# Publicatieblad C 99/2018

| | ISSN 1977-0995 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 99 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 61e jaargang15 maart 2018 |

ISSN 1977-0995

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 99

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

61e jaargang15 maart 2018

---

| Nummer | Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| | I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen |
| | RESOLUTIES |
| | Parlementaire Vergadering Euronest |
| 2018/C 99/01 | Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over de verslechterende mensenrechtensituatie in de regio's Transnistrië, Abchazië, Tschinvali/Zuid-Ossetië en de Krim en delen van de Donetsk- en Loegansk-oblasten | 1 |
| 2018/C 99/02 | Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over dodelijke autonome wapensystemen | 3 |
| 2018/C 99/03 | Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over de toekomst van het Oostelijk Partnerschap — Hybride uitdagingen en veiligheidsdreigingen samen aanpakken | 5 |
| 2018/C 99/04 | Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over de versterking van de samenwerking binnen het Oostelijk Partnerschap op energiegebied, met het oog op de uitvoering van de Klimaatovereenkomst van Parijs van 2015 | 7 |
| 2018/C 99/05 | Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over het waarborgen van vrijheid en integriteit van de media in de EU en de Oost-Europese partnerlanden | 12 |
| 2018/C 99/06 | Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over het te boven komen van de impact van de economische crisis op de jeugdwerkloosheid in de EU en in de landen van het Oostelijk Partnerschap | 18 |
| 2018/C 99/07 | Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over de situatie van vrouwen op de arbeidsmarkt in de Oost-Europese partnerlanden | 24 |

Nummer

Inhoud

Bladzijde

I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen

RESOLUTIES

Parlementaire Vergadering Euronest

2018/C 99/01

Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over de verslechterende mensenrechtensituatie in de regio's Transnistrië, Abchazië, Tschinvali/Zuid-Ossetië en de Krim en delen van de Donetsk- en Loegansk-oblasten

1

2018/C 99/02

Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over dodelijke autonome wapensystemen

3

2018/C 99/03

Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over de toekomst van het Oostelijk Partnerschap — Hybride uitdagingen en veiligheidsdreigingen samen aanpakken

5

2018/C 99/04

Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over de versterking van de samenwerking binnen het Oostelijk Partnerschap op energiegebied, met het oog op de uitvoering van de Klimaatovereenkomst van Parijs van 2015

7

2018/C 99/05

Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over het waarborgen van vrijheid en integriteit van de media in de EU en de Oost-Europese partnerlanden

12

2018/C 99/06

Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over het te boven komen van de impact van de economische crisis op de jeugdwerkloosheid in de EU en in de landen van het Oostelijk Partnerschap

18

2018/C 99/07

Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over de situatie van vrouwen op de arbeidsmarkt in de Oost-Europese partnerlanden

24

---

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

I Resoluties, aanbevelingen en adviezen

RESOLUTIES

Parlementaire Vergadering Euronest

| 15.3.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 99/1 |
| --- | --- | --- | --- |

15.3.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 99/1

---

RESOLUTIE

van de Parlementaire Vergadering Euronest over de verslechterende mensenrechtensituatie in de regio's Transnistrië, Abchazië, Tschinvali/Zuid-Ossetië en de Krim en delen van de Donetsk- en Loegansk-oblasten

(2018/C 99/01)

DE PARLEMENTAIRE VERGADERING EURONEST,

| — | gezien haar eerdere resoluties over de toekomst van democratie, regionale veiligheid en de rol van het maatschappelijk middenveld, |
| --- | --- |

—

gezien haar eerdere resoluties over de toekomst van democratie, regionale veiligheid en de rol van het maatschappelijk middenveld,

| — | gezien eerdere resoluties van het Europees Parlement over het Europees nabuurschapsbeleid, en in het bijzonder de resoluties van 21 januari 2016 over de associatieovereenkomsten/diepe en brede vrijhandelsruimten met Georgië, Moldavië en Oekraïne (1), van 5 oktober 2017 over de gevallen van de leiders van de Krim-Tataren Akhtem Chiygoz en Ilmi Umerov en journalist Mykola Semena (2), van 4 februari 2016 over de mensenrechtensituatie in de Krim, in het bijzonder van de Krim-Tataren (3), en van 16 maart 2017 over de Oekraïense gevangenen in Rusland en de situatie op de Krim (4), |
| --- | --- |

—

gezien eerdere resoluties van het Europees Parlement over het Europees nabuurschapsbeleid, en in het bijzonder de resoluties van 21 januari 2016 over de associatieovereenkomsten/diepe en brede vrijhandelsruimten met Georgië, Moldavië en Oekraïne (1), van 5 oktober 2017 over de gevallen van de leiders van de Krim-Tataren Akhtem Chiygoz en Ilmi Umerov en journalist Mykola Semena (2), van 4 februari 2016 over de mensenrechtensituatie in de Krim, in het bijzonder van de Krim-Tataren (3), en van 16 maart 2017 over de Oekraïense gevangenen in Rusland en de situatie op de Krim (4),

| — | gezien het jaarverslag van de EU over mensenrechten en democratie in de wereld in 2016, |
| --- | --- |

—

gezien het jaarverslag van de EU over mensenrechten en democratie in de wereld in 2016,

| — | gezien het verslag van het Bureau van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de Mensenrechten van 25 september 2017 over de mensenrechtensituatie in de tijdelijk bezette Autonome Republiek van de Krim en de stad Sebastopol (Oekraïne), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van het Bureau van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de Mensenrechten van 25 september 2017 over de mensenrechtensituatie in de tijdelijk bezette Autonome Republiek van de Krim en de stad Sebastopol (Oekraïne),

| — | gezien de integrale strategie van de EU voor het buitenlands en veiligheidsbeleid van de Europese Unie van juni 2016, |
| --- | --- |

—

gezien de integrale strategie van de EU voor het buitenlands en veiligheidsbeleid van de Europese Unie van juni 2016,

| — | gezien het internationaal humanitair recht, met name de bepalingen hiervan die betrekking hebben op bezette gebieden en de behandeling en bescherming van burgers, |
| --- | --- |

