar sett ġdid ta’ riżultati fuq terminu medju fil-qasam tal-ETV għall-perjodu 2015 – 2020, permezz ta’ azzjonijiet bħall-użu tad-dejta dwar l-impjegabbiltà tal-gradwati tal-ETV u taħlita ta’ dejta dwar it-tagħlim, id-dħul fis-suq tax-xogħol u l-karrieri, l-iżvilupp tal-kapaċitajiet ta’ atturi fil-livell nazzjonali,
  reġjonali u lokali
  biex id-dejta tal-gradwati tintuża għall-adattament tal-kurrikuli, l-profili okkupazzjonali l-kontenut tal-kwalifiki tal-ETV għal rekwiżiti ekonomiċi u tekniċi ġodda. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Fil-Konklużjonijiet ta’ Riga tal-2015 l-Istati Membri impenjaw ruħhom ukoll li jiżguraw ċikli kontinwi ta’ tagħrif u ta’ feedback dwar sett ġdid ta’ riżultati fuq terminu medju fil-qasam tal-ETV għall-perjodu 2015 – 2020, permezz ta’ azzjonijiet bħall-użu tad-dejta dwar l-impjegabbiltà tal-gradwati tal-ETV u taħlita ta’ dejta dwar it-tagħlim, id-dħul fis-suq tax-xogħol u l-karrieri, l-iżvilupp tal-kapaċitajiet ta’ atturi fil-livell nazzjonali biex id-dejta tal-gradwati tintuża għall-adattament tal-kurrikuli, l-profili okkupazzjonali l-kontenut tal-kwalifiki tal-ETV għal rekwiżiti ekonomiċi u tekniċi ġodda.

Fil-Konklużjonijiet ta’ Riga tal-2015 l-Istati Membri impenjaw ruħhom ukoll li jiżguraw ċikli kontinwi ta’ tagħrif u ta’ feedback dwar sett ġdid ta’ riżultati fuq terminu medju fil-qasam tal-ETV għall-perjodu 2015 – 2020, permezz ta’ azzjonijiet bħall-użu tad-dejta dwar l-impjegabbiltà tal-gradwati tal-ETV u taħlita ta’ dejta dwar it-tagħlim, id-dħul fis-suq tax-xogħol u l-karrieri, l-iżvilupp tal-kapaċitajiet ta’ atturi fil-livell nazzjonali,
  reġjonali u lokali
  biex id-dejta tal-gradwati tintuża għall-adattament tal-kurrikuli, l-profili okkupazzjonali l-kontenut tal-kwalifiki tal-ETV għal rekwiżiti ekonomiċi u tekniċi ġodda.

Raġuni

F’dak li jirrigwarda l-edukazzjoni u s-suq tax-xogħol, attwalment l-atturi reġjonali u lokali jaqdu rwol importanti wkoll.

Emenda 5

Proposta għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-monitoraġġ tal-gradwati

Punt 1

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| (a) | il-ġbir ta’ dejta amministrattiva rilevanti mill-bażijiet tad-dejta tal-edukazzjoni, tat-taxxa u tas-sigurtà soċjali; |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

(a)

il-ġbir ta’ dejta amministrattiva rilevanti mill-bażijiet tad-dejta tal-edukazzjoni, tat-taxxa u tas-sigurtà soċjali;

| (a) | il-ġbir ta’ dejta amministrattiva rilevanti mill-bażijiet tad-dejta tal-edukazzjoni, tat-taxxa u tas-sigurtà soċjali,
  mingħajr ma dan jirriżulta fi spiża addizzjonali għall-awtoritajiet reġjonali u lokali
  ; |
| --- | --- |

(a)

il-ġbir ta’ dejta amministrattiva rilevanti mill-bażijiet tad-dejta tal-edukazzjoni, tat-taxxa u tas-sigurtà soċjali,
  mingħajr ma dan jirriżulta fi spiża addizzjonali għall-awtoritajiet reġjonali u lokali
  ;

Raġuni

Il-kompiti amministrattivi ġodda marbutin ma’ din il-miżura ma għandhomx ifissru żieda fil-ħtiġijiet baġitarji li tmur lil hinn minn dak li jinħtieġ biex ikun hemm ir-riżultati mistennija.

Emenda 6

Proposta għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-monitoraġġ tal-gradwati

Punt 1

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| (c) | il-possibbiltà li, b’mod anonimu, l-awtoritajiet pubbliċi jgħaqqdu dejta minn sorsi differenti, sabiex jibnu stampa magħmula mill-eżiti tal-gradwati. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

(c)

il-possibbiltà li, b’mod anonimu, l-awtoritajiet pubbliċi jgħaqqdu dejta minn sorsi differenti, sabiex jibnu stampa magħmula mill-eżiti tal-gradwati.

| (c) | il-possibbiltà li, b’mod anonimu, l-awtoritajiet pubbliċi jgħaqqdu, ġewwa l-fruntieri u b’mod transkonfinali,
  dejta minn sorsi differenti, sabiex jibnu stampa magħmula mill-eżiti tal-gradwati. |
| --- | --- |

(c)

il-possibbiltà li, b’mod anonimu, l-awtoritajiet pubbliċi jgħaqqdu, ġewwa l-fruntieri u b’mod transkonfinali,
  dejta minn sorsi differenti, sabiex jibnu stampa magħmula mill-eżiti tal-gradwati.

Raġuni

Fid-dawl taż-żieda fil-mobbiltà tal-istudenti, it-tfassil ta’ stampa komprensiva tal-eżiti tal-gradwati jitlob aċċess għal data lil hinn minn dik ta’ Stat Membru wieħed.

Emenda 7

Proposta għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-monitoraġġ tal-gradwati

Paragrafu 2

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Jiġbru dejta li tinkludi: | Jiġbru dejta
  fl-ogħla livell ta’ diżaggregazzjoni possibbli
  li tinkludi: |
| (a) | id-dejta kwantitattiva li ġejja |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Jiġbru dejta li tinkludi:

Jiġbru dejta
  fl-ogħla livell ta’ diżaggregazzjoni possibbli
  li tinkludi:

(a)

id-dejta kwantitattiva li ġejja

| (a) | id-dejta kwantitattiva li ġejja |
| --- | --- |

(a)

id-dejta kwantitattiva li ġejja

| (i) | informazzjoni soċjobijografika u soċjoekonomika, |
| --- | --- |

(i)

informazzjoni soċjobijografika u soċjoekonomika,

| (ii) | intensità tal-istudju, |
| --- | --- |

(ii)

intensità tal-istudju,

| (iii) | metodu tal-istudju, |
| --- | --- |

(iii)

metodu tal-istudju,

| (iv) | kwalifika(i), |
| --- | --- |

(iv)

kwalifika(i),

| (v) | krediti riċevuti, |
| --- | --- |

(v)

krediti riċevuti,

| (vi) | qasam tal-istudju, |
| --- | --- |

(vi)

qasam tal-istudju,

| (vii) | tranżizzjoni għal impjieg jew għal edukazzjoni u taħriġ ulterjuri, |
| --- | --- |

(vii)

tranżizzjoni għal impjieg jew għal edukazzjoni u taħriġ ulterjuri,

| (viii) | qligħ, |
| --- | --- |

(viii)

qligħ,

| (ix) | tip ta’ kuntratt, |
| --- | --- |

(ix)

tip ta’ kuntratt,

| (x) | status tal-impjieg, |
| --- | --- |

(x)

status tal-impjieg,

| (xi) | okkupazzjoni, status professjonali u/jew attività, |
| --- | --- |

(xi)

okkupazzjoni, status professjonali u/jew attività,

| (xii) | mobbiltà ġeografika u/jew settorjali; |
| --- | --- |

(xii)

mobbiltà ġeografika u/jew settorjali;

| (i) | informazzjoni soċjobijografika u soċjoekonomika, |
| --- | --- |

(i)

informazzjoni soċjobijografika u soċjoekonomika,

| (ii) | intensità tal-istudju, |
| --- | --- |

(ii)

intensità tal-istudju,

| (iii) | metodu tal-istudju, |
| --- | --- |

(iii)

metodu tal-istudju,

| (iv) | kwalifika(i), |
| --- | --- |

(iv)

kwalifika(i),

| (v) | krediti riċevuti, |
| --- | --- |

(v)

krediti riċevuti,

| (vi) | qasam tal-istudju, |
| --- | --- |

(vi)

qasam tal-istudju,

| (vii) | tranżizzjoni għal impjieg jew għal edukazzjoni u taħriġ ulterjuri, |
| --- | --- |

(vii)

tranżizzjoni għal impjieg jew għal edukazzjoni u taħriġ ulterjuri,

| (viii) | qligħ, |
| --- | --- |

(viii)

qligħ,

| (ix) | tip ta’ kuntratt, |
| --- | --- |

(ix)

tip ta’ kuntratt,

| (x) | status tal-impjieg, |
| --- | --- |

(x)

status tal-impjieg,

| (xi) | okkupazzjoni, status professjonali u/jew attività, |
| --- | --- |

(xi)

okkupazzjoni, status professjonali u/jew attività,

| (xii) | mobbiltà ġeografika u/jew settorjali; |
| --- | --- |

(xii)

mobbiltà ġeografika u/jew settorjali;

| (b) | id-dejta kwalitattiva li ġejja: |
| --- | --- |

(b)

id-dejta kwalitattiva li ġejja:

| (b) | id-dejta kwalitattiva li ġejja: |
| --- | --- |

(b)

id-dejta kwalitattiva li ġejja:

| (i) | rilevanza tal-istudju għall-impjieg, |
| --- | --- |

(i)

rilevanza tal-istudju għall-impjieg,

| (ii) | parteċipazzjoni f’attivitajiet ta’ volontarjat jew ta’ impenn ċiviku, |
| --- | --- |

(ii)

parteċipazzjoni f’attivitajiet ta’ volontarjat jew ta’ impenn ċiviku,

| (iii) | progressjoni u sodisfazzjon tal-karriera |
| --- | --- |

(iii)

progressjoni u sodisfazzjon tal-karriera

| iv) | perċezzjonijiet tal-kwalità u tar-rilevanza tal-esperjenza edukattiva u tal-esperjenza tat-taħriġ tagħhom. |
| --- | --- |

iv)

perċezzjonijiet tal-kwalità u tar-rilevanza tal-esperjenza edukattiva u tal-esperjenza tat-taħriġ tagħhom.

| (i) | rilevanza tal-istudju għall-impjieg, |
| --- | --- |

(i)

rilevanza tal-istudju għall-impjieg,

| (ii) | parteċipazzjoni f’attivitajiet ta’ volontarjat jew ta’ impenn ċiviku, |
| --- | --- |

(ii)

parteċipazzjoni f’attivitajiet ta’ volontarjat jew ta’ impenn ċiviku,

| (iii) | progressjoni u sodisfazzjon tal-karriera, |
| --- | --- |

(iii)

progressjoni u sodisfazzjon tal-karriera,

| (iv) | perċezzjonijiet tal-kwalità u tar-rilevanza tal-esperjenza edukattiva u tal-esperjenza tat-taħriġ tagħhom. |
| --- | --- |

(iv)

perċezzjonijiet tal-kwalità u tar-rilevanza tal-esperjenza edukattiva u tal-esperjenza tat-taħriġ tagħhom.

Raġuni

L-ogħla livell ta’ diżaggregazzjoni possibbli ser jippermetti li jkun hemm stampa aktar ċara tal-kwistjoni li trid tiġi indirizzata.

Emenda 8

Proposta għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-monitoraġġ tal-gradwati

Punt 3

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Stħarriġ lonġitudinali dwar il-gradwati







  3. | Jinkoraġġixxu rata għolja ta’ rispons, rappreżentattiva u kontinwa għall-istħarriġ lonġitudinali dwar il-gradwati, inkluż l-istħarriġ dwar is-sitwazzjoni tal-gradwati li emigraw, kemm għall-finijiet ta’ edukazzjoni u ta’ taħriġ jew dwar meta lestew l-edukazzjoni u t-taħriġ tagħhom. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Stħarriġ lonġitudinali dwar il-gradwati

3.

Jinkoraġġixxu rata għolja ta’ rispons, rappreżentattiva u kontinwa għall-istħarriġ lonġitudinali dwar il-gradwati, inkluż l-istħarriġ dwar is-sitwazzjoni tal-gradwati li emigraw, kemm għall-finijiet ta’ edukazzjoni u ta’ taħriġ jew dwar meta lestew l-edukazzjoni u t-taħriġ tagħhom.

Stħarriġ lonġitudinali dwar il-gradwati

| 3. | Jinkoraġġixxu rata għolja ta’ rispons, rappreżentattiva u kontinwa għall-istħarriġ lonġitudinali dwar il-gradwati, inkluż l-istħarriġ dwar is-sitwazzjoni tal-gradwati li emigraw, kemm għall-finijiet ta’ edukazzjoni u ta’ taħriġ jew dwar meta lestew l-edukazzjoni u t-taħriġ tagħhom
  , u ta’ gradwati li rritornaw wara li kkompletaw kwalunkwe livell ta’ edukazzjoni għolja jew edukazzjoni u taħriġ vokazzjonali fi Stat Membru ieħor jew fi kwalunkwe pajjiż terz ieħor, b’mod partikolari f’dawk li għandhom il-fruntieri mal-pajjiżi tal-Unjoni
  . |
| --- | --- |

3.

Jinkoraġġixxu rata għolja ta’ rispons, rappreżentattiva u kontinwa għall-istħarriġ lonġitudinali dwar il-gradwati, inkluż l-istħarriġ dwar is-sitwazzjoni tal-gradwati li emigraw, kemm għall-finijiet ta’ edukazzjoni u ta’ taħriġ jew dwar meta lestew l-edukazzjoni u t-taħriġ tagħhom
  , u ta’ gradwati li rritornaw wara li kkompletaw kwalunkwe livell ta’ edukazzjoni għolja jew edukazzjoni u taħriġ vokazzjonali fi Stat Membru ieħor jew fi kwalunkwe pajjiż terz ieħor, b’mod partikolari f’dawk li għandhom il-fruntieri mal-pajjiżi tal-Unjoni
  .

Raġuni

F’suq tax-xogħol tal-UE dejjem aktar interkonness u f’kuntest ta’ livell għoli ta’ mobbiltà tal-istudenti, it-titjib tal-kisba tal-ħiliet u tal-impjegabbiltà huwa għan imfittex mis-sistemi edukattivi tal-Istati Membri kollha. F’dan ir-rigward, il-monitoraġġ tal-gradwati għandu jmur lil hinn mill-fruntieri nazzjonali.

Emenda 9

Proposta għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-monitoraġġ tal-gradwati

Punt 5

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| (e) | isir kontribut għall-iżvilupp tal-politika
  kemm
  fil-livell nazzjonali kif ukoll fil-livell tal-Unjoni. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

(e)

isir kontribut għall-iżvilupp tal-politika
  kemm
  fil-livell nazzjonali kif ukoll fil-livell tal-Unjoni.

| (e) | isir kontribut għall-iżvilupp tal-politika fil-livell nazzjonali
  , reġjonali u lokali
  kif ukoll fil-livell tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(e)

isir kontribut għall-iżvilupp tal-politika fil-livell nazzjonali
  , reġjonali u lokali
  kif ukoll fil-livell tal-Unjoni.

Raġuni

L-awtoritajiet lokali u reġjonali huma atturi importanti fil-qasam tal-edukazzjoni u fil-qafas tal-interventi fis-suq tax-xogħol.

Emenda 10

Proposta għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-monitoraġġ tal-gradwati

Paragrafu 9

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Tipprovdi appoġġ għall-bini tal-kapaċità fl-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali, kif meħtieġ, għall-istabbiliment ta’ sistemi ta’ monitoraġġ tal-gradwati bbażati fuq prattiki tajbin identifikati permezz ta’ mmappjar komprensiv madwar l-Istati Membri u tiffaċilita l-kooperazzjoni fost l-awtoritajiet, il-fornituri tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali u s-servizzi ta’ gwida fir-rigward tal-użu tad-dejta tal-istħarriġ dwar is-sitwazzjoni tal-gradwati. | Tipprovdi appoġġ għall-bini tal-kapaċità fl-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali, kif meħtieġ, għall-istabbiliment ta’ sistemi ta’ monitoraġġ tal-gradwati bbażati fuq prattiki tajbin identifikati permezz ta’ mmappjar komprensiv madwar l-Istati Membri
  fil-livelli nazzjonali, reġjonali u/jew lokali differenti tagħhom
  u tiffaċilita l-kooperazzjoni fost l-awtoritajiet
  differenti
  , il-fornituri tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali u s-servizzi ta’ gwida differenti fir-rigward tal-użu tad-dejta tal-istħarriġ dwar is-sitwazzjoni tal-gradwati. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Tipprovdi appoġġ għall-bini tal-kapaċità fl-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali, kif meħtieġ, għall-istabbiliment ta’ sistemi ta’ monitoraġġ tal-gradwati bbażati fuq prattiki tajbin identifikati permezz ta’ mmappjar komprensiv madwar l-Istati Membri u tiffaċilita l-kooperazzjoni fost l-awtoritajiet, il-fornituri tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali u s-servizzi ta’ gwida fir-rigward tal-użu tad-dejta tal-istħarriġ dwar is-sitwazzjoni tal-gradwati.

Tipprovdi appoġġ għall-bini tal-kapaċità fl-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali, kif meħtieġ, għall-istabbiliment ta’ sistemi ta’ monitoraġġ tal-gradwati bbażati fuq prattiki tajbin identifikati permezz ta’ mmappjar komprensiv madwar l-Istati Membri
  fil-livelli nazzjonali, reġjonali u/jew lokali differenti tagħhom
  u tiffaċilita l-kooperazzjoni fost l-awtoritajiet
  differenti
  , il-fornituri tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali u s-servizzi ta’ gwida differenti fir-rigward tal-użu tad-dejta tal-istħarriġ dwar is-sitwazzjoni tal-gradwati.

Raġuni

Ir-rwol ewlieni li jaqdu d-diversi awtoritajiet ta’ kull Stat Membru jeħtieġ li jiġi rikonoxxut.

Emenda 11

Proposta għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-monitoraġġ tal-gradwati

Punt 11

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Tiżgura li d-dejta miġubra u l-analiżijiet relatati jsiru disponibbli għall-użu mill-Istati Membri u mill-partijiet ikkonċernati, inkluż permezz ta’ għodod tal-UE online eżistenti. | Tiżgura li d-dejta miġubra u l-analiżijiet relatati jsiru disponibbli għall-użu mill-Istati Membri u 
  l-awtoritajiet reġjonali u lokali, iżda wkoll
  mill-partijiet ikkonċernati
  fejn, minn naħa, tiġi żgurata l-protezzjoni tad-dejta personali u fejn il-forniment ta’ dan l-aċċess ikun iġġustifikat mill-interess ġenerali jew l-iskopijiet ta’ riċerka jew ta’ ppjanar strateġiku
  , inkluż permezz ta’ għodod tal-UE online eżistenti. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Tiżgura li d-dejta miġubra u l-analiżijiet relatati jsiru disponibbli għall-użu mill-Istati Membri u mill-partijiet ikkonċernati, inkluż permezz ta’ għodod tal-UE online eżistenti.

Tiżgura li d-dejta miġubra u l-analiżijiet relatati jsiru disponibbli għall-użu mill-Istati Membri u 
  l-awtoritajiet reġjonali u lokali, iżda wkoll
  mill-partijiet ikkonċernati
  fejn, minn naħa, tiġi żgurata l-protezzjoni tad-dejta personali u fejn il-forniment ta’ dan l-aċċess ikun iġġustifikat mill-interess ġenerali jew l-iskopijiet ta’ riċerka jew ta’ ppjanar strateġiku
  , inkluż permezz ta’ għodod tal-UE online eżistenti.

Raġuni

Minkejja li huwa evidenti li tali aċċess għandu jkun żgurat għall-awtoritajiet lokali u reġjonali, jeħtieġ li jkun limitat għall-partijiet interessati, skont għal xiex tintuża d-data.

II.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI

| 1. | iqis li l-proposta tal-Kummissjoni għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill bħala pożittiva iżda hija biss l-ewwel pass timidu meta niġu għal kooperazzjoni Ewropea, filwaqt li huwa kruċjali li tiġi kkunsidrata d-disponibbiltà ta’ informazzjoni komparabbli dwar il-qgħad/l-impjieg fost il-gradwati madwar l-UE sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw, inter alia, l-eżodu tal-imħuħ ġewwa u madwar ir-reġjuni Ewropej. Din id-disponibbiltà għandha tippermetti wkoll lill-Kummissjoni tifformula r-rakkomandazzjonijiet ta’ politika tagħha b’mod uniformi bħala parti minn approċċ globali; |
| --- | --- |

1.

iqis li l-proposta tal-Kummissjoni għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill bħala pożittiva iżda hija biss l-ewwel pass timidu meta niġu għal kooperazzjoni Ewropea, filwaqt li huwa kruċjali li tiġi kkunsidrata d-disponibbiltà ta’ informazzjoni komparabbli dwar il-qgħad/l-impjieg fost il-gradwati madwar l-UE sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw, inter alia, l-eżodu tal-imħuħ ġewwa u madwar ir-reġjuni Ewropej. Din id-disponibbiltà għandha tippermetti wkoll lill-Kummissjoni tifformula r-rakkomandazzjonijiet ta’ politika tagħha b’mod uniformi bħala parti minn approċċ globali;

| 2. | jilqa’ b’sodisfazzjon il-fatt li l-Kummissjoni qed tkompli tagħti attenzjoni partikolari lill-kwistjonijiet marbuta mal-iżvilupp fil-qasam tal-edukazzjoni. L-edukazzjoni fil-fatt tirrappreżenta kisba storika għall-Ewropa peress li hija waħda mill-ixpruni ewlenin tal-kompetittività tal-Istati Membri u tar-reġjuni, tal-opportunitajiet indaqs bejn il-persuni, tal-mobbiltà soċjali u taċ-ċittadinanza Ewropea; |
| --- | --- |

2.

jilqa’ b’sodisfazzjon il-fatt li l-Kummissjoni qed tkompli tagħti attenzjoni partikolari lill-kwistjonijiet marbuta mal-iżvilupp fil-qasam tal-edukazzjoni. L-edukazzjoni fil-fatt tirrappreżenta kisba storika għall-Ewropa peress li hija waħda mill-ixpruni ewlenin tal-kompetittività tal-Istati Membri u tar-reġjuni, tal-opportunitajiet indaqs bejn il-persuni, tal-mobbiltà soċjali u taċ-ċittadinanza Ewropea;

| 3. | joffri l-appoġġ tiegħu lill-Kummissjoni Ewropea fil-qafas ta’ dan il-proċess, li filwaqt li jirrikonixxi bis-sħiħ ir-responsabbiltà tal-Istati Membri għall-kontenut tat-tagħlim u l-organizzazzjoni tas-sistema edukattiva, jista’ jsaħħaħ il-kompatibbiltà u l-interoperabbiltà ta’ sistemi Ewropej differenti ta’ edukazzjoni, taħriġ u edukazzjoni għolja; f’dan is-sens, huwa tal-fehma li l-azzjoni proposta kif inhi ma jidhirx li tqajjem tħassib dwar is-sussidjarjetà u jenfasizza l-importaza tar-rispett tal-prinċipju tal-proporzjonalità sabiex jiġi żgurat li l-ebda piżijiet finanzjarji jew amministrattivi ġodda ma jinħolqu; |
| --- | --- |

3.

joffri l-appoġġ tiegħu lill-Kummissjoni Ewropea fil-qafas ta’ dan il-proċess, li filwaqt li jirrikonixxi bis-sħiħ ir-responsabbiltà tal-Istati Membri għall-kontenut tat-tagħlim u l-organizzazzjoni tas-sistema edukattiva, jista’ jsaħħaħ il-kompatibbiltà u l-interoperabbiltà ta’ sistemi Ewropej differenti ta’ edukazzjoni, taħriġ u edukazzjoni għolja; f’dan is-sens, huwa tal-fehma li l-azzjoni proposta kif inhi ma jidhirx li tqajjem tħassib dwar is-sussidjarjetà u jenfasizza l-importaza tar-rispett tal-prinċipju tal-proporzjonalità sabiex jiġi żgurat li l-ebda piżijiet finanzjarji jew amministrattivi ġodda ma jinħolqu;

| 4. | jilqa’ b’sodisfazzjon il-fatt li l-Kummissjoni Ewropea tgħid, fil-Komunikazzjoni tagħha, li l-għoti liż-żgħażagħ kollha tal-opportunità li jiksbu l-firxa sħiħa tal-kompetenzi ewlenin huwa pass importanti fit-triq lejn opportunitajiet indaqs bejn iċ-ċittadini tal-UE, u b’hekk tiġi indirizzata waħda mill-proposti mressqa għall-ewwel darba fl-Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar “Il-kooperazzjoni Ewropea fil-qasam taż-żgħażagħ (2010-2018)”; |
| --- | --- |

4.

jilqa’ b’sodisfazzjon il-fatt li l-Kummissjoni Ewropea tgħid, fil-Komunikazzjoni tagħha, li l-għoti liż-żgħażagħ kollha tal-opportunità li jiksbu l-firxa sħiħa tal-kompetenzi ewlenin huwa pass importanti fit-triq lejn opportunitajiet indaqs bejn iċ-ċittadini tal-UE, u b’hekk tiġi indirizzata waħda mill-proposti mressqa għall-ewwel darba fl-Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar “Il-kooperazzjoni Ewropea fil-qasam taż-żgħażagħ (2010-2018)”;

| 5. | jenfasizza l-ħtieġa li l-aċċess għal opportunitajiet edukattivi m’għandux jiġi determinat mid-dħul tal-familja, l-oriġini u l-lingwa tal-istudent u biex l-ugwaljanza tkun fiċ-ċentru ta’ sistemi ta’ edukazzjoni skolastika u għolja Ewropej, li jippermetti liċ-ċittadini kollha tal-UE jilħqu l-potenzjal tagħhom. Il-Kumitat jilqa’ b’sodisfazzjon l-approċċ tal-Kumissjoni, li jirrikonoxxi l-ħtieġa li jiżdied l-investiment fis-settur tal-edukazzjoni u t-taħriġ, inter alia sabiex tiġi indirizzata l-problema tat-tluq bikri mill-iskola u mill-università, sabiex l-awtoritajiet lokali u reġjonali jkunu jistgħu jiżguraw id-dritt għal edukazzjoni lill-kulħadd, billi jneħħu l-ostakoli li joħolqu limiti fl-għażla u partikolarment il-kapaċità li jittieħdu mogħdijiet edukattivi; |
| --- | --- |

5.

jenfasizza l-ħtieġa li l-aċċess għal opportunitajiet edukattivi m’għandux jiġi determinat mid-dħul tal-familja, l-oriġini u l-lingwa tal-istudent u biex l-ugwaljanza tkun fiċ-ċentru ta’ sistemi ta’ edukazzjoni skolastika u għolja Ewropej, li jippermetti liċ-ċittadini kollha tal-UE jilħqu l-potenzjal tagħhom. Il-Kumitat jilqa’ b’sodisfazzjon l-approċċ tal-Kumissjoni, li jirrikonoxxi l-ħtieġa li jiżdied l-investiment fis-settur tal-edukazzjoni u t-taħriġ, inter alia sabiex tiġi indirizzata l-problema tat-tluq bikri mill-iskola u mill-università, sabiex l-awtoritajiet lokali u reġjonali jkunu jistgħu jiżguraw id-dritt għal edukazzjoni lill-kulħadd, billi jneħħu l-ostakoli li joħolqu limiti fl-għażla u partikolarment il-kapaċità li jittieħdu mogħdijiet edukattivi;

| 6. | jinnota li l-idea ta’ università taċ-ċittadini ssir realtà biss jekk l-Unjoni u l-Istati Membri jikkonsultaw b’mod effettiv u adegwat l-awtoritajiet lokali u reġjonali meta jkunu qed jiżviluppaw il-politiki tagħhom fir-rigward tal-edukazzjoni għolja; jistieden lill-Kummissjoni Ewropea biex tagħti impetu ġdid lill-Proċess ta’ Bolonja u tieħu l-miżuri meħtieġa f’ċerti oqsma, b’mod partikolari fil-qasam tar-rikonoxximent u ta’ ekwivalenza rapidi, u saħansitra awtomatiċi, tal-lawrji u l-kwalifiki professjonali, inklużi d-dottorati u t-titli akkademiċi l-oħra; |
| --- | --- |

6.

jinnota li l-idea ta’ università taċ-ċittadini ssir realtà biss jekk l-Unjoni u l-Istati Membri jikkonsultaw b’mod effettiv u adegwat l-awtoritajiet lokali u reġjonali meta jkunu qed jiżviluppaw il-politiki tagħhom fir-rigward tal-edukazzjoni għolja; jistieden lill-Kummissjoni Ewropea biex tagħti impetu ġdid lill-Proċess ta’ Bolonja u tieħu l-miżuri meħtieġa f’ċerti oqsma, b’mod partikolari fil-qasam tar-rikonoxximent u ta’ ekwivalenza rapidi, u saħansitra awtomatiċi, tal-lawrji u l-kwalifiki professjonali, inklużi d-dottorati u t-titli akkademiċi l-oħra;

| 7. | huwa tal-fehma li d-diġitalizzazzjoni hija opportunità biex jiġu indirizzati diversi mill-isfidi edukattivi, kif ukoll hija wkoll element ewlieni għall-modernizzazzjoni tas-sistema edukattiva. Tista’ tiffaċilita, fost affarijiet oħra:






  — | it-tagħlim aktar personalizzat u inklużiv, b’mod speċjali għal klassijiet bi studenti b’abilitajiet imħallta |
| --- | --- | --- |

7.

huwa tal-fehma li d-diġitalizzazzjoni hija opportunità biex jiġu indirizzati diversi mill-isfidi edukattivi, kif ukoll hija wkoll element ewlieni għall-modernizzazzjoni tas-sistema edukattiva. Tista’ tiffaċilita, fost affarijiet oħra:

—

it-tagħlim aktar personalizzat u inklużiv, b’mod speċjali għal klassijiet bi studenti b’abilitajiet imħallta

| — | it-tagħlim mill-bogħod, pereżempju sabiex jintlaħqu ż-żoni l-aktar remoti jew iżolati, jew dawk il-gruppi li huma inqas aċċessibbli |
| --- | --- |

—

it-tagħlim mill-bogħod, pereżempju sabiex jintlaħqu ż-żoni l-aktar remoti jew iżolati, jew dawk il-gruppi li huma inqas aċċessibbli

| — | id-dokumentazzjoni tal-progress tal-istudenti, li tiffaċilita l-ħidma ta’ valutazzjoni min-naħa tal-għalliema u tnaqqas il-piż amministrattiv; |
| --- | --- |

—

id-dokumentazzjoni tal-progress tal-istudenti, li tiffaċilita l-ħidma ta’ valutazzjoni min-naħa tal-għalliema u tnaqqas il-piż amministrattiv;

| 8. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li f’dak li jirrigwarda l-immodernizzar tal-edukazzjoni u tal-edukazzjoni għolja, mhuwiex biżżejjed li wieħed jiddiskuti l-għanijiet, b’mod partikolari peress li bħalissa qed iseħħ l-ippjanar tal-Fondi tal-UE għall-perjodu li jmiss ta’ programmazzjoni u li, f’dan il-kuntest, għandha ssir enfasi fuq il-ħtieġa li jingħata appoġġ speċifiku wara l-2020 għall-proġetti u l-operazzjonijiet favur l-iżvilupp ta’ programmi ta’ taħriġ u ta’ infrastrutturi tal-edukazzjoni u tal-edukazzjoni għolja fir-reġjuni inqas żviluppati; |
| --- | --- |

8.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li f’dak li jirrigwarda l-immodernizzar tal-edukazzjoni u tal-edukazzjoni għolja, mhuwiex biżżejjed li wieħed jiddiskuti l-għanijiet, b’mod partikolari peress li bħalissa qed iseħħ l-ippjanar tal-Fondi tal-UE għall-perjodu li jmiss ta’ programmazzjoni u li, f’dan il-kuntest, għandha ssir enfasi fuq il-ħtieġa li jingħata appoġġ speċifiku wara l-2020 għall-proġetti u l-operazzjonijiet favur l-iżvilupp ta’ programmi ta’ taħriġ u ta’ infrastrutturi tal-edukazzjoni u tal-edukazzjoni għolja fir-reġjuni inqas żviluppati;

| 9. | jenfasizza li l-opportunitajiet indaqs fir-rigward tal-aċċess għall-edukazzjoni għolja, anke għall-istudenti minn reġjuni żvantaġġati, periferiċi jew ultraperiferiċi jew minn komunitajiet minoritarji, jistgħu jiġu salvagwardjati aħjar kemm-il darba l-edukazzjoni pubblika li dawn l-istess studenti għandhom aċċess għaliha tkun effiċjenti, effettiva u inklużiva; |
| --- | --- |

9.

jenfasizza li l-opportunitajiet indaqs fir-rigward tal-aċċess għall-edukazzjoni għolja, anke għall-istudenti minn reġjuni żvantaġġati, periferiċi jew ultraperiferiċi jew minn komunitajiet minoritarji, jistgħu jiġu salvagwardjati aħjar kemm-il darba l-edukazzjoni pubblika li dawn l-istess studenti għandhom aċċess għaliha tkun effiċjenti, effettiva u inklużiva;

| 10. | jirrimarka li l-opportunità li jivvjaġġaw u l-iskambju kulturali fl-UE (permezz tal-programm Erasmus, pereżempju) tista’ tarrikkixxi l-esperjenza edukattiva tal-istudenti u tgħin biex jitrawwem sens ta’ ċittadinanza Ewropea; jinnota, f’dan ir-rigward, li huwa essenzjali li jiġu żgurati opportunitajiet indaqs għal mobilità, b’mod li jiġi żgurat aċċess ugwali għall-mobbiltà għaż-żgħażagħ kollha, irrispettivament mill-post fejn jgħixu; |
| --- | --- |

10.

jirrimarka li l-opportunità li jivvjaġġaw u l-iskambju kulturali fl-UE (permezz tal-programm Erasmus, pereżempju) tista’ tarrikkixxi l-esperjenza edukattiva tal-istudenti u tgħin biex jitrawwem sens ta’ ċittadinanza Ewropea; jinnota, f’dan ir-rigward, li huwa essenzjali li jiġu żgurati opportunitajiet indaqs għal mobilità, b’mod li jiġi żgurat aċċess ugwali għall-mobbiltà għaż-żgħażagħ kollha, irrispettivament mill-post fejn jgħixu;

| 11. | huwa tal-fehma li jkun rakkomandabbli li jiġi promoss it-tixrid ta’ sistemi ta’ taħriġ komplementari u programmi oħrajn ta’ rkupru li jiffaċilitaw it-tranżizzjoni minn livell ta’ edukazzjoni partikolari għal livell ogħla, filwaqt li jiġi appoġġjat b’mod adegwat l-iskambju tal-aħjar prattiki f’dan il-qasam; |
| --- | --- |

11.

huwa tal-fehma li jkun rakkomandabbli li jiġi promoss it-tixrid ta’ sistemi ta’ taħriġ komplementari u programmi oħrajn ta’ rkupru li jiffaċilitaw it-tranżizzjoni minn livell ta’ edukazzjoni partikolari għal livell ogħla, filwaqt li jiġi appoġġjat b’mod adegwat l-iskambju tal-aħjar prattiki f’dan il-qasam;

| 12. | jissuġġerixxi li terġa’ tiġi kkunsidrata l-proposta li l-finanzjament tal-istituzzjonijiet ta’ edukazzjoni għolja jiffoka iżjed fuq ir-riżultati, sabiex jitqiesu l-isfidi speċjali li jiffaċċjaw l-universitajiet ta’ importanza reġjonali u lokali, u b’mod partikolari l-edukazzjoni għolja għall-minoranzi li tintuża minn għadd żgħir ta’ studenti, li t-telf ta’ dawn il-fergħat jikkawża dannu kulturali, komunitarju u ekonomiku konsiderevoli; |
| --- | --- |

12.

jissuġġerixxi li terġa’ tiġi kkunsidrata l-proposta li l-finanzjament tal-istituzzjonijiet ta’ edukazzjoni għolja jiffoka iżjed fuq ir-riżultati, sabiex jitqiesu l-isfidi speċjali li jiffaċċjaw l-universitajiet ta’ importanza reġjonali u lokali, u b’mod partikolari l-edukazzjoni għolja għall-minoranzi li tintuża minn għadd żgħir ta’ studenti, li t-telf ta’ dawn il-fergħat jikkawża dannu kulturali, komunitarju u ekonomiku konsiderevoli;

| 13. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li jinħtieġu miżuri ġodda fil-qasam tal-internazzjonalizzazzjoni tal-edukazzjoni għolja, b’mod partikolari fir-rigward ta’ programmi ta’ skambju u mobilità konġunti Ewropej u internazzjonali, lawrji u l-estensjoni tal-Erasmus għall-pajjiżi fil-fażi tal-adeżjoni u għall-pajjiżi terzi ġirien, filwaqt li jirrispettaw ir-rekwiżiti ta’ kwalità; |
| --- | --- |

13.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li jinħtieġu miżuri ġodda fil-qasam tal-internazzjonalizzazzjoni tal-edukazzjoni għolja, b’mod partikolari fir-rigward ta’ programmi ta’ skambju u mobilità konġunti Ewropej u internazzjonali, lawrji u l-estensjoni tal-Erasmus għall-pajjiżi fil-fażi tal-adeżjoni u għall-pajjiżi terzi ġirien, filwaqt li jirrispettaw ir-rekwiżiti ta’ kwalità;

| 14. | jinnota li, bħalissa, il-fondi disponibbli għall-internazzjonalizzazzjoni tas-sistemi edukattivi u tal-edukazzjoni vokazzjonali li jiġu qabel l-edukazzjoni għolja mhumiex biżżejjed, u, għalhekk, jemmen li għal dan l-għan jeħtieġ li jiġu mobilizzati b’mod sistematiku riżorsi ġodda Ewropej, nazzjonali, reġjonali u lokali; |
| --- | --- |

14.

jinnota li, bħalissa, il-fondi disponibbli għall-internazzjonalizzazzjoni tas-sistemi edukattivi u tal-edukazzjoni vokazzjonali li jiġu qabel l-edukazzjoni għolja mhumiex biżżejjed, u, għalhekk, jemmen li għal dan l-għan jeħtieġ li jiġu mobilizzati b’mod sistematiku riżorsi ġodda Ewropej, nazzjonali, reġjonali u lokali;

| 15. | peress li, fis-sistema attwali ta’ edukazzjoni għolja u taħriġ, il-preparazzjoni, il-kwalifiki u l-kompetenzi tal-gradwati bosta drabi ma jirriflettux il-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol u l-kundizzjonijiet tal-impjegabbiltà, jirrakkomanda li ssir ħidma biex fl-edukazzjoni għolja jiġu introdotti skemi ta’ taħriġ orjentati lejn il-ħtiġijiet li, pereżempju, jipprevedu l-possibbiltà għal student biex jagħżel b’mod liberu fost suġġetti offruti f’diversi universitajiet, bil-kontribut u l-konsultazzjoni tal-partijiet interessati kollha, inklużi l-impjegaturi lokali. Ladarba l-istudenti jkunu kkompletaw dan it-taħriġ, jistgħu jingħataw krediti ekwivalenti għal dawk miksuba permezz ta’ korsijiet ta’ edukazzjoni għolja; |
| --- | --- |

15.

peress li, fis-sistema attwali ta’ edukazzjoni għolja u taħriġ, il-preparazzjoni, il-kwalifiki u l-kompetenzi tal-gradwati bosta drabi ma jirriflettux il-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol u l-kundizzjonijiet tal-impjegabbiltà, jirrakkomanda li ssir ħidma biex fl-edukazzjoni għolja jiġu introdotti skemi ta’ taħriġ orjentati lejn il-ħtiġijiet li, pereżempju, jipprevedu l-possibbiltà għal student biex jagħżel b’mod liberu fost suġġetti offruti f’diversi universitajiet, bil-kontribut u l-konsultazzjoni tal-partijiet interessati kollha, inklużi l-impjegaturi lokali. Ladarba l-istudenti jkunu kkompletaw dan it-taħriġ, jistgħu jingħataw krediti ekwivalenti għal dawk miksuba permezz ta’ korsijiet ta’ edukazzjoni għolja;

| 16. | jappoġġja l-promozzjoni ta’ sistema ta’ tagħlim doppju, li issostni l-konnessjoni tal-offerta ta’ edukazzjoni u taħriġ vokazzjonali b’kamp ta’ applikazzjoni territorjali, billi żżomm kont tal-ħtiġijiet konkreti emerġenti mid-dinja tax-xogħol ta’ riferiment, inkluż permezz ta’ mudelli organizzattivi biex tkun żgurata l-koresponsabbiltà tal-atturi pubbliċi u privati u biex jinkisbu għanijiet komuni. Jappoġġja t-tisħiħ ta’ esperjenzi ta’ tagħlim ibbażat fuq ix-xogħol, bħall-apprendistat jew taħriġ formattiv, bħala opportunità biex jiżviluppaw ħiliet rilevanti għad-domanda fis-suq; |
| --- | --- |

16.

jappoġġja l-promozzjoni ta’ sistema ta’ tagħlim doppju, li issostni l-konnessjoni tal-offerta ta’ edukazzjoni u taħriġ vokazzjonali b’kamp ta’ applikazzjoni territorjali, billi żżomm kont tal-ħtiġijiet konkreti emerġenti mid-dinja tax-xogħol ta’ riferiment, inkluż permezz ta’ mudelli organizzattivi biex tkun żgurata l-koresponsabbiltà tal-atturi pubbliċi u privati u biex jinkisbu għanijiet komuni. Jappoġġja t-tisħiħ ta’ esperjenzi ta’ tagħlim ibbażat fuq ix-xogħol, bħall-apprendistat jew taħriġ formattiv, bħala opportunità biex jiżviluppaw ħiliet rilevanti għad-domanda fis-suq;

| 17. | fil-fehma tiegħu, jeħtieġ li effettivament jiġi żviluppat taħriġ fil-qosor għal skopijiet tal-flessibilità fis-sistema tal-edukazzjoni għolja, anke fid-dawl ta’ proċess potenzjali ta’ ekwivalenza u, jekk ikun il-każ, permezz tal-edukazzjoni għolja, taħriġ intern u taħriġ kontinwu mogħti mill-organizzazzjonijiet u l-korpi vokazzjonali billi jiġi żgurat li s-suċċess ta’ taħriġ bħal dan ikun jista’, għall-inqas parzjalment u b’konformità mal-kriterji ta’ kwalità adatti, jiġi rikonoxxut bħala ekwivalenti għal suġġett wieħed jew aktar miksuba fil-kuntest ta’ taħriġ universitarju; |
| --- | --- |

17.

fil-fehma tiegħu, jeħtieġ li effettivament jiġi żviluppat taħriġ fil-qosor għal skopijiet tal-flessibilità fis-sistema tal-edukazzjoni għolja, anke fid-dawl ta’ proċess potenzjali ta’ ekwivalenza u, jekk ikun il-każ, permezz tal-edukazzjoni għolja, taħriġ intern u taħriġ kontinwu mogħti mill-organizzazzjonijiet u l-korpi vokazzjonali billi jiġi żgurat li s-suċċess ta’ taħriġ bħal dan ikun jista’, għall-inqas parzjalment u b’konformità mal-kriterji ta’ kwalità adatti, jiġi rikonoxxut bħala ekwivalenti għal suġġett wieħed jew aktar miksuba fil-kuntest ta’ taħriġ universitarju;

| 18. | jenfasizza l-ħtieġa li tissaħħaħ l-edukazzjoni ogħla, it-taħriġ vokazzjonali, billi jiġu promossi korsijiet vokazzjonali fi ħdan l-istituti tekniċi kif ukoll l-universitajiet; |
| --- | --- |

18.

jenfasizza l-ħtieġa li tissaħħaħ l-edukazzjoni ogħla, it-taħriġ vokazzjonali, billi jiġu promossi korsijiet vokazzjonali fi ħdan l-istituti tekniċi kif ukoll l-universitajiet;

| 19. | huwa tal-fehma li minbarra li tiġi rispettata l-awtonomija tal-universitajiet, jeħtieġ ukoll li jiġi garantit li jkunu disponibbli għall-pubbliku korsijiet universitarji wiċċ imb’wiċċ u onlajn, skont il-kunċett ta’ “universitas”; |
| --- | --- |

19.

huwa tal-fehma li minbarra li tiġi rispettata l-awtonomija tal-universitajiet, jeħtieġ ukoll li jiġi garantit li jkunu disponibbli għall-pubbliku korsijiet universitarji wiċċ imb’wiċċ u onlajn, skont il-kunċett ta’ “universitas”;

| 20. | jinnota bi tħassib li anke jekk issir riċerka sinifikanti, iffinanzjata mill-Programm Qafas Orizzont 2020 jew minn fondi pubbliċi nazzjonali, fi ħdan l-universitajiet Ewropej, ir-riżultati tagħha ħafna drabi ma jkunux disponibbli mingħajr ħlas, tal-inqas mhux għall-professjonisti, l-għalliema li ma jgħallmux fil-qasam tal-edukazzjoni għolja jew persuni oħra li huma potenzjalment interessati, ħaġa li tnaqqas b’mod konsiderevoli l-impatt tas-sistema Ewropea tar-riċerka u l-iżvilupp filwaqt li tillimita l-aċċess tal-għalliema u tal-persuni f’taħriġ li ma jkollhomx riżorsi biżżejjed għar-riżultati tar-riċerka l-aktar reċenti; |
| --- | --- |

20.

jinnota bi tħassib li anke jekk issir riċerka sinifikanti, iffinanzjata mill-Programm Qafas Orizzont 2020 jew minn fondi pubbliċi nazzjonali, fi ħdan l-universitajiet Ewropej, ir-riżultati tagħha ħafna drabi ma jkunux disponibbli mingħajr ħlas, tal-inqas mhux għall-professjonisti, l-għalliema li ma jgħallmux fil-qasam tal-edukazzjoni għolja jew persuni oħra li huma potenzjalment interessati, ħaġa li tnaqqas b’mod konsiderevoli l-impatt tas-sistema Ewropea tar-riċerka u l-iżvilupp filwaqt li tillimita l-aċċess tal-għalliema u tal-persuni f’taħriġ li ma jkollhomx riżorsi biżżejjed għar-riżultati tar-riċerka l-aktar reċenti;

| 21. | huwa tal-fehma li t-tħejjija pedagoġika, psikoloġika u metodoloġika tal-għalliema, ta’ dawk li jħarrġu u l-għalliema fl-edukazzjoni għolja hija prerekwiżit għas-suċċess tal-edukazzjoni fil-futur u jemmen li, f’dan il-qasam ikkaratterizzat minn żvilupp dinamiku, huwa partikolarment essenzjali li jiġu skambjati l-aħjar prattiki, li l-operaturi jistgħu jagħrfu u jakkwistaw permezz tal-mobilità offerta lilhom mill-programm Erasmus, u li jiġu appoġġjati l-proġetti ta’ innovazzjoni konġunti, inklużi l-inizjattivi li jikkonċernaw il-programmi ta’ taħriġ u ta’ studji tal-persunal inkarigat biex jiżgura t-taħriġ u t-taħriġ kontinwu tal-għalliema u ta’ min iħarreġ; barra minn hekk l-aġġornament teknoloġiku tal-operaturi, b’mod partikolari f’ ċerti reġjuni, jistà jwassal għall-titjib tat-tagħlim u għalhekk għan-nuqqas ta’ disparità – f’ termini ta’ prestazzjoni – li għandhom jeżistu bejn reġjuni u Stati Membri; |
| --- | --- |

21.

huwa tal-fehma li t-tħejjija pedagoġika, psikoloġika u metodoloġika tal-għalliema, ta’ dawk li jħarrġu u l-għalliema fl-edukazzjoni għolja hija prerekwiżit għas-suċċess tal-edukazzjoni fil-futur u jemmen li, f’dan il-qasam ikkaratterizzat minn żvilupp dinamiku, huwa partikolarment essenzjali li jiġu skambjati l-aħjar prattiki, li l-operaturi jistgħu jagħrfu u jakkwistaw permezz tal-mobilità offerta lilhom mill-programm Erasmus, u li jiġu appoġġjati l-proġetti ta’ innovazzjoni konġunti, inklużi l-inizjattivi li jikkonċernaw il-programmi ta’ taħriġ u ta’ studji tal-persunal inkarigat biex jiżgura t-taħriġ u t-taħriġ kontinwu tal-għalliema u ta’ min iħarreġ; barra minn hekk l-aġġornament teknoloġiku tal-operaturi, b’mod partikolari f’ ċerti reġjuni, jistà jwassal għall-titjib tat-tagħlim u għalhekk għan-nuqqas ta’ disparità – f’ termini ta’ prestazzjoni – li għandhom jeżistu bejn reġjuni u Stati Membri;

| 22. | jesprimi t-tħassib tiegħu dwar il-possibilità li l-Brexit jipperikola d-drittijiet tal-persuni ggradwati, tal-istudenti u tal-istudenti fl-edukazzjoni għolja li jsegwu taħriġ fir-Renju Unit; jenfasizza li dan il-periklu mhuwiex marbut biss mat-tibdil probabbli li jikkonċernahom fil-politika tal-edukazzjoni fir-Renju Unit, iżda wkoll l-inċertezza dwar ir-rikonoxximent u l-ekwivalenza tat-taħriġ, il-kwalifiki u l-lawrji fl-Istati Membri, riskju li jikkonċerna l-pajjiżi kollha tal-UE u għalhekk jista’ jiġġustifika azzjoni komuni fil-livell tal-UE; |
| --- | --- |

22.

jesprimi t-tħassib tiegħu dwar il-possibilità li l-Brexit jipperikola d-drittijiet tal-persuni ggradwati, tal-istudenti u tal-istudenti fl-edukazzjoni għolja li jsegwu taħriġ fir-Renju Unit; jenfasizza li dan il-periklu mhuwiex marbut biss mat-tibdil probabbli li jikkonċernahom fil-politika tal-edukazzjoni fir-Renju Unit, iżda wkoll l-inċertezza dwar ir-rikonoxximent u l-ekwivalenza tat-taħriġ, il-kwalifiki u l-lawrji fl-Istati Membri, riskju li jikkonċerna l-pajjiżi kollha tal-UE u għalhekk jista’ jiġġustifika azzjoni komuni fil-livell tal-UE;

| 23. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tiżgura li, fil-kuntest tal-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE, u sakemm jiġi żgurat il-prinċipju tar-reċiproċità, tillimita kemm jista’ jkun id-danni kollaterali minħabba t-tluq tar-Renju Unit, bħal kwlaunkwe tnaqqis eventwali tal-kooperazzjoni permanenti u eċċellenti li teżisti bħalissa mal-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni għolja u ċ-ċentri ta’ riċerka u żvilupp fir-Renju Unit, anke jekk dan jinvolvi spiża baġitarja raġonevoli; |
| --- | --- |

23.

jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tiżgura li, fil-kuntest tal-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE, u sakemm jiġi żgurat il-prinċipju tar-reċiproċità, tillimita kemm jista’ jkun id-danni kollaterali minħabba t-tluq tar-Renju Unit, bħal kwlaunkwe tnaqqis eventwali tal-kooperazzjoni permanenti u eċċellenti li teżisti bħalissa mal-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni għolja u ċ-ċentri ta’ riċerka u żvilupp fir-Renju Unit, anke jekk dan jinvolvi spiża baġitarja raġonevoli;

| 24. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li ċerti reġjuni anqas żviluppati huma fil-periklu li jaqgħu fi spirali demografika u edukattiva negattiva sal-punt fejn dawn iż-żewġ proċessi jsaħħu lil xulxin b’mod reċiproku, fenomenu li jista’ jikkontribwixxi għad-deterjorament tal-kompetittività tagħhom u jkunu akkumpanjati minn degradazzjoni addizzjonali tas-sistemi edukattivi tagħhom; jappella, għalhekk, għall-iżvilupp ta’ soluzzjonijiet strateġiċi li jappoġġjaw it-titjib tal-mobbiltà tal-istudenti iżda wkoll biex jiffaċilitaw ir-ritorn eventwali tagħhom fir-reġjun ta’ oriġini tagħhom; |
| --- | --- |

24.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li ċerti reġjuni anqas żviluppati huma fil-periklu li jaqgħu fi spirali demografika u edukattiva negattiva sal-punt fejn dawn iż-żewġ proċessi jsaħħu lil xulxin b’mod reċiproku, fenomenu li jista’ jikkontribwixxi għad-deterjorament tal-kompetittività tagħhom u jkunu akkumpanjati minn degradazzjoni addizzjonali tas-sistemi edukattivi tagħhom; jappella, għalhekk, għall-iżvilupp ta’ soluzzjonijiet strateġiċi li jappoġġjaw it-titjib tal-mobbiltà tal-istudenti iżda wkoll biex jiffaċilitaw ir-ritorn eventwali tagħhom fir-reġjun ta’ oriġini tagħhom;

| 25. | jemmen li wasal iż-żmien li jsiru investimenti sostanzjali fl-infrastruttura tal-edukazzjoni, kemm fir-reġjuni l-aktar avvanzati kif ukoll f’dawk li huma anqas żviluppati, filwaqt li jitqies li l-investimenti kkoordinati jiġu adattati għall-partikolaritajiet tat-territorju kkonċernat. F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkunsidrat b’mod partikolari t-tisħiħ tal-appoġġ tal-Bank Ewropew tal-Investiment u tal-Fondi Ewropej għall-inizjattivi reġjonali ta’ żvilupp tal-edukazzjoni; |
| --- | --- |

25.

jemmen li wasal iż-żmien li jsiru investimenti sostanzjali fl-infrastruttura tal-edukazzjoni, kemm fir-reġjuni l-aktar avvanzati kif ukoll f’dawk li huma anqas żviluppati, filwaqt li jitqies li l-investimenti kkoordinati jiġu adattati għall-partikolaritajiet tat-territorju kkonċernat. F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkunsidrat b’mod partikolari t-tisħiħ tal-appoġġ tal-Bank Ewropew tal-Investiment u tal-Fondi Ewropej għall-inizjattivi reġjonali ta’ żvilupp tal-edukazzjoni;

| 26. | josserva li meta s-sistemi ta’ edukazzjoni għolja, ta’ taħriġ u ta’ edukazzjoni pubblika jkunu soġġetti għar-rekwiżiti ta’ effiċjenza, kompetittività diretta u ta’ impjegabbiltà rapida jew immedjata dan jista’ jipperikola l-eżistenza ta’ dixxiplini u snajja’ li l-għajbien tagħhom, minkejja l-fatt li dawn joffru ftit opportunitajiet għall-gradwati, iwassal għal ħsara bla qies fuq perjodu medju u twil ta’ żmien għall-kultura Ewropea, l-arti, ix-xjenza ta’ livell għoli jew saħansitra l-għarfien lokali; |
| --- | --- |

26.

josserva li meta s-sistemi ta’ edukazzjoni għolja, ta’ taħriġ u ta’ edukazzjoni pubblika jkunu soġġetti għar-rekwiżiti ta’ effiċjenza, kompetittività diretta u ta’ impjegabbiltà rapida jew immedjata dan jista’ jipperikola l-eżistenza ta’ dixxiplini u snajja’ li l-għajbien tagħhom, minkejja l-fatt li dawn joffru ftit opportunitajiet għall-gradwati, iwassal għal ħsara bla qies fuq perjodu medju u twil ta’ żmien għall-kultura Ewropea, l-arti, ix-xjenza ta’ livell għoli jew saħansitra l-għarfien lokali;

| 27. | jenfasizza li, f’dak li jirrigwarda l-istabbilimenti edukattivi, ta’ taħriġ u, jekk ikun il-każ, ta’ edukazzjoni għolja pprovduti bil-lingwi ta’ minoranzi nazzjonali jew etniċi, jeħtieġ li jsir kull sforz sabiex tiġi evitata kwalunkwe restrizzjoni tal-aċċess għall-edukazzjoni għal studenti minn minoranza u li jiġu stabbiliti sistemi li jippermettu lil kwalunkwe gradwat minn minoranza jew immigrant fi ħdan l-UE jibbenefika mill-istess opportunitajiet ta’ aċċess għat-taħriġ kontinwu u għall-impjieg l-istess bħall-gradwati l-oħra; |
| --- | --- |

27.

jenfasizza li, f’dak li jirrigwarda l-istabbilimenti edukattivi, ta’ taħriġ u, jekk ikun il-każ, ta’ edukazzjoni għolja pprovduti bil-lingwi ta’ minoranzi nazzjonali jew etniċi, jeħtieġ li jsir kull sforz sabiex tiġi evitata kwalunkwe restrizzjoni tal-aċċess għall-edukazzjoni għal studenti minn minoranza u li jiġu stabbiliti sistemi li jippermettu lil kwalunkwe gradwat minn minoranza jew immigrant fi ħdan l-UE jibbenefika mill-istess opportunitajiet ta’ aċċess għat-taħriġ kontinwu u għall-impjieg l-istess bħall-gradwati l-oħra;

| 28. | jirrikonoxxi li f’diversi Stati Membri, l-istituzzjonijiet edukattivi reliġjużi, kif ukoll l-istabbilimenti edukattivi, ta’ taħriġ u ta’ edukazzjoni għolja mmexxija minn knejjes jew organizzazzjonijiet reliġjużi, jagħmlu kontribut kbir ħafna għall-edukazzjoni u l-edukazzjoni għolja Ewropej, u għalhekk ma jistax ikun hemm diskriminazzjoni kontrihom, bħal kontra istituzzjonijiet tal-edukazzjoni oħrajn, sakemm jiġi implimentat il-kurrikulu tal-edukazzjoni nazzjonali. Fl-istess ħin, jenfasizza li l-edukazzjoni sekulari u r-rispett għal reliġjonijiet u twemmin differenti huma l-pedamenti tal-integrazzjoni Ewropea; |
| --- | --- |

28.

jirrikonoxxi li f’diversi Stati Membri, l-istituzzjonijiet edukattivi reliġjużi, kif ukoll l-istabbilimenti edukattivi, ta’ taħriġ u ta’ edukazzjoni għolja mmexxija minn knejjes jew organizzazzjonijiet reliġjużi, jagħmlu kontribut kbir ħafna għall-edukazzjoni u l-edukazzjoni għolja Ewropej, u għalhekk ma jistax ikun hemm diskriminazzjoni kontrihom, bħal kontra istituzzjonijiet tal-edukazzjoni oħrajn, sakemm jiġi implimentat il-kurrikulu tal-edukazzjoni nazzjonali. Fl-istess ħin, jenfasizza li l-edukazzjoni sekulari u r-rispett għal reliġjonijiet u twemmin differenti huma l-pedamenti tal-integrazzjoni Ewropea;

| 29. | huwa tal-fehma li waħda mill-isfidi fundamentali għall-ġestjoni tal-kriżi tal-migrazzjoni u tas-sitwazzjoni tar-refuġjati, ta’ dawk li qed ifittxu l-asil u persuni f’ċirkustanzi ekwivalenti hija l-identifikazzjoni tal-ħiliet, il-kompetenzi u l-kwalifiki tal-persuni kkonċernati u, f’każ ta’ bżonn, l-istabbiliment ta’ ekwivalenzi, inkella ma jista’ jkun hemm l-ebda possibbiltà ta’ integrazzjoni edukattiva ġenwina jew ta’ integrazzjoni fis-suq tax-xogħol; għalhekk, itenni s-sejħa tiegħu għal appoġġ għall-Istati Membri sabiex jiżguraw l-aċċess għall-identifikar tal-ħiliet, l-introduzzjoni tal-lingwa, sforzi ta’ titjib tal-ħiliet u miżuri oħrajn sabiex tiġi promossa l-integrazzjoni fix-xogħol u fis-soċjetà. Għandu jkun ukoll possibbli li l-persuni b’edukazzjoni/kwalifiki miksuba fil-pajjiż ta’ oriġini tagħhom ikunu jistgħu jivvalutawhom mingħajr dewmien (1). Iqis li l-awtoritajiet lokali u reġjonali kkonċernati għandhom jiġu kkonsultati bil-ħsieb li jkun hemm regolazzjoni konġunta u effettiva ta’ din is-sitwazzjoni b’konformità mal-għanijiet fl-oqsma tal-integrazzjoni, l-opportunitajiet indaqs u d-drittijiet tal-bniedem; |
| --- | --- |

29.

huwa tal-fehma li waħda mill-isfidi fundamentali għall-ġestjoni tal-kriżi tal-migrazzjoni u tas-sitwazzjoni tar-refuġjati, ta’ dawk li qed ifittxu l-asil u persuni f’ċirkustanzi ekwivalenti hija l-identifikazzjoni tal-ħiliet, il-kompetenzi u l-kwalifiki tal-persuni kkonċernati u, f’każ ta’ bżonn, l-istabbiliment ta’ ekwivalenzi, inkella ma jista’ jkun hemm l-ebda possibbiltà ta’ integrazzjoni edukattiva ġenwina jew ta’ integrazzjoni fis-suq tax-xogħol; għalhekk, itenni s-sejħa tiegħu għal appoġġ għall-Istati Membri sabiex jiżguraw l-aċċess għall-identifikar tal-ħiliet, l-introduzzjoni tal-lingwa, sforzi ta’ titjib tal-ħiliet u miżuri oħrajn sabiex tiġi promossa l-integrazzjoni fix-xogħol u fis-soċjetà. Għandu jkun ukoll possibbli li l-persuni b’edukazzjoni/kwalifiki miksuba fil-pajjiż ta’ oriġini tagħhom ikunu jistgħu jivvalutawhom mingħajr dewmien (1). Iqis li l-awtoritajiet lokali u reġjonali kkonċernati għandhom jiġu kkonsultati bil-ħsieb li jkun hemm regolazzjoni konġunta u effettiva ta’ din is-sitwazzjoni b’konformità mal-għanijiet fl-oqsma tal-integrazzjoni, l-opportunitajiet indaqs u d-drittijiet tal-bniedem;

| 30. | jitlob li jiġi eżaminat kif jistgħu jissaħħu l-isport u l-edukazzjoni dwar is-saħħa fi ħdan is-sistema edukattiva, filwaqt li tingħata attenzjoni partikolari lill-edukazzjoni primarja u, b’mod partikolari, lill-appoġġ għall-programmi barra l-ħinijiet tal-iskola. L-approċċ għall-edukazzjoni tas-saħħa għandu jkun olistiku, u jinkludi l-benessri fiżiku kif ukoll mentali, għall-prevenzjoni ta’ każijiet ta’ fastidju u vjolenza fl-iskola; |
| --- | --- |

30.

jitlob li jiġi eżaminat kif jistgħu jissaħħu l-isport u l-edukazzjoni dwar is-saħħa fi ħdan is-sistema edukattiva, filwaqt li tingħata attenzjoni partikolari lill-edukazzjoni primarja u, b’mod partikolari, lill-appoġġ għall-programmi barra l-ħinijiet tal-iskola. L-approċċ għall-edukazzjoni tas-saħħa għandu jkun olistiku, u jinkludi l-benessri fiżiku kif ukoll mentali, għall-prevenzjoni ta’ każijiet ta’ fastidju u vjolenza fl-iskola;

| 31. | jenfasizza li l-edukazzjoni u t-taħriġ għandhom jippromovu t-tolleranza u l-valuri li fuqhom tissejjes l-UE, jiġifieri r-rispett għad-dinjità tal-bniedem, il-libertà, id-demokrazija, l-ugwaljanza, l-istat tad-dritt u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem, inklużi d-drittijiet ta’ persuni li jagħmlu parti minn minoranzi, b’mod li jiġu miġġielda r-radikalizzazzjoni, l-esklużjoni, il-ksenofobija u r-riskju li jinxtered l-estremiżmu fil-forom differenti tiegħu; |
| --- | --- |

31.

jenfasizza li l-edukazzjoni u t-taħriġ għandhom jippromovu t-tolleranza u l-valuri li fuqhom tissejjes l-UE, jiġifieri r-rispett għad-dinjità tal-bniedem, il-libertà, id-demokrazija, l-ugwaljanza, l-istat tad-dritt u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem, inklużi d-drittijiet ta’ persuni li jagħmlu parti minn minoranzi, b’mod li jiġu miġġielda r-radikalizzazzjoni, l-esklużjoni, il-ksenofobija u r-riskju li jinxtered l-estremiżmu fil-forom differenti tiegħu;

| 32. | jitlob speċifikament li, fi ħdan il-qafas ta’ sforzi komuni biex jitnaqqsu d-disparitajiet bejn ir-reġjuni differenti, tiġi pprovduta għajnuna adatta għal ċerti reġjuni inqas żviluppati sabiex ikollhom il-mezzi biex jimmodernizzaw is-sistema ta’ edukazzjoni skolastika u għolja, filwaqt li jitkompla l-iżvilupp tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali; fil-fatt, għandu jiġi osservat f’dan ir-rigward li l-offerta ta’ impjieg f’xi wħud minn dawn ir-reġjuni hija indirizzata fil-biċċa l-kbira għall-gradwati tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali u li, f’każ li l-iżvilupp ta’ dan it-tip ta’ tagħlim ma jiġix inkluż iżjed fost il-prijoritajiet, dan jista’ jaggrava iżjed is-sitwazzjoni ekonomika u soċjali tar-reġjun; |
| --- | --- |

32.

jitlob speċifikament li, fi ħdan il-qafas ta’ sforzi komuni biex jitnaqqsu d-disparitajiet bejn ir-reġjuni differenti, tiġi pprovduta għajnuna adatta għal ċerti reġjuni inqas żviluppati sabiex ikollhom il-mezzi biex jimmodernizzaw is-sistema ta’ edukazzjoni skolastika u għolja, filwaqt li jitkompla l-iżvilupp tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali; fil-fatt, għandu jiġi osservat f’dan ir-rigward li l-offerta ta’ impjieg f’xi wħud minn dawn ir-reġjuni hija indirizzata fil-biċċa l-kbira għall-gradwati tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali u li, f’każ li l-iżvilupp ta’ dan it-tip ta’ tagħlim ma jiġix inkluż iżjed fost il-prijoritajiet, dan jista’ jaggrava iżjed is-sitwazzjoni ekonomika u soċjali tar-reġjun;

| 33. | jikkondividi l-fehma tal-Kummissjoni li, fil-qasam tal-edukazzjoni, it-taħriġ u l-edukazzjoni għolja, it-tixrid ta’ għodod ta’ governanza f’diversi livelli u, f’każijiet fejn dan ikun iġġustifikat, l-użu tad-deċentralizzazzjoni jista’ jkun approċċ adatt biex jiġu promossi l-kooperazzjoni u s-sħubijiet bejn ċerti reġjuni – partikolarment ir-reġjuni tal-fruntiera jew dawk b’karatteristiċi simili – bil-għan li jkun hemm ippjanar u implimentazzjoni effiċjenti tal-proċess tal-immodernizzar tal-edukazzjoni u tal-edukazzjoni għolja; |
| --- | --- |

33.

jikkondividi l-fehma tal-Kummissjoni li, fil-qasam tal-edukazzjoni, it-taħriġ u l-edukazzjoni għolja, it-tixrid ta’ għodod ta’ governanza f’diversi livelli u, f’każijiet fejn dan ikun iġġustifikat, l-użu tad-deċentralizzazzjoni jista’ jkun approċċ adatt biex jiġu promossi l-kooperazzjoni u s-sħubijiet bejn ċerti reġjuni – partikolarment ir-reġjuni tal-fruntiera jew dawk b’karatteristiċi simili – bil-għan li jkun hemm ippjanar u implimentazzjoni effiċjenti tal-proċess tal-immodernizzar tal-edukazzjoni u tal-edukazzjoni għolja;

| 34. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea biex tikkunsidra lill-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni bħala msieħeb fl-iżvilupp tal-politika dwar l-iżvilupp u l-immodernizzar tal-edukazzjoni u l-edukazzjoni għolja, u tuża kemm jista’ jkun matul il-proċess konsultattiv l-għarfien espert tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, minn naħa waħda, bħala partijiet interessati u, min-naħa l-oħra, bħala awtoritajiet responsabbli biex jappoġġjaw jew jorganizzaw is-sistema edukattiva. |
| --- | --- |

34.

jistieden lill-Kummissjoni Ewropea biex tikkunsidra lill-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni bħala msieħeb fl-iżvilupp tal-politika dwar l-iżvilupp u l-immodernizzar tal-edukazzjoni u l-edukazzjoni għolja, u tuża kemm jista’ jkun matul il-proċess konsultattiv l-għarfien espert tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, minn naħa waħda, bħala partijiet interessati u, min-naħa l-oħra, bħala awtoritajiet responsabbli biex jappoġġjaw jew jorganizzaw is-sistema edukattiva.

Brussell, it-30 ta’ Novembru 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(1)  Opinjoni tal-KtR dwar Aġenda Ġdida għall-Ħiliet għall-Ewropa (COR-2016-04094).