—

gezien het internationaal humanitair recht, met name de bepalingen hiervan die betrekking hebben op bezette gebieden en de behandeling en bescherming van burgers,

| — | gelet op artikel 9, lid 3, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gelet op artikel 9, lid 3, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat de verslechtering van de mensenrechtensituatie in de regio's Transnistrië, Abchazië, Tschinvali/Zuid-Ossetië en de Krim en delen van de Donetsk- en Loegansk-oblasten verontrustend is; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de verslechtering van de mensenrechtensituatie in de regio's Transnistrië, Abchazië, Tschinvali/Zuid-Ossetië en de Krim en delen van de Donetsk- en Loegansk-oblasten verontrustend is;

| B. | overwegende dat mensen in deze gebieden geen of beperkte toegang tot een rechtssysteem hebben; overwegende dat de legitieme autoriteiten geen toegang hebben tot deze gebieden om recht te spreken; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat mensen in deze gebieden geen of beperkte toegang tot een rechtssysteem hebben; overwegende dat de legitieme autoriteiten geen toegang hebben tot deze gebieden om recht te spreken;

| C. | overwegende dat aan schoolkinderen in deze regio's vaak het recht wordt ontzegd onderwijs te krijgen in hun moedertaal; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat aan schoolkinderen in deze regio's vaak het recht wordt ontzegd onderwijs te krijgen in hun moedertaal;

| D. | overwegende dat de zogenaamde autoriteiten ter plaatse zeer weinig bereidheid hebben getoond om de lokale bevolking mensenrechten en fundamentele vrijheden te laten genieten; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de zogenaamde autoriteiten ter plaatse zeer weinig bereidheid hebben getoond om de lokale bevolking mensenrechten en fundamentele vrijheden te laten genieten;

| E. | overwegende dat de Russische Federatie de verantwoordelijkheid draagt voor de mensenrechtenschendingen, aangezien ze de ontwikkelingen in de conflictgebieden rechtstreeks of onrechtstreeks beïnvloedt door financiële, militaire en economische bijstand te verlenen aan de zogenaamde autoriteiten ter plaatse; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de Russische Federatie de verantwoordelijkheid draagt voor de mensenrechtenschendingen, aangezien ze de ontwikkelingen in de conflictgebieden rechtstreeks of onrechtstreeks beïnvloedt door financiële, militaire en economische bijstand te verlenen aan de zogenaamde autoriteiten ter plaatse;

| F. | overwegende dat de mensen die in deze conflictgebieden wonen, onder constante bedreiging van een militair conflict of verdere escalatie staan; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat de mensen die in deze conflictgebieden wonen, onder constante bedreiging van een militair conflict of verdere escalatie staan;

| 1. | veroordeelt met klem de vervolging en intimidatie van de tegenstanders van het pro-Russische regime, dat zogenaamde „lokale autoriteiten” helpt zich te vestigen in de conflictgebieden; |
| --- | --- |

1.

veroordeelt met klem de vervolging en intimidatie van de tegenstanders van het pro-Russische regime, dat zogenaamde „lokale autoriteiten” helpt zich te vestigen in de conflictgebieden;

| 2. | betreurt het dat burgers van deze regio's de bezettingslinies niet vrij kunnen oversteken en in veel gevallen niet naar hun huis kunnen terugkeren; wijst erop dat de bezettingslinie of de zogenaamde grens in sommige gevallen een dorp of een eigendom van één familie in tweeën deelt; |
| --- | --- |

2.

betreurt het dat burgers van deze regio's de bezettingslinies niet vrij kunnen oversteken en in veel gevallen niet naar hun huis kunnen terugkeren; wijst erop dat de bezettingslinie of de zogenaamde grens in sommige gevallen een dorp of een eigendom van één familie in tweeën deelt;

| 3. | steunt met aandrang de bevolking in de conflictgebieden en herinnert eraan dat de diepe en brede vrijhandelsruimten kunnen worden uitgebreid naar deze conflictgebieden op voorwaarde dat de zogenaamde autoriteiten de wetten van de legitieme centrale regering naleven; bevestigt dat het visumvrije verkeer in deze landen voor alle burgers geldt, ook voor diegenen die in conflictgebieden wonen op voorwaarde dat de vereisten met betrekking tot biometrische paspoorten worden uitgevoerd; |
| --- | --- |

3.

steunt met aandrang de bevolking in de conflictgebieden en herinnert eraan dat de diepe en brede vrijhandelsruimten kunnen worden uitgebreid naar deze conflictgebieden op voorwaarde dat de zogenaamde autoriteiten de wetten van de legitieme centrale regering naleven; bevestigt dat het visumvrije verkeer in deze landen voor alle burgers geldt, ook voor diegenen die in conflictgebieden wonen op voorwaarde dat de vereisten met betrekking tot biometrische paspoorten worden uitgevoerd;

| 4. | verzoekt de Commissie steun te verlenen aan projecten en uitwisselingen ter verbetering van de interpersoonlijke contacten, alsmede aan projecten en uitwisselingen ter bevordering van vredesopbouw, geschillenbeslechting, verzoening en interculturele dialoog; |
| --- | --- |

4.

verzoekt de Commissie steun te verlenen aan projecten en uitwisselingen ter verbetering van de interpersoonlijke contacten, alsmede aan projecten en uitwisselingen ter bevordering van vredesopbouw, geschillenbeslechting, verzoening en interculturele dialoog;

| 5. | vraagt dat een waarnemingsmissie wordt opgericht om de mensenrechtensituatie in de conflictgebieden te monitoren; vraagt dat internationale waarnemers op het gebied van de mensenrechten, inclusief de gespecialiseerde structuren van de VN, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en de Raad van Europa, manieren zoeken om toegang te krijgen tot deze gebieden; |
| --- | --- |

5.

vraagt dat een waarnemingsmissie wordt opgericht om de mensenrechtensituatie in de conflictgebieden te monitoren; vraagt dat internationale waarnemers op het gebied van de mensenrechten, inclusief de gespecialiseerde structuren van de VN, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en de Raad van Europa, manieren zoeken om toegang te krijgen tot deze gebieden;

| 6. | veroordeelt krachtig de wijdverbreide praktijk om gedetineerden te verplaatsen naar afgelegen regio's in Rusland, omdat dit een ernstige belemmering is voor hun communicatie met familie en de mogelijkheid van mensenrechtenorganisaties om hun welzijn te controleren; verzoekt de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) en de EU-delegatie in Rusland nauwlettend de lopende processen te volgen en aandacht te besteden aan de behandeling van gevangenen; is met name bezorgd door verslagen over het bij wijze van straf inzetten van psychiatrische behandelingen; verwacht dat de EU-delegatie, de EDEO en de ambassades van de lidstaten de processen in kwestie van nabij volgen en proberen toegang te verkrijgen tot de gedetineerden voor, tijdens en na hun proces; |
| --- | --- |

6.

veroordeelt krachtig de wijdverbreide praktijk om gedetineerden te verplaatsen naar afgelegen regio's in Rusland, omdat dit een ernstige belemmering is voor hun communicatie met familie en de mogelijkheid van mensenrechtenorganisaties om hun welzijn te controleren; verzoekt de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) en de EU-delegatie in Rusland nauwlettend de lopende processen te volgen en aandacht te besteden aan de behandeling van gevangenen; is met name bezorgd door verslagen over het bij wijze van straf inzetten van psychiatrische behandelingen; verwacht dat de EU-delegatie, de EDEO en de ambassades van de lidstaten de processen in kwestie van nabij volgen en proberen toegang te verkrijgen tot de gedetineerden voor, tijdens en na hun proces;

| 7. | vraagt de Russische Federatie, die rechtstreeks of onrechtstreeks invloed heeft op de zogenaamde „lokale autoriteiten” in de conflictgebieden, ervoor te zorgen dat de mensenrechten worden beschermd, wat haar plicht onder internationaal humanitair recht is; |
| --- | --- |

7.

vraagt de Russische Federatie, die rechtstreeks of onrechtstreeks invloed heeft op de zogenaamde „lokale autoriteiten” in de conflictgebieden, ervoor te zorgen dat de mensenrechten worden beschermd, wat haar plicht onder internationaal humanitair recht is;

| 8. | verzoekt het Europees Hof voor de Rechten van de Mens om alle verzoeken inzake het opstarten van een verhaalprocedure die worden ingediend vanuit deze conflictgebieden, en de gevallen van gedetineerden die vanuit deze gebieden naar Rusland werden gebracht, met de hoogste prioriteit te behandelen, aangezien het zogenaamde rechtsstelsel in de conflichtgebieden en in Rusland niet kunnen voorzien in rechtsmiddelen in deze zaken; |
| --- | --- |

8.

verzoekt het Europees Hof voor de Rechten van de Mens om alle verzoeken inzake het opstarten van een verhaalprocedure die worden ingediend vanuit deze conflictgebieden, en de gevallen van gedetineerden die vanuit deze gebieden naar Rusland werden gebracht, met de hoogste prioriteit te behandelen, aangezien het zogenaamde rechtsstelsel in de conflichtgebieden en in Rusland niet kunnen voorzien in rechtsmiddelen in deze zaken;

| 9. | steunt de soevereiniteit, onafhankelijkheid, eenheid en territoriale integriteit van Georgië, Moldavië en Oekraïne binnen hun internationaal erkende grenzen en veroordeelt nogmaals de illegale annexatie van de Autonome Republiek de Krim en de stad Sebastopol door de Russische Federatie, alsook Ruslands voortdurende bezetting van de Georgische regio's Abchazië en Tschinvali/Zuid-Ossetië; |
| --- | --- |

9.

steunt de soevereiniteit, onafhankelijkheid, eenheid en territoriale integriteit van Georgië, Moldavië en Oekraïne binnen hun internationaal erkende grenzen en veroordeelt nogmaals de illegale annexatie van de Autonome Republiek de Krim en de stad Sebastopol door de Russische Federatie, alsook Ruslands voortdurende bezetting van de Georgische regio's Abchazië en Tschinvali/Zuid-Ossetië;

| 10. | verzoekt haar covoorzitters deze resolutie te doen toekomen aan de voorzitter van het Europees Parlement, de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Europese Dienst voor extern optreden en de regeringen en parlementen van de lidstaten en van de landen van het Oostelijk Partnerschap. |
| --- | --- |

10.

verzoekt haar covoorzitters deze resolutie te doen toekomen aan de voorzitter van het Europees Parlement, de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Europese Dienst voor extern optreden en de regeringen en parlementen van de lidstaten en van de landen van het Oostelijk Partnerschap.

---

(1)  Aangenomen teksten, P8_TA(2016)0018.

(2)  Aangenomen teksten, P8_TA(2017)0382.

(3)  Aangenomen teksten, P8_TA(2016)0043.

(4)  Aangenomen teksten, P8_TA(2017)0087.

---

| 15.3.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 99/3 |
| --- | --- | --- | --- |

15.3.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 99/3

---

RESOLUTIE

van de Parlementaire Vergadering Euronest over dodelijke autonome wapensystemen

(2018/C 99/02)

DE PARLEMENTAIRE VERGADERING EURONEST,

| — | gezien de verslagen over de inzet van gewapende drones van 28 mei 2010 en 13 september 2013 van de speciale rapporteur van de VN inzake buitengerechtelijke, standrechtelijke en willekeurige executies, en van 18 september 2013 van de speciale rapporteur van de VN inzake de bevordering en bescherming van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden bij de bestrijding van terrorisme, |
| --- | --- |

—

gezien de verslagen over de inzet van gewapende drones van 28 mei 2010 en 13 september 2013 van de speciale rapporteur van de VN inzake buitengerechtelijke, standrechtelijke en willekeurige executies, en van 18 september 2013 van de speciale rapporteur van de VN inzake de bevordering en bescherming van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden bij de bestrijding van terrorisme,

| — | gezien de verklaring van de secretaris-generaal van de VN, Ban Ki-moon, van 13 augustus 2013 over de inzet van gewapende drones, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van de secretaris-generaal van de VN, Ban Ki-moon, van 13 augustus 2013 over de inzet van gewapende drones,

| — | gezien de hoorzitting van 25 april 2013 over de gevolgen van de inzet van drones voor de mensenrechten, gezamenlijk georganiseerd door de Subcommissie mensenrechten en de Subcommissie veiligheid en defensie van het Europees Parlement, |
| --- | --- |

—

gezien de hoorzitting van 25 april 2013 over de gevolgen van de inzet van drones voor de mensenrechten, gezamenlijk georganiseerd door de Subcommissie mensenrechten en de Subcommissie veiligheid en defensie van het Europees Parlement,

| — | gezien de studie van het Europees Parlement van 3 mei 2013 over de gevolgen voor de mensenrechten van de inzet van drones en onbemande robots bij oorlogvoering, |
| --- | --- |

—

gezien de studie van het Europees Parlement van 3 mei 2013 over de gevolgen voor de mensenrechten van de inzet van drones en onbemande robots bij oorlogvoering,

| — | gezien de conclusies van de Raad van 19 en 20 december 2013 over de voorbereidingen voor een programma van de volgende generatie Europese op afstand bestuurde vliegtuigen (RPAS) voor middelgrote hoogte en lange duur, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 19 en 20 december 2013 over de voorbereidingen voor een programma van de volgende generatie Europese op afstand bestuurde vliegtuigen (RPAS) voor middelgrote hoogte en lange duur,

| — | gezien het besluit van de VN-conferentie betreffende het Verdrag inzake bepaalde conventionele wapens om een Groep van regeringsdeskundigen inzake dodelijke autonome wapensystemen op te richten, |
| --- | --- |