1

---

| 8.5.2018 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 164/34 |
| --- | --- | --- | --- |

8.5.2018

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 164/34

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Il-perspettiva lokali u reġjonali dwar il-promozzjoni tal-innovazzjoni tas-settur pubbliku permezz ta’ soluzzjonijiet diġitali

(2018/C 164/06)

| Relatur: | Frank CECCONI (FR/ALDE), Kunsillier Reġjonali tal-Île de France |
| --- | --- |

Relatur:

Frank CECCONI (FR/ALDE), Kunsillier Reġjonali tal-Île de France

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI:

Kummenti ġenerali

| 1. | jinnota li s-settur pubbliku għandu rwol ekonomiku kruċjali bħala regolatur, fornitur tas-servizzi u impjegatur, u li f’dinja li qed tinbidel għandu jevolvi wkoll sabiex jintlaħqu l-aspettattivi tas-soċjetà; |
| --- | --- |

1.

jinnota li s-settur pubbliku għandu rwol ekonomiku kruċjali bħala regolatur, fornitur tas-servizzi u impjegatur, u li f’dinja li qed tinbidel għandu jevolvi wkoll sabiex jintlaħqu l-aspettattivi tas-soċjetà;

| 2. | isostni li l-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-amministrazzjonijiet lokali responsabbli mill-forniment dirett ta’ servizzi tal-għajxien ta’ kuljum liċ-ċittadini għandhom rwol deċiżiv fil-modernizzazzjoni tas-servizz pubbliku; |
| --- | --- |

2.

isostni li l-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-amministrazzjonijiet lokali responsabbli mill-forniment dirett ta’ servizzi tal-għajxien ta’ kuljum liċ-ċittadini għandhom rwol deċiżiv fil-modernizzazzjoni tas-servizz pubbliku;

| 3. | jenfasizza r-rwol kruċjali li s-soluzzjonijiet diġitali jista’ jkollhom fil-bini ta’ mudell amministrattiv ġdid, li jkun aktar trasparenti, aktar sempliċi, aktar effiċjenti, aktar inklużiv u għalhekk aktar konformi mal-aspirazzjonijiet tal-utenti; |
| --- | --- |

3.

jenfasizza r-rwol kruċjali li s-soluzzjonijiet diġitali jista’ jkollhom fil-bini ta’ mudell amministrattiv ġdid, li jkun aktar trasparenti, aktar sempliċi, aktar effiċjenti, aktar inklużiv u għalhekk aktar konformi mal-aspirazzjonijiet tal-utenti;

| 4. | ifakkar li waqt il-laqgħa tiegħu ta’ Ottubru 2013, il-Kunsill Ewropew ikkonkluda li l-modernizzazzjoni tal-amministrazzjonijiet pubbliċi għandha tkompli permezz tal-implimentazzjoni rapida tas-servizzi elettroniċi (pereżempju s-saħħa elettronika, il-fatturazzjoni elettronika, l-akkwist elettroniku) u li d-data miftuħa hija riżors mhux sfruttat b’potenzjal kbir ħafna; |
| --- | --- |

4.

ifakkar li waqt il-laqgħa tiegħu ta’ Ottubru 2013, il-Kunsill Ewropew ikkonkluda li l-modernizzazzjoni tal-amministrazzjonijiet pubbliċi għandha tkompli permezz tal-implimentazzjoni rapida tas-servizzi elettroniċi (pereżempju s-saħħa elettronika, il-fatturazzjoni elettronika, l-akkwist elettroniku) u li d-data miftuħa hija riżors mhux sfruttat b’potenzjal kbir ħafna;

| 5. | jinnota li l-potenzjal tas-servizzi pubbliċi onlajn baqa’ mhux sfruttat biżżejjed miċ-ċittadini u min-negozji u li l-gvern elettroniku żviluppa b’mod mhux ugwali fl-Istati Membri u fir-reġjuni differenti tal-Unjoni; |
| --- | --- |

5.

jinnota li l-potenzjal tas-servizzi pubbliċi onlajn baqa’ mhux sfruttat biżżejjed miċ-ċittadini u min-negozji u li l-gvern elettroniku żviluppa b’mod mhux ugwali fl-Istati Membri u fir-reġjuni differenti tal-Unjoni;

| 6. | iqis li l-modernizzazzjoni tas-settur pubbliku permezz ta’ soluzzjonijiet diġitali tiftaħ opportunitajiet ekonomiċi ġodda għan-negozji u b’hekk tagħti kontribut favur it-tisħiħ tal-kompetittività tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha; |
| --- | --- |

6.

iqis li l-modernizzazzjoni tas-settur pubbliku permezz ta’ soluzzjonijiet diġitali tiftaħ opportunitajiet ekonomiċi ġodda għan-negozji u b’hekk tagħti kontribut favur it-tisħiħ tal-kompetittività tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha;

| 7. | jiġbed l-attenzjoni li fi żmien meta l-biċċa l-kbira tal-amministrazzjonijiet pubbliċi qegħdin iħabbtu wiċċhom mal-ħtieġa li jitnaqqas il-volum totali tan-nefqa tagħhom, id-diġitalizzazzjoni tal-amministrazzjoni hija l-mezz li jipprovdi servizz bi kwalità aħjar filwaqt li jiġu ffrankati l-ispejjeż b’mod sostanzjali; |
| --- | --- |

7.

jiġbed l-attenzjoni li fi żmien meta l-biċċa l-kbira tal-amministrazzjonijiet pubbliċi qegħdin iħabbtu wiċċhom mal-ħtieġa li jitnaqqas il-volum totali tan-nefqa tagħhom, id-diġitalizzazzjoni tal-amministrazzjoni hija l-mezz li jipprovdi servizz bi kwalità aħjar filwaqt li jiġu ffrankati l-ispejjeż b’mod sostanzjali;

| 8. | għaldaqstant, jilqa’ l-prijorità mogħtija mill-Presidenza Estonjana tal-Kunsill għall-bini ta’ Ewropa diġitali u għall-moviment liberu tad-data, kif ukoll l-għan tad-dħul fis-seħħ b’mod gradwali ta’ servizzi pubbliċi diġitali transkonfinali maħsuba biex jagħmlu l-ħajja ta’ kuljum aktar faċli; |
| --- | --- |

8.

għaldaqstant, jilqa’ l-prijorità mogħtija mill-Presidenza Estonjana tal-Kunsill għall-bini ta’ Ewropa diġitali u għall-moviment liberu tad-data, kif ukoll l-għan tad-dħul fis-seħħ b’mod gradwali ta’ servizzi pubbliċi diġitali transkonfinali maħsuba biex jagħmlu l-ħajja ta’ kuljum aktar faċli;

| 9. | ifakkar fl-appoġġ tiegħu għall-prijorità mogħtija mill-Kummissjoni għad-diġitalizzazzjoni tas-settur pubbliku fil-kuntest tat-twettiq ta’ suq uniku diġitali u għall-Pjan ta’ Azzjoni 2016-2020 għall-gvern elettroniku; |
| --- | --- |

9.

ifakkar fl-appoġġ tiegħu għall-prijorità mogħtija mill-Kummissjoni għad-diġitalizzazzjoni tas-settur pubbliku fil-kuntest tat-twettiq ta’ suq uniku diġitali u għall-Pjan ta’ Azzjoni 2016-2020 għall-gvern elettroniku;

| 10. | japprova bis-sħiħ il-viżjoni espressa mill-Kummissjoni fil-kuntest tal-Pjan ta’ Azzjoni 2016-2020 għall-gvern elettroniku, li tipprevedi li sa mhux iżjed tard mill-2020, il-gvernijiet u l-istituzzjonijiet pubbliċi ser ikunu miftuħa, effiċjenti, inklużivi u kapaċi jipprovdu liċ-ċittadini u lin-negozji kollha tal-Unjoni servizzi diġitali faċli, personalizzati u mingħajr fruntieri; |
| --- | --- |

10.

japprova bis-sħiħ il-viżjoni espressa mill-Kummissjoni fil-kuntest tal-Pjan ta’ Azzjoni 2016-2020 għall-gvern elettroniku, li tipprevedi li sa mhux iżjed tard mill-2020, il-gvernijiet u l-istituzzjonijiet pubbliċi ser ikunu miftuħa, effiċjenti, inklużivi u kapaċi jipprovdu liċ-ċittadini u lin-negozji kollha tal-Unjoni servizzi diġitali faċli, personalizzati u mingħajr fruntieri;

| 11. | jilqa’ l-istatus ta’ osservatur li nħoloq għalih fil-Kumitat tat-Tmexxija tal-Pjan ta’ Azzjoni 2016-2020 għall-gvern elettroniku u jissuġġerixxi, minħabba r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-modernizzazzjoni tas-settur pubbliku, li dan l-istatus isir status ta’ membru sħiħ; |
| --- | --- |

11.

jilqa’ l-istatus ta’ osservatur li nħoloq għalih fil-Kumitat tat-Tmexxija tal-Pjan ta’ Azzjoni 2016-2020 għall-gvern elettroniku u jissuġġerixxi, minħabba r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-modernizzazzjoni tas-settur pubbliku, li dan l-istatus isir status ta’ membru sħiħ;

| 12. | ifakkar l-impenn tiegħu li jara l-awtoritajiet lokali u reġjonali jieħdu sehem fit-tfassil ta’ miżuri u għodod favur dan l-għan u mhux biss għall-implimentazzjoni tagħhom; |
| --- | --- |

12.

ifakkar l-impenn tiegħu li jara l-awtoritajiet lokali u reġjonali jieħdu sehem fit-tfassil ta’ miżuri u għodod favur dan l-għan u mhux biss għall-implimentazzjoni tagħhom;

| 13. | jisħaq fuq il-kapaċità kbira ħafna għall-innovazzjoni u għall-esperimentazzjoni li l-awtoritajiet lokali u reġjonali juru fl-Unjoni kollha, b’mod partikolari fl-aċċess għall-informazzjoni, fl-effiċjenza enerġetika, fil-mobbiltà sostenibbli, fit-trattament tal-iskart, fis-semplifikazzjoni amministrattiva, fis-saħħa u fis-sigurtà; |
| --- | --- |

13.

jisħaq fuq il-kapaċità kbira ħafna għall-innovazzjoni u għall-esperimentazzjoni li l-awtoritajiet lokali u reġjonali juru fl-Unjoni kollha, b’mod partikolari fl-aċċess għall-informazzjoni, fl-effiċjenza enerġetika, fil-mobbiltà sostenibbli, fit-trattament tal-iskart, fis-semplifikazzjoni amministrattiva, fis-saħħa u fis-sigurtà;

| 14. | jirrimarka li l-innovazzjoni fis-settur pubbliku hija waħda mit-temi ta’ din is-sena tal-Pjattaforma konġunta għall-Iskambju tal-Għarfien tal-KtR u d-DĠ RTD. L-attivitajiet ta’ din il-pjattaforma huma maħsuba biex il-bliet u r-reġjuni interessati jiġu ddikjarati bħala pijunieri tat-tiġdid innovattiv tal-amministrazzjoni pubblika u l-akkwist innovattiv sabiex tinxtered b’mod effettiv l-aħjar prattika. Bl-għajnuna tal-bliet u r-reġjuni pijunieri, u f’kooperazzjoni mal-Kummissjoni, għandu jinkiseb forniment aktar effettiv ta’ servizzi u ekonomiji ta’ skala fl-UE kollha; |
| --- | --- |

14.

jirrimarka li l-innovazzjoni fis-settur pubbliku hija waħda mit-temi ta’ din is-sena tal-Pjattaforma konġunta għall-Iskambju tal-Għarfien tal-KtR u d-DĠ RTD. L-attivitajiet ta’ din il-pjattaforma huma maħsuba biex il-bliet u r-reġjuni interessati jiġu ddikjarati bħala pijunieri tat-tiġdid innovattiv tal-amministrazzjoni pubblika u l-akkwist innovattiv sabiex tinxtered b’mod effettiv l-aħjar prattika. Bl-għajnuna tal-bliet u r-reġjuni pijunieri, u f’kooperazzjoni mal-Kummissjoni, għandu jinkiseb forniment aktar effettiv ta’ servizzi u ekonomiji ta’ skala fl-UE kollha;

Il-viżjoni u l-prinċipji sottostanti

| 15. | jemmen li hija r-responsabilità tal-amministrazzjonijiet pubbliċi li jibnu ekosistemi li jippermettu l-innovazzjoni, kemm fis-settur pubbliku u kemm barra minnu; |
| --- | --- |

15.

jemmen li hija r-responsabilità tal-amministrazzjonijiet pubbliċi li jibnu ekosistemi li jippermettu l-innovazzjoni, kemm fis-settur pubbliku u kemm barra minnu;

| 16. | jenfasizza l-importanza ta’ amministrazzjoni miftuħa li tagħti aċċess għad-data u għas-servizzi tagħha b’mod sigur sabiex tittejjeb it-trasparenza u l-effikaċja, u japprova l-prinċipju li l-amministrazzjonijiet pubbliċi għandhom jiskambjaw informazzjoni bejniethom u maċ-ċittadini u man-negozji, b’mod trasparenti u inklużiv; |
| --- | --- |

16.

jenfasizza l-importanza ta’ amministrazzjoni miftuħa li tagħti aċċess għad-data u għas-servizzi tagħha b’mod sigur sabiex tittejjeb it-trasparenza u l-effikaċja, u japprova l-prinċipju li l-amministrazzjonijiet pubbliċi għandhom jiskambjaw informazzjoni bejniethom u maċ-ċittadini u man-negozji, b’mod trasparenti u inklużiv;

| 17. | itenni l-appoġġ tiegħu għall-prinċipju “diġitali minnu nnifsu”, inkluża d-dimensjoni transkonfinali tiegħu, għas-servizzi pprovduti minn amministrazzjonijiet pubbliċi meta dawn ikunu akkumpanjati b’miżuri maħsuba biex jiżguraw l-inklużjoni diġitali (1); |
| --- | --- |

17.

itenni l-appoġġ tiegħu għall-prinċipju “diġitali minnu nnifsu”, inkluża d-dimensjoni transkonfinali tiegħu, għas-servizzi pprovduti minn amministrazzjonijiet pubbliċi meta dawn ikunu akkumpanjati b’miżuri maħsuba biex jiżguraw l-inklużjoni diġitali (1);

| 18. | jappoġġja l-prinċipju ta’ “darba għal dejjem”, li jimplika li l-amministrazzjonijiet pubbliċi jitolbu l-istess informazzjoni mingħand iċ-ċittadini u n-negozji darba biss. Approċċ bħal dan jissemplifika l-kuntatti bejn iċ-ċittadini, in-negozji u l-amministrazzjoni pubblika; |
| --- | --- |

18.

jappoġġja l-prinċipju ta’ “darba għal dejjem”, li jimplika li l-amministrazzjonijiet pubbliċi jitolbu l-istess informazzjoni mingħand iċ-ċittadini u n-negozji darba biss. Approċċ bħal dan jissemplifika l-kuntatti bejn iċ-ċittadini, in-negozji u l-amministrazzjoni pubblika;

| 19. | jappoġġja l-prinċipju tal-interoperabbiltà b’mod awtomatiku, li huwa komponent ewlieni biex jiġu sfruttati l-possibbiltajiet tas-soċjetà diġitali; |
| --- | --- |

19.

jappoġġja l-prinċipju tal-interoperabbiltà b’mod awtomatiku, li huwa komponent ewlieni biex jiġu sfruttati l-possibbiltajiet tas-soċjetà diġitali;

| 20. | jappoġġja l-prinċipju tal-“kostruzzjoni konġunta” (2) u l-involviment dejjem jikber tal-utenti fil-proċessi kollha tat-trasformazzjoni tas-servizzi pubbliċi; Dan huwa wkoll f’konformità mat-talba tal-KtR li nibbażaw ukoll fuq il-prinċipju ta’ kostruzzjoni konġunta sabiex il-programm li jmiss ta’ riċerka u innovazzjoni tal-UE jiġi żviluppat bl-involviment sħiħ tar-reġjuni (3); |
| --- | --- |

20.

jappoġġja l-prinċipju tal-“kostruzzjoni konġunta” (2) u l-involviment dejjem jikber tal-utenti fil-proċessi kollha tat-trasformazzjoni tas-servizzi pubbliċi; Dan huwa wkoll f’konformità mat-talba tal-KtR li nibbażaw ukoll fuq il-prinċipju ta’ kostruzzjoni konġunta sabiex il-programm li jmiss ta’ riċerka u innovazzjoni tal-UE jiġi żviluppat bl-involviment sħiħ tar-reġjuni (3);

| 21. | jilqa’ l-armonizzazzjoni tal-qafas legali permezz tar-Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data, li jippermetti l-konċiljazzjoni, skont il-prinċipju tal-proporzjonalità u tad-dritt fundamentali tal-protezzjoni tal-persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar tad-data personali mad-drittijiet fundamentali rilevanti l-oħra kollha, u jfakkar li l-frammentazzjoni tal-implimentazzjoni tal-protezzjoni tad-data personali fl-Unjoni tikkostitwixxi inċertezza legali li tikkomprometti l-moviment liberu tad-data fl-Unjoni kollha; L-iżvilupp tal-inizjattiva MyData tul il-Presidenza Estonjana tal-Kunsill joffri opportunitajiet ġodda għat-titjib tal-ġestjoni tad-data personali b’mod iffukat fuq il-bniedem; |
| --- | --- |

21.

jilqa’ l-armonizzazzjoni tal-qafas legali permezz tar-Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data, li jippermetti l-konċiljazzjoni, skont il-prinċipju tal-proporzjonalità u tad-dritt fundamentali tal-protezzjoni tal-persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar tad-data personali mad-drittijiet fundamentali rilevanti l-oħra kollha, u jfakkar li l-frammentazzjoni tal-implimentazzjoni tal-protezzjoni tad-data personali fl-Unjoni tikkostitwixxi inċertezza legali li tikkomprometti l-moviment liberu tad-data fl-Unjoni kollha; L-iżvilupp tal-inizjattiva MyData tul il-Presidenza Estonjana tal-Kunsill joffri opportunitajiet ġodda għat-titjib tal-ġestjoni tad-data personali b’mod iffukat fuq il-bniedem;

| 22. | jenfasizza r-rwol kruċjali li jista’ jkollhom l-awtoritajiet lokali, reġjonali u b’mod speċjali dawk tal-fruntieri fl-identifikazzjoni, fl-esperimentazzjoni u fl-iżvilupp ta’ servizzi transkonfinali rilevanti, effettivi u kontinwi; |
| --- | --- |

22.

jenfasizza r-rwol kruċjali li jista’ jkollhom l-awtoritajiet lokali, reġjonali u b’mod speċjali dawk tal-fruntieri fl-identifikazzjoni, fl-esperimentazzjoni u fl-iżvilupp ta’ servizzi transkonfinali rilevanti, effettivi u kontinwi;

| 23. | jenfasizza li s-settur privat għandu rwol fl-iżvilupp ta’ approċċ globali. L-innovazzjoni tippermetti lill-konsumaturi jkollhom aċċess għal għadd kbir ta’ servizzi, kemm pubbliċi u kemm privati, permezz ta’ proċeduri ssemplifikati. Għalhekk, is-settur privat għandu jitqies bħala parteċipant sħiħ u msieħeb tal-amministrazzjonijiet pubbliċi fl-innovazzjoni; |
| --- | --- |

23.

jenfasizza li s-settur privat għandu rwol fl-iżvilupp ta’ approċċ globali. L-innovazzjoni tippermetti lill-konsumaturi jkollhom aċċess għal għadd kbir ta’ servizzi, kemm pubbliċi u kemm privati, permezz ta’ proċeduri ssemplifikati. Għalhekk, is-settur privat għandu jitqies bħala parteċipant sħiħ u msieħeb tal-amministrazzjonijiet pubbliċi fl-innovazzjoni;

| 24. | Ifakkar li d-diġitalizzazzjoni tal-ekonomija, sa fejn din tinvolvi xejriet ġodda tal-konsum, tax-xogħol u ta’ kuntatti, iġġib magħha fost iċ-ċittadini, aspettattivi ġodda fir-rigward tas-servizzi pubbliċi tagħhom. F’dan il-kuntest, l-innovazzjoni fis-settur pubbliku u użu aħjar tal-Gvern elettroniku jippreżentaw ukoll opportunità biex dawn il-bidliet jiġu indirizzati b’mod aktar effettiv, partikolarment fir-rigward tal-iżvilupp tal-ekonomija kollaborattiva u kwistjonijiet relatati bħalma huma l-proċeduri ta’ reġistrazzjoni, it-taxxa u l-impjieg; |
| --- | --- |

24.

Ifakkar li d-diġitalizzazzjoni tal-ekonomija, sa fejn din tinvolvi xejriet ġodda tal-konsum, tax-xogħol u ta’ kuntatti, iġġib magħha fost iċ-ċittadini, aspettattivi ġodda fir-rigward tas-servizzi pubbliċi tagħhom. F’dan il-kuntest, l-innovazzjoni fis-settur pubbliku u użu aħjar tal-Gvern elettroniku jippreżentaw ukoll opportunità biex dawn il-bidliet jiġu indirizzati b’mod aktar effettiv, partikolarment fir-rigward tal-iżvilupp tal-ekonomija kollaborattiva u kwistjonijiet relatati bħalma huma l-proċeduri ta’ reġistrazzjoni, it-taxxa u l-impjieg;

A.   Id-dimensjoni strutturali

| 25. | iqis li t-tisħiħ tal-inklużjoni diġitali u t-tixrid tas-servizzi diġitali huwa qasam prijoritarju bi kwistjonijiet konformi ma’ dak tas-suq uniku diġitali, li jfisser li fl-istess waqt jitnaqqsu n-numru ta’ żoni li għadhom mhux koperti minn netwerks affidabbli b’rendiment għoli u bi prezzijiet raġonevoli filwaqt li jitkompla l-iżvilupp ta’ azzjonijiet li jappoġġjaw l-iskjerament ta’ dawn in-netwerks; |
| --- | --- |

25.

iqis li t-tisħiħ tal-inklużjoni diġitali u t-tixrid tas-servizzi diġitali huwa qasam prijoritarju bi kwistjonijiet konformi ma’ dak tas-suq uniku diġitali, li jfisser li fl-istess waqt jitnaqqsu n-numru ta’ żoni li għadhom mhux koperti minn netwerks affidabbli b’rendiment għoli u bi prezzijiet raġonevoli filwaqt li jitkompla l-iżvilupp ta’ azzjonijiet li jappoġġjaw l-iskjerament ta’ dawn in-netwerks;

| 26. | iqis li l-amministrazzjonijiet pubbliċi, bħall-organizzazzjonijiet kollha li jipproċessaw data sensittiva, għandhom jieħdu ħsieb b’mod sistematiku l-klassifikazzjoni tad-data u tas-sigurtà. Minħabba d-danni konsiderevoli li jistgħu jikkawżaw il-piraterija informatika, l-attakki ċibernetiċi u t-terroriżmu ċibernetiku, jista’ jkun jenħtieġ li, għal ċerti każi, jitqiesu soluzzjonijiet li jimplikaw li d-data u sistema sħiħa jkunu fiżikament distinti mill-Internet; |
| --- | --- |

26.

iqis li l-amministrazzjonijiet pubbliċi, bħall-organizzazzjonijiet kollha li jipproċessaw data sensittiva, għandhom jieħdu ħsieb b’mod sistematiku l-klassifikazzjoni tad-data u tas-sigurtà. Minħabba d-danni konsiderevoli li jistgħu jikkawżaw il-piraterija informatika, l-attakki ċibernetiċi u t-terroriżmu ċibernetiku, jista’ jkun jenħtieġ li, għal ċerti każi, jitqiesu soluzzjonijiet li jimplikaw li d-data u sistema sħiħa jkunu fiżikament distinti mill-Internet;

| 27. | jenfasizza r-rwol tal-Kummissjoni Ewropea fil-ħolqien ta’ kundizzjonijiet essenzjali għall-interoperabbiltà u għall-armonizzazzjoni li jippermettu l-kondiviżjoni tal-informazzjoni li jissejsu fuqha dawn il-prinċipji; |
| --- | --- |

27.

jenfasizza r-rwol tal-Kummissjoni Ewropea fil-ħolqien ta’ kundizzjonijiet essenzjali għall-interoperabbiltà u għall-armonizzazzjoni li jippermettu l-kondiviżjoni tal-informazzjoni li jissejsu fuqha dawn il-prinċipji;

| 28. | isostni l-ambizzjoni li jinbnew servizzi pubbliċi transnazzjonali bbażati fuq soluzzjonijiet diġitali, u f’dan il-kuntest jilqa’ b’interess l-inizjattivi li jippermettu t-titjib fl-interoperabbiltà bejn l-amministrazzjonijiet differenti u l-iżvilupp ta’ soluzzjonijiet bħall-identifikazzjoni u l-firma elettronika; |
| --- | --- |

28.

isostni l-ambizzjoni li jinbnew servizzi pubbliċi transnazzjonali bbażati fuq soluzzjonijiet diġitali, u f’dan il-kuntest jilqa’ b’interess l-inizjattivi li jippermettu t-titjib fl-interoperabbiltà bejn l-amministrazzjonijiet differenti u l-iżvilupp ta’ soluzzjonijiet bħall-identifikazzjoni u l-firma elettronika;

| 29. | jitlob approċċ globali għall-iżvilupp ta’ infrastrutturi diġitali, li fih l-amministrazzjonijiet differenti jiżviluppaw soluzzjonijiet interoperabbli u kemm jista’ jkun jużaw bażi teknika komuni filwaqt li jiżviluppaw applikazzjonijiet speċifiċi għall-ħtiġijiet tagħhom. Approċċ bħal dan jevita l-ħtieġa li jiġu żviluppati infrastrutturi speċifiċi għal kull servizz, inaqqas l-ispejjeż filwaqt li jippermetti li jsiru gwadanji fl-effiċjenza. Barra minn hekk, approċċ bħal dan jagħti kontribut favur il-prevenzjoni tal-frammentazzjoni territorjali tas-suq uniku; |
| --- | --- |

29.

jitlob approċċ globali għall-iżvilupp ta’ infrastrutturi diġitali, li fih l-amministrazzjonijiet differenti jiżviluppaw soluzzjonijiet interoperabbli u kemm jista’ jkun jużaw bażi teknika komuni filwaqt li jiżviluppaw applikazzjonijiet speċifiċi għall-ħtiġijiet tagħhom. Approċċ bħal dan jevita l-ħtieġa li jiġu żviluppati infrastrutturi speċifiċi għal kull servizz, inaqqas l-ispejjeż filwaqt li jippermetti li jsiru gwadanji fl-effiċjenza. Barra minn hekk, approċċ bħal dan jagħti kontribut favur il-prevenzjoni tal-frammentazzjoni territorjali tas-suq uniku;

| 30. | itenni, madankollu, f’dan il-kuntest l-istedina tiegħu biex proġetti għall-iżvilupp tal-broadband jiġu rikonoxxuti bħala servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali (4); |
| --- | --- |

30.

itenni, madankollu, f’dan il-kuntest l-istedina tiegħu biex proġetti għall-iżvilupp tal-broadband jiġu rikonoxxuti bħala servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali (4);

| 31. | jappoġġja l-inizjattivi li jtejbu l-aċċess taċ-ċittadini u tan-negozji għas-servizzi pubbliċi. Is-semplifikazzjoni u l-iffokar mill-ġdid fuq il-ħtiġijiet tal-utenti għandhom ikunu l-prinċipji li jiggwidaw kull inizjattiva; |
| --- | --- |

31.

jappoġġja l-inizjattivi li jtejbu l-aċċess taċ-ċittadini u tan-negozji għas-servizzi pubbliċi. Is-semplifikazzjoni u l-iffokar mill-ġdid fuq il-ħtiġijiet tal-utenti għandhom ikunu l-prinċipji li jiggwidaw kull inizjattiva;

B.   Id-dimensjoni umana

| 32. | iqis li biex is-settur pubbliku jkun tassew innovattiv, jenħtieġ isiru bidliet fundamentali fil-kultura organizzattiva u jenfasizza r-rwol li l-uffiċjali tas-servizzi pubbliċi differenti jista’ jkollhom bħala katalisti tal-innovazzjoni; |
| --- | --- |

32.

iqis li biex is-settur pubbliku jkun tassew innovattiv, jenħtieġ isiru bidliet fundamentali fil-kultura organizzattiva u jenfasizza r-rwol li l-uffiċjali tas-servizzi pubbliċi differenti jista’ jkollhom bħala katalisti tal-innovazzjoni;

| 33. | jixtieq li t-taħriġ kontinwu ta’ uffiċjali pubbliċi fis-soluzzjonijiet diġitali ġodda jsir prijorità kemm għall-amministrazzjonijiet lokali u kemm għall-amministrazzjonijiet nazzjonali, u jappella li din il-kultura tat-trasparenza, tal-komunikazzjoni u tal-iskambju tal-esperjenzi tinxtered fi ħdan l-amministrazzjonijiet; |
| --- | --- |

33.

jixtieq li t-taħriġ kontinwu ta’ uffiċjali pubbliċi fis-soluzzjonijiet diġitali ġodda jsir prijorità kemm għall-amministrazzjonijiet lokali u kemm għall-amministrazzjonijiet nazzjonali, u jappella li din il-kultura tat-trasparenza, tal-komunikazzjoni u tal-iskambju tal-esperjenzi tinxtered fi ħdan l-amministrazzjonijiet;

| 34. | jitlob li jitwaqqfu, fi ħdan l-amministrazzjonijiet differenti, timijiet multidixxiplinarji ta’ livell għoli li jistgħu jinvolvu lill-utenti u li jkunu responsabbli biex jipproponu soluzzjonijiet innovattivi lil dawk responsabbli mit-teħid ta’ deċiżjonijiet; |
| --- | --- |

34.

jitlob li jitwaqqfu, fi ħdan l-amministrazzjonijiet differenti, timijiet multidixxiplinarji ta’ livell għoli li jistgħu jinvolvu lill-utenti u li jkunu responsabbli biex jipproponu soluzzjonijiet innovattivi lil dawk responsabbli mit-teħid ta’ deċiżjonijiet;

| 35. | iqis li l-isfruttament sħiħ tal-potenzjal tal-gvern elettroniku jirrikjedi ħidma preliminari fuq it-trawwim tal-fiduċja taċ-ċittadini u tan-negozji rigward l-użu li jsir mid-data li jkollhom bżonn jittrażmettu, u li din il-fiduċja timplika li ċerta data tkun soġġetta għal protezzjoni armonizzata fuq livell għoli ħafna. F’dan ir-rigward, jinnota b’interess li din il-fiduċja tiżdied meta ċ-ċittadini u n-negozji jkollhom dritt ta’ skrutinju fuq l-użu li jsir mid-data tagħhom mill-amministrazzjonijiet; |
| --- | --- |

35.

iqis li l-isfruttament sħiħ tal-potenzjal tal-gvern elettroniku jirrikjedi ħidma preliminari fuq it-trawwim tal-fiduċja taċ-ċittadini u tan-negozji rigward l-użu li jsir mid-data li jkollhom bżonn jittrażmettu, u li din il-fiduċja timplika li ċerta data tkun soġġetta għal protezzjoni armonizzata fuq livell għoli ħafna. F’dan ir-rigward, jinnota b’interess li din il-fiduċja tiżdied meta ċ-ċittadini u n-negozji jkollhom dritt ta’ skrutinju fuq l-użu li jsir mid-data tagħhom mill-amministrazzjonijiet;

| 36. | iqis li l-modernizzazzjoni tal-amministrazzjoni permezz ta’ soluzzjonijiet diġitali għandha tippermetti wkoll parteċipazzjoni aħjar miċ-ċittadini fit-teħid tad-deċiżjonijiet pubbliċi, u li din l-isfida partikolarment kruċjali għad-demokrazija lokali għandha tkun ittrattata b’inizjattivi speċifiċi; |
| --- | --- |

36.

iqis li l-modernizzazzjoni tal-amministrazzjoni permezz ta’ soluzzjonijiet diġitali għandha tippermetti wkoll parteċipazzjoni aħjar miċ-ċittadini fit-teħid tad-deċiżjonijiet pubbliċi, u li din l-isfida partikolarment kruċjali għad-demokrazija lokali għandha tkun ittrattata b’inizjattivi speċifiċi;

| 37. | jenfasizza l-importanza tal-prinċipju tal-“kostruzzjoni konġunta” tal-proċeduri pubbliċi, li jinvolvi lill-utenti fit-tfassil u fl-iżvilupp tas-servizzi pubbliċi. Dan il-mod ġdid ta’ kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet pubbliċi, iċ-ċittadini u n-negozji jippermetti li jintlaħqu l-ħtiġijiet tal-utenti u li jiġu identifikati l-ħiliet u l-kapaċitajiet taċ-ċittadini u li dawn isiru jikkorrespondu ma’ xulxin sabiex jikkollaboraw u jiżviluppaw b’dan il-mod il-kwalità tas-servizz mogħti. Jissuġġerixxi li jintużaw l-istrumenti eżistenti bħall-għodda tal-OECD u li jiġu promossi fuq il-livelli lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

37.

jenfasizza l-importanza tal-prinċipju tal-“kostruzzjoni konġunta” tal-proċeduri pubbliċi, li jinvolvi lill-utenti fit-tfassil u fl-iżvilupp tas-servizzi pubbliċi. Dan il-mod ġdid ta’ kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet pubbliċi, iċ-ċittadini u n-negozji jippermetti li jintlaħqu l-ħtiġijiet tal-utenti u li jiġu identifikati l-ħiliet u l-kapaċitajiet taċ-ċittadini u li dawn isiru jikkorrespondu ma’ xulxin sabiex jikkollaboraw u jiżviluppaw b’dan il-mod il-kwalità tas-servizz mogħti. Jissuġġerixxi li jintużaw l-istrumenti eżistenti bħall-għodda tal-OECD u li jiġu promossi fuq il-livelli lokali u reġjonali;

| 38. | jipproponi li n-netwerking taċ-ċentri Ewropej ta’ innovazzjoni jiġi promoss b’mod effettiv sabiex il-bliet u r-reġjuni jsiru aktar innovattivi; |
| --- | --- |

38.

jipproponi li n-netwerking taċ-ċentri Ewropej ta’ innovazzjoni jiġi promoss b’mod effettiv sabiex il-bliet u r-reġjuni jsiru aktar innovattivi;

| 39. | iqis li d-diġitalizzazzjoni tal-amministrazzjoni tesiġi li jiġi żgurat li ċ-ċittadini kollha jkollhom aċċess għad-diġitalizzazzjoni, irrispettivament mil-livell tal-edukazzjoni, mill-età, mid-diżabbiltajiet possibbli u mil-lok tagħhom fl-Ewropa; |
| --- | --- |

39.

iqis li d-diġitalizzazzjoni tal-amministrazzjoni tesiġi li jiġi żgurat li ċ-ċittadini kollha jkollhom aċċess għad-diġitalizzazzjoni, irrispettivament mil-livell tal-edukazzjoni, mill-età, mid-diżabbiltajiet possibbli u mil-lok tagħhom fl-Ewropa;

| 40. | jenfasizza li l-kuxjenza u t-taħriġ taċ-ċittadini u tan-negozji, b’mod partikolari tal-SMEs, fl-użu tas-servizzi pubbliċi diġitali ser ikunu deċiżivi fl-aċċettazzjoni tat-trasformazzjoni diġitali tas-settur pubbliku, b’mod partikolari mill-aktar membri tal-pubbliku mbiegħda minn dawn it-teknoloġiji; |
| --- | --- |

40.

jenfasizza li l-kuxjenza u t-taħriġ taċ-ċittadini u tan-negozji, b’mod partikolari tal-SMEs, fl-użu tas-servizzi pubbliċi diġitali ser ikunu deċiżivi fl-aċċettazzjoni tat-trasformazzjoni diġitali tas-settur pubbliku, b’mod partikolari mill-aktar membri tal-pubbliku mbiegħda minn dawn it-teknoloġiji;

| 41. | iqis ukoll li din il-bidla fil-mentalità hija bbażata fuq l-edukazzjoni u t-taħriġ, u li għaldaqstant din tappoġġja l-promozzjoni tal-korsijiet tal-informatika fl-iskejjel li jkunu maħsuba biex jippermettu li l-ġenerazzjonijiet il-ġodda jibbenefikaw minn kultura diġitali reali li tippermettilhom isiru membri attivi fis-soċjetà msejsa fuq l-għarfien li ser jgħixu fiha għada; L-istrutturi adegwati ta’ tagħlim tul il-ħajja għandhom jippermettu wkoll lill-adulti ta’ kull età li jakkwistaw ħiliet diġitali jew itejbuhom; |
| --- | --- |

41.

iqis ukoll li din il-bidla fil-mentalità hija bbażata fuq l-edukazzjoni u t-taħriġ, u li għaldaqstant din tappoġġja l-promozzjoni tal-korsijiet tal-informatika fl-iskejjel li jkunu maħsuba biex jippermettu li l-ġenerazzjonijiet il-ġodda jibbenefikaw minn kultura diġitali reali li tippermettilhom isiru membri attivi fis-soċjetà msejsa fuq l-għarfien li ser jgħixu fiha għada; L-istrutturi adegwati ta’ tagħlim tul il-ħajja għandhom jippermettu wkoll lill-adulti ta’ kull età li jakkwistaw ħiliet diġitali jew itejbuhom;

Il-vantaġġi ta’ kooperazzjoni msaħħa

| 42. | jenfasizza li l-innovazzjoni fis-settur pubbliku tista’ tiġi ffaċilitata permezz tal-kooperazzjoni u tal-iskambju tal-prattiki tajba bejn l-amministrazzjonijiet u bejn il-fruntieri; |
| --- | --- |

42.

jenfasizza li l-innovazzjoni fis-settur pubbliku tista’ tiġi ffaċilitata permezz tal-kooperazzjoni u tal-iskambju tal-prattiki tajba bejn l-amministrazzjonijiet u bejn il-fruntieri;

| 43. | jilqa’ b’interess l-esperimenti maħsubin biex isir skambju tad-data bejn l-awtoritajiet bħall-proġett pilota żviluppat bejn l-Estonja u l-Finlandja (5), u jissuġġerixxi li jingħata appoġġ lil din ix-xorta ta’ kollaborazzjonijiet fil-kuntest tal-kooperazzjoni interreġjonali; |
| --- | --- |

43.

jilqa’ b’interess l-esperimenti maħsubin biex isir skambju tad-data bejn l-awtoritajiet bħall-proġett pilota żviluppat bejn l-Estonja u l-Finlandja (5), u jissuġġerixxi li jingħata appoġġ lil din ix-xorta ta’ kollaborazzjonijiet fil-kuntest tal-kooperazzjoni interreġjonali;

| 44. | jissuġġerixxi li jiġu żviluppati inizjattivi li jippermettu l-identifikazzjoni ta’ innovazzjonijiet imwettqa mill-awtoritajiet lokali u reġjonali, l-iskambju tal-esperjenzi u t-tixrid tal-prattiki tajba; |
| --- | --- |

44.

jissuġġerixxi li jiġu żviluppati inizjattivi li jippermettu l-identifikazzjoni ta’ innovazzjonijiet imwettqa mill-awtoritajiet lokali u reġjonali, l-iskambju tal-esperjenzi u t-tixrid tal-prattiki tajba;

| 45. | jenfasizza l-importanza tal-involviment mill-qrib tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-politiki kollha maħsuba biex jistimulaw l-innovazzjoni tas-settur pubbliku permezz ta’ soluzzjonijiet diġitali; |
| --- | --- |

45.

jenfasizza l-importanza tal-involviment mill-qrib tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-politiki kollha maħsuba biex jistimulaw l-innovazzjoni tas-settur pubbliku permezz ta’ soluzzjonijiet diġitali;

Rakkomandazzjonijiet

| 46. | jafferma r-rwol ewlieni li għandhom jaqdu l-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-modernizzazzjoni tas-settur pubbliku; |
| --- | --- |

46.

jafferma r-rwol ewlieni li għandhom jaqdu l-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-modernizzazzjoni tas-settur pubbliku;

| 47. | jilqa’ l-involviment tal-Kumitat tar-Reġjuni fil-pjattaformi eżistenti, bħall-Kumitat tat-Tmexxija tal-Pjan ta’ Azzjoni 2016-2020 għall-gvern elettroniku. Madankollu jqis li adeżjoni sħiħa f’dan il-Kumitat, kif ukoll sħubija fl-Osservatorju tal-Innovazzjoni fis-Settur Pubbliku fl-OECD, jippermettu li l-Kumitat tar-Reġjuni jagħti kontribut b’mod aktar sod fil-promozzjoni tal-innovazzjoni fis-settur pubbliku; |
| --- | --- |

47.

jilqa’ l-involviment tal-Kumitat tar-Reġjuni fil-pjattaformi eżistenti, bħall-Kumitat tat-Tmexxija tal-Pjan ta’ Azzjoni 2016-2020 għall-gvern elettroniku. Madankollu jqis li adeżjoni sħiħa f’dan il-Kumitat, kif ukoll sħubija fl-Osservatorju tal-Innovazzjoni fis-Settur Pubbliku fl-OECD, jippermettu li l-Kumitat tar-Reġjuni jagħti kontribut b’mod aktar sod fil-promozzjoni tal-innovazzjoni fis-settur pubbliku;

| 48. | barra minn hekk, jissuġġerixxi l-iżvilupp ta’ sħubija bejn il-Kumitat tar-Reġjuni u s-Sħubija ta’ Gvern Miftuħ; |
| --- | --- |

48.

barra minn hekk, jissuġġerixxi l-iżvilupp ta’ sħubija bejn il-Kumitat tar-Reġjuni u s-Sħubija ta’ Gvern Miftuħ;

| 49. | jissuġġerixxi l-iżvilupp ta’ indikaturi konkreti li jippermettu li jsiru paraguni affidabbli bejn l-amministrazzjonijiet pubbliċi rigward il-livell tad-disponibbiltà tagħhom għas-soluzzjonijiet diġitali; |
| --- | --- |

49.

jissuġġerixxi l-iżvilupp ta’ indikaturi konkreti li jippermettu li jsiru paraguni affidabbli bejn l-amministrazzjonijiet pubbliċi rigward il-livell tad-disponibbiltà tagħhom għas-soluzzjonijiet diġitali;

| 50. | jistieden lis-settur pubbliku biex jimpenja ruħu favur innovazzjoni li tkun iċċentrata fuq il-ħtiġijiet tal-utenti, u biex japprova l-prinċipji tal-aċċess bla diskriminazzjoni miċ-ċittadini u min-negozji kollha għas-servizzi diġitali, tal-protezzjoni għolja tad-data sensittiva, tad-“diġitali minnu nnifsu”, ta’ “darba għal dejjem”, tal-“kostruzzjoni konġunta” u tal-interoperabilità; |
| --- | --- |

50.

jistieden lis-settur pubbliku biex jimpenja ruħu favur innovazzjoni li tkun iċċentrata fuq il-ħtiġijiet tal-utenti, u biex japprova l-prinċipji tal-aċċess bla diskriminazzjoni miċ-ċittadini u min-negozji kollha għas-servizzi diġitali, tal-protezzjoni għolja tad-data sensittiva, tad-“diġitali minnu nnifsu”, ta’ “darba għal dejjem”, tal-“kostruzzjoni konġunta” u tal-interoperabilità;

| 51. | jipproponi li l-bliet u r-reġjuni interessati jiġu ddikjarati bħala pijunieri tat-tiġdid innovattiv tal-amministrazzjoni pubblika u l-akkwist innovattiv sabiex jinkisbu forniment aktar effettiv tas-servizzi u ekonomiji ta’ skala għall-Ewropa kollha; |
| --- | --- |

51.

jipproponi li l-bliet u r-reġjuni interessati jiġu ddikjarati bħala pijunieri tat-tiġdid innovattiv tal-amministrazzjoni pubblika u l-akkwist innovattiv sabiex jinkisbu forniment aktar effettiv tas-servizzi u ekonomiji ta’ skala għall-Ewropa kollha;

| 52. | jappoġġja t-talba tal-Parlament Ewropew lill-Kummissjoni Ewropea rigward l-eżemplarità tiegħu f’dan il-qasam. |
| --- | --- |

52.

jappoġġja t-talba tal-Parlament Ewropew lill-Kummissjoni Ewropea rigward l-eżemplarità tiegħu f’dan il-qasam.

| 53. | jissuġġerixxi l-ħolqien ta’ avveniment li f’intervalli regolari jippermetti l-promozzjoni tal-aħjar prattiki żviluppati mill-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-qasam tal-innovazzjoni, permezz ta’ soluzzjonijiet diġitali; |
| --- | --- |

53.

jissuġġerixxi l-ħolqien ta’ avveniment li f’intervalli regolari jippermetti l-promozzjoni tal-aħjar prattiki żviluppati mill-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-qasam tal-innovazzjoni, permezz ta’ soluzzjonijiet diġitali;

Brussell, it-30 ta’ Novembru 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(1)  Opinjoni tal-KtR dwar “Pjan ta’ Azzjoni dwar il-Gvern elettroniku 2016-2020” (COR-2016–02882)

1

(2)  https://www.oecd.org/governance/observatory-public-sector-innovation/blog/page/citizenpoweredcitiesco-producingbetterpublicserviceswithcitizens.htm

2

(3)  Opinjoni tal-KtR dwar “Id-dimensjoni lokali u reġjonali tal-Orizzont 2020 u l-Programm Qafas Ġdid għar-Riċerka u l-Innovazzjoni” (COR-2017-00854).

3

(4)  Opinjoni tal-KtR dwar “Inizjattiva Cloud Ewropea u l-Istandards tal-ICT bħala l-Pedament tas-Suq Uniku Diġitali” (COR-2016-02880).

4

(5)  L-Estonja u l-Finlandja qed jintensifikaw il-kooperazzjoni tagħhom għall-iżvilupp tal-X-Road, sistema li tiggarantixxi l-iskambju, dirett u sigur, tad-data bejn il-membri tagħha. In-Nordic Institute for Interoperability Solutions (Istitut Nordiku għal soluzzjonijiet ta’ interoperabbiltà), li għadu kif ġie stabbilit u implimentat b’mod konġunt miż-żewġ pajjiżi, se jkollu rwol ewlieni fl-iżvilupp ulterjuri tal-pjattaforma ta’ interoperabbiltà X-Road. (http://vm.fi/en/article/-/asset_publisher/suomi-ja-viro-perustavat-yhteisen-instituutin-kehittamaan-x-road-teknologiaa)

5

---

| 8.5.2018 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 164/39 |
| --- | --- | --- | --- |

8.5.2018

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 164/39

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Id-deistituzzjonalizzazzjoni tas-sistemi tal-kura tas-saħħa fil-livell lokali u reġjonali

(2018/C 164/07)

| Relatur: | Is-Sur Gonzalez Westling (SE/PSE), Membru tal-Kunsill Muniċipali ta’ Hofors |
| --- | --- |

Relatur:

Is-Sur Gonzalez Westling (SE/PSE), Membru tal-Kunsill Muniċipali ta’ Hofors

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI

Drittijiet tal-persuni b’diżabbiltà

| 1. | jilqa’ l-istedina tal-Gvern Estonjan li titħejja Opinjoni dwar “Id-deistituzzjonalizzazzjoni tas-sistemi tal-kura fil-livell lokali u reġjonali”. Huwa stmat li waħda minn kull sitt persuni fl-Unjoni Ewropea – madwar 80 miljun ruħ – tbati minn xi forma ta’ diżabbiltà, fi gradi differenti, minn ħafifa sa severa. “Il fuq minn terz tan-nies li għandhom” il fuq minn 75 sena għandhom diżabbiltà li xxekkilhom f’ħajjithom ta’ kuljum. Din iċ-ċifra hija mistennija li tiżdied hekk kif il-proporzjon ta’ nies imdaħħlin fl-età fil-pajjiżi tal-UE ser jiżdied fis-snin li ġejjin (1). Għalkemm il-kundizzjonijiet tal-għajxien u l-arranġamenti tal-għajxien għall-persuni b’diżabbiltà ttejbu b’mod konsiderevoli matul dawn l-aħħar 20 sena, għad hemm ftit jew wisq diskrepanzi kbar fil-kura tas-saħħa u soċjali, kif ukoll fil-perċezzjoni fil-konfront tal-persuni b’diżabbiltà fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri tal-UE. Sfortunatament, pereżempju, għad hemm persuni b’diżabbiltà intellettwali u/jew mard mentali li d-dritt tagħhom biex jieħdu deċiżjonijiet dwar ħajjithom stess huwa limitat; |
| --- | --- |

1.

jilqa’ l-istedina tal-Gvern Estonjan li titħejja Opinjoni dwar “Id-deistituzzjonalizzazzjoni tas-sistemi tal-kura fil-livell lokali u reġjonali”. Huwa stmat li waħda minn kull sitt persuni fl-Unjoni Ewropea – madwar 80 miljun ruħ – tbati minn xi forma ta’ diżabbiltà, fi gradi differenti, minn ħafifa sa severa. “Il fuq minn terz tan-nies li għandhom” il fuq minn 75 sena għandhom diżabbiltà li xxekkilhom f’ħajjithom ta’ kuljum. Din iċ-ċifra hija mistennija li tiżdied hekk kif il-proporzjon ta’ nies imdaħħlin fl-età fil-pajjiżi tal-UE ser jiżdied fis-snin li ġejjin (1). Għalkemm il-kundizzjonijiet tal-għajxien u l-arranġamenti tal-għajxien għall-persuni b’diżabbiltà ttejbu b’mod konsiderevoli matul dawn l-aħħar 20 sena, għad hemm ftit jew wisq diskrepanzi kbar fil-kura tas-saħħa u soċjali, kif ukoll fil-perċezzjoni fil-konfront tal-persuni b’diżabbiltà fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri tal-UE. Sfortunatament, pereżempju, għad hemm persuni b’diżabbiltà intellettwali u/jew mard mentali li d-dritt tagħhom biex jieħdu deċiżjonijiet dwar ħajjithom stess huwa limitat;

| 2. | jemmen bil-qawwa li l-persuni b’diżabbiltà għandu jkollhom kull opportunità possibbli biex isiru membri awtosuffiċjenti ta’ soċjetà u li l-libertà tal-għażla tagħhom għandha tiġi sostnuta; ifakkar f’dan il-kuntest li s-sistemi tal-kura huma differenti f’kull pajjiż li jfisser li t-tranżizzjoni għal kura bbażata fil-komunità trid tiġi adattata għall-ispeċifiċità lokali u tinvolvi kemm lill-komunitajiet ikkonċernati kif ukoll lill-utenti u l-familji tagħhom; jixtieq jenfasizza li l-għan ta’ din l-Opinjoni mhuwiex li l-kura istituzzjonali kollha tiġi esklużag ħalkollox jew tiġi kkundannata taħt kull ċirkustanza; l-istituzzjonijiet mhumiex is-soluzzjoni, iżda jistgħu jiġu kkunsidrati wkoll bħala waħda fost is-soluzzjoniiet disponibbli. F’ċerti pajjiżi, l-istituzzjonijiet huma iżjed miftuħa għal arranġamenti ġodda ta’ akkumpanjament biex jadattaw għad-diversità tas-sitwazzjonijiet u biex jipprovdu lil kull individwu l-opportunità li jilħqu l-potenzjal tagħhom, tkun kemm tkun severa d-diżabbiltà tagħhom. Għandha tingħata attenzjoni partikolari lir-rwol tal-familji fil-funzjonament ta’ dawn l-istituzzjonijiet; |
| --- | --- |

2.

jemmen bil-qawwa li l-persuni b’diżabbiltà għandu jkollhom kull opportunità possibbli biex isiru membri awtosuffiċjenti ta’ soċjetà u li l-libertà tal-għażla tagħhom għandha tiġi sostnuta; ifakkar f’dan il-kuntest li s-sistemi tal-kura huma differenti f’kull pajjiż li jfisser li t-tranżizzjoni għal kura bbażata fil-komunità trid tiġi adattata għall-ispeċifiċità lokali u tinvolvi kemm lill-komunitajiet ikkonċernati kif ukoll lill-utenti u l-familji tagħhom; jixtieq jenfasizza li l-għan ta’ din l-Opinjoni mhuwiex li l-kura istituzzjonali kollha tiġi esklużag ħalkollox jew tiġi kkundannata taħt kull ċirkustanza; l-istituzzjonijiet mhumiex is-soluzzjoni, iżda jistgħu jiġu kkunsidrati wkoll bħala waħda fost is-soluzzjoniiet disponibbli. F’ċerti pajjiżi, l-istituzzjonijiet huma iżjed miftuħa għal arranġamenti ġodda ta’ akkumpanjament biex jadattaw għad-diversità tas-sitwazzjonijiet u biex jipprovdu lil kull individwu l-opportunità li jilħqu l-potenzjal tagħhom, tkun kemm tkun severa d-diżabbiltà tagħhom. Għandha tingħata attenzjoni partikolari lir-rwol tal-familji fil-funzjonament ta’ dawn l-istituzzjonijiet;

| 3. | jinnota li, skont l-Artikolu 168 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, il-kompetenza tal-UE fil-qasam tas-saħħa pubblika hija primarjament limitata biex tikkomplementa l-politiki tas-saħħa implimentati f’livell nazzjonali, reġjonali jew lokali fl-Istati Membri. Filwaqt li jirrispetta l-prinċipju tas-sussidjarjetà, il-kompitu tal-UE huwa li:






  — | tippromovi l-koordinazzjoni għat-titjib tas-saħħa pubblika, il-prevenzjoni tal-mard fiżiku u mentali u l-eliminazzjoni tal-kawżi ta’ periklu għas-saħħa fiżika u mentali. Dan jinkludi l-ġlieda kontra l-flaġelli kbar tas-saħħa billi tiġi promossa r-riċerka dwar il-kawżi, it-trażmissjoni u l-prevenzjoni tagħhom, kif ukoll informazzjoni u edukazzjoni dwar is-saħħa, kif ukoll il-monitoraġġ ta’ theddid transkonfinali serju għas-saħħa, twissija bikrija għal dan it-theddid u l-ġlieda kontrih; |
| --- | --- | --- |

3.

jinnota li, skont l-Artikolu 168 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, il-kompetenza tal-UE fil-qasam tas-saħħa pubblika hija primarjament limitata biex tikkomplementa l-politiki tas-saħħa implimentati f’livell nazzjonali, reġjonali jew lokali fl-Istati Membri. Filwaqt li jirrispetta l-prinċipju tas-sussidjarjetà, il-kompitu tal-UE huwa li:

—

tippromovi l-koordinazzjoni għat-titjib tas-saħħa pubblika, il-prevenzjoni tal-mard fiżiku u mentali u l-eliminazzjoni tal-kawżi ta’ periklu għas-saħħa fiżika u mentali. Dan jinkludi l-ġlieda kontra l-flaġelli kbar tas-saħħa billi tiġi promossa r-riċerka dwar il-kawżi, it-trażmissjoni u l-prevenzjoni tagħhom, kif ukoll informazzjoni u edukazzjoni dwar is-saħħa, kif ukoll il-monitoraġġ ta’ theddid transkonfinali serju għas-saħħa, twissija bikrija għal dan it-theddid u l-ġlieda kontrih;

| — | tistabbilixxi standards għoljin ta’ kwalità u sikurezza ta’ organi u sustanzi ta’ oriġini umana kif ukoll fil-qasam veterinarju, fitosanitarju u mediċinali; |
| --- | --- |

—

tistabbilixxi standards għoljin ta’ kwalità u sikurezza ta’ organi u sustanzi ta’ oriġini umana kif ukoll fil-qasam veterinarju, fitosanitarju u mediċinali;

| 4. | josserva li l-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet ta’ Persuni b’Diżabilità (UNCRPD) tal-2006 tirrappreżenta l-orjentazzjoni mill-ġdid tal-perspettiva f’dak li jirrigwarda d-diżabbiltà, billi tiffoka fuq il-mod li bih is-soċjetà u l-ambjent tal-madwar jistgħu jiġu aġġustati sabiex ipattu għall-ostakli li jiffaċċjaw il-persuna b’diżabbiltà sabiex jippermettu li jiġu inklużi fis-soċjetà u biex jgħixu ħajjithom bl-aktar mod awtonomu possibbli. F’Novembru 2017, 27 mit-28 Stat Membru tal-UE rratifikaw il-Konvenzjoni; minn dawn, 22 irratifikaw ukoll il-Protokoll Addizzjonali (2). Il-Kumitat jirrakkomanda li l-Istati Membri kollha jirratifikaw kemm il-Konvenzjoni kif ukoll il-Protokoll; |
| --- | --- |

4.

josserva li l-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet ta’ Persuni b’Diżabilità (UNCRPD) tal-2006 tirrappreżenta l-orjentazzjoni mill-ġdid tal-perspettiva f’dak li jirrigwarda d-diżabbiltà, billi tiffoka fuq il-mod li bih is-soċjetà u l-ambjent tal-madwar jistgħu jiġu aġġustati sabiex ipattu għall-ostakli li jiffaċċjaw il-persuna b’diżabbiltà sabiex jippermettu li jiġu inklużi fis-soċjetà u biex jgħixu ħajjithom bl-aktar mod awtonomu possibbli. F’Novembru 2017, 27 mit-28 Stat Membru tal-UE rratifikaw il-Konvenzjoni; minn dawn, 22 irratifikaw ukoll il-Protokoll Addizzjonali (2). Il-Kumitat jirrakkomanda li l-Istati Membri kollha jirratifikaw kemm il-Konvenzjoni kif ukoll il-Protokoll;

| 5. | ser juża d-definizzjoni ta’ diżabbiltà użata min-NU li tfisser li tirriżulta mill-interazzjoni bejn persuni b’diżabbiltà fiżika, mentali, intelletwali jew sensorjali ta’ natura permanenti u ostakli ta’ attitudni u dawk ambjentali li jxekklu l-parteċipazzjoni sħiħa u effettiva tagħhom fis-soċjetà fuq bażi ugwali mal-oħrajn. Id-diżabbiltà tista’ sseħħ bħala riżultat ta’ mard, korriment, jew minħabba disturbi konġenitali jew akkwiżit. Tali mard, korrimenti, jew disturbi jistgħu jkunu permanenti jew temporanji; |
| --- | --- |

5.

ser juża d-definizzjoni ta’ diżabbiltà użata min-NU li tfisser li tirriżulta mill-interazzjoni bejn persuni b’diżabbiltà fiżika, mentali, intelletwali jew sensorjali ta’ natura permanenti u ostakli ta’ attitudni u dawk ambjentali li jxekklu l-parteċipazzjoni sħiħa u effettiva tagħhom fis-soċjetà fuq bażi ugwali mal-oħrajn. Id-diżabbiltà tista’ sseħħ bħala riżultat ta’ mard, korriment, jew minħabba disturbi konġenitali jew akkwiżit. Tali mard, korrimenti, jew disturbi jistgħu jkunu permanenti jew temporanji;

It-tranżizzjoni minn kura istituzzjonali għal kura bbażata fil-komunità

| 6. | jilqa’ b’sodisfazzjon l-inizjattiva tal-eks-Kummissarju Vladimir Špidla li, bl-għajnuna ta’ grupp ta’ esperti, żviluppa l-linji gwida Ewropej dwar it-tranżizzjoni mill-kura istituzzjonali għall-kura bbażata fil-komunità (3) (“Common European Guidelines on the Transition from Institutional to Community-based Care”). Abbażi ta’ dawn il-linji gwida, il-KtR jirrakkomanda li tintuża d-definizzjoni ta’ istituzzjoni bħala residenza fejn tingħata kura fejn ir-residenti jkunu iżolati mill-bqija tal-komunità u/jew jiġu sfurzati jgħixu flimkien; ir-residenti ma jkollhomx biżżejjed kontroll fuq ħajjithom u deċiżjonijiet li jaffettwawhom; il-ħtiġijiet u r-rekwiżiti tal-organizzazzjoni jkollhom it-tendenza li jieħdu preċedenza fuq il-ħtiġijiet individwali tar-residenti. Il-linji gwida huma żviluppati sabiex jappoġġjaw l-Istati Membri fit-tranżizzjoni minn kura istituzzjonali għal kura bbażata fil-komunità. Abbażi tal-esperjenzi u t-tagħlimiet mislutin mill-pajjiżi li implimentaw id-deistituzzjonalizzazzjoni, l-iżviluppi matul iż-żmien jinkludu: strateġija u viżjoni komuni; l-involviment tal-utenti u tal-qraba; responsabbiltà kondiviża tal-atturi kollha fil-livelli kollha; tmexxija u gwida, kif ukoll proċess ta’ appoġġ. Josserva li dawn il-linji gwida jistgħu jkunu ta’ appoġġ tajjeb fit-tranżizzjoni minn kura istituzzjonali għal kura bbażata fil-komunità u jagħti parir lill-Istati Membri kollha jużawhom; |
| --- | --- |

6.

jilqa’ b’sodisfazzjon l-inizjattiva tal-eks-Kummissarju Vladimir Špidla li, bl-għajnuna ta’ grupp ta’ esperti, żviluppa l-linji gwida Ewropej dwar it-tranżizzjoni mill-kura istituzzjonali għall-kura bbażata fil-komunità (3) (“Common European Guidelines on the Transition from Institutional to Community-based Care”). Abbażi ta’ dawn il-linji gwida, il-KtR jirrakkomanda li tintuża d-definizzjoni ta’ istituzzjoni bħala residenza fejn tingħata kura fejn ir-residenti jkunu iżolati mill-bqija tal-komunità u/jew jiġu sfurzati jgħixu flimkien; ir-residenti ma jkollhomx biżżejjed kontroll fuq ħajjithom u deċiżjonijiet li jaffettwawhom; il-ħtiġijiet u r-rekwiżiti tal-organizzazzjoni jkollhom it-tendenza li jieħdu preċedenza fuq il-ħtiġijiet individwali tar-residenti. Il-linji gwida huma żviluppati sabiex jappoġġjaw l-Istati Membri fit-tranżizzjoni minn kura istituzzjonali għal kura bbażata fil-komunità. Abbażi tal-esperjenzi u t-tagħlimiet mislutin mill-pajjiżi li implimentaw id-deistituzzjonalizzazzjoni, l-iżviluppi matul iż-żmien jinkludu: strateġija u viżjoni komuni; l-involviment tal-utenti u tal-qraba; responsabbiltà kondiviża tal-atturi kollha fil-livelli kollha; tmexxija u gwida, kif ukoll proċess ta’ appoġġ. Josserva li dawn il-linji gwida jistgħu jkunu ta’ appoġġ tajjeb fit-tranżizzjoni minn kura istituzzjonali għal kura bbażata fil-komunità u jagħti parir lill-Istati Membri kollha jużawhom;

| 7. | josserva li l-kunċett tal-kura bbażata fl-stituzzjonijiet qed tkun iddubitata dejjem iżjed u li hemm għadd ta’ studji xjentifiċi li wrew il-konsegwenzi negattivi mifruza tal-kura fit-tul ibbażata fl-istituzzjonijiet għall-individwi affettwati, pereżempju, it-telf tal-libertà; l-istigmatizzazzjoni; it-telf tal-awtonomija u d-depersonalizzazzjoni. Hemm ukoll effetti negattivi fuq il-persunal li jaħdem f’ambjenti istituzzjonali. Dan wassal għal kunsens li kura bbażata fil-komunità bl-uzu ta’ forom aktar miftuħa għandha tkun preferuta u ssawwar id-direzzjoni tal-prattika futura tal-kura. Dan jiġi wkoll enfasizzat fil-“Pjan ta’ Azzjoni Ewropew għas-Saħħa Mentali” (4), żviluppat mill-Uffiċċju Reġjonali għall-Ewropa tal-WHO bil-kooperazzjoni mill-qrib tal-Istati Membri u permezz ta’ djalogu magħhom, li approvaw ukoll il-pjan. Il-KtR itenni wkoll li l-UNCRPD; tistabbilixxi d-dritt tal-persuni b’diżabbiltà li jgħixu fil-komunità, b’għażliet ugwali għal dawk tal-oħrajn (5); |
| --- | --- |

7.

josserva li l-kunċett tal-kura bbażata fl-stituzzjonijiet qed tkun iddubitata dejjem iżjed u li hemm għadd ta’ studji xjentifiċi li wrew il-konsegwenzi negattivi mifruza tal-kura fit-tul ibbażata fl-istituzzjonijiet għall-individwi affettwati, pereżempju, it-telf tal-libertà; l-istigmatizzazzjoni; it-telf tal-awtonomija u d-depersonalizzazzjoni. Hemm ukoll effetti negattivi fuq il-persunal li jaħdem f’ambjenti istituzzjonali. Dan wassal għal kunsens li kura bbażata fil-komunità bl-uzu ta’ forom aktar miftuħa għandha tkun preferuta u ssawwar id-direzzjoni tal-prattika futura tal-kura. Dan jiġi wkoll enfasizzat fil-“Pjan ta’ Azzjoni Ewropew għas-Saħħa Mentali” (4), żviluppat mill-Uffiċċju Reġjonali għall-Ewropa tal-WHO bil-kooperazzjoni mill-qrib tal-Istati Membri u permezz ta’ djalogu magħhom, li approvaw ukoll il-pjan. Il-KtR itenni wkoll li l-UNCRPD; tistabbilixxi d-dritt tal-persuni b’diżabbiltà li jgħixu fil-komunità, b’għażliet ugwali għal dawk tal-oħrajn (5);

| 8. | josserva li l-iżviluppi ta’ dawn l-aħħar 20 sena, bit-tneħħija gradwali ta’ istituzzjonijiet kbar u sptarijiet speċjalizzati favur soċjetà aktar miftuħa u kura bbażata fil-komunità, kienu simili ħafna f’bosta Stati Membri tal-UE. Madankollu, għad hemm aktar minn miljun persuna b’diżabbiltà li bħalissa jgħixu f’istituzzjonijiet fil-pajjiżi Ewropej (6). It-tranżizzjoni minn kura bbażata f’istituzzjoni għal kura bbażata fil-komunità b’mod iktar miftuħ ma tistax isseħħ mil-lum għal għada. Din hija bidla li tieħu diversi snin u teħtieġ impenn u azzjoni fil-livelli kollha tas-soċjetà, u jinħtieġ ukoll tibdil fl-imġiba u l-liġijiet. Il-KtR jemmen li huwa importanti li l-iżvilupp ta’ kura li tkun iżjed ibbażata fil-komunità jkun kwistjoni bi prijorità għolja għall-Istati Membri kollha tal-UE u li x-xejra kontra d-deistituzzjonalizzazzjoni titwettaq b’rispett għad-drittijiet tal-grupp fil-mira u fl-aħjar interess possibbli tal-individwi kkonċernati; |
| --- | --- |

8.

josserva li l-iżviluppi ta’ dawn l-aħħar 20 sena, bit-tneħħija gradwali ta’ istituzzjonijiet kbar u sptarijiet speċjalizzati favur soċjetà aktar miftuħa u kura bbażata fil-komunità, kienu simili ħafna f’bosta Stati Membri tal-UE. Madankollu, għad hemm aktar minn miljun persuna b’diżabbiltà li bħalissa jgħixu f’istituzzjonijiet fil-pajjiżi Ewropej (6). It-tranżizzjoni minn kura bbażata f’istituzzjoni għal kura bbażata fil-komunità b’mod iktar miftuħ ma tistax isseħħ mil-lum għal għada. Din hija bidla li tieħu diversi snin u teħtieġ impenn u azzjoni fil-livelli kollha tas-soċjetà, u jinħtieġ ukoll tibdil fl-imġiba u l-liġijiet. Il-KtR jemmen li huwa importanti li l-iżvilupp ta’ kura li tkun iżjed ibbażata fil-komunità jkun kwistjoni bi prijorità għolja għall-Istati Membri kollha tal-UE u li x-xejra kontra d-deistituzzjonalizzazzjoni titwettaq b’rispett għad-drittijiet tal-grupp fil-mira u fl-aħjar interess possibbli tal-individwi kkonċernati;

| 9. | jemmen li huwa importanti li jiġi enfasizzat il-periklu li l-pajjiżi fit-tranżizzjoni għal kura bbażata iżjed fil-komunità u miftuħa jibnu istituzzjonijiet ġodda bħala kumpens għall-istituzzjonijiet li jingħalqu. Fil-każ ta’ gruppi fil-mira bi ħtiġijiet partikolarment diffiċli u kumplessi, li diffiċilment jiġu ssodisfati minn perspettiva soċjetali u fejn ma jeistuux soluzzjonijiet personalizzati, dan jista’ jwassal għall-ħolqien ta’ djar ġodda tal-kura u ta’ kura residenzjali li jixbhu lil istituzzjoni. Dan jista’ jiġri woll fil-każ ta’ kriżi gravi, pereżempju l-mewġa ta’ refuġjati f’għadd ta’ Stati Membri fil-ħarifa tal-2015 fejn, biex jiġi indirizzat malajr il-bżonn li r-refuġjati jkollhom saqaf fuq rashom, inħolqu kampijiet tar-refuġjati u nstabitilhom akkomodazzjoni f’istituzzjonijiet. Hemm ir-riskju li soluzzjonijiet li jitfasslu u jiġu ppjanati bħala miżura temporanja jibqgħu għaddejjin fit-tul, li jwasslu għal riperkussjonijiet negattivi fil-livell individwali; |
| --- | --- |

9.

jemmen li huwa importanti li jiġi enfasizzat il-periklu li l-pajjiżi fit-tranżizzjoni għal kura bbażata iżjed fil-komunità u miftuħa jibnu istituzzjonijiet ġodda bħala kumpens għall-istituzzjonijiet li jingħalqu. Fil-każ ta’ gruppi fil-mira bi ħtiġijiet partikolarment diffiċli u kumplessi, li diffiċilment jiġu ssodisfati minn perspettiva soċjetali u fejn ma jeistuux soluzzjonijiet personalizzati, dan jista’ jwassal għall-ħolqien ta’ djar ġodda tal-kura u ta’ kura residenzjali li jixbhu lil istituzzjoni. Dan jista’ jiġri woll fil-każ ta’ kriżi gravi, pereżempju l-mewġa ta’ refuġjati f’għadd ta’ Stati Membri fil-ħarifa tal-2015 fejn, biex jiġi indirizzat malajr il-bżonn li r-refuġjati jkollhom saqaf fuq rashom, inħolqu kampijiet tar-refuġjati u nstabitilhom akkomodazzjoni f’istituzzjonijiet. Hemm ir-riskju li soluzzjonijiet li jitfasslu u jiġu ppjanati bħala miżura temporanja jibqgħu għaddejjin fit-tul, li jwasslu għal riperkussjonijiet negattivi fil-livell individwali;

Il-ġlieda kontra l-istigmatizzazzjoni

| 10. | josserva li, fl-Istati Membri differenti tal-UE, insibu, fi gradi differenti, sensiela ta’ liġijiet u dokumenti ta’ politika li jipprevedu li l-persuni b’diżabbiltà għandhom jingħataw il-kapaċità li jieħdu sehem fis-soċjetà u jkunu jistgħu jgħixu bħall-oħrajn. Madankollu, għad hemm oppożizzjoni mistura u, xi drabi, evidenti kontra l-persuni b’diżabbiltà fis-soċjetà. Il-gruppi stigmatizzati ta’ spiss jiġu ttrattati b’ostilità, biża’ u daqslikieku huma ta’ valur inqas u piż. Għadd kbir ta’ studji wrew li l-persuni b’mard mentali jiġu stigmatizzati (7). Min-naħa tagħha, l-istigmatizzazzjoni twassal biex il-persuni jiġu diskriminati. Din tista’ tiġi espressa fil-forma ta’, pereżempju, nuqqasijiet fil-kura tas-saħħa jew esklużjoni soċjali li jwasslu biex is-saħħa mentali tal-persuna kkonċernata tkompli tmur għall-agħar. Dan isir ċirku vizzjuż li jkun fil-periklu li jissokta u jiġi approfondit. Id-deistituzzjonalizzazzjoni tinvolvi iżjed milli l-għeluq ta’ istituzzjonijiet kbar u l-ħolqien ta’ forom alternattivi ta’ kura tas-saħħa. Huwa importanti wkoll li jiġu miġġielda l-preġudizzji u l-istereotipi u li tinbidel l-imġiba: mill-perċezzjoni ewlenija li l-persuni b’diżabbiltà huma oġġetti u riċevituri passivi tal-kura għall-idea li jiġu rikonoxxuti bħala membri sħaħ fis-soċjetà b’firxa sħiħa ta’ drittijiet tal-bniedem. Il-KtR huwa tal-fehma li l-Istati Membri, b’mod parallel mad-deistituzzjonalizzazzjoni, għandhom jiġġieldu l-istigmatizzazzjoni u jevitaw id-diskriminazzjoni. Dan jinvolvi, b’konformità mal-Konvenzjoni tan-NU (l-Artikoli 4 sa 6 tal-UNCRPD), li l-Istati Membri jieħdu passi pożittivi u miżuri preventivi biex jiġġieldu kull tip ta’ diskriminazzjoni u jiżguraw ir-rispett d-drittijiet tal-bniedem għal kulħadd. Jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li hemm għadd kbir ta’ eżempji tajbin ta’ kampanji nazzjonali li jiġġiel; du l-istigmbħala sors ta’ ispirazzjoni, kemm fi ħdan l-Istati Membri tal-UE kif ukoll lil hinn minnhom; |
| --- | --- |

10.

josserva li, fl-Istati Membri differenti tal-UE, insibu, fi gradi differenti, sensiela ta’ liġijiet u dokumenti ta’ politika li jipprevedu li l-persuni b’diżabbiltà għandhom jingħataw il-kapaċità li jieħdu sehem fis-soċjetà u jkunu jistgħu jgħixu bħall-oħrajn. Madankollu, għad hemm oppożizzjoni mistura u, xi drabi, evidenti kontra l-persuni b’diżabbiltà fis-soċjetà. Il-gruppi stigmatizzati ta’ spiss jiġu ttrattati b’ostilità, biża’ u daqslikieku huma ta’ valur inqas u piż. Għadd kbir ta’ studji wrew li l-persuni b’mard mentali jiġu stigmatizzati (7). Min-naħa tagħha, l-istigmatizzazzjoni twassal biex il-persuni jiġu diskriminati. Din tista’ tiġi espressa fil-forma ta’, pereżempju, nuqqasijiet fil-kura tas-saħħa jew esklużjoni soċjali li jwasslu biex is-saħħa mentali tal-persuna kkonċernata tkompli tmur għall-agħar. Dan isir ċirku vizzjuż li jkun fil-periklu li jissokta u jiġi approfondit. Id-deistituzzjonalizzazzjoni tinvolvi iżjed milli l-għeluq ta’ istituzzjonijiet kbar u l-ħolqien ta’ forom alternattivi ta’ kura tas-saħħa. Huwa importanti wkoll li jiġu miġġielda l-preġudizzji u l-istereotipi u li tinbidel l-imġiba: mill-perċezzjoni ewlenija li l-persuni b’diżabbiltà huma oġġetti u riċevituri passivi tal-kura għall-idea li jiġu rikonoxxuti bħala membri sħaħ fis-soċjetà b’firxa sħiħa ta’ drittijiet tal-bniedem. Il-KtR huwa tal-fehma li l-Istati Membri, b’mod parallel mad-deistituzzjonalizzazzjoni, għandhom jiġġieldu l-istigmatizzazzjoni u jevitaw id-diskriminazzjoni. Dan jinvolvi, b’konformità mal-Konvenzjoni tan-NU (l-Artikoli 4 sa 6 tal-UNCRPD), li l-Istati Membri jieħdu passi pożittivi u miżuri preventivi biex jiġġieldu kull tip ta’ diskriminazzjoni u jiżguraw ir-rispett d-drittijiet tal-bniedem għal kulħadd. Jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li hemm għadd kbir ta’ eżempji tajbin ta’ kampanji nazzjonali li jiġġiel; du l-istigmbħala sors ta’ ispirazzjoni, kemm fi ħdan l-Istati Membri tal-UE kif ukoll lil hinn minnhom;

| 11. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li pazjenti li jiġu trasferiti għal kura aktar miftuħa u bbażata fil-komunità għandu jkollhom il-ħtiġijiet tagħhom valutati adegwatament. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jiżguraw li dawn il-ħtiġijiet huma sodisfati sabiex l-utenti jkunu jistgħu jkollhom kontroll fuq ħajjithom stess, jagħmlu għażliet u deċiżjonijiet veri dwar fejn imorru jgħixu, ma’ min se jgħixu u kif jgħixu. Is-servizzi (inkluża l-għajnuna personali) għandhom ikunu disponibbli u aċċessibbli għal kulħadd biex jiggarantixxu li l-utenti jkunu inklużi fil-komunità u jistgħu jgħixu ħajja kemm jista’ jkun indipendenti; |
| --- | --- |

11.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li pazjenti li jiġu trasferiti għal kura aktar miftuħa u bbażata fil-komunità għandu jkollhom il-ħtiġijiet tagħhom valutati adegwatament. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jiżguraw li dawn il-ħtiġijiet huma sodisfati sabiex l-utenti jkunu jistgħu jkollhom kontroll fuq ħajjithom stess, jagħmlu għażliet u deċiżjonijiet veri dwar fejn imorru jgħixu, ma’ min se jgħixu u kif jgħixu. Is-servizzi (inkluża l-għajnuna personali) għandhom ikunu disponibbli u aċċessibbli għal kulħadd biex jiggarantixxu li l-utenti jkunu inklużi fil-komunità u jistgħu jgħixu ħajja kemm jista’ jkun indipendenti;

Il-ħiliet u l-għarfien

| 12. | jenfasizza li t-tranżizzjoni minn kura istituzzjonali għal waħda bbażata fil-komunità ser tinvolvi wkoll bidla paradigmatika għall-persunal u l-ħiliet tagħhom. L-enfasi fuq l-għarfien mediku u professjonijiet tiegħu nbidlet għal aktar kura bbażata fil-komunità, u dan wassal għall-ħtieġa ta’ ħiliet soċjali u edukattivi. Il-KtR jemmen li huwa importanti li l-persunal li jappoġġja l-individwi jkollu l-għarfien rilevanti għall-missjoni tiegħu (l-Artikolu 4 tal-UNCRPD). Li l-persunal ikollu l-ħiliet adegwati mhux biss iħaffef it-tranżizzjoni iżda jimpedixxi wkoll il-ħolqien ta’ istituzzjonijiet ġodda. F’bosta pajjiżi hemm nuqqas ta’ persunal b’ħiliet akkademiċi adegwati. Il-kooperazzjoni u l-iskambju internazzjonali f’dan ir-rigward jistgħu jkunu mezz biex tiżdied id-disponibbiltà tal-persunal bil-ħiliet meħtieġa. Il-KtR jirrakkomanda esperjenza professjonali flimkien ma’ korsijiet ġodda ta’ taħriġ f’livell universitarju u fil-livell sekondarju sabiex tiġi ffaċilitata t-tranżizzjoni. Sabiex tiġi żgurata d-disponibbiltà ta’ persunal imħarreġ tajjeb, jinħtieġu ppjanar u koordinazzjoni. Il-KtR jenfasizza l-importanza li t-taħriġ għal persunal ġdid u mħarreġ mill-ġdid għandu jinkludi għarfien dwar id-drittijiet tal-bniedem; xi jfisser għajxien b’diżabbiltà; xi jfisser għajxien f’istituzzjoni; kif ukoll il-kompetenzi biex l-individwi jiġu involuti dwar kif kif jixtiequ jirċievu l-għajnuna. Li persuna tiffamiljarizza ruħha għal ħajja f’istituzzjoni u mbagħad tgħix waħidha u tkum kapaċi tieħu d-deċiżjonijiet hija stess mhijiex tranżiżżjoni faċli. Hemm ir-riskju ta’ iżolament u/jew esklużjoni għall-individwi meta jkunu qed jadattaw ruħhom għas-soċjetà. Huwa ta’ importanza kbira li l-individwi jintlaqgħu u jiġu appoġġjati minn persunal kompetenti li jkun jista’ jindirizza l-individwi kollha kemm huma u l-bżonnijiet tagħhom b’mod olistiku. Ir-riċerka u l-iskambju tal-għarfien f’dan il-qasam kienu pożittivi, b’mod partikolari fil-każ ta’ diżabbiltà psikjatrika u newropsikjatrika. Żdiedu l-aċċess għal metodi bbażati fuq l-għarfien u l-evidenza u l-użu tagħhom, kemm f’dak li għandu x’jaqsam ma’ kura medika u psikoloġika kif ukoll f’dak li jirrigwarda l-appoġġ psikoloġiku u soċjali u l-apparat konjittiv. Pereżempju, fl-Iżvezja, għadd ta’ snin ilu l-Bord Nazzjonali tas-Saħħa u l-Benessri (Socialstyrelsen) ħareġ linji gwida f’diversi oqsma bħall-iskiżofrenja u disturbi simili (8). Il-linji gwida fihom rakkomandazzjonijiet ewlenin għal metodi bbażati fuq l-evidenza għall-kura tas-saħħa u s-servizzi soċjali. Il-Bord Nazzjonali tas-Saħħa u l-Benessri ppubblika wkoll gwida dwar il-metodi ta’ ħidma u pariri ġenerali dwar il-livell ta’ tagħrif u ħiliet meħtieġa għall-persunal u l-impjegaturi li jaħdmu ma’ persuni b’diżabbiltajiet differenti (9)
   (10). |
| --- | --- |

12.

jenfasizza li t-tranżizzjoni minn kura istituzzjonali għal waħda bbażata fil-komunità ser tinvolvi wkoll bidla paradigmatika għall-persunal u l-ħiliet tagħhom. L-enfasi fuq l-għarfien mediku u professjonijiet tiegħu nbidlet għal aktar kura bbażata fil-komunità, u dan wassal għall-ħtieġa ta’ ħiliet soċjali u edukattivi. Il-KtR jemmen li huwa importanti li l-persunal li jappoġġja l-individwi jkollu l-għarfien rilevanti għall-missjoni tiegħu (l-Artikolu 4 tal-UNCRPD). Li l-persunal ikollu l-ħiliet adegwati mhux biss iħaffef it-tranżizzjoni iżda jimpedixxi wkoll il-ħolqien ta’ istituzzjonijiet ġodda. F’bosta pajjiżi hemm nuqqas ta’ persunal b’ħiliet akkademiċi adegwati. Il-kooperazzjoni u l-iskambju internazzjonali f’dan ir-rigward jistgħu jkunu mezz biex tiżdied id-disponibbiltà tal-persunal bil-ħiliet meħtieġa. Il-KtR jirrakkomanda esperjenza professjonali flimkien ma’ korsijiet ġodda ta’ taħriġ f’livell universitarju u fil-livell sekondarju sabiex tiġi ffaċilitata t-tranżizzjoni. Sabiex tiġi żgurata d-disponibbiltà ta’ persunal imħarreġ tajjeb, jinħtieġu ppjanar u koordinazzjoni. Il-KtR jenfasizza l-importanza li t-taħriġ għal persunal ġdid u mħarreġ mill-ġdid għandu jinkludi għarfien dwar id-drittijiet tal-bniedem; xi jfisser għajxien b’diżabbiltà; xi jfisser għajxien f’istituzzjoni; kif ukoll il-kompetenzi biex l-individwi jiġu involuti dwar kif kif jixtiequ jirċievu l-għajnuna. Li persuna tiffamiljarizza ruħha għal ħajja f’istituzzjoni u mbagħad tgħix waħidha u tkum kapaċi tieħu d-deċiżjonijiet hija stess mhijiex tranżiżżjoni faċli. Hemm ir-riskju ta’ iżolament u/jew esklużjoni għall-individwi meta jkunu qed jadattaw ruħhom għas-soċjetà. Huwa ta’ importanza kbira li l-individwi jintlaqgħu u jiġu appoġġjati minn persunal kompetenti li jkun jista’ jindirizza l-individwi kollha kemm huma u l-bżonnijiet tagħhom b’mod olistiku. Ir-riċerka u l-iskambju tal-għarfien f’dan il-qasam kienu pożittivi, b’mod partikolari fil-każ ta’ diżabbiltà psikjatrika u newropsikjatrika. Żdiedu l-aċċess għal metodi bbażati fuq l-għarfien u l-evidenza u l-użu tagħhom, kemm f’dak li għandu x’jaqsam ma’ kura medika u psikoloġika kif ukoll f’dak li jirrigwarda l-appoġġ psikoloġiku u soċjali u l-apparat konjittiv. Pereżempju, fl-Iżvezja, għadd ta’ snin ilu l-Bord Nazzjonali tas-Saħħa u l-Benessri (Socialstyrelsen) ħareġ linji gwida f’diversi oqsma bħall-iskiżofrenja u disturbi simili (8). Il-linji gwida fihom rakkomandazzjonijiet ewlenin għal metodi bbażati fuq l-evidenza għall-kura tas-saħħa u s-servizzi soċjali. Il-Bord Nazzjonali tas-Saħħa u l-Benessri ppubblika wkoll gwida dwar il-metodi ta’ ħidma u pariri ġenerali dwar il-livell ta’ tagħrif u ħiliet meħtieġa għall-persunal u l-impjegaturi li jaħdmu ma’ persuni b’diżabbiltajiet differenti (9)
   (10).