—

gezien het besluit van de VN-conferentie betreffende het Verdrag inzake bepaalde conventionele wapens om een Groep van regeringsdeskundigen inzake dodelijke autonome wapensystemen op te richten,

| — | gezien de open brief van bestuurders van bedrijven op het gebied van robotica en kunstmatige intelligentie die tijdens de Internationale Gezamenlijke Conferentie over kunstmatige intelligentie (IJCAI 2017) in Melbourne werd gepubliceerd, |
| --- | --- |

—

gezien de open brief van bestuurders van bedrijven op het gebied van robotica en kunstmatige intelligentie die tijdens de Internationale Gezamenlijke Conferentie over kunstmatige intelligentie (IJCAI 2017) in Melbourne werd gepubliceerd,

| A. | overwegende dat dodelijke autonome wapens (hierna „moordrobots” genoemd) de afgelopen decennia op grote schaal ingang hebben gevonden in conflictgebieden; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat dodelijke autonome wapens (hierna „moordrobots” genoemd) de afgelopen decennia op grote schaal ingang hebben gevonden in conflictgebieden;

| B. | overwegende dat het gebruik van moordrobots de drempel voor oorlogvoering verlaagt doordat er minder militairen dreigen te sneuvelen; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat het gebruik van moordrobots de drempel voor oorlogvoering verlaagt doordat er minder militairen dreigen te sneuvelen;

| C. | overwegende dat het gebruik van moordrobots leidt tot willekeurige executies onder de vreedzame burgerbevolking die leeft in extraterritoriale gebieden waar dodelijke acties plaatsvinden; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat het gebruik van moordrobots leidt tot willekeurige executies onder de vreedzame burgerbevolking die leeft in extraterritoriale gebieden waar dodelijke acties plaatsvinden;

| D. | overwegende dat grote aantallen vreedzame burgers door moordrobots worden gedood, met name in conflictgebieden; overwegende dat in artikel 51, lid 2, van Aanvullend Protocol I bij de Verdragen van Genève is vastgelegd dat „daden van geweld of bedreiging met geweld, waarvan het belangrijkste oogmerk is de burgerbevolking angst aan te jagen, [verboden zijn]”; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat grote aantallen vreedzame burgers door moordrobots worden gedood, met name in conflictgebieden; overwegende dat in artikel 51, lid 2, van Aanvullend Protocol I bij de Verdragen van Genève is vastgelegd dat „daden van geweld of bedreiging met geweld, waarvan het belangrijkste oogmerk is de burgerbevolking angst aan te jagen, [verboden zijn]”;

| E. | overwegende dat het gebruik van drones haaks staat op de beginselen van de internationale mensenrechtenwetgeving; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat het gebruik van drones haaks staat op de beginselen van de internationale mensenrechtenwetgeving;

| F. | overwegende dat 116 oprichters van bedrijven op het gebied van robotica en kunstmatige intelligentie uit 26 landen een open brief hebben ondertekend waarin de VN ertoe wordt opgeroepen het probleem van dodelijke autonome wapens dringend aan te pakken en het gebruik ervan internationaal te verbieden; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat 116 oprichters van bedrijven op het gebied van robotica en kunstmatige intelligentie uit 26 landen een open brief hebben ondertekend waarin de VN ertoe wordt opgeroepen het probleem van dodelijke autonome wapens dringend aan te pakken en het gebruik ervan internationaal te verbieden;

| G. | overwegende dat het Israëlische Ministerie van Defensie de marketing- en uitvoervergunning van een Israëlische wapenfabrikant tijdelijk heeft ingetrokken wegens het demonstreren van droneaanvallen op doelwitten in Nagorno-Karabach op verzoek van Azerbeidzjan; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat het Israëlische Ministerie van Defensie de marketing- en uitvoervergunning van een Israëlische wapenfabrikant tijdelijk heeft ingetrokken wegens het demonstreren van droneaanvallen op doelwitten in Nagorno-Karabach op verzoek van Azerbeidzjan;

| 1. | benadrukt dat de ontwikkeling, de productie en het gebruik van volledig autonome wapens binnen het internationale rechtskader moeten plaatsvinden; |
| --- | --- |

1.

benadrukt dat de ontwikkeling, de productie en het gebruik van volledig autonome wapens binnen het internationale rechtskader moeten plaatsvinden;

| 2. | beklemtoont het belang van beleidsontwikkeling in fora van het Oostelijk Partnerschap teneinde reactiemechanismen te ontwerpen om de eerbiediging van de mensenrechten en het internationaal humanitair recht in de EU-lidstaten en de oostelijke partnerlanden te waarborgen; |
| --- | --- |

2.

beklemtoont het belang van beleidsontwikkeling in fora van het Oostelijk Partnerschap teneinde reactiemechanismen te ontwerpen om de eerbiediging van de mensenrechten en het internationaal humanitair recht in de EU-lidstaten en de oostelijke partnerlanden te waarborgen;

| 3. | veroordeelt het plegen van gerichte moorden onder de vreedzame bevolking in conflictgebieden; |
| --- | --- |

3.

veroordeelt het plegen van gerichte moorden onder de vreedzame bevolking in conflictgebieden;

| 4. | verzoekt de landen van het Oostelijk Partnerschap bij te dragen aan een transparanter beleid waarvoor meer verantwoording moet worden afgelegd betreffende het gebruik van moordrobots in extraterritoriale gebieden; |
| --- | --- |

4.

verzoekt de landen van het Oostelijk Partnerschap bij te dragen aan een transparanter beleid waarvoor meer verantwoording moet worden afgelegd betreffende het gebruik van moordrobots in extraterritoriale gebieden;

| 5. | benadrukt dat het belangrijk is in de conflictgebieden van de landen van het Oostelijk Partnerschap onderzoeksmechanismen op te zetten met het oog op het opsporen en voorkomen van mechanismen waarmee willekeurige aanvallen op de vreedzame bevolking in de omliggende gebieden kunnen worden uitgevoerd; |
| --- | --- |

5.

benadrukt dat het belangrijk is in de conflictgebieden van de landen van het Oostelijk Partnerschap onderzoeksmechanismen op te zetten met het oog op het opsporen en voorkomen van mechanismen waarmee willekeurige aanvallen op de vreedzame bevolking in de omliggende gebieden kunnen worden uitgevoerd;

| 6. | dringt er bij de landen van het Oostelijk Partnerschap op aan de activiteiten van de Groep van regeringsdeskundigen inzake dodelijke autonome wapensystemen te ondersteunen. |
| --- | --- |

6.

dringt er bij de landen van het Oostelijk Partnerschap op aan de activiteiten van de Groep van regeringsdeskundigen inzake dodelijke autonome wapensystemen te ondersteunen.

---

| 15.3.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 99/5 |
| --- | --- | --- | --- |

15.3.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 99/5

---

RESOLUTIE

van de Parlementaire Vergadering Euronest over de toekomst van het Oostelijk Partnerschap — Hybride uitdagingen en veiligheidsdreigingen samen aanpakken

(2018/C 99/03)

DE PARLEMENTAIRE VERGADERING EURONEST,

| — | gezien de oprichting van het Oostelijk Partnerschap op 7 mei 2009 in Praag als een gemeenschappelijk initiatief van de EU en haar oostelijke partners Armenië, Azerbeidzjan, Belarus, Georgië, Moldavië en Oekraïne, en de gemeenschappelijke verklaringen van de toppen van het Oostelijk Partnerschap van 2011 in Warschau, van 2013 in Vilnius en van 2015 in Riga, |
| --- | --- |

—

gezien de oprichting van het Oostelijk Partnerschap op 7 mei 2009 in Praag als een gemeenschappelijk initiatief van de EU en haar oostelijke partners Armenië, Azerbeidzjan, Belarus, Georgië, Moldavië en Oekraïne, en de gemeenschappelijke verklaringen van de toppen van het Oostelijk Partnerschap van 2011 in Warschau, van 2013 in Vilnius en van 2015 in Riga,

| — | gezien de aanbevelingen en activiteiten van de Parlementaire Vergadering Euronest, het Forum van het maatschappelijk middenveld van het Oostelijk Partnerschap, het Comité van de Regio's en de Conferentie van regionale en lokale overheden voor het Oostelijk Partnerschap (Corleap), |
| --- | --- |

—

gezien de aanbevelingen en activiteiten van de Parlementaire Vergadering Euronest, het Forum van het maatschappelijk middenveld van het Oostelijk Partnerschap, het Comité van de Regio's en de Conferentie van regionale en lokale overheden voor het Oostelijk Partnerschap (Corleap),

| — | gezien de mededelingen van de Europese Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) inzake het Europees nabuurschapsbeleid (ENB) en de conclusies van de Raad Buitenlandse Zaken over het ENB en het Oostelijk Partnerschap, |
| --- | --- |

—

gezien de mededelingen van de Europese Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) inzake het Europees nabuurschapsbeleid (ENB) en de conclusies van de Raad Buitenlandse Zaken over het ENB en het Oostelijk Partnerschap,

| — | gezien zijn resoluties, met name die van 21 januari 2016 over de associatieovereenkomsten/diepe en brede vrijhandelsruimten met Georgië, Moldavië en Oekraïne en van 9 juli 2015 over de herziening van het Europees nabuurschapsbeleid, |
| --- | --- |

—

gezien zijn resoluties, met name die van 21 januari 2016 over de associatieovereenkomsten/diepe en brede vrijhandelsruimten met Georgië, Moldavië en Oekraïne en van 9 juli 2015 over de herziening van het Europees nabuurschapsbeleid,

| — | gezien de gezamenlijke verklaring van de parlementen van Georgië, Moldavië en Oekraïne en het gezamenlijke communiqué van de voorzitters van de Commissies Europese integratie van de parlementen van Georgië, Moldavië en Oekraïne, |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke verklaring van de parlementen van Georgië, Moldavië en Oekraïne en het gezamenlijke communiqué van de voorzitters van de Commissies Europese integratie van de parlementen van Georgië, Moldavië en Oekraïne,

| A. | overwegende dat er door de gespannen geopolitieke toestand nieuwe complexe uitdagingen, variërend van economische vraagstukken tot veiligheidsdreigingen, ontstaan voor de EU-lidstaten en de oostelijke partnerlanden; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat er door de gespannen geopolitieke toestand nieuwe complexe uitdagingen, variërend van economische vraagstukken tot veiligheidsdreigingen, ontstaan voor de EU-lidstaten en de oostelijke partnerlanden;

| B. | overwegende dat de Europese waarden, met name het primaat van de democratie en de eerbiediging van de mensenrechten, moeten worden verdedigd ten behoeve van de vrede en de welvaart op het gehele continent; overwegende dat de partnerlanden zich hebben verplicht tot het verdiepen van hun betrekkingen, het naleven van het internationaal recht en het waarborgen van fundamentele gemeenschappelijke waarden, teneinde de politieke dialoog te versterken; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de Europese waarden, met name het primaat van de democratie en de eerbiediging van de mensenrechten, moeten worden verdedigd ten behoeve van de vrede en de welvaart op het gehele continent; overwegende dat de partnerlanden zich hebben verplicht tot het verdiepen van hun betrekkingen, het naleven van het internationaal recht en het waarborgen van fundamentele gemeenschappelijke waarden, teneinde de politieke dialoog te versterken;

| C. | overwegende dat het Oostelijk Partnerschap een strategische dimensie van het ENB vormt en van centraal belang is voor de stabiliteit en de duurzame ontwikkeling van het continent; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat het Oostelijk Partnerschap een strategische dimensie van het ENB vormt en van centraal belang is voor de stabiliteit en de duurzame ontwikkeling van het continent;

| D. | overwegende dat de bilaterale betrekkingen tussen de EU en haar partnerlanden verschillende niveaus kennen en dat de Europese normen op ongelijke wijze in hun nationale wetgeving zijn opgenomen; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de bilaterale betrekkingen tussen de EU en haar partnerlanden verschillende niveaus kennen en dat de Europese normen op ongelijke wijze in hun nationale wetgeving zijn opgenomen;

| E. | overwegende dat met de volledige inwerkingtreding van de associatieovereenkomsten, met inbegrip van een diepe en brede vrijhandelsruimte met Georgië, Moldavië en Oekraïne, de betrekkingen met de EU merkbaar vooruit zijn gegaan en de betrokken partners duidelijker voor Europa kiezen; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat met de volledige inwerkingtreding van de associatieovereenkomsten, met inbegrip van een diepe en brede vrijhandelsruimte met Georgië, Moldavië en Oekraïne, de betrekkingen met de EU merkbaar vooruit zijn gegaan en de betrokken partners duidelijker voor Europa kiezen;