It-tfal u ż-żgħażagħ

| 13. | jilqa’ b’sodisfazzjon il-fatt li l-Ministri tal-Affarijiet Barranin tal-UE approvaw il-Linji Gwida riveduti dwar il-Promozzjoni u l-Protezzjoni tad-Drittijiet tat-Tfal. B’konformità mal-Konvenzjonijiet rilevanti tan-NU, il-KtR huwa tal-fehma li l-Istati Membri kollha tal-UE għandhom jappoġġaw il-prinċipju li t-tfal jgħixu f’familja. Ir-riċerka turi li tfal li jitrabbew f’istituzzjonijiet mhux qed jiżviluppaw bl-istess mod bħat-tfal li jitrabbew mal-familja tagħhom u bid-drittijiet u l-opportunitajiet li jmorru l-iskola bħat-tfal l-oħra. Hija turi wkoll li t-tfal li jitrabbew f’istituzzjoni jista’ jkollhom problemi ta’ mġiba u diffikultajiet f’kuntest soċjali iktar tard fil-ħajja. It-tfal fl-istituzzjonijiet ta’ spiss ma jkunux stimulati biżżejjed u bħala mod biex joħolqu din l-istimulazzjoni jagħmlu ħsara lilhom innifishom jew, minflok, jiżviluppaw imġiba problematika. It-tfal kollha jeħtieġu l-kontinwità u l-prossimità għal żvilupp pożittiv. Il-KtR jirrakkomanda lill-pajjiżi kollha fl-UE li t-tfal b’diżabbiltà u l-ġenituri tagħhom għandhom jingħataw l-għajnuna u l-appoġġ li għandhom bżonn fi jew qrib djarhom. Il-ġenituri għandhom jingħataw assistenza u taħriġ dwar id-diżabbiltà ta’ uliedhom, kif ukoll jirċievu appoġġ mill-komunità/muniċipalità sabiex ikunu jistgħu jirnexxu fit-trobbija tat-tfal. Jekk il-ġenituri jkollhom jaħdmu inqas sabiex jappoġġjaw lil uliedhom b’diżabbiltà fid-dar għandu jiġi ffaċilitat appoġġ finanzjarju; |
| --- | --- |

13.

jilqa’ b’sodisfazzjon il-fatt li l-Ministri tal-Affarijiet Barranin tal-UE approvaw il-Linji Gwida riveduti dwar il-Promozzjoni u l-Protezzjoni tad-Drittijiet tat-Tfal. B’konformità mal-Konvenzjonijiet rilevanti tan-NU, il-KtR huwa tal-fehma li l-Istati Membri kollha tal-UE għandhom jappoġġaw il-prinċipju li t-tfal jgħixu f’familja. Ir-riċerka turi li tfal li jitrabbew f’istituzzjonijiet mhux qed jiżviluppaw bl-istess mod bħat-tfal li jitrabbew mal-familja tagħhom u bid-drittijiet u l-opportunitajiet li jmorru l-iskola bħat-tfal l-oħra. Hija turi wkoll li t-tfal li jitrabbew f’istituzzjoni jista’ jkollhom problemi ta’ mġiba u diffikultajiet f’kuntest soċjali iktar tard fil-ħajja. It-tfal fl-istituzzjonijiet ta’ spiss ma jkunux stimulati biżżejjed u bħala mod biex joħolqu din l-istimulazzjoni jagħmlu ħsara lilhom innifishom jew, minflok, jiżviluppaw imġiba problematika. It-tfal kollha jeħtieġu l-kontinwità u l-prossimità għal żvilupp pożittiv. Il-KtR jirrakkomanda lill-pajjiżi kollha fl-UE li t-tfal b’diżabbiltà u l-ġenituri tagħhom għandhom jingħataw l-għajnuna u l-appoġġ li għandhom bżonn fi jew qrib djarhom. Il-ġenituri għandhom jingħataw assistenza u taħriġ dwar id-diżabbiltà ta’ uliedhom, kif ukoll jirċievu appoġġ mill-komunità/muniċipalità sabiex ikunu jistgħu jirnexxu fit-trobbija tat-tfal. Jekk il-ġenituri jkollhom jaħdmu inqas sabiex jappoġġjaw lil uliedhom b’diżabbiltà fid-dar għandu jiġi ffaċilitat appoġġ finanzjarju;

| 14. | itenni li t-tfal u ż-żgħażagħ b’diżabbiltà għandu jkollhom l-istess drittijiet u obbligi mil-lat ta’ edukazzjoni u studji bħall-oħrajn. Dan jitlob li l-iskola tissodisfa l-ħtiġijiet tat-tfal, għaliex inkella jkun hemm il-periklu ta’ iżolament anke barra l-istituzzjonijiet. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jinvestu aktar f’baġita tal-iskola biex jindirizzaw in-nuqqas ta’ faċilitajiet xierqa u biex jipprijoritizzaw l-aċċessibilità u disinjar universali. Il-programmi għandhom jiġu implimentati biex titqajjem kuxjenza dwar id-diżabbiltà fost il-membri tal-persunal fl-iskejjel u tfal oħra, kif ukoll biex jipprovdu taħriġ adegwat għall-għalliema b’metodoloġiji inklużivi u jiġu inċentivati biex jaħdmu ma’ tfal b’diżabbiltà. L-imġiba u l-preġudizzji jridu jiġu indirizzati sabiex tkun possibbli inklużjoni sħiħa; |
| --- | --- |

14.

itenni li t-tfal u ż-żgħażagħ b’diżabbiltà għandu jkollhom l-istess drittijiet u obbligi mil-lat ta’ edukazzjoni u studji bħall-oħrajn. Dan jitlob li l-iskola tissodisfa l-ħtiġijiet tat-tfal, għaliex inkella jkun hemm il-periklu ta’ iżolament anke barra l-istituzzjonijiet. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jinvestu aktar f’baġita tal-iskola biex jindirizzaw in-nuqqas ta’ faċilitajiet xierqa u biex jipprijoritizzaw l-aċċessibilità u disinjar universali. Il-programmi għandhom jiġu implimentati biex titqajjem kuxjenza dwar id-diżabbiltà fost il-membri tal-persunal fl-iskejjel u tfal oħra, kif ukoll biex jipprovdu taħriġ adegwat għall-għalliema b’metodoloġiji inklużivi u jiġu inċentivati biex jaħdmu ma’ tfal b’diżabbiltà. L-imġiba u l-preġudizzji jridu jiġu indirizzati sabiex tkun possibbli inklużjoni sħiħa;

It-tutela

| 15. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li għadd kbir ta’ ċittadini tal-UE li jsofru minn ritardazzjoni mentali u/jew mard mentali huma soġġetti għal tutela (plenary guardianship) jew kurazija (partial guardianship). Il-KtR jirrikonoxxi li l-kurazija tista’ tipproteġi l-interessi tal-individwi kkonċernati u tipproteġihom kontra l-abbuż li kieku kien ikollhom jesperjenzaw. Madankollu, jesprimi t-tħassib tiegħu li t-tutela tinvolvi t-telf tad-drittijiet legali kollha u li d-deċiżjonijiet li jirrigwardaw l-aktar ħajjet l-individwu jiġu ttrasferiti lil rappreżentant legali. Hemm bosta adulti li kontra l-volontà tagħhom jitqiegħdu f’istituzzjoni minn rappreżentant maħtur legalment. Il-KtR jitlob lill-Istati Membri jaħdmu biex jitnaqqass il-bżonn ta’ tutela u li jinvolvu lill-utenti, il-familji tagħhom, l-organizzazzjonijiet tad-drittijiet tal-utenti u l-ispeċjalisti fit-teħid tad-deċiżjonijiet. Reviżjoni tal-leġislazzjoni dwar il-kapaċità legali għandha tinkludi obbligi dwar il-parteċipazzjoni fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet u permezz tal-leġislazzjoni għandhom jissaħħu d-drittijiet tal-grupp fil-mira; |
| --- | --- |

15.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li għadd kbir ta’ ċittadini tal-UE li jsofru minn ritardazzjoni mentali u/jew mard mentali huma soġġetti għal tutela (plenary guardianship) jew kurazija (partial guardianship). Il-KtR jirrikonoxxi li l-kurazija tista’ tipproteġi l-interessi tal-individwi kkonċernati u tipproteġihom kontra l-abbuż li kieku kien ikollhom jesperjenzaw. Madankollu, jesprimi t-tħassib tiegħu li t-tutela tinvolvi t-telf tad-drittijiet legali kollha u li d-deċiżjonijiet li jirrigwardaw l-aktar ħajjet l-individwu jiġu ttrasferiti lil rappreżentant legali. Hemm bosta adulti li kontra l-volontà tagħhom jitqiegħdu f’istituzzjoni minn rappreżentant maħtur legalment. Il-KtR jitlob lill-Istati Membri jaħdmu biex jitnaqqass il-bżonn ta’ tutela u li jinvolvu lill-utenti, il-familji tagħhom, l-organizzazzjonijiet tad-drittijiet tal-utenti u l-ispeċjalisti fit-teħid tad-deċiżjonijiet. Reviżjoni tal-leġislazzjoni dwar il-kapaċità legali għandha tinkludi obbligi dwar il-parteċipazzjoni fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet u permezz tal-leġislazzjoni għandhom jissaħħu d-drittijiet tal-grupp fil-mira;

Il-kontribut tal-utenti u l-parteċipazzjoni

| 16. | jemmen li l-persuni b’diżabbiltà għandu jkollhom opportunitajiet statutorji u appoġġ sabiex jieħdu deċiżjonijiet li jikkonċernawhom, ħajjithom ta’ kuljum u t-tfassil tas-servizzi lokali. Huwa importanti li l-informazzjoni titfassa lskont il-ħtiġijiet tal-grupp fil-mira. Li wieħed jisma’ u jikkoopera mal-organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw l-utenti u l-qraba jiffaċilita l-kontribut u l-parteċipazzjoni tal-utenti. L-għarfien u l-esperjenza tal-utenti ħiliet importanti li għandhom jitħarsu. Il-KtR jirrakkomanda li l-Istati Membri jappoġġjaw l-istabbiliment u l-ħidma ta’ organizzazzjonijiet tal-utenti; |
| --- | --- |

16.

jemmen li l-persuni b’diżabbiltà għandu jkollhom opportunitajiet statutorji u appoġġ sabiex jieħdu deċiżjonijiet li jikkonċernawhom, ħajjithom ta’ kuljum u t-tfassil tas-servizzi lokali. Huwa importanti li l-informazzjoni titfassa lskont il-ħtiġijiet tal-grupp fil-mira. Li wieħed jisma’ u jikkoopera mal-organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw l-utenti u l-qraba jiffaċilita l-kontribut u l-parteċipazzjoni tal-utenti. L-għarfien u l-esperjenza tal-utenti ħiliet importanti li għandhom jitħarsu. Il-KtR jirrakkomanda li l-Istati Membri jappoġġjaw l-istabbiliment u l-ħidma ta’ organizzazzjonijiet tal-utenti;

Leġislazzjoni u linji gwida

| 17. | josserva li huwa importanti li l-leġislazzjoni u l-politiki eżistenti jappoġġjaw l-implimentazzjoni b’konformità mal-Artikolu 4(1) tal-UNCRPD. Għandha tingħata attenzjoni partikolari għad-drittijiet tat-tfal. Il-KtR jinnota, barra minn hekk, li l-leġislazzjoni għandha tiżgura li l-persuni jgħixu ħajjithom b’mod awtonomu u l-appoġġ għandu jkun ibbażat fuq il-ħtiġijiet u x-xewqat individwali tagħhom; |
| --- | --- |

17.

josserva li huwa importanti li l-leġislazzjoni u l-politiki eżistenti jappoġġjaw l-implimentazzjoni b’konformità mal-Artikolu 4(1) tal-UNCRPD. Għandha tingħata attenzjoni partikolari għad-drittijiet tat-tfal. Il-KtR jinnota, barra minn hekk, li l-leġislazzjoni għandha tiżgura li l-persuni jgħixu ħajjithom b’mod awtonomu u l-appoġġ għandu jkun ibbażat fuq il-ħtiġijiet u x-xewqat individwali tagħhom;

| 18. | jenfasizza l-importanza ta’ miżuri ta’ appoġġ u protezzjoni tal-persuni b’diżabbiltà serja fil-perjodu wara li jiġu nieqsa l-ġenituri u l-qraba tagħhom. B’mod partikolari, jikkunsidra li huwa essenzjali li l-persuni b’diżabbiltà li mhumiex kapaċi jerfgħu r-responsabbiltà sħiħa għalihom innifishom jiġu garantiti l-benessri, l-inklużjoni u l-awtonomija sħiħa, u b’hekk jiġi evitat li awtomatika jiddaħħlu f’istituzzjoni; |
| --- | --- |

18.

jenfasizza l-importanza ta’ miżuri ta’ appoġġ u protezzjoni tal-persuni b’diżabbiltà serja fil-perjodu wara li jiġu nieqsa l-ġenituri u l-qraba tagħhom. B’mod partikolari, jikkunsidra li huwa essenzjali li l-persuni b’diżabbiltà li mhumiex kapaċi jerfgħu r-responsabbiltà sħiħa għalihom innifishom jiġu garantiti l-benessri, l-inklużjoni u l-awtonomija sħiħa, u b’hekk jiġi evitat li awtomatika jiddaħħlu f’istituzzjoni;

Data u statistika għall-monitoraġġ

| 19. | josserva li n-nuqqas ta’ data jagħmilha diffiċli sabiex wieħed isegwi l-iżvilupp l-proċess tad-deistituzzjonalizzazzjoni u li ssir analiżi komparattiva bejn l-Istati Membri differenti. Għaldaqstant, il-KtR jirrakkomanda li tingħata prijorità lill-ħidma dwar id-definizzjoni u l-iżvilupp ta’ indikaturi u tagħmel parti mill-istrateġija u l-ippjanar tat-tranżizzjoni għal kura u servizzi iżjed ibbażati fil-komunità. Il-bidla paradigmatika għal approċċ fejn il-kura tkun aktar individwali u ċċentrata fuq il-persuna għandha tiġi riflessa wkoll fl-istandards u l-indikaturi żviluppati. Dawn għandhom jiffukaw fuq il-kwalità tal-ħajja u d-drittijiet tal-utenti aktar milli fuq il-monitoraġġ ta’ data ta’ natura aktar teknika. Il-KtR jirrakkomanda kooperazzjoni bejn l-Istati Membri dwar l-iżvilupp u d-definizzjoni ta’ standards u indikaturi; |
| --- | --- |

19.

josserva li n-nuqqas ta’ data jagħmilha diffiċli sabiex wieħed isegwi l-iżvilupp l-proċess tad-deistituzzjonalizzazzjoni u li ssir analiżi komparattiva bejn l-Istati Membri differenti. Għaldaqstant, il-KtR jirrakkomanda li tingħata prijorità lill-ħidma dwar id-definizzjoni u l-iżvilupp ta’ indikaturi u tagħmel parti mill-istrateġija u l-ippjanar tat-tranżizzjoni għal kura u servizzi iżjed ibbażati fil-komunità. Il-bidla paradigmatika għal approċċ fejn il-kura tkun aktar individwali u ċċentrata fuq il-persuna għandha tiġi riflessa wkoll fl-istandards u l-indikaturi żviluppati. Dawn għandhom jiffukaw fuq il-kwalità tal-ħajja u d-drittijiet tal-utenti aktar milli fuq il-monitoraġġ ta’ data ta’ natura aktar teknika. Il-KtR jirrakkomanda kooperazzjoni bejn l-Istati Membri dwar l-iżvilupp u d-definizzjoni ta’ standards u indikaturi;

Xogħol u impjieg

| 20. | josserva li, b’konformità mal-Artikolu 27 tal-UNCRPD, id-dritt għax-xogħol huwa dritt fundamentali. Huwa importanti li dan ma jixxekkilx, pereżempju, minn preġudizzji jew nuqqas ta’ aċċessibbiltà. Il-KtR jenfasizza li għandhom isiru sforzi biex persuni b’diżabbiltà jkunu jistgħu jaħdmu skont il-karatteristiċi personali tagħhom. Riabilitazzjoni li taħdem kif imiss u l-adattament tal-postijiet tax-xogħol u tal-impjiegi huma ta’ importanza kbira. Il-forom differenti ta’ attività għal dawk li ma jistgħux isibu impjieg bi ħlas f’suq tax-xogħol regolari huma wkoll miżura importanti għall-promozzjoni tas-saħħa u t-tnaqqis tal-istigma u l-iżolament u huwa għalhekk li l-istabbilimenti ta’ rijabilitazzjoni u servizzi u negozji ta’ assistenza u workshops li jimpjegaw l-aktar nies b’diżabbiltà huma daqshekk importanti. Jeħtieġ li jkun hemm sinerġija bejn is-servizzi soċjali u s-suq tax-xogħol hawnhekk, permezz ta’ strutturi li jipprovdu servizz ta’ integrazzjoni fil-ħajja tax-xogħol, li jippermetti l-introduzzjoni ta’ programmi personalizzati għal gwida, taħriġ, medjazzjoni għal impjieg, żamma tal-impjiegi u inklużjoni soċjali fil-post tax-xogħol. Huwa importanti li l-inizjattivi marbutin mas-saħħa u x-xogħol jitqiesu bħala investiment aktar milli spiża. L-aċċess għal impjieg b’salarju jew kwalunkwe tip ta’ rimunerazzjoni mhux biss iżid l-inklużjoni, iżda jnaqqas ukoll il-faqar. Huwa importanti ħafna għall-persuni kollha li jkollhom sens ta’ appartenenza, u li jkunu jistgħu jikkontribwixxu u jagħmlu xi ħaġa sinifikanti. Fl-istess ħin, iżid ukoll l-għarfien fost il-bqija tal-popolazzjoni dwar il-persuni b’diżabbiltà u l-opportunitajiet u d-diffikultajiet tagħhom; |
| --- | --- |

20.

josserva li, b’konformità mal-Artikolu 27 tal-UNCRPD, id-dritt għax-xogħol huwa dritt fundamentali. Huwa importanti li dan ma jixxekkilx, pereżempju, minn preġudizzji jew nuqqas ta’ aċċessibbiltà. Il-KtR jenfasizza li għandhom isiru sforzi biex persuni b’diżabbiltà jkunu jistgħu jaħdmu skont il-karatteristiċi personali tagħhom. Riabilitazzjoni li taħdem kif imiss u l-adattament tal-postijiet tax-xogħol u tal-impjiegi huma ta’ importanza kbira. Il-forom differenti ta’ attività għal dawk li ma jistgħux isibu impjieg bi ħlas f’suq tax-xogħol regolari huma wkoll miżura importanti għall-promozzjoni tas-saħħa u t-tnaqqis tal-istigma u l-iżolament u huwa għalhekk li l-istabbilimenti ta’ rijabilitazzjoni u servizzi u negozji ta’ assistenza u workshops li jimpjegaw l-aktar nies b’diżabbiltà huma daqshekk importanti. Jeħtieġ li jkun hemm sinerġija bejn is-servizzi soċjali u s-suq tax-xogħol hawnhekk, permezz ta’ strutturi li jipprovdu servizz ta’ integrazzjoni fil-ħajja tax-xogħol, li jippermetti l-introduzzjoni ta’ programmi personalizzati għal gwida, taħriġ, medjazzjoni għal impjieg, żamma tal-impjiegi u inklużjoni soċjali fil-post tax-xogħol. Huwa importanti li l-inizjattivi marbutin mas-saħħa u x-xogħol jitqiesu bħala investiment aktar milli spiża. L-aċċess għal impjieg b’salarju jew kwalunkwe tip ta’ rimunerazzjoni mhux biss iżid l-inklużjoni, iżda jnaqqas ukoll il-faqar. Huwa importanti ħafna għall-persuni kollha li jkollhom sens ta’ appartenenza, u li jkunu jistgħu jikkontribwixxu u jagħmlu xi ħaġa sinifikanti. Fl-istess ħin, iżid ukoll l-għarfien fost il-bqija tal-popolazzjoni dwar il-persuni b’diżabbiltà u l-opportunitajiet u d-diffikultajiet tagħhom;

Impatt ekonomiku

| 21. | josserva li s-sostenibbiltà fit-tul fil-kura fil-komunità ser teħtieġ bidla radikali fl-infiq pubbliku u li r-riżorsi jkunu ffukati fuq il-prevenzjoni u l-intervent bikri. Għalhekk josserva li, fl-evalwazzjoni u l-analiżi tal-impatt ekonomiku tat-tranżizzjoni għal kura bbażata fil-komunità, huwa importanti mhux biss li jiġu eżaminati l-ispejjeż fihom innifishom, iżda wkoll f’dak li għandu x’jaqsam ma’ riżultati aktar orjentati lejn il-kwalità u l-impatt fit-tul, kemm fil-livell individwali kif ukoll fil-livell komunitarju. L-istudji dwar l-ekonomija tas-saħħa juru li, b’mod ġenerali, is-servizzi psikjatriċi bbażati fil-komunità jiswew daqs is-servizzi bbażati fl-isptar. Iżda peress li ta’ spiss jagħtu riżultati aħjar għall-individwi, f’dawn il-każijiet huma aktar effettivi minn perspettiva soċjetali. L-effetti pożittivi fuq is-saħħa jfissru li iżjed persuni jkunu jistgħu jistabbilixxu ruħhom fis-suq tax-xogħol, li jżid il-livell ta’ produzzjoni, isaħħaħ l-inklużjoni soċjali u jnaqqas ir-riskju ta’ kriminalità, li min-naħa tiegħu jwassal għal tnaqqis tal-piż fuq is-sistema ġudizzjarja (11). L-investiment f’miżuri preventivi u bikrin flimkien mal-appoġġ għat-tfal u ż-żgħażagħ u l-ġenituri tagħhom jfisser li jkunu jistgħu jmorru l-iskola. Dan jippermettilhom li jkomplu l-istudji tagħhom u li jistabbilixxu ruħhom fis-suq tax-xogħol. It-tneħħija tal-persuni minn istituzzjonijiet u sptarijiet speċjalizzati kbar tista’ ssir biss jekk jiġu stabbiliti u organizzati forom alternattivi ta’ kura u aktar ibbażati fil-komunità. Dan jista’ jfisser li għall-ewwel l-ispejjeż jistgħu jiżdiedu fit-tranżizzjoni għal kura bbażata aktar fil-komunità; |
| --- | --- |

21.

josserva li s-sostenibbiltà fit-tul fil-kura fil-komunità ser teħtieġ bidla radikali fl-infiq pubbliku u li r-riżorsi jkunu ffukati fuq il-prevenzjoni u l-intervent bikri. Għalhekk josserva li, fl-evalwazzjoni u l-analiżi tal-impatt ekonomiku tat-tranżizzjoni għal kura bbażata fil-komunità, huwa importanti mhux biss li jiġu eżaminati l-ispejjeż fihom innifishom, iżda wkoll f’dak li għandu x’jaqsam ma’ riżultati aktar orjentati lejn il-kwalità u l-impatt fit-tul, kemm fil-livell individwali kif ukoll fil-livell komunitarju. L-istudji dwar l-ekonomija tas-saħħa juru li, b’mod ġenerali, is-servizzi psikjatriċi bbażati fil-komunità jiswew daqs is-servizzi bbażati fl-isptar. Iżda peress li ta’ spiss jagħtu riżultati aħjar għall-individwi, f’dawn il-każijiet huma aktar effettivi minn perspettiva soċjetali. L-effetti pożittivi fuq is-saħħa jfissru li iżjed persuni jkunu jistgħu jistabbilixxu ruħhom fis-suq tax-xogħol, li jżid il-livell ta’ produzzjoni, isaħħaħ l-inklużjoni soċjali u jnaqqas ir-riskju ta’ kriminalità, li min-naħa tiegħu jwassal għal tnaqqis tal-piż fuq is-sistema ġudizzjarja (11). L-investiment f’miżuri preventivi u bikrin flimkien mal-appoġġ għat-tfal u ż-żgħażagħ u l-ġenituri tagħhom jfisser li jkunu jistgħu jmorru l-iskola. Dan jippermettilhom li jkomplu l-istudji tagħhom u li jistabbilixxu ruħhom fis-suq tax-xogħol. It-tneħħija tal-persuni minn istituzzjonijiet u sptarijiet speċjalizzati kbar tista’ ssir biss jekk jiġu stabbiliti u organizzati forom alternattivi ta’ kura u aktar ibbażati fil-komunità. Dan jista’ jfisser li għall-ewwel l-ispejjeż jistgħu jiżdiedu fit-tranżizzjoni għal kura bbażata aktar fil-komunità;

Kooperazzjoni u koordinazzjoni

| 22. | jisħaq li, peress li d-deistituzzjonalizzazzjoni titlob azzjoni minn firxa wiesgħa ta’ partijiet interessati fis-soċjetà, iktar milli entità waħda biss, jeħtieġ li tissaħħaħ il-kooperazzjoni bejn l-atturi differenti. Huwa ta’ importanza kbira li t-tqassim tal-kompetenzi jkun ċar u mhux ambigwu, u li jkun ukoll ċar dwar xiex u kif issir il-kooperazzjoni. L-organizzazzjoni u l-implimentazzjoni fil-livell lokali u reġjonali tal-ġestjoni u l-kontroll tal-kura tas-saħħa u s-servizzi soċjali jvarjaw skont il-kostituzzjoni tal-Istati Membri differenti. Fil-pajjiżi bħall-Iżvezja, fejn il-muniċipalitajiet u l-kunsilli tal-kontej għandhom awtonomija b’saħħitha, ir-responsabbiltà dwar l-għażla kif tiġi implimentata t-tranżizzjoni għal kura bbażata iżjed fil-komunità hija deċentralizzata. Il-kostituzzjoni fl-Istati Membri individwali tiddetermina wkoll lil liema livell ta’ gvern jiġu indirizzati r-rakkomandazzjonijiet tal-KtR. Tinqasam kif tinqasam ir-responsabbiltà bejn il-livell nazzjonali, reġjonali u lokali, il-KtR jemmen li huwa kruċjali li jkun hemm appoġġ mil-livell nazzjonali u koordinazzjoni tal-attivitajiet u l-inizjattivi fil-livelli differenti (12); |
| --- | --- |

22.

jisħaq li, peress li d-deistituzzjonalizzazzjoni titlob azzjoni minn firxa wiesgħa ta’ partijiet interessati fis-soċjetà, iktar milli entità waħda biss, jeħtieġ li tissaħħaħ il-kooperazzjoni bejn l-atturi differenti. Huwa ta’ importanza kbira li t-tqassim tal-kompetenzi jkun ċar u mhux ambigwu, u li jkun ukoll ċar dwar xiex u kif issir il-kooperazzjoni. L-organizzazzjoni u l-implimentazzjoni fil-livell lokali u reġjonali tal-ġestjoni u l-kontroll tal-kura tas-saħħa u s-servizzi soċjali jvarjaw skont il-kostituzzjoni tal-Istati Membri differenti. Fil-pajjiżi bħall-Iżvezja, fejn il-muniċipalitajiet u l-kunsilli tal-kontej għandhom awtonomija b’saħħitha, ir-responsabbiltà dwar l-għażla kif tiġi implimentata t-tranżizzjoni għal kura bbażata iżjed fil-komunità hija deċentralizzata. Il-kostituzzjoni fl-Istati Membri individwali tiddetermina wkoll lil liema livell ta’ gvern jiġu indirizzati r-rakkomandazzjonijiet tal-KtR. Tinqasam kif tinqasam ir-responsabbiltà bejn il-livell nazzjonali, reġjonali u lokali, il-KtR jemmen li huwa kruċjali li jkun hemm appoġġ mil-livell nazzjonali u koordinazzjoni tal-attivitajiet u l-inizjattivi fil-livelli differenti (12);

Kura ekwa

| 23. | jirreferi għall-Artikolu 25 tal-UNCRPD, li jipprevedi li l-professjonisti tal-kura tas-saħħa jipprovdu kura lill-persuni b’diżabbiltà li tkun tal-istess kwalità bħal dik ipprovduta lil ħaddieħor. F’sitwazzjoni fejn l-individwi jitilqu mill-istituzzjonijiet, fejn kull kompetenza medika tkun integrata, biex jgħixu b’mod indipendenti, jeħtieġ li jissaħħu l-ħiliet fil-qasam tad-diżabbiltà fil-kura primarja sabiex jintlaħaq dan il-grupp fil-mira. L-inklużjoni fis-soċjetà f’diversi livelli u l-perċezzjoni ta’ nies b’tipi differenti ta’ diżabbiltà bħala parti naturali mid-diversità tal-bniedem jimpedixxu l-esklużjoni u jippromovu l-ugwaljanza fit-trattament u l-kura; |
| --- | --- |

23.

jirreferi għall-Artikolu 25 tal-UNCRPD, li jipprevedi li l-professjonisti tal-kura tas-saħħa jipprovdu kura lill-persuni b’diżabbiltà li tkun tal-istess kwalità bħal dik ipprovduta lil ħaddieħor. F’sitwazzjoni fejn l-individwi jitilqu mill-istituzzjonijiet, fejn kull kompetenza medika tkun integrata, biex jgħixu b’mod indipendenti, jeħtieġ li jissaħħu l-ħiliet fil-qasam tad-diżabbiltà fil-kura primarja sabiex jintlaħaq dan il-grupp fil-mira. L-inklużjoni fis-soċjetà f’diversi livelli u l-perċezzjoni ta’ nies b’tipi differenti ta’ diżabbiltà bħala parti naturali mid-diversità tal-bniedem jimpedixxu l-esklużjoni u jippromovu l-ugwaljanza fit-trattament u l-kura;

| 24. | jinnota li, bl-iżvilupp tax-xjenzi tas-saħħa, l-istennija tal-għomor tal-individwi qiegħda dejjem titwal. Dan ifisser li qed jixjieħu wkoll il-persuni b’diżabbiltà li, primarjament minħabba nuqqas ta’ kura adatta, spiss ma jilħqux l-età avvanzata. Is-servizzi soċjali li għandhom jiżguraw l-inklużjoni soċjali u fis-suq tax-xogħol qed isibu ruħhom jaħdmu ma’ persuni b’diżabbiltà li laħqu età avvanzata. Il-professjonisti li jaħdmu f’dawn is-servizzi mhumiex preparati biex ilaħħqu mal-bżonnijiet assoċjati mal-età avvanzata kif ukoll mad-diżabbiltà tal-utenti mdaħħlin fl-età. Għalhekk, il-KtR jikkunsidra li huwa meħtieġ adattament tal-ħtiġijiet ta’ taħriġ tal-persunal tal-kura soċjali u tas-saħħa, liema persunal irid ikompli jipprovdi servizzi ta’ inklużjoni soċjali għal dan il-grupp fil-mira skont l-istandards tal-UE. |
| --- | --- |

24.

jinnota li, bl-iżvilupp tax-xjenzi tas-saħħa, l-istennija tal-għomor tal-individwi qiegħda dejjem titwal. Dan ifisser li qed jixjieħu wkoll il-persuni b’diżabbiltà li, primarjament minħabba nuqqas ta’ kura adatta, spiss ma jilħqux l-età avvanzata. Is-servizzi soċjali li għandhom jiżguraw l-inklużjoni soċjali u fis-suq tax-xogħol qed isibu ruħhom jaħdmu ma’ persuni b’diżabbiltà li laħqu età avvanzata. Il-professjonisti li jaħdmu f’dawn is-servizzi mhumiex preparati biex ilaħħqu mal-bżonnijiet assoċjati mal-età avvanzata kif ukoll mad-diżabbiltà tal-utenti mdaħħlin fl-età. Għalhekk, il-KtR jikkunsidra li huwa meħtieġ adattament tal-ħtiġijiet ta’ taħriġ tal-persunal tal-kura soċjali u tas-saħħa, liema persunal irid ikompli jipprovdi servizzi ta’ inklużjoni soċjali għal dan il-grupp fil-mira skont l-istandards tal-UE.

Brussell, it-30 ta’ Novembru 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(1)  http://europa.eu/rapid/press-release_IP-10-1505_mt.htm

1

(2)  http://indicators.ohchr.org/

2

(3)  http://www.deinstitutionalisationguide.eu/

3

(4)  http://www.euro.who.int/en/publications/abstracts/european-mental-health-action-plan-20132020-the

4

(5)  L-Artikolu 19 tal-UNCRPD (mhux disponibbli bil-Malti).

5

(6)  http://www.deinstitutionalisationguide.eu/

6

(7)  http://www.nsph.se/projekt/projektet-din-ratt/

7

http://bringchange2mind.org/

(8)  http://www.socialstyrelsen.se/publikationer2017/2017-10-34/

8

(9)  http://www.socialstyrelsen.se/publikationer2014/2014-3-19

9

(10)  http://www.socialstyrelsen.se/Lists/Artikelkatalog/Attachments/18607/2012-2-17.pdf

10

(11)  http://www.deinstitutionalisationguide.eu/

11

(12)  http://www.deinstitutionalisationguide.eu/

12

---

| 8.5.2018 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 164/45 |
| --- | --- | --- | --- |

8.5.2018

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 164/45

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Ir-rivitalizzazzjoni taż-żoni rurali permezz tal-Irħula Intelliġenti

(2018/C 164/08)

| Relatur: | Enda Stenson (IE/EA), Kunsill tal-Kontea ta’ Leitrim |
| --- | --- |

Relatur:

Enda Stenson (IE/EA), Kunsill tal-Kontea ta’ Leitrim

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI

| 1. | jilqa’ l-inizjattiva tal-Kummissjoni Ewropea dwar l-Azzjoni tal-UE għal Irħula Intelliġenti peress li tirrikonoxxi l-ħtieġa għal azzjonijiet immirati sabiex tiġi appoġġjata r-rivitalizzazzjoni taż-żoni rurali bħala postijiet sostenibbli fejn wieħed jgħix u jaħdem; jinnota li t-titjib tal-prosperità rurali u l-vijabilità taż-żoni rurali huma fost l-aktar kompiti urġenti, peress li żvilupp territorjali aktar bilanċjat jista’ jkun il-bażi biex tinkiseb sostenibbiltà soċjoekonomika u ambjentali akbar; |
| --- | --- |

1.

jilqa’ l-inizjattiva tal-Kummissjoni Ewropea dwar l-Azzjoni tal-UE għal Irħula Intelliġenti peress li tirrikonoxxi l-ħtieġa għal azzjonijiet immirati sabiex tiġi appoġġjata r-rivitalizzazzjoni taż-żoni rurali bħala postijiet sostenibbli fejn wieħed jgħix u jaħdem; jinnota li t-titjib tal-prosperità rurali u l-vijabilità taż-żoni rurali huma fost l-aktar kompiti urġenti, peress li żvilupp territorjali aktar bilanċjat jista’ jkun il-bażi biex tinkiseb sostenibbiltà soċjoekonomika u ambjentali akbar;

| 2. | jinnota li d-dokument tal-Kummissjoni Ewropea u l-involviment tal-Kummissarji għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali, għall-Politika Reġjonali u l-Mobilità u għat-Trasport jipprovdu bażi soda biex jiżguraw l-adozzjoni ta’ approċċ koordinat u transsettorjali fl-iżvilupp ta’ din l-inizjattiva; |
| --- | --- |

2.

jinnota li d-dokument tal-Kummissjoni Ewropea u l-involviment tal-Kummissarji għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali, għall-Politika Reġjonali u l-Mobilità u għat-Trasport jipprovdu bażi soda biex jiżguraw l-adozzjoni ta’ approċċ koordinat u transsettorjali fl-iżvilupp ta’ din l-inizjattiva;

| 3. | madankollu, jiddispjaċih għan-nuqqas ta’ ambizzjoni deskritt fid-dokument, li jirrappreżenta ġabra ta’ inizjattivi li kienu jeżistu qabel. Jitlob li jkun hemm ambizzjoni akbar u li tiġi żviluppata politika mmirata u li tħares ’il quddiem dwar l-Irħula Intelliġenti għall-perjodu ta’ wara l-2020, li tibni fuq il-ħtieġa li tiġi kkonsolidata l-firxa sħiħa ta’ “strumenti intelliġenti” tal-UE li huma bbażati fuq il-post; |
| --- | --- |

3.

madankollu, jiddispjaċih għan-nuqqas ta’ ambizzjoni deskritt fid-dokument, li jirrappreżenta ġabra ta’ inizjattivi li kienu jeżistu qabel. Jitlob li jkun hemm ambizzjoni akbar u li tiġi żviluppata politika mmirata u li tħares ’il quddiem dwar l-Irħula Intelliġenti għall-perjodu ta’ wara l-2020, li tibni fuq il-ħtieġa li tiġi kkonsolidata l-firxa sħiħa ta’ “strumenti intelliġenti” tal-UE li huma bbażati fuq il-post;

| 4. | jenfasizza li l-ħidma preparatorja għandha ssir issa jekk għandu jkun stabbilit programm sostenibbli u effettiv għall-Irħula Intelliġenti għall-perjodu ta’ finanzjament li jmiss, inkluża kunsiderazzjoni ta’ koordinazzjoni u sinerġiji aħjar bejn il-fergħat tal-politika tal-UE u l-finanzjament rilevanti permezz tal-iżvilupp ta’ politika integrata u ta’ strument ta’ appoġġ għall-Irħula Intelliġenti; |
| --- | --- |

4.

jenfasizza li l-ħidma preparatorja għandha ssir issa jekk għandu jkun stabbilit programm sostenibbli u effettiv għall-Irħula Intelliġenti għall-perjodu ta’ finanzjament li jmiss, inkluża kunsiderazzjoni ta’ koordinazzjoni u sinerġiji aħjar bejn il-fergħat tal-politika tal-UE u l-finanzjament rilevanti permezz tal-iżvilupp ta’ politika integrata u ta’ strument ta’ appoġġ għall-Irħula Intelliġenti;

| 5. | jiġbed l-attenzjoni dwar l-importanza ta’ koordinazzjoni mill-qrib fil-livelli kollha ta’ governanza, bir-rispett dovut għall-prinċipju tas-sussidjarjetà, sabiex jiġu identifikati soluzzjonijiet “minn isfel għal fuq” u “ibbażati fuq il-post”. Jenfasizza r-rwol kruċjali tal-gvernijiet lokali u reġjonali fl-implimentazzjoni tal-qafas ta’ politika; |
| --- | --- |

5.

jiġbed l-attenzjoni dwar l-importanza ta’ koordinazzjoni mill-qrib fil-livelli kollha ta’ governanza, bir-rispett dovut għall-prinċipju tas-sussidjarjetà, sabiex jiġu identifikati soluzzjonijiet “minn isfel għal fuq” u “ibbażati fuq il-post”. Jenfasizza r-rwol kruċjali tal-gvernijiet lokali u reġjonali fl-implimentazzjoni tal-qafas ta’ politika;

| 6. | jipproponi l-espansjoni tal-kunċett ta’ Rħula Intelliġenti għal dak ta’ Żoni Rurali Intelliġenti u l-inkorporazzjoni tal-inizjattiva fl-Aġenda Rurali Ewropea, sabiex jitħeġġew u jiġu żviluppati wkoll is-sinerġiji bejn muniċipalitajiet ġirien żgħar, fi ħdan it-territorji rurali intelliġenti; |
| --- | --- |

6.

jipproponi l-espansjoni tal-kunċett ta’ Rħula Intelliġenti għal dak ta’ Żoni Rurali Intelliġenti u l-inkorporazzjoni tal-inizjattiva fl-Aġenda Rurali Ewropea, sabiex jitħeġġew u jiġu żviluppati wkoll is-sinerġiji bejn muniċipalitajiet ġirien żgħar, fi ħdan it-territorji rurali intelliġenti;

| 7. | f’dan il-kuntest, jappoġġja l-importanza tad-dikjarazzjoni Cork 2.0 biex jiġi pprovdut qafas għat-tisħiħ tal-politika rurali u tal-agrikoltura u jappoġġja bis-sħiħ l-għaxar orjentazzjonijiet ta’ politika identifikati, inkluż ir-rikonoxximent tal-ħtieġa li tingħata attenzjoni partikolari biex jingħeleb id-distakk diġitali (1); |
| --- | --- |

7.

f’dan il-kuntest, jappoġġja l-importanza tad-dikjarazzjoni Cork 2.0 biex jiġi pprovdut qafas għat-tisħiħ tal-politika rurali u tal-agrikoltura u jappoġġja bis-sħiħ l-għaxar orjentazzjonijiet ta’ politika identifikati, inkluż ir-rikonoxximent tal-ħtieġa li tingħata attenzjoni partikolari biex jingħeleb id-distakk diġitali (1);

| 8. | jenfasizza li r-rivitalizzazzjoni taż-żoni rurali għandha sservi biex tindirizza l-isfida fit-tul tad-depopolazzjoni permezz ta’ azzjonijiet li jħeġġu u jappoġġjaw is-sostenibbilità, it-tiġdid ġenerazzjonali, u l-kapaċità taż-żoni rurali li jattiraw persuni ġodda; |
| --- | --- |

8.

jenfasizza li r-rivitalizzazzjoni taż-żoni rurali għandha sservi biex tindirizza l-isfida fit-tul tad-depopolazzjoni permezz ta’ azzjonijiet li jħeġġu u jappoġġjaw is-sostenibbilità, it-tiġdid ġenerazzjonali, u l-kapaċità taż-żoni rurali li jattiraw persuni ġodda;

| 9. | jistieden lill-Kummissjoni biex taħseb f’azzjonijiet sempliċi, replikabbli u aċċessibbli faċilment anke mill-muniċipalitajiet ta’ daqs żgħir ħafna, li ħafna drabi ma jkollhomx struttura suffiċjenti biex jużaw faċilment azzjonijiet intelliġenti; |
| --- | --- |

9.

jistieden lill-Kummissjoni biex taħseb f’azzjonijiet sempliċi, replikabbli u aċċessibbli faċilment anke mill-muniċipalitajiet ta’ daqs żgħir ħafna, li ħafna drabi ma jkollhomx struttura suffiċjenti biex jużaw faċilment azzjonijiet intelliġenti;

| 10. | jissuġġerixxi li tingħata attenzjoni partikolari lill-isfidi ffaċċjati minn reġjuni rurali periferali li, flimkien mal-infrastruttura tal-broadband, jiffaċċjaw sfidi kritiċi relatati mal-konnettività tat-trasport u l-enerġija, u għalhekk in-nuqqas ta’ aċċess għas-servizzi pubbliċi l-aktar importanti. Iqis li l-kunċett ta’ “Test Rurali” (2) għandu jkun inkorporat bħala parti mill-inizjattiva taż-Żoni Rurali Intelliġenti bil-għan li dan l-approċċ jiġi applikat għall-iżvilupp ta’ inizjattivi ta’ politika usa’ b’implikazzjonijiet għaż-żoni rurali; |
| --- | --- |

10.

jissuġġerixxi li tingħata attenzjoni partikolari lill-isfidi ffaċċjati minn reġjuni rurali periferali li, flimkien mal-infrastruttura tal-broadband, jiffaċċjaw sfidi kritiċi relatati mal-konnettività tat-trasport u l-enerġija, u għalhekk in-nuqqas ta’ aċċess għas-servizzi pubbliċi l-aktar importanti. Iqis li l-kunċett ta’ “Test Rurali” (2) għandu jkun inkorporat bħala parti mill-inizjattiva taż-Żoni Rurali Intelliġenti bil-għan li dan l-approċċ jiġi applikat għall-iżvilupp ta’ inizjattivi ta’ politika usa’ b’implikazzjonijiet għaż-żoni rurali;

| 11. | jenfasizza li r-reġjuni tal-fruntiera periferali jiffaċċjaw diffikultajiet dejjem jiżdiedu u l-ħtieġa li tissaħħaħ il-kooperazzjoni transkonfinali ta’ opportunitajiet u programmi biex jiġu indirizzati dawn l-isfidi; |
| --- | --- |

11.

jenfasizza li r-reġjuni tal-fruntiera periferali jiffaċċjaw diffikultajiet dejjem jiżdiedu u l-ħtieġa li tissaħħaħ il-kooperazzjoni transkonfinali ta’ opportunitajiet u programmi biex jiġu indirizzati dawn l-isfidi;

It-tnaqqis tad-distakk diġitali

| 12. | jisħaq li sabiex jiġu offruti servizzi diġitali u l-kapaċità ta’ funzjonament tajjeb f’ekonomija globalizzata huma meħtieġa konnessjonijiet tal-broadband rapidi u affidabbli. Għalhekk, l-infrastruttura tal-ICT qed tkun fattur determinanti fil-potenzjal tal-iżvilupp tar-reġjuni fl-Unjoni. |
| --- | --- |

12.

jisħaq li sabiex jiġu offruti servizzi diġitali u l-kapaċità ta’ funzjonament tajjeb f’ekonomija globalizzata huma meħtieġa konnessjonijiet tal-broadband rapidi u affidabbli. Għalhekk, l-infrastruttura tal-ICT qed tkun fattur determinanti fil-potenzjal tal-iżvilupp tar-reġjuni fl-Unjoni.

| 13. | Għalhekk, itenni l-fehma li għandhom isiru sforzi biex tiġi ggarantita l-istess kapaċità ta’ netwerk tat-telekomunikazzjoni b’veloċità għolja madwar l-UE kollha, bħala prekondizzjoni indispensabbli għall-kompetittività u t-tkabbir ekonomiku ta’ żoni rurali u f’konformità mal-objettivi stabbiliti fl-Aġenda Diġitali 2020 għall-Ewropa (3); |
| --- | --- |

13.

Għalhekk, itenni l-fehma li għandhom isiru sforzi biex tiġi ggarantita l-istess kapaċità ta’ netwerk tat-telekomunikazzjoni b’veloċità għolja madwar l-UE kollha, bħala prekondizzjoni indispensabbli għall-kompetittività u t-tkabbir ekonomiku ta’ żoni rurali u f’konformità mal-objettivi stabbiliti fl-Aġenda Diġitali 2020 għall-Ewropa (3);

| 14. | jiddispjaċih li l-progress għadu mhux sodisfaċenti u mhux ugwali, bl-issoktar tad-disparitajiet, b’mod partikolari bejn ir-reġjuni urbani u rurali. L-iskala tal-isfida tidher fil-fatt li fl-2012, 9,1 miljun unità domestika tal-UE kienu għadhom mhux koperti permezz ta’ netwerks ta’ broadband fissi, 90 % minnhom f’żoni rurali (4). |
| --- | --- |

14.

jiddispjaċih li l-progress għadu mhux sodisfaċenti u mhux ugwali, bl-issoktar tad-disparitajiet, b’mod partikolari bejn ir-reġjuni urbani u rurali. L-iskala tal-isfida tidher fil-fatt li fl-2012, 9,1 miljun unità domestika tal-UE kienu għadhom mhux koperti permezz ta’ netwerks ta’ broadband fissi, 90 % minnhom f’żoni rurali (4).

| 15. | jinnota li, fil-livell tal-UE, l-għan huwa li sal-2020 madwar l-Ewropa tkun operattiva konnessjoni aktar rapida minn 30 Mb/s, inkluża f’żoni aktar rurali u iżolati. Madankollu, din hija biss medja tal-UE b’varjazzjoni enormi bejn il-pajjiżi u ż-żoni lokali, partikolarment f’żoni rurali u dawk l-aktar imbiegħda fejn mhux frekwenti, anki fi Stati Membri ekonomikament prosperużi, li jkollhom veloċitajiet ta’ 10MB/s. Dan huwa l-istandard tas-soltu biex dar tipika tkun tista’ tibbenefika mis-servizzi onlajn l-aktar popolari. In-nuqqas ta’ broadband biżżejjed huwa, f’dawn iż-żminijiet, ta’ sfida serja għall-koeżjoni territorjali. Jistieden lill-Kummissjoni Ewropea biex iżżid l-isforzi tagħha sabiex tiżviluppa Internet b’veloċità għolja f’żoni rurali permezz ta’ mudelli ta’ finanzjament aċċessibbli li ma jillimitawx l-aċċess ta’ ċerti Stati Membri għall-finanzjament għall-investiment f’netwerks tal-broadband u l-appoġġ għall-aċċess għall-finanzjament għall-investiment f’netwerks ta’ broadband għal proġetti fuq skala żgħira; jitlob ukoll li s-self jintuża speċifikament sabiex jiġi żviluppat il-broadband fiż-żoni rurali u mhux għal miżuri oħra; |
| --- | --- |

15.

jinnota li, fil-livell tal-UE, l-għan huwa li sal-2020 madwar l-Ewropa tkun operattiva konnessjoni aktar rapida minn 30 Mb/s, inkluża f’żoni aktar rurali u iżolati. Madankollu, din hija biss medja tal-UE b’varjazzjoni enormi bejn il-pajjiżi u ż-żoni lokali, partikolarment f’żoni rurali u dawk l-aktar imbiegħda fejn mhux frekwenti, anki fi Stati Membri ekonomikament prosperużi, li jkollhom veloċitajiet ta’ 10MB/s. Dan huwa l-istandard tas-soltu biex dar tipika tkun tista’ tibbenefika mis-servizzi onlajn l-aktar popolari. In-nuqqas ta’ broadband biżżejjed huwa, f’dawn iż-żminijiet, ta’ sfida serja għall-koeżjoni territorjali. Jistieden lill-Kummissjoni Ewropea biex iżżid l-isforzi tagħha sabiex tiżviluppa Internet b’veloċità għolja f’żoni rurali permezz ta’ mudelli ta’ finanzjament aċċessibbli li ma jillimitawx l-aċċess ta’ ċerti Stati Membri għall-finanzjament għall-investiment f’netwerks tal-broadband u l-appoġġ għall-aċċess għall-finanzjament għall-investiment f’netwerks ta’ broadband għal proġetti fuq skala żgħira; jitlob ukoll li s-self jintuża speċifikament sabiex jiġi żviluppat il-broadband fiż-żoni rurali u mhux għal miżuri oħra;

| 16. | bil-għan li titwettaq il-wegħda tal-inizjattiva tal-Irħula Intelliġenti, jirrakkomanda bis-sħiħ ir-rikonoxximent tal-aċċess għall-Internet bħala servizz ta’ interess pubbliku fil-livell tal-UE u, jekk xieraq, fil-livell nazzjonali, biex b’hekk jiġu stabbiliti standards minimi tollerabbli għall-broadband li barra milli jiżguraw aċċess affidabbli għall-Internet jistgħu wkoll jipprevjenu bidliet futuri fil-provvista tas-servizzi (inkluż it-tifi tal-linji tat-telefown tar-ram u l-introduzzjoni tas-suċċessur tal-4G), u hemm provvediment ta’ servizz ta’ emerġenza, partikolarment għal komunitajiet imbiegħda diġitalment kif diġà huwa l-każ fl-Iżvizzera u fil-Finlandja, fejn l-aċċess huwa ggarantit sal-aħħar mil. Tal-anqas dan għandu jkun kondizzjonalità ex-ante marbuta ma’ kwalunkwe finanzjament provdut għal Irħula Intelliġenti; |
| --- | --- |

16.

bil-għan li titwettaq il-wegħda tal-inizjattiva tal-Irħula Intelliġenti, jirrakkomanda bis-sħiħ ir-rikonoxximent tal-aċċess għall-Internet bħala servizz ta’ interess pubbliku fil-livell tal-UE u, jekk xieraq, fil-livell nazzjonali, biex b’hekk jiġu stabbiliti standards minimi tollerabbli għall-broadband li barra milli jiżguraw aċċess affidabbli għall-Internet jistgħu wkoll jipprevjenu bidliet futuri fil-provvista tas-servizzi (inkluż it-tifi tal-linji tat-telefown tar-ram u l-introduzzjoni tas-suċċessur tal-4G), u hemm provvediment ta’ servizz ta’ emerġenza, partikolarment għal komunitajiet imbiegħda diġitalment kif diġà huwa l-każ fl-Iżvizzera u fil-Finlandja, fejn l-aċċess huwa ggarantit sal-aħħar mil. Tal-anqas dan għandu jkun kondizzjonalità ex-ante marbuta ma’ kwalunkwe finanzjament provdut għal Irħula Intelliġenti;

| 17. | jindika l-importanza li tiġi żviluppata t-teknoloġija assoċjata mal-inizjattivi tal-Irħula Intelliġenti, bl-użu ta’ standards miftuħin. Dan ser jinkoraġġixxi l-kooperazzjoni bejn l-amministrazzjonijiet u n-negozji, kif ukoll l-użu mill-ġdid tas-soluzzjonijiet żviluppati, u ser jippromovi l-interoperabbiltà bejniethom; |
| --- | --- |

17.

jindika l-importanza li tiġi żviluppata t-teknoloġija assoċjata mal-inizjattivi tal-Irħula Intelliġenti, bl-użu ta’ standards miftuħin. Dan ser jinkoraġġixxi l-kooperazzjoni bejn l-amministrazzjonijiet u n-negozji, kif ukoll l-użu mill-ġdid tas-soluzzjonijiet żviluppati, u ser jippromovi l-interoperabbiltà bejniethom;

| 18. | jappoġġja l-għoti ta’ taħriġ lil gruppi ta’ etajiet differenti tal-popolazzjoni dwar kif għandhom jużaw it-teknoloġiji diġitali u l-adattament tat-tagħlim għall-udjenza fil-mira, fid-dawl tad-diġitilizzazzjoni ta’ ċerti servizzi pubbliċi f’livell lokali jew livelli oħra (talbiet għal dokumenti, dikjarazzjonijiet tat-taxxa, kontijiet tad-dawl, traċċabbiltà, PAK, eċċ.); barra minn hekk, jinsisti fuq id-dritt għal-litteriżmu diġitali, li jippermetti li jiġi żgurat li ċ-ċittadini kollha jkollhom aċċess għal dan it-taħriġ billi jwettqu kompiti bażiċi fl-ambjent diġitali ġdid u li dan it-taħriġ jirċievi fondi mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej; |
| --- | --- |

18.

jappoġġja l-għoti ta’ taħriġ lil gruppi ta’ etajiet differenti tal-popolazzjoni dwar kif għandhom jużaw it-teknoloġiji diġitali u l-adattament tat-tagħlim għall-udjenza fil-mira, fid-dawl tad-diġitilizzazzjoni ta’ ċerti servizzi pubbliċi f’livell lokali jew livelli oħra (talbiet għal dokumenti, dikjarazzjonijiet tat-taxxa, kontijiet tad-dawl, traċċabbiltà, PAK, eċċ.); barra minn hekk, jinsisti fuq id-dritt għal-litteriżmu diġitali, li jippermetti li jiġi żgurat li ċ-ċittadini kollha jkollhom aċċess għal dan it-taħriġ billi jwettqu kompiti bażiċi fl-ambjent diġitali ġdid u li dan it-taħriġ jirċievi fondi mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej;

| 19. | iqis li l-estensjoni tal-broadband fiż-żoni rurali u l-isfida tal-konsenja tal-aħħar mil huma marbuta direttament mad-dominanza tas-suq u l-fornituri tradizzjonali. Din il-kwistjoni mhix se tissolva sakemm il-qafas regolatorju jinċentiva d-dħul ta’ operaturi alternattivi biex jużaw l-Aċċess tal-Ġenerazzjoni li Jmiss (NGA) u jinkoraġġixxi l-iżvilupp ta’ innovazzjoni mmexxija mill-komunità; |
| --- | --- |

19.

iqis li l-estensjoni tal-broadband fiż-żoni rurali u l-isfida tal-konsenja tal-aħħar mil huma marbuta direttament mad-dominanza tas-suq u l-fornituri tradizzjonali. Din il-kwistjoni mhix se tissolva sakemm il-qafas regolatorju jinċentiva d-dħul ta’ operaturi alternattivi biex jużaw l-Aċċess tal-Ġenerazzjoni li Jmiss (NGA) u jinkoraġġixxi l-iżvilupp ta’ innovazzjoni mmexxija mill-komunità;

| 20. | iqis li l-bdiewa u s-settur agrikolu inġenerali, għandhom ikunu grupp ta’ prijorità għat-taħriġ diġitali, bil-għan li jiġu ffaċilitati l-adozzjoni u l-iżvilupp ta’ għodod u metodi għall-agrikoltura elettronika; |
| --- | --- |

20.

iqis li l-bdiewa u s-settur agrikolu inġenerali, għandhom ikunu grupp ta’ prijorità għat-taħriġ diġitali, bil-għan li jiġu ffaċilitati l-adozzjoni u l-iżvilupp ta’ għodod u metodi għall-agrikoltura elettronika;

| 21. | jirrakkomanda t-titjib tar-riżorsi għat-taħriġ u l-għarfien dwar l-opportunitajiet li joffri l-kuntest attwali tal-ekonomija diġitali għall-intrapriżi rurali, bħall-aċċess għas-swieq ġodda, l-iżvilupp ta’ prodotti ġodda u l-leatà tal-konsumaturi, fost oħrajn; |
| --- | --- |

21.

jirrakkomanda t-titjib tar-riżorsi għat-taħriġ u l-għarfien dwar l-opportunitajiet li joffri l-kuntest attwali tal-ekonomija diġitali għall-intrapriżi rurali, bħall-aċċess għas-swieq ġodda, l-iżvilupp ta’ prodotti ġodda u l-leatà tal-konsumaturi, fost oħrajn;

| 22. | jirrikonoxxi d-diversi inizjattivi tal-“hub diġitali” attwalment attivi f’bosta Stati Membri fejn, għalkemm broadband b’veloċità għolja mhuwiex preżenti f’kull dar rurali, xorta waħda huwa magħmul disponibbli f’ċentri ddedikati (5); |
| --- | --- |

22.

jirrikonoxxi d-diversi inizjattivi tal-“hub diġitali” attwalment attivi f’bosta Stati Membri fejn, għalkemm broadband b’veloċità għolja mhuwiex preżenti f’kull dar rurali, xorta waħda huwa magħmul disponibbli f’ċentri ddedikati (5);

| 23. | jirrikonoxxi l-benefiċċji addizzjonali ta’ dawn il-hubs lil hinn mis-sempliċi indirizzar tal-qasma diġitali, f’termini tal-urbanistika, ir-rivitalizzazzjoni taċ-ċentri tal-irħula, l-għoti ta’ impjiegi, u opportunitajiet ta’ taħriġ lill-abitanti rurali; |
| --- | --- |

23.

jirrikonoxxi l-benefiċċji addizzjonali ta’ dawn il-hubs lil hinn mis-sempliċi indirizzar tal-qasma diġitali, f’termini tal-urbanistika, ir-rivitalizzazzjoni taċ-ċentri tal-irħula, l-għoti ta’ impjiegi, u opportunitajiet ta’ taħriġ lill-abitanti rurali;

| 24. | jirrikonoxxi li dawn il-hubs jistgħu jaġixxu bħala ankri potenzjali għal servizzi elettroniċi oħra, bħas-saħħa elettronika (eż. konsultazzjonijiet onlajn), servizzi elettroniċi ta’ avukat (jiġifieri pariri legali), governanza elettronika (eż. votazzjoni, dikjarazzjonijiet tat-taxxa, talbiet għal benefiċċju onlajn), kummerċ elettroniku (eż. servizzi bankarji, bejgħ onlajn, eċċ); |
| --- | --- |

24.

jirrikonoxxi li dawn il-hubs jistgħu jaġixxu bħala ankri potenzjali għal servizzi elettroniċi oħra, bħas-saħħa elettronika (eż. konsultazzjonijiet onlajn), servizzi elettroniċi ta’ avukat (jiġifieri pariri legali), governanza elettronika (eż. votazzjoni, dikjarazzjonijiet tat-taxxa, talbiet għal benefiċċju onlajn), kummerċ elettroniku (eż. servizzi bankarji, bejgħ onlajn, eċċ);

Bliet Intelliġenti u Żoni Rurali Intelliġenti

| 25. | jemmen li b’mod komuni mal-mudell ta’ Belt Intelliġenti, inizjattiva ta’ Żoni Rurali Intelliġenti għandha tieħu approċċ wiesgħa għall-iżvilupp u l-innovazzjoni sabiex tinkludi s-sitt dimensjonijiet li ġejjin:






  (a) | ekonomija intelliġenti, innovattiva, intraprenditorjali u produttiva; |
| --- | --- | --- |

25.

jemmen li b’mod komuni mal-mudell ta’ Belt Intelliġenti, inizjattiva ta’ Żoni Rurali Intelliġenti għandha tieħu approċċ wiesgħa għall-iżvilupp u l-innovazzjoni sabiex tinkludi s-sitt dimensjonijiet li ġejjin:

(a)

ekonomija intelliġenti, innovattiva, intraprenditorjali u produttiva;

| (b) | mobilità mtejba, b’netwerks tat-trasport aċċessibbli, moderni u sostenibbli; |
| --- | --- |

(b)

mobilità mtejba, b’netwerks tat-trasport aċċessibbli, moderni u sostenibbli;

| (c) | viżjoni ta’ enerġija ambjentali u sostenibbli; |
| --- | --- |

(c)

viżjoni ta’ enerġija ambjentali u sostenibbli;

| (d) | ċittadini kwalifikati u involuti; |
| --- | --- |

(d)

ċittadini kwalifikati u involuti;

| (e) | kwalità tal-ħajja f’termini ta’ kultura, saħħa, sigurtà u edukazzjoni; |
| --- | --- |

(e)

kwalità tal-ħajja f’termini ta’ kultura, saħħa, sigurtà u edukazzjoni;

| (f) | amministrazzjoni effiċjenti, trasparenti u ambizzjuża; |
| --- | --- |

(f)

amministrazzjoni effiċjenti, trasparenti u ambizzjuża;

| 26. | jilqa’ l-iskema Wifi4EU l-ġdida biex ittejjeb il-konnettività tal-Internet fil-komunitajiet lokali, iżda jinnota li l-proġetti se jintgħażlu fuq il-bażi ta’ min jiġi l-ewwel jinqeda l-ewwel iżda li hija bażi bilanċjata ġeografikament. Fl-għażla tal-proġetti, għandha tingħata attenzjoni lill-ostakli addizzjonali li jiffaċċjaw l-awtoritajiet rurali iżgħar b’inqas riżorsi mill-bliet. |
| --- | --- |

26.

jilqa’ l-iskema Wifi4EU l-ġdida biex ittejjeb il-konnettività tal-Internet fil-komunitajiet lokali, iżda jinnota li l-proġetti se jintgħażlu fuq il-bażi ta’ min jiġi l-ewwel jinqeda l-ewwel iżda li hija bażi bilanċjata ġeografikament. Fl-għażla tal-proġetti, għandha tingħata attenzjoni lill-ostakli addizzjonali li jiffaċċjaw l-awtoritajiet rurali iżgħar b’inqas riżorsi mill-bliet.

| 27. | jisħaq li l-kunċetti ta’ Belt Intelliġenti u Rħula Intelliġenti/Żoni Rurali Intelliġenti m’għandhomx jiġu stabbiliti b’mod li jmorru kontra xulxin, iżda pjuttost għandhom jitqiesu bħala li jikkomplementaw b’mod reċiproku lil xulxin billi jappoġġjaw u jsaħħu s-suċċess ta’ xulxin. F’termini ta’ strateġija, żona ma tispiċċax fil-fruntieri amministrattivi tagħha, iżda tinteraġixxi mal-entitajiet ġirien tagħha, rurali jew urbani, u tippjana l-iżvilupp tagħha f’armonija mal-ambjent tagħha. Għandu jiġi kkunsidrat it-twaqqif ta’ interrelazzjonijiet pożittivi bejn il-popolazzjonijiet rurali u urbani u mhux biss biex ikun hemm fornituri tas-servizzi taż-żoni rurali għaż-żoni urbani. F’dan ir-rigward jenfasizza li s-sistema kollha ta’ regolament se tkun vijabbli biss jekk l-elementi kollha tagħha huma vijabbli, mill-bliet il-kbar sal-irħula ż-żgħar; |
| --- | --- |

27.