| F. | overwegende dat de onafhankelijkheid, de soevereiniteit en de territoriale integriteit van enkele oostelijke partners van de EU bedreigd worden door onopgeloste regionale conflicten, die door de Russische Federatie actief in stand worden gehouden; overwegende dat deze conflicten opgelost zouden kunnen worden door middel van diplomatie en eerlijke inspanningen; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat de onafhankelijkheid, de soevereiniteit en de territoriale integriteit van enkele oostelijke partners van de EU bedreigd worden door onopgeloste regionale conflicten, die door de Russische Federatie actief in stand worden gehouden; overwegende dat deze conflicten opgelost zouden kunnen worden door middel van diplomatie en eerlijke inspanningen;

| G. | overwegende dat het agressieve en expansionistische beleid van Rusland jegens de betrokken partnerlanden heeft geleid tot de illegale annexatie van de Autonome Republiek Krim en de stad Sevastopol, alsmede de illegale bezetting van Abchazië, Tschinvali/Zuid-Ossetië en delen van de oblasten Donetsk en Loegansk, dit in strijd met het internationaal recht en bilaterale overeenkomsten alsook de verbintenissen en verplichtingen die Rusland met het lidmaatschap van internationale organisaties is aangegaan; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat het agressieve en expansionistische beleid van Rusland jegens de betrokken partnerlanden heeft geleid tot de illegale annexatie van de Autonome Republiek Krim en de stad Sevastopol, alsmede de illegale bezetting van Abchazië, Tschinvali/Zuid-Ossetië en delen van de oblasten Donetsk en Loegansk, dit in strijd met het internationaal recht en bilaterale overeenkomsten alsook de verbintenissen en verplichtingen die Rusland met het lidmaatschap van internationale organisaties is aangegaan;

| H. | overwegende dat de Russische agressie tegen Oekraïne en de illegale annexatie van de Krim ernstige gevolgen hebben voor de veiligheid in Europa als geheel; overwegende dat honderden Oekraïense burgers in de tijdelijk bezette gebieden door de Russische autoriteiten en hun handlangers wederrechtelijk zijn vastgezet, gearresteerd, veroordeeld en geïnterneerd en dat dit aantal toeneemt; overwegende dat er in Oekraïne 1,8 miljoen mensen in eigen land ontheemd zijn en dat 5 miljoen mensen de gevolgen van het conflict ondervinden; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat de Russische agressie tegen Oekraïne en de illegale annexatie van de Krim ernstige gevolgen hebben voor de veiligheid in Europa als geheel; overwegende dat honderden Oekraïense burgers in de tijdelijk bezette gebieden door de Russische autoriteiten en hun handlangers wederrechtelijk zijn vastgezet, gearresteerd, veroordeeld en geïnterneerd en dat dit aantal toeneemt; overwegende dat er in Oekraïne 1,8 miljoen mensen in eigen land ontheemd zijn en dat 5 miljoen mensen de gevolgen van het conflict ondervinden;

| 1. | dringt aan op een unaniem en strategisch antwoord op de gevolgen van de lastige geopolitieke situatie die Rusland heeft veroorzaakt en wenst dat er een doeltreffend mechanisme wordt voorgesteld om de vrede te herstellen in gebieden met een aanslepend conflict; |
| --- | --- |

1.

dringt aan op een unaniem en strategisch antwoord op de gevolgen van de lastige geopolitieke situatie die Rusland heeft veroorzaakt en wenst dat er een doeltreffend mechanisme wordt voorgesteld om de vrede te herstellen in gebieden met een aanslepend conflict;

| 2. | spreekt opnieuw zijn krachtige steun uit voor de soevereiniteit en de territoriale integriteit van Oekraïne, Georgië en Moldavië binnen hun internationaal erkende grenzen; |
| --- | --- |

2.

spreekt opnieuw zijn krachtige steun uit voor de soevereiniteit en de territoriale integriteit van Oekraïne, Georgië en Moldavië binnen hun internationaal erkende grenzen;

| 3. | veroordeelt de schending van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden in de geannexeerde en bezette gebieden van de partnerlanden; |
| --- | --- |

3.

veroordeelt de schending van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden in de geannexeerde en bezette gebieden van de partnerlanden;

| 4. | onderstreept dat het dringend noodzakelijk is Oekraïne, Georgië en Moldavië belangenbehartiging en juridische en financiële steun te bieden om een oplossing te vinden voor de situatie van de in eigen land ontheemde mensen; dringt aan op de onmiddellijke vrijlating van Oekraïense politieke gevangenen in de Russische Federatie; spoort aan tot het uitwisselen van gevangenen; |
| --- | --- |

4.

onderstreept dat het dringend noodzakelijk is Oekraïne, Georgië en Moldavië belangenbehartiging en juridische en financiële steun te bieden om een oplossing te vinden voor de situatie van de in eigen land ontheemde mensen; dringt aan op de onmiddellijke vrijlating van Oekraïense politieke gevangenen in de Russische Federatie; spoort aan tot het uitwisselen van gevangenen;

| 5. | wijst er nogmaals op dat flexibiliteit en een individuele benadering de leidende beginselen zijn en dat de omvang van de samenwerking met de EU wordt bepaald door de ambities van de EU en haar partners; |
| --- | --- |

5.

wijst er nogmaals op dat flexibiliteit en een individuele benadering de leidende beginselen zijn en dat de omvang van de samenwerking met de EU wordt bepaald door de ambities van de EU en haar partners;

| 6. | is verheugd over de inwerkingtreding van de associatieovereenkomsten, met inbegrip van een diepe en brede vrijhandelsruimte met Georgië, Moldavië en Oekraïne en de nieuwe brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de EU en Armenië, alsmede de lopende onderhandelingen tussen de EU en Azerbeidzjan over een nieuwe kaderovereenkomst; waardeert het dat de EU haar kritische omgang met Belarus in een breder kader heeft geplaatst, waarvan ook de Coördinatiegroep EU-Belarus, de mensenrechtendialoog en de handelsdialoog deel uitmaken; |
| --- | --- |

6.

is verheugd over de inwerkingtreding van de associatieovereenkomsten, met inbegrip van een diepe en brede vrijhandelsruimte met Georgië, Moldavië en Oekraïne en de nieuwe brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de EU en Armenië, alsmede de lopende onderhandelingen tussen de EU en Azerbeidzjan over een nieuwe kaderovereenkomst; waardeert het dat de EU haar kritische omgang met Belarus in een breder kader heeft geplaatst, waarvan ook de Coördinatiegroep EU-Belarus, de mensenrechtendialoog en de handelsdialoog deel uitmaken;

| 7. | dringt aan op een nauwe politieke associatie en economische integratie, waaronder de deelname aan EU-programma's en de erkenning dat associatieovereenkomsten met Georgië, Moldavië en Oekraïne niet het einddoel zijn binnen hun betrekkingen met de EU; wenst dat hun Europese aspiraties erkenning vinden; |
| --- | --- |