jisħaq li l-kunċetti ta’ Belt Intelliġenti u Rħula Intelliġenti/Żoni Rurali Intelliġenti m’għandhomx jiġu stabbiliti b’mod li jmorru kontra xulxin, iżda pjuttost għandhom jitqiesu bħala li jikkomplementaw b’mod reċiproku lil xulxin billi jappoġġjaw u jsaħħu s-suċċess ta’ xulxin. F’termini ta’ strateġija, żona ma tispiċċax fil-fruntieri amministrattivi tagħha, iżda tinteraġixxi mal-entitajiet ġirien tagħha, rurali jew urbani, u tippjana l-iżvilupp tagħha f’armonija mal-ambjent tagħha. Għandu jiġi kkunsidrat it-twaqqif ta’ interrelazzjonijiet pożittivi bejn il-popolazzjonijiet rurali u urbani u mhux biss biex ikun hemm fornituri tas-servizzi taż-żoni rurali għaż-żoni urbani. F’dan ir-rigward jenfasizza li s-sistema kollha ta’ regolament se tkun vijabbli biss jekk l-elementi kollha tagħha huma vijabbli, mill-bliet il-kbar sal-irħula ż-żgħar;

| 28. | madankollu, jirrikonoxxi, li huwa importanti li jiġu rikonoxxuti l-karatteristiċi differenti ta’ kull mudell. B’mod partikolari, li l-mudell ta’ Belt Intelliġenti jista’ jibbaża fuq bosta atturi sabiex jippromovi u jixpruna l-inizjattivi, filwaqt li dan mhuwiex il-każ f’żoni rurali fejn ir-riżorsi, kemm f’termini ta’ nies u kapaċità amministrattiva, ġeneralment huma aktar limitati. Dawn id-differenzi għandhom jiġu riflessi fit-tfassil fil-futur ta’ qafas ta’ politika u l-opportunitajiet ta’ finanzjament; |
| --- | --- |

28.

madankollu, jirrikonoxxi, li huwa importanti li jiġu rikonoxxuti l-karatteristiċi differenti ta’ kull mudell. B’mod partikolari, li l-mudell ta’ Belt Intelliġenti jista’ jibbaża fuq bosta atturi sabiex jippromovi u jixpruna l-inizjattivi, filwaqt li dan mhuwiex il-każ f’żoni rurali fejn ir-riżorsi, kemm f’termini ta’ nies u kapaċità amministrattiva, ġeneralment huma aktar limitati. Dawn id-differenzi għandhom jiġu riflessi fit-tfassil fil-futur ta’ qafas ta’ politika u l-opportunitajiet ta’ finanzjament;

| 29. | jinnota li d-Direttorat Ġenerali għall-Enerġija nieda Sħubija Ewropea għall-Innovazzjoni (EIP) dwar il-Bliet u l-Komunitajiet Intelliġenti li hija mfassla biex tippromovi u ssaħħaħ l-esperjenzi ta’ żoni intelliġenti fl-UE. Jiddispjaċih li ż-żoni rurali ma ġewx inklużi bħala prijorità f’dan ix-xogħol sa din id-data; |
| --- | --- |

29.

jinnota li d-Direttorat Ġenerali għall-Enerġija nieda Sħubija Ewropea għall-Innovazzjoni (EIP) dwar il-Bliet u l-Komunitajiet Intelliġenti li hija mfassla biex tippromovi u ssaħħaħ l-esperjenzi ta’ żoni intelliġenti fl-UE. Jiddispjaċih li ż-żoni rurali ma ġewx inklużi bħala prijorità f’dan ix-xogħol sa din id-data;

Mobilità u Enerġija

| 30. | iqis li, fl-iżvilupp tal-inizjattiva tal-Irħula/Żoni Intelliġenti, konnettività u netwerks tat-trasport sostenibbli huma kruċjali daqs konnettività diġitali mtejba, minħabba l-isfidi partikolari li jaffaċċjaw iż-żoni rurali f’termini ta’ popolazzjoni mifruxa u kostijiet ogħla. Jinnota li l-istudju tal-Kummissjoni Ewropea stess dwar l-Irħula Intelliġenti jagħmel referenza għall-programm tal-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (CEF) bħala żona ta’ appoġġ tal-UE għall-Irħula Intelliġenti u jitlob aktar dettall dwar kif dan il-finanzjament jista’ jintuża biex jappoġġja l-konnettività rurali, b’mod partikolari għar-reġjuni rurali l-aktar periferali; |
| --- | --- |

30.

iqis li, fl-iżvilupp tal-inizjattiva tal-Irħula/Żoni Intelliġenti, konnettività u netwerks tat-trasport sostenibbli huma kruċjali daqs konnettività diġitali mtejba, minħabba l-isfidi partikolari li jaffaċċjaw iż-żoni rurali f’termini ta’ popolazzjoni mifruxa u kostijiet ogħla. Jinnota li l-istudju tal-Kummissjoni Ewropea stess dwar l-Irħula Intelliġenti jagħmel referenza għall-programm tal-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (CEF) bħala żona ta’ appoġġ tal-UE għall-Irħula Intelliġenti u jitlob aktar dettall dwar kif dan il-finanzjament jista’ jintuża biex jappoġġja l-konnettività rurali, b’mod partikolari għar-reġjuni rurali l-aktar periferali;

| 31. | jiġi mfakkar dwar l-opportunitajiet ekonomiċi, soċjali u ambjentali tal-lokalizzazzjoni tal-produzzjoni tal-enerġija (kemm elettriku kif ukoll sħana), u s-sinerġiji li dan jista’ jkollu mal-iżvilupp rurali/reġjonali u PAK (permezz tal-pilastru 2). Eżempji jinkludu r-rwol tar-riħ, ix-xemx, il-bijomassa u l-bijogass għall-produzzjoni tal-elettriku, ir-rwol tal-bijomassa (eż. l-injam) u/jew il-bijogass għat-tisħin lokali. Jenfasizza l-importanza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jingħataw is-setgħa li jniedu u jimmaniġġjaw miżuri ambjentali mmirati, u jkunu jistgħu jintroduċu kuntratti territorjali ffirmati b’mod konġunt mal-fornituri rurali ta’ sorsi ta’ fjuwil/elettriku ġġenerat fuq livell lokali (6); |
| --- | --- |

31.

jiġi mfakkar dwar l-opportunitajiet ekonomiċi, soċjali u ambjentali tal-lokalizzazzjoni tal-produzzjoni tal-enerġija (kemm elettriku kif ukoll sħana), u s-sinerġiji li dan jista’ jkollu mal-iżvilupp rurali/reġjonali u PAK (permezz tal-pilastru 2). Eżempji jinkludu r-rwol tar-riħ, ix-xemx, il-bijomassa u l-bijogass għall-produzzjoni tal-elettriku, ir-rwol tal-bijomassa (eż. l-injam) u/jew il-bijogass għat-tisħin lokali. Jenfasizza l-importanza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jingħataw is-setgħa li jniedu u jimmaniġġjaw miżuri ambjentali mmirati, u jkunu jistgħu jintroduċu kuntratti territorjali ffirmati b’mod konġunt mal-fornituri rurali ta’ sorsi ta’ fjuwil/elettriku ġġenerat fuq livell lokali (6);

Appoġġ għall-approċċi minn isfel għal fuq

| 32. | jirrikonoxxi s-suċċessi li kellhom l-approċċi minn isfel għal fuq għall-iżvilupp lokali bħal LEADER, u aktar reċentement, Żvilupp Lokali Mmexxi mill-Komunità (CLLD); |
| --- | --- |

32.

jirrikonoxxi s-suċċessi li kellhom l-approċċi minn isfel għal fuq għall-iżvilupp lokali bħal LEADER, u aktar reċentement, Żvilupp Lokali Mmexxi mill-Komunità (CLLD);

| 33. | madankollu, jemmen li jista’ jkun hemm dipendenza żejda fuq approċċi bħal dawn, u li hemm rwol għal atturi oħra (eż. sensara tal-innovazzjoni) sabiex jikkatalizzaw il-potenzjal taż-żoni rurali; Is-sensar tal-innovazzjoni jaġixxi sabiex jidentifika l-punti b’saħħithom u l-opportunitajiet fir-raħal/fiż-żona rurali u jġib flimkien l-istituzzjonijiet rilevanti (it-tielet livell, l-awtoritajiet lokali, sorsi ta’ finanzjament eċċ.) biex jikkoordinaw l-attivitajiet u sorsi ta’ finanzjament potenzjali eżistenti u futuri. Dawn għandhom jimpenjaw ruħhom u jinfurmaw lill-komunità biex jiksbu l-aċċettazzjoni mill-komunità biex tiżviluppa l-viżjoni, tieħu s-sjieda u taqsam il-benefiċċji. |
| --- | --- |

33.

madankollu, jemmen li jista’ jkun hemm dipendenza żejda fuq approċċi bħal dawn, u li hemm rwol għal atturi oħra (eż. sensara tal-innovazzjoni) sabiex jikkatalizzaw il-potenzjal taż-żoni rurali; Is-sensar tal-innovazzjoni jaġixxi sabiex jidentifika l-punti b’saħħithom u l-opportunitajiet fir-raħal/fiż-żona rurali u jġib flimkien l-istituzzjonijiet rilevanti (it-tielet livell, l-awtoritajiet lokali, sorsi ta’ finanzjament eċċ.) biex jikkoordinaw l-attivitajiet u sorsi ta’ finanzjament potenzjali eżistenti u futuri. Dawn għandhom jimpenjaw ruħhom u jinfurmaw lill-komunità biex jiksbu l-aċċettazzjoni mill-komunità biex tiżviluppa l-viżjoni, tieħu s-sjieda u taqsam il-benefiċċji.

| 34. | iqis li sensara bħal dawn jistgħu jistimulaw l-iżvilupp tal-prodotti ta’ negozji żgħar u jittrattaw l-ostakli tas-suq kif ukoll iħeġġu l-konsum lokali u ktajjen tad-distribuzzjoni qosra għall-prodotti agroalimentari u tal-enerġija rinnovabbli lokali; |
| --- | --- |

34.

iqis li sensara bħal dawn jistgħu jistimulaw l-iżvilupp tal-prodotti ta’ negozji żgħar u jittrattaw l-ostakli tas-suq kif ukoll iħeġġu l-konsum lokali u ktajjen tad-distribuzzjoni qosra għall-prodotti agroalimentari u tal-enerġija rinnovabbli lokali;

| 35. | iqis li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma fl-aħjar pożizzjoni biex iwettqu din il-funzjoni, u f’xi każijiet diġà jagħmlu dan fil-forma ta’ bordijiet għall-iżvilupp, uffiċini tal-intrapriża, offerti kompetittivi, eċċ.; |
| --- | --- |

35.

iqis li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma fl-aħjar pożizzjoni biex iwettqu din il-funzjoni, u f’xi każijiet diġà jagħmlu dan fil-forma ta’ bordijiet għall-iżvilupp, uffiċini tal-intrapriża, offerti kompetittivi, eċċ.;

| 36. | jiddikjara li huwa essenzjali li jkun disponibbli aċċess għall-finanzjament għal proġetti fuq skala żgħira li huma aċċessibbli fil-livell tal-awtorità lokali. Dan għandu jinkludi wkoll appoġġ għal proġetti u inizjattivi innovattivi li jistgħu jitfasslu apposta għall-ħtiġijiet partikolari tal-komunitajiet lokali madwar l-UE, inklużi r-reġjuni periferali; |
| --- | --- |

36.

jiddikjara li huwa essenzjali li jkun disponibbli aċċess għall-finanzjament għal proġetti fuq skala żgħira li huma aċċessibbli fil-livell tal-awtorità lokali. Dan għandu jinkludi wkoll appoġġ għal proġetti u inizjattivi innovattivi li jistgħu jitfasslu apposta għall-ħtiġijiet partikolari tal-komunitajiet lokali madwar l-UE, inklużi r-reġjuni periferali;

| 37. | jitlob is-semplifikazzjoni tal-applikazzjoni għall-aċċess għal flussi ta’ finanzjament – fil-programm attwali tal-iżvilupp rurali hemm nuqqas sinifikanti ta’ progress mill-espressjonijiet ta’ interess għal applikazzjonijiet sħaħ minħabba diffikultà biex jiġu ssodisfati r-rekwiżiti tal-applikazzjoni. Jisħaq li m’għandu jkun hemm l-ebda perjodu ta’ żmien bejn it-tlestija ta’ dawn il-programmi ta’ żvilupp rurali u l-bidu tal-PŻR ta’ wara l-2020 – sabiex jinżammu l-momentum u l-fiduċja; |
| --- | --- |

37.

jitlob is-semplifikazzjoni tal-applikazzjoni għall-aċċess għal flussi ta’ finanzjament – fil-programm attwali tal-iżvilupp rurali hemm nuqqas sinifikanti ta’ progress mill-espressjonijiet ta’ interess għal applikazzjonijiet sħaħ minħabba diffikultà biex jiġu ssodisfati r-rekwiżiti tal-applikazzjoni. Jisħaq li m’għandu jkun hemm l-ebda perjodu ta’ żmien bejn it-tlestija ta’ dawn il-programmi ta’ żvilupp rurali u l-bidu tal-PŻR ta’ wara l-2020 – sabiex jinżammu l-momentum u l-fiduċja;

| 38. | jissuġġerixxi li applikazzjonijiet ta’ finanzjament ta’ suċċess għandhom iħeġġu l-ħolqien u l-parteċipazzjoni f’netwerks, raggruppamenti u kooperazzjoni – li normalment huma meħtieġa f’żoni rurali intelliġenti sabiex tiġi żviluppata skala u tagħlim; |
| --- | --- |

38.

jissuġġerixxi li applikazzjonijiet ta’ finanzjament ta’ suċċess għandhom iħeġġu l-ħolqien u l-parteċipazzjoni f’netwerks, raggruppamenti u kooperazzjoni – li normalment huma meħtieġa f’żoni rurali intelliġenti sabiex tiġi żviluppata skala u tagħlim;

| 39. | jissuġġerixxi li żoni intelliġenti għandhom jibnu fuq il-wirt soċjokulturali tagħhom biex jiżviluppaw u juru sens distint tal-post mal-infrastrutturi kollha, b’mod partikolari s-servizzi ġenerali, neċessarji sabiex jiġi operat negozju, u biex jattiraw ir-rilokazzjoni tan-negozji urbani; |
| --- | --- |

39.

jissuġġerixxi li żoni intelliġenti għandhom jibnu fuq il-wirt soċjokulturali tagħhom biex jiżviluppaw u juru sens distint tal-post mal-infrastrutturi kollha, b’mod partikolari s-servizzi ġenerali, neċessarji sabiex jiġi operat negozju, u biex jattiraw ir-rilokazzjoni tan-negozji urbani;

| 40. | jirrikonoxxi li sfida ulterjuri għall-awtoritajiet lokali u reġjonali hija li jibqgħu infurmati dwar il-possibbiltajiet ta’ finanzjament u li jkollhom aċċess għalihom. Dan ser ikun jeħtieġ rwol attiv min-naħa tad-DĠ rilevanti fi ħdan il-Kummissjoni Ewropea u l-awtoritajiet ta’ ġestjoni għall-fergħat ta’ finanzjament tal-UE rilevanti fil-livell nazzjonali u reġjonali. Il-KtR jista’ jkollu wkoll rwol importanti fil-kondiviżjoni tal-informazzjoni, l-appoġġ tan-netwerks u l-għoti ta’ eżempji tal-aħjar prattika, inkluż permezz tal-ħidma tal-Pjattaforma ta’ Broadband tal-KtR u l-Kummissjoni Ewropea; |
| --- | --- |

40.

jirrikonoxxi li sfida ulterjuri għall-awtoritajiet lokali u reġjonali hija li jibqgħu infurmati dwar il-possibbiltajiet ta’ finanzjament u li jkollhom aċċess għalihom. Dan ser ikun jeħtieġ rwol attiv min-naħa tad-DĠ rilevanti fi ħdan il-Kummissjoni Ewropea u l-awtoritajiet ta’ ġestjoni għall-fergħat ta’ finanzjament tal-UE rilevanti fil-livell nazzjonali u reġjonali. Il-KtR jista’ jkollu wkoll rwol importanti fil-kondiviżjoni tal-informazzjoni, l-appoġġ tan-netwerks u l-għoti ta’ eżempji tal-aħjar prattika, inkluż permezz tal-ħidma tal-Pjattaforma ta’ Broadband tal-KtR u l-Kummissjoni Ewropea;

| 41. | jissuġġerixxi li komunikazzjoni aktar effettiva tal-opportunitajiet disponibbli fil-livell tal-UE tista’ tiġi megħjuna billi l-Kummissjoni Ewropea tistabbilixxi premju annwali sabiex jiġu rikonoxxuti l-kisbiet tar-Raħal/Żona Intelliġenti li jkollu l-aktar suċċess fl-UE. Netwerks eżistenti bħan-Netwerk Enterprise Europe u l-imsieħba ta’ kunsinna lokali tagħhom fl-Istati Membri jistgħu jintużaw ukoll biex jipprovdu informazzjoni aġġornata dwar firxa ta’ suġġetti rilevanti għall-intraprendituri fl-irħula u fiż-żoni rurali; |
| --- | --- |

41.

jissuġġerixxi li komunikazzjoni aktar effettiva tal-opportunitajiet disponibbli fil-livell tal-UE tista’ tiġi megħjuna billi l-Kummissjoni Ewropea tistabbilixxi premju annwali sabiex jiġu rikonoxxuti l-kisbiet tar-Raħal/Żona Intelliġenti li jkollu l-aktar suċċess fl-UE. Netwerks eżistenti bħan-Netwerk Enterprise Europe u l-imsieħba ta’ kunsinna lokali tagħhom fl-Istati Membri jistgħu jintużaw ukoll biex jipprovdu informazzjoni aġġornata dwar firxa ta’ suġġetti rilevanti għall-intraprendituri fl-irħula u fiż-żoni rurali;

| 42. | jenfasizza r-rwol ta’ faċilitazzjoni li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jista’ jkollhom billi jintegraw “Approċċ Intelliġenti” fl-ippjanar u fl-istrateġiji spazjali reġjonali. Strateġiji bħal dawn jinkludu l-valutazzjoni tar-riżorsi u l-kapaċitajiet reġjonali, l-identifikazzjoni ta’ siti għall-kolokazzjoni tas-servizzi u politiki ekonomiċi ta’ faċilitazzjoni. |
| --- | --- |

42.

jenfasizza r-rwol ta’ faċilitazzjoni li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jista’ jkollhom billi jintegraw “Approċċ Intelliġenti” fl-ippjanar u fl-istrateġiji spazjali reġjonali. Strateġiji bħal dawn jinkludu l-valutazzjoni tar-riżorsi u l-kapaċitajiet reġjonali, l-identifikazzjoni ta’ siti għall-kolokazzjoni tas-servizzi u politiki ekonomiċi ta’ faċilitazzjoni.

Brussell, l-1 ta’ Diċembru 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(1)  Dikjarazzjoni Cork 2.0 tal-2016, Punt 3.

1

(2)  Test rurali: jiġi żgurat li l-ħtiġijiet u l-interessi tan-nies, il-komunitajiet u n-negozji rurali jitqiesu kif xieraq fl-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-politiki u l-programmi kollha. Għall-gvern ċentrali, it-test rurali jfisser il-valutazzjoni tal-għażliet ta’ politika sabiex ikun żgurat li jitwettqu s-soluzzjonijiet l-aktar ġusti għaż-żoni rurali.

2

(3)  Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar l-innovazzjoni u l-modernizzazzjoni tal-ekonomija rurali (ĠU C 120, 5.4.2016, p. 10).

3

(4)  Is-Sitt Rapport dwar il-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali. Lulju 2014.

4

(5)  Pereżempju Ludgate Hub (IE), The Hive f’Leitrim (IE).

5

(6)  Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar Lejn politika dwar ikel sostenibbli fl-UE li toħloq l-impjiegi u t-tkabbir fir-reġjuni u l-bliet tal-Ewropa (ĠU C 272, 17.8.2017, p. 14).

6

---

| 8.5.2018 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 164/50 |
| --- | --- | --- | --- |

8.5.2018

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 164/50

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Ir-Rapport tal-2016 dwar il-Politika tal-Kompetizzjoni tal-Kummissjoni Ewropea

(2018/C 164/09)

| Relatur: | Is-Sur Michael Murphy (IE/PPE), Kunsillier, Kunsill tal-Kontea ta’ Tipperary |
| --- | --- |
| Dokument ta’ referenza: | Rapport tal-2016 dwar il-Politika tal-Kompetizzjoni
  COM(2017) 285 final |

Relatur:

Is-Sur Michael Murphy (IE/PPE), Kunsillier, Kunsill tal-Kontea ta’ Tipperary

Dokument ta’ referenza:

Rapport tal-2016 dwar il-Politika tal-Kompetizzjoni

COM(2017) 285 final

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI

| 1. | jilqa’ r-rapport annwali mill-Kummissjoni dwar il-politika tal-kompetizzjoni għall-2016, b’mod speċjali r-rikonoxximent tiegħu tal-fatt li l-politika tal-kompetizzjoni għandha impatt dirett fuq il-ħajja tan-nies; jenfasizza, f’dan il-kuntest, li politika tal-kompetizzjoni effettiva hija element essenzjali fil-ħidma effiċjenti tas-Suq Uniku u toffri benefiċċji importanti għall-konsumatur billi tinkoraġġixxi l-intrapriża, l-innovazzjoni, l-effiċjenza u għażla usa’ għaċ-ċittadini tal-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

1.

jilqa’ r-rapport annwali mill-Kummissjoni dwar il-politika tal-kompetizzjoni għall-2016, b’mod speċjali r-rikonoxximent tiegħu tal-fatt li l-politika tal-kompetizzjoni għandha impatt dirett fuq il-ħajja tan-nies; jenfasizza, f’dan il-kuntest, li politika tal-kompetizzjoni effettiva hija element essenzjali fil-ħidma effiċjenti tas-Suq Uniku u toffri benefiċċji importanti għall-konsumatur billi tinkoraġġixxi l-intrapriża, l-innovazzjoni, l-effiċjenza u għażla usa’ għaċ-ċittadini tal-Unjoni Ewropea;

| 2. | huwa tal-fehma li l-ekonomija globalizzata teħtieġ ambjent kompetittiv miftuħ u ġust u għalhekk teħtieġ ir-regolazzjoni tal-kompetizzjoni u mhux biss “kultura” tal-kompetizzjoni.
  Fl-istess ħin jappoġġja
  li l-Kummissjoni Ewropea hija impenjata li tinvolvi ruħha flimkien ma’ istituzzjonijiet oħra tal-UE, ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali u ma’ dawk li jinfurzaw il-kompetizzjoni madwar id-dinja kollha; |
| --- | --- |

2.

huwa tal-fehma li l-ekonomija globalizzata teħtieġ ambjent kompetittiv miftuħ u ġust u għalhekk teħtieġ ir-regolazzjoni tal-kompetizzjoni u mhux biss “kultura” tal-kompetizzjoni.
  Fl-istess ħin jappoġġja
  li l-Kummissjoni Ewropea hija impenjata li tinvolvi ruħha flimkien ma’ istituzzjonijiet oħra tal-UE, ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali u ma’ dawk li jinfurzaw il-kompetizzjoni madwar id-dinja kollha;

| 3. | ifaħħar il-ħidma tal-Kummissjoni fl-infurzar tar-regoli tal-kompetizzjoni imma jitlob li r-riżorsi tal-infurzar tal-politika tal-kompetizzjoni jkollhom konsiderazzjoni xierqa għall-politiki industrijali nazzjonali u reġjonali tal-Istati Membri għall-investiment, b’mod partikolari għal dawk il-politiki industrijali li jiddependu fuq il-kompetenzi nazzjonali barra mill-kamp ta’ applikazzjoni tat-trattati tal-UE; |
| --- | --- |

3.

ifaħħar il-ħidma tal-Kummissjoni fl-infurzar tar-regoli tal-kompetizzjoni imma jitlob li r-riżorsi tal-infurzar tal-politika tal-kompetizzjoni jkollhom konsiderazzjoni xierqa għall-politiki industrijali nazzjonali u reġjonali tal-Istati Membri għall-investiment, b’mod partikolari għal dawk il-politiki industrijali li jiddependu fuq il-kompetenzi nazzjonali barra mill-kamp ta’ applikazzjoni tat-trattati tal-UE;

| 4. | jenfasizza li għandu jkun hemm trasparenza akbar relatata mal-mod kif jittieħdu d-deċiżjonijiet mill-Kummissjoni biex jingħataw ir-riżorsi għal investigazzjonijiet ewlenin dwar il-kompetizzjoni fil-livell tal-UE, u biex jiġi żgurat li dawk id-deċiżjonijiet ikunu dejjem assoċjati ma’ riżultati identifikabbli li jsaħħu s-Suq Uniku; |
| --- | --- |

4.

jenfasizza li għandu jkun hemm trasparenza akbar relatata mal-mod kif jittieħdu d-deċiżjonijiet mill-Kummissjoni biex jingħataw ir-riżorsi għal investigazzjonijiet ewlenin dwar il-kompetizzjoni fil-livell tal-UE, u biex jiġi żgurat li dawk id-deċiżjonijiet ikunu dejjem assoċjati ma’ riżultati identifikabbli li jsaħħu s-Suq Uniku;

| 5. | jargumenta li huwa f’idejn il-Kummissjoni biex tiżgura rispons komprensiv għall-isfidi li joħorġu mill-kompetizzjoni internazzjonali u mis-swieq globali, permezz ta’ koordinazzjoni msaħħa tal-politiki u l-istrumenti tal-UE u permezz ta’ rikonoxximent aħjar tad-dimensjoni reġjonali; |
| --- | --- |

5.

jargumenta li huwa f’idejn il-Kummissjoni biex tiżgura rispons komprensiv għall-isfidi li joħorġu mill-kompetizzjoni internazzjonali u mis-swieq globali, permezz ta’ koordinazzjoni msaħħa tal-politiki u l-istrumenti tal-UE u permezz ta’ rikonoxximent aħjar tad-dimensjoni reġjonali;

| 6. | jisħaq li r-Renju Unit se jibqa’ soġġett għar-regoli tal-kompetizzjoni tal-UE sal-31 ta’ Marzu 2019 u li l-investigazzjonijiet mibdija qabel dik id-data, bħal dik li bdiet fit-26 ta’ Ottubru 2017 dwar l-eżenzjonijiet mogħtija mir-Renji Unit lil kumpaniji multinazzjonali biex jipproteġġihom mir-regoli kontra l-evitar tat-taxxa, jistgħu jiġu konklużi biss wara dik id-data iżda li xorta jkunu jridu jiġu applikati; |
| --- | --- |

6.

jisħaq li r-Renju Unit se jibqa’ soġġett għar-regoli tal-kompetizzjoni tal-UE sal-31 ta’ Marzu 2019 u li l-investigazzjonijiet mibdija qabel dik id-data, bħal dik li bdiet fit-26 ta’ Ottubru 2017 dwar l-eżenzjonijiet mogħtija mir-Renji Unit lil kumpaniji multinazzjonali biex jipproteġġihom mir-regoli kontra l-evitar tat-taxxa, jistgħu jiġu konklużi biss wara dik id-data iżda li xorta jkunu jridu jiġu applikati;

| 7. | jaqbel li l-Brexit m’għandux jintuża ħażin bħala vettura għal abbandun komplet tal-kontrolli kollha ta’ għajnuna mill-Istat iżda jemmen li t-tfixkil ekonomiku kkawżat għal Stati Membri oħra tal-UE b’riżultat tal-BREXIT għandu jirriżulta f’espansjoni tar-Regolamenti għall-Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa u rilassament jew sospensjoni temporanja tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat għal ċerti industriji li aktarx se jintlaqtu l-aktar sakemm dan ma jikkostitwixxix għajnuna selettiva li tmur kontra l-objettiv tal-UE ta’ applikazzjoni tar-regoli b’mod ġust għall-kumpaniji kollha; |
| --- | --- |

7.

jaqbel li l-Brexit m’għandux jintuża ħażin bħala vettura għal abbandun komplet tal-kontrolli kollha ta’ għajnuna mill-Istat iżda jemmen li t-tfixkil ekonomiku kkawżat għal Stati Membri oħra tal-UE b’riżultat tal-BREXIT għandu jirriżulta f’espansjoni tar-Regolamenti għall-Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa u rilassament jew sospensjoni temporanja tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat għal ċerti industriji li aktarx se jintlaqtu l-aktar sakemm dan ma jikkostitwixxix għajnuna selettiva li tmur kontra l-objettiv tal-UE ta’ applikazzjoni tar-regoli b’mod ġust għall-kumpaniji kollha;

Għajnuna mill-Istat u deċiżjonijiet dwar it-taxxa

| 8. | jilqa’ l-ħidma tal-Kummissjoni fl-indirizzar tal-għajnuna mill-Istat illegali mogħtija fil-forma ta’ vantaġġi fiskali selettivi, b’tali ħidma tidher bħala mezz effettiv biex jiġi żgurat li r-regoli tal-UE japplikaw b’mod ġust għal kwalunkwe kumpanija li tagħmel in-negozju fis-Suq Uniku tal-UE irrispettivament mid-daqs, mis-settur jew min-nazzjonalità u li kumpaniji huma soġġetti għal tassazzjoni proporzjonali għad-daqs tagħhom u l-ġid b’tali mod li jikkontribwixxu għall-finanzjament tas-servizzi pubbliċi u l-ġlieda kontra l-inugwaljanzi, li huma l-aktar rilevanti fil-livell lokali; |
| --- | --- |

8.

jilqa’ l-ħidma tal-Kummissjoni fl-indirizzar tal-għajnuna mill-Istat illegali mogħtija fil-forma ta’ vantaġġi fiskali selettivi, b’tali ħidma tidher bħala mezz effettiv biex jiġi żgurat li r-regoli tal-UE japplikaw b’mod ġust għal kwalunkwe kumpanija li tagħmel in-negozju fis-Suq Uniku tal-UE irrispettivament mid-daqs, mis-settur jew min-nazzjonalità u li kumpaniji huma soġġetti għal tassazzjoni proporzjonali għad-daqs tagħhom u l-ġid b’tali mod li jikkontribwixxu għall-finanzjament tas-servizzi pubbliċi u l-ġlieda kontra l-inugwaljanzi, li huma l-aktar rilevanti fil-livell lokali;

| 9. | jinsisti li, fir-rigward tal-evażjoni tat-taxxa, il-mistoqsija tad-deċiżjonijiet dwar it-taxxa hija parti mill-isforz globali tal-UE biex tiġġieled l-evitar tat-taxxa minn kumpaniji kbar, fost affarijiet oħra permezz tal-Pakkett Kontra l-Evitar tat-Taxxa, ir-Rapport għal kull pajjiż, il-Pakkett tar-Riforma fit-Taxxa fuq il-Kumpaniji u r-regoli l-ġodda dwar it-trasparenza għal intermedjarji tal-ippjanar tat-taxxa. Jenfasizza wkoll li li l-UE trid tikkunsidra jekk regolament ġdid minflok l-infurzar jista’ jipprovdi aktar ċertezza fir-rigward ta’ deċiżjonijiet dwar it-taxxa fl-Istati Membri, u tikkunsidra għandhiex tiġi adottata proċedura ta’ sanzjoni favur ir-riżorsi proprji tal-baġit tal-UE bħala parti minn kwalunkwe reġim regolatorju ġdid; |
| --- | --- |

9.

jinsisti li, fir-rigward tal-evażjoni tat-taxxa, il-mistoqsija tad-deċiżjonijiet dwar it-taxxa hija parti mill-isforz globali tal-UE biex tiġġieled l-evitar tat-taxxa minn kumpaniji kbar, fost affarijiet oħra permezz tal-Pakkett Kontra l-Evitar tat-Taxxa, ir-Rapport għal kull pajjiż, il-Pakkett tar-Riforma fit-Taxxa fuq il-Kumpaniji u r-regoli l-ġodda dwar it-trasparenza għal intermedjarji tal-ippjanar tat-taxxa. Jenfasizza wkoll li li l-UE trid tikkunsidra jekk regolament ġdid minflok l-infurzar jista’ jipprovdi aktar ċertezza fir-rigward ta’ deċiżjonijiet dwar it-taxxa fl-Istati Membri, u tikkunsidra għandhiex tiġi adottata proċedura ta’ sanzjoni favur ir-riżorsi proprji tal-baġit tal-UE bħala parti minn kwalunkwe reġim regolatorju ġdid;

| 10. | huwa tal-fehma li l-kompetenza esklużiva tal-UE mnaqqxa fl-Artikolu 3 tat-TFUE li jistabbilixxi r-regoli tal-kompetizzjoni meħtieġa għall-funzjonament tas-suq intern ma taffettwax id-dritt sovran tal-Istati Membri li jiddeterminaw is-sistemi tat-taxxa fuq il-kumpaniji tagħhom stess, jew li jistabbilixxu r-rati tat-taxxa tagħhom stess. Jirrikonoxxi, madankollu, li l-Istati Membri jridu jirrispettaw kundizzjonijiet ugwali għan-negozji u l-konsumaturi madwar is-suq intern tal-UE (1); |
| --- | --- |

10.

huwa tal-fehma li l-kompetenza esklużiva tal-UE mnaqqxa fl-Artikolu 3 tat-TFUE li jistabbilixxi r-regoli tal-kompetizzjoni meħtieġa għall-funzjonament tas-suq intern ma taffettwax id-dritt sovran tal-Istati Membri li jiddeterminaw is-sistemi tat-taxxa fuq il-kumpaniji tagħhom stess, jew li jistabbilixxu r-rati tat-taxxa tagħhom stess. Jirrikonoxxi, madankollu, li l-Istati Membri jridu jirrispettaw kundizzjonijiet ugwali għan-negozji u l-konsumaturi madwar is-suq intern tal-UE (1);

| 11. | jinnota li l-aktar deċiżjoni ta’ infurzar ta’ profil għoli mid-DĠ Kompetizzjoni ttieħdet fit-30 ta’ Awwissu tal-2016 li sabet li deċiżjonijiet speċifiċi dwar it-taxxa maħruġa fl-Irlanda fl-1991 u f’Mejju 2007 favur żewġ kumpaniji tal-Apple li kienu inkorporati fl-Irlanda, kienu jikkostitwixxu għajnuna fis-sens tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea. Jirrikonoxxi li l-Kummissjoni Ewropea tistqarr fid-deċiżjoni tagħha li l-Irlanda, billi toħroġ id-deċiżjonijiet tat-taxxa kkontestati li ppermettew li l-Kumpaniji Apple jidditerminaw it-taxxa korporattiva annwali li jridu jħallsu fl-Irlanda fis-snin li dawk id-deċiżjonijiet kienu fis-seħħ, illegalment tat għajnuna mill-Istat lil dawk il-kumpaniji Apple u lill-grupp Apple, bi ksur tal-Artikolu 108(3) tat-Trattat, li l-Irlanda hija obbligata tirkupra bis-saħħa tal-Artikolu 16 tar-Regolament (UE) 2015/1589. Jenfasizza li skont il-Kummissjoni, din id-deċiżjoni ma tpoġġix fid-dubju s-sistema ġenerali tat-taxxa tal-Irlanda jew ir-rata tat-taxxa korporattiva tagħha; |
| --- | --- |

11.

jinnota li l-aktar deċiżjoni ta’ infurzar ta’ profil għoli mid-DĠ Kompetizzjoni ttieħdet fit-30 ta’ Awwissu tal-2016 li sabet li deċiżjonijiet speċifiċi dwar it-taxxa maħruġa fl-Irlanda fl-1991 u f’Mejju 2007 favur żewġ kumpaniji tal-Apple li kienu inkorporati fl-Irlanda, kienu jikkostitwixxu għajnuna fis-sens tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea. Jirrikonoxxi li l-Kummissjoni Ewropea tistqarr fid-deċiżjoni tagħha li l-Irlanda, billi toħroġ id-deċiżjonijiet tat-taxxa kkontestati li ppermettew li l-Kumpaniji Apple jidditerminaw it-taxxa korporattiva annwali li jridu jħallsu fl-Irlanda fis-snin li dawk id-deċiżjonijiet kienu fis-seħħ, illegalment tat għajnuna mill-Istat lil dawk il-kumpaniji Apple u lill-grupp Apple, bi ksur tal-Artikolu 108(3) tat-Trattat, li l-Irlanda hija obbligata tirkupra bis-saħħa tal-Artikolu 16 tar-Regolament (UE) 2015/1589. Jenfasizza li skont il-Kummissjoni, din id-deċiżjoni ma tpoġġix fid-dubju s-sistema ġenerali tat-taxxa tal-Irlanda jew ir-rata tat-taxxa korporattiva tagħha;

| 12. | jinnota li attwalment qed jinħolqu problemi bl-implimentazzjoni fil-livell nazzjonali tad-Direttiva tal-Kunsill 2016/1164 li tistabbilixxi regoli kontra l-prattiki ta’ evitar tat-taxxa li jaffettwaw direttament il-funzjonament tas-suq intern. L-Artikolu 4(4) tad-Direttiva msemmija jinkludi deroga mir-regola dwar il-limitazzjoni tal-imgħax fir-rigward ta’ self li jintuża biex jiffinanza proġett ta’ infrastruttura pubblika fit-tul. Minkejja li d-Direttiva toffri kamp ta’ applikazzjoni wiesa’ għal deroga fir-rigward ta’ attivitajiet li jitqies li huma ta’ interess pubbliku, l-Istati Membri mhux qed jagħmlu użu sħiħ minn din il-possibilità; |
| --- | --- |

12.

jinnota li attwalment qed jinħolqu problemi bl-implimentazzjoni fil-livell nazzjonali tad-Direttiva tal-Kunsill 2016/1164 li tistabbilixxi regoli kontra l-prattiki ta’ evitar tat-taxxa li jaffettwaw direttament il-funzjonament tas-suq intern. L-Artikolu 4(4) tad-Direttiva msemmija jinkludi deroga mir-regola dwar il-limitazzjoni tal-imgħax fir-rigward ta’ self li jintuża biex jiffinanza proġett ta’ infrastruttura pubblika fit-tul. Minkejja li d-Direttiva toffri kamp ta’ applikazzjoni wiesa’ għal deroga fir-rigward ta’ attivitajiet li jitqies li huma ta’ interess pubbliku, l-Istati Membri mhux qed jagħmlu użu sħiħ minn din il-possibilità;

| 13. | ifakkar li l-Kummissjoni kkalkulat li l-għajnuna f’din il-forma pprovduta mill-Irlanda lil dawn il-kumpaniji tal-Apple kienet tammonta għal EUR 13-il biljun u li dawn il-flus kellhom jiġu rritornati lill-erarju Irlandiż imma li l-gvern Irlandiż appella kontra din id-deċiżjoni mill-Kummissjoni Ewropea quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea. Madankollu, minħabba li meta d-deċiżjoni tal-Kummissjoni ġiet ippreżentata l-Irlanda kellha erba’ xhur biex tirkupra l-għajnuna mill-Istat illegali, jiġifieri sa Jannar 2017, minkejja li saru sforzi mill-gvern Irlandiż biex jiġbru l-ammonti rekord ta’ flus biex jitqiegħdu f’kont miżmum minn terzi sakemm issir id-determinazzjoni tad-deċiżjoni tal-qorti, il-fatt li ma nġabrux verament EUR 13-il biljun fil-ħin allokat wassal biex il-Kummissjoni Ewropea fl-4 ta’ Ottubru 2017 tressaq lill-Irlanda quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE iżda ż-żewġ partijiet jittamaw li jevitaw sanzjoni tal-qorti; |
| --- | --- |

13.

ifakkar li l-Kummissjoni kkalkulat li l-għajnuna f’din il-forma pprovduta mill-Irlanda lil dawn il-kumpaniji tal-Apple kienet tammonta għal EUR 13-il biljun u li dawn il-flus kellhom jiġu rritornati lill-erarju Irlandiż imma li l-gvern Irlandiż appella kontra din id-deċiżjoni mill-Kummissjoni Ewropea quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea. Madankollu, minħabba li meta d-deċiżjoni tal-Kummissjoni ġiet ippreżentata l-Irlanda kellha erba’ xhur biex tirkupra l-għajnuna mill-Istat illegali, jiġifieri sa Jannar 2017, minkejja li saru sforzi mill-gvern Irlandiż biex jiġbru l-ammonti rekord ta’ flus biex jitqiegħdu f’kont miżmum minn terzi sakemm issir id-determinazzjoni tad-deċiżjoni tal-qorti, il-fatt li ma nġabrux verament EUR 13-il biljun fil-ħin allokat wassal biex il-Kummissjoni Ewropea fl-4 ta’ Ottubru 2017 tressaq lill-Irlanda quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE iżda ż-żewġ partijiet jittamaw li jevitaw sanzjoni tal-qorti;

| 14. | iħeġġeġ għat-tlestija malajr tal-kawżi tal-Apple quddiem il-qrati biex tingħata ċertezza dwar l-impatt li l-liġi tal-kompetizzjoni jista’ jkollha fuq deċiżjonijiet tat-taxxa oħra eżistenti; |
| --- | --- |

14.

iħeġġeġ għat-tlestija malajr tal-kawżi tal-Apple quddiem il-qrati biex tingħata ċertezza dwar l-impatt li l-liġi tal-kompetizzjoni jista’ jkollha fuq deċiżjonijiet tat-taxxa oħra eżistenti;

Inizjattiva għall-modernizzazzjoni tal-għajnuna mill-Istat

| 15. | jappoġġja l-opinjoni tal-Kummissjoni li t-trasparenza msaħħa fin-nefqa pubblika għandha rwol ewlieni fil-promozzjoni tal-użu ottimu ta’ flus il-kontribwenti, u huwa tal-opinjoni li t-trasparenza hija wkoll mod kif tissaħħaħ il-fiduċja taċ-ċittadini fil-kredibbiltà u fil-leġittimità tal-awtoritajiet pubbliċi; |
| --- | --- |

15.

jappoġġja l-opinjoni tal-Kummissjoni li t-trasparenza msaħħa fin-nefqa pubblika għandha rwol ewlieni fil-promozzjoni tal-użu ottimu ta’ flus il-kontribwenti, u huwa tal-opinjoni li t-trasparenza hija wkoll mod kif tissaħħaħ il-fiduċja taċ-ċittadini fil-kredibbiltà u fil-leġittimità tal-awtoritajiet pubbliċi;

| 16. | ifakkar (2) li r-regoli tal-UE dwar l-għajnuna mill-Istat għal servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali (SIEĠ) m’għandhomx ikunu limitati fl-applikazzjoni tagħhom għall-prinċipji tal-kompetizzjoni iżda għandhom jikkunsidraw bis-sħiħ is-setgħa diskrezzjonali wiesgħa mogħtija mit-Trattati lill-Istati Membri fid-determinazzjoni ta’ x’inhu SIEĠ, kif ukoll il-prinċipji tal-awtonomija lokali u reġjonali, ta’ koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali, kif ukoll in-newtralità f’dak li jirrigwarda s-sistema tal-proprjetà fl-Istati Membri (Art. 3 tat-TUE, Art. 14, 106 u 345 tat-TFUE u l-Protokoll Nru 26). Is-SIEĠ għandhom jirriflettu d-differenzi fil-ħtiġijiet, il-preferenzi tal-utent u l-akkwist pubbliku li jistgħu jirriżultaw minn sitwazzjonijiet ġeografiċi, soċjali jew kulturali differenti u l-proċessi demokratiċi fl-Istati Membri. Investigazzjoni dwar għajnuna mill-Istat tista’ titwettaq biss jekk ir-regolamentazzjoni jew il-finanzjament nazzjonali, reġjonali jew lokali ta’ SIEĠ ikollu effetti jew implikazzjonijiet transkonfinali għas-suq intern; |
| --- | --- |

16.

ifakkar (2) li r-regoli tal-UE dwar l-għajnuna mill-Istat għal servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali (SIEĠ) m’għandhomx ikunu limitati fl-applikazzjoni tagħhom għall-prinċipji tal-kompetizzjoni iżda għandhom jikkunsidraw bis-sħiħ is-setgħa diskrezzjonali wiesgħa mogħtija mit-Trattati lill-Istati Membri fid-determinazzjoni ta’ x’inhu SIEĠ, kif ukoll il-prinċipji tal-awtonomija lokali u reġjonali, ta’ koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali, kif ukoll in-newtralità f’dak li jirrigwarda s-sistema tal-proprjetà fl-Istati Membri (Art. 3 tat-TUE, Art. 14, 106 u 345 tat-TFUE u l-Protokoll Nru 26). Is-SIEĠ għandhom jirriflettu d-differenzi fil-ħtiġijiet, il-preferenzi tal-utent u l-akkwist pubbliku li jistgħu jirriżultaw minn sitwazzjonijiet ġeografiċi, soċjali jew kulturali differenti u l-proċessi demokratiċi fl-Istati Membri. Investigazzjoni dwar għajnuna mill-Istat tista’ titwettaq biss jekk ir-regolamentazzjoni jew il-finanzjament nazzjonali, reġjonali jew lokali ta’ SIEĠ ikollu effetti jew implikazzjonijiet transkonfinali għas-suq intern;

| 17. | jiddispjaċih li r-Rapport Annwali dwar il-Kompetizzjoni 2016 ftit li xejn jagħti importanza lill-kwistjonijiet dwar l-għajnuna mill-istat għas-SIEĠ u b’mod partikolari ma jipprovdi ċarezza dwar ir-reviżjoni tal-hekk imsejjaħ “Pakkett Almunia” u r-reviżjoni tar-regolament dwar l-għajnuniet de minimis għas-SIEĠ. Ifakkar, f’dan ir-rigward, li l-KtR kien talab għal:






  — | linji gwida dettaljati, bil-għan li jiġi sodisfatt ir-raba’ kriterju ta’ “Altmark”, dwar x’inhi impriża tipika, ġestita sew u b’riżorsi adegwati; |
| --- | --- | --- |

17.

jiddispjaċih li r-Rapport Annwali dwar il-Kompetizzjoni 2016 ftit li xejn jagħti importanza lill-kwistjonijiet dwar l-għajnuna mill-istat għas-SIEĠ u b’mod partikolari ma jipprovdi ċarezza dwar ir-reviżjoni tal-hekk imsejjaħ “Pakkett Almunia” u r-reviżjoni tar-regolament dwar l-għajnuniet de minimis għas-SIEĠ. Ifakkar, f’dan ir-rigward, li l-KtR kien talab għal:

—

linji gwida dettaljati, bil-għan li jiġi sodisfatt ir-raba’ kriterju ta’ “Altmark”, dwar x’inhi impriża tipika, ġestita sew u b’riżorsi adegwati;

| — | reviżjoni tad-definizzjoni ta’ profitt raġonevoli ta’ SIEĠ, b’mod partikolari sabiex tirrifletti l-fatt li, permezz ta’ inċentivi jew b’żieda fil-perċentwal ta’ qligħ raġonevoli rikonoxxut, dan il-profitt spiss jiġi investit mill-ġdid fis-SIEĠ; |
| --- | --- |

—

reviżjoni tad-definizzjoni ta’ profitt raġonevoli ta’ SIEĠ, b’mod partikolari sabiex tirrifletti l-fatt li, permezz ta’ inċentivi jew b’żieda fil-perċentwal ta’ qligħ raġonevoli rikonoxxut, dan il-profitt spiss jiġi investit mill-ġdid fis-SIEĠ;

| — | żieda tal-livelli limitu de minimis fil-każ ta’ għajnuna mill-Istat għal SIEĠ; |
| --- | --- |

—

żieda tal-livelli limitu de minimis fil-każ ta’ għajnuna mill-Istat għal SIEĠ;

| — | żieda tal-livelli limitu għal eżenzjoni mir-rekwiżit tan-notifika fl-Artikolu 108(3) tat-TFUE tal-għajnuna mill-Istat fil-forma ta’ kumpens ta’ servizz pubbliku għall-kumpaniji mitluba jmexxu s-SIEĠ għal-livell limitu fis-seħħ qabel l-2011, li kien ta’ EUR 30 miljun fis-sena; |
| --- | --- |

—

żieda tal-livelli limitu għal eżenzjoni mir-rekwiżit tan-notifika fl-Artikolu 108(3) tat-TFUE tal-għajnuna mill-Istat fil-forma ta’ kumpens ta’ servizz pubbliku għall-kumpaniji mitluba jmexxu s-SIEĠ għal-livell limitu fis-seħħ qabel l-2011, li kien ta’ EUR 30 miljun fis-sena;

| 18. | itenni (3) t-talba tiegħu għad-definizzjoni iktar wiesgħa tal-akkomodazzjoni soċjali fid-deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta’ Diċembru 2011. L-Istati Membri għandhom jingħataw marġni usa’ ta’ diskrezzjoni għall-ippjanar, il-forniment, il-finanzjament u l-organizzazzjoni tal-kostruzzjoni ta’ akkomodazzjoni soċjali u l-libertà ta’ għażla demokratika, ir-restrizzjoni tal-akkomodazzjoni soċjali “għal persuni żvantaġġati u għall-gruppi soċjalment inqas vantaġġati” għandha titneħħa. Id-dritt għal akkomodazzjoni aċċessibbli u adegwata għandu jkun ta’ prijorità akbar minħabba li n-nuqqas ta’ possibbiltà li s-suq tal-akkomodazzjoni jilħaq il-bżonnijiet ta’ kulħadd ma jaffettwax biss lil individwi li ma jkollhomx aċċess għal akkomodazzjoni, iżda wkoll dawk li jgħixu f’akkomodazzjoni li mhix tajba għas-saħħa, mhix adegwata jew b’wisq nies jgħixu fiha, u dawk li qed jonfqu l-parti l-kbira tad-dħul tagħhom fuq kera jew ħlas lura ta’ self b’ipoteka; |
| --- | --- |

18.

itenni (3) t-talba tiegħu għad-definizzjoni iktar wiesgħa tal-akkomodazzjoni soċjali fid-deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta’ Diċembru 2011. L-Istati Membri għandhom jingħataw marġni usa’ ta’ diskrezzjoni għall-ippjanar, il-forniment, il-finanzjament u l-organizzazzjoni tal-kostruzzjoni ta’ akkomodazzjoni soċjali u l-libertà ta’ għażla demokratika, ir-restrizzjoni tal-akkomodazzjoni soċjali “għal persuni żvantaġġati u għall-gruppi soċjalment inqas vantaġġati” għandha titneħħa. Id-dritt għal akkomodazzjoni aċċessibbli u adegwata għandu jkun ta’ prijorità akbar minħabba li n-nuqqas ta’ possibbiltà li s-suq tal-akkomodazzjoni jilħaq il-bżonnijiet ta’ kulħadd ma jaffettwax biss lil individwi li ma jkollhomx aċċess għal akkomodazzjoni, iżda wkoll dawk li jgħixu f’akkomodazzjoni li mhix tajba għas-saħħa, mhix adegwata jew b’wisq nies jgħixu fiha, u dawk li qed jonfqu l-parti l-kbira tad-dħul tagħhom fuq kera jew ħlas lura ta’ self b’ipoteka;

| 19. | jiġbed l-attenzjoni għall-istudju ppubblikat mill-KtR fid-9 ta’ Ġunju 2017 dwar “L-implimentazzjoni tad-Deċiżjoni u l-Qafas dwar is-SIEĠ: l-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-eżerċizzju ta’ rappurtar u l-qagħda attwali fir-rigward tal-valutazzjoni tas-servizzi soċjali bħala attivitajiet ekonomiċi” u l-konklużjonijiet tiegħu fejn:






  — | fi 22 mir-rapporti nazzjonali dwar l-implimentazzjoni tal-Pakkett Almunia, l-awtoritajiet lokali u reġjonali kienu involuti direttament jew indirettament fit-tfassil; |
| --- | --- | --- |

19.

jiġbed l-attenzjoni għall-istudju ppubblikat mill-KtR fid-9 ta’ Ġunju 2017 dwar “L-implimentazzjoni tad-Deċiżjoni u l-Qafas dwar is-SIEĠ: l-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-eżerċizzju ta’ rappurtar u l-qagħda attwali fir-rigward tal-valutazzjoni tas-servizzi soċjali bħala attivitajiet ekonomiċi” u l-konklużjonijiet tiegħu fejn:

—

fi 22 mir-rapporti nazzjonali dwar l-implimentazzjoni tal-Pakkett Almunia, l-awtoritajiet lokali u reġjonali kienu involuti direttament jew indirettament fit-tfassil;

u r-rakkomandazzjonijiet tiegħu fejn:

| — | jinħtieġu kjarifiki fir-rigward tal-kwalifika ta’ servizz soċjali bħala attività ekonomika, b’mod partikolari s-settur soċjali u s-settur tas-saħħa, il-kalkolu tal-kumpens inkluż profitt raġonevoli, u inkonsistenzi possibbli bejn id-dokumenti differenti li għandhom jiġu kkunsidrati. |
| --- | --- |

—

jinħtieġu kjarifiki fir-rigward tal-kwalifika ta’ servizz soċjali bħala attività ekonomika, b’mod partikolari s-settur soċjali u s-settur tas-saħħa, il-kalkolu tal-kumpens inkluż profitt raġonevoli, u inkonsistenzi possibbli bejn id-dokumenti differenti li għandhom jiġu kkunsidrati.

| — | l-obbligi ta’ rappurtar għandhom jiġu ssemplifikati; |
| --- | --- |

—

l-obbligi ta’ rappurtar għandhom jiġu ssemplifikati;

| — | l-iskambju tal-aħjar prattiċi għandu jiġi promoss aktar. |
| --- | --- |

—

l-iskambju tal-aħjar prattiċi għandu jiġi promoss aktar.

| 20. | jargumenta, għalhekk, li r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali bħala fornituri tas-SGEIs biex jiżguraw u jirrinfurzaw id-dimensjoni soċjali tas-Suq Uniku huwa saħansitra aktar importanti f’kuntest ta’ livelli għolja ta’ qgħad, popolazzjonijiet li qed jixjieħu, taqlib soċjali u kundizzjonijiet ekonomiċi fraġli; li l-benefiċċji ġġenerati minn servizzi ta’ dan it-tip jinħassu b’mod dirett miċ-ċittadini u jikkontribwixxu, f’dak ir-rigward, għal titjib u tisħiħ fil-fiduċja taċ-ċittadini fl-istituzzjonijiet pubbliċi; |
| --- | --- |

20.

jargumenta, għalhekk, li r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali bħala fornituri tas-SGEIs biex jiżguraw u jirrinfurzaw id-dimensjoni soċjali tas-Suq Uniku huwa saħansitra aktar importanti f’kuntest ta’ livelli għolja ta’ qgħad, popolazzjonijiet li qed jixjieħu, taqlib soċjali u kundizzjonijiet ekonomiċi fraġli; li l-benefiċċji ġġenerati minn servizzi ta’ dan it-tip jinħassu b’mod dirett miċ-ċittadini u jikkontribwixxu, f’dak ir-rigward, għal titjib u tisħiħ fil-fiduċja taċ-ċittadini fl-istituzzjonijiet pubbliċi;

| 21. | jenfasizza r-responsabbiltà kollettiva tal-livelli kollha tal-gvern biex jiżguraw servizzi pubbliċi sostenibbli għal kull ċittadin tal-UE u huwa tal-opinjoni li l-Kummissjoni għandha tibbaża l-kontroll tal-għajnuna mill-Istat tagħha fil-qasam tas-SGEIs fuq il-prinċipju tal-affidabbiltà sabiex tgħin lill-awtoritajiet rilevanti u lill-partijiet ikkonċernati minflok, mill-bidu nett, tkun tal-opinjoni li l-awtoritajiet lokali u reġjonali qed jiksru r-regoli meta jipprovdu s-SGEIs; |
| --- | --- |

21.

jenfasizza r-responsabbiltà kollettiva tal-livelli kollha tal-gvern biex jiżguraw servizzi pubbliċi sostenibbli għal kull ċittadin tal-UE u huwa tal-opinjoni li l-Kummissjoni għandha tibbaża l-kontroll tal-għajnuna mill-Istat tagħha fil-qasam tas-SGEIs fuq il-prinċipju tal-affidabbiltà sabiex tgħin lill-awtoritajiet rilevanti u lill-partijiet ikkonċernati minflok, mill-bidu nett, tkun tal-opinjoni li l-awtoritajiet lokali u reġjonali qed jiksru r-regoli meta jipprovdu s-SGEIs;

| 22. | jilqa’ l-isforzi tal-Kummissjoni biex tissimplifika l-applikazzjoni tar-regoli tal-għajnuna mill-Istat, jiġifieri l-Avviż dwar il-kunċett tal-għajnuna, u l-fatt li r-Rapport tal-Kompetizzjoni jirrikonoxxi li huwa partikolarment importanti li jiġi ffaċilitat l-investiment pubbliku u jiġi mmassimizzat l-effett tal-investimenti fuq it-tkabbir ekonomiku u l-impjiegi, li jirrifletti, b’xi mod, it-talba tal-KtR għal aktar simplifikazzjoni u eżenzjonijiet fil-qasam tas-SGEIs; |
| --- | --- |

22.

jilqa’ l-isforzi tal-Kummissjoni biex tissimplifika l-applikazzjoni tar-regoli tal-għajnuna mill-Istat, jiġifieri l-Avviż dwar il-kunċett tal-għajnuna, u l-fatt li r-Rapport tal-Kompetizzjoni jirrikonoxxi li huwa partikolarment importanti li jiġi ffaċilitat l-investiment pubbliku u jiġi mmassimizzat l-effett tal-investimenti fuq it-tkabbir ekonomiku u l-impjiegi, li jirrifletti, b’xi mod, it-talba tal-KtR għal aktar simplifikazzjoni u eżenzjonijiet fil-qasam tas-SGEIs;

| 23. | jisfida, madankollu, il-grad ta’ ċertezza tad-dritt miksub permezz tal-Avviż peress li fil-qasam tas-SGEIs b’mod partikolari l-partijiet ikkonċernati jindikaw il-kumplessità u l-inkonsistenzi possibbli bejn dokumenti differenti li jridu jitqiesu, li jagħmilha diffiċli għalihom li jivvalutaw liema regola għandha tiġi applikata f’każ speċifiku (4); |
| --- | --- |

23.

jisfida, madankollu, il-grad ta’ ċertezza tad-dritt miksub permezz tal-Avviż peress li fil-qasam tas-SGEIs b’mod partikolari l-partijiet ikkonċernati jindikaw il-kumplessità u l-inkonsistenzi possibbli bejn dokumenti differenti li jridu jitqiesu, li jagħmilha diffiċli għalihom li jivvalutaw liema regola għandha tiġi applikata f’każ speċifiku (4);

| 24. | jesprimi wkoll tħassib fir-rigward tal-piż amministrattiv li jinħoloq mir-rekwiżiti tar-rapportar skont id-Deċiżjoni u l-Qafas dwar is-SGEIs kif iddikjarat f’xi wħud minn dawk ir-rapporti għal kull pajjiż; |
| --- | --- |

24.

jesprimi wkoll tħassib fir-rigward tal-piż amministrattiv li jinħoloq mir-rekwiżiti tar-rapportar skont id-Deċiżjoni u l-Qafas dwar is-SGEIs kif iddikjarat f’xi wħud minn dawk ir-rapporti għal kull pajjiż;

Suq Uniku Diġitali

| 25. | appoġġja b’mod konsistenti l-isforzi biex tintuża l-istrateġija tas-Suq Uniku Diġitali bħala vettura għal tkabbir inklużiv fir-reġjuni kollha fl-UE għaliex it-titjib fl-aċċess għall-broadband u għas-servizzi tal-ICT, b’mod speċjali f’reġjuni periferiċi u ultraperiferiċi, jew f’reġjuni b’popolazzjoni mxerrda ġeografikament, jista’ jiffaċilita l-aċċess għas-servizzi (eż. is-saħħa elettronika u l-gvern elettroniku), li jwassal għal gwadanji fl-effiċjenza għall-amministrazzjoni pubblika, jgħin biex jiġu żgurati prezzijiet baxxi u għażliet usa’ għall-konsumaturi irrispettivament mill-post tagħhom, u jista’ jiftaħ possibbiltajiet ekonomiċi ġodda għan-negozji lokali, li finalment itejbu l-kwalità tal-ħajja taċ-ċittadini u jsaħħu l-koeżjoni; |
| --- | --- |

25.

appoġġja b’mod konsistenti l-isforzi biex tintuża l-istrateġija tas-Suq Uniku Diġitali bħala vettura għal tkabbir inklużiv fir-reġjuni kollha fl-UE għaliex it-titjib fl-aċċess għall-broadband u għas-servizzi tal-ICT, b’mod speċjali f’reġjuni periferiċi u ultraperiferiċi, jew f’reġjuni b’popolazzjoni mxerrda ġeografikament, jista’ jiffaċilita l-aċċess għas-servizzi (eż. is-saħħa elettronika u l-gvern elettroniku), li jwassal għal gwadanji fl-effiċjenza għall-amministrazzjoni pubblika, jgħin biex jiġu żgurati prezzijiet baxxi u għażliet usa’ għall-konsumaturi irrispettivament mill-post tagħhom, u jista’ jiftaħ possibbiltajiet ekonomiċi ġodda għan-negozji lokali, li finalment itejbu l-kwalità tal-ħajja taċ-ċittadini u jsaħħu l-koeżjoni;

| 26. | jirreferi f’dan il-kuntest għall-Opinjoni tiegħu COTER-VI/012 dwar “Is-semplifikazzjoni tal-FSIE mill-perspettiva tal-awtoritajiet lokali u reġjonali”, li fiha jiddiskuti l-impatt tal-applikazzjoni tar-regoli tal-għajnuna mill-Istat dwar l-implimentazzjoni tal-FSIE u jiġbed l-attenzjoni, fost l-oħrajn, għall-eżistenza ta’ inkonsistenza sinifikanti fl-applikazzjoni tar-regoli tal-għajnuna mill-Istat. Il-Kumitat tar-Reġjuni jinnota li filwaqt li programmi li huma ġestiti b’mod ċentrali mill-Kummissjoni Ewropea (pereżempju Orizzont 2020, il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa, il-fond Ewropew għal investiment strateġiku) huma eżentati mill-proċeduri dwar l-għajnuna mill-Istat, il-finanzjament fil-qafas tal-politika ta’ koeżjoni mhuwiex eżentat. Għaldaqstant il-proġetti huma fil-prattika evalwati, mill-perspettiva tal-għajnuna mill-Istat, mhux abbażi tan-natura tal-proġett, iżda skont jekk il-fondi ġewx approvati mill-Kummissjoni jew minn Stat Membru u skont is-sors ta’ finanzjament tagħhom; |
| --- | --- |

26.

jirreferi f’dan il-kuntest għall-Opinjoni tiegħu COTER-VI/012 dwar “Is-semplifikazzjoni tal-FSIE mill-perspettiva tal-awtoritajiet lokali u reġjonali”, li fiha jiddiskuti l-impatt tal-applikazzjoni tar-regoli tal-għajnuna mill-Istat dwar l-implimentazzjoni tal-FSIE u jiġbed l-attenzjoni, fost l-oħrajn, għall-eżistenza ta’ inkonsistenza sinifikanti fl-applikazzjoni tar-regoli tal-għajnuna mill-Istat. Il-Kumitat tar-Reġjuni jinnota li filwaqt li programmi li huma ġestiti b’mod ċentrali mill-Kummissjoni Ewropea (pereżempju Orizzont 2020, il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa, il-fond Ewropew għal investiment strateġiku) huma eżentati mill-proċeduri dwar l-għajnuna mill-Istat, il-finanzjament fil-qafas tal-politika ta’ koeżjoni mhuwiex eżentat. Għaldaqstant il-proġetti huma fil-prattika evalwati, mill-perspettiva tal-għajnuna mill-Istat, mhux abbażi tan-natura tal-proġett, iżda skont jekk il-fondi ġewx approvati mill-Kummissjoni jew minn Stat Membru u skont is-sors ta’ finanzjament tagħhom;

| 27. | huwa partikolarment imħasseb dwar l-ostakli għall-kummerċ online transfruntier li n-negozji nnifishom jistgħu jistabbilixxu, dwar l-imblukkar ġeografiku u dwar kompetituri potenzjali li jiġu esklużi b’mod artifiċjali minn ċerti opportunitajiet kummerċjali minn parteċipanti dominanti; |
| --- | --- |

27.

huwa partikolarment imħasseb dwar l-ostakli għall-kummerċ online transfruntier li n-negozji nnifishom jistgħu jistabbilixxu, dwar l-imblukkar ġeografiku u dwar kompetituri potenzjali li jiġu esklużi b’mod artifiċjali minn ċerti opportunitajiet kummerċjali minn parteċipanti dominanti;

| 28. | jenfasizza, barra minn hekk, għal darb’ oħra fid-dawl tal-Opinjoni COTER-VI/012 dwar “Is-semplifikazzjoni tal-FSIE mill-perspettiva tal-awtoritajiet lokali u reġjonali”, li għandha tingħata attenzjoni partikolari għall-użu ta’ għajnuna mill-Istat fil-qafas tal-Programmi ta’ Kooperazzjoni Territorjali Ewropej. Bħala regola ġenerali, fir-rigward ta’ dawn il-programmi, hemm sproporzjon bejn l-isforzi li huma meħtieġa biex ikun hemm konformità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat u r-riskju ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni. Barra minn hekk l-għajnuna mill-Istat fi Stati Membri individwali hija miftuħa għal interpretazzjonijiet diversi u r-regoli ma jistgħux jiġu applikati b’ċertezza legali adegwata, li ta’ spiss tagħmilha impossibli għal kollox biex jiġu implimentati proġetti ta’ kwalità. Waħda mill-miżuri li jistgħu jiġu implimentati malajr sabiex issir semplifikazzjoni tal-FSIE għalhekk tkun it-tneħħija tal-kooperazzjoni territorjali Ewropea mill-ambitu tal-applikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat kif sar ukoll, per eżempju, fil-programm Orizzont 2020; |
| --- | --- |

28.

jenfasizza, barra minn hekk, għal darb’ oħra fid-dawl tal-Opinjoni COTER-VI/012 dwar “Is-semplifikazzjoni tal-FSIE mill-perspettiva tal-awtoritajiet lokali u reġjonali”, li għandha tingħata attenzjoni partikolari għall-użu ta’ għajnuna mill-Istat fil-qafas tal-Programmi ta’ Kooperazzjoni Territorjali Ewropej. Bħala regola ġenerali, fir-rigward ta’ dawn il-programmi, hemm sproporzjon bejn l-isforzi li huma meħtieġa biex ikun hemm konformità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat u r-riskju ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni. Barra minn hekk l-għajnuna mill-Istat fi Stati Membri individwali hija miftuħa għal interpretazzjonijiet diversi u r-regoli ma jistgħux jiġu applikati b’ċertezza legali adegwata, li ta’ spiss tagħmilha impossibli għal kollox biex jiġu implimentati proġetti ta’ kwalità. Waħda mill-miżuri li jistgħu jiġu implimentati malajr sabiex issir semplifikazzjoni tal-FSIE għalhekk tkun it-tneħħija tal-kooperazzjoni territorjali Ewropea mill-ambitu tal-applikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat kif sar ukoll, per eżempju, fil-programm Orizzont 2020;

| 29. | jilqa’, f’dan il-kuntest, l-inizjattivi tal-Kummissjoni li tinfurza aħjar il-liġi tal-kompetizzjoni fid-dinja diġitali, jiġifieri l-inkjesta dwar is-settur tal-kummerċ elettroniku u l-investigazzjonijiet li nfetħu reċentement immirati biex jindirizzaw il-kwistjonijiet speċifiċi tar-restrizzjonijiet tal-prezzijiet bl-imnut, id-diskriminazzjoni fuq il-bażi tal-post u l-imblukkar ġeografiku mhux iġġustifikat (5); |
| --- | --- |

29.

jilqa’, f’dan il-kuntest, l-inizjattivi tal-Kummissjoni li tinfurza aħjar il-liġi tal-kompetizzjoni fid-dinja diġitali, jiġifieri l-inkjesta dwar is-settur tal-kummerċ elettroniku u l-investigazzjonijiet li nfetħu reċentement immirati biex jindirizzaw il-kwistjonijiet speċifiċi tar-restrizzjonijiet tal-prezzijiet bl-imnut, id-diskriminazzjoni fuq il-bażi tal-post u l-imblukkar ġeografiku mhux iġġustifikat (5);

| 30. | jinkoraġġixxi lill-Kummissjoni timplimenta l-infurzar tal-kompetizzjoni fl-ekonomija unika diġitali fuq kondizzjonijiet globali ekwivalenti ta’ kompetizzjoni ma’ kontropartijiet simili tal-awtorità tal-kompetizzjoni madwar id-dinja, biex jiġi żgurat li l-innovazzjoni ma tiġix imfixkla u jitlob lill-Kummissjoni tgħin biex twassal għal kooperazzjoni aktar mill-qrib bejn l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni, il-Kummissjoni Ewropea u organizzazzjonijiet internazzjonali bħall-OECD; |
| --- | --- |

30.

jinkoraġġixxi lill-Kummissjoni timplimenta l-infurzar tal-kompetizzjoni fl-ekonomija unika diġitali fuq kondizzjonijiet globali ekwivalenti ta’ kompetizzjoni ma’ kontropartijiet simili tal-awtorità tal-kompetizzjoni madwar id-dinja, biex jiġi żgurat li l-innovazzjoni ma tiġix imfixkla u jitlob lill-Kummissjoni tgħin biex twassal għal kooperazzjoni aktar mill-qrib bejn l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni, il-Kummissjoni Ewropea u organizzazzjonijiet internazzjonali bħall-OECD;

| 31. | jappoġġja wkoll l-isforzi tal-Kummissjoni Ewropea biex tibbilanċja mill-ġdid it-tassazzjoni effettiva mħallsa minn kumpaniji tradizzjonali u dawk fis-settur diġitali, skont il-komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar it-tassazzjoni tas-settur diġitali, ippreżentati fil-21 ta’ Settembru 2017, li tiddikjara li r-rata effettiva mħallsa minn kumpaniji internazzjonali tal-Internet hi ta’ 10,1 %, meta mqabbel ma’ 23,2 % għal negozji internazzjonali tradizzjonali. Jistenna għalhekk li l-Kummissjoni teżamina l-possibbiltà li jiġu introdotti taxxi speċifiċi fuq il-fatturat u/jew dwar t-tranżazzjonijiet diġitali u tikkunsidra li tipproponi fi ħdan il-bażi komuni konsolidata tat-taxxa korporattiva (BKKTK) il-kunċett ta’ “stabbiliment permanenti virtwali”; |
| --- | --- |

31.

jappoġġja wkoll l-isforzi tal-Kummissjoni Ewropea biex tibbilanċja mill-ġdid it-tassazzjoni effettiva mħallsa minn kumpaniji tradizzjonali u dawk fis-settur diġitali, skont il-komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar it-tassazzjoni tas-settur diġitali, ippreżentati fil-21 ta’ Settembru 2017, li tiddikjara li r-rata effettiva mħallsa minn kumpaniji internazzjonali tal-Internet hi ta’ 10,1 %, meta mqabbel ma’ 23,2 % għal negozji internazzjonali tradizzjonali. Jistenna għalhekk li l-Kummissjoni teżamina l-possibbiltà li jiġu introdotti taxxi speċifiċi fuq il-fatturat u/jew dwar t-tranżazzjonijiet diġitali u tikkunsidra li tipproponi fi ħdan il-bażi komuni konsolidata tat-taxxa korporattiva (BKKTK) il-kunċett ta’ “stabbiliment permanenti virtwali”;

Suq Uniku

| 32. | jinnota r-rwol importanti li għandhom l-Awtoritajiet tal-Kompetizzjoni Nazzjonali f’oqsma tal-kompetizzjoni ewlenin (6) u jirrakkomanda li l-Awtoritajiet tal-Kompetizzjoni Nazzjonali fl-Istati Membri differenti jkollhom riżorsi aħjar u li jkun hemm koordinazzjoni Ewropea mtejba tal-Awtoritajiet tal-Kompetizzjoni Nazzjonali permezz tan-Netwerk Ewropew tal-Kompetizzjoni. Jappoġġja wkoll proposta leġislattiva mill-Kummissjoni dwar it-tisħiħ tal-infurzar u għodod ta’ sanzjonar għad-dispożizzjoni tal-Awtoritajiet Nazzjonali tal-Kompetizzjoni, l-hekk imsejjaħ ECN +, li tiżgura li jista’ jitwettaq il-potenzjal sħiħ tas-sistema deċentralizzata tal-infurzar tal-kompetizzjoni tal-UE; |
| --- | --- |

32.

jinnota r-rwol importanti li għandhom l-Awtoritajiet tal-Kompetizzjoni Nazzjonali f’oqsma tal-kompetizzjoni ewlenin (6) u jirrakkomanda li l-Awtoritajiet tal-Kompetizzjoni Nazzjonali fl-Istati Membri differenti jkollhom riżorsi aħjar u li jkun hemm koordinazzjoni Ewropea mtejba tal-Awtoritajiet tal-Kompetizzjoni Nazzjonali permezz tan-Netwerk Ewropew tal-Kompetizzjoni. Jappoġġja wkoll proposta leġislattiva mill-Kummissjoni dwar it-tisħiħ tal-infurzar u għodod ta’ sanzjonar għad-dispożizzjoni tal-Awtoritajiet Nazzjonali tal-Kompetizzjoni, l-hekk imsejjaħ ECN +, li tiżgura li jista’ jitwettaq il-potenzjal sħiħ tas-sistema deċentralizzata tal-infurzar tal-kompetizzjoni tal-UE;

| 33. | jilqa’ f’dan ir-rigward l-inizjattiva tal-Kummissjoni li tagħmel mill-awtoritajiet tal-kompetizzjoni nazzjonali infurzaturi saħansitra aktar effettivi għaliex għal xi livelli tas-suq, l-awtoritajiet nazzjonali jinsabu f’pożizzjoni aħjar biex jittrattaw l-infurzar tar-regoli tal-kompetizzjoni tal-UE filwaqt li jirrispettaw l-ispeċifiċitajiet nazzjonali; |
| --- | --- |

33.

jilqa’ f’dan ir-rigward l-inizjattiva tal-Kummissjoni li tagħmel mill-awtoritajiet tal-kompetizzjoni nazzjonali infurzaturi saħansitra aktar effettivi għaliex għal xi livelli tas-suq, l-awtoritajiet nazzjonali jinsabu f’pożizzjoni aħjar biex jittrattaw l-infurzar tar-regoli tal-kompetizzjoni tal-UE filwaqt li jirrispettaw l-ispeċifiċitajiet nazzjonali;

| 34. | jinsisti li fejn negozji dominanti jkunu qed jisfruttaw lill-klijenti tagħhom, billi jitolbu prezzijiet eċċessivi jew jimponu termini mhux ġusti, l-awtoritajiet tal-kompetizzjoni jeħtieġ li jintervjenu sabiex jittrattaw dawk il-prezzijiet eċċessivi, b’mod partikolari fejn jidħlu l-farmaċewtiċi bil-għan li jiġi ggarantit aċċess għall-pazjenti għal mediċini essenzjali effettivi u affordabbli u jiġi promoss l-aħjar riżultat possibbli għall-pazjenti u għas-soċjetà; |
| --- | --- |

34.

jinsisti li fejn negozji dominanti jkunu qed jisfruttaw lill-klijenti tagħhom, billi jitolbu prezzijiet eċċessivi jew jimponu termini mhux ġusti, l-awtoritajiet tal-kompetizzjoni jeħtieġ li jintervjenu sabiex jittrattaw dawk il-prezzijiet eċċessivi, b’mod partikolari fejn jidħlu l-farmaċewtiċi bil-għan li jiġi ggarantit aċċess għall-pazjenti għal mediċini essenzjali effettivi u affordabbli u jiġi promoss l-aħjar riżultat possibbli għall-pazjenti u għas-soċjetà;

| 35. | jesprimi t-tħassib tiegħu fir-rigward tal-mewġa bla preċedent ta’ konsolidazzjoni tal-kumpaniji li qed isseħħ fis-suq dinji li diġà huwa ferm ikkonċentrat taż-żrieragħ, tas-sustanzi kimiċi u tal-pestiċidi u fil-karatteristiċi ġenetiċi tal-għalla ġenetikament modifikata għaliex din aktarx li tnaqqas il-kompetizzjoni u twassal għal strutturi oligopolistiċi; |
| --- | --- |

35.

jesprimi t-tħassib tiegħu fir-rigward tal-mewġa bla preċedent ta’ konsolidazzjoni tal-kumpaniji li qed isseħħ fis-suq dinji li diġà huwa ferm ikkonċentrat taż-żrieragħ, tas-sustanzi kimiċi u tal-pestiċidi u fil-karatteristiċi ġenetiċi tal-għalla ġenetikament modifikata għaliex din aktarx li tnaqqas il-kompetizzjoni u twassal għal strutturi oligopolistiċi;

| 36. | jindika r-riskji ta’ integrazzjoni vertikali sostanzjali bejn il-karatteristiċi, iż-żrieragħ u s-sustanzi kimiċi li jirriżultaw mid-dominanza bla preċedent tas-suq globali f’dan il-qasam sensittiv li jagħti lill-kumpaniji dominanti f’din l-industrija anke aktar influwenza fuq il-politika, jikkomprometti x-xjenza indipendenti u l-interess pubbliku billi jabbuża l-pożizzjoni tagħhom fuq is-suq; |
| --- | --- |

36.

jindika r-riskji ta’ integrazzjoni vertikali sostanzjali bejn il-karatteristiċi, iż-żrieragħ u s-sustanzi kimiċi li jirriżultaw mid-dominanza bla preċedent tas-suq globali f’dan il-qasam sensittiv li jagħti lill-kumpaniji dominanti f’din l-industrija anke aktar influwenza fuq il-politika, jikkomprometti x-xjenza indipendenti u l-interess pubbliku billi jabbuża l-pożizzjoni tagħhom fuq is-suq;

| 37. | jenfasizza r-rwol importanti tal-bdiewa żgħar fis-sostenibbiltà tal-ekosistemi reġjonali, u jitlob lill-Kummissjoni tiżgura li l-fużjonijiet li għaddejjin bħalissa ma jgħollux l-ostakli għad-dħul għall-innovaturi iżgħar, ma jżidux ir-riskju li l-innovaturi iżgħar jiġu esklużi mill-aċċess għat-teknoloġija u riżorsi oħra meħtieġa biex jikkompetu b’mod effettiv, u ma jirriżultawx fi prezzijiet tal-input agrikoli ogħla u anqas għażla għall-bdiewa; |
| --- | --- |

37.

jenfasizza r-rwol importanti tal-bdiewa żgħar fis-sostenibbiltà tal-ekosistemi reġjonali, u jitlob lill-Kummissjoni tiżgura li l-fużjonijiet li għaddejjin bħalissa ma jgħollux l-ostakli għad-dħul għall-innovaturi iżgħar, ma jżidux ir-riskju li l-innovaturi iżgħar jiġu esklużi mill-aċċess għat-teknoloġija u riżorsi oħra meħtieġa biex jikkompetu b’mod effettiv, u ma jirriżultawx fi prezzijiet tal-input agrikoli ogħla u anqas għażla għall-bdiewa;

| 38. | jenfasizza l-vulnerabbiltà tal-bdiewa u l-SMEs, li jirrappreżentaw 79 % tal-azjendi agrikoli tal-UE, minħabba l-pożizzjoni ta’ negozjar aktar dgħajfa tagħhom u prattiki kummerċjali inġusti fil-katina tal-provvista tal-ikel; jenfasizza, fuq l-istess linja, li l-bdiewa huma l-ammortizzaturi prinċipali fil-katina tal-provvista fir-rigward tar-riskji tas-suq bħall-volatilità tal-prezzijiet jew il-perjodi fit-tul ta’ prezzijiet baxxi u jistieden lill-Kummissjoni tgħin lill-bdiewa jilqgħu kontra l-effetti taż-żieda fil-konċentrazzjoni fl-istadji tal-ipproċessar u tal-bejgħ bl-imnut tal-katina; |
| --- | --- |

38.

jenfasizza l-vulnerabbiltà tal-bdiewa u l-SMEs, li jirrappreżentaw 79 % tal-azjendi agrikoli tal-UE, minħabba l-pożizzjoni ta’ negozjar aktar dgħajfa tagħhom u prattiki kummerċjali inġusti fil-katina tal-provvista tal-ikel; jenfasizza, fuq l-istess linja, li l-bdiewa huma l-ammortizzaturi prinċipali fil-katina tal-provvista fir-rigward tar-riskji tas-suq bħall-volatilità tal-prezzijiet jew il-perjodi fit-tul ta’ prezzijiet baxxi u jistieden lill-Kummissjoni tgħin lill-bdiewa jilqgħu kontra l-effetti taż-żieda fil-konċentrazzjoni fl-istadji tal-ipproċessar u tal-bejgħ bl-imnut tal-katina;

| 39. | jistieden lill-Kummissarji għall-Agrikoltura u għall-Kompetizzjoni jaħdmu aktar mill-qrib biex tiġi ssemplifikata l-applikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat għall-miżuri ta’ żvilupp rurali, anke billi tiġi stabbilita proċedura integrata għall-approvazzjoni kontemporanja tal-PŻR u tal-għajnuna, relativa għall-iffinanzjar tas-settur tal-forestrija u tad-diversifikazzjoni agrikola, esklużi mis-semplifikazzjonijiet fir-rigward tas-settur agrikolu. Dan għandu jipprovdi appoġġ għall-isforzi lejn id-diversifikazzjoni tas-suq għas-settur agroalimentari; b’mod partikolari għall-industriji agroalimentari fl-Istati Membri milquta l-aktar mill-BREXIT; |
| --- | --- |

39.

jistieden lill-Kummissarji għall-Agrikoltura u għall-Kompetizzjoni jaħdmu aktar mill-qrib biex tiġi ssemplifikata l-applikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat għall-miżuri ta’ żvilupp rurali, anke billi tiġi stabbilita proċedura integrata għall-approvazzjoni kontemporanja tal-PŻR u tal-għajnuna, relativa għall-iffinanzjar tas-settur tal-forestrija u tad-diversifikazzjoni agrikola, esklużi mis-semplifikazzjonijiet fir-rigward tas-settur agrikolu. Dan għandu jipprovdi appoġġ għall-isforzi lejn id-diversifikazzjoni tas-suq għas-settur agroalimentari; b’mod partikolari għall-industriji agroalimentari fl-Istati Membri milquta l-aktar mill-BREXIT;

| 40. | itenni t-talba tiegħu, kif spjegat fl-Opinjoni tiegħu dwar il-PAK wara l-2020, għal reviżjoni tal-liġi tal-UE dwar il-kompetizzjoni sabiex tippermetti lill-atturi kollha f’settur partikolari, inklużi l-konsumaturi u l-awtoritajiet pubbliċi, jiddeċiedu dwar distribuzzjoni ġusta tal-valur miżjud u tal-marġnijiet tal-profitti tul il-katina ta’ valur u tippermetti lill-bdiewa jsaħħu l-pożizzjoni tagħhom fis-suq; |
| --- | --- |

40.

itenni t-talba tiegħu, kif spjegat fl-Opinjoni tiegħu dwar il-PAK wara l-2020, għal reviżjoni tal-liġi tal-UE dwar il-kompetizzjoni sabiex tippermetti lill-atturi kollha f’settur partikolari, inklużi l-konsumaturi u l-awtoritajiet pubbliċi, jiddeċiedu dwar distribuzzjoni ġusta tal-valur miżjud u tal-marġnijiet tal-profitti tul il-katina ta’ valur u tippermetti lill-bdiewa jsaħħu l-pożizzjoni tagħhom fis-suq;

| 41. | itenni t-talba tiegħu għal reviżjoni tal-liġi tal-UE dwar l-għoti ta’ kuntratti pubbliċi fis-settur tal-ikel u x-xorb (mass catering), li tintroduċi inċentivi f’każ ta’ prodotti tal-ikel tal-Unjoni u/jew ta’ km 0 u permezz ta’ ktajjen ta’ provista qosra, bil-għan li tħeġġeġ is-suq intern u s-sigurtà tal-prodott użat; |
| --- | --- |

41.

itenni t-talba tiegħu għal reviżjoni tal-liġi tal-UE dwar l-għoti ta’ kuntratti pubbliċi fis-settur tal-ikel u x-xorb (mass catering), li tintroduċi inċentivi f’każ ta’ prodotti tal-ikel tal-Unjoni u/jew ta’ km 0 u permezz ta’ ktajjen ta’ provista qosra, bil-għan li tħeġġeġ is-suq intern u s-sigurtà tal-prodott użat;

| 42. | jenfasizza li l-kontroll tal-għajnuna mill-Istat kellu rwol ewlieni biex jiżgura settur bankarju aktar sikur u aktar sod fl-UE matul il-kriżi; |
| --- | --- |

42.

jenfasizza li l-kontroll tal-għajnuna mill-Istat kellu rwol ewlieni biex jiżgura settur bankarju aktar sikur u aktar sod fl-UE matul il-kriżi;

| 43. | jinnota, madankollu, li n-nuqqas ta’ uniformità fl-applikazzjoni tal-BRRD (id-Direttiva dwar l-Irkupru u r-Riżoluzzjoni tal-Banek) toħloq inċertezza akbar għall-kontroll tal-għajnuna mill-Istat għal miżuri meħuda biex jiġu riżolti l-istituzzjonijiet finanzjarji jew biex jipprovdu rikapitalizzazzjoni temporanja tal-istituzzjonijiet finanzjarji; |
| --- | --- |

43.

jinnota, madankollu, li n-nuqqas ta’ uniformità fl-applikazzjoni tal-BRRD (id-Direttiva dwar l-Irkupru u r-Riżoluzzjoni tal-Banek) toħloq inċertezza akbar għall-kontroll tal-għajnuna mill-Istat għal miżuri meħuda biex jiġu riżolti l-istituzzjonijiet finanzjarji jew biex jipprovdu rikapitalizzazzjoni temporanja tal-istituzzjonijiet finanzjarji;

| 44. | jemmen li għandu jkun hemm ċertezza ferm akbar fuq ir-rwol tar-rikapitalizzazzjoni interna meta mqabbla mas-salvataġġ finanzjarju u kif dak jikkorrispondi għal istituzzjonijiet finanzjarji ta’ daqsijiet differenti, fejn ikun hemm kondizzjonijiet ekwivalenti ta’ kompetizzjoni ċari għall-applikazzjoni tal-kontroll tal-għajnuna mill-Istat għas-sistema bankarja Ewropea kollha mingħajr eżenzjonijiet fl-Istati Membri; |
| --- | --- |

44.

jemmen li għandu jkun hemm ċertezza ferm akbar fuq ir-rwol tar-rikapitalizzazzjoni interna meta mqabbla mas-salvataġġ finanzjarju u kif dak jikkorrispondi għal istituzzjonijiet finanzjarji ta’ daqsijiet differenti, fejn ikun hemm kondizzjonijiet ekwivalenti ta’ kompetizzjoni ċari għall-applikazzjoni tal-kontroll tal-għajnuna mill-Istat għas-sistema bankarja Ewropea kollha mingħajr eżenzjonijiet fl-Istati Membri;

| 45. | huwa tal-opinjoni li arranġamenti ta’ garanzija tad-depożiti aktar effiċjenti huma meħtieġa fil-livell tal-Unjoni Bankarja biex jiġu żgurati mezzi finanzjarji suffiċjenti li jsostnu l-kunfidenza tad-depożitanti kollha u b’hekk tiġi ssalvagwardjata l-istabbiltà finanzjarja; |
| --- | --- |

45.

huwa tal-opinjoni li arranġamenti ta’ garanzija tad-depożiti aktar effiċjenti huma meħtieġa fil-livell tal-Unjoni Bankarja biex jiġu żgurati mezzi finanzjarji suffiċjenti li jsostnu l-kunfidenza tad-depożitanti kollha u b’hekk tiġi ssalvagwardjata l-istabbiltà finanzjarja;

| 46. | jilqa’ l-fatt li r-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat huma flessibbli biżżejjed biex jippermettu lill-Istati Membri jgħinu ċittadini vulnerabbli, kumpaniji żgħar li qegħdin jissieltu u dawk li jfaddlu mingħajr ma dik l-għajnuna titqies bħala għajnuna mill-Istat kif ikkonfermat il-Kummissjoni bid-deċiżjonijiet tagħha dwar l-Iskema tal-għotjiet mill-Istat ta’ Ċipru lil min jissellef u lil mikrointrapriżi (7) u dwar ir-Riżoluzzjoni tal-Bank Kooperattiv ta’ Peloponnese (il-Greċja) (8); |
| --- | --- |

46.

jilqa’ l-fatt li r-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat huma flessibbli biżżejjed biex jippermettu lill-Istati Membri jgħinu ċittadini vulnerabbli, kumpaniji żgħar li qegħdin jissieltu u dawk li jfaddlu mingħajr ma dik l-għajnuna titqies bħala għajnuna mill-Istat kif ikkonfermat il-Kummissjoni bid-deċiżjonijiet tagħha dwar l-Iskema tal-għotjiet mill-Istat ta’ Ċipru lil min jissellef u lil mikrointrapriżi (7) u dwar ir-Riżoluzzjoni tal-Bank Kooperattiv ta’ Peloponnese (il-Greċja) (8);

Unjoni tal-Enerġija li ma tagħmilx ħsara lill-klima

| 47. | jilqa’ l-inkjesta tal-Kummissjoni dwar il-mekkaniżmu ta’ kapaċità (9) filwaqt li jenfasizza li l-ewwel prijorità li tiggwida l-azzjoni tal-UE f’dan il-qasam għandha tkun il-promozzjoni tal-enerġija sostenibbli (is-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli u aktar sforzi fl-effiċjenza fl-enerġija) bħala mezz biex jinkiseb tnaqqis fl-emissjonijiet tas-CO2 skont il-Ftehim ta’ Pariġi tal-UNFCCC kif ukoll il-ġlieda kontra l-faqar enerġetiku, l-iżgurar tal-provvista tal-enerġija, u t-tisħiħ tal-koeżjoni territorjali; |
| --- | --- |

47.

jilqa’ l-inkjesta tal-Kummissjoni dwar il-mekkaniżmu ta’ kapaċità (9) filwaqt li jenfasizza li l-ewwel prijorità li tiggwida l-azzjoni tal-UE f’dan il-qasam għandha tkun il-promozzjoni tal-enerġija sostenibbli (is-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli u aktar sforzi fl-effiċjenza fl-enerġija) bħala mezz biex jinkiseb tnaqqis fl-emissjonijiet tas-CO2 skont il-Ftehim ta’ Pariġi tal-UNFCCC kif ukoll il-ġlieda kontra l-faqar enerġetiku, l-iżgurar tal-provvista tal-enerġija, u t-tisħiħ tal-koeżjoni territorjali;

| 48. | jenfasizza wkoll li d-disponibbiltà tal-enerġija bi prezzijiet affordabbli hija kundizzjoni ewlenija għall-kompetittività reġjonali, b’mod partikolari għal reġjuni żvantaġġati u periferiċi, u li r-reġjuni li għandhom bażi industrijali b’saħħitha, li huwa settur intensiv fl-użu tal-enerġija minnu nnifsu, huma influwenzati ħafna mit-taxxi u l-imposti fuq l-enerġija u jiddependu fuq provvista tal-enerġija affordabbli u sigura; |
| --- | --- |

48.

jenfasizza wkoll li d-disponibbiltà tal-enerġija bi prezzijiet affordabbli hija kundizzjoni ewlenija għall-kompetittività reġjonali, b’mod partikolari għal reġjuni żvantaġġati u periferiċi, u li r-reġjuni li għandhom bażi industrijali b’saħħitha, li huwa settur intensiv fl-użu tal-enerġija minnu nnifsu, huma influwenzati ħafna mit-taxxi u l-imposti fuq l-enerġija u jiddependu fuq provvista tal-enerġija affordabbli u sigura;

| 49. | jinnota li l-prezzijiet tal-enerġija fis-suq tal-konsumaturi żdiedu fis-snin riċenti minkejja prezzijiet bl-ingrossa aktar baxxi u jaqbel mal-opinjoni tal-Kummissjoni li t-tranżizzjoni għall-enerġija nadifa għandha tkun ġusta u tqis l-impatt trasformattiv tagħha fuq il-partijiet ikkonċernati, inklużi l-industriji u l-ħaddiema (10); |
| --- | --- |

49.

jinnota li l-prezzijiet tal-enerġija fis-suq tal-konsumaturi żdiedu fis-snin riċenti minkejja prezzijiet bl-ingrossa aktar baxxi u jaqbel mal-opinjoni tal-Kummissjoni li t-tranżizzjoni għall-enerġija nadifa għandha tkun ġusta u tqis l-impatt trasformattiv tagħha fuq il-partijiet ikkonċernati, inklużi l-industriji u l-ħaddiema (10);

| 50. | jistieden lill-Kummissjoni tottimizza l-appoġġ tagħha għat-tranżizzjoni strutturali fir-reġjuni intensivi fl-użu tal-faħam u tal-karbonju, f’konformità mar-regoli tal-kompetizzjoni, u taħdem fi sħubija mal-partijiet ikkonċernati ta’ dawn ir-reġjuni, biex timmira aħjar l-appoġġ tal-Unjoni Ewropea, tinkoraġġixxi l-iskambju ta’ prattiki tajba, inklużi d-diskussjonijiet dwar il-pjani direzzjonali industrijali u l-ħtiġijiet ta’ taħriġ mill-ġdid u l-promozzjoni ta’ sinerġiji/kooperazzjoni konġunta; |
| --- | --- |

50.

jistieden lill-Kummissjoni tottimizza l-appoġġ tagħha għat-tranżizzjoni strutturali fir-reġjuni intensivi fl-użu tal-faħam u tal-karbonju, f’konformità mar-regoli tal-kompetizzjoni, u taħdem fi sħubija mal-partijiet ikkonċernati ta’ dawn ir-reġjuni, biex timmira aħjar l-appoġġ tal-Unjoni Ewropea, tinkoraġġixxi l-iskambju ta’ prattiki tajba, inklużi d-diskussjonijiet dwar il-pjani direzzjonali industrijali u l-ħtiġijiet ta’ taħriġ mill-ġdid u l-promozzjoni ta’ sinerġiji/kooperazzjoni konġunta;

Kultura tal-Kompetizzjoni Globali

| 51. | jenfasizza li d-dumping fiskali u soċjali, l-ippjanar abbużiv tat-taxxa u l-evażjoni tat-taxxa kollha jikkostitwixxu ostakli għall-kompetizzjoni ġusta; |
| --- | --- |

51.

jenfasizza li d-dumping fiskali u soċjali, l-ippjanar abbużiv tat-taxxa u l-evażjoni tat-taxxa kollha jikkostitwixxu ostakli għall-kompetizzjoni ġusta;

| 52. | jemmen bis-sħiħ li l-politika kummerċjali tal-UE għandha rwol ewlieni fil-promozzjoni tal-konverġenza tal-istrumenti u l-prattiki tal-politika tal-kompetizzjoni madwar il-ġurisdizzjonijiet filwaqt li tistabbilixxi dinja bbażata fuq il-valuri; |
| --- | --- |

52.

jemmen bis-sħiħ li l-politika kummerċjali tal-UE għandha rwol ewlieni fil-promozzjoni tal-konverġenza tal-istrumenti u l-prattiki tal-politika tal-kompetizzjoni madwar il-ġurisdizzjonijiet filwaqt li tistabbilixxi dinja bbażata fuq il-valuri;

| 53. | jilqa’ l-Memorandum ta’ Qbil dwar l-Għajnuna mill-Istat bejn il-Kummissjoni u l-Kummissjoni Nazzjonali għall-Iżvilupp u r-Riformi taċ-Ċina. Il-KtR jistenna li dan il-memorandum jikkontribwixxi b’mod sostanzjali għall-istrateġija usa’ tal-Kummissjoni biex tindirizza d-distorsjoni li l-politiki nazzjonali tas-sussidji jqiegħdu fuq il-kummerċ globali (11); |
| --- | --- |

53.

jilqa’ l-Memorandum ta’ Qbil dwar l-Għajnuna mill-Istat bejn il-Kummissjoni u l-Kummissjoni Nazzjonali għall-Iżvilupp u r-Riformi taċ-Ċina. Il-KtR jistenna li dan il-memorandum jikkontribwixxi b’mod sostanzjali għall-istrateġija usa’ tal-Kummissjoni biex tindirizza d-distorsjoni li l-politiki nazzjonali tas-sussidji jqiegħdu fuq il-kummerċ globali (11);

Brussell, l-1 ta’ Diċembru 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(1)  L-Irlanda, in-Netherlands, il-Lussemburgu u l-Belġju kollha ffaċċjaw deċiżjonijiet mid-DĠ Kompetizzjoni li jikkonċernaw deċiżjonijiet dwar it-taxxa. Kull waħda minn dawn id-deċiżjonijiet ġiet sfidata minn dawk l-Istati Membri quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea.

1

(2)  Ara punt 2 tal-Opinjoni tal-KtR dwar “Għajnuna mill-Istat u Servizzi ta’ Interess Ekonomiku Ġenerali” (ECON-VI/013), adottata fil-11 ta’ Ottubru 2016.

2

(3)  Ara punt 41 tal-Opinjoni tal-KtR dwar “Għajnuna mill-Istat u Servizzi ta’ Interess Ekonomiku Ġenerali” (ECON-VI/013), adottata fil-11 ta’ Ottubru 2016.

3

(4)  Ara Rapporti tal-Istati Membri dwar l-applikazzjoni tad-deċiżjoni SGEI matul l-2012-2016.

4

(5)  Il-Kummissjoni Ewropea, Antitrust: Commission opens three investigations into suspected anticompetitive practices in e-commerce (Antitrust: Il-Kummissjoni tiftaħ tliet investigazzjonijiet dwar prattiki suspettati antikompetittivi fil-kummerċ elettroniku), disponibbli hawnhekk (mhux disponibbli bil-Malti).

5

Antitrust: Commission opens three investigations into suspected anticompetitive practices in e-commerce

(6)  L-inkjesta settorjali fl-ipproċessar tad-data fis-settur tar-reklamar online li nfetħet mill-Awtorità tal-Kompetizzjoni Franċiża, il-multa imposta fuq WhatsApp mill-Awtorità tal-Kompetizzjoni Taljana talli allegatament obbligat lill-utenti jaqblu li jikkondividu d-data personali tagħhom ma’ Facebook, il-multa imposta mill-Awtorità tal-Kompetizzjoni Taljana fuq Aspen Pharma (il-Kawża Aspen), u l-multa imposta mill-Awtorità tal-Kompetizzjoni tas-Suq tar-Renju Unit fuq Pfizer u Flynn Pharma (il-Kawża Pfizer/Flynn Pharma);

6

(7)  Kawża SA.45004 (2016/N).

7

(8)  Kawża numru SA.43886.

8

(9)  Il-mekkaniżmi ta’ kapaċità huma ddisinjati biex jappoġġjaw l-investiment biex timtela d-diskrepanza mistennija fil-kapaċità u tiġi żgurata s-sigurtà tal-provvista. Ġeneralment, il-mekkaniżmi ta’ kapaċità joffru gwadanji addizzjonali għall-fornituri tal-kapaċità, minbarra l-introjtu miksub mill-bejgħ tal-elettriku fuq is-suq għaż-żamma tal-kapaċità eżistenti jew għall-investiment f’kapaċità ġdida meħtieġa biex tiggarantixxi s-sigurtà tal-provvisti tal-elettriku.

9

(10)  Il-Kummissjoni Ewropea, It-Tieni Rapport dwar l-Istat tal-Unjoni tal-Enerġija, COM(2017) 53 final, Brussell, 1 ta’ Frar 2017, disponibbli hawnhekk.

10

It-Tieni Rapport dwar l-Istat tal-Unjoni tal-Enerġija

(11)  http://europa.eu/rapid/press-release_IP-17-1520_mt.htm.

11

---

| 8.5.2018 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 164/57 |
| --- | --- | --- | --- |

8.5.2018

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 164/57

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Lejn Aġenda Ewropea għall-Abitazzjoni

(2018/C 164/10)

| Relatur: | Hicham IMANE (BE/PSE), Kunsillier Muniċipali tal-Belt ta’ Charleroi |
| --- | --- |

Relatur:

Hicham IMANE (BE/PSE), Kunsillier Muniċipali tal-Belt ta’ Charleroi

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI

| 1. | ifakkar li l-Unjoni tirrikonoxxi u tirrispetta d-dritt għal għajnuna soċjali u għal għajnuna għall-abitazzjoni sabiex tiżgura eżistenza dinjituża għal dawk kollha li huma neqsin minn riżorsi suffiċjenti, dritt li huwa stabbilit fl-Artikolu 34 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea u li d-dritt għall-abitazzjoni huwa wkoll obbligu internazzjonali min-naħa tal-Istati Membri lejn il-Kunsill tal-Ewropa u n-Nazzjonijiet Uniti. B’hekk, l-awtoritajiet fil-livell nazzjonali, reġjonali u lokali li għandhom il-kompetenza fil-qasam tal-politika tal-abitazzjoni għandhom jiżguraw li jiġi rispettat id-dritt għall-abitazzjoni deċenti u affordabbli; |
| --- | --- |

1.

ifakkar li l-Unjoni tirrikonoxxi u tirrispetta d-dritt għal għajnuna soċjali u għal għajnuna għall-abitazzjoni sabiex tiżgura eżistenza dinjituża għal dawk kollha li huma neqsin minn riżorsi suffiċjenti, dritt li huwa stabbilit fl-Artikolu 34 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea u li d-dritt għall-abitazzjoni huwa wkoll obbligu internazzjonali min-naħa tal-Istati Membri lejn il-Kunsill tal-Ewropa u n-Nazzjonijiet Uniti. B’hekk, l-awtoritajiet fil-livell nazzjonali, reġjonali u lokali li għandhom il-kompetenza fil-qasam tal-politika tal-abitazzjoni għandhom jiżguraw li jiġi rispettat id-dritt għall-abitazzjoni deċenti u affordabbli;

| 2. | jenfasizza li l-UE ma għandhiex il-kompetenza espliċita fil-politika tad-djar u li l-prinċipju tas-sussidjarjetà għandu jiġi garantit fil-qafas tal-interazzjoni bejn il-politiki tad-djar immexxija fil-livell lokali, reġjonali u nazzjonali u l-politiki Ewropej; jinnota fl-istess ħin li l-implimentazzjoni ta’ bosta objettivi tal-Unjoni (l-istabbiltà ekonomika, il-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima u l-inklużjoni soċjali...) u bosta politiki tal-Unjoni (politika reġjonali, l-aġenda urbana, il-kompetizzjoni, l-enerġija, il-politika soċjali...) jinfluwenzaw il-politiki tad-djar fil-livelli differenti u jiddependu minnhom. Għalhekk, koordinazzjoni aħjar tal-politiki f’dan il-qasam hija meħtieġa. |
| --- | --- |

2.

jenfasizza li l-UE ma għandhiex il-kompetenza espliċita fil-politika tad-djar u li l-prinċipju tas-sussidjarjetà għandu jiġi garantit fil-qafas tal-interazzjoni bejn il-politiki tad-djar immexxija fil-livell lokali, reġjonali u nazzjonali u l-politiki Ewropej; jinnota fl-istess ħin li l-implimentazzjoni ta’ bosta objettivi tal-Unjoni (l-istabbiltà ekonomika, il-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima u l-inklużjoni soċjali...) u bosta politiki tal-Unjoni (politika reġjonali, l-aġenda urbana, il-kompetizzjoni, l-enerġija, il-politika soċjali...) jinfluwenzaw il-politiki tad-djar fil-livelli differenti u jiddependu minnhom. Għalhekk, koordinazzjoni aħjar tal-politiki f’dan il-qasam hija meħtieġa.

| 3. | jilqa’ b’sodisfazzjon il-fatt li l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, kif proklamat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni waqt is-Summit Soċjali għall-Impjiegi Ġusti u t-Tkabbir f’Gothenburg fis-17 ta’ Novembru 2017, jinkludi d-dritt għall-aċċess għall-abitazzjoni soċjali, għajnuna għal akkomodazzjoni ta’ kwalità u aċċess għal għajnuna u protezzjoni kontra r-riskju ta’ tkeċċija; |
| --- | --- |

3.

jilqa’ b’sodisfazzjon il-fatt li l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, kif proklamat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni waqt is-Summit Soċjali għall-Impjiegi Ġusti u t-Tkabbir f’Gothenburg fis-17 ta’ Novembru 2017, jinkludi d-dritt għall-aċċess għall-abitazzjoni soċjali, għajnuna għal akkomodazzjoni ta’ kwalità u aċċess għal għajnuna u protezzjoni kontra r-riskju ta’ tkeċċija;

| 4. | ifakkar f’dan ir-rigward ir-rwol ewlieni tal-awtoritajiet reġjonali u tal-bliet Ewropej fl-implimentazzjoni tal-politiki tad-djar tal-Istati Membri fid-dawl tad-diskrepanza dejjem tikber fil-ħtiġijiet tas-swieq lokali tal-abitazzjoni, kemm mill-perspettiva ta’ migrazzjoni interna fl-Istati Membri miż-żoni mingħajr tensjoni ta’ abitazzjoni lejn iż-żoni ta’ tensjoni kif ukoll migrazzjoni esterna reċenti lejn iż-żoni ta’ tensjoni; |
| --- | --- |

4.

ifakkar f’dan ir-rigward ir-rwol ewlieni tal-awtoritajiet reġjonali u tal-bliet Ewropej fl-implimentazzjoni tal-politiki tad-djar tal-Istati Membri fid-dawl tad-diskrepanza dejjem tikber fil-ħtiġijiet tas-swieq lokali tal-abitazzjoni, kemm mill-perspettiva ta’ migrazzjoni interna fl-Istati Membri miż-żoni mingħajr tensjoni ta’ abitazzjoni lejn iż-żoni ta’ tensjoni kif ukoll migrazzjoni esterna reċenti lejn iż-żoni ta’ tensjoni;

| 5. | jafferma mill-ġdid l-importanza ta’ sħubija b’saħħitha ma’ tipi varji ta’ organizzazzjonijiet fis-settur mhux kummerċjabbli, l-assoċjazzjonijiet tal-abitazzjoni u l-kooperattivi, il-kerrejja u l-organizzazzjonjiet tal-viċinat li jipprovdu akkomodazzjoni direttament, u/jew jiffaċilitaw l-aċċess għal għajnuna għall-akkomodazzjoni, iżda wkoll ma’ investituri privati affidabbli li jipprovdu abitazzjoni affordabbli; |
| --- | --- |

5.

jafferma mill-ġdid l-importanza ta’ sħubija b’saħħitha ma’ tipi varji ta’ organizzazzjonijiet fis-settur mhux kummerċjabbli, l-assoċjazzjonijiet tal-abitazzjoni u l-kooperattivi, il-kerrejja u l-organizzazzjonjiet tal-viċinat li jipprovdu akkomodazzjoni direttament, u/jew jiffaċilitaw l-aċċess għal għajnuna għall-akkomodazzjoni, iżda wkoll ma’ investituri privati affidabbli li jipprovdu abitazzjoni affordabbli;

| 6. | jenfasizza d-diversità tat-tradizzjonijiet u tas-sistemi ta’ abitazzjoni fl-Istati Membri kif ukoll l-importanza ta’ approċċ newtrali fir-rigward tat-tipi ta’ okkupanza tad-djar fl-implimentazzjoni tal-politiki eżistenti; |
| --- | --- |

6.

jenfasizza d-diversità tat-tradizzjonijiet u tas-sistemi ta’ abitazzjoni fl-Istati Membri kif ukoll l-importanza ta’ approċċ newtrali fir-rigward tat-tipi ta’ okkupanza tad-djar fl-implimentazzjoni tal-politiki eżistenti;

| 7. | jinnota li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jaqdu rwol kruċjali fl-implimentazzjoni ta’ politika tad-djar sostenibbli, u li jagħtu kontribut sinifkanti biex l-għanijiet ta’ politika tal-Unjoni Ewropea jkunu jistgħu jitwettqu fil-prattika; |
| --- | --- |

7.

jinnota li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jaqdu rwol kruċjali fl-implimentazzjoni ta’ politika tad-djar sostenibbli, u li jagħtu kontribut sinifkanti biex l-għanijiet ta’ politika tal-Unjoni Ewropea jkunu jistgħu jitwettqu fil-prattika;

| 8. | jafferma n-natura strutturali tal-kriżi tal-abitazzjoni fiż-żoni urbani Ewropej u l-ħtieġa li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jippromovu provvista ta’ djar affordabbli li l-forzi tas-suq waħedhom ma jistgħux jipprovdu b’mod spontanju, minħabba d-diskrepanza f’diversi Stati Membri u reġjuni tal-UE bejn il-provvista tal-art affordabbli b’mod partikolari f’ambjent urban u l-importanza tad-domanda għad-djar. Din id-diskrepanza tirriżulta, b’mod partikolari mill-iskala tal-fluss migratorju intern u estern u d-domanda li qed tiżdied għal unitajiet ta’ abitazzjoni adattati għall-iżviluppi demografiċi marbutin mat-tixjiħ tal-biċċa l-kbira tas-soċjetajiet tal-Istati Membri; |
| --- | --- |

8.

jafferma n-natura strutturali tal-kriżi tal-abitazzjoni fiż-żoni urbani Ewropej u l-ħtieġa li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jippromovu provvista ta’ djar affordabbli li l-forzi tas-suq waħedhom ma jistgħux jipprovdu b’mod spontanju, minħabba d-diskrepanza f’diversi Stati Membri u reġjuni tal-UE bejn il-provvista tal-art affordabbli b’mod partikolari f’ambjent urban u l-importanza tad-domanda għad-djar. Din id-diskrepanza tirriżulta, b’mod partikolari mill-iskala tal-fluss migratorju intern u estern u d-domanda li qed tiżdied għal unitajiet ta’ abitazzjoni adattati għall-iżviluppi demografiċi marbutin mat-tixjiħ tal-biċċa l-kbira tas-soċjetajiet tal-Istati Membri;

| 9. | jiġbed l-attenzjoni għad-differenzi fid-domanda għal unitajiet ta’ abitazzjoni fl-UE u fl-Istati Membri individwali u fir-reġjuni; għalhekk, jeħtieġ li jkun hemm flessibbiltà fl-appoġġ lis-settur tal-bini; |
| --- | --- |

9.

jiġbed l-attenzjoni għad-differenzi fid-domanda għal unitajiet ta’ abitazzjoni fl-UE u fl-Istati Membri individwali u fir-reġjuni; għalhekk, jeħtieġ li jkun hemm flessibbiltà fl-appoġġ lis-settur tal-bini;

| 10. | jisħaq fuq l-impatt dejjem jikber tal-politiki u r-regolamenti tal-UE fuq il-kundizzjonijiet tal-implimentazzjoni ta’ dawn il-politiki tad-djar tal-Istati Membri, tal-awtoritajiet reġjonali u lokali kemm fir-rigward tal-iskemi ta’ għajnuna tal-Istat applikabbli, tal-iskema tal-VAT, tad-definizzjoni tal-alloġġ soċjali bħala Servizz ta’ Interess Ekonomiku Ġenerali, tal-kundizzjonijiet tal-għoti ta’ provvista pubblika u l-kooperazzjoni pubblika-pubblika kif ukoll fir-rigward tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għal kull pajjiż fil-qafas tas-Semestru Ewropew b’mod partikolari dwar ir-restrizzjonijiet fil-kera u s-sussidji għall-kera; |
| --- | --- |

10.

jisħaq fuq l-impatt dejjem jikber tal-politiki u r-regolamenti tal-UE fuq il-kundizzjonijiet tal-implimentazzjoni ta’ dawn il-politiki tad-djar tal-Istati Membri, tal-awtoritajiet reġjonali u lokali kemm fir-rigward tal-iskemi ta’ għajnuna tal-Istat applikabbli, tal-iskema tal-VAT, tad-definizzjoni tal-alloġġ soċjali bħala Servizz ta’ Interess Ekonomiku Ġenerali, tal-kundizzjonijiet tal-għoti ta’ provvista pubblika u l-kooperazzjoni pubblika-pubblika kif ukoll fir-rigward tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għal kull pajjiż fil-qafas tas-Semestru Ewropew b’mod partikolari dwar ir-restrizzjonijiet fil-kera u s-sussidji għall-kera;

| 11. | jilqa’ b’sodisfazzjon l-integrazzjoni gradwali tal-investimenti fuq perjodu twil ta’ żmien fil-qasam tal-abitazzjoni fil-politiki tal-UE, b’mod partikolari billi dawn isiru eliġibbli għall-FEŻR fir-rigward tar-rinnovazzjoni termika, tal-aċċess għall-abitazzjoni tal-komunitajiet marġinalizzati u tar-riġenerazzjoni urbana, billi dawn jiġu integrati fil-Pjan Juncker filwaqt li jitqies l-effett multiplikatur tagħhom fuq l-impjieg lokali u l-finanzjament dejjem jikber tagħhom permezz tas-self tal-BEI b’mod partikolari għal investiment fit-tul fl-alloġġ soċjali u intermedjarju; |
| --- | --- |

11.

jilqa’ b’sodisfazzjon l-integrazzjoni gradwali tal-investimenti fuq perjodu twil ta’ żmien fil-qasam tal-abitazzjoni fil-politiki tal-UE, b’mod partikolari billi dawn isiru eliġibbli għall-FEŻR fir-rigward tar-rinnovazzjoni termika, tal-aċċess għall-abitazzjoni tal-komunitajiet marġinalizzati u tar-riġenerazzjoni urbana, billi dawn jiġu integrati fil-Pjan Juncker filwaqt li jitqies l-effett multiplikatur tagħhom fuq l-impjieg lokali u l-finanzjament dejjem jikber tagħhom permezz tas-self tal-BEI b’mod partikolari għal investiment fit-tul fl-alloġġ soċjali u intermedjarju;

| 12. | jilqa’ b’sodisfazzjon id-deċiżjoni tal-Patt ta’ Amsterdam li jiġi stabbilit programm urban għall-UE u li tiġi stabbilita sħubija ta’ “abitazzjoni” ffukata fuq l-iżvilupp ta’ koerenza tar-regolamentazzjoni Ewropea aħjar li tapplika għall-abitazzjoni u fuq identifikazzjoni tal-aħjar prattiki tal-bliet Ewropej fil-promozzjoni ta’ provvista ta’ djar affordabbli u tal-finanzjament tagħha; |
| --- | --- |

12.

jilqa’ b’sodisfazzjon id-deċiżjoni tal-Patt ta’ Amsterdam li jiġi stabbilit programm urban għall-UE u li tiġi stabbilita sħubija ta’ “abitazzjoni” ffukata fuq l-iżvilupp ta’ koerenza tar-regolamentazzjoni Ewropea aħjar li tapplika għall-abitazzjoni u fuq identifikazzjoni tal-aħjar prattiki tal-bliet Ewropej fil-promozzjoni ta’ provvista ta’ djar affordabbli u tal-finanzjament tagħha;

| 13. | jitlob, fil-kontinwità tas-sħubija ta’ “abitazzjoni” tal-Aġenda Urbana tal-UE, li jiġi implimentat programm Ewropew għall-abitazzjoni li jista’ jiggarantixxi rabta akbar bejn il-politiki tal-UE u l-politiki tal-Istati Membri, tar-reġjuni u tal-komunitajiet lokali tagħhom, jiġu kkoordinati aħjar il-politiki u l-istrumenti ta’ intervent tal-UE, bħala appoġġ għal dawn il-politiki tad-djar, u li jitqabblu l-prattiki tal-bliet Ewropej fir-rigward tad-disponibbiltà ta’ provvista ta’ djar affordabbli; |
| --- | --- |

13.

jitlob, fil-kontinwità tas-sħubija ta’ “abitazzjoni” tal-Aġenda Urbana tal-UE, li jiġi implimentat programm Ewropew għall-abitazzjoni li jista’ jiggarantixxi rabta akbar bejn il-politiki tal-UE u l-politiki tal-Istati Membri, tar-reġjuni u tal-komunitajiet lokali tagħhom, jiġu kkoordinati aħjar il-politiki u l-istrumenti ta’ intervent tal-UE, bħala appoġġ għal dawn il-politiki tad-djar, u li jitqabblu l-prattiki tal-bliet Ewropej fir-rigward tad-disponibbiltà ta’ provvista ta’ djar affordabbli;

Il-bżonn ta’ rabta akbar bejn il-politiki tal-UE u l-politiki tad-djar tal-Istati Membri

| 14. | ifakkar il-ħtieġa ta’ Unjoni aktar effettiva fil-politiki u l-interventi tagħha u fuq kollox aktar ċara għaċ-ċittadini tagħha fil-ħajja tagħhom ta’ kuljum; |
| --- | --- |

14.

ifakkar il-ħtieġa ta’ Unjoni aktar effettiva fil-politiki u l-interventi tagħha u fuq kollox aktar ċara għaċ-ċittadini tagħha fil-ħajja tagħhom ta’ kuljum;

| 15. | jenfasizza r-rabta diretta bejn l-ispejjeż tal-abitazzjoni u l-kapaċità tal-individwi u tal-familji biex jinvestu fil-konsum privat u fl-infiq għall-edukazzjoni, is-saħħa u l-irtirar, ilkoll fatturi tal-benessri ekonomiku u soċjali; |
| --- | --- |

15.

jenfasizza r-rabta diretta bejn l-ispejjeż tal-abitazzjoni u l-kapaċità tal-individwi u tal-familji biex jinvestu fil-konsum privat u fl-infiq għall-edukazzjoni, is-saħħa u l-irtirar, ilkoll fatturi tal-benessri ekonomiku u soċjali;

| 16. | jisħaq dwar l-importanza tas-sensibilizzazzjoni u l-involviment tal-pubbliku fir-rigward tas-settur tal-abitazzjoni, u jilqa’ b’sodisfazzjon il-parteċipazzjoni ta’ rappreżentanti nazzjonali, reġjonali u lokali f’inizjattivi ġenerali ta’ sensibilizzazzjoni tal-pubbliku, bħalma huma l-Jum Dinji tal-Abitat, l-Jum Dinji tal-Arkitettura, u oħrajn; |
| --- | --- |

16.

jisħaq dwar l-importanza tas-sensibilizzazzjoni u l-involviment tal-pubbliku fir-rigward tas-settur tal-abitazzjoni, u jilqa’ b’sodisfazzjon il-parteċipazzjoni ta’ rappreżentanti nazzjonali, reġjonali u lokali f’inizjattivi ġenerali ta’ sensibilizzazzjoni tal-pubbliku, bħalma huma l-Jum Dinji tal-Abitat, l-Jum Dinji tal-Arkitettura, u oħrajn;

| 17. | jenfasizza li huwa meħtieġ li tiġi solvuta l-problema tan-nuqqas ta’ abitazzjoni fiż-żoni urbani, fiż-żoni industrijali u f’dawk tas-servizzi żviluppati għall-intrapriżi, filwaqt li jiġi żgurat l-aċċess għall-infrastrutturi meħtieġa għall-benesseri, b’mod partikolari għall-persuni li, għal raġunijiet naturali jew oħrajn (mard, invalidità, eċċ.), ġew ikklassifikati fil-kategoriji ta’ persuni li jaqbżu l-età tal-ħajja tax-xogħol jew ta’ persuni li ma jistgħux jaħdmu. Huwa importanti li jiġu analizzati l-opportunitajiet offruti mill-migrazzjoni – it-tnaqqis tal-pressjoni fuq il-bliet il-kbar u ċ-ċaqliq tan-nies lejn iż-żoni milquta mid-depopolazzjoni – abbazi tad-data dwar l-abitazzjoni disponibbli u l-għoli tal-ħajja f’bosta reġjuni tal-UE; |
| --- | --- |

17.

jenfasizza li huwa meħtieġ li tiġi solvuta l-problema tan-nuqqas ta’ abitazzjoni fiż-żoni urbani, fiż-żoni industrijali u f’dawk tas-servizzi żviluppati għall-intrapriżi, filwaqt li jiġi żgurat l-aċċess għall-infrastrutturi meħtieġa għall-benesseri, b’mod partikolari għall-persuni li, għal raġunijiet naturali jew oħrajn (mard, invalidità, eċċ.), ġew ikklassifikati fil-kategoriji ta’ persuni li jaqbżu l-età tal-ħajja tax-xogħol jew ta’ persuni li ma jistgħux jaħdmu. Huwa importanti li jiġu analizzati l-opportunitajiet offruti mill-migrazzjoni – it-tnaqqis tal-pressjoni fuq il-bliet il-kbar u ċ-ċaqliq tan-nies lejn iż-żoni milquta mid-depopolazzjoni – abbazi tad-data dwar l-abitazzjoni disponibbli u l-għoli tal-ħajja f’bosta reġjuni tal-UE;

| 18. | ifakkar li l-piż fuq is-sistemi finanzjarji ta’ diversi Stati Membri minħabba li ma jitħallasx is-self ipotekarju u t-telf ta’ valur ta’ akkomodazzjonijiet kellhom rwol ċentrali fil-kriżi reċenti li ġarrbet l-Ewropa, u jappella li fost l-għanijiet tal-Aġenda Ewropea futura għall-Abitazzjoni jkun hemm il-ksib ta’ bilanċ bejn l-aċċess għall-finanzjament meħtieġ għax-xiri ta’ akkomodazzjoni, u s-solvenza tal-istituzzjonijiet finanzjarji; |
| --- | --- |

18.

ifakkar li l-piż fuq is-sistemi finanzjarji ta’ diversi Stati Membri minħabba li ma jitħallasx is-self ipotekarju u t-telf ta’ valur ta’ akkomodazzjonijiet kellhom rwol ċentrali fil-kriżi reċenti li ġarrbet l-Ewropa, u jappella li fost l-għanijiet tal-Aġenda Ewropea futura għall-Abitazzjoni jkun hemm il-ksib ta’ bilanċ bejn l-aċċess għall-finanzjament meħtieġ għax-xiri ta’ akkomodazzjoni, u s-solvenza tal-istituzzjonijiet finanzjarji;

| 19. | iqis ukoll li l-abitazzjoni bi prezz affordabbli hija waħda mill-prerekwiżiti għall-koeżjoni soċjali u għad-diversità soċjali u tikkontribwixxi għall-ħolqien ta’ komunitajiet reżiljenti għas-segregazzjoni soċjali, ekonomika u ġeografika; jinnota li l-aċċess għal akkomodazzjonijiet appoġġjati mill-istat jista’ jkun ukoll ostaklu għall-impjieg, jekk it-teħid ta’ impjieg iwassal għal telf ta’ intitolament li wieħed jibqa’ f’akkomodazzjoni appoġġjata mill-istat; |
| --- | --- |

19.

iqis ukoll li l-abitazzjoni bi prezz affordabbli hija waħda mill-prerekwiżiti għall-koeżjoni soċjali u għad-diversità soċjali u tikkontribwixxi għall-ħolqien ta’ komunitajiet reżiljenti għas-segregazzjoni soċjali, ekonomika u ġeografika; jinnota li l-aċċess għal akkomodazzjonijiet appoġġjati mill-istat jista’ jkun ukoll ostaklu għall-impjieg, jekk it-teħid ta’ impjieg iwassal għal telf ta’ intitolament li wieħed jibqa’ f’akkomodazzjoni appoġġjata mill-istat;

| 20. | jilqa’ b’sodisfazzjon l-inizjattiva tal-Kummissjoni biex tinħoloq rabta bejn il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u s-Semestru Ewropew, li fil-qasam tal-politika tad-djar, skont il-Kummissjoni, se twassal għal monitoraġġ aktar mill-qrib tar-riforma tal-akkomodazzjoni soċjali, l-aċċessibilità u l-affordabilità tal-akkomodazzjoni, kif ukoll l-effikaċja tal-benefiċċji għall-akkomodazzjoni. Jistenna għalhekk emenda ta’ ċerti suppożizzjonijiet difettużi dwar l-akkomodazzjoni fis-Semestru Ewropew s’issa fis-sens li i) il-kompetenza tal-UE ta’ xi analiżijiet tal-pajjiż u rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż fil-qasam tal-akkomodazzjoni kienet diskutibbli f’termini ta’ sussidjarjetà (pereżempju l-interrogazzjoni dwar kontrolli tal-kera) u ii) ir-rakkomandazzjonijiet dwar l-akkomodazzjoni saru biss mill-perspettiva ta’ żbilanċi makroekonomiċi possibbli bbażati fuq ċifri nazzjonali u għalhekk ġew proposti politiki ta’ daqs wieħed għal kulħadd li ma qisux l-ispeċifiċitajiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

20.

jilqa’ b’sodisfazzjon l-inizjattiva tal-Kummissjoni biex tinħoloq rabta bejn il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u s-Semestru Ewropew, li fil-qasam tal-politika tad-djar, skont il-Kummissjoni, se twassal għal monitoraġġ aktar mill-qrib tar-riforma tal-akkomodazzjoni soċjali, l-aċċessibilità u l-affordabilità tal-akkomodazzjoni, kif ukoll l-effikaċja tal-benefiċċji għall-akkomodazzjoni. Jistenna għalhekk emenda ta’ ċerti suppożizzjonijiet difettużi dwar l-akkomodazzjoni fis-Semestru Ewropew s’issa fis-sens li i) il-kompetenza tal-UE ta’ xi analiżijiet tal-pajjiż u rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż fil-qasam tal-akkomodazzjoni kienet diskutibbli f’termini ta’ sussidjarjetà (pereżempju l-interrogazzjoni dwar kontrolli tal-kera) u ii) ir-rakkomandazzjonijiet dwar l-akkomodazzjoni saru biss mill-perspettiva ta’ żbilanċi makroekonomiċi possibbli bbażati fuq ċifri nazzjonali u għalhekk ġew proposti politiki ta’ daqs wieħed għal kulħadd li ma qisux l-ispeċifiċitajiet lokali u reġjonali;

| 21. | jitlob li l-Aġenda Ewropea għall-Abitazzjoni futura tagħti wkoll l-attenzjoni meħtieġa lill-ħtiġijiet u d-domandi taż-żoni rurali fir-rigward tal-akkomodazzjoni; |
| --- | --- |

21.

jitlob li l-Aġenda Ewropea għall-Abitazzjoni futura tagħti wkoll l-attenzjoni meħtieġa lill-ħtiġijiet u d-domandi taż-żoni rurali fir-rigward tal-akkomodazzjoni;

| 22. | jitlob, għaldaqstant, li jkun hemm involviment demokratiku xieraq mill-Parlament Ewropew u li ssiru konsultazzjoni mhux biss mal-KtR, li jirrappreżenta l-awtoritajiet lokali u reġjonali, iżda wkoll mal-imsieħba soċjali, qabel l-adozzjoni tar-rakkomondazzjonijiet speċifiċi għal kull pajjiż tas-Semestru Ewropew dwar il-politika tad-djar u biex tingħata attenzjoni partikolari għar-rispett tal-prinċipju tas-sussidjarjetà f’dan il-qasam; |
| --- | --- |

22.

jitlob, għaldaqstant, li jkun hemm involviment demokratiku xieraq mill-Parlament Ewropew u li ssiru konsultazzjoni mhux biss mal-KtR, li jirrappreżenta l-awtoritajiet lokali u reġjonali, iżda wkoll mal-imsieħba soċjali, qabel l-adozzjoni tar-rakkomondazzjonijiet speċifiċi għal kull pajjiż tas-Semestru Ewropew dwar il-politika tad-djar u biex tingħata attenzjoni partikolari għar-rispett tal-prinċipju tas-sussidjarjetà f’dan il-qasam;

| 23. | jenfasizza li l-investiment pubbliku fid-djar jeħtieġ aktar flessibilità fir-rigward tal-baġit u r-regoli finanzjarji sabiex jitħeġġeġ l-investiment privat, jiġu stimulati l-ħolqien tal-impjiegi u t-tkabbir fil-livell lokali u b’hekk jinkisbu benefiċċji fit-tul għas-soċjetà kollha kemm hi; jitlob għalhekk biex ikun hemm aktar libertà għal investimenti f’infrastruttura soċjali fil-livelli lokali u reġjonali fi ħdan il-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir; |
| --- | --- |

23.

jenfasizza li l-investiment pubbliku fid-djar jeħtieġ aktar flessibilità fir-rigward tal-baġit u r-regoli finanzjarji sabiex jitħeġġeġ l-investiment privat, jiġu stimulati l-ħolqien tal-impjiegi u t-tkabbir fil-livell lokali u b’hekk jinkisbu benefiċċji fit-tul għas-soċjetà kollha kemm hi; jitlob għalhekk biex ikun hemm aktar libertà għal investimenti f’infrastruttura soċjali fil-livelli lokali u reġjonali fi ħdan il-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir;

| 24. | minħabba r-riżultati ta’ riċerka riċenti li jissuġġerixxu li hemm differenzi reġjonali sinifikanti fl-iżviluppi tal-prezzijiet tad-djar, jissuġġerixxi li l-valutazzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi tuża data reġjonali u mhux biss dik nazzjonali dwar il-bidliet fuq sena wara sena fil-prezzijiet tad-djar bħala punt ta’ attivazzjoni li jeħtieġu monitoraġġ mill-qrib; jitlob ukoll lill-Kummissjoni biex tistaqsi jekk jistax ikun possibbli li titħeġġeġ politika makroprudenzjali differenzjata fil-livell reġjonali b’limiti differenti tal-proporzjon bejn is-self u l-valur jew il-proporzjon dejn-introjtu għall-ipoteki b’mod partikolari f’żoni metropolitani u fil-kumplament tat-territorji; |
| --- | --- |

24.

minħabba r-riżultati ta’ riċerka riċenti li jissuġġerixxu li hemm differenzi reġjonali sinifikanti fl-iżviluppi tal-prezzijiet tad-djar, jissuġġerixxi li l-valutazzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi tuża data reġjonali u mhux biss dik nazzjonali dwar il-bidliet fuq sena wara sena fil-prezzijiet tad-djar bħala punt ta’ attivazzjoni li jeħtieġu monitoraġġ mill-qrib; jitlob ukoll lill-Kummissjoni biex tistaqsi jekk jistax ikun possibbli li titħeġġeġ politika makroprudenzjali differenzjata fil-livell reġjonali b’limiti differenti tal-proporzjon bejn is-self u l-valur jew il-proporzjon dejn-introjtu għall-ipoteki b’mod partikolari f’żoni metropolitani u fil-kumplament tat-territorji;

| 25. | iqis li l-investimenti pubbliċi fl-abitazzjoni huma investimenti fit-tul, li għandhom jiġu rikonoxxuti fil-qafas regolatorju u skont l-istandards SEC 2010. Barra minn hekk, jaqbel li tiġi eżaminata l-possibbiltà ta’ implimentazzjoni ta’ kundizzjonijiet aħjar għall-investimenti mhux volatili u mhux spekulattivi għall-investituri tas-settur privat (pereżempju, l-assigurazzjonijiet) li għandhom interessi simili fit-tul; |
| --- | --- |

25.

iqis li l-investimenti pubbliċi fl-abitazzjoni huma investimenti fit-tul, li għandhom jiġu rikonoxxuti fil-qafas regolatorju u skont l-istandards SEC 2010. Barra minn hekk, jaqbel li tiġi eżaminata l-possibbiltà ta’ implimentazzjoni ta’ kundizzjonijiet aħjar għall-investimenti mhux volatili u mhux spekulattivi għall-investituri tas-settur privat (pereżempju, l-assigurazzjonijiet) li għandhom interessi simili fit-tul;

| 26. | jenfasizza li t-tilħiq tal-għanijiet ta’ Pariġi fil-qasam tal-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima joħloq sfida partikolari għas-settur tal-abitazzjoni u potenzjal enormi ta’ ffrankar tal-enerġija sal-punt li s-settur residenzjali jipproduċi 40 % tal-emissjonijiet ta’ gassijiet serra, fejn madwar 75 % tal-bini Ewropew huwa ineffettiv fl-użu tal-enerġija u fejn 0,4 sa 1,2 % biss tal-istokk tal-bini jiġi rinnovat kull sena; |
| --- | --- |

26.

jenfasizza li t-tilħiq tal-għanijiet ta’ Pariġi fil-qasam tal-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima joħloq sfida partikolari għas-settur tal-abitazzjoni u potenzjal enormi ta’ ffrankar tal-enerġija sal-punt li s-settur residenzjali jipproduċi 40 % tal-emissjonijiet ta’ gassijiet serra, fejn madwar 75 % tal-bini Ewropew huwa ineffettiv fl-użu tal-enerġija u fejn 0,4 sa 1,2 % biss tal-istokk tal-bini jiġi rinnovat kull sena;

| 27. | jenfasizza, b’referenza għat-tema tal-aġġornament u l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija tal-bini, li l-politiki li għandhom jiġu implimentati ma jistgħux joriġinaw biss f’termini ta’ effiċjenza fl-użu tal-enerġija iżda wkoll mil-lat tas-sikurezza; il-miżuri fuq kollox finanzjarji li għandhom jiġu implimentati, għaldaqstant, iridu jimmiraw lejn il-promozzjoni ta’ azzjonijiet ta’ adattament sismiku li jirrappreżentaw għażla ta’ prevenzjoni u fit-tul fir-rigward tas-sikurezza, l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija, l-iffrankar tal-ispejjeż għaċ-ċittadini u t-tnaqqis tal-emissjonijiet atmosferiċi li jniġġsu; |
| --- | --- |

27.

jenfasizza, b’referenza għat-tema tal-aġġornament u l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija tal-bini, li l-politiki li għandhom jiġu implimentati ma jistgħux joriġinaw biss f’termini ta’ effiċjenza fl-użu tal-enerġija iżda wkoll mil-lat tas-sikurezza; il-miżuri fuq kollox finanzjarji li għandhom jiġu implimentati, għaldaqstant, iridu jimmiraw lejn il-promozzjoni ta’ azzjonijiet ta’ adattament sismiku li jirrappreżentaw għażla ta’ prevenzjoni u fit-tul fir-rigward tas-sikurezza, l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija, l-iffrankar tal-ispejjeż għaċ-ċittadini u t-tnaqqis tal-emissjonijiet atmosferiċi li jniġġsu;

| 28. | jitlob li bħala parti mir-reviżjoni li għaddejja tad-direttiva dwar il-VAT, l-Istati Membri jkunu jistgħu jkomplu japplikaw rata mnaqqsa ta’ VAT għall-forniment ta’ abitazzjoni fir-rigward tal-politika soċjali kif ukoll għax-xogħlijiet ta’ rinnovazzjoni tad-djar u l-adattament ta’ bini fil-kuntest ta’ attivitajiet ta’ titjib u rinnovazzjoni urbana; |
| --- | --- |

28.

jitlob li bħala parti mir-reviżjoni li għaddejja tad-direttiva dwar il-VAT, l-Istati Membri jkunu jistgħu jkomplu japplikaw rata mnaqqsa ta’ VAT għall-forniment ta’ abitazzjoni fir-rigward tal-politika soċjali kif ukoll għax-xogħlijiet ta’ rinnovazzjoni tad-djar u l-adattament ta’ bini fil-kuntest ta’ attivitajiet ta’ titjib u rinnovazzjoni urbana;

| 29. | Jilqa’ l-fatt li r-rapport tal-Kummissjoni dwar l-Aġenda Urbana tal-UE (1) jirrifletti t-talba tiegħu (2) favur reviżjoni tad-Deċiżjoni 2012/21/UE fis-sens ta’ estensjoni tal-aċċess għall-abitazzjoni soċjali lil hinn mill-“persuni l-aktar fil-bżonn jew gruppi soċjalment inqas vantaġġati”. Din l-estensjoni hija konformi mas-setgħa ta’ diskrezzjoni tal-Istati Membri fil-forniment, it-twettiq, l-iffinanzjar u l-organizzazzjoni tas-servizzi ta’ akkomodazzjoni soċjali u tikkonferma l-awtonomija tagħhom li jiddeċiedu kif jużaw il-politika tad-djar bħala għodda biex jintroduċu taħlita soċjali, tiġi evitata l-marġinalizzazzjoni u jsir ħolqien ta’ komunitajiet sostenibbli. Din il-miżura ser tippermetti li d-dritt għal abitazzjoni deċenti u affordabbli jkun ta’ prijorità akbar minħabba li n-nuqqas ta’ possibbiltà li s-suq tad-djar jissodisfa l-bżonnijiet f’ċerti reġjuni ma jaffettwax biss lill-individwi li ma jkollhomx aċċess għall-abitazzjoni, iżda wkoll dawk li jgħixu f’abitazzjoni li mhix tajba għas-saħħa, mhix adegwata jew b’wisq nies jgħixu fiha, u dawk li qed jonfqu l-parti l-kbira tad-dħul tagħhom fuq kera jew ħlas lura ta’ self b’ipoteka; Għaldaqstant, jemmen li jrid jiġi stabbilit valur miżjud fil-livell Ewropew tal-kriterji għall-karatterizzazzjoni ta’ abitazzjoni deċenti u affordabbli; |
| --- | --- |

29.

Jilqa’ l-fatt li r-rapport tal-Kummissjoni dwar l-Aġenda Urbana tal-UE (1) jirrifletti t-talba tiegħu (2) favur reviżjoni tad-Deċiżjoni 2012/21/UE fis-sens ta’ estensjoni tal-aċċess għall-abitazzjoni soċjali lil hinn mill-“persuni l-aktar fil-bżonn jew gruppi soċjalment inqas vantaġġati”. Din l-estensjoni hija konformi mas-setgħa ta’ diskrezzjoni tal-Istati Membri fil-forniment, it-twettiq, l-iffinanzjar u l-organizzazzjoni tas-servizzi ta’ akkomodazzjoni soċjali u tikkonferma l-awtonomija tagħhom li jiddeċiedu kif jużaw il-politika tad-djar bħala għodda biex jintroduċu taħlita soċjali, tiġi evitata l-marġinalizzazzjoni u jsir ħolqien ta’ komunitajiet sostenibbli. Din il-miżura ser tippermetti li d-dritt għal abitazzjoni deċenti u affordabbli jkun ta’ prijorità akbar minħabba li n-nuqqas ta’ possibbiltà li s-suq tad-djar jissodisfa l-bżonnijiet f’ċerti reġjuni ma jaffettwax biss lill-individwi li ma jkollhomx aċċess għall-abitazzjoni, iżda wkoll dawk li jgħixu f’abitazzjoni li mhix tajba għas-saħħa, mhix adegwata jew b’wisq nies jgħixu fiha, u dawk li qed jonfqu l-parti l-kbira tad-dħul tagħhom fuq kera jew ħlas lura ta’ self b’ipoteka; Għaldaqstant, jemmen li jrid jiġi stabbilit valur miżjud fil-livell Ewropew tal-kriterji għall-karatterizzazzjoni ta’ abitazzjoni deċenti u affordabbli;

| 30. | jappoġġja s-sejħa tal-Parlament Ewropew lill-Kummissjoni biex tagħti appoġġ lill-Istati Membri fl-isforzi tagħhom biex irażżnu t-tendenza li qed tikber ta’ persuni mingħajr dar bil-ħsieb tal-eliminazzjoni gradwali tagħha; |
| --- | --- |

30.

jappoġġja s-sejħa tal-Parlament Ewropew lill-Kummissjoni biex tagħti appoġġ lill-Istati Membri fl-isforzi tagħhom biex irażżnu t-tendenza li qed tikber ta’ persuni mingħajr dar bil-ħsieb tal-eliminazzjoni gradwali tagħha;

Politika ġdida ta’ koeżjoni li tikkunsidra bis-sħiħ il-kwistjoni tal-abitazzjoni

| 31. | jitlob li l-investimenti fl-abitazzjoni jkunu eliġibbli għall-politika ta’ koeżjoni wara l-2020 sabiex tiġi ssodisfata aħjar id-diversità tal-ħtiġijiet lokali (l-enerġija, l-urbaniżmu, il-migranti, l-esklużjoni...) fil-kontinwità tal-miżuri eżistenti marbutin mar-rinnovazzjoni termika, l-aċċess għall-abitazzjoni tal-komunitajiet marġinalizzati u r-riġenerazzjoni urbana, fil-qafas ta’ approċċ orizzontali tal-investimenti fl-abitazzjoni kkofinanzjati taħt il-politika ta’ koeżjoni. L-azzjoni soċjali f’dawk iż-żoni urbani u f’akkomodazzjonijiet fejn hija meħtieġa għandha tkun strument orizzontali tal-politiki pubbliċi dwar l-akkomodazzjoni; |
| --- | --- |

31.

jitlob li l-investimenti fl-abitazzjoni jkunu eliġibbli għall-politika ta’ koeżjoni wara l-2020 sabiex tiġi ssodisfata aħjar id-diversità tal-ħtiġijiet lokali (l-enerġija, l-urbaniżmu, il-migranti, l-esklużjoni...) fil-kontinwità tal-miżuri eżistenti marbutin mar-rinnovazzjoni termika, l-aċċess għall-abitazzjoni tal-komunitajiet marġinalizzati u r-riġenerazzjoni urbana, fil-qafas ta’ approċċ orizzontali tal-investimenti fl-abitazzjoni kkofinanzjati taħt il-politika ta’ koeżjoni. L-azzjoni soċjali f’dawk iż-żoni urbani u f’akkomodazzjonijiet fejn hija meħtieġa għandha tkun strument orizzontali tal-politiki pubbliċi dwar l-akkomodazzjoni;

| 32. | iqis li l-Fond Ewropew għal Investimenti Strateġiċi (FEIS) jista’ jikkontribwixxi biex jimla l-lakuna tal-falliment tas-suq fil-qasam tal-akkomodazzjoni soċjali fil-każ ta’ proġetti ta’ profil ta’ riskju għoli li kieku ma kienx ikollhom l-opportunità li jiksbu finanzjament bis-self tradizzjonali tal-BEI. Madankollu, fil-qasam tal-akkomodazzjoni soċjali l-istrumenti finanzjarji ġodda bħall-FEIS għandhom jissodisfaw il-ħtiġijiet speċifiċi fuq medda twila ta’ żmien f’termini ta’ akkomodazzjoni affordabbli u effiċjenza fl-użu tal-enerġija. L-użu ta’ 4 % tal-baġit ġenerali tal-FEIS għall-infrastruttura soċjali sa Ġunju 2017 turi d-diffikultà li tista’ tiġi aggravata minn użu insuffiċjenti tal-klawsola dwar l-investiment previst fil-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u permezz tal-għażla ta’ inserzjoni ta’ investimenti ta’ akkomodazzjoni soċjali fil-kategorija ta’ kontabbiltà tal-ESA 2010 tal-amministrazzjoni pubblika meta jiġi kkalkulat id-defiċit pubbliku. Jappella, għaldaqstant, għal evalwazzjoni tal-Pjan Juncker u tas-self tal-BEI fir-rigward tal-investimenti ġġenerati fil-qasam tad-djar u jistenna li t-Taskforce ta’ Livell Għoli dwar l-Infrastruttura Soċjali jkollha rwol sinifikanti x’taqdi f’dan ir-rigward; |
| --- | --- |

32.

iqis li l-Fond Ewropew għal Investimenti Strateġiċi (FEIS) jista’ jikkontribwixxi biex jimla l-lakuna tal-falliment tas-suq fil-qasam tal-akkomodazzjoni soċjali fil-każ ta’ proġetti ta’ profil ta’ riskju għoli li kieku ma kienx ikollhom l-opportunità li jiksbu finanzjament bis-self tradizzjonali tal-BEI. Madankollu, fil-qasam tal-akkomodazzjoni soċjali l-istrumenti finanzjarji ġodda bħall-FEIS għandhom jissodisfaw il-ħtiġijiet speċifiċi fuq medda twila ta’ żmien f’termini ta’ akkomodazzjoni affordabbli u effiċjenza fl-użu tal-enerġija. L-użu ta’ 4 % tal-baġit ġenerali tal-FEIS għall-infrastruttura soċjali sa Ġunju 2017 turi d-diffikultà li tista’ tiġi aggravata minn użu insuffiċjenti tal-klawsola dwar l-investiment previst fil-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u permezz tal-għażla ta’ inserzjoni ta’ investimenti ta’ akkomodazzjoni soċjali fil-kategorija ta’ kontabbiltà tal-ESA 2010 tal-amministrazzjoni pubblika meta jiġi kkalkulat id-defiċit pubbliku. Jappella, għaldaqstant, għal evalwazzjoni tal-Pjan Juncker u tas-self tal-BEI fir-rigward tal-investimenti ġġenerati fil-qasam tad-djar u jistenna li t-Taskforce ta’ Livell Għoli dwar l-Infrastruttura Soċjali jkollha rwol sinifikanti x’taqdi f’dan ir-rigward;

| 33. | jistenna li l-politika dwar l-abitazzjoni tkun koordinata aħjar bil-prijoritajiet tal-UE fir-rigward tal-bidla demografika. Jinħtieġu għodod u data adegwata fil-livell reġjonali biex tiġi żgurata l-kondiviżjoni tal-informazzjoni, b’mod partikolari dik dwar l-unitajiet ta’ abitazzjoni eżistenti u mhux użata madwar l-UE kollha, li tippermetti li tiġi indirizzata tal-anqas parzjalment il-kwistjoni tal-iżbilanċi territorjali offerti u d-domanda ta’ abitazzjoni; |
| --- | --- |

33.

jistenna li l-politika dwar l-abitazzjoni tkun koordinata aħjar bil-prijoritajiet tal-UE fir-rigward tal-bidla demografika. Jinħtieġu għodod u data adegwata fil-livell reġjonali biex tiġi żgurata l-kondiviżjoni tal-informazzjoni, b’mod partikolari dik dwar l-unitajiet ta’ abitazzjoni eżistenti u mhux użata madwar l-UE kollha, li tippermetti li tiġi indirizzata tal-anqas parzjalment il-kwistjoni tal-iżbilanċi territorjali offerti u d-domanda ta’ abitazzjoni;

| 34. | jappella biex isir użu mill-mekkaniżmi ta’ finanzjament innovattivi għal investiment fis-settur tad-djar, u biex jiġu kombinati fondi pubbliċi u privati fi sforz biex jinkiseb effett multiplikatur; |
| --- | --- |

34.

jappella biex isir użu mill-mekkaniżmi ta’ finanzjament innovattivi għal investiment fis-settur tad-djar, u biex jiġu kombinati fondi pubbliċi u privati fi sforz biex jinkiseb effett multiplikatur;

Aġenda Ewropea għall-abitazzjoni bħala segwitu għall-Patt ta’ Amsterdam

| 35. | jappoġġja l-ħidma tas-sħubija ta’ “abitazzjoni” bħala parti mill-Aġenda Urbana relatata mar-regolamenti Ewropej u mal-identifikazzjoni tal-prattiki tajba fid-disponibbiltà ta’ provvista ta’ abitazzjoni affordabbli mill-bliet Ewropej; |
| --- | --- |

35.

jappoġġja l-ħidma tas-sħubija ta’ “abitazzjoni” bħala parti mill-Aġenda Urbana relatata mar-regolamenti Ewropej u mal-identifikazzjoni tal-prattiki tajba fid-disponibbiltà ta’ provvista ta’ abitazzjoni affordabbli mill-bliet Ewropej;

| 36. | jilqa’ b’sodisfazzjon is-sejbiet preliminari tas-sħubija għall-abitazzjoni fil-qafas tal-programm urban għall-UE, li jikkostitwixxu wkoll kontributi konkreti għall-programm Ewropew dwar l-idoneità u l-prestazzjoni tar-regolamentazzjoni (REFIT), u jħeġġeġ lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni Ewropea jappoġġjaw dawn ir-riżultati billi jfasslu proposti konkreti bħal reviżjoni tad-deċiżjoni dwar is-Servizzi ta’ Interess Ekonomiku Ġenerali; |
| --- | --- |

36.

jilqa’ b’sodisfazzjon is-sejbiet preliminari tas-sħubija għall-abitazzjoni fil-qafas tal-programm urban għall-UE, li jikkostitwixxu wkoll kontributi konkreti għall-programm Ewropew dwar l-idoneità u l-prestazzjoni tar-regolamentazzjoni (REFIT), u jħeġġeġ lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni Ewropea jappoġġjaw dawn ir-riżultati billi jfasslu proposti konkreti bħal reviżjoni tad-deċiżjoni dwar is-Servizzi ta’ Interess Ekonomiku Ġenerali;

| 37. | jisħaq fuq l-importanza ta’ Aġenda Ewropea għall-Abitazzjoni li tikkombina approċċ orizzontali tal-politiki tal-UE marbuta direttament u indirettament mal-abitazzjoni, u approċċ territorjali komparattiv tal-politiki lokali ta’ promozzjoni u ta’ finanzjament ta’ provvista ta’ abitazzjoni affordabbli; |
| --- | --- |

37.

jisħaq fuq l-importanza ta’ Aġenda Ewropea għall-Abitazzjoni li tikkombina approċċ orizzontali tal-politiki tal-UE marbuta direttament u indirettament mal-abitazzjoni, u approċċ territorjali komparattiv tal-politiki lokali ta’ promozzjoni u ta’ finanzjament ta’ provvista ta’ abitazzjoni affordabbli;

| 38. | iqis li b’konformità mas-sentenza mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawża C-618/10 (Banco Español de Crédito) fl-14 ta’ Ġunju 2012 l-Istati Membri huma obbligati jimplimentaw id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva tal-Kunsill 93/13/KEE tal-5 ta’ April 1993 dwar klawżoli inġusti f’kuntratti mal-konsumatur sabiex jassiguraw protezzjoni tal-assikuraturi tal-ipoteki, partikolarment f’każijiet fejn il-proprjetà ipotekata kienet id-dar tal-familja, b’hekk jiġu evitati sitwazzjonijiet ta’ riskju ta’ esklużjoni relatata mal-abitazzjoni; |
| --- | --- |

38.

iqis li b’konformità mas-sentenza mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawża C-618/10 (Banco Español de Crédito) fl-14 ta’ Ġunju 2012 l-Istati Membri huma obbligati jimplimentaw id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva tal-Kunsill 93/13/KEE tal-5 ta’ April 1993 dwar klawżoli inġusti f’kuntratti mal-konsumatur sabiex jassiguraw protezzjoni tal-assikuraturi tal-ipoteki, partikolarment f’każijiet fejn il-proprjetà ipotekata kienet id-dar tal-familja, b’hekk jiġu evitati sitwazzjonijiet ta’ riskju ta’ esklużjoni relatata mal-abitazzjoni;

| 39. | jenfasizza l-importanza li l-binjiet maħsuba għal għanijiet soċjali/abitazzjoni jingħataw ir-rekwiżiti ta’ enerġija meħtieġa, jiġifieri skont kriterji bħal: effiċjenza fl-użu tal- enerġija, iffrankar tal-enerġija, emissjonijiet ta’ CO2 baxxi, investiment fl-enerġija nadifa u rinnovabbli; jitlob, f’dan ir-rigward, sabiex jinbnew u jiġu aġġornati d-djar b’tali mod li jkunu “intelliġenti”, ukoll f’konformità mal-objettivi ta’ Orizzont 2020. |
| --- | --- |

39.

jenfasizza l-importanza li l-binjiet maħsuba għal għanijiet soċjali/abitazzjoni jingħataw ir-rekwiżiti ta’ enerġija meħtieġa, jiġifieri skont kriterji bħal: effiċjenza fl-użu tal- enerġija, iffrankar tal-enerġija, emissjonijiet ta’ CO2 baxxi, investiment fl-enerġija nadifa u rinnovabbli; jitlob, f’dan ir-rigward, sabiex jinbnew u jiġu aġġornati d-djar b’tali mod li jkunu “intelliġenti”, ukoll f’konformità mal-objettivi ta’ Orizzont 2020.