7.

dringt aan op een nauwe politieke associatie en economische integratie, waaronder de deelname aan EU-programma's en de erkenning dat associatieovereenkomsten met Georgië, Moldavië en Oekraïne niet het einddoel zijn binnen hun betrekkingen met de EU; wenst dat hun Europese aspiraties erkenning vinden;

| 8. | dringt aan op een akkoord over nieuwe strategische langetermijndoelstellingen op de OP-top op 24 november 2017 in Brussel om te komen tot een brede agenda voor de samenwerking in de komende twee jaar en daarna; |
| --- | --- |

8.

dringt aan op een akkoord over nieuwe strategische langetermijndoelstellingen op de OP-top op 24 november 2017 in Brussel om te komen tot een brede agenda voor de samenwerking in de komende twee jaar en daarna;

| 9. | herhaalt als zijn belangrijkste standpunt dat de ontwerpverklaring van Brussel een afspiegeling moet zijn van de Europese aspiraties en de keuze voor Europa van de betrokken partnerlanden, zoals uiteengezet in de associatieovereenkomsten; |
| --- | --- |

9.

herhaalt als zijn belangrijkste standpunt dat de ontwerpverklaring van Brussel een afspiegeling moet zijn van de Europese aspiraties en de keuze voor Europa van de betrokken partnerlanden, zoals uiteengezet in de associatieovereenkomsten;

| 10. | benadrukt in het bijzonder dat er andere strategisch belangrijke punten moeten worden opgenomen in de ontwerpverklaring van Brussel, zoals:






  — | de ontwikkeling van de grensoverschrijdende samenwerking en de contacten tussen mensen; |
| --- | --- | --- |

10.

benadrukt in het bijzonder dat er andere strategisch belangrijke punten moeten worden opgenomen in de ontwerpverklaring van Brussel, zoals:

—

de ontwikkeling van de grensoverschrijdende samenwerking en de contacten tussen mensen;

| — | de versterking van de energiezekerheid; |
| --- | --- |

—

de versterking van de energiezekerheid;

| — | de harmonisering van de digitale markten; |
| --- | --- |

—

de harmonisering van de digitale markten;

| — | klantgerichte organisaties voor bedrijfsondersteuning en het creëren van een nieuw regionaal kader voor economische diplomatie om de handel en de investeringen in de hele regio sterker te stimuleren; |
| --- | --- |

—

klantgerichte organisaties voor bedrijfsondersteuning en het creëren van een nieuw regionaal kader voor economische diplomatie om de handel en de investeringen in de hele regio sterker te stimuleren;

| — | het verder bevorderen van de hervormingen in de veiligheidssector, de invoering van geïntegreerd grensbeheer, het aanpakken van de georganiseerde misdaad en hybride dreigingen, het tegengaan van terrorisme en het voorkomen van radicalisering, de verbetering van de cyberveiligheid en de versterking van de rampenpreventie; |
| --- | --- |

—

het verder bevorderen van de hervormingen in de veiligheidssector, de invoering van geïntegreerd grensbeheer, het aanpakken van de georganiseerde misdaad en hybride dreigingen, het tegengaan van terrorisme en het voorkomen van radicalisering, de verbetering van de cyberveiligheid en de versterking van de rampenpreventie;

| — | de intensivering, waar van toepassing, van het veiligheidsoverleg en de samenwerking op het gebied van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid. |
| --- | --- |

—

de intensivering, waar van toepassing, van het veiligheidsoverleg en de samenwerking op het gebied van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid.

---

| 15.3.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 99/7 |
| --- | --- | --- | --- |

15.3.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 99/7

---

RESOLUTIE

van de Parlementaire Vergadering Euronest over de versterking van de samenwerking binnen het Oostelijk Partnerschap op energiegebied, met het oog op de uitvoering van de Klimaatovereenkomst van Parijs van 2015

(2018/C 99/04)

DE PARLEMENTAIRE VERGADERING EURONEST,

| — | gezien de oprichtingsakte van de Parlementaire Vergadering Euronest van 3 mei 2011, |
| --- | --- |

—

gezien de oprichtingsakte van de Parlementaire Vergadering Euronest van 3 mei 2011,

| — | gezien de gezamenlijke verklaring van de topbijeenkomst van het Oostelijk Partnerschap die op 21 en 22 mei 2015 plaatsvond in Riga, |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke verklaring van de topbijeenkomst van het Oostelijk Partnerschap die op 21 en 22 mei 2015 plaatsvond in Riga,

| — | gezien het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC) en het bijbehorende Protocol van Kyoto, |
| --- | --- |

—

gezien het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC) en het bijbehorende Protocol van Kyoto,

| — | gezien de Overeenkomst van Parijs en Besluit 1/CP.21 van de Conferentie van de Partijen die van 30 november tot en met 11 december 2015 in Parijs is gehouden, |
| --- | --- |

—

gezien de Overeenkomst van Parijs en Besluit 1/CP.21 van de Conferentie van de Partijen die van 30 november tot en met 11 december 2015 in Parijs is gehouden,

| — | gezien de agenda voor duurzame ontwikkeling tot 2030, die op 25 september 2015 is goedgekeurd op de VN-top inzake duurzame ontwikkeling, met name de in 2030 vastgestelde VN-doelstellingen 7 „betaalbare en schone energie” en 13 „klimaatmaatregelen”, |
| --- | --- |

—

gezien de agenda voor duurzame ontwikkeling tot 2030, die op 25 september 2015 is goedgekeurd op de VN-top inzake duurzame ontwikkeling, met name de in 2030 vastgestelde VN-doelstellingen 7 „betaalbare en schone energie” en 13 „klimaatmaatregelen”,

| — | gezien de resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest van 22 maart 2016 over de beleidsontwikkeling op het gebied van niet-conventioneel gas en de mogelijke effecten ervan op de energiemarkten in de EU en de Oost-Europese partnerlanden, |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest van 22 maart 2016 over de beleidsontwikkeling op het gebied van niet-conventioneel gas en de mogelijke effecten ervan op de energiemarkten in de EU en de Oost-Europese partnerlanden,

| — | gezien de associatieovereenkomsten tussen de EU, enerzijds, en Georgië, Moldavië en Oekraïne, anderzijds, met name de bepalingen over de samenwerking op energiegebied, |
| --- | --- |