Brussell, l-1 ta’ Diċembru 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(1)  Ara r-Rapport mill-Kummissjoni dwar l-Aġenda Urbana tal-UE, 20.11.2017, COM(2017) 657, p. 9.

1

(2)  Ara l-punt 41 tal-Opinjoni tal-KtR tal-11 ta’ Ottubru 2016 dwar “Għajnuna mill-Istat u Servizzi ta’ Interess Ekonomiku Ġenerali” u l-punt 44 tal-Opinjoni tal-KtR tal-11 ta’ Ottubru 2016 dwar “Il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali”.

2

---

III Atti preparatorji

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Il-126 sessjoni plenarja tal-KtR, 30.11.2017–1.12.2017

| 8.5.2018 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 164/62 |
| --- | --- | --- | --- |

8.5.2018

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 164/62

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja għall-ġenituri u l-persuni li jindukraw

(2018/C 164/11)

| Relatur: | Nathalie Sarrabezolles (FR/PSE), President tal-Kunsill tal-Kontea ta’ Finistère |
| --- | --- |
| Dokumenti ta’ referenza: | Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni – Inizjattiva ta’ appoġġ għall-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata għall-ġenituri u l-persuni li jindukraw li jaħdmu
  COM(2017) 252 final
  Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata għall-ġenituri u għall-persuni li jindukraw u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 2010/18/UE
  COM(2017) 253 final |

Relatur:

Nathalie Sarrabezolles (FR/PSE), President tal-Kunsill tal-Kontea ta’ Finistère

Dokumenti ta’ referenza:

Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni – Inizjattiva ta’ appoġġ għall-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata għall-ġenituri u l-persuni li jindukraw li jaħdmu

COM(2017) 252 final

Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata għall-ġenituri u għall-persuni li jindukraw u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 2010/18/UE

COM(2017) 253 final

I.   RAKKOMANDAZZJONIJIET SABIEX JITRESSQU EMENDI

Emenda 1

Premessa 6

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Fil-livell tal-Unjoni, diversi Direttivi fl-oqsma tal-ugwaljanza bejn is-sessi u l-kundizzjonijiet tax-xogħol diġà jindirizzaw uħud mill-kwistjonijiet li huma rilevanti għall-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata, b’mod partikolari d-Direttiva 2006/54/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (16), id-Direttiva 2010/41/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (17), id-Direttiva tal-Kunsill 92/85/KEE (18), id-Direttiva tal-Kunsill 97/81/KE (19) u d-Direttiva tal-Kunsill 2010/18/UE (20). | Fil-livell tal-Unjoni, diversi Direttivi fl-oqsma tal-ugwaljanza bejn is-sessi u l-kundizzjonijiet tax-xogħol diġà jindirizzaw uħud mill-kwistjonijiet li huma rilevanti għall-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata, b’mod partikolari d-Direttiva 2006/54/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (16), id-Direttiva 2010/41/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (17), id-Direttiva tal-Kunsill 92/85/KEE (18), id-Direttiva tal-Kunsill 97/81/KE (19) u d-Direttiva tal-Kunsill 2010/18/UE (20).
  Barra minn hekk, il-Kunsill iħeġġeġ lill-Istati Membri, u fejn ikun rilevanti lill-Unjoni Ewropea, permezz tal-Patt Ewropew għall-Ugwaljanza bejn is-Sessi (2011-2020) u d-dispożizzjonijiet tiegħu dwar il-promozzjoni ta’ bilanċ aħjar bejn ix-xogħol u l-ħajja privata, biex jieħdu passi sabiex itejbu l-provvista ta’ servizzi ta’ kura tat-tfal li jkunu adegwati, bi prezz raġonevoli u ta’ kwalità għat-tfal taħt l-età obbligatorja tal-iskola, bil-ħsieb li jinkisbu l-objettivi stabbiliti fil-Kunsill Ewropew ta’ Barċellona f’Marzu 2002. Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2013/112/UE

   (21)

  tisħaq ukoll fuq il-ħtieġa li jittejjeb l-aċċess għal riżorsi suffiċjenti u li jintlaħqu l-miri ta’ Barċellona. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Fil-livell tal-Unjoni, diversi Direttivi fl-oqsma tal-ugwaljanza bejn is-sessi u l-kundizzjonijiet tax-xogħol diġà jindirizzaw uħud mill-kwistjonijiet li huma rilevanti għall-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata, b’mod partikolari d-Direttiva 2006/54/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (16), id-Direttiva 2010/41/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (17), id-Direttiva tal-Kunsill 92/85/KEE (18), id-Direttiva tal-Kunsill 97/81/KE (19) u d-Direttiva tal-Kunsill 2010/18/UE (20).

Fil-livell tal-Unjoni, diversi Direttivi fl-oqsma tal-ugwaljanza bejn is-sessi u l-kundizzjonijiet tax-xogħol diġà jindirizzaw uħud mill-kwistjonijiet li huma rilevanti għall-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata, b’mod partikolari d-Direttiva 2006/54/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (16), id-Direttiva 2010/41/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (17), id-Direttiva tal-Kunsill 92/85/KEE (18), id-Direttiva tal-Kunsill 97/81/KE (19) u d-Direttiva tal-Kunsill 2010/18/UE (20).
  Barra minn hekk, il-Kunsill iħeġġeġ lill-Istati Membri, u fejn ikun rilevanti lill-Unjoni Ewropea, permezz tal-Patt Ewropew għall-Ugwaljanza bejn is-Sessi (2011-2020) u d-dispożizzjonijiet tiegħu dwar il-promozzjoni ta’ bilanċ aħjar bejn ix-xogħol u l-ħajja privata, biex jieħdu passi sabiex itejbu l-provvista ta’ servizzi ta’ kura tat-tfal li jkunu adegwati, bi prezz raġonevoli u ta’ kwalità għat-tfal taħt l-età obbligatorja tal-iskola, bil-ħsieb li jinkisbu l-objettivi stabbiliti fil-Kunsill Ewropew ta’ Barċellona f’Marzu 2002. Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2013/112/UE

   (21)

  tisħaq ukoll fuq il-ħtieġa li jittejjeb l-aċċess għal riżorsi suffiċjenti u li jintlaħqu l-miri ta’ Barċellona.

Raġuni

Ir-referenza għall-objettivi ta’ Barċellona, imsemmija fl-Istrateġija Ewropa 2020, hija importanti fil-kuntest ta’ miżuri li għandhom l-għan li jtejbu l-parteċipazzjoni tan-nisa fis-suq tax-xogħol.

Emenda 2

Premessa 16

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Biex ikun iffaċilitat ir-ritorn għax-xogħol wara l-liv tal-ġenituri, il-ħaddiema u l-impjegaturi jenħtieġ li jkunu mħeġġa jżommu kuntatt matul il-perjodu tal-liv u jistgħu jagħmlu arranġamenti għal kwalunkwe miżura xierqa ta’ integrazzjoni mill-ġdid, li għandhom jiġu deċiżi bejn il-partijiet ikkonċernati, b’kunsiderazzjoni għal-liġi, għall-ftehimiet kollettiv u għall-prattika nazzjonali. | Biex ikun iffaċilitat ir-ritorn għax-xogħol wara l-liv tal-ġenituri, il-ħaddiema u l-impjegaturi jenħtieġ li jkunu mħeġġa jżommu kuntatt matul il-perjodu tal-liv
  , mingħajr preġudizzju, madankollu, għad-dritt tal-ħaddiema li jirrilassaw,
  u jistgħu jagħmlu arranġamenti għal kwalunkwe miżura xierqa ta’ integrazzjoni mill-ġdid, li għandhom jiġu deċiżi bejn il-partijiet ikkonċernati, b’kunsiderazzjoni għal-liġi, għall-ftehimiet kollettiv u għall-prattika nazzjonali. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Biex ikun iffaċilitat ir-ritorn għax-xogħol wara l-liv tal-ġenituri, il-ħaddiema u l-impjegaturi jenħtieġ li jkunu mħeġġa jżommu kuntatt matul il-perjodu tal-liv u jistgħu jagħmlu arranġamenti għal kwalunkwe miżura xierqa ta’ integrazzjoni mill-ġdid, li għandhom jiġu deċiżi bejn il-partijiet ikkonċernati, b’kunsiderazzjoni għal-liġi, għall-ftehimiet kollettiv u għall-prattika nazzjonali.

Biex ikun iffaċilitat ir-ritorn għax-xogħol wara l-liv tal-ġenituri, il-ħaddiema u l-impjegaturi jenħtieġ li jkunu mħeġġa jżommu kuntatt matul il-perjodu tal-liv
  , mingħajr preġudizzju, madankollu, għad-dritt tal-ħaddiema li jirrilassaw,
  u jistgħu jagħmlu arranġamenti għal kwalunkwe miżura xierqa ta’ integrazzjoni mill-ġdid, li għandhom jiġu deċiżi bejn il-partijiet ikkonċernati, b’kunsiderazzjoni għal-liġi, għall-ftehimiet kollettiv u għall-prattika nazzjonali.

Raġuni

Filwaqt li meta ħaddiem jibqa’ f’kuntatt matul il-perjodu tal-liv ifisser li dan jibqa’ konness mas-suq tax-xogħol, dan il-kuntatt m’għandux ikun obbligu għall-ħaddiem u lanqas jiddeġenera f’forma ta’ teleħidma.

Emenda 3

Premessa ġdida wara l-Premessa 27

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| | Bl-istess mod, l-awtoritajiet lokali u reġjonali, li għandhom rwol ċentrali fit-tħejjija, l-implimentazzjoni u l-evalwazzjoni tal-politiki fl-oqsma li ħafna drabi jkollhom fihom kompetenzi kruċjali, bħall-għajnuna lit-tfal (inklużi arranġamenti għall-kura tat-tfal), il-kura lill-anzjani u lill-persuni b’diżabbiltà, l-edukazzjoni, is-servizzi soċjali jew l-impjiegikif ukoll l-integrazzjoni soċjali u tax-xogħol, għandhom ikunu inklużi fir-riflessjoni u l-implimentazzjoni tad-dispożittivi pproposti. Barra minn hekk, l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom ikunu involuti wkoll fil-promozzjoni tal-prattiki tajba u t-tagħlim reċiproku dwar il-mod kif tiġi ffaċilitata aħjar ir-rikonċiljazzjoni bejn ix-xogħol u l-ħajja privata. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Bl-istess mod, l-awtoritajiet lokali u reġjonali, li għandhom rwol ċentrali fit-tħejjija, l-implimentazzjoni u l-evalwazzjoni tal-politiki fl-oqsma li ħafna drabi jkollhom fihom kompetenzi kruċjali, bħall-għajnuna lit-tfal (inklużi arranġamenti għall-kura tat-tfal), il-kura lill-anzjani u lill-persuni b’diżabbiltà, l-edukazzjoni, is-servizzi soċjali jew l-impjiegikif ukoll l-integrazzjoni soċjali u tax-xogħol, għandhom ikunu inklużi fir-riflessjoni u l-implimentazzjoni tad-dispożittivi pproposti. Barra minn hekk, l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom ikunu involuti wkoll fil-promozzjoni tal-prattiki tajba u t-tagħlim reċiproku dwar il-mod kif tiġi ffaċilitata aħjar ir-rikonċiljazzjoni bejn ix-xogħol u l-ħajja privata.

Raġuni

Minħabba l-qrubija tagħhom maċ-ċittadini kif ukoll ma’ min iħaddem u negozji lokali, l-awtoritajiet lokali u reġjonali, anki huma impjegaturi, huma f’pożizzjoni li jsolvu b’mod effettiv il-problemi li jiffaċċjaw dawn tal-aħħar biex jirrikonċiljaw ix-xogħol u l-ħajja privata. F’dan ir-rigward, dawn għandhom jiġu inklużi bis-sħiħ fl-implimentazzjoni tad-direttiva.

Emenda 4

Artikolu 2

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Kamp ta’ Applikazzjoni
  Din id-Direttiva tapplika għall-ħaddiema kollha, irġiel u nisa, li għandhom kuntratt tal-impjieg jew relazzjoni tal-impjieg. | Kamp ta’ Applikazzjoni
  Din id-Direttiva tapplika għall-ħaddiema kollha, irġiel u nisa, li għandhom kuntratt tal-impjieg jew relazzjoni tal-impjieg
  kif ukoll għall-ħaddiema atipiċi, inklużi dawk li jaħdmu għal rashom
  . |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Kamp ta’ Applikazzjoni

Din id-Direttiva tapplika għall-ħaddiema kollha, irġiel u nisa, li għandhom kuntratt tal-impjieg jew relazzjoni tal-impjieg.

Kamp ta’ Applikazzjoni

Din id-Direttiva tapplika għall-ħaddiema kollha, irġiel u nisa, li għandhom kuntratt tal-impjieg jew relazzjoni tal-impjieg
  kif ukoll għall-ħaddiema atipiċi, inklużi dawk li jaħdmu għal rashom
  .

Raġuni

B’konsistenza mad-Direttiva 2010/41/UE dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ trattament ugwali bejn l-irġiel u n-nisa involuti f’attività li fiha jaħdmu għal rashom.

Emenda 5

Artikolu 3

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Definizzjonijiet | Definizzjonijiet |
| Għall-fini ta’ din id-Direttiva, għandhom japplikaw dawn id-definizzjonijiet: | Għall-fini ta’ din id-Direttiva, għandhom japplikaw dawn id-definizzjonijiet: |
| (a) | “liv tal-paternità” tfisser liv mix-xogħol
  għall-missirijiet
  li jrid jittieħed fl-okkażjoni tat-twelid ta’ wild; |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Definizzjonijiet

Definizzjonijiet

Għall-fini ta’ din id-Direttiva, għandhom japplikaw dawn id-definizzjonijiet:

Għall-fini ta’ din id-Direttiva, għandhom japplikaw dawn id-definizzjonijiet:

(a)

“liv tal-paternità” tfisser liv mix-xogħol
  għall-missirijiet
  li jrid jittieħed fl-okkażjoni tat-twelid ta’ wild;

| (a) | “liv tal-paternità” tfisser liv mix-xogħol
  għall-missier/il-persuna rikonoxxuta legalment bħala tali
  li jrid jittieħed fl-okkażjoni tat-twelid ta’ wild; |
| --- | --- |

(a)

“liv tal-paternità” tfisser liv mix-xogħol
  għall-missier/il-persuna rikonoxxuta legalment bħala tali
  li jrid jittieħed fl-okkażjoni tat-twelid ta’ wild;

| (b) | “liv tal-ġenituri” tfisser liv mix-xogħol minħabba t-twelid jew l-adozzjoni ta’ wild għall-indukrar ta’ dak il-wild; |
| --- | --- |

(b)

“liv tal-ġenituri” tfisser liv mix-xogħol minħabba t-twelid jew l-adozzjoni ta’ wild għall-indukrar ta’ dak il-wild;

| (b) | “liv tal-ġenituri” tfisser liv mix-xogħol
  li jrid jittieħed mill-ġenituri
  minħabba t-twelid jew l-adozzjoni ta’ wild għall-indukrar ta’ dak il-wild; |
| --- | --- |

(b)

“liv tal-ġenituri” tfisser liv mix-xogħol
  li jrid jittieħed mill-ġenituri
  minħabba t-twelid jew l-adozzjoni ta’ wild għall-indukrar ta’ dak il-wild;

| (c) | “persuna li tindokra” tfisser ħaddiem li jipprovdi indukrar jew appoġġ personali f’każ ta’ marda serja jew dipendenza ta’ qarib; |
| --- | --- |

(c)

“persuna li tindokra” tfisser ħaddiem li jipprovdi indukrar jew appoġġ personali f’każ ta’ marda serja jew dipendenza ta’ qarib;

| (c) | “persuna li tindokra” tfisser ħaddiem li jipprovdi indukrar jew appoġġ personali f’każ ta’ marda serja jew dipendenza ta’ qarib; |
| --- | --- |

(c)

“persuna li tindokra” tfisser ħaddiem li jipprovdi indukrar jew appoġġ personali f’każ ta’ marda serja jew dipendenza ta’ qarib;

| (d) | “qarib” tfisser iben, bint, omm, missier, konjuġi jew sieħeb/sieħba fi sħubija ċivili, fejn tali sħubijiet ikunu previsti mil-liġi nazzjonali, ta’ ħaddiem; |
| --- | --- |

(d)

“qarib” tfisser iben, bint, omm, missier, konjuġi jew sieħeb/sieħba fi sħubija ċivili, fejn tali sħubijiet ikunu previsti mil-liġi nazzjonali, ta’ ħaddiem;

| (d) | “qarib” tfisser iben, bint, omm, missier, konjuġi jew sieħeb/sieħba fi sħubija ċivili, fejn tali sħubijiet ikunu previsti mil-liġi nazzjonali, ta’ ħaddiem; |
| --- | --- |

(d)

“qarib” tfisser iben, bint, omm, missier, konjuġi jew sieħeb/sieħba fi sħubija ċivili, fejn tali sħubijiet ikunu previsti mil-liġi nazzjonali, ta’ ħaddiem;

| (e) | “dipendenza” tfisser sitwazzjoni li fiha persuna hi, b’mod temporanju jew permanenti, fil-bżonn ta’ indukrar minħabba diżabbiltà jew kundizzjoni medika serja differenti minn marda serja; |
| --- | --- |

(e)

“dipendenza” tfisser sitwazzjoni li fiha persuna hi, b’mod temporanju jew permanenti, fil-bżonn ta’ indukrar minħabba diżabbiltà jew kundizzjoni medika serja differenti minn marda serja;

| (e) | “dipendenza” tfisser sitwazzjoni li fiha persuna hi, b’mod temporanju jew permanenti, fil-bżonn ta’ indukrar minħabba diżabbiltà jew kundizzjoni medika serja differenti minn marda serja; |
| --- | --- |

(e)

“dipendenza” tfisser sitwazzjoni li fiha persuna hi, b’mod temporanju jew permanenti, fil-bżonn ta’ indukrar minħabba diżabbiltà jew kundizzjoni medika serja differenti minn marda serja;

| (f) | “arranġamenti tax-xogħol flessibbli” tfisser il-possibbiltà li l-ħaddiema jaġġustaw l-iskedi tax-xogħol tagħhom, inkluż bl-użu ta’ arranġamenti tat-telexogħol, ta’ skedi tax-xogħol flessibbli, jew tnaqqis fis-sigħat tax-xogħol. |
| --- | --- |

(f)

“arranġamenti tax-xogħol flessibbli” tfisser il-possibbiltà li l-ħaddiema jaġġustaw l-iskedi tax-xogħol tagħhom, inkluż bl-użu ta’ arranġamenti tat-telexogħol, ta’ skedi tax-xogħol flessibbli, jew tnaqqis fis-sigħat tax-xogħol.

| (f) | “arranġamenti tax-xogħol flessibbli” tfisser il-possibbiltà li l-ħaddiema
  , f’konsultazzjoni ma’ min iħaddimhom,
  jaġġustaw l-iskedi tax-xogħol tagħhom, inkluż bl-użu ta’ arranġamenti tat-telexogħol, ta’ skedi tax-xogħol flessibbli, jew tnaqqis fis-sigħat tax-xogħol. |
| --- | --- |

(f)

“arranġamenti tax-xogħol flessibbli” tfisser il-possibbiltà li l-ħaddiema
  , f’konsultazzjoni ma’ min iħaddimhom,
  jaġġustaw l-iskedi tax-xogħol tagħhom, inkluż bl-użu ta’ arranġamenti tat-telexogħol, ta’ skedi tax-xogħol flessibbli, jew tnaqqis fis-sigħat tax-xogħol.

Raġuni

Id-Direttiva għandha tqis l-iżviluppi fl-istrutturi tal-familja.

Emenda 6

Artikolu 4

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Liv tal-paternità | Liv tal-paternità |
| 1.   L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji biex jiżguraw li l-missirijiet
  ikollhom
  id-dritt li jieħdu tal-inqas għaxart ijiem xogħol liv tal-paternità fl-okkażjoni tat-twelid ta’ wild. | 1.   L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji biex jiżguraw li
  l-missier/il-persuna rikonoxxuta legalment bħala tali jkollhom id-dritt
  li jieħdu tal-inqas għaxart ijiem xogħol liv tal-paternità fl-okkażjoni tat-twelid ta’ wild
  , li jrid jittieħed fil-perjodu ta’ tliet xhur wara t-twelid
  . |
| 2.   Id-dritt għal-liv tal-paternità msemmi fil-paragrafu 1 għandu jingħata indipendentement mill-istat ċivili jew tal-familja fil-liġi nazzjonali. | 2.   Id-dritt għal-liv tal-paternità msemmi fil-paragrafu 1 għandu jingħata indipendentement mill-istat ċivili jew tal-familja fil-liġi nazzjonali. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Liv tal-paternità

Liv tal-paternità

1.   L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji biex jiżguraw li l-missirijiet
  ikollhom
  id-dritt li jieħdu tal-inqas għaxart ijiem xogħol liv tal-paternità fl-okkażjoni tat-twelid ta’ wild.

1.   L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji biex jiżguraw li
  l-missier/il-persuna rikonoxxuta legalment bħala tali jkollhom id-dritt
  li jieħdu tal-inqas għaxart ijiem xogħol liv tal-paternità fl-okkażjoni tat-twelid ta’ wild
  , li jrid jittieħed fil-perjodu ta’ tliet xhur wara t-twelid
  .

2.   Id-dritt għal-liv tal-paternità msemmi fil-paragrafu 1 għandu jingħata indipendentement mill-istat ċivili jew tal-familja fil-liġi nazzjonali.

2.   Id-dritt għal-liv tal-paternità msemmi fil-paragrafu 1 għandu jingħata indipendentement mill-istat ċivili jew tal-familja fil-liġi nazzjonali.

Raġuni

Id-Direttiva għandha tqis l-iżviluppi fl-istrutturi tal-familja. Fl-istess waqt, il-liv tal-paternità huwa maħsub li jittieħed madwar iż-żmien tat-twelid u jrid ikun marbut b’mod ċar ma’ dan l-avveniment. Huwa għalhekk li l-emenda tindika limitu fil-perjodu ta’ żmien.

Emenda 7

Artikolu 5

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Liv tal-ġenituri | Liv tal-ġenituri |
| 1.   L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji biex jiżguraw li l-ħaddiema għandhom dritt individwali għal tal-inqas erba’ xhur liv tal-ġenituri li jridu jittieħdu qabel mal-wild jilħaq età partikolari li tal-inqas għandha tkun ta’ tnax-il sena. | 1.   L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji biex jiżguraw li l-ħaddiema għandhom dritt individwali għal tal-inqas erba’ xhur liv tal-ġenituri li jridu jittieħdu qabel mal-wild jilħaq età partikolari li tal-inqas għandha tkun ta’ tnax-il sena. |
| 2.   Meta l-Istati Membri jippermettu lil ġenitur wieħed jittrasferixxi l-intitolament tiegħu għal-liv tal-ġenituri lill-ġenitur l-ieħor, dawn għandhom jiżguraw li tal-inqas erba’ xhur liv tal-ġenituri ma jkunux jistgħu jiġu ttrasferiti. | 2.   Meta l-Istati Membri jippermettu lil ġenitur wieħed jittrasferixxi l-intitolament tiegħu għal-liv tal-ġenituri lill-ġenitur l-ieħor, dawn għandhom jiżguraw li tal-inqas erba’ xhur liv tal-ġenituri ma jkunux jistgħu jiġu ttrasferiti. |
| 3.   L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu l-perjodu ta’ avviż li għandu jingħata mill-ħaddiema lill-impjegaturi meta jeżerċitaw id-dritt għal-liv tal-ġenituri. Meta jagħmlu dan, l-Istati Membri għandhom jieħdu f’kunsiderazzjoni l-ħtiġijiet kemm tal-impjegaturi kif ukoll tal-ħaddiema. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li t-talba tal-ħaddiem tispeċifika l-bidu maħsub u tmiem tal-perjodu tal-liv. | 3.   L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu l-perjodu ta’ avviż li għandu jingħata mill-ħaddiema lill-impjegaturi meta jeżerċitaw id-dritt għal-liv tal-ġenituri. Meta jagħmlu dan, l-Istati Membri għandhom jieħdu f’kunsiderazzjoni l-ħtiġijiet kemm tal-impjegaturi kif ukoll tal-ħaddiema. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li t-talba tal-ħaddiem tispeċifika l-bidu maħsub u tmiem tal-perjodu tal-liv. |
| 4.   L-Istati Membri jistgħu jissoġġettaw id-dritt għal-liv tal-ġenituri għal kwalifikazzjoni tal-perjodu tax-xogħol jew għal kwalifikazzjoni tat-tul tas-servizz li m’għandux ikun itwal minn sena. Fil-każ ta’ kuntratti suċċessivi b’terminu fiss, skont it-tifsira tad-Direttiva tal-Kunsill 1999/70/KE (21), mal-istess impjegatur, it-total ta’ dawk il-kuntratti għandu jittieħed f’kunsiderazzjoni għall-finijiet tal-kalkolu tal-perjodu li jikkwalifika. | 4.   L-Istati Membri jistgħu jissoġġettaw id-dritt għal-liv tal-ġenituri għal kwalifikazzjoni tal-perjodu tax-xogħol jew għal kwalifikazzjoni tat-tul tas-servizz li m’għandux ikun itwal minn sena. Fil-każ ta’ kuntratti suċċessivi b’terminu fiss, skont it-tifsira tad-Direttiva tal-Kunsill 1999/70/KE (21), mal-istess impjegatur, it-total ta’ dawk il-kuntratti għandu jittieħed f’kunsiderazzjoni għall-finijiet tal-kalkolu tal-perjodu li jikkwalifika. |
| 5.   L-Istati Membri jistgħu jiddefinixxu ċ-ċirkustanzi li fihom l-impjegatur, wara konsultazzjoni skont id-dritt nazzjonali, ftehimiet kollettivi u/jew prattika, jista’ jitħalla jipposponi l-għoti tal-liv tal-ġenituri għal perjodu ta’ żmien raġonevoli jekk dan ikun ixekkel serjament il-funzjonament tajjeb tal-istabbiliment. L-impjegaturi għandhom jiġġustifikaw kwalunkwe posponiment tal-liv tal-ġenituri bil-miktub. | 5.   L-Istati Membri jistgħu jiddefinixxu ċ-ċirkustanzi li fihom l-impjegatur, wara konsultazzjoni skont id-dritt nazzjonali, ftehimiet kollettivi u/jew prattika, jista’ jitħalla jipposponi l-għoti tal-liv tal-ġenituri għal perjodu ta’ żmien raġonevoli jekk dan ikun ixekkel serjament il-funzjonament tajjeb tal-istabbiliment. L-impjegaturi għandhom jiġġustifikaw kwalunkwe posponiment tal-liv tal-ġenituri bil-miktub. |
| 6.   L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji biex jiżguraw li l-ħaddiema għandhom id-dritt li jitolbu liv tal-ġenituri fuq bażi part-time, fi blokok separati minn perjodi tax-xogħol jew f’forom flessibbli oħra. L-impjegaturi għandhom jikkunsidraw u jwieġbu għal dawn it-talbiet, b’konsiderazzjoni kemm għall-bżonnijiet tal-impjegaturi kif ukoll tal-ħaddiem. L-impjegaturi għandhom jiġġustifikaw kwalunkwe rifjut ta’ talba bħal din bil-miktub. | 6.   L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji biex jiżguraw li l-ħaddiema għandhom id-dritt li jitolbu liv tal-ġenituri fuq bażi part-time, fi blokok separati minn perjodi tax-xogħol jew f’forom flessibbli oħra. L-impjegaturi għandhom jikkunsidraw u jwieġbu għal dawn it-talbiet, b’konsiderazzjoni kemm għall-bżonnijiet tal-impjegaturi kif ukoll tal-ħaddiem. L-impjegaturi għandhom jiġġustifikaw kwalunkwe rifjut ta’ talba bħal din bil-miktub. |
| 7.   L-Istati Membri għandhom jivvalutaw il-ħtieġa għall-kundizzjonijiet ta’ aċċess u arranġamenti dettaljati għall-applikazzjoni tal-liv tal-ġenituri li jkunu adattati għall-ħtiġijiet tal-ġenituri adottivi, tal-ġenituri b’diżabilità, u tal-ġenituri ta’ tfal b’diżabilità jew b’marda fit-tul. | 7.   L-Istati Membri għandhom jivvalutaw il-ħtieġa għall-kundizzjonijiet ta’ aċċess u arranġamenti dettaljati għall-applikazzjoni tal-liv tal-ġenituri li jkunu adattati għall-ħtiġijiet tal-ġenituri adottivi, tal-ġenituri b’diżabilità, u tal-ġenituri ta’ tfal b’diżabilità jew b’marda fit-tul. |
| | 8.
     
  L-Istati Membri għandhom jiddefinixxu l-kunċett ta’ ġenitur u għandhom jivvalutaw il-bżonn li jiġu adattati l-kundizzjonijiet għall-aċċess u l-modalitajiet preċiżi ta’ applikazjoni tal-liv tal-ġenituri fil-każ li jkun hemm iktar minn żewġ domandi għal liv tal-ġenituri. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Liv tal-ġenituri

Liv tal-ġenituri

1.   L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji biex jiżguraw li l-ħaddiema għandhom dritt individwali għal tal-inqas erba’ xhur liv tal-ġenituri li jridu jittieħdu qabel mal-wild jilħaq età partikolari li tal-inqas għandha tkun ta’ tnax-il sena.

1.   L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji biex jiżguraw li l-ħaddiema għandhom dritt individwali għal tal-inqas erba’ xhur liv tal-ġenituri li jridu jittieħdu qabel mal-wild jilħaq età partikolari li tal-inqas għandha tkun ta’ tnax-il sena.

2.   Meta l-Istati Membri jippermettu lil ġenitur wieħed jittrasferixxi l-intitolament tiegħu għal-liv tal-ġenituri lill-ġenitur l-ieħor, dawn għandhom jiżguraw li tal-inqas erba’ xhur liv tal-ġenituri ma jkunux jistgħu jiġu ttrasferiti.

2.   Meta l-Istati Membri jippermettu lil ġenitur wieħed jittrasferixxi l-intitolament tiegħu għal-liv tal-ġenituri lill-ġenitur l-ieħor, dawn għandhom jiżguraw li tal-inqas erba’ xhur liv tal-ġenituri ma jkunux jistgħu jiġu ttrasferiti.

3.   L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu l-perjodu ta’ avviż li għandu jingħata mill-ħaddiema lill-impjegaturi meta jeżerċitaw id-dritt għal-liv tal-ġenituri. Meta jagħmlu dan, l-Istati Membri għandhom jieħdu f’kunsiderazzjoni l-ħtiġijiet kemm tal-impjegaturi kif ukoll tal-ħaddiema. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li t-talba tal-ħaddiem tispeċifika l-bidu maħsub u tmiem tal-perjodu tal-liv.

3.   L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu l-perjodu ta’ avviż li għandu jingħata mill-ħaddiema lill-impjegaturi meta jeżerċitaw id-dritt għal-liv tal-ġenituri. Meta jagħmlu dan, l-Istati Membri għandhom jieħdu f’kunsiderazzjoni l-ħtiġijiet kemm tal-impjegaturi kif ukoll tal-ħaddiema. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li t-talba tal-ħaddiem tispeċifika l-bidu maħsub u tmiem tal-perjodu tal-liv.

4.   L-Istati Membri jistgħu jissoġġettaw id-dritt għal-liv tal-ġenituri għal kwalifikazzjoni tal-perjodu tax-xogħol jew għal kwalifikazzjoni tat-tul tas-servizz li m’għandux ikun itwal minn sena. Fil-każ ta’ kuntratti suċċessivi b’terminu fiss, skont it-tifsira tad-Direttiva tal-Kunsill 1999/70/KE (21), mal-istess impjegatur, it-total ta’ dawk il-kuntratti għandu jittieħed f’kunsiderazzjoni għall-finijiet tal-kalkolu tal-perjodu li jikkwalifika.

4.   L-Istati Membri jistgħu jissoġġettaw id-dritt għal-liv tal-ġenituri għal kwalifikazzjoni tal-perjodu tax-xogħol jew għal kwalifikazzjoni tat-tul tas-servizz li m’għandux ikun itwal minn sena. Fil-każ ta’ kuntratti suċċessivi b’terminu fiss, skont it-tifsira tad-Direttiva tal-Kunsill 1999/70/KE (21), mal-istess impjegatur, it-total ta’ dawk il-kuntratti għandu jittieħed f’kunsiderazzjoni għall-finijiet tal-kalkolu tal-perjodu li jikkwalifika.

5.   L-Istati Membri jistgħu jiddefinixxu ċ-ċirkustanzi li fihom l-impjegatur, wara konsultazzjoni skont id-dritt nazzjonali, ftehimiet kollettivi u/jew prattika, jista’ jitħalla jipposponi l-għoti tal-liv tal-ġenituri għal perjodu ta’ żmien raġonevoli jekk dan ikun ixekkel serjament il-funzjonament tajjeb tal-istabbiliment. L-impjegaturi għandhom jiġġustifikaw kwalunkwe posponiment tal-liv tal-ġenituri bil-miktub.

5.   L-Istati Membri jistgħu jiddefinixxu ċ-ċirkustanzi li fihom l-impjegatur, wara konsultazzjoni skont id-dritt nazzjonali, ftehimiet kollettivi u/jew prattika, jista’ jitħalla jipposponi l-għoti tal-liv tal-ġenituri għal perjodu ta’ żmien raġonevoli jekk dan ikun ixekkel serjament il-funzjonament tajjeb tal-istabbiliment. L-impjegaturi għandhom jiġġustifikaw kwalunkwe posponiment tal-liv tal-ġenituri bil-miktub.

6.   L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji biex jiżguraw li l-ħaddiema għandhom id-dritt li jitolbu liv tal-ġenituri fuq bażi part-time, fi blokok separati minn perjodi tax-xogħol jew f’forom flessibbli oħra. L-impjegaturi għandhom jikkunsidraw u jwieġbu għal dawn it-talbiet, b’konsiderazzjoni kemm għall-bżonnijiet tal-impjegaturi kif ukoll tal-ħaddiem. L-impjegaturi għandhom jiġġustifikaw kwalunkwe rifjut ta’ talba bħal din bil-miktub.

6.   L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji biex jiżguraw li l-ħaddiema għandhom id-dritt li jitolbu liv tal-ġenituri fuq bażi part-time, fi blokok separati minn perjodi tax-xogħol jew f’forom flessibbli oħra. L-impjegaturi għandhom jikkunsidraw u jwieġbu għal dawn it-talbiet, b’konsiderazzjoni kemm għall-bżonnijiet tal-impjegaturi kif ukoll tal-ħaddiem. L-impjegaturi għandhom jiġġustifikaw kwalunkwe rifjut ta’ talba bħal din bil-miktub.

7.   L-Istati Membri għandhom jivvalutaw il-ħtieġa għall-kundizzjonijiet ta’ aċċess u arranġamenti dettaljati għall-applikazzjoni tal-liv tal-ġenituri li jkunu adattati għall-ħtiġijiet tal-ġenituri adottivi, tal-ġenituri b’diżabilità, u tal-ġenituri ta’ tfal b’diżabilità jew b’marda fit-tul.

7.   L-Istati Membri għandhom jivvalutaw il-ħtieġa għall-kundizzjonijiet ta’ aċċess u arranġamenti dettaljati għall-applikazzjoni tal-liv tal-ġenituri li jkunu adattati għall-ħtiġijiet tal-ġenituri adottivi, tal-ġenituri b’diżabilità, u tal-ġenituri ta’ tfal b’diżabilità jew b’marda fit-tul.

8.
     
  L-Istati Membri għandhom jiddefinixxu l-kunċett ta’ ġenitur u għandhom jivvalutaw il-bżonn li jiġu adattati l-kundizzjonijiet għall-aċċess u l-modalitajiet preċiżi ta’ applikazjoni tal-liv tal-ġenituri fil-każ li jkun hemm iktar minn żewġ domandi għal liv tal-ġenituri.

Raġuni

Huwa l-Istat Membru li għandu jiddefinixxi l-impatt ta’ adottar evenwai tal-evoluzzjonijiet fil-kunċett ta’ x’inhu ġenitur.

Emenda 8

Artikolu 8

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Dħul adegwat
  F’konformità maċ-ċirkostanzi nazzjonali, bħad-dritt nazzjonali, ftehimiet kollettivi u/jew prattika, b’kunsiderazzjoni tas-setgħat delegati lis-sħab soċjali, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-ħaddiema li jeżerċitaw id-drittijiet għal-liv imsemmija fl-Artikolu 4, 5 jew 6 jirċievu pagament jew konċessjoni adegwata
  tal-inqas ekwivalenti għal dak li l-ħaddiem ikkonċernat jirċievi li kieku jieħu liv minħabba l-mard
  . | Dħul adegwat
  F’konformità maċ-ċirkostanzi nazzjonali, bħad-dritt nazzjonali, ftehimiet kollettivi u/jew prattika, b’kunsiderazzjoni tas-setgħat delegati lis-sħab soċjali, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-ħaddiema li jeżerċitaw id-drittijiet għal-liv imsemmija fl-Artikolu 4, 5 jew 6 jirċievu pagament jew konċessjoni adegwata
  f’konformità mas-sistemi differenti tas-sigurtà soċjali f’kull Stat Membru
  . |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Dħul adegwat

F’konformità maċ-ċirkostanzi nazzjonali, bħad-dritt nazzjonali, ftehimiet kollettivi u/jew prattika, b’kunsiderazzjoni tas-setgħat delegati lis-sħab soċjali, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-ħaddiema li jeżerċitaw id-drittijiet għal-liv imsemmija fl-Artikolu 4, 5 jew 6 jirċievu pagament jew konċessjoni adegwata
  tal-inqas ekwivalenti għal dak li l-ħaddiem ikkonċernat jirċievi li kieku jieħu liv minħabba l-mard
  .

Dħul adegwat

F’konformità maċ-ċirkostanzi nazzjonali, bħad-dritt nazzjonali, ftehimiet kollettivi u/jew prattika, b’kunsiderazzjoni tas-setgħat delegati lis-sħab soċjali, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-ħaddiema li jeżerċitaw id-drittijiet għal-liv imsemmija fl-Artikolu 4, 5 jew 6 jirċievu pagament jew konċessjoni adegwata
  f’konformità mas-sistemi differenti tas-sigurtà soċjali f’kull Stat Membru
  .

Raġuni

Is-sistemi tas-sigurtà soċjali tal-Istati Membri huma kompetenza nazzjonali.

Emenda 9

Artikolu 10

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| 2.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, fi tmiem il-liv imsemmi fl-Artikolu 4, 5 jew 6, il-ħaddiema jkunu intitolati
  jirritornaw għall-impjiegi tagħhom jew għal
  karigi ekwivalenti b’termini u b’kundizzjonijiet li mhumiex inqas favorevoli għalihom, u li jibbenefikaw minn kwalunkwe titjib fil-kundizzjonijiet tax-xogħol li jkunu intitolati għalihom matul l-assenza tagħhom. | 2.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, fi tmiem il-liv imsemmi fl-Artikolu 4, 5 jew 6, il-ħaddiema jkunu intitolati
  li l-impjieg tagħhom ikun riżervat għalihom, jew jekk ikun xieraq, jingħataw
  karigi ekwivalenti b’termini u b’kundizzjonijiet li mhumiex inqas favorevoli għalihom, u li jibbenefikaw minn kwalunkwe titjib fil-kundizzjonijiet tax-xogħol li jkunu intitolati għalihom matul l-assenza tagħhom. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

2.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, fi tmiem il-liv imsemmi fl-Artikolu 4, 5 jew 6, il-ħaddiema jkunu intitolati
  jirritornaw għall-impjiegi tagħhom jew għal
  karigi ekwivalenti b’termini u b’kundizzjonijiet li mhumiex inqas favorevoli għalihom, u li jibbenefikaw minn kwalunkwe titjib fil-kundizzjonijiet tax-xogħol li jkunu intitolati għalihom matul l-assenza tagħhom.

2.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, fi tmiem il-liv imsemmi fl-Artikolu 4, 5 jew 6, il-ħaddiema jkunu intitolati
  li l-impjieg tagħhom ikun riżervat għalihom, jew jekk ikun xieraq, jingħataw
  karigi ekwivalenti b’termini u b’kundizzjonijiet li mhumiex inqas favorevoli għalihom, u li jibbenefikaw minn kwalunkwe titjib fil-kundizzjonijiet tax-xogħol li jkunu intitolati għalihom matul l-assenza tagħhom.

Raġuni

Ir-riformulazzjoni hija maħsuba biex issaħħaħ id-dritt tal-persuna li tieħu liv tal-ġenituri u li tieħu lura postha x-xogħol.

II.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI

| 1. | jilqa’ l-proposta tal-Kummissjoni Ewropea, b’koerenza u fil-kontinwità tad-dispożizzjonijiet eżistenti f’dan il-qasam ta’ politika, kif ukoll mal-inizjattiva tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, li għandha l-għan li ssaħħaħ id-dimensjoni soċjali tal-Unjoni u ssaħħaħ il-konverġenza ’l fuq tal-Istati Membri fil-prestazzjoni soċjali. L-assoċjazzjoni tal-miżuri leġislattivi ma’ miżuri mhux leġislattivi tippermetti li jingħataw il-mezzi meħtieġa biex tiġi ggarantita konverġenza ’l fuq fl-Unjoni, li l-leġislazzjoni fis-seħħ sa issa ma rnexxilhiex tiżgura, filwaqt li tinżamm ċerta flessibbiltà; |
| --- | --- |

1.

jilqa’ l-proposta tal-Kummissjoni Ewropea, b’koerenza u fil-kontinwità tad-dispożizzjonijiet eżistenti f’dan il-qasam ta’ politika, kif ukoll mal-inizjattiva tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, li għandha l-għan li ssaħħaħ id-dimensjoni soċjali tal-Unjoni u ssaħħaħ il-konverġenza ’l fuq tal-Istati Membri fil-prestazzjoni soċjali. L-assoċjazzjoni tal-miżuri leġislattivi ma’ miżuri mhux leġislattivi tippermetti li jingħataw il-mezzi meħtieġa biex tiġi ggarantita konverġenza ’l fuq fl-Unjoni, li l-leġislazzjoni fis-seħħ sa issa ma rnexxilhiex tiżgura, filwaqt li tinżamm ċerta flessibbiltà;

| 2. | ifakkar li l-bażi legali tal-proposta għal direttiva tal-Kummissjoni – jiġifieri l-Artikolu 153 tat-TFUE – tindika kompetenzi kondiviżi bejn l-Unjoni u l-Istati Membri u li għalhekk japplika l-prinċipju tas-sussidjarjetà. Huwa tal-fehma li fid-dawl tal-fatt li l-proposta tal-Kummissjoni għandha l-għan li timmodernizza l-qafas legali eżistenti sabiex jiġu pprovduti standards minimi komuni għall-politiki dwar il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja, azzjoni fil-livell tal-UE hija neċessarja, xierqa u adatta. Jinnota f’dan il-kuntest l-Artikolu 153 TFUE li jipprevedi b’mod espliċitu li d-direttiva hija l-istrument legali użat sabiex jiġu stabbiliti preskrizzjonijiet minimi applikabbli b’mod progressiv mill-Istati Membri, li għandu jiggarantixxi intervent limitat għal minimu li jippermetti li jintlaħqu l-objettivi tal-proposta. Il-KtR jaqbel li dawn l-istandards minimi komuni huma partikolarment rilevanti fil-kuntest tal-moviment ħieles tal-ħaddiema u tal-libertà li jipprovdu servizzi fis-Suq Intern tal-UE. Jenfasizza, madankollu, li l-azzjoni tal-Unjoni għandha tħalli lok kemm jista’ jkun għal deċiżjonijiet fil-livell nazzjonali u individwali peress li hija prattika stabbilita għal dan il-qasam li jiġi regolat mill-imsieħba soċjali kemm fil-livell tal-UE kif ukoll fil-livell nazzjonali. Ir-reġjuni u l-muniċipalitajiet għandhom rwol doppju x’jaqdu fil-kapaċità tagħhom bħala impjegaturi u bħala awtoritajiet pubbliċi; |
| --- | --- |

2.

ifakkar li l-bażi legali tal-proposta għal direttiva tal-Kummissjoni – jiġifieri l-Artikolu 153 tat-TFUE – tindika kompetenzi kondiviżi bejn l-Unjoni u l-Istati Membri u li għalhekk japplika l-prinċipju tas-sussidjarjetà. Huwa tal-fehma li fid-dawl tal-fatt li l-proposta tal-Kummissjoni għandha l-għan li timmodernizza l-qafas legali eżistenti sabiex jiġu pprovduti standards minimi komuni għall-politiki dwar il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja, azzjoni fil-livell tal-UE hija neċessarja, xierqa u adatta. Jinnota f’dan il-kuntest l-Artikolu 153 TFUE li jipprevedi b’mod espliċitu li d-direttiva hija l-istrument legali użat sabiex jiġu stabbiliti preskrizzjonijiet minimi applikabbli b’mod progressiv mill-Istati Membri, li għandu jiggarantixxi intervent limitat għal minimu li jippermetti li jintlaħqu l-objettivi tal-proposta. Il-KtR jaqbel li dawn l-istandards minimi komuni huma partikolarment rilevanti fil-kuntest tal-moviment ħieles tal-ħaddiema u tal-libertà li jipprovdu servizzi fis-Suq Intern tal-UE. Jenfasizza, madankollu, li l-azzjoni tal-Unjoni għandha tħalli lok kemm jista’ jkun għal deċiżjonijiet fil-livell nazzjonali u individwali peress li hija prattika stabbilita għal dan il-qasam li jiġi regolat mill-imsieħba soċjali kemm fil-livell tal-UE kif ukoll fil-livell nazzjonali. Ir-reġjuni u l-muniċipalitajiet għandhom rwol doppju x’jaqdu fil-kapaċità tagħhom bħala impjegaturi u bħala awtoritajiet pubbliċi;

| 3. | isostni li r-responsabbiltà fil-qasam tar-rikonċiljazzjoni bejn ix-xogħol u l-ħajja tal-familja għandha tkun kondiviża bejn il-ħaddiema, il-familji, is-sħab soċjali, l-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-impjegaturi u l-fornituri tas-servizzi pubbliċi u privati kollha. Approċċ olistiku li jqis il-perspettivi kollha biss se jippermetti li tiġi stabbilita soċjetà soċjalment u ekonomikament sostenibbli u li tqiegħed lill-persuni u l-familji tagħhom fil-qalba tal-politiki tagħha; |
| --- | --- |

3.

isostni li r-responsabbiltà fil-qasam tar-rikonċiljazzjoni bejn ix-xogħol u l-ħajja tal-familja għandha tkun kondiviża bejn il-ħaddiema, il-familji, is-sħab soċjali, l-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-impjegaturi u l-fornituri tas-servizzi pubbliċi u privati kollha. Approċċ olistiku li jqis il-perspettivi kollha biss se jippermetti li tiġi stabbilita soċjetà soċjalment u ekonomikament sostenibbli u li tqiegħed lill-persuni u l-familji tagħhom fil-qalba tal-politiki tagħha;

| 4. | jikkonstata fil-fatt li, minħabba t-twemmin u n-normi kulturali, ix-xogħol tal-persuni li jindukraw mhux imħallas jikkostitwixxi piż imġarrab prinċipalment min-nisa. Din hija waħda mir-raġunijiet prinċipali għaliex dawn tal-aħħar jipparteċipaw anqas, meta mqabbla mal-irġiel, fis-suq tax-xogħol. Konsegwentement, il-KtR iqis li l-politiki ta’ rikonċiljazzjoni, b’mod partikolari l-liv relatat mal-familja, jistgħu jikkontribwixxu fl-istess ħin kemm għaż-żieda fir-rata tal-impjieg tan-nisa kif ukoll għaż-żieda fir-rata tal-fertilità, filwaqt li jiġu ġġenerati effetti konsegwenzjali ekonomiċi aħjar għal kulħadd. Fl-istess ħin, huwa importanti li jiġi żgurat li dan il-perjodu ta’ liv tal-familja ma jsirx nassa għan-nisa li jirrestrinġi iżjed l-għażliet tagħhom fis-suq tax-xogħol; għalhekk il-politiki ta’ rikonċiljazzjoni bejn ix-xogħol u l-ħajja tal-familja għandhom ikunu akkumpanjati minn politiki sabiex jiġi żgurat li r-responsabbiltajiet jiġu kondiviżi bejn iż-żewġ sessi. Politiki bħal dawn jippermettu bidla fl-istrutturi soċjali u patt soċjali ġdid li jippermetti li l-ħin tax-xogħol, ix-xogħol tad-dar, il-kura, id-divertiment u l-ħajja personali jkunu organizzati b’mod ugwali bejn in-nisa u l-irġiel; |
| --- | --- |

4.

jikkonstata fil-fatt li, minħabba t-twemmin u n-normi kulturali, ix-xogħol tal-persuni li jindukraw mhux imħallas jikkostitwixxi piż imġarrab prinċipalment min-nisa. Din hija waħda mir-raġunijiet prinċipali għaliex dawn tal-aħħar jipparteċipaw anqas, meta mqabbla mal-irġiel, fis-suq tax-xogħol. Konsegwentement, il-KtR iqis li l-politiki ta’ rikonċiljazzjoni, b’mod partikolari l-liv relatat mal-familja, jistgħu jikkontribwixxu fl-istess ħin kemm għaż-żieda fir-rata tal-impjieg tan-nisa kif ukoll għaż-żieda fir-rata tal-fertilità, filwaqt li jiġu ġġenerati effetti konsegwenzjali ekonomiċi aħjar għal kulħadd. Fl-istess ħin, huwa importanti li jiġi żgurat li dan il-perjodu ta’ liv tal-familja ma jsirx nassa għan-nisa li jirrestrinġi iżjed l-għażliet tagħhom fis-suq tax-xogħol; għalhekk il-politiki ta’ rikonċiljazzjoni bejn ix-xogħol u l-ħajja tal-familja għandhom ikunu akkumpanjati minn politiki sabiex jiġi żgurat li r-responsabbiltajiet jiġu kondiviżi bejn iż-żewġ sessi. Politiki bħal dawn jippermettu bidla fl-istrutturi soċjali u patt soċjali ġdid li jippermetti li l-ħin tax-xogħol, ix-xogħol tad-dar, il-kura, id-divertiment u l-ħajja personali jkunu organizzati b’mod ugwali bejn in-nisa u l-irġiel;

| 5. | ifakkar li t-tendenzi demografiċi attwali jagħmluha essenzjali li jkun hemm ħsieb mill-ġdid tar-rwoli tal-ġeneru u li jiġu promossi arranġamenti ta’ xogħol aktar flessibbli u ugwali, u b’hekk tiġi ffaċilitata l-għażla li jitnaqqsu s-sigħat tax-xogħol u jittieħdu pawżi fil-karriera, kemm għan-nisa kif ukoll għall-irġiel, sabiex jieħdu ħsieb uliedhom jew familjari oħra; |
| --- | --- |

5.

ifakkar li t-tendenzi demografiċi attwali jagħmluha essenzjali li jkun hemm ħsieb mill-ġdid tar-rwoli tal-ġeneru u li jiġu promossi arranġamenti ta’ xogħol aktar flessibbli u ugwali, u b’hekk tiġi ffaċilitata l-għażla li jitnaqqsu s-sigħat tax-xogħol u jittieħdu pawżi fil-karriera, kemm għan-nisa kif ukoll għall-irġiel, sabiex jieħdu ħsieb uliedhom jew familjari oħra;

| 6. | jiddispjaċih li l-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva huwa limitat għall-ħaddiema li għandhom kuntratt ta’ xogħol jew relazzjoni ta’ xogħol, u li dan ma jkoprix id-diversi forom atipiċi ta’ xogħol, bħal dawk li jaħdmu għal rashom, u li dan kieku jkun f’konsistenza mad-Direttiva 2010/41/UE dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ trattament ugwali bejn l-irġiel u n-nisa involuti f’attività fejn jaħdmu għal rashom. B’hekk ikunu koperti wkoll ir-relazzjonijiet ta’ impjieg moħbija jew ta’ impjiegi ekonomikament dipendenti (impjieg indipendenti fittizju); |
| --- | --- |

6.

jiddispjaċih li l-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva huwa limitat għall-ħaddiema li għandhom kuntratt ta’ xogħol jew relazzjoni ta’ xogħol, u li dan ma jkoprix id-diversi forom atipiċi ta’ xogħol, bħal dawk li jaħdmu għal rashom, u li dan kieku jkun f’konsistenza mad-Direttiva 2010/41/UE dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ trattament ugwali bejn l-irġiel u n-nisa involuti f’attività fejn jaħdmu għal rashom. B’hekk ikunu koperti wkoll ir-relazzjonijiet ta’ impjieg moħbija jew ta’ impjiegi ekonomikament dipendenti (impjieg indipendenti fittizju);

| 7. | jaqbel mal-opinjoni tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-vantaġġi ekonomiċi u soċjali ta’ bilanċ aħjar bejn ix-xogħol u l-ħajja privata. Dan il-bilanċ mhuwiex biss kwistjoni ta’ ġustizzja, ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel u tqassim aħjar tal-kompetenzi, iżda wkoll kwistjoni ta’ sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi tal-pajjiżi u ta’ kontribut għall-prijoritajiet fil-qasam tat-tkabbir u tal-impjiegi; |
| --- | --- |

7.

jaqbel mal-opinjoni tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-vantaġġi ekonomiċi u soċjali ta’ bilanċ aħjar bejn ix-xogħol u l-ħajja privata. Dan il-bilanċ mhuwiex biss kwistjoni ta’ ġustizzja, ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel u tqassim aħjar tal-kompetenzi, iżda wkoll kwistjoni ta’ sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi tal-pajjiżi u ta’ kontribut għall-prijoritajiet fil-qasam tat-tkabbir u tal-impjiegi;

| 8. | jitlob għalhekk għal tranżizzjoni lejn kultura ġdida tax-xogħol li tirrikonoxxi l-benefiċċji kondiviżi, għan-nisa, għall-familji u għas-soċjetà, ta’ bilanċ aħjar bejn il-ħajja privata u x-xogħol, l-iżjed billi ż-żieda prevista fir-rata tal-impjiegi tan-nisa u t-tnaqqis tad-diverġenza tal-pagi bejn l-irġiel u n-nisa se jkollhom impatt pożittiv, kemm għan-nisa, mil-lat ta’ sodisfazzjon personali, id-dħul finanzjarju u l-pensjoni futura tagħhom bis-saħħa ta’ kontribuzzjonijiet iktar konsistenti u ekwitabbli, kif ukoll għall-prosperità ekonomika tal-familja tagħhom, l-inklużjoni soċjali u s-saħħa tagħhom, filwaqt li l-intrapriżi jibbenefikaw minn ġabra usa’ ta’ talenti u minn forza tax-xogħol aktar motivata u produttiva, kif ukoll minn inqas assenzi tagħhom mix-xogħol; |
| --- | --- |

8.

jitlob għalhekk għal tranżizzjoni lejn kultura ġdida tax-xogħol li tirrikonoxxi l-benefiċċji kondiviżi, għan-nisa, għall-familji u għas-soċjetà, ta’ bilanċ aħjar bejn il-ħajja privata u x-xogħol, l-iżjed billi ż-żieda prevista fir-rata tal-impjiegi tan-nisa u t-tnaqqis tad-diverġenza tal-pagi bejn l-irġiel u n-nisa se jkollhom impatt pożittiv, kemm għan-nisa, mil-lat ta’ sodisfazzjon personali, id-dħul finanzjarju u l-pensjoni futura tagħhom bis-saħħa ta’ kontribuzzjonijiet iktar konsistenti u ekwitabbli, kif ukoll għall-prosperità ekonomika tal-familja tagħhom, l-inklużjoni soċjali u s-saħħa tagħhom, filwaqt li l-intrapriżi jibbenefikaw minn ġabra usa’ ta’ talenti u minn forza tax-xogħol aktar motivata u produttiva, kif ukoll minn inqas assenzi tagħhom mix-xogħol;

| 9. | ifakkar li l-ġenituri u l-persuni li jindukraw, kemm jekk ikunu nisa jew irġiel, żgħar jew akbar fl-età huma wkoll impjegati, imprendituri, li jirrisjedu fit-territorji rurali kif ukoll urbani, u jgħixu fihom; jinnota d-diffikultajiet li jinsabu persuni li jindukraw f’dawn iż-żoni minħabba r-rata ogħla ta’ tixjiħ tal-persuni li jgħixu hemm. Abbażi ta’ dan, tista’ tiġi kkunsidrata tikketta Ewropea għal bliet li jiffavorixxu l-familja, u li tingħata lil dawk il-bliet li jipprovdu infrastruttura favur il-familja, li tħajjar liċ-ċittadini jibqgħu fil-belt jew imorru jgħixu fiha, u b’hekk iżidu l-attraenza għall-investiment fil-belt kkonċernata (1); |
| --- | --- |

9.

ifakkar li l-ġenituri u l-persuni li jindukraw, kemm jekk ikunu nisa jew irġiel, żgħar jew akbar fl-età huma wkoll impjegati, imprendituri, li jirrisjedu fit-territorji rurali kif ukoll urbani, u jgħixu fihom; jinnota d-diffikultajiet li jinsabu persuni li jindukraw f’dawn iż-żoni minħabba r-rata ogħla ta’ tixjiħ tal-persuni li jgħixu hemm. Abbażi ta’ dan, tista’ tiġi kkunsidrata tikketta Ewropea għal bliet li jiffavorixxu l-familja, u li tingħata lil dawk il-bliet li jipprovdu infrastruttura favur il-familja, li tħajjar liċ-ċittadini jibqgħu fil-belt jew imorru jgħixu fiha, u b’hekk iżidu l-attraenza għall-investiment fil-belt kkonċernata (1);

| 10. | jikkonferma r-rwol li għandhom l-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-qasam tal-kompetenzi tagħhom fil-ħajja ta’ kuljum tal-familji bħall-għajnuna lit-tfal, il-kura lill-anzjani u lill-persuni b’diżabbiltà, l-edukazzjoni, is-servizzi soċjali jew l-impjiegi. Il-governanza f’diversi livelli hija għalhekk importanti għall-implimentazzjoni tad-Direttiva bl-aħjar mod possibbli (2); |
| --- | --- |

10.

jikkonferma r-rwol li għandhom l-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-qasam tal-kompetenzi tagħhom fil-ħajja ta’ kuljum tal-familji bħall-għajnuna lit-tfal, il-kura lill-anzjani u lill-persuni b’diżabbiltà, l-edukazzjoni, is-servizzi soċjali jew l-impjiegi. Il-governanza f’diversi livelli hija għalhekk importanti għall-implimentazzjoni tad-Direttiva bl-aħjar mod possibbli (2);

| 11. | jinsisti konsegwentement sabiex l-awtoritajiet territorjali bħala impjegaturi kbar fis-settur pubbliku f’ħafna Stati Membri jiġu appoġġati fl-isforzi tagħhom biex jimplimentaw politiki xierqa fil-qasam soċjali u tal-impjiegi, u b’mod partikolari appoġġ u tisħiħ tal-kapaċitajiet bl-għan li jiġu implimentati politiki li jippromwovu l-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata; |
| --- | --- |

11.

jinsisti konsegwentement sabiex l-awtoritajiet territorjali bħala impjegaturi kbar fis-settur pubbliku f’ħafna Stati Membri jiġu appoġġati fl-isforzi tagħhom biex jimplimentaw politiki xierqa fil-qasam soċjali u tal-impjiegi, u b’mod partikolari appoġġ u tisħiħ tal-kapaċitajiet bl-għan li jiġu implimentati politiki li jippromwovu l-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata;

| 12. | jinsisti fuq l-importanza tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej bħala strumenti li jippermettu li jiġi ffaċilitat b’mod adegwat it-tfassil ta’ miżuri maħsuba għar-rikonċiljazzjoni aħjar tax-xogħol u tal-ħajja privata, b’mod partikolari mill-awtoritajiet lokali u reġjonali. B’mod partikolari, il-Fond Soċjali Ewropew għandu jiġi msaħħaħ biex jindirizza aħjar il-privazzjoni, il-faqar fost dawk li jaħdmu u l-inklużjoni soċjali flimkien ma’ appoġġ lill-impjegabbiltà; |
| --- | --- |

12.

jinsisti fuq l-importanza tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej bħala strumenti li jippermettu li jiġi ffaċilitat b’mod adegwat it-tfassil ta’ miżuri maħsuba għar-rikonċiljazzjoni aħjar tax-xogħol u tal-ħajja privata, b’mod partikolari mill-awtoritajiet lokali u reġjonali. B’mod partikolari, il-Fond Soċjali Ewropew għandu jiġi msaħħaħ biex jindirizza aħjar il-privazzjoni, il-faqar fost dawk li jaħdmu u l-inklużjoni soċjali flimkien ma’ appoġġ lill-impjegabbiltà;

| 13. | jippreċiża li diġà jeżistu għadd ta’ prattiki tajba fuq skala lokali u reġjonali, li għandhom jiġu kondiviżi, promossi u riprodotti fil-livelli kollha; dawk il-kumpaniji li jaħdmu biex jiżguraw bilanċ ġenwin bejn il-ħajja u x-xogħol għall-impjegati tagħhom għandhom jiġu ppremjati; |
| --- | --- |

13.

jippreċiża li diġà jeżistu għadd ta’ prattiki tajba fuq skala lokali u reġjonali, li għandhom jiġu kondiviżi, promossi u riprodotti fil-livelli kollha; dawk il-kumpaniji li jaħdmu biex jiżguraw bilanċ ġenwin bejn il-ħajja u x-xogħol għall-impjegati tagħhom għandhom jiġu ppremjati;

| 14. | jikkonstata li r-reġjuni u l-muniċipalitajiet jistgħu jiggarantixxu wkoll aċċess iffaċilitat għas-servizzi u għall-attivitajiet rikreattivi bit-tfassil u bl-implimentazzjoni ta’ politiki integrati relatati mal-kultura, mal-kummerċ u mat-trasport, li jqisu l-ħtieġa tar-rikonċiljazzjoni tax-xogħol u tal-ħajja tal-familja; |
| --- | --- |

14.

jikkonstata li r-reġjuni u l-muniċipalitajiet jistgħu jiggarantixxu wkoll aċċess iffaċilitat għas-servizzi u għall-attivitajiet rikreattivi bit-tfassil u bl-implimentazzjoni ta’ politiki integrati relatati mal-kultura, mal-kummerċ u mat-trasport, li jqisu l-ħtieġa tar-rikonċiljazzjoni tax-xogħol u tal-ħajja tal-familja;

| 15. | jiddispjaċih bin-nuqqas ta’ referenzi għall-objettivi ta’ Barċellona, li kienu intiżi għaż-żieda fir-rata ta’ attività tan-nisa u li fl-2002 stabilixxew mira, li ntlaħaq qbil dwarha mill-Kunsill Ewropew, li għandu jkun hemm kura tat-tfal għal mill-inqas 90 % tat-tfal bejn l-età ta’ 3 snin u l-età obbligatorja tal-iskola u li r-rata ta’ kustodja ta’ tfal taħt it-3 snin tkun ta’ 33 % għall-pajjiżi Ewropej. Dawn il-persentaġġi ma ntlaħqux mill-Istati Membri kollha, u għalhekk jeħtieġ li jirduppjaw l-isforzi biex jiġu implimentati dawn l-objettivi; |
| --- | --- |

15.

jiddispjaċih bin-nuqqas ta’ referenzi għall-objettivi ta’ Barċellona, li kienu intiżi għaż-żieda fir-rata ta’ attività tan-nisa u li fl-2002 stabilixxew mira, li ntlaħaq qbil dwarha mill-Kunsill Ewropew, li għandu jkun hemm kura tat-tfal għal mill-inqas 90 % tat-tfal bejn l-età ta’ 3 snin u l-età obbligatorja tal-iskola u li r-rata ta’ kustodja ta’ tfal taħt it-3 snin tkun ta’ 33 % għall-pajjiżi Ewropej. Dawn il-persentaġġi ma ntlaħqux mill-Istati Membri kollha, u għalhekk jeħtieġ li jirduppjaw l-isforzi biex jiġu implimentati dawn l-objettivi;

| 16. | jindika li s-Semestru Ewropew jikkostitwixxi għodda b’saħħitha ħafna għas-servizz tal-politika fiskali u li tista’ tkun utli ħafna biex tipprovdi gwida u rakkomandazzjonijiet lill-Istati Membri fir-rigward tal-fatturi ekonomiċi li jiddiswadu lit-tieni sors ta’ introjtu tal-familja milli jaħdem, kif ukoll biex tiggwida fil-qasam tas-servizzi tal-kura; |
| --- | --- |

16.

jindika li s-Semestru Ewropew jikkostitwixxi għodda b’saħħitha ħafna għas-servizz tal-politika fiskali u li tista’ tkun utli ħafna biex tipprovdi gwida u rakkomandazzjonijiet lill-Istati Membri fir-rigward tal-fatturi ekonomiċi li jiddiswadu lit-tieni sors ta’ introjtu tal-familja milli jaħdem, kif ukoll biex tiggwida fil-qasam tas-servizzi tal-kura;

| 17. | jinsisti fuq il-ħtieġa li jiġu previsti organizzazzjonijiet flessibbli tax-xogħol u li jiġi ggarantit li dawn ma jkunux ġestiti b’mod li jsir sinonimu għal remunerazzjoni baxxa u għal perspettiva mnaqqsa ta’ progress, b’mod partikolari għan-nisa. Fl-istess ħin, arranġamenti tax-xogħol flessibbli bħal dawn għandhom ikunu diskussi sew ma’ min iħaddem sabiex jitnaqqas kemm jista’ jkun ir-riskju ta’ tfixkil, speċjalment f’dak li jirrigwarda l-SMEs; |
| --- | --- |

17.

jinsisti fuq il-ħtieġa li jiġu previsti organizzazzjonijiet flessibbli tax-xogħol u li jiġi ggarantit li dawn ma jkunux ġestiti b’mod li jsir sinonimu għal remunerazzjoni baxxa u għal perspettiva mnaqqsa ta’ progress, b’mod partikolari għan-nisa. Fl-istess ħin, arranġamenti tax-xogħol flessibbli bħal dawn għandhom ikunu diskussi sew ma’ min iħaddem sabiex jitnaqqas kemm jista’ jkun ir-riskju ta’ tfixkil, speċjalment f’dak li jirrigwarda l-SMEs;

| 18. | ifakkar fl-importanza li jkun possibbli aċċess iffaċilitat għat-taħriġ għall-ġenituri jew għall-persuni li jindukraw li jkollhom ikunu assenti għal perjodi twal minħabba obbligi tal-familja ta’ akkumpanjament u ta’ kura, kif ukoll il-ġid li jikkostitwixxi l-valorizzazzjoni tal-kompetenzi miksuba mill-persuni li jindukraw; |
| --- | --- |

18.

ifakkar fl-importanza li jkun possibbli aċċess iffaċilitat għat-taħriġ għall-ġenituri jew għall-persuni li jindukraw li jkollhom ikunu assenti għal perjodi twal minħabba obbligi tal-familja ta’ akkumpanjament u ta’ kura, kif ukoll il-ġid li jikkostitwixxi l-valorizzazzjoni tal-kompetenzi miksuba mill-persuni li jindukraw;

| 19. | jenfasizza li fis-suq tax-xogħol tal-lum, sabiex jitjiebu l-prospetti tal-impjieg għall-Ewropej kollha, iżda b’mod partikolari, iż-żgħażagħ, in-nisa u l-persuni li jindukraw, hemm bżonn ta’ miżuri li jżidu l-flessibbiltà u s-sigurtà ta’ mudelli ta’ negozju ġodda u tipi ġodda ta’ impjieg. Ladarba tkun regolata sew u akkumpanjata minn miżuri li jiżguraw ukoll iċ-ċertezza u ċ-ċarezza legali, flessibbiltà akbar tkun ta’ benefiċċju kemm għall-impjegati kif ukoll għal min iħaddem; |
| --- | --- |

19.

jenfasizza li fis-suq tax-xogħol tal-lum, sabiex jitjiebu l-prospetti tal-impjieg għall-Ewropej kollha, iżda b’mod partikolari, iż-żgħażagħ, in-nisa u l-persuni li jindukraw, hemm bżonn ta’ miżuri li jżidu l-flessibbiltà u s-sigurtà ta’ mudelli ta’ negozju ġodda u tipi ġodda ta’ impjieg. Ladarba tkun regolata sew u akkumpanjata minn miżuri li jiżguraw ukoll iċ-ċertezza u ċ-ċarezza legali, flessibbiltà akbar tkun ta’ benefiċċju kemm għall-impjegati kif ukoll għal min iħaddem;

| 20. | jinnota li l-ġenituri waħedhom jiffaċċjaw sfidi partikolari fir-rikonċiljazzjoni tax-xogħol u l-ħajja tal-familja u jeħtieġu appoġġ partikolari. Dawn ta’ spiss jaħdmu f’xogħol part-time, ftit li xejn ikollhom oppportunitajiet ta’ karriera u jkolhom diffikultajiet speċifiċi fl-edukazzjoni u t-taħriġ. L-Istati Membri u l-imsieħba soċjali huma mitluba biex joffru lill-ħaddiema li jkunu ġenituri waħedhom mudelli ta’ ħinijiet tax-xogħol flessibbli, u joffrulhom taħriġ vokazzjonali skont ir-responsabbiltajiet tal-familja tagħhom; |
| --- | --- |

20.

jinnota li l-ġenituri waħedhom jiffaċċjaw sfidi partikolari fir-rikonċiljazzjoni tax-xogħol u l-ħajja tal-familja u jeħtieġu appoġġ partikolari. Dawn ta’ spiss jaħdmu f’xogħol part-time, ftit li xejn ikollhom oppportunitajiet ta’ karriera u jkolhom diffikultajiet speċifiċi fl-edukazzjoni u t-taħriġ. L-Istati Membri u l-imsieħba soċjali huma mitluba biex joffru lill-ħaddiema li jkunu ġenituri waħedhom mudelli ta’ ħinijiet tax-xogħol flessibbli, u joffrulhom taħriġ vokazzjonali skont ir-responsabbiltajiet tal-familja tagħhom;

| 21. | huwa importanti li l-esperjenza miksuba minn dawk li jindukraw fit-twettiq ta’ dan il-kompitu fil-ħajja privata tagħhom tista’ tiġi rikonoxxuta b’mod prattiku sabiex ikunu jistgħu jaċċessaw is-suq tax-xogħol fuq livell professjonali, bil-għan li jwettqu l-istess kompiti li għalihom żviluppaw il-ħiliet fil-ħajja privata tagħhom; |
| --- | --- |

21.

huwa importanti li l-esperjenza miksuba minn dawk li jindukraw fit-twettiq ta’ dan il-kompitu fil-ħajja privata tagħhom tista’ tiġi rikonoxxuta b’mod prattiku sabiex ikunu jistgħu jaċċessaw is-suq tax-xogħol fuq livell professjonali, bil-għan li jwettqu l-istess kompiti li għalihom żviluppaw il-ħiliet fil-ħajja privata tagħhom;

| 22. | jiddispjaċih bin-nuqqas ta’ proposti maħsuba biex isaħħu d-drittijiet marbuta mal-maternità, fir-rigward, pereżempju, tal-protezzjoni kontra t-tkeċċija fuq perjodu twil u b’mod aktar ġenerali tad-diskriminazzjoni marbuta max-xogħol. Din hija okkażjoni mitlufa, b’mod partikolari b’kunsiderazzjoni tal-objettiv tad-direttiva, li hija intiża biex tissostitwixxi d-direttiva dwar il-liv tal-maternità rtirata fl-2015; |
| --- | --- |

22.

jiddispjaċih bin-nuqqas ta’ proposti maħsuba biex isaħħu d-drittijiet marbuta mal-maternità, fir-rigward, pereżempju, tal-protezzjoni kontra t-tkeċċija fuq perjodu twil u b’mod aktar ġenerali tad-diskriminazzjoni marbuta max-xogħol. Din hija okkażjoni mitlufa, b’mod partikolari b’kunsiderazzjoni tal-objettiv tad-direttiva, li hija intiża biex tissostitwixxi d-direttiva dwar il-liv tal-maternità rtirata fl-2015;

| 23. | jilqa’ l-istabbiliment tal-liv tal-paternità, vantaġġuż kemm għall-ġenituri kif ukoll għat-tfal. Bidla kulturali għall-missirijiet li jħossu li huwa aċċettabbli għalihom li jieħdu ħin frank mix-xogħol biex jieħdu ħsieb tifel jew tifla hija meħtieġa, u għandha sseħħ aktar malajr jekk iż-żewġ ġenituri huma ttrattati b’mod aktar ugwali mill-bidu tat-tqala; |
| --- | --- |

23.

jilqa’ l-istabbiliment tal-liv tal-paternità, vantaġġuż kemm għall-ġenituri kif ukoll għat-tfal. Bidla kulturali għall-missirijiet li jħossu li huwa aċċettabbli għalihom li jieħdu ħin frank mix-xogħol biex jieħdu ħsieb tifel jew tifla hija meħtieġa, u għandha sseħħ aktar malajr jekk iż-żewġ ġenituri huma ttrattati b’mod aktar ugwali mill-bidu tat-tqala;

| 24. | jaqbel mal-proposta li jingħata l-liv tal-paternità mingħajr preġudizzju għall-istat ta’ żwieġ jew tal-familja, kif definit fil-liġi nazzjonali, sabiex tiġi evitata kwalunkwe diskriminazzjoni. Huwa r-rwol tal-Istati Membri li jiddefinixxu l-kundizzjonijiet għall-aċċess u l-modalitajiet preċiżi ta’ applikazjoni tal-liv tal-ġenituri fil-każ li jkun hemm iktar minn żewġ domandi għal liv tal-ġenituri; |
| --- | --- |

24.

jaqbel mal-proposta li jingħata l-liv tal-paternità mingħajr preġudizzju għall-istat ta’ żwieġ jew tal-familja, kif definit fil-liġi nazzjonali, sabiex tiġi evitata kwalunkwe diskriminazzjoni. Huwa r-rwol tal-Istati Membri li jiddefinixxu l-kundizzjonijiet għall-aċċess u l-modalitajiet preċiżi ta’ applikazjoni tal-liv tal-ġenituri fil-każ li jkun hemm iktar minn żewġ domandi għal liv tal-ġenituri;

| 25. | iħeġġeġ l-istabbiliment ta’ liv tal-ġenituri, li l-ħlas tiegħu jkun determinat mill-Istati Membri, li għandhom kompetenza esklużiva f’dan il-qasam, bil-liġi jew permezz ta’ negozjar kollettiv, u tingħatalhom il-possibbiltà li jiġu definiti l-modalitajiet preċiżi. Il-KtR isostni li bilanċ tajjeb bejn ix-xogħol u l-ħajja privata tal-ġenituri, filwaqt li tiġi żgurata disponibbiltà akbar f’termini ta’ żmien mingħajr ma toħloq diffikultà għall-impjiegi tagħhom, huwa kruċjali għall-benesseri tat-tfal u tas-soċjetà; |
| --- | --- |

25.

iħeġġeġ l-istabbiliment ta’ liv tal-ġenituri, li l-ħlas tiegħu jkun determinat mill-Istati Membri, li għandhom kompetenza esklużiva f’dan il-qasam, bil-liġi jew permezz ta’ negozjar kollettiv, u tingħatalhom il-possibbiltà li jiġu definiti l-modalitajiet preċiżi. Il-KtR isostni li bilanċ tajjeb bejn ix-xogħol u l-ħajja privata tal-ġenituri, filwaqt li tiġi żgurata disponibbiltà akbar f’termini ta’ żmien mingħajr ma toħloq diffikultà għall-impjiegi tagħhom, huwa kruċjali għall-benesseri tat-tfal u tas-soċjetà;

| 26. | jirrikonoxxi li l-istabbiliment ta’ liv imħallas għall-provvediment ta’ kura jikkostitwixxi proposta importanti li tippermetti l-leġittimazzjoni u l-appoġġ tal-persuni li jieħdu ħsieb b’mod spontanju u informali lill-familjari dipendenti, anzjani jew b’diżabbiltà, fl-impenn tagħhom favur is-solidarjetà interġenerazzjonali fi ħdan il-familji. Madankollu, għad iridu jsiru sforzi sabiex jiġi ggarantit li jkun hemm biżżejjed strutturi ta’ akkoljenza għal żmien twil li jissodisfaw il-ħtiġijiet emerġenti u li jiġu previsti fondi Ewropej biex jinħolqu servizzi ta’ teħid ta’ inkarigu għal żmien twil. Dawn iż-żewġ aspetti huma indispensabbli biex l-Istati Membri jiġu megħjuna jiġġestixxu t-tendenzi demografiċi attwali fl-Ewropa: it-tixjiħ tal-popolazzjoni, it-tnaqqis tar-rata tat-twelidu u ż-żieda fl-istennija tal-għomor. Il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata kif ukoll l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel għandhom ikunu akkumpanjati minn investimenti fil-kura għal żmien twil ta’ kwalità u diversifikazzjoni tas-servizzi fil-qasam; |
| --- | --- |

26.

jirrikonoxxi li l-istabbiliment ta’ liv imħallas għall-provvediment ta’ kura jikkostitwixxi proposta importanti li tippermetti l-leġittimazzjoni u l-appoġġ tal-persuni li jieħdu ħsieb b’mod spontanju u informali lill-familjari dipendenti, anzjani jew b’diżabbiltà, fl-impenn tagħhom favur is-solidarjetà interġenerazzjonali fi ħdan il-familji. Madankollu, għad iridu jsiru sforzi sabiex jiġi ggarantit li jkun hemm biżżejjed strutturi ta’ akkoljenza għal żmien twil li jissodisfaw il-ħtiġijiet emerġenti u li jiġu previsti fondi Ewropej biex jinħolqu servizzi ta’ teħid ta’ inkarigu għal żmien twil. Dawn iż-żewġ aspetti huma indispensabbli biex l-Istati Membri jiġu megħjuna jiġġestixxu t-tendenzi demografiċi attwali fl-Ewropa: it-tixjiħ tal-popolazzjoni, it-tnaqqis tar-rata tat-twelidu u ż-żieda fl-istennija tal-għomor. Il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata kif ukoll l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel għandhom ikunu akkumpanjati minn investimenti fil-kura għal żmien twil ta’ kwalità u diversifikazzjoni tas-servizzi fil-qasam;

| 27. | jilqa’ l-proposta li tiġi prodotta data fi kwantità akbar u ta’ kwalità aħjar, fil-qafas tal-miżuri mhux leġislattivi proposti mill-Kummissjoni Ewropea, u jinsisti fuq il-ħtieġa li tinġabar data fuq skala lokali u reġjonali, bl-għan li jitfasslu politiki li jkunu mmirati u ekonomiċi fir-riżorsi; |
| --- | --- |

27.

jilqa’ l-proposta li tiġi prodotta data fi kwantità akbar u ta’ kwalità aħjar, fil-qafas tal-miżuri mhux leġislattivi proposti mill-Kummissjoni Ewropea, u jinsisti fuq il-ħtieġa li tinġabar data fuq skala lokali u reġjonali, bl-għan li jitfasslu politiki li jkunu mmirati u ekonomiċi fir-riżorsi;

| 28. | għandu jkun hemm rikonoxximent espliċitu tal-importanza tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal żgħar u, għaldaqstant, il-miżuri ta’ appoġġ stabbiliti għandhom jikkunsidraw dan l-aspett sabiex jingħata valur lill-persuni impjegati u l-perċezzjoni soċjali tax-xogħol f’dan il-qasam partikolarment delikat; |
| --- | --- |

28.

għandu jkun hemm rikonoxximent espliċitu tal-importanza tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal żgħar u, għaldaqstant, il-miżuri ta’ appoġġ stabbiliti għandhom jikkunsidraw dan l-aspett sabiex jingħata valur lill-persuni impjegati u l-perċezzjoni soċjali tax-xogħol f’dan il-qasam partikolarment delikat;

| 29. | jenfasizza li minbarra li jsaħħaħ il-protezzjoni madwar il-liv, is-suċċess tad-Direttiva l-ġdida se jiddependi wkoll fuq l-indirizzar tad-differenza bejn il-pagi tal-irġiel u n-nisa u tiġi żgurata ugwaljanza akbar fis-suq tax-xogħol; |
| --- | --- |

29.

jenfasizza li minbarra li jsaħħaħ il-protezzjoni madwar il-liv, is-suċċess tad-Direttiva l-ġdida se jiddependi wkoll fuq l-indirizzar tad-differenza bejn il-pagi tal-irġiel u n-nisa u tiġi żgurata ugwaljanza akbar fis-suq tax-xogħol;

| 30. | jipproponi l-ġbir ta’ data dwar il-ħin tax-xogħol li tinkludi disaggregazzjoni skont is-sessi u skont l-età sabiex tinkiseb informazzjoni dwar id-diskriminazzjoni intersezzjonali; |
| --- | --- |

30.

jipproponi l-ġbir ta’ data dwar il-ħin tax-xogħol li tinkludi disaggregazzjoni skont is-sessi u skont l-età sabiex tinkiseb informazzjoni dwar id-diskriminazzjoni intersezzjonali;

| 31. | jissuġġerixxi l-ħidma f’kooperazzjoni mal-Istitut Ewropew għall-Ugwaljanza bejn is-Sessi (EIGE), il-Fondazzjoni Ewropea għat-Titjib tal-Kondizzjonijiet tal-Ħajja u tax-Xogħol (Eurofound), iċ-Ċentru Ewropew għall-Iżvilupp tat-Taħriġ Vokazzjonali (Cedefop) u l-korpi nazzjonali u reġjonali għall-ugwaljanza, biex jiġu aġġornati b’mod kostanti l-indikaturi ta’ bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata, sabiex id-data tkun rilevanti u disponibbli fi żmien debitu; |
| --- | --- |

31.

jissuġġerixxi l-ħidma f’kooperazzjoni mal-Istitut Ewropew għall-Ugwaljanza bejn is-Sessi (EIGE), il-Fondazzjoni Ewropea għat-Titjib tal-Kondizzjonijiet tal-Ħajja u tax-Xogħol (Eurofound), iċ-Ċentru Ewropew għall-Iżvilupp tat-Taħriġ Vokazzjonali (Cedefop) u l-korpi nazzjonali u reġjonali għall-ugwaljanza, biex jiġu aġġornati b’mod kostanti l-indikaturi ta’ bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata, sabiex id-data tkun rilevanti u disponibbli fi żmien debitu;

| 32. | jistieden lill-Kummissjoni tħeġġeġ lill-Istati Membri biex fl-edukazzjoni obbligatorja u fl-edukazzjoni ta’ qabel dan l-istadju tiġi inkluża l-edukazzjoni dwar l-ugwaljanza bejn is-sessi u biex ikomplu bl-isforzi biex tiġi pprovduta l-informazzjoni u jkun hemm għarfien min-naħa tal-awtoritajiet pubbliċi; |
| --- | --- |

32.

jistieden lill-Kummissjoni tħeġġeġ lill-Istati Membri biex fl-edukazzjoni obbligatorja u fl-edukazzjoni ta’ qabel dan l-istadju tiġi inkluża l-edukazzjoni dwar l-ugwaljanza bejn is-sessi u biex ikomplu bl-isforzi biex tiġi pprovduta l-informazzjoni u jkun hemm għarfien min-naħa tal-awtoritajiet pubbliċi;

| 33. | iħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea tiffoka l-isforzi tagħha biex tiżgura l-implimentazzjoni u l-infurzar tal-leġislazzjoni Ewropea eżistenti u l-għanijiet eżistenti biex jiġi żgurat bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja għall-ġenituri u għall-persuni li jindukraw. L-UE għandha tiżviluppa u tadotta strateġija Ewropea pluriennali ġdida dwar l-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa, issegwi s-sitwazzjoni fl-Istati Membri, u tipprovdi informazzjoni u xxerred eżempji tajba fil-qasam tal-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa. L-integrazzjoni usa’ ta’ kwistjonijiet ta’ ugwaljanza bejn is-sessi tista’ tħeġġeġ azzjoni fil-livell nazzjonali; |
| --- | --- |

33.

iħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea tiffoka l-isforzi tagħha biex tiżgura l-implimentazzjoni u l-infurzar tal-leġislazzjoni Ewropea eżistenti u l-għanijiet eżistenti biex jiġi żgurat bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja għall-ġenituri u għall-persuni li jindukraw. L-UE għandha tiżviluppa u tadotta strateġija Ewropea pluriennali ġdida dwar l-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa, issegwi s-sitwazzjoni fl-Istati Membri, u tipprovdi informazzjoni u xxerred eżempji tajba fil-qasam tal-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa. L-integrazzjoni usa’ ta’ kwistjonijiet ta’ ugwaljanza bejn is-sessi tista’ tħeġġeġ azzjoni fil-livell nazzjonali;

| 34. | jistieden lill-Kummissjoni tħeġġeġ lill-Istati Membri biex jimplimentaw miżuri li jnaqqsu l-ispiża finanzjarja tal-kura tat-tfal, matul il-ġurnata tax-xogħol tal-ommijiet u l-missirijiet li jaħdmu, mit-twelid sal-bidu tal-iskola obbligatorja; |
| --- | --- |

34.

jistieden lill-Kummissjoni tħeġġeġ lill-Istati Membri biex jimplimentaw miżuri li jnaqqsu l-ispiża finanzjarja tal-kura tat-tfal, matul il-ġurnata tax-xogħol tal-ommijiet u l-missirijiet li jaħdmu, mit-twelid sal-bidu tal-iskola obbligatorja;

| 35. | jistieden lill-Kummissjoni tħeġġeġ lill-Istati Membri biex jikkunsidraw is-sitwazzjoni tal-SMEs u l-SMEs mikro u biex jimplimentaw miżuri ekonomiċi sabiex ikunu jistgħu jippromovu bilanċ bejn il-ħajja u x-xogħol għall-ħaddiema tagħhom. |
| --- | --- |

35.

jistieden lill-Kummissjoni tħeġġeġ lill-Istati Membri biex jikkunsidraw is-sitwazzjoni tal-SMEs u l-SMEs mikro u biex jimplimentaw miżuri ekonomiċi sabiex ikunu jistgħu jippromovu bilanċ bejn il-ħajja u x-xogħol għall-ħaddiema tagħhom.

Brussell, it-30 ta’ Novembru 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(16)  Id-Direttiva 2006/54/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-5 ta’ Lulju 2006 dwar l-implimentazzjoni tal-prinċipju ta’ opportunitajiet indaqs u ta’ trattament ugwali tal-irġiel u n-nisa fi kwistjonijiet ta’ impjiegi u xogħol (ĠU L 204, 26.7.2006, p. 23).

16

(17)  Id-Direttiva 2010/41/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta’ Lulju 2010 dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ trattament ugwali bejn l-irġiel u n-nisa li jeżerċitaw attività li fiha jaħdmu għal rashom u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 86/613/KEE (ĠU L 180, 15.7.2010, p. 1).

17

(18)  Id-Direttiva tal-Kunsill 92/85/KEE tad-19 ta’ Ottubru 1992 dwar l-introduzzjoni ta’ miżuri biex jinkoraġġixxu t-titjib fis-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol għall-ħaddiema nisa tqal u ħaddiema li welldu reċentement, jew li qed ireddgħu (l-għaxar Direttiva partikolari fis-sens tal-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 89/391/KEE) (ĠU L 348, 28.11.1992, p. 1).

18

(19)  Id-Direttiva tal-Kunsill 97/81/KE tal-15 ta’ Diċembru 1997 li tikkonċerna il-Ftehim Qafas dwar ix-xogħol part-time konkluż mill-UNICE, miċ-CEEP u mill-ETUC (ĠU L 14, 20.1.1998, p. 9).

19

(20)  Id-Direttiva tal-Kunsill 2010/18/UE tat-8 ta’ Marzu 2010 li timplimenta l-Ftehim Qafas rivedut dwar il-leave tal-ġenituri konkluż minn BUSINESSEUROPE, UEAPME, CEEP u ETUC u li tħassar id-Direttiva 96/34/KE (ĠU L 68, 18.3.2010, p. 13).

20

(16)  Id-Direttiva 2006/54/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-5 ta’ Lulju 2006 dwar l-implimentazzjoni tal-prinċipju ta’ opportunitajiet indaqs u ta’ trattament ugwali tal-irġiel u n-nisa fi kwistjonijiet ta’ impjiegi u xogħol (ĠU L 204, 26.7.2006, p. 23).

16

(17)  Id-Direttiva 2010/41/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta’ Lulju 2010 dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ trattament ugwali bejn l-irġiel u n-nisa li jeżerċitaw attività li fiha jaħdmu għal rashom u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 86/613/KEE (ĠU L 180, 15.7.2010, p. 1).

17

(18)  Id-Direttiva tal-Kunsill 92/85/KEE tad-19 ta’ Ottubru 1992 dwar l-introduzzjoni ta’ miżuri biex jinkoraġġixxu t-titjib fis-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol għall-ħaddiema nisa tqal u ħaddiema li welldu reċentement, jew li qed ireddgħu (l-għaxar Direttiva partikolari fis-sens tal-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 89/391/KEE) (ĠU L 348, 28.11.1992, p. 1).

18

(19)  Id-Direttiva tal-Kunsill 97/81/KE tal-15 ta’ Diċembru 1997 li tikkonċerna il-Ftehim Qafas dwar ix-xogħol part-time konkluż mill-UNICE, miċ-CEEP u mill-ETUC (ĠU L 14, 20.1.1998, p. 9).

19

(20)  Id-Direttiva tal-Kunsill 2010/18/UE tat-8 ta’ Marzu 2010 li timplimenta l-Ftehim Qafas rivedut dwar il-leave tal-ġenituri konkluż minn BUSINESSEUROPE, UEAPME, CEEP u ETUC u li tħassar id-Direttiva 96/34/KE (ĠU L 68, 18.3.2010, p. 13).

20

(21)  
  Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2013/112/UE tal-20 ta’ Frar 2013“Ninvestu fit-tfal: niksru ċ-ċiklu tal-iżvantaġġ” (

  ĠU L 59, 2.3.2013, p. 5).

21

Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2013/112/UE tal-20 ta’ Frar 2013“Ninvestu fit-tfal: niksru ċ-ċiklu tal-iżvantaġġ” (

(21)  Id-Direttiva tal-Kunsill 1999/70/KE tat-28 ta’ Ġunju 1999 li tikkonċerna l-ftehim qafas dwar ix-xogħol għal żmien fiss konkluż mill-ETUC, mill-UNICE u mis-CEEP (ĠU L 175, 10.7.1999, p. 43).

21

(21)  Id-Direttiva tal-Kunsill 1999/70/KE tat-28 ta’ Ġunju 1999 li tikkonċerna l-ftehim qafas dwar ix-xogħol għal żmien fiss konkluż mill-ETUC, mill-UNICE u mis-CEEP (ĠU L 175, 10.7.1999, p. 43).

21

(1)  Rapport tal-Valutazzjoni tal-Impatt Territorjali dwar il-Bilanċ bejn ix-Xogħol u l-Ħajja Privata.

1

(2)  Ibidem.

2

---

| 8.5.2018 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 164/73 |
| --- | --- | --- | --- |

8.5.2018

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 164/73

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Ir-rwol tal-enerġija mill-iskart fl-ekonomija ċirkolari

(2018/C 164/12)

| Relatur: | Is-Sinjura Kata TÜTTŐ (HU/PSE), Membru tal-Kunsill tat-12-il Distrett ta’ Budapest |
| --- | --- |
| Dokument ta’ referenza: | Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni – Ir-rwol tal-enerġija mill-iskart fl-ekonomija ċirkolari
  COM(2017) 34 final |

Relatur:

Is-Sinjura Kata TÜTTŐ (HU/PSE), Membru tal-Kunsill tat-12-il Distrett ta’ Budapest

Dokument ta’ referenza:

Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni – Ir-rwol tal-enerġija mill-iskart fl-ekonomija ċirkolari

COM(2017) 34 final

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI

Kummenti ġenerali

| 1. | itenni li l-ġerarkija tal-iskart hija prinċipju essenzjali tal-ekonomija ċirkolari u jaqbel li l-proċessi ta’ rkupru tal-enerġija jistgħu jgħinu t-tranżizzjoni għal ekonomija ċirkolari bil-kundizzjoni li s-soluzzjonijiet magħżula ma jikkostitwixxux ostaklu għall-kisba ta’ livelli ogħla ta’ prevenzjoni tal-iskart u ta’ użu mill-ġdid tal-prodotti u riċiklaġġ tal-iskart; |
| --- | --- |

1.

itenni li l-ġerarkija tal-iskart hija prinċipju essenzjali tal-ekonomija ċirkolari u jaqbel li l-proċessi ta’ rkupru tal-enerġija jistgħu jgħinu t-tranżizzjoni għal ekonomija ċirkolari bil-kundizzjoni li s-soluzzjonijiet magħżula ma jikkostitwixxux ostaklu għall-kisba ta’ livelli ogħla ta’ prevenzjoni tal-iskart u ta’ użu mill-ġdid tal-prodotti u riċiklaġġ tal-iskart;

| 2. | itenni li, sabiex tintlaħaq il-mira ambizzjuża ta’ ekonomija ċirkolari sħiħa, ir-rieda politika li jittieħdu l-miżuri meħtieġa hija indispensabbli fil-livelli kollha, l-istess bħalma huma bidla sostenibbli tal-opinjoni pubblika u tal-imġiba tal-konsumatur, kif ukoll il-ħolqien ta’ suq finanzjarju stabbli tal-prodotti u l-materjali abbażi ta’ materja prima sekondarja; |
| --- | --- |

2.

itenni li, sabiex tintlaħaq il-mira ambizzjuża ta’ ekonomija ċirkolari sħiħa, ir-rieda politika li jittieħdu l-miżuri meħtieġa hija indispensabbli fil-livelli kollha, l-istess bħalma huma bidla sostenibbli tal-opinjoni pubblika u tal-imġiba tal-konsumatur, kif ukoll il-ħolqien ta’ suq finanzjarju stabbli tal-prodotti u l-materjali abbażi ta’ materja prima sekondarja;

| 3. | itenni li l-irkupru tal-enerġija mill-iskart li ma jistax jiġi evitat u li mhuwiex riċiklabbli f’impjanti ta’ inċinerazzjoni b’effiċjenza għolja jagħmel parti integrali, taħt ċerti kundizzjonijiet, mill-ekonomija ċirkolari, u jaqdi rwol importanti f’bosta Stati Membri u reġjuni sabiex ir-rimi fil-miżbliet jitnaqqas b’mod sinifikanti fil-futur qrib. Barra minn hekk, l-irkupru tal-enerġija mill-iskart jikkontribwixxi għall-provvista tal-enerġija; |
| --- | --- |

3.

itenni li l-irkupru tal-enerġija mill-iskart li ma jistax jiġi evitat u li mhuwiex riċiklabbli f’impjanti ta’ inċinerazzjoni b’effiċjenza għolja jagħmel parti integrali, taħt ċerti kundizzjonijiet, mill-ekonomija ċirkolari, u jaqdi rwol importanti f’bosta Stati Membri u reġjuni sabiex ir-rimi fil-miżbliet jitnaqqas b’mod sinifikanti fil-futur qrib. Barra minn hekk, l-irkupru tal-enerġija mill-iskart jikkontribwixxi għall-provvista tal-enerġija;

| 4. | jenfasizza li l-ippjanar tal-irkupru tal-iskart għal skopijiet ta’ enerġija għandu jkun ibbażat ukoll fuq il-klassifikazzjoni tal-iskart stabbilita mill-UE, l-ogħla rata ta’ tnaqqis possibbli tal-volum tal-iskart u r-riflessjoni dwar iċ-ċiklu tal-ħajja, u li jeħtieġ li ma jkunx hemm devjazzjoni, fil-kuntest tal-ekonomija ċirkolari, mill-mudell ikkaratterizzat minn rati għoljin ta’ riċiklaġġ għall-irkupru enerġetiku u, għalhekk, huwa imperattiv li jiġu evitati daqsijiet eċċessivi fil-kapaċità ta’ dawn l-impjanti. Madankollu, huwa importanti li jiġi enfasizzat li għandu jiġi ċċirkolat biss l-iskart riċiklabbli, u li r-rimi tal-iskart residwu fil-miżbliet għandu jsir biss meta ma jkunx hemm għażla oħra. Għalhekk, l-irkupru tal-enerġija għandu jingħata preċedenza qabel ir-rimi fil-miżbliet; |
| --- | --- |

4.

jenfasizza li l-ippjanar tal-irkupru tal-iskart għal skopijiet ta’ enerġija għandu jkun ibbażat ukoll fuq il-klassifikazzjoni tal-iskart stabbilita mill-UE, l-ogħla rata ta’ tnaqqis possibbli tal-volum tal-iskart u r-riflessjoni dwar iċ-ċiklu tal-ħajja, u li jeħtieġ li ma jkunx hemm devjazzjoni, fil-kuntest tal-ekonomija ċirkolari, mill-mudell ikkaratterizzat minn rati għoljin ta’ riċiklaġġ għall-irkupru enerġetiku u, għalhekk, huwa imperattiv li jiġu evitati daqsijiet eċċessivi fil-kapaċità ta’ dawn l-impjanti. Madankollu, huwa importanti li jiġi enfasizzat li għandu jiġi ċċirkolat biss l-iskart riċiklabbli, u li r-rimi tal-iskart residwu fil-miżbliet għandu jsir biss meta ma jkunx hemm għażla oħra. Għalhekk, l-irkupru tal-enerġija għandu jingħata preċedenza qabel ir-rimi fil-miżbliet;

| 5. | iwissi li l-implimentazzjoni sħiħa u korretta tal-leġislazzjoni Ewropea eżistenti dwar l-iskart hija ta’ importanza kbira sabiex jinħolqu kundizzjonijiet ekwi għall-ġestjoni tal-iskart madwar l-Ewropa; |
| --- | --- |

5.

iwissi li l-implimentazzjoni sħiħa u korretta tal-leġislazzjoni Ewropea eżistenti dwar l-iskart hija ta’ importanza kbira sabiex jinħolqu kundizzjonijiet ekwi għall-ġestjoni tal-iskart madwar l-Ewropa;

| 6. | jistieden lil-livelli kollha ta’ gvern tal-Istati Membri biex jagħmlu ħilithom biex inaqqsu r-rimi fil-miżbliet u l-ammont ta’ skart mhux riċiklabbli inċinerat (l-iżjed meta dan ma jwassalx għall-irkupru tal-enerġija), b’enfasi partikolari fuq il-prevenzjoni tal-iskart, l-iżvilupp ta’ ġbir separat tal-iskart u l-investiment f’attivitajiet f’pożizzjoni ogħla fil-klassifikazzjoni tal-iskart; |
| --- | --- |

6.

jistieden lil-livelli kollha ta’ gvern tal-Istati Membri biex jagħmlu ħilithom biex inaqqsu r-rimi fil-miżbliet u l-ammont ta’ skart mhux riċiklabbli inċinerat (l-iżjed meta dan ma jwassalx għall-irkupru tal-enerġija), b’enfasi partikolari fuq il-prevenzjoni tal-iskart, l-iżvilupp ta’ ġbir separat tal-iskart u l-investiment f’attivitajiet f’pożizzjoni ogħla fil-klassifikazzjoni tal-iskart;

| 7. | jinnota li jeżistu bejn ir-reġjuni Ewropej differenzi kbar ħafna mhux biss fir-rigward tal-ammont ta’ skart muniċipali iżda wkoll f’dak li jirrigwarda t-trattament tal-iskart. Ċerti reġjuni diġà qed jaqbżu l-miri tal-UE dwar l-iskart mingħajr irkupru tal-enerġija filwaqt li oħrajn għad ma rnexxilhomx jilħqu l-miri minimi stabbiliti. Dan juri li l-istabbiliment ta’ sistemi simili tista’ twassal għal riżultati finali differenti ħafna u li l-involviment tal-livell lokali sabiex jintlaħqu l-għanijiet stipulati huwa għalhekk ta’ importanza kbira; |
| --- | --- |

7.

jinnota li jeżistu bejn ir-reġjuni Ewropej differenzi kbar ħafna mhux biss fir-rigward tal-ammont ta’ skart muniċipali iżda wkoll f’dak li jirrigwarda t-trattament tal-iskart. Ċerti reġjuni diġà qed jaqbżu l-miri tal-UE dwar l-iskart mingħajr irkupru tal-enerġija filwaqt li oħrajn għad ma rnexxilhomx jilħqu l-miri minimi stabbiliti. Dan juri li l-istabbiliment ta’ sistemi simili tista’ twassal għal riżultati finali differenti ħafna u li l-involviment tal-livell lokali sabiex jintlaħqu l-għanijiet stipulati huwa għalhekk ta’ importanza kbira;

| 8. | ifakkar li l-ġerarkija tal-iskart hija pilastru ewlieni tal-politika u tal-leġislazzjoni tal-UE dwar l-iskart u hija essenzjali għat-tranżizzjoni għall-ekonomija ċirkolari. L-għan prinċipali tagħha huwa li tistabbilixxi ordni ta’ prijorità li jnaqqas kemm jista’ jkun l-effetti ambjentali avversi u li jwassal għall-aqwa effiċjenza possibbli fl-użu tar-riżorsi għall-prevenzjoni u l-immaniġġjar tal-iskart; |
| --- | --- |

8.

ifakkar li l-ġerarkija tal-iskart hija pilastru ewlieni tal-politika u tal-leġislazzjoni tal-UE dwar l-iskart u hija essenzjali għat-tranżizzjoni għall-ekonomija ċirkolari. L-għan prinċipali tagħha huwa li tistabbilixxi ordni ta’ prijorità li jnaqqas kemm jista’ jkun l-effetti ambjentali avversi u li jwassal għall-aqwa effiċjenza possibbli fl-użu tar-riżorsi għall-prevenzjoni u l-immaniġġjar tal-iskart;

| 9. | jenfasizza li, fid-dawl tad-differenzi pjuttost kbar li jeżistu bejn l-Istati Membri u r-reġjuni f’dak li jikkonċerna s-sitwazzjoni u l-opportunitajiet ta’ rkupru tal-enerġija mill-iskart, l-iżjed mezzi adatti biex jintlaħqu l-għanijiet ġenerali jistgħu jkunu differenti ħafna wkoll u, għalhekk, għandu jiġi evitat approċċ uniformi; |
| --- | --- |

9.

jenfasizza li, fid-dawl tad-differenzi pjuttost kbar li jeżistu bejn l-Istati Membri u r-reġjuni f’dak li jikkonċerna s-sitwazzjoni u l-opportunitajiet ta’ rkupru tal-enerġija mill-iskart, l-iżjed mezzi adatti biex jintlaħqu l-għanijiet ġenerali jistgħu jkunu differenti ħafna wkoll u, għalhekk, għandu jiġi evitat approċċ uniformi;

Ġbir separat tal-iskart

| 10. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-bijoskart jirrappreżenta proporzjon sostanzjali tal-volum tal-iskart domestiku, u li għandha tingħata aktar attenzjoni liż-żieda fir-rati tar-riċiklaġġ tal-bijoskart, pereżempju permezz ta’ proċessi bħad-diġestjoni anaerobika tal-iskart bijodegradabbli nadif, separat b’mod adatt, li jikkombina r-riċiklaġġ tal-materjali u l-irkupru tal-enerġija. Il-ġbir tal-bijoskart għandu jkun ibbażat fuq iċ-ċirkostanzi lokali u reġjonali, u għandu jkun hemm lok għall-iżvilupp u l-innovazzjoni f’dan il-kompitu. Għalhekk huwa importanti li l-ġbir tal-iskart jiġi organizzat b’konformità mal-fehmiet lokali dwar kif l-aħjar jintlaħqu l-miri ta’ riċiklaġġ stabbiliti fid-Direttiva Qafas dwar l-Iskart, pjuttost milli jiġu imposti metodi ta’ ġbir fuq l-awtoritajiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

10.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-bijoskart jirrappreżenta proporzjon sostanzjali tal-volum tal-iskart domestiku, u li għandha tingħata aktar attenzjoni liż-żieda fir-rati tar-riċiklaġġ tal-bijoskart, pereżempju permezz ta’ proċessi bħad-diġestjoni anaerobika tal-iskart bijodegradabbli nadif, separat b’mod adatt, li jikkombina r-riċiklaġġ tal-materjali u l-irkupru tal-enerġija. Il-ġbir tal-bijoskart għandu jkun ibbażat fuq iċ-ċirkostanzi lokali u reġjonali, u għandu jkun hemm lok għall-iżvilupp u l-innovazzjoni f’dan il-kompitu. Għalhekk huwa importanti li l-ġbir tal-iskart jiġi organizzat b’konformità mal-fehmiet lokali dwar kif l-aħjar jintlaħqu l-miri ta’ riċiklaġġ stabbiliti fid-Direttiva Qafas dwar l-Iskart, pjuttost milli jiġu imposti metodi ta’ ġbir fuq l-awtoritajiet lokali u reġjonali;

| 11. | iqis li, fid-dawl tal-livelli differenti ta’ żvilupp tar-reġjuni tal-UE u l-ispejjeż relattivament għoljin biex jiġu implimentati sistemi ta’ riċiklaġġ u rkupru tal-enerġija dejjem aktar sofistikati, tkun idea tajba li wieħed ifittex mezzi biex jiżdied il-finanzjament għal attivitajiet ta’ dan it-tip. Dan huwa fl-interess taċ-ċittadini tal-Istati Membri kollha; |
| --- | --- |

11.

iqis li, fid-dawl tal-livelli differenti ta’ żvilupp tar-reġjuni tal-UE u l-ispejjeż relattivament għoljin biex jiġu implimentati sistemi ta’ riċiklaġġ u rkupru tal-enerġija dejjem aktar sofistikati, tkun idea tajba li wieħed ifittex mezzi biex jiżdied il-finanzjament għal attivitajiet ta’ dan it-tip. Dan huwa fl-interess taċ-ċittadini tal-Istati Membri kollha;

| 12. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li, f’ħafna reġjuni, minkejja li r-rata tal-ġbir separat hija għolja, ir-riċiklaġġ mhuwiex proporzjonat għal din ir-rata u li, għaldaqstant, għandhom jiġu żviluppati strumenti politiċi speċifiċi biex jikkoreġu din id-diskrepanza, u huwa partikolarment importanti li jiġu stabbiliti rekwiżiti sabiex jiġi promoss l-użu ta’ materja prima sekondarja, fi ħdan qafas adegwat għall-kompetizzjoni tal-prezzijiet fir-rigward tal-materja prima oriġinali; |
| --- | --- |

12.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li, f’ħafna reġjuni, minkejja li r-rata tal-ġbir separat hija għolja, ir-riċiklaġġ mhuwiex proporzjonat għal din ir-rata u li, għaldaqstant, għandhom jiġu żviluppati strumenti politiċi speċifiċi biex jikkoreġu din id-diskrepanza, u huwa partikolarment importanti li jiġu stabbiliti rekwiżiti sabiex jiġi promoss l-użu ta’ materja prima sekondarja, fi ħdan qafas adegwat għall-kompetizzjoni tal-prezzijiet fir-rigward tal-materja prima oriġinali;

| 13. | jappoġġja l-espansjoni ta’ mekkaniżmi għas-separazzjoni u r-riċiklaġġ tal-iskart li jwasslu għall-produzzjoni ta’ skart ta’ livell għoli b’ammont baxx ta’ sustanzi li jniġġsu. Huwa possibbli wkoll li jintużaw metodi oħra, pereżempju, li l-fjuwils fossili jiġu sostitwiti bi skart li jirriżulta minn prodotti f’impjanti ta’ kombustjoni intiżi għall-produzzjoni tas-siment jew ġir, id-diġestjoni anaerobika tal-iskart bijodegradabbli jew il-produzzjoni ta’ fjuwils abbażi tal-iskart. Madankollu, l-istabbiliment ta’ kapaċità ġdida ta’ inċinerazzjoni huwa soluzzjoni komplementari u li għandu jintuża sabiex jiġi evitat il-ħolqien ta’ miżbliet ġodda f’żoni li għandhom livell baxx ta’ kapaċità ta’ inċinerazzjoni. Dan kollu jgħin għal ambjent aħjar. Madankollu, dawn l-impjanti tal-inċinerazzjoni għandhom jintużaw id f’id mal-irkupru tal-enerġija; |
| --- | --- |

13.

jappoġġja l-espansjoni ta’ mekkaniżmi għas-separazzjoni u r-riċiklaġġ tal-iskart li jwasslu għall-produzzjoni ta’ skart ta’ livell għoli b’ammont baxx ta’ sustanzi li jniġġsu. Huwa possibbli wkoll li jintużaw metodi oħra, pereżempju, li l-fjuwils fossili jiġu sostitwiti bi skart li jirriżulta minn prodotti f’impjanti ta’ kombustjoni intiżi għall-produzzjoni tas-siment jew ġir, id-diġestjoni anaerobika tal-iskart bijodegradabbli jew il-produzzjoni ta’ fjuwils abbażi tal-iskart. Madankollu, l-istabbiliment ta’ kapaċità ġdida ta’ inċinerazzjoni huwa soluzzjoni komplementari u li għandu jintuża sabiex jiġi evitat il-ħolqien ta’ miżbliet ġodda f’żoni li għandhom livell baxx ta’ kapaċità ta’ inċinerazzjoni. Dan kollu jgħin għal ambjent aħjar. Madankollu, dawn l-impjanti tal-inċinerazzjoni għandhom jintużaw id f’id mal-irkupru tal-enerġija;

Kapaċità ta’ inċinerazzjoni

| 14. | jirrikonoxxi li t-tranżizzjoni għal ekonomija ċirkolari teħtieġ li ssib, fil-mument tal-ippjanar tat-trattament tal-iskart mhux riċiklabbli, il-bilanċ it-tajjeb f’dak li jirrigwarda l-kapaċità ta’ rkupru tal-enerġija, biex jiġi evitat ir-riskju ta’ telf ekonomiku jew li jinħolqu ostakli infrastrutturali sabiex jinkisbu rati ogħla ta’ riċiklaġġ; |
| --- | --- |

14.

jirrikonoxxi li t-tranżizzjoni għal ekonomija ċirkolari teħtieġ li ssib, fil-mument tal-ippjanar tat-trattament tal-iskart mhux riċiklabbli, il-bilanċ it-tajjeb f’dak li jirrigwarda l-kapaċità ta’ rkupru tal-enerġija, biex jiġi evitat ir-riskju ta’ telf ekonomiku jew li jinħolqu ostakli infrastrutturali sabiex jinkisbu rati ogħla ta’ riċiklaġġ;

| 15. | jirrimarka li, fid-dawl tal-ekonomija ċirkolari, il-kapaċità tal-inċinerazzjoni għandha neċessarjament tqis id-distanza għat-trasport ta’ skart li għandu jiġi eliminat, kif ukoll parametri bħal: distanza minn ċentri oħra tas-separazzjoni u l-ipproċessar tal-iskart (u ż-żoni tal-klijentela tagħhom), in-numru ta’ residenti fiż-żona tal-klijentela, sabiex ikun possibbli li jkomplu jitnaqqsu kemm jista’ jkun l-impatti negattivi fuq l-ambjent; |
| --- | --- |

15.

jirrimarka li, fid-dawl tal-ekonomija ċirkolari, il-kapaċità tal-inċinerazzjoni għandha neċessarjament tqis id-distanza għat-trasport ta’ skart li għandu jiġi eliminat, kif ukoll parametri bħal: distanza minn ċentri oħra tas-separazzjoni u l-ipproċessar tal-iskart (u ż-żoni tal-klijentela tagħhom), in-numru ta’ residenti fiż-żona tal-klijentela, sabiex ikun possibbli li jkomplu jitnaqqsu kemm jista’ jkun l-impatti negattivi fuq l-ambjent;

| 16. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li, fil-valutazzjoni u l-ippjanar tal-kapaċità ta’ inċinerazzjoni, ma għandux jitqies biss l-iskart muniċipali, peress li parti kbira tal-kontribuzzjonijiet għall-finijiet tal-irkupru tal-enerġija tiġi minn sorsi oħra ta’ skart; |
| --- | --- |

16.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li, fil-valutazzjoni u l-ippjanar tal-kapaċità ta’ inċinerazzjoni, ma għandux jitqies biss l-iskart muniċipali, peress li parti kbira tal-kontribuzzjonijiet għall-finijiet tal-irkupru tal-enerġija tiġi minn sorsi oħra ta’ skart;

| 17. | huwa tal-fehma li fir-rakkomandazzjonijiet tagħha, il-Kummissjoni sfortunatament hija interessata biss fil-kapaċità żejda ta’ inċinerazzjoni, peress li proporzjon sinifikanti ta’ skart li jintrema f’miżbliet fl-UE juri li l-kapaċità insuffiċjenti hija wkoll problema li għandha tiġi indirizzata. Sabiex jitnaqqas l-ammont ta’ skart, huwa importanti li jiġu stabbiliti rekwiżiti aktar dettaljati dwar l-użu mill-ġdid u r-riċiklaġġ ta’ materjali, u li jitħeġġeġ l-użu ta’ materjal riċiklat għas-settur tal-manifattura, filwaqt li tiġi kkunsidrata t-tneħħija ta’ sustanzi dannużi miċ-ċirkolazzjoni; |
| --- | --- |

17.

huwa tal-fehma li fir-rakkomandazzjonijiet tagħha, il-Kummissjoni sfortunatament hija interessata biss fil-kapaċità żejda ta’ inċinerazzjoni, peress li proporzjon sinifikanti ta’ skart li jintrema f’miżbliet fl-UE juri li l-kapaċità insuffiċjenti hija wkoll problema li għandha tiġi indirizzata. Sabiex jitnaqqas l-ammont ta’ skart, huwa importanti li jiġu stabbiliti rekwiżiti aktar dettaljati dwar l-użu mill-ġdid u r-riċiklaġġ ta’ materjali, u li jitħeġġeġ l-użu ta’ materjal riċiklat għas-settur tal-manifattura, filwaqt li tiġi kkunsidrata t-tneħħija ta’ sustanzi dannużi miċ-ċirkolazzjoni;

| 18. | jaqbel mal-Kummissjoni Ewropea li, għalkemm l-irkupru tal-enerġija mill-iskart jaqdi rwol importanti f’ħafna Stati Membri biex jiġi evitat ir-rimi fil-miżbliet, kapaċità żejda ta’ inċinerazzjoni tal-iskart tista’ toħloq lock-in teknoloġiku, li jista’ jxekkel it-tilħiq tal-għanijiet marbutin mal-iskart; |
| --- | --- |

18.

jaqbel mal-Kummissjoni Ewropea li, għalkemm l-irkupru tal-enerġija mill-iskart jaqdi rwol importanti f’ħafna Stati Membri biex jiġi evitat ir-rimi fil-miżbliet, kapaċità żejda ta’ inċinerazzjoni tal-iskart tista’ toħloq lock-in teknoloġiku, li jista’ jxekkel it-tilħiq tal-għanijiet marbutin mal-iskart;

| 19. | jissuġġerixxi li jittejbu l-perċentwali tal-effiċjenza enerġetika għall-aħjar livelli fil-każ ta’ impjanti antiki tal-inċinerazzjoni tal-iskart li huma inqas effiċjenti, sabiex tiġi appoġġjata l-awtosuffiċjenza enerġetika tal-Unjoni Ewropea u biex jitnaqqas il-konsum ta’ riżorsi fossili mhux rinnovabbli. Fil-każ li titjib bħal dan ma jkunx possibbli minn perspettiva ekonomika u teknika, għandu jkun hemm iż-żarmar u t-tneħħija b’mod gradwali tal-mekkaniżmi ta’ appoġġ tal-impjanti li ma jadattawx, b’mod partikolari f’dawk l-Istati Membri li għandhom kapaċità żejda; |
| --- | --- |

19.

jissuġġerixxi li jittejbu l-perċentwali tal-effiċjenza enerġetika għall-aħjar livelli fil-każ ta’ impjanti antiki tal-inċinerazzjoni tal-iskart li huma inqas effiċjenti, sabiex tiġi appoġġjata l-awtosuffiċjenza enerġetika tal-Unjoni Ewropea u biex jitnaqqas il-konsum ta’ riżorsi fossili mhux rinnovabbli. Fil-każ li titjib bħal dan ma jkunx possibbli minn perspettiva ekonomika u teknika, għandu jkun hemm iż-żarmar u t-tneħħija b’mod gradwali tal-mekkaniżmi ta’ appoġġ tal-impjanti li ma jadattawx, b’mod partikolari f’dawk l-Istati Membri li għandhom kapaċità żejda;

| 20. | jirrakkomanda lill-Istati Membri li għandhom kapaċità ta’ inċinerazzjoni baxxa jew ineżistenti biex jiffukaw l-isforzi tagħhom fuq l-iżvilupp ta’ ġbir separat u r-riċiklaġġ tal-iskart – il-ġbir separat fis-sors għandu jitħeġġeġ peress li huwa essenzjali għall-forniment tal-iskart ta’ kwalità tajba li huwa ta’ valur kbir għar-riċiklaġġ – u li ma jużawx b’mod aktar intensiv l-irkupru tal-enerġija sakemm mhux fil-qafas ta’ pjanar bir-reqqa, b’kont meħud tal-fatt li din hija ta’ spiss soluzzjoni temporanja u tranżitorja fil-qafas tal-bidla minn sistema bażata fuq il-miżbliet għal waħda fejn l-għan aħħari huwa r-riċiklaġġ; |
| --- | --- |

20.

jirrakkomanda lill-Istati Membri li għandhom kapaċità ta’ inċinerazzjoni baxxa jew ineżistenti biex jiffukaw l-isforzi tagħhom fuq l-iżvilupp ta’ ġbir separat u r-riċiklaġġ tal-iskart – il-ġbir separat fis-sors għandu jitħeġġeġ peress li huwa essenzjali għall-forniment tal-iskart ta’ kwalità tajba li huwa ta’ valur kbir għar-riċiklaġġ – u li ma jużawx b’mod aktar intensiv l-irkupru tal-enerġija sakemm mhux fil-qafas ta’ pjanar bir-reqqa, b’kont meħud tal-fatt li din hija ta’ spiss soluzzjoni temporanja u tranżitorja fil-qafas tal-bidla minn sistema bażata fuq il-miżbliet għal waħda fejn l-għan aħħari huwa r-riċiklaġġ;

| 21. | huwa favur it-trasport tal-iskart għall-irkupru tal-enerġija bejn l-Istati Membri u bejn ir-reġjuni sabiex jiġi evitat ir-rimi fil-miżbliet jew biex dan jitnaqqas, anke fid-dawl tal-fatt li dan jikkontribwixxi għal użu aħjar tal-kapaċità eżistenti tal-inċinerazzjoni. Dan huwa komplementari għal approċċi nazzjonali u reġjonali. Barra minn hekk, il-Kumitat huwa tal-fehma li jeħtieġ li l-aspetti ta’ ekwità u ta’ solidarjetà jiġu kkunsidrati meta ssir l-evalwazzjoni tal-mertu tat-trasport tal-iskart bejn Stati Membri bl-għan li l-pajjiżi u r-reġjuni kkonċernati jibbenefikaw b’mod ugwali mill-benefiċċji ekoloġiċi, ekonomiċi u soċjali ta’ din l-attività; |
| --- | --- |

21.

huwa favur it-trasport tal-iskart għall-irkupru tal-enerġija bejn l-Istati Membri u bejn ir-reġjuni sabiex jiġi evitat ir-rimi fil-miżbliet jew biex dan jitnaqqas, anke fid-dawl tal-fatt li dan jikkontribwixxi għal użu aħjar tal-kapaċità eżistenti tal-inċinerazzjoni. Dan huwa komplementari għal approċċi nazzjonali u reġjonali. Barra minn hekk, il-Kumitat huwa tal-fehma li jeħtieġ li l-aspetti ta’ ekwità u ta’ solidarjetà jiġu kkunsidrati meta ssir l-evalwazzjoni tal-mertu tat-trasport tal-iskart bejn Stati Membri bl-għan li l-pajjiżi u r-reġjuni kkonċernati jibbenefikaw b’mod ugwali mill-benefiċċji ekoloġiċi, ekonomiċi u soċjali ta’ din l-attività;

L-impatt ekonomiku u soċjali

| 22. | jiġbed l-attenzjoni għad-differenzi enormi bejn l-Istati Membri u r-reġjuni f’dak li jirrigwarda l-ammont ta’ skart muniċipali per capita, li jista’ jvarja minn differenzi negliġibbli għal iktar mid-doppju bejn ċerti pajjiżi. Dawn id-differenzi jistgħu jkunu dovuti għal diversi raġunijiet: l-iżjed kwantitajiet baxxi huma marbuta, skont il-postijiet, mal-konsum responsabbli jew mal-faqar. L-istrateġiji dwar l-iskart għandhom jikkunsidraw dawn l-aspetti kollha, fid-dawl tal-fatt li l-istrumenti tal-politika u l-mekkaniżmi ta’ għajnuna ta’ natura differenti ħafna jistgħu jkunu effettivi biex jintlaħqu l-miri rilevanti; |
| --- | --- |

22.

jiġbed l-attenzjoni għad-differenzi enormi bejn l-Istati Membri u r-reġjuni f’dak li jirrigwarda l-ammont ta’ skart muniċipali per capita, li jista’ jvarja minn differenzi negliġibbli għal iktar mid-doppju bejn ċerti pajjiżi. Dawn id-differenzi jistgħu jkunu dovuti għal diversi raġunijiet: l-iżjed kwantitajiet baxxi huma marbuta, skont il-postijiet, mal-konsum responsabbli jew mal-faqar. L-istrateġiji dwar l-iskart għandhom jikkunsidraw dawn l-aspetti kollha, fid-dawl tal-fatt li l-istrumenti tal-politika u l-mekkaniżmi ta’ għajnuna ta’ natura differenti ħafna jistgħu jkunu effettivi biex jintlaħqu l-miri rilevanti;

| 23. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li, f’ċerti reġjuni, l-iskart li l-popolazzjoni tuża bħala fjuwil għat-tisħin domestiku jirrappreżenta problema kbira, marbuta parzjalment mal-faqar enerġetiku, u parzjalment man-negliġenza u n-nuqqas ta’ għarfien dwar l-impatti negattivi ta’ din il-prattika, u li dan l-użu, għall-kuntrarju tal-impjanti speċjalizzati tal-inċinerazzjoni b’sistemi adatti ta’ filtrazzjoni, qed jikkawża ħsara ambjentali konsiderevoli u jinvolvi riskji kbar għas-saħħa pubblika, barra milli huwa inkompatibbli mal-kundizzjonijiet bażiċi tal-integrazzjoni soċjali. Għalhekk, il-Kumitat jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tintegra wkoll il-ġlieda kontra l-faqar enerġetiku f’attivitajiet relatati mal-irkupru tal-enerġija mill-iskart u li tadotta strateġiji favur għarfien akbar tal-konsegwenzi negattivi tal-ħruq ta’ skart domestiku; |
| --- | --- |

23.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li, f’ċerti reġjuni, l-iskart li l-popolazzjoni tuża bħala fjuwil għat-tisħin domestiku jirrappreżenta problema kbira, marbuta parzjalment mal-faqar enerġetiku, u parzjalment man-negliġenza u n-nuqqas ta’ għarfien dwar l-impatti negattivi ta’ din il-prattika, u li dan l-użu, għall-kuntrarju tal-impjanti speċjalizzati tal-inċinerazzjoni b’sistemi adatti ta’ filtrazzjoni, qed jikkawża ħsara ambjentali konsiderevoli u jinvolvi riskji kbar għas-saħħa pubblika, barra milli huwa inkompatibbli mal-kundizzjonijiet bażiċi tal-integrazzjoni soċjali. Għalhekk, il-Kumitat jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tintegra wkoll il-ġlieda kontra l-faqar enerġetiku f’attivitajiet relatati mal-irkupru tal-enerġija mill-iskart u li tadotta strateġiji favur għarfien akbar tal-konsegwenzi negattivi tal-ħruq ta’ skart domestiku;

| 24. | huwa importanti li jiġi ċċarat kif u minn min għandhom jitħallsu l-ispejjeż tal-ġestjoni tal-iskart, peress li f’għadd ta’ Stati Membri, dawn jirrappreżentaw piż sproporzjonat meta mqabbel mad-dħul tal-unitajiet domestiċi. Jinħtieġ għalhekk li jiġi ssorveljat mill-qrib l-impatt ekonomiku u soċjali. Din is-sitwazzjoni hija problema partikolari għal bosta gżejjer u reġjuni ultraperiferiċi, speċjalment dawk li għandhom popolazzjoni żejda u dawk taħt pressjoni ta’ turiżmu; |
| --- | --- |

24.

huwa importanti li jiġi ċċarat kif u minn min għandhom jitħallsu l-ispejjeż tal-ġestjoni tal-iskart, peress li f’għadd ta’ Stati Membri, dawn jirrappreżentaw piż sproporzjonat meta mqabbel mad-dħul tal-unitajiet domestiċi. Jinħtieġ għalhekk li jiġi ssorveljat mill-qrib l-impatt ekonomiku u soċjali. Din is-sitwazzjoni hija problema partikolari għal bosta gżejjer u reġjuni ultraperiferiċi, speċjalment dawk li għandhom popolazzjoni żejda u dawk taħt pressjoni ta’ turiżmu;

Strumenti għall-implimentazzjoni tal-politika

| 25. | jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jaqdu rwol ewlieni fit-tilħiq tal-għanijiet komuni tal-Unjoni rigward il-ġestjoni tal-iskart, b’mod partikolari fil-qasam tal-ġestjoni tal-iskart muniċipali, peress li hija r-responsabbiltà ta’ dawn l-awtoritajiet li jimplimentaw id-deċiżjonijiet u li d-diversità kbira tas-sitwazzjonijiet ma tippermettix li tiġi applikata soluzzjoni unika; |
| --- | --- |

25.

jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jaqdu rwol ewlieni fit-tilħiq tal-għanijiet komuni tal-Unjoni rigward il-ġestjoni tal-iskart, b’mod partikolari fil-qasam tal-ġestjoni tal-iskart muniċipali, peress li hija r-responsabbiltà ta’ dawn l-awtoritajiet li jimplimentaw id-deċiżjonijiet u li d-diversità kbira tas-sitwazzjonijiet ma tippermettix li tiġi applikata soluzzjoni unika;

| 26. | jenfasizza l-importanza tal-investimenti maħruġa permezz ta’ mekkaniżmi ta’ finanzjament tal-UE, bħall-Fond Ewropew għal Investimenti Strateġiċi (FEIS), b’mod partikolari r-rwol tiegħu biex jattira finanzjamenti privati għal soluzzjonijiet aħjar u aktar “ċirkolari” għall-ġestjoni tal-iskart. Il-Kumitat japprezza wkoll għajnuna għall-kummerċjalizzazzjoni ta’ teknoloġiji avvanzati fl-effiċjenza enerġetika, li jiġu żviluppati anke permezz ta’ programmi ta’ riċerka u innovazzjoni; |
| --- | --- |

26.

jenfasizza l-importanza tal-investimenti maħruġa permezz ta’ mekkaniżmi ta’ finanzjament tal-UE, bħall-Fond Ewropew għal Investimenti Strateġiċi (FEIS), b’mod partikolari r-rwol tiegħu biex jattira finanzjamenti privati għal soluzzjonijiet aħjar u aktar “ċirkolari” għall-ġestjoni tal-iskart. Il-Kumitat japprezza wkoll għajnuna għall-kummerċjalizzazzjoni ta’ teknoloġiji avvanzati fl-effiċjenza enerġetika, li jiġu żviluppati anke permezz ta’ programmi ta’ riċerka u innovazzjoni;

| 27. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tiżgura li l-Istati Membri jinvolvu mill-qrib lill-awtoritajiet lokali u reġjonali fit-tfassil tal-istrateġija, l-adozzjoni tal-miżuri tekniċi u tat-taxxa meħtieġa, l-iżvilupp ta’ mekkaniżmi ta’ appoġġ finanzjarju, u l-iskambju ta’ prattiki tajba; |
| --- | --- |

27.

jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tiżgura li l-Istati Membri jinvolvu mill-qrib lill-awtoritajiet lokali u reġjonali fit-tfassil tal-istrateġija, l-adozzjoni tal-miżuri tekniċi u tat-taxxa meħtieġa, l-iżvilupp ta’ mekkaniżmi ta’ appoġġ finanzjarju, u l-iskambju ta’ prattiki tajba;

| 28. | jiġbed l-attenzjoni li l-parteċipazzjoni tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-popolazzjoni kkonċernata hija indispensabbli biex jitrawwem is-sens ta’ responsabbiltà ambjentali fost iċ-ċittadini u, biex jiġi żgurat li jittieħdu deċiżjonijiet tajbin u jiġu implimentati b’mod effettiv; jirrakkomanda li l-Istati Membri jistabbilixxu prijoritajiet kemm jista’ jkun ċari għall-immaniġġjar tal-iskart u b’hekk jiżguraw kooperazzjoni mill-qrib fost dawk kollha involuti fis-sistemi tal-immaniġġjar tal-iskart. Il-kooperazzjoni u t-trasparenza fil-proċessi tal-ġestjoni tal-iskart huma kruċjali f’dan ir-rigward; |
| --- | --- |

28.

jiġbed l-attenzjoni li l-parteċipazzjoni tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-popolazzjoni kkonċernata hija indispensabbli biex jitrawwem is-sens ta’ responsabbiltà ambjentali fost iċ-ċittadini u, biex jiġi żgurat li jittieħdu deċiżjonijiet tajbin u jiġu implimentati b’mod effettiv; jirrakkomanda li l-Istati Membri jistabbilixxu prijoritajiet kemm jista’ jkun ċari għall-immaniġġjar tal-iskart u b’hekk jiżguraw kooperazzjoni mill-qrib fost dawk kollha involuti fis-sistemi tal-immaniġġjar tal-iskart. Il-kooperazzjoni u t-trasparenza fil-proċessi tal-ġestjoni tal-iskart huma kruċjali f’dan ir-rigward;

| 29. | jemmen li huwa essenzjali li l-għajnuna finanzjarja fil-livelli kollha tiġi allinjata mal-ġerarkija tal-iskart, u tkun diretta mill-ġdid, kemm jista’ jkun, lejn il-prevenzjoni, l-informazzjoni liċ-ċittadini, sistemi ta’ ġbir selettiv tal-iskart ta’ kwalità għolja u l-iżvilupp tal-infrastruttura tal-użu mill-ġdid u tar-riċiklaġġ tal-iskart, kif ukoll ir-riċerka u l-innovazzjoni f’dan il-qasam; l-iskart u d-dħul iġġenerat għandhom idealment jiġu użati għall-iżvilupp ta’ servizzi pubbliċi lokali u biex titnaqqas l-ispiża tagħhom; |
| --- | --- |

29.

jemmen li huwa essenzjali li l-għajnuna finanzjarja fil-livelli kollha tiġi allinjata mal-ġerarkija tal-iskart, u tkun diretta mill-ġdid, kemm jista’ jkun, lejn il-prevenzjoni, l-informazzjoni liċ-ċittadini, sistemi ta’ ġbir selettiv tal-iskart ta’ kwalità għolja u l-iżvilupp tal-infrastruttura tal-użu mill-ġdid u tar-riċiklaġġ tal-iskart, kif ukoll ir-riċerka u l-innovazzjoni f’dan il-qasam; l-iskart u d-dħul iġġenerat għandhom idealment jiġu użati għall-iżvilupp ta’ servizzi pubbliċi lokali u biex titnaqqas l-ispiża tagħhom;

| 30. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tappoġġja l-pjattaformi eżistenti għall-akkomunament tal-esperjenzi, it-trasferiment tal-għarfien u l-iskambju tal-esperjenzi dwar kwistjonijiet tal-enerġija mill-iskart, it-tixrid ta’ soluzzjonijiet ittestjati, kif ukoll l-għajnuna teknika u finanzjarja relatata, filwaqt li jitqies il-fatt li bosta awtoritajiet lokali u reġjonali ħadu diversi inizjattivi biex jippromovu l-użu effiċjenti tar-riżorsi u jappoġġjaw l-ekonomija ċirkolari, li jistgħu jservu bħala mudell għall-oħrajn; |
| --- | --- |

30.

jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tappoġġja l-pjattaformi eżistenti għall-akkomunament tal-esperjenzi, it-trasferiment tal-għarfien u l-iskambju tal-esperjenzi dwar kwistjonijiet tal-enerġija mill-iskart, it-tixrid ta’ soluzzjonijiet ittestjati, kif ukoll l-għajnuna teknika u finanzjarja relatata, filwaqt li jitqies il-fatt li bosta awtoritajiet lokali u reġjonali ħadu diversi inizjattivi biex jippromovu l-użu effiċjenti tar-riżorsi u jappoġġjaw l-ekonomija ċirkolari, li jistgħu jservu bħala mudell għall-oħrajn;

| 31. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea taħdem mill-qrib mal-KtR biex jiġi appoġġjat l-iskambju tal-aħjar prattiki bejn il-bliet u r-reġjuni sabiex jinstabu soluzzjonijiet aħjar b’rabta ma’, pereżempju, sistemi ta’ tisħin u tkessiħ urban jew problemi marbuta mal-iskart magħżul irrifjutat mill-intrapriżi ta’ rkupru u dwar kif għandha taċċetta kif jintgħażel u jiġi separat l-iskart domestiku, peress li l-aħjar prattika tista’ tħeġġeġ żvilupp aktar ambizzjuż tas-sistemi tal-ġestjoni tal-iskart; |
| --- | --- |

31.

jistieden lill-Kummissjoni Ewropea taħdem mill-qrib mal-KtR biex jiġi appoġġjat l-iskambju tal-aħjar prattiki bejn il-bliet u r-reġjuni sabiex jinstabu soluzzjonijiet aħjar b’rabta ma’, pereżempju, sistemi ta’ tisħin u tkessiħ urban jew problemi marbuta mal-iskart magħżul irrifjutat mill-intrapriżi ta’ rkupru u dwar kif għandha taċċetta kif jintgħażel u jiġi separat l-iskart domestiku, peress li l-aħjar prattika tista’ tħeġġeġ żvilupp aktar ambizzjuż tas-sistemi tal-ġestjoni tal-iskart;

| 32. | jiġbed l-attenzjoni tal-Kummissjoni Ewropea għall-fatt li l-prerekwiżit għal regolamentazzjoni adatta u għat-teħid ta’ deċiżjonijiet tajba hija d-disponibbiltà ta’ data affidabbli, komparabbli u li tirrifletti r-realtà, ħaġa li llum il-ġurnata mhijiex assigurata kompletament, l-iżjed f’dak li jirrigwarda t-tipi ta’ skart għajr l-iskart muniċipali; |
| --- | --- |

32.

jiġbed l-attenzjoni tal-Kummissjoni Ewropea għall-fatt li l-prerekwiżit għal regolamentazzjoni adatta u għat-teħid ta’ deċiżjonijiet tajba hija d-disponibbiltà ta’ data affidabbli, komparabbli u li tirrifletti r-realtà, ħaġa li llum il-ġurnata mhijiex assigurata kompletament, l-iżjed f’dak li jirrigwarda t-tipi ta’ skart għajr l-iskart muniċipali;

| 33. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li huwa importanti li jitqiesu d-differenzi kulturali u ekonomiċi bejn l-Istati Membri u r-reġjuni meta jkunu qed jiġu żviluppati politiki bil-għan li tinbidel l-imġiba tan-nies f’dak li jirrigwarda s-separazzjoni tal-iskart fis-sors. Għandu jiġi nnutat ukoll li l-awtoritajiet rurali u dawk tal-gżejjer għandhom ħtiġijiet ġeografiċi speċifiċi u sfidi fit-twassil; |
| --- | --- |

33.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li huwa importanti li jitqiesu d-differenzi kulturali u ekonomiċi bejn l-Istati Membri u r-reġjuni meta jkunu qed jiġu żviluppati politiki bil-għan li tinbidel l-imġiba tan-nies f’dak li jirrigwarda s-separazzjoni tal-iskart fis-sors. Għandu jiġi nnutat ukoll li l-awtoritajiet rurali u dawk tal-gżejjer għandhom ħtiġijiet ġeografiċi speċifiċi u sfidi fit-twassil;

| 34. | jipproponi li l-Kummissjoni Ewropea, l-Istati Membri u l-awtoritajiet lokali u reġjonali bħala l-eqreb livelli politiċi għaċ-ċittadini jieħdu miżuri fil-qasam tal-edukazzjoni u t-taħriġ biex itejbu b’mod sinifikanti l-għarfien u s-sensibilizzazzjoni tal-pubbliku u tal-operaturi ekonomiċi fir-rigward tal-konsum sostenibbli, it-tnaqqis fil-volum ta’ skart, il-protezzjoni tar-riżorsi naturali u ambjentali, ir-responsabbiltà tal-produtturi, kif ukoll it-tfassil tal-prodotti u r-reklamar, pereżempju billi dawn il-kwistjonijiet jiġu inklużi fi programmi edukattivi u f’kampanji ta’ informazzjoni (li jistgħu jitwettqu permezz ta’ promozzjoni fuq il-midja soċjali, żjarat fl-iskejjel, avvenimenti pubbliċi, kampanji fl-istampa, eċċ.). |
| --- | --- |

34.

jipproponi li l-Kummissjoni Ewropea, l-Istati Membri u l-awtoritajiet lokali u reġjonali bħala l-eqreb livelli politiċi għaċ-ċittadini jieħdu miżuri fil-qasam tal-edukazzjoni u t-taħriġ biex itejbu b’mod sinifikanti l-għarfien u s-sensibilizzazzjoni tal-pubbliku u tal-operaturi ekonomiċi fir-rigward tal-konsum sostenibbli, it-tnaqqis fil-volum ta’ skart, il-protezzjoni tar-riżorsi naturali u ambjentali, ir-responsabbiltà tal-produtturi, kif ukoll it-tfassil tal-prodotti u r-reklamar, pereżempju billi dawn il-kwistjonijiet jiġu inklużi fi programmi edukattivi u f’kampanji ta’ informazzjoni (li jistgħu jitwettqu permezz ta’ promozzjoni fuq il-midja soċjali, żjarat fl-iskejjel, avvenimenti pubbliċi, kampanji fl-istampa, eċċ.).