—

gezien de associatieovereenkomsten tussen de EU, enerzijds, en Georgië, Moldavië en Oekraïne, anderzijds, met name de bepalingen over de samenwerking op energiegebied,

| — | gezien de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst (CEPA) die op 21 maart 2017 is geparafeerd tussen de EU, enerzijds, en Armenië, anderzijds, met name de bepalingen over de samenwerking op energiegebied, |
| --- | --- |

—

gezien de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst (CEPA) die op 21 maart 2017 is geparafeerd tussen de EU, enerzijds, en Armenië, anderzijds, met name de bepalingen over de samenwerking op energiegebied,

| — | gezien de gezamenlijke verklaring die de ministers van Buitenlandse Zaken van de Visegradgroep na hun bijeenkomst op 12 april 2017 in Warschau over het Oostelijk Partnerschap hebben uitgebracht en waarin het perspectief van een EU-lidmaatschap wordt geboden aan de landen van het Oostelijk Partnerschap die in een dergelijk lidmaatschap geïnteresseerd zijn, |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke verklaring die de ministers van Buitenlandse Zaken van de Visegradgroep na hun bijeenkomst op 12 april 2017 in Warschau over het Oostelijk Partnerschap hebben uitgebracht en waarin het perspectief van een EU-lidmaatschap wordt geboden aan de landen van het Oostelijk Partnerschap die in een dergelijk lidmaatschap geïnteresseerd zijn,

| — | gezien de resolutie van het Europees Parlement van 6 oktober 2016 over de uitvoering van de Overeenkomst van Parijs en de VN-conferentie van 2016 over klimaatverandering in Marrakesh (1), |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie van het Europees Parlement van 6 oktober 2016 over de uitvoering van de Overeenkomst van Parijs en de VN-conferentie van 2016 over klimaatverandering in Marrakesh (1),

| — | gezien de ministeriële verklaring over milieu en klimaatverandering in het Oostelijk Partnerschap, die de ministers van Milieubeheer van de EU-lidstaten en de landen van het Oostelijk Partnerschap op 18 oktober 2016 hebben goedgekeurd, |
| --- | --- |

—

gezien de ministeriële verklaring over milieu en klimaatverandering in het Oostelijk Partnerschap, die de ministers van Milieubeheer van de EU-lidstaten en de landen van het Oostelijk Partnerschap op 18 oktober 2016 hebben goedgekeurd,

| — | gezien het wetgevingspakket van de Commissie van 30 november 2016 inzake „schone energie voor alle Europeanen”, |
| --- | --- |

—

gezien het wetgevingspakket van de Commissie van 30 november 2016 inzake „schone energie voor alle Europeanen”,

| — | gezien het gezamenlijke werkdocument van de diensten van de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden van 15 december 2016 over „het Oostelijk Partnerschap — Focus op centrale prioriteiten en resultaten” (SWD(2016) 467), |
| --- | --- |

—

gezien het gezamenlijke werkdocument van de diensten van de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden van 15 december 2016 over „het Oostelijk Partnerschap — Focus op centrale prioriteiten en resultaten” (SWD(2016) 467),

| A. | overwegende dat op de VN-klimaatconferentie in december 2015 in Parijs 193 ondertekenende landen een globale overeenkomst hebben bereikt met doelstellingen en mechanismen om te reageren op de klimaatverandering en bindende verplichtingen vast te stellen; overwegende dat de EU in Parijs heeft toegezegd de binnenlandse broeikasgasemissies tegen 2030 met ten minste 40 % te zullen verminderen ten opzichte van 1990; overwegende dat de Overeenkomst van Parijs op 4 november 2016 in werking is getreden; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat op de VN-klimaatconferentie in december 2015 in Parijs 193 ondertekenende landen een globale overeenkomst hebben bereikt met doelstellingen en mechanismen om te reageren op de klimaatverandering en bindende verplichtingen vast te stellen; overwegende dat de EU in Parijs heeft toegezegd de binnenlandse broeikasgasemissies tegen 2030 met ten minste 40 % te zullen verminderen ten opzichte van 1990; overwegende dat de Overeenkomst van Parijs op 4 november 2016 in werking is getreden;

| B. | overwegende dat de partijen bij de Overeenkomst van Parijs met het oog op een substantiële emissiereductie de koolstofintensiteit van hun energiesystemen moeten aanpakken en een ambitieuze strategie moeten uitvoeren voor de overgang naar koolstofarme markten in een mondiale economie; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de partijen bij de Overeenkomst van Parijs met het oog op een substantiële emissiereductie de koolstofintensiteit van hun energiesystemen moeten aanpakken en een ambitieuze strategie moeten uitvoeren voor de overgang naar koolstofarme markten in een mondiale economie;

| C. | overwegende dat de deelnemers aan de in 2015 in Riga gehouden top van het Oostelijk Partnerschap nogmaals hebben aangegeven de bilaterale en multilaterale samenwerking op het gebied van klimaatverandering en energie verder te willen verdiepen; overwegende dat de EU en haar Oost-Europese partners in het verlengde van de herziening van het Europees nabuurschapsbeleid in november 2015 meer aandacht hebben besteed aan energiezekerheid en klimaatmaatregelen; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de deelnemers aan de in 2015 in Riga gehouden top van het Oostelijk Partnerschap nogmaals hebben aangegeven de bilaterale en multilaterale samenwerking op het gebied van klimaatverandering en energie verder te willen verdiepen; overwegende dat de EU en haar Oost-Europese partners in het verlengde van de herziening van het Europees nabuurschapsbeleid in november 2015 meer aandacht hebben besteed aan energiezekerheid en klimaatmaatregelen;

| D. | overwegende dat de EU in het kader van het Europees nabuurschapsinstrument en de tweede meerjarige programmeringsfase tot 2020 centrale prioriteiten voor de samenwerking op energiegebied binnen het Oostelijk Partnerschap heeft aangegeven, uitgaande van de in Riga vastgestelde prioriteiten en de twintig resultaten voor 2020 die de Commissie en de EDEO in hun gezamenlijke document van 15 december 2016 voorstellen; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de EU in het kader van het Europees nabuurschapsinstrument en de tweede meerjarige programmeringsfase tot 2020 centrale prioriteiten voor de samenwerking op energiegebied binnen het Oostelijk Partnerschap heeft aangegeven, uitgaande van de in Riga vastgestelde prioriteiten en de twintig resultaten voor 2020 die de Commissie en de EDEO in hun gezamenlijke document van 15 december 2016 voorstellen;

| E. | overwegende dat de EU de basis heeft gelegd voor een EU-brede energie-unie om daarmee zekere, duurzame en concurrerende energie voor elke