Brussell, it-30 ta’ Novembru 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

| 8.5.2018 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 164/77 |
| --- | --- | --- | --- |

8.5.2018

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 164/77

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Pjan ta’ Azzjoni għal Strateġija Marittima fiż-Żona tal-Atlantiku — Il-Provvediment ta’ Tkabbir Intelliġenti, Sostenibbli u Inklużiv

(2018/C 164/13)

| Relatur: | Jerry LUNDY (IE/ALDE), Membru tal-Kunsill tal-Kontea ta’ Sligo |
| --- | --- |
| Dokument ta’ referenza: | Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni — Pjan ta’ Azzjoni għal Strateġija Marittima fiż-żona tal-Atlantiku — Il-provvediment ta’ tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklużiv
  COM(2013) 279 final |

Relatur:

Jerry LUNDY (IE/ALDE), Membru tal-Kunsill tal-Kontea ta’ Sligo

Dokument ta’ referenza:

Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni — Pjan ta’ Azzjoni għal Strateġija Marittima fiż-żona tal-Atlantiku — Il-provvediment ta’ tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklużiv

COM(2013) 279 final

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI

| 1. | Jilqa’ bi pjaċir ir-rieżami ta’ nofs it-terminu tal-Pjan ta’ Azzjoni għall-Istrateġija tal-Atlantiku kif propost mill-Kummissjoni Ewropea li għandu jitlesta qabel tmiem l-2017 u li l-Kumitat ġie kkonsultat mill-Kummissjoni Ewropea b’talba għall-adozzjoni ta’ opinjoni dwar ir-rieżami ta’ nofs it-terminu, li ser jikkontribwixxi għar-rieżami globali li sabiex jiġi diskuss mill-Istati Membri u r-reġjuni; |
| --- | --- |

1.

Jilqa’ bi pjaċir ir-rieżami ta’ nofs it-terminu tal-Pjan ta’ Azzjoni għall-Istrateġija tal-Atlantiku kif propost mill-Kummissjoni Ewropea li għandu jitlesta qabel tmiem l-2017 u li l-Kumitat ġie kkonsultat mill-Kummissjoni Ewropea b’talba għall-adozzjoni ta’ opinjoni dwar ir-rieżami ta’ nofs it-terminu, li ser jikkontribwixxi għar-rieżami globali li sabiex jiġi diskuss mill-Istati Membri u r-reġjuni;

| 2. | Jinnota l-ħidma preċedenti tal-Kumitat fuq suġġetti relatati mal-Ekonomija Blu (inklużi NAT-VI-018; NAT-VI-019; NAT-V-21, NAT-V-44 u COTER-VI-022) (1); |
| --- | --- |

2.

Jinnota l-ħidma preċedenti tal-Kumitat fuq suġġetti relatati mal-Ekonomija Blu (inklużi NAT-VI-018; NAT-VI-019; NAT-V-21, NAT-V-44 u COTER-VI-022) (1);

| 3. | Jinnota li l-isfidi li qed jaffaċċjaw ir-reġjuni u n-nazzjonijiet tal-Atlantiku jistgħu jiġu indirizzati b’mod aktar effiċjenti u jagħtu riżultati aktar konkreti taħt il-kappa ta’ pjan ta’ azzjoni, u l-Istati Membri u r-reġjuni jistgħu jiksbu riżultati aktar konkreti permezz ta’ kooperazzjoni aktar mill-qrib; |
| --- | --- |

3.

Jinnota li l-isfidi li qed jaffaċċjaw ir-reġjuni u n-nazzjonijiet tal-Atlantiku jistgħu jiġu indirizzati b’mod aktar effiċjenti u jagħtu riżultati aktar konkreti taħt il-kappa ta’ pjan ta’ azzjoni, u l-Istati Membri u r-reġjuni jistgħu jiksbu riżultati aktar konkreti permezz ta’ kooperazzjoni aktar mill-qrib;

| 4. | Jirrikonoxxi li l-Pjan ta’ Azzjoni jista’ jiżgura li politiki u strumenti ta’ finanzjament differenti tal-UE jista’ jkollhom impatt akbar meta jkunu allinjati aktar mill-qrib iżda jinnota li meta jiġu implimentati strumenti ta’ finanzjament tal-UE permezz ta’ strumenti nazzjonali u/jew programmi reġjonali, ir-rwol ta’ dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet nazzjonali u reġjonali huwa determinanti; |
| --- | --- |

4.

Jirrikonoxxi li l-Pjan ta’ Azzjoni jista’ jiżgura li politiki u strumenti ta’ finanzjament differenti tal-UE jista’ jkollhom impatt akbar meta jkunu allinjati aktar mill-qrib iżda jinnota li meta jiġu implimentati strumenti ta’ finanzjament tal-UE permezz ta’ strumenti nazzjonali u/jew programmi reġjonali, ir-rwol ta’ dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet nazzjonali u reġjonali huwa determinanti;

| 5. | Jinnota n-natura fraġli ta’ bosta komunitajiet kostali fiż-żona tal-Atlantiku u l-ħtieġa li jsir aktar biex jiġi attirat l-investiment u l-attività fis-settur privat b’mod speċjali fl-ekonomija blu sabiex jikkontribwixxu għall-iżvilupp sostenibbli ta’ dawn iż-żoni; |
| --- | --- |

5.

Jinnota n-natura fraġli ta’ bosta komunitajiet kostali fiż-żona tal-Atlantiku u l-ħtieġa li jsir aktar biex jiġi attirat l-investiment u l-attività fis-settur privat b’mod speċjali fl-ekonomija blu sabiex jikkontribwixxu għall-iżvilupp sostenibbli ta’ dawn iż-żoni;

| 6. | Iqis li l-użu effettiv tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (FSIE) tal-UE huwa kruċjali sabiex jinkisbu l-objettivi tal-istrateġija iżda jinnota bi tħassib li attwalment ma jeżisti l-ebda mekkaniżmu xieraq sabiex jitkejjel l-impatt tal-ekonomija blu f’dawn iż-żoni (2); |
| --- | --- |

6.

Iqis li l-użu effettiv tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (FSIE) tal-UE huwa kruċjali sabiex jinkisbu l-objettivi tal-istrateġija iżda jinnota bi tħassib li attwalment ma jeżisti l-ebda mekkaniżmu xieraq sabiex jitkejjel l-impatt tal-ekonomija blu f’dawn iż-żoni (2);

| 7. | Jirrikonoxxi li permezz tal-adozzjoni ta’ approċċ ta’ ekosistema u permezz tal-adozzjoni tad-Direttiva tal-Ippjanar Spazjali Marittimu, l-awtoritajiet issa jeħtieġ jieħdu kunsiderazzjoni sħiħa tal-attivitajiet kollha meta jallokaw spazju fl-ibħra tagħhom iżda jinnota li l-pjani rilevanti jistgħu finalment ma jiġux adottati sa Marzu 2021. L-ikbar kontribut sa issa ta’ dan ir-rekwiżit kien li ffaċilita l-produzzjoni tal-enerġija mir-riħ lil hinn mill-kosta. Barra minn hekk, il-Kumitat jinnota l-kontribut li taw bosta Programmi Interreg għal dan il-proċess u l-appoġġ li ngħata mill-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd (FEMS) għal proġetti transkonfinali bejn l-2014-2016 sabiex jassistu fil-proċess tal-ippjanar marittimu; |
| --- | --- |

7.

Jirrikonoxxi li permezz tal-adozzjoni ta’ approċċ ta’ ekosistema u permezz tal-adozzjoni tad-Direttiva tal-Ippjanar Spazjali Marittimu, l-awtoritajiet issa jeħtieġ jieħdu kunsiderazzjoni sħiħa tal-attivitajiet kollha meta jallokaw spazju fl-ibħra tagħhom iżda jinnota li l-pjani rilevanti jistgħu finalment ma jiġux adottati sa Marzu 2021. L-ikbar kontribut sa issa ta’ dan ir-rekwiżit kien li ffaċilita l-produzzjoni tal-enerġija mir-riħ lil hinn mill-kosta. Barra minn hekk, il-Kumitat jinnota l-kontribut li taw bosta Programmi Interreg għal dan il-proċess u l-appoġġ li ngħata mill-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd (FEMS) għal proġetti transkonfinali bejn l-2014-2016 sabiex jassistu fil-proċess tal-ippjanar marittimu;

| 8. | Jinnota li l-azzjonijiet meħuda taħt l-inizjattiva Leadership 2020 tal-Kummissjoni Ewropea sabiex ma jkunx hemm spariġġ bejn il-ħiliet disponibbli u d-domanda tas-suq tax-xogħol b’mod speċjali fil-bini ta’ bastimenti, fil-ħiliet marbutin mas-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli lil hinn mill-kosta u l-ħiliet marittimi innovattivi ġodda qed jibdew jagħtu l-frott. Jinnota wkoll li, barra minn hekk, il-perspettiva tal-innovazzjoni u s-sħubija qed tiġi indirizzata mill-Orizzont 2020 iżda jappoġġja s-sejħa mill-Konferenza tar-Reġjuni Periferiċi Marittimi (CPMR) biex jiżdied il-baġit għas-sejħa tal-FEMS għall-proġetti “Karrieri Blu fl-Ewropa” li tqis il-ħtiġijiet ta’ taħriġ madwar il-baċiri tal-ibħra Ewropej speċjalment għal dawk il-karrieri relatati mas-settur marittimu u tas-sajd, li qegħdin ibatu minn problema sejra ta’ tiġdid ġenerazzjonali; |
| --- | --- |

8.

Jinnota li l-azzjonijiet meħuda taħt l-inizjattiva Leadership 2020 tal-Kummissjoni Ewropea sabiex ma jkunx hemm spariġġ bejn il-ħiliet disponibbli u d-domanda tas-suq tax-xogħol b’mod speċjali fil-bini ta’ bastimenti, fil-ħiliet marbutin mas-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli lil hinn mill-kosta u l-ħiliet marittimi innovattivi ġodda qed jibdew jagħtu l-frott. Jinnota wkoll li, barra minn hekk, il-perspettiva tal-innovazzjoni u s-sħubija qed tiġi indirizzata mill-Orizzont 2020 iżda jappoġġja s-sejħa mill-Konferenza tar-Reġjuni Periferiċi Marittimi (CPMR) biex jiżdied il-baġit għas-sejħa tal-FEMS għall-proġetti “Karrieri Blu fl-Ewropa” li tqis il-ħtiġijiet ta’ taħriġ madwar il-baċiri tal-ibħra Ewropej speċjalment għal dawk il-karrieri relatati mas-settur marittimu u tas-sajd, li qegħdin ibatu minn problema sejra ta’ tiġdid ġenerazzjonali;

| 9. | Jaqbel mal-fehma espressa fid-dokument tal-Kummissjoni “Report of the Blue Growth Strategy – Towards more sustainable growth and jobs in the blue economy SWD (2017) 128 Final” [mhux disponibbli bil-Malti] li l-Komunitajiet ta’ Konoxxenza u Innovazzjoni (KKI) għandhom il-potenzjal li jippermettu l-iżvilupp ta’ prodotti u servizzi innovattivi iżda jinnota li, sa issa, ma hemm l-ebda KKI li b’mod speċifiku tindirizza kwistjonijiet marittimi u tal-baħar. għalhekk, itenni s-sejħa tiegħu għall-ħolqien ta’ Komunità speċifika ta’ Għarfien u Innovazzjoni għall-Ekonomija Blu bħala miżura ulterjuri għall-iżvilupp tal-ħiliet u biex l-ideat mir-riċerka tal-baħar jissarrfu fis-settur privat (3); |
| --- | --- |

9.

Jaqbel mal-fehma espressa fid-dokument tal-Kummissjoni “Report of the Blue Growth Strategy – Towards more sustainable growth and jobs in the blue economy SWD (2017) 128 Final” [mhux disponibbli bil-Malti] li l-Komunitajiet ta’ Konoxxenza u Innovazzjoni (KKI) għandhom il-potenzjal li jippermettu l-iżvilupp ta’ prodotti u servizzi innovattivi iżda jinnota li, sa issa, ma hemm l-ebda KKI li b’mod speċifiku tindirizza kwistjonijiet marittimi u tal-baħar. għalhekk, itenni s-sejħa tiegħu għall-ħolqien ta’ Komunità speċifika ta’ Għarfien u Innovazzjoni għall-Ekonomija Blu bħala miżura ulterjuri għall-iżvilupp tal-ħiliet u biex l-ideat mir-riċerka tal-baħar jissarrfu fis-settur privat (3);

| 10. | Jenfasizza l-potenzjal li t-teknoloġija tal-baħar tipprovdi impjiegi ġodda u sorsi ta’ dħul addizzjonali u l-kapaċità tas-settur li jikber f’oqsma bħall-enerġija rinnovabbli u d-dimostrazzjoni tat-teknoloġija tal-baħar iżda bl-istess mod jirrikonoxxi r-riskju potenzjali involut f’dan it-tip ta’ investiment u l-fatt li n-nuqqas ta’ għarfien u data rilevanti jagħmlu d-dħul f’dan is-settur aktar diffiċli. Il-Kumitat jappoġġja l-prijoritizzazzjoni skont l-Orizzont 2020 għal sejħiet speċifikament immirati għat-tkabbir blu iżda jirrikonoxxi li jridu jsiru sforzi akbar sabiex jiġi ffaċilitat l-aċċess għall-finanzjament għal negozji u inizjattivi innovattivi f’dan il-qasam; |
| --- | --- |

10.

Jenfasizza l-potenzjal li t-teknoloġija tal-baħar tipprovdi impjiegi ġodda u sorsi ta’ dħul addizzjonali u l-kapaċità tas-settur li jikber f’oqsma bħall-enerġija rinnovabbli u d-dimostrazzjoni tat-teknoloġija tal-baħar iżda bl-istess mod jirrikonoxxi r-riskju potenzjali involut f’dan it-tip ta’ investiment u l-fatt li n-nuqqas ta’ għarfien u data rilevanti jagħmlu d-dħul f’dan is-settur aktar diffiċli. Il-Kumitat jappoġġja l-prijoritizzazzjoni skont l-Orizzont 2020 għal sejħiet speċifikament immirati għat-tkabbir blu iżda jirrikonoxxi li jridu jsiru sforzi akbar sabiex jiġi ffaċilitat l-aċċess għall-finanzjament għal negozji u inizjattivi innovattivi f’dan il-qasam;

| 11. | jinnota l-importanza li jiġi rikonoxxut il-fatt li l-attivitajiet marittimi u tas-sajd fl-Atlantiku jkomplu jissalvagwardjaw il-potenzjal ekonomiku u soċjali, li tiġi rikonoxxuta l-importanza tagħhom u li jiġi rikonoxxut li l-qbid tal-ħut qiegħed jadatta b’mod progressiv għal sostenibbiltà ambjentali. Bl-istess mod, jenfasizza li jistgħu jikkontribwixxu biex jiddistribwixxu mill-ġdid il-ġid u joħolqu koeżjoni soċjali, kif ukoll għall-potenzjal tal-industrija li tipproċessa u tikkumerċjalizza prodotti tal-baħar sabiex jinkiseb valur miżjud u jinżamm ir-rwol ewlieni tagħhom fil-provvista ta’ prodotti tal-ikel ta’ kwalità għolja. |
| --- | --- |

11.

jinnota l-importanza li jiġi rikonoxxut il-fatt li l-attivitajiet marittimi u tas-sajd fl-Atlantiku jkomplu jissalvagwardjaw il-potenzjal ekonomiku u soċjali, li tiġi rikonoxxuta l-importanza tagħhom u li jiġi rikonoxxut li l-qbid tal-ħut qiegħed jadatta b’mod progressiv għal sostenibbiltà ambjentali. Bl-istess mod, jenfasizza li jistgħu jikkontribwixxu biex jiddistribwixxu mill-ġdid il-ġid u joħolqu koeżjoni soċjali, kif ukoll għall-potenzjal tal-industrija li tipproċessa u tikkumerċjalizza prodotti tal-baħar sabiex jinkiseb valur miżjud u jinżamm ir-rwol ewlieni tagħhom fil-provvista ta’ prodotti tal-ikel ta’ kwalità għolja.

| 12. | Huwa mħasseb li l-miżuri tal-immaniġġjar meħuda biex l-UE tippreserva ekosistemi vulnerabbli, b’mod speċjali dawk li għandhom x’jaqsmu mas-sajd f’baħar fond, sa issa kellhom riżultati mħallta u li qed toqrob l-iskadenza għar-rapportar ta’ status ambjentali tajjeb skont id-Direttiva Qafas tal-Istrateġija tal-Baħar; |
| --- | --- |

12.

Huwa mħasseb li l-miżuri tal-immaniġġjar meħuda biex l-UE tippreserva ekosistemi vulnerabbli, b’mod speċjali dawk li għandhom x’jaqsmu mas-sajd f’baħar fond, sa issa kellhom riżultati mħallta u li qed toqrob l-iskadenza għar-rapportar ta’ status ambjentali tajjeb skont id-Direttiva Qafas tal-Istrateġija tal-Baħar;

| 13. | Jirrikonoxxi l-progress li sar fl-indirizzar tat-theddid u l-emerġenzi, b’mod speċjali l-adozzjoni tal-Programm Copernicus fl-2014, li pprovda data aktar stabbli għall-kejl tat-temperatura tal-wiċċ tal-oċeani u anke servizz ta’ tbassir tal-oċean b’linja bażi operattiva aktar effettiv. Barra minn hekk, l-immappjar ta’ qiegħ il-baħar kien l-eżitu ta’ kooperazzjoni l-aktar konkret li rriżulta sa mit-tnedija fl-2013 tad-Dikjarazzjoni ta’ Galway ta’ Alleanza tar-Riċerka tal-Oċean Transatlantiku bejn l-UE, l-Istati Uniti u l-Kanada; |
| --- | --- |

13.

Jirrikonoxxi l-progress li sar fl-indirizzar tat-theddid u l-emerġenzi, b’mod speċjali l-adozzjoni tal-Programm Copernicus fl-2014, li pprovda data aktar stabbli għall-kejl tat-temperatura tal-wiċċ tal-oċeani u anke servizz ta’ tbassir tal-oċean b’linja bażi operattiva aktar effettiv. Barra minn hekk, l-immappjar ta’ qiegħ il-baħar kien l-eżitu ta’ kooperazzjoni l-aktar konkret li rriżulta sa mit-tnedija fl-2013 tad-Dikjarazzjoni ta’ Galway ta’ Alleanza tar-Riċerka tal-Oċean Transatlantiku bejn l-UE, l-Istati Uniti u l-Kanada;

L-importanza ta’ data għall-iżvilupp metodoloġiku tal-Ekonomija Blu fil-livell lokali u reġjonali

| 14. | Jinnota li l-impatt tal-ekonomija blu fil-livell reġjonali u lokali sa issa għadu ma tkejjilx kollu kemm hu, peress li għad trid tiġi żviluppata sistema ta’ indikaturi bbażati fuq data affidabbli, li tkejjel l-effett preċiż tal-attivitajiet li direttament jew indirettament jiddependu fuq il-baħar; dan ser jirrikjedi kooperazzjoni sinifikanti bejn il-Kummissjoni Ewropea u d-diversi Stati Membri (4). F’dan ir-rigward, il-KtR jinnota l-ħidma tal-Kummissjoni COTER relatata mal-emendi proposti għar-Regolament NUTS, b’mod speċifiku fis-sejħa biex it-tipoloġiji territorjali futuri jinkludu tipi “kostali” u “tal-gżejjer”. Dan għandu jiffaċilita l-iżvilupp ta’ indikaturi xierqa (lil hinn mill-PDG) għall-kejl tal-attività ekonomika blu. |
| --- | --- |

14.

Jinnota li l-impatt tal-ekonomija blu fil-livell reġjonali u lokali sa issa għadu ma tkejjilx kollu kemm hu, peress li għad trid tiġi żviluppata sistema ta’ indikaturi bbażati fuq data affidabbli, li tkejjel l-effett preċiż tal-attivitajiet li direttament jew indirettament jiddependu fuq il-baħar; dan ser jirrikjedi kooperazzjoni sinifikanti bejn il-Kummissjoni Ewropea u d-diversi Stati Membri (4). F’dan ir-rigward, il-KtR jinnota l-ħidma tal-Kummissjoni COTER relatata mal-emendi proposti għar-Regolament NUTS, b’mod speċifiku fis-sejħa biex it-tipoloġiji territorjali futuri jinkludu tipi “kostali” u “tal-gżejjer”. Dan għandu jiffaċilita l-iżvilupp ta’ indikaturi xierqa (lil hinn mill-PDG) għall-kejl tal-attività ekonomika blu.

| 15. | Jirrakkomanda, minħabba l-kumplessità u l-firxa tar-riżorsi meħtieġa sabiex b’mod metodoloġiku tiġi żviluppata l-ekonomija blu fil-livell lokali u reġjonali, li l-istrateġiji reġjonali eżistenti għal speċjalizzazzjoni intelliġenti għandhom jintużaw bħala l-bażi li permezz tagħha jistgħu jiġu identifikati aktar opportunitajiet fis-setturi tal-Ekonomija Blu. Flimkien ma’ eżerċizzji ta’ impatt immirat, strateġiji bħal dawn għandhom jgħinu lil-awtoritajiet lokali u reġjonali (LRAs) jidentifikaw is-setturi l-aktar xierqa li għandhom jiġu segwiti. |
| --- | --- |

15.

Jirrakkomanda, minħabba l-kumplessità u l-firxa tar-riżorsi meħtieġa sabiex b’mod metodoloġiku tiġi żviluppata l-ekonomija blu fil-livell lokali u reġjonali, li l-istrateġiji reġjonali eżistenti għal speċjalizzazzjoni intelliġenti għandhom jintużaw bħala l-bażi li permezz tagħha jistgħu jiġu identifikati aktar opportunitajiet fis-setturi tal-Ekonomija Blu. Flimkien ma’ eżerċizzji ta’ impatt immirat, strateġiji bħal dawn għandhom jgħinu lil-awtoritajiet lokali u reġjonali (LRAs) jidentifikaw is-setturi l-aktar xierqa li għandhom jiġu segwiti.

Skjerament aktar Intelliġenti tal-Istrumenti ta’ Finanzjament

| 16. | Jistieden lill-Istati Membri biex ikomplu jintegraw l-objettivi tal-Pjan ta’ Azzjoni għall-Atlantiku fil-Programmi Operazzjonali tal-FEŻR rispettivi tagħhom; is-suċċess tal-Istrateġija u l-Pjan ta’ Azzjoni għall-Atlantiku jiddependi kompletament fuq l-impenn tal-Istati Membri tal-Atlantiku biex jikkoordinaw l-isforzi tagħhom għall-oqsma ta’ kooperazzjoni definiti fil-Pjan ta’ Azzjoni; |
| --- | --- |

16.

Jistieden lill-Istati Membri biex ikomplu jintegraw l-objettivi tal-Pjan ta’ Azzjoni għall-Atlantiku fil-Programmi Operazzjonali tal-FEŻR rispettivi tagħhom; is-suċċess tal-Istrateġija u l-Pjan ta’ Azzjoni għall-Atlantiku jiddependi kompletament fuq l-impenn tal-Istati Membri tal-Atlantiku biex jikkoordinaw l-isforzi tagħhom għall-oqsma ta’ kooperazzjoni definiti fil-Pjan ta’ Azzjoni;

| 17. | Jaqbel mal-osservazzjoni segwenti fid-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni “Report on the Blue Growth Strategy Towards more sustainable growth and jobs in the blue economy” SWD(2017) 128 final [mhux disponibbli bil-Malti]:
  “b’mod ġenerali jidher li relattivament ftit finanzjament ġie allokat b’mod speċifiku għall-prijoritajiet tal-Istrateġija għall-Atlantiku fil-Programmi Operazzjonali differenti ta’ dawn il-fondi, filwaqt li finanzjament konsiderevoli jista’ potenzjalment ikun disponibbli għal azzjonijiet u prijoritajiet li mhumiex speċifiċi għas-settur marittimu. Hawnhekk tinsab sfida kbira għall-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni nazzjonali u reġjonali. Għall-kuntrarju, il-finanzjament mill-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd ġie mmirat lejn l-objettiv tal-Istrateġija għall-Atlantiku”; |
| --- | --- |

17.

Jaqbel mal-osservazzjoni segwenti fid-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni “Report on the Blue Growth Strategy Towards more sustainable growth and jobs in the blue economy” SWD(2017) 128 final [mhux disponibbli bil-Malti]:

“b’mod ġenerali jidher li relattivament ftit finanzjament ġie allokat b’mod speċifiku għall-prijoritajiet tal-Istrateġija għall-Atlantiku fil-Programmi Operazzjonali differenti ta’ dawn il-fondi, filwaqt li finanzjament konsiderevoli jista’ potenzjalment ikun disponibbli għal azzjonijiet u prijoritajiet li mhumiex speċifiċi għas-settur marittimu. Hawnhekk tinsab sfida kbira għall-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni nazzjonali u reġjonali. Għall-kuntrarju, il-finanzjament mill-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd ġie mmirat lejn l-objettiv tal-Istrateġija għall-Atlantiku”;

| 18. | Jargumenta li, għall-kredibbiltà, strateġija komuni għall-iżvilupp taż-żona tal-Oċean Atlantiku u tar-reġjuni tal-Atlantiku tal-Ewropa jistħoqqilha strument ta’ finanzjament iddedikat; id-disponibbiltà ta’ fond adegwat li jippermetti l-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni għandha tkun parti mid-diskussjoni dwar il-qafas finanzjarju pluriennali li ser ikun il-bażi għall-implimentazzjoni tal-objettivi tal-UE lil hinn mill-2020; l-integrazzjoni tal-objettivi tal-Pjan ta’ Azzjoni u l-istrateġija għall-Atlantiku fil-QFP hija partikolarment rilevanti fir-rigward tad-deċiżjoni tar-Renju Unit biex joħroġ mill-Unjoni Ewropea u l-impatt negattiv li dan ser ikollu fuq il-baġit globali tal-UE; |
| --- | --- |

18.

Jargumenta li, għall-kredibbiltà, strateġija komuni għall-iżvilupp taż-żona tal-Oċean Atlantiku u tar-reġjuni tal-Atlantiku tal-Ewropa jistħoqqilha strument ta’ finanzjament iddedikat; id-disponibbiltà ta’ fond adegwat li jippermetti l-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni għandha tkun parti mid-diskussjoni dwar il-qafas finanzjarju pluriennali li ser ikun il-bażi għall-implimentazzjoni tal-objettivi tal-UE lil hinn mill-2020; l-integrazzjoni tal-objettivi tal-Pjan ta’ Azzjoni u l-istrateġija għall-Atlantiku fil-QFP hija partikolarment rilevanti fir-rigward tad-deċiżjoni tar-Renju Unit biex joħroġ mill-Unjoni Ewropea u l-impatt negattiv li dan ser ikollu fuq il-baġit globali tal-UE;

| 19. | F’dan il-kuntest itenni l-Opinjoni tal-KtR dwar il-Futur tal-Politika ta’ Koeżjoni lil hinn mill-2020 billi jinnota li l-istrateġiji makroreġjonali u marittimi għar-reġjuni parteċipanti u dawk li jgħixu hemm jikkostitwixxu valur miżjud sinifikanti, sakemm l-għodod ta’ finanzjament eżistenti u futuri jkunu jistgħu jintużaw għall-istrateġiji b’mod ikkoordinat; |
| --- | --- |

19.

F’dan il-kuntest itenni l-Opinjoni tal-KtR dwar il-Futur tal-Politika ta’ Koeżjoni lil hinn mill-2020 billi jinnota li l-istrateġiji makroreġjonali u marittimi għar-reġjuni parteċipanti u dawk li jgħixu hemm jikkostitwixxu valur miżjud sinifikanti, sakemm l-għodod ta’ finanzjament eżistenti u futuri jkunu jistgħu jintużaw għall-istrateġiji b’mod ikkoordinat;

| 20. | ifakkar fil-proposta li saret fl-Opinjoni NAT-VI/019 għall-ħolqien ta’ pjattaformi reġjonali jew interreġjonali tal-ekonomija blu u jirrimarka li diversi territorji tar-reġjun tal-Atlantiku jistgħu jkunu kandidati għall-ħolqien ta’ dan it-tip ta’ pjattaforma li ser tikkostitwixxi mekkaniżmu biex jiġu identifikati proġetti, tkun ta’ appoġġ għall-implimentazzjoni tagħhom, u timmobilizza għodod finanzjarji lokali, nazzjonali u Ewropej. Pjattaformi bħal dawn ser ikunu ġestiti mir-reġjuni u l-proġetti tagħhom ikunu ffinanzjati fil-qafas tal-Pjan Juncker 2.0; |
| --- | --- |

20.

ifakkar fil-proposta li saret fl-Opinjoni NAT-VI/019 għall-ħolqien ta’ pjattaformi reġjonali jew interreġjonali tal-ekonomija blu u jirrimarka li diversi territorji tar-reġjun tal-Atlantiku jistgħu jkunu kandidati għall-ħolqien ta’ dan it-tip ta’ pjattaforma li ser tikkostitwixxi mekkaniżmu biex jiġu identifikati proġetti, tkun ta’ appoġġ għall-implimentazzjoni tagħhom, u timmobilizza għodod finanzjarji lokali, nazzjonali u Ewropej. Pjattaformi bħal dawn ser ikunu ġestiti mir-reġjuni u l-proġetti tagħhom ikunu ffinanzjati fil-qafas tal-Pjan Juncker 2.0;

| 21. | Jistieden lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Istati Membri sabiex ifittxu aktar titjib tal-koordinazzjoni, il-monitoraġġ u l-appoġġ għal proġetti u l-iskambju tal-aħjar prattiki b’kunsiderazzjoni tal-eżempji ta’ suċċess li rriżultaw sa issa mill-Istrateġija għall-Atlantiku; |
| --- | --- |

21.

Jistieden lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Istati Membri sabiex ifittxu aktar titjib tal-koordinazzjoni, il-monitoraġġ u l-appoġġ għal proġetti u l-iskambju tal-aħjar prattiki b’kunsiderazzjoni tal-eżempji ta’ suċċess li rriżultaw sa issa mill-Istrateġija għall-Atlantiku;

| 22. | Itenni li l-Politika ta’ Koeżjoni, permezz tal-FEŻR u l-FSE, fil-perjodu ta’ programmazzjoni attwali kienet l-għodda ta’ investiment l-aktar importanti fl-UE, u li għas-suċċess futur tal-proġetti taħt il-kappa tal-Istrateġija għall-Atlantiku se jkun essenzjali li jsir l-akbar użu ta’ dawn ir-riżorsi flimkien mal-opportunitajiet ta’ finanzjament disponibbli permezz tal-FEMS u l-FAEŻR; is-simplifikazzjoni ulterjuri fil-ġestjoni u l-amministrazzjoni tal-Fondi SIE ser tkompli tagħti spinta lill-kapaċità tal-komunitajiet lokali biex jagħmlu użu mill-finanzjament għal proġetti lokali; |
| --- | --- |

22.

Itenni li l-Politika ta’ Koeżjoni, permezz tal-FEŻR u l-FSE, fil-perjodu ta’ programmazzjoni attwali kienet l-għodda ta’ investiment l-aktar importanti fl-UE, u li għas-suċċess futur tal-proġetti taħt il-kappa tal-Istrateġija għall-Atlantiku se jkun essenzjali li jsir l-akbar użu ta’ dawn ir-riżorsi flimkien mal-opportunitajiet ta’ finanzjament disponibbli permezz tal-FEMS u l-FAEŻR; is-simplifikazzjoni ulterjuri fil-ġestjoni u l-amministrazzjoni tal-Fondi SIE ser tkompli tagħti spinta lill-kapaċità tal-komunitajiet lokali biex jagħmlu użu mill-finanzjament għal proġetti lokali;

| 23. | Jinnota li fil-perjodu ta’ programmazzjoni attwali ħafna mill-Programmi Operazzjonali relatati esperjenzaw dewmien sinifikanti fit-tnedija; il-KtR jistieden lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni Ewropea biex jiżviluppaw il-proposti tagħhom għall-perjodu wara l-2020 malajr kemm jista’ jkun sabiex jippermettu tranżizzjoni bla xkiel bejn il-perjodi ta’ programmazzjoni; |
| --- | --- |

23.

Jinnota li fil-perjodu ta’ programmazzjoni attwali ħafna mill-Programmi Operazzjonali relatati esperjenzaw dewmien sinifikanti fit-tnedija; il-KtR jistieden lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni Ewropea biex jiżviluppaw il-proposti tagħhom għall-perjodu wara l-2020 malajr kemm jista’ jkun sabiex jippermettu tranżizzjoni bla xkiel bejn il-perjodi ta’ programmazzjoni;

| 24. | jitlob li l-proġetti interreġjonali, nazzjonali u transnazzjonali, li huma f’konformità mal-istrateġiji tal-baċiri tal-baħar u l-S3 ikunu jistgħu jiġu ffinanzjati permezz tal-ġbir kollettiv ta’ fondi reġjonali, nazzjonali u Ewropej f’qafas issemplifikat u jkunu jistgħu jibbenefikaw minn bonus komunitarju mingħajr il-ħtieġa ta’ sejħiet ġodda għal proġetti; |
| --- | --- |

24.

jitlob li l-proġetti interreġjonali, nazzjonali u transnazzjonali, li huma f’konformità mal-istrateġiji tal-baċiri tal-baħar u l-S3 ikunu jistgħu jiġu ffinanzjati permezz tal-ġbir kollettiv ta’ fondi reġjonali, nazzjonali u Ewropej f’qafas issemplifikat u jkunu jistgħu jibbenefikaw minn bonus komunitarju mingħajr il-ħtieġa ta’ sejħiet ġodda għal proġetti;

| 25. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Istati Membri biex jiżviluppaw u jniedu, b’mod partikolari fejn mhux diġà l-każ, strateġiji adatti bbażati fuq il-post u minn isfel għal fuq għal speċjalizzazzjoni intelliġenti reġjonali; strateġiji bħal dawn għandhom jibnu l-pedamenti għall-infiq futur u jiffukaw fuq il-punti pożittivi u l-karatteristiċi speċifiċi ta’ kull reġjun; l-implimentazzjoni b’suċċess tal-istrateġiji ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti reġjonali fil-prattika, isservi biex iżżid ir-rata ta’ assorbiment tal-finanzjament disponibbli fir-reġjuni; |
| --- | --- |

25.

jistieden lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Istati Membri biex jiżviluppaw u jniedu, b’mod partikolari fejn mhux diġà l-każ, strateġiji adatti bbażati fuq il-post u minn isfel għal fuq għal speċjalizzazzjoni intelliġenti reġjonali; strateġiji bħal dawn għandhom jibnu l-pedamenti għall-infiq futur u jiffukaw fuq il-punti pożittivi u l-karatteristiċi speċifiċi ta’ kull reġjun; l-implimentazzjoni b’suċċess tal-istrateġiji ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti reġjonali fil-prattika, isservi biex iżżid ir-rata ta’ assorbiment tal-finanzjament disponibbli fir-reġjuni;

| 26. | Fid-dawl tal-fatt li kemm il-finanzjament nazzjonali kif ukoll dak Ewropew jirrappreżentaw in-nefqa pubblika, jistieden lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni biex b’mod konġunt itejbu l-kwalità tar-rapportar u l-feedback dwar il-proġetti taħt il-kappa tal-Pjan ta’ Azzjoni u biex jiżviluppaw il-Mekkaniżmu ta’ Assistenza bħala għodda li tipprovdi ħarsa ġenerali trasparenti lejn l-inizjattivi ta’ suċċess u l-opportunitajiet ta’ finanzjament disponibbli; |
| --- | --- |

26.

Fid-dawl tal-fatt li kemm il-finanzjament nazzjonali kif ukoll dak Ewropew jirrappreżentaw in-nefqa pubblika, jistieden lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni biex b’mod konġunt itejbu l-kwalità tar-rapportar u l-feedback dwar il-proġetti taħt il-kappa tal-Pjan ta’ Azzjoni u biex jiżviluppaw il-Mekkaniżmu ta’ Assistenza bħala għodda li tipprovdi ħarsa ġenerali trasparenti lejn l-inizjattivi ta’ suċċess u l-opportunitajiet ta’ finanzjament disponibbli;

| 27. | Fir-rigward tal-ispeċjalizzazzjoni intelliġenti reġjonali, jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex ikomplu jtejbu l-komponent tematiku tal-politiki varati (pjuttost milli dawk ġeografiċi), bħala mezz biex jissaħħu l-valuri u l-għanijiet komuni Ewropej; |
| --- | --- |

27.

Fir-rigward tal-ispeċjalizzazzjoni intelliġenti reġjonali, jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex ikomplu jtejbu l-komponent tematiku tal-politiki varati (pjuttost milli dawk ġeografiċi), bħala mezz biex jissaħħu l-valuri u l-għanijiet komuni Ewropej;

Żvilupp lokali mmexxi mill-Komunità (CLLD)

| 28. | Jenfasizza l-importanza li jinżamm u li jiġi estiż l-approċċ tal-iżvilupp lokali mmexxi mill-Komunità (CLLD) peress li dan l-istrument tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (FSIE) jista’ jintwera li jirrappreżenta wieħed mill-aktar modi effettivi biex il-komunitajiet jiksbu finanzjament mill-UE għall-proġetti lokali tagħhom stess. L-appoġġ għas-CLLD huwa partikolarment importanti għal reġjuni aktar imbiegħda u periferiċi, inklużi komunitajiet kostali, reġjuni u gżejjer iżgħar b’aċċess alternattiv limitat għal finanzjament; |
| --- | --- |

28.

Jenfasizza l-importanza li jinżamm u li jiġi estiż l-approċċ tal-iżvilupp lokali mmexxi mill-Komunità (CLLD) peress li dan l-istrument tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (FSIE) jista’ jintwera li jirrappreżenta wieħed mill-aktar modi effettivi biex il-komunitajiet jiksbu finanzjament mill-UE għall-proġetti lokali tagħhom stess. L-appoġġ għas-CLLD huwa partikolarment importanti għal reġjuni aktar imbiegħda u periferiċi, inklużi komunitajiet kostali, reġjuni u gżejjer iżgħar b’aċċess alternattiv limitat għal finanzjament;

| 29. | jissuġġerixxi li l-komunitajiet lokali tal-gżejjer u t-territorji kostali jkunu jistgħu jimmobilizzaw il-fondi Ewropej kollha, inkluż l-FEMS, sabiex jiffinanzjaw l-istrateġiji tagħhom tal-iżvilupp marittimu f’qafas uniku, abbażi tal-mudell tal-programm Leader u tal-Iżvilupp Lokali Mmexxi mill-Komunità; |
| --- | --- |

29.

jissuġġerixxi li l-komunitajiet lokali tal-gżejjer u t-territorji kostali jkunu jistgħu jimmobilizzaw il-fondi Ewropej kollha, inkluż l-FEMS, sabiex jiffinanzjaw l-istrateġiji tagħhom tal-iżvilupp marittimu f’qafas uniku, abbażi tal-mudell tal-programm Leader u tal-Iżvilupp Lokali Mmexxi mill-Komunità;

| 30. | Jappella lill-awtorità baġitarja biex tuża l-flessibilità eżistenti fil-finanzjament tal-ESI biex tipprevedi żidiet gradwali fil-finanzjament tas-CLLD disponibbli fi ħdan l-FEMS għall-benefiċċju tal-komunitajiet kostali Ewropej; |
| --- | --- |

30.

Jappella lill-awtorità baġitarja biex tuża l-flessibilità eżistenti fil-finanzjament tal-ESI biex tipprevedi żidiet gradwali fil-finanzjament tas-CLLD disponibbli fi ħdan l-FEMS għall-benefiċċju tal-komunitajiet kostali Ewropej;

Il-Mekkaniżmu ta’ Assistenza għall-Istrateġija u l-Pjan ta’ Azzjoni għall-Atlantiku

| 31. | jinnota li l-istruttura tal-mekkaniżmu ta’ assistenza (5), b’unitajiet nazzjonali u uffiċċju ċentrali fi Brussell, tilqa’ sew għall-ħtiġijiet ta’ komunikazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni għall-Atlantiku, minkejja li hemm bżonn li jiġi appoġġjat il-kompitu ta’ tixrid u riklamar dwar il-Pjan u dwar il-funzjoni tiegħu li jipprovdi gwida, koordinazzjoni u assistenza; |
| --- | --- |

31.

jinnota li l-istruttura tal-mekkaniżmu ta’ assistenza (5), b’unitajiet nazzjonali u uffiċċju ċentrali fi Brussell, tilqa’ sew għall-ħtiġijiet ta’ komunikazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni għall-Atlantiku, minkejja li hemm bżonn li jiġi appoġġjat il-kompitu ta’ tixrid u riklamar dwar il-Pjan u dwar il-funzjoni tiegħu li jipprovdi gwida, koordinazzjoni u assistenza;

| 32. | Jappoġġja l-kontinwazzjoni tal-mekkaniżmu ta’ assistenza għall-Istrateġija tal-Atlantiku peress li attwalment huwa l-unika linja baġitarja ddedikata li tipprovdi għas-sorveljanza u l-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni tal-Atlantiku; |
| --- | --- |

32.

Jappoġġja l-kontinwazzjoni tal-mekkaniżmu ta’ assistenza għall-Istrateġija tal-Atlantiku peress li attwalment huwa l-unika linja baġitarja ddedikata li tipprovdi għas-sorveljanza u l-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni tal-Atlantiku;

| 33. | Jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tiżgura soluzzjoni aktar fit-tul sabiex il-mekkaniżmu ta’ assistenza jiżgura l-kontinwità fl-operazzjonijiet tiegħu; |
| --- | --- |

33.

Jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tiżgura soluzzjoni aktar fit-tul sabiex il-mekkaniżmu ta’ assistenza jiżgura l-kontinwità fl-operazzjonijiet tiegħu;

| 34. | Iħeġġeġ lill-unitajiet nazzjonali biex jaħdmu kemm jista’ jkun mill-qrib mal-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni nazzjonali u reġjonali biex jiżguraw li l-opportunitajiet disponibbli taħt id-diversi strumenti ta’ finanzjament ikunu spjegati biċ-ċar lill-benefiċjarji potenzjali; |
| --- | --- |

34.

Iħeġġeġ lill-unitajiet nazzjonali biex jaħdmu kemm jista’ jkun mill-qrib mal-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni nazzjonali u reġjonali biex jiżguraw li l-opportunitajiet disponibbli taħt id-diversi strumenti ta’ finanzjament ikunu spjegati biċ-ċar lill-benefiċjarji potenzjali;

Il-konsegwenzi tad-deċiżjoni, wara r-referendum tat-23 ta’ Ġunju 2016, tar-Renju Unit li jinvoka l-Artikolu 50 tat-TUE u li joħroġ mill-UE għall-opportunitajiet u l-istruttura tal-finanzjament tal-QFP lil hinn mill-2020

| 35. | Jinnota li, irrispettivament mill-eżitu tan-negozjati mar-Renju Unit, l-UE qed titlef wieħed mill-ħames Stati Membri tal-Atlantiku tagħha, nazzjon marittimu ewlieni u wieħed mill-pajjiżi bl-akbar livell ta’ investimenti fl-oqsma tal-ekonomija u r-riċerka tal-baħar; barra minn hekk, ir-Renju Unit huwa wieħed mill-esportaturi ewlenin tal-UE tal-frott tal-baħar; |
| --- | --- |

35.

Jinnota li, irrispettivament mill-eżitu tan-negozjati mar-Renju Unit, l-UE qed titlef wieħed mill-ħames Stati Membri tal-Atlantiku tagħha, nazzjon marittimu ewlieni u wieħed mill-pajjiżi bl-akbar livell ta’ investimenti fl-oqsma tal-ekonomija u r-riċerka tal-baħar; barra minn hekk, ir-Renju Unit huwa wieħed mill-esportaturi ewlenin tal-UE tal-frott tal-baħar;

| 36. | Jinnota li r-Renju Unit attwalment huwa wieħed mill-kontributuri ewlenin għall-baġit tal-UE, u t-tneħħija tiegħu mill-karta bilanċjali tal-UE ser tirrikjedi l-analiżi dettaljata tal-alternattivi kollha disponibbli rigward il-finanzjament futur tal-Politika ta’ Koeżjoni; |
| --- | --- |

36.

Jinnota li r-Renju Unit attwalment huwa wieħed mill-kontributuri ewlenin għall-baġit tal-UE, u t-tneħħija tiegħu mill-karta bilanċjali tal-UE ser tirrikjedi l-analiżi dettaljata tal-alternattivi kollha disponibbli rigward il-finanzjament futur tal-Politika ta’ Koeżjoni;

| 37. | Jenfasizza li mill-2021, l-impatti prattiċi tal-“Brexit” jistgħu jikkoinċidu mal-qafas finanzjarju pluriennali (QFP) il-ġdid, u jitlob lill-awtorità baġitarja biex tikkunsidra l-allokazzjoni ta’ mezzi finanzjarji adatti għall-politiki li attwalment mhumiex meqjusa bħala l-ewwel prijorità bħall-iżvilupp tal-ekonomija blu; |
| --- | --- |

37.

Jenfasizza li mill-2021, l-impatti prattiċi tal-“Brexit” jistgħu jikkoinċidu mal-qafas finanzjarju pluriennali (QFP) il-ġdid, u jitlob lill-awtorità baġitarja biex tikkunsidra l-allokazzjoni ta’ mezzi finanzjarji adatti għall-politiki li attwalment mhumiex meqjusa bħala l-ewwel prijorità bħall-iżvilupp tal-ekonomija blu;

| 38. | itenni t-talba tiegħu, kif preżentata fl-opinjoni dwar “Il-Futur tal-Politika ta’ Koeżjoni lil hinn mill-2020”, lir-Renju Unit u ‘l-UE biex jaqblu li r-reġjuni u l-awtoritajiet lokali tar-Renju Unit ikunu jistgħu jkomplu jipparteċipaw fil-Kooperazzjoni Territorjali Ewropea u fi programmi oħra mifruxin madwar l-UE kollha b’mod simili għal Stati Membri mhux fl-UE bħan-Norveġja u l-Iżlanda; |
| --- | --- |

38.

itenni t-talba tiegħu, kif preżentata fl-opinjoni dwar “Il-Futur tal-Politika ta’ Koeżjoni lil hinn mill-2020”, lir-Renju Unit u ‘l-UE biex jaqblu li r-reġjuni u l-awtoritajiet lokali tar-Renju Unit ikunu jistgħu jkomplu jipparteċipaw fil-Kooperazzjoni Territorjali Ewropea u fi programmi oħra mifruxin madwar l-UE kollha b’mod simili għal Stati Membri mhux fl-UE bħan-Norveġja u l-Iżlanda;

| 39. | Ser ikun hemm bżonn li l-eżitu tan-negozjati tal-Brexit jitqies u jiġi indirizzat fir-rigward tal-impatt potenzjali fuq il-futur tal-Istrateġija Marittima tal-Atlantiku u l-Pjan ta’ Azzjoni. Jenfasizza li, fil-kuntest ta’ Brexit, issa huwa aktar importanti għall-bqija tal-Istati Membri tal-Atlantiku tal-UE li jipprijoritizzaw kooperazzjoni u integrazzjoni aktar mill-qrib tal-attivitajiet fil-qasam marittimu sabiex jingħeleb id-distakk li jirriżulta fix-xjenza u l-innovazzjoni, is-sorveljanza, id-difiża, l-enerġija mill-oċean u l-investimenti marittimi inġenerali li jista’ jġib miegħu t-tluq tar-Renju Unit permezz ta’ Brexit; |
| --- | --- |

39.

Ser ikun hemm bżonn li l-eżitu tan-negozjati tal-Brexit jitqies u jiġi indirizzat fir-rigward tal-impatt potenzjali fuq il-futur tal-Istrateġija Marittima tal-Atlantiku u l-Pjan ta’ Azzjoni. Jenfasizza li, fil-kuntest ta’ Brexit, issa huwa aktar importanti għall-bqija tal-Istati Membri tal-Atlantiku tal-UE li jipprijoritizzaw kooperazzjoni u integrazzjoni aktar mill-qrib tal-attivitajiet fil-qasam marittimu sabiex jingħeleb id-distakk li jirriżulta fix-xjenza u l-innovazzjoni, is-sorveljanza, id-difiża, l-enerġija mill-oċean u l-investimenti marittimi inġenerali li jista’ jġib miegħu t-tluq tar-Renju Unit permezz ta’ Brexit;

| 40. | Huwa allarmat bil-konsegwenzi potenzjali għall-Politika Komuni tas-Sajd (PKS) minħabba l-ħruġ tar-Renju Unit b’mod speċjali fl-aċċess għall-ibħra tar-Renju Unit b’impatt partikolari fuq is-setturi tas-sajd tal-pajjiżi ġirien. Dan jista’ jwassal għal tnaqqis fil-qabdiet bi tnaqqis konsegwenti fl-impjiegi f’settur diġà fraġli minbarra distorsjoni fil-kompetizzjoni f’oqsma bħall-kwoti, l-obbligu ta’ ħatt l-art, l-għadd massimu ta’ jiem fuq il-baħar, ir-regoli tal-għajnuna mill-istat għas-settur u ż-żamma tal-bijodiversità (6). |
| --- | --- |

40.

Huwa allarmat bil-konsegwenzi potenzjali għall-Politika Komuni tas-Sajd (PKS) minħabba l-ħruġ tar-Renju Unit b’mod speċjali fl-aċċess għall-ibħra tar-Renju Unit b’impatt partikolari fuq is-setturi tas-sajd tal-pajjiżi ġirien. Dan jista’ jwassal għal tnaqqis fil-qabdiet bi tnaqqis konsegwenti fl-impjiegi f’settur diġà fraġli minbarra distorsjoni fil-kompetizzjoni f’oqsma bħall-kwoti, l-obbligu ta’ ħatt l-art, l-għadd massimu ta’ jiem fuq il-baħar, ir-regoli tal-għajnuna mill-istat għas-settur u ż-żamma tal-bijodiversità (6).

Programmi ta’ Kooperazzjoni Territorjali

| 41. | Jinnota r-rwol importanti li jista’ jkollhom il-programmi ta’ kooperazzjoni territorjali fit-tkomplija tal-objettivi tal-Istrateġija għall-Atlantiku li tinkludi enfasi fuq il-kooperazzjoni bejn ir-reġjuni sabiex ikomplu jsaħħu l-ispazju Atlantiku f’konformità mat-termini tal-istrateġija; |
| --- | --- |

41.

Jinnota r-rwol importanti li jista’ jkollhom il-programmi ta’ kooperazzjoni territorjali fit-tkomplija tal-objettivi tal-Istrateġija għall-Atlantiku li tinkludi enfasi fuq il-kooperazzjoni bejn ir-reġjuni sabiex ikomplu jsaħħu l-ispazju Atlantiku f’konformità mat-termini tal-istrateġija;

| 42. | Iqis li l-punti 27-30 li saru fl-Opinjoni NAT-V-021 (2012) għadhom rilevanti b’mod speċjali r-rwol li jista’ jkollhom l-għaxar Programmi li joperaw fiż-żona funzjonali; |
| --- | --- |

42.

Iqis li l-punti 27-30 li saru fl-Opinjoni NAT-V-021 (2012) għadhom rilevanti b’mod speċjali r-rwol li jista’ jkollhom l-għaxar Programmi li joperaw fiż-żona funzjonali;

| 43. | Jinnota, b’mod partikolari, ir-rwol kruċjali potenzjali għall-programm ta’ Kooperazzjoni taż-Żona tal-Atlantiku minħabba l-fokus tiegħu fuq kwistjonijiet marittimi u l-firxa ġeografika tiegħu madwar l-ispazju Atlantiku; |
| --- | --- |

43.

Jinnota, b’mod partikolari, ir-rwol kruċjali potenzjali għall-programm ta’ Kooperazzjoni taż-Żona tal-Atlantiku minħabba l-fokus tiegħu fuq kwistjonijiet marittimi u l-firxa ġeografika tiegħu madwar l-ispazju Atlantiku;

| 44. | Jaqbel mal-punti li tqajmu mill-Kummissjoni tal-Ark tal-Atlantiku (Atlantic Arc Commission) tal-Konferenza tar-Reġjuni Periferiċi Marittimi tal-Ewropa (CPMR) fid-dikjarazzjoni finali tagħha fl-Assemblea Ġenerali tal-2017 ġewwa Les Sables d’Olonne (3 ta’ Marzu 2017), b’mod speċjali rigward miżuri ta’ simplifikazzjoni bħala parti mir-rieżami ta’ nofs it-terminu u rati ta’ finanzjament aktar flessibbli (bonus ta’ 5 %) sabiex tħeġġeġ proġetti li jindirizzaw kwistjonijiet rilevanti għall-Istrateġija tal-Atlantiku; |
| --- | --- |

44.

Jaqbel mal-punti li tqajmu mill-Kummissjoni tal-Ark tal-Atlantiku (Atlantic Arc Commission) tal-Konferenza tar-Reġjuni Periferiċi Marittimi tal-Ewropa (CPMR) fid-dikjarazzjoni finali tagħha fl-Assemblea Ġenerali tal-2017 ġewwa Les Sables d’Olonne (3 ta’ Marzu 2017), b’mod speċjali rigward miżuri ta’ simplifikazzjoni bħala parti mir-rieżami ta’ nofs it-terminu u rati ta’ finanzjament aktar flessibbli (bonus ta’ 5 %) sabiex tħeġġeġ proġetti li jindirizzaw kwistjonijiet rilevanti għall-Istrateġija tal-Atlantiku;

Brussell, l-1 ta’ Diċembru 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(1)  Opinjonijiet preċedenti tal-KtR:

1

CDR 6621/2016 NAT-VI-018 “Governanza internazzjonali tal-oċeani, aġenda għall-futur tal-oċeani tagħna”;

CDR 6622/2016 NAT-VI-019 “Stadju ġdid għall-politika Ewropea ta’ tkabbir blu”;

ĠU C 391, 18.12.2012, p. 1, NAT-V-21 “L-iżvilupp ta’ strateġija marittima għaż-Żona tal-Oċean Atlantiku”;

ĠU C 19, 21.1.2015, p. 24, NAT-V-44 “L-innovazzjoni u l-Ekonomija Blu: inwettqu l-potenzjal tal-ibħra u l-oċeani tagħna għall-impjiegi u t-tkabbir”

CDR 0019/2017 COTER-VI-22 “L-intraprenditorija fil-gżejjer: kontribut għall-koeżjoni territorjali”

(2)  Il-proġett Marnet iffinanzjat taħt il-Programm Interreg 2007-14 għaż-Żona tal-Atlantiku żviluppa serje ta’ indikaturi soċjoekonomiċi komparabbli relatati mal-baħar biex jitkejjel l-impatt tal-attività kostali/tal-baħar fil-5 Stati Membri.

2

(3)  NAT-V-44

3

(4)  Il-proġett Marnet li żviluppa serje ta’ data soċjoekonomika tal-baħar madwar ir-reġjuni tal-Atlantiku jista’ jkun element addizzjonali utli għal dan il-proċess.

4

(5)  Il-finanzjament allokat lil fornitur tas-servizzi sabiex jipprovdi gwida lil organizzazzjonijiet pubbliċi u privati, istituzzjonijiet tar-riċerka u universitajiet, investituri istituzzjonali u privati kif ukoll promoturi u partijiet interessati oħrajn li jixtiequ jressqu u jiżviluppaw proġetti sabiex jimplimentaw il-Pjan ta’ Azzjoni għall-Atlantiku.

5

(6)  CPMR Technical note for Atlantic Arc regions February 2017.

6

---

| 8.5.2018 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 164/82 |
| --- | --- | --- | --- |

8.5.2018

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 164/82

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Atti ġuridiċi li jipprevedu l-użu tal-proċedura regolatorja bi skrutinju

(2018/C 164/14)

| Relatur: | François Decoster (FR/ALDE) Membru tal-Kunsill Reġjonali ta’ Hauts-de-France |
| --- | --- |
| Dokument ta’ referenza: | Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jadatta għadd ta’ atti ġuridiċi li jipprevedu l-użu tal-proċedura regolatorja bi skrutinju mal-Artikoli 290 u 291 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea
  COM(2016) 799 — 2016/0400/COD |

Relatur:

François Decoster (FR/ALDE) Membru tal-Kunsill Reġjonali ta’ Hauts-de-France

Dokument ta’ referenza:

Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jadatta għadd ta’ atti ġuridiċi li jipprevedu l-użu tal-proċedura regolatorja bi skrutinju mal-Artikoli 290 u 291 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea

COM(2016) 799 — 2016/0400/COD

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI

| 1. | iqis li jeħtieġ li l-UE tiddisponi minn setgħa ta’ eżekuzzjoni biex tassisti lil-leġislatur fl-aspetti l-aktar tekniċi tal-missjoni tiegħu u b’hekk tippermetti għal applikazzjoni uniformi u f’waqtha tal-leġislazzjoni Ewropea fi ħdan l-Unjoni; |
| --- | --- |

1.

iqis li jeħtieġ li l-UE tiddisponi minn setgħa ta’ eżekuzzjoni biex tassisti lil-leġislatur fl-aspetti l-aktar tekniċi tal-missjoni tiegħu u b’hekk tippermetti għal applikazzjoni uniformi u f’waqtha tal-leġislazzjoni Ewropea fi ħdan l-Unjoni;

| 2. | jenfasizza l-importanza, f’dan il-kuntest, li din l-eżekuzzjoni tkun limitata għal elementi mhux essenzjali tal-atti leġislattivi u li ssir bi trasparenza sħiħa, taħt il-kontroll tal-leġislatur, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill, l-Istati Membri u l-awtoritajiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

2.

jenfasizza l-importanza, f’dan il-kuntest, li din l-eżekuzzjoni tkun limitata għal elementi mhux essenzjali tal-atti leġislattivi u li ssir bi trasparenza sħiħa, taħt il-kontroll tal-leġislatur, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill, l-Istati Membri u l-awtoritajiet lokali u reġjonali;

| 3. | ifakkar li l-Istati Membri huma responsabbli għall-implimentazzjoni tal-leġislazzjoni Ewropea, li spiss hija implimentata fil-livell lokali u reġjonali u l-parteċipazzjoni tagħhom għall-eżekuzzjoni tal-atti leġislattivi Ewropej hija fil-fatt esiġenza demokratika u prattika; |
| --- | --- |

3.

ifakkar li l-Istati Membri huma responsabbli għall-implimentazzjoni tal-leġislazzjoni Ewropea, li spiss hija implimentata fil-livell lokali u reġjonali u l-parteċipazzjoni tagħhom għall-eżekuzzjoni tal-atti leġislattivi Ewropej hija fil-fatt esiġenza demokratika u prattika;

| 4. | itenni l-appoġġ tiegħu għar-riformi tas-sistema tal-komitoloġija introdotti mit-Trattat ta’ Lisbona u għall-ħolqien ta’ żewġ reġimi ta’ atti ddelegati u atti ta’ implimentazzjoni rregolati mill-Artikoli 290 u 291 tat-TFUE, fejn l-atti ddelegati jissostitwixxi dik li qabel kienet il-proċedura regolatorja bi skrutinju li kienet tapplika għall-oqsma l-aktar sensibbli politikament bħalma huma l-ambjent, l-agrikoltura, is-servizzi finanzjarji jew is-saħħa; |
| --- | --- |

4.

itenni l-appoġġ tiegħu għar-riformi tas-sistema tal-komitoloġija introdotti mit-Trattat ta’ Lisbona u għall-ħolqien ta’ żewġ reġimi ta’ atti ddelegati u atti ta’ implimentazzjoni rregolati mill-Artikoli 290 u 291 tat-TFUE, fejn l-atti ddelegati jissostitwixxi dik li qabel kienet il-proċedura regolatorja bi skrutinju li kienet tapplika għall-oqsma l-aktar sensibbli politikament bħalma huma l-ambjent, l-agrikoltura, is-servizzi finanzjarji jew is-saħħa;

| 5. | jappoġġja l-modifika tal-atti bażiċi eżistenti sabiex ir-referenzi għall-proċedura regolatorja bi skrutinju (PRS) li qed isiru fiha jiġu mibdula b’referenzi għall-Artikoli 290 u 291 TFUE; |
| --- | --- |

5.

jappoġġja l-modifika tal-atti bażiċi eżistenti sabiex ir-referenzi għall-proċedura regolatorja bi skrutinju (PRS) li qed isiru fiha jiġu mibdula b’referenzi għall-Artikoli 290 u 291 TFUE;

| 6. | jappoġġja t-tibdil tal-approċċ magħżul mill-Kummissjoni meta mqabbel mal-proposta tagħha tal-2013, fejn il-Kummissjoni ma xtaqitx tipprevedi aktar b’mod ġenerali li r-referenzi għall-PRS li jinsabu fl-atti bażiċi jkunu jinqraw bħala referenzi għall-Artikolu 290 jew l-Artikolu 291. Skont dan l-approċċ, u li kieku ġie adottat, kull att bażiku kien ikollu jinqara dejjem flimkien mar-regolament rilevanti. L-aħjar li jiġi emendat kull att bażiku konċernat; |
| --- | --- |

6.

jappoġġja t-tibdil tal-approċċ magħżul mill-Kummissjoni meta mqabbel mal-proposta tagħha tal-2013, fejn il-Kummissjoni ma xtaqitx tipprevedi aktar b’mod ġenerali li r-referenzi għall-PRS li jinsabu fl-atti bażiċi jkunu jinqraw bħala referenzi għall-Artikolu 290 jew l-Artikolu 291. Skont dan l-approċċ, u li kieku ġie adottat, kull att bażiku kien ikollu jinqara dejjem flimkien mar-regolament rilevanti. L-aħjar li jiġi emendat kull att bażiku konċernat;

| 7. | Fir-rigward tat-tul ta’ żmien ta’ setgħa, jappoġġja l-pożizzjoni tal-Kummissjoni li skont din, żmien indefinit ta’ setgħa huwa ġustifikat minħabba li l-leġislatur għandu l-possibbiltà li jirrevoka setgħa fil-każijiet kollha u f’kull ħin. L-iffissar ta’ din is-setgħa għal ħames snin u l-impożizzjoni ta’ rekwiżit ta’ rappurtar qabel it-tiġdid awtomatiku jirrikjedi li l-Kummissjoni toħroġ rapporti dwar kull att ħames snin wara l-adozzjoni tal-proposta inkwistjoni u dan joħloq piż amministrattiv sinifikanti. |
| --- | --- |

7.

Fir-rigward tat-tul ta’ żmien ta’ setgħa, jappoġġja l-pożizzjoni tal-Kummissjoni li skont din, żmien indefinit ta’ setgħa huwa ġustifikat minħabba li l-leġislatur għandu l-possibbiltà li jirrevoka setgħa fil-każijiet kollha u f’kull ħin. L-iffissar ta’ din is-setgħa għal ħames snin u l-impożizzjoni ta’ rekwiżit ta’ rappurtar qabel it-tiġdid awtomatiku jirrikjedi li l-Kummissjoni toħroġ rapporti dwar kull att ħames snin wara l-adozzjoni tal-proposta inkwistjoni u dan joħloq piż amministrattiv sinifikanti.

Fehim Komuni dwar l-Atti Delegati

| 8. | jilqa’ b’sodisfazzjon l-iffirmar ta’ Ftehim Komuni dwar l-atti delegati bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni mehmuż mal-Ftehim Interistituzzjonali dwar Tfassil Aħjar tal-Liġijiet (1), li jipprovdi qafas biex jiġu stabbiliti l-għanijiet, l-ambitu, it-tul ta’ żmien u l-kundizzjonijiet tad-delegazzjoni; |
| --- | --- |

8.

jilqa’ b’sodisfazzjon l-iffirmar ta’ Ftehim Komuni dwar l-atti delegati bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni mehmuż mal-Ftehim Interistituzzjonali dwar Tfassil Aħjar tal-Liġijiet (1), li jipprovdi qafas biex jiġu stabbiliti l-għanijiet, l-ambitu, it-tul ta’ żmien u l-kundizzjonijiet tad-delegazzjoni;

| 9. | ifakkar li l-kriterji u l-proċedura għall-adozzjoni ta’ atti ddelegati għandhom ikunu definiti b’mod ċar u limitati ħafna sabiex ma jnaqqsux ir-rwol tal-leġislatur; |
| --- | --- |

9.

ifakkar li l-kriterji u l-proċedura għall-adozzjoni ta’ atti ddelegati għandhom ikunu definiti b’mod ċar u limitati ħafna sabiex ma jnaqqsux ir-rwol tal-leġislatur;

| 10. | jitlob għaldaqstant, fejn ikun hemm xi dubju dwar in-natura essenzjali jew le ta’ element ikkonċernat permezz ta’ abbozz ta’att delegat, li l-Kummissjoni tastjeni u li l-leġislazzjoni tiġi adottata skont il-proċeduri leġislattivi ordinarji; |
| --- | --- |

10.

jitlob għaldaqstant, fejn ikun hemm xi dubju dwar in-natura essenzjali jew le ta’ element ikkonċernat permezz ta’ abbozz ta’att delegat, li l-Kummissjoni tastjeni u li l-leġislazzjoni tiġi adottata skont il-proċeduri leġislattivi ordinarji;

| 11. | jilqa’ l-impenn ċar favur konsultazzjoni sistematika tal-esperti mill-Istati Membri waqt il-preparazzjoni u t-tfassil tal-atti delegati, iżda mhuwiex ċert jekk din il-konsultazzjoni hijiex suffiċjentement iddefinita, trasparenti u vinkolanti; |
| --- | --- |

11.

jilqa’ l-impenn ċar favur konsultazzjoni sistematika tal-esperti mill-Istati Membri waqt il-preparazzjoni u t-tfassil tal-atti delegati, iżda mhuwiex ċert jekk din il-konsultazzjoni hijiex suffiċjentement iddefinita, trasparenti u vinkolanti;

| 12. | jilqa’ t-tisħiħ tal-iskrutinju tal-Parlament Ewropew dwar l-adozzjoni ta’ atti delegati; |
| --- | --- |

12.

jilqa’ t-tisħiħ tal-iskrutinju tal-Parlament Ewropew dwar l-adozzjoni ta’ atti delegati;

| 13. | jiddispjaċih madankollu li, f’dan ir-rigward, ma saret l-ebda referenza għal konsultazzjoni tar-rappreżentanti tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, minkejja l-fatt li dawn huma kompletament konċernati mill-implimentazzjoni tal-atti delegati; |
| --- | --- |

13.

jiddispjaċih madankollu li, f’dan ir-rigward, ma saret l-ebda referenza għal konsultazzjoni tar-rappreżentanti tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, minkejja l-fatt li dawn huma kompletament konċernati mill-implimentazzjoni tal-atti delegati;

| 14. | jenfasizza li l-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali huwa kruċjali peress li huma l-livell ta’ governanza li jimplimenta l-parti l-kbira tal-leġislazzjoni tal-UE; |
| --- | --- |

14.

jenfasizza li l-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali huwa kruċjali peress li huma l-livell ta’ governanza li jimplimenta l-parti l-kbira tal-leġislazzjoni tal-UE;

| 15. | jitlob biex il-Kumitat tar-Reġjuni jirċievi d-dokumenti kollha fl-istess ħin li jirċevuhom l-esperti tal-Istati Membri, inklużi l-abbozzi tal-atti delegati u li jkun previst aċċess sistematiku u ffaċilitat għar-rappreżentanti tiegħu għal-laqgħat tal-gruppi ta’ esperti tal-Kummissjoni li jħejju l-atti delegati. |
| --- | --- |

15.

jitlob biex il-Kumitat tar-Reġjuni jirċievi d-dokumenti kollha fl-istess ħin li jirċevuhom l-esperti tal-Istati Membri, inklużi l-abbozzi tal-atti delegati u li jkun previst aċċess sistematiku u ffaċilitat għar-rappreżentanti tiegħu għal-laqgħat tal-gruppi ta’ esperti tal-Kummissjoni li jħejju l-atti delegati.

| 16. | jilqa’ l-ħolqien mill-Kummissjoni, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill ta’ reġistru funzjonali komuni tal-atti delegati, mhux aktar tard minn tmiem l-2017, li jista’ jżid il-kontroll fuq l-eżekuzzjoni mill-Kummissjoni tas-setgħat iddelegati tagħha u t-trasparenza tagħhom, jiffaċilita l-ippjanar u jippermetti li jiġu segwiti l-istadji kollha taċ-ċiklu tal-ħajja ta’ att delegat; |
| --- | --- |

16.

jilqa’ l-ħolqien mill-Kummissjoni, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill ta’ reġistru funzjonali komuni tal-atti delegati, mhux aktar tard minn tmiem l-2017, li jista’ jżid il-kontroll fuq l-eżekuzzjoni mill-Kummissjoni tas-setgħat iddelegati tagħha u t-trasparenza tagħhom, jiffaċilita l-ippjanar u jippermetti li jiġu segwiti l-istadji kollha taċ-ċiklu tal-ħajja ta’ att delegat;

Analiżi tas-sussidjarjetà u l-proporzjonalità

| 17. | iqis li l-abbozz ta’ Regolament ma joħloqx problemi ta’ sussidjarjetà peress li l-kwistjoni tikkonċerna d-delega ta’ poter bejn l-istituzzjonijiet differenti tal-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

17.

iqis li l-abbozz ta’ Regolament ma joħloqx problemi ta’ sussidjarjetà peress li l-kwistjoni tikkonċerna d-delega ta’ poter bejn l-istituzzjonijiet differenti tal-Unjoni Ewropea;

| 18. | iqis, għal din l-istess raġuni, li l-abbozz ta’ Regolament ma joħloqx problema ta’ proporzjonalità f’dak li huwa xieraq biex jintlaħaq l-għan mixtieq mir-Regolament u jiġi adattat numru ta’ atti bażiċi għall-Artikoli 290 u 291 tat-TFUE, u ma jmurx lil hinn minn dak li hu meħtieġ; |
| --- | --- |

18.

iqis, għal din l-istess raġuni, li l-abbozz ta’ Regolament ma joħloqx problema ta’ proporzjonalità f’dak li huwa xieraq biex jintlaħaq l-għan mixtieq mir-Regolament u jiġi adattat numru ta’ atti bażiċi għall-Artikoli 290 u 291 tat-TFUE, u ma jmurx lil hinn minn dak li hu meħtieġ;

| 19. | ifakkar madankollu l-importanza tal-prinċipju tas-sussidjarjetà u dak tal-proporzjonalità; u jenfasizza li dawn il-prinċipji huma applikabbli mhux biss meta tiġi mfassla u adottata l-leġislazzjoni tal-UE iżda wkoll meta tiġi implimentata; |
| --- | --- |

19.

ifakkar madankollu l-importanza tal-prinċipju tas-sussidjarjetà u dak tal-proporzjonalità; u jenfasizza li dawn il-prinċipji huma applikabbli mhux biss meta tiġi mfassla u adottata l-leġislazzjoni tal-UE iżda wkoll meta tiġi implimentata;

| 20. | huwa tal-opinjoni li d-delegar skont l-Artikolu 290 tat-TFUE, li jittrasferixxi s-setgħa tal-leġislatur tal-Unjoni lejn il-Kummissjoni, prinċipalment joħloq problema ta’ proporzjonalità peress li din hija r-riżultat ta’ kompromess dwar l-intensità normattiva tal-att iżda ma tbiddilx it-tqassim tal-kompetenzi bejn l-Unjoni u l-Istati Membri; |
| --- | --- |

20.

huwa tal-opinjoni li d-delegar skont l-Artikolu 290 tat-TFUE, li jittrasferixxi s-setgħa tal-leġislatur tal-Unjoni lejn il-Kummissjoni, prinċipalment joħloq problema ta’ proporzjonalità peress li din hija r-riżultat ta’ kompromess dwar l-intensità normattiva tal-att iżda ma tbiddilx it-tqassim tal-kompetenzi bejn l-Unjoni u l-Istati Membri;

| 21. | jemmen, għall-kuntrarju, li l-eżekuzzjoni skont l-Artikolu 291 tat-TFUE tikkonsisti fl-eżerċizzju mill-istituzzjonijiet tal-Unjoni ta’ kompetenza li prinċipalment tappartjeni għall-Istati Membri u hija għalhekk iktar u iktar kwistjoni ta’ sussidjarjetà; |
| --- | --- |

21.

jemmen, għall-kuntrarju, li l-eżekuzzjoni skont l-Artikolu 291 tat-TFUE tikkonsisti fl-eżerċizzju mill-istituzzjonijiet tal-Unjoni ta’ kompetenza li prinċipalment tappartjeni għall-Istati Membri u hija għalhekk iktar u iktar kwistjoni ta’ sussidjarjetà;

| 22. | iqis, għalhekk, li l-Kummissjoni għandha dejjem tiżgura li dawn il-prinċipji jiġu rispettati fl-azzjoni tagħha, b’mod partikolari fl-adozzjoni ta’ miżuri ta’ implimentazzjoni. |
| --- | --- |

22.

iqis, għalhekk, li l-Kummissjoni għandha dejjem tiżgura li dawn il-prinċipji jiġu rispettati fl-azzjoni tagħha, b’mod partikolari fl-adozzjoni ta’ miżuri ta’ implimentazzjoni.

Brussell, l-1 ta’ Diċembru 2017.

Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(1)  ĠU L 123, 12.5.2016, p. 1.

1

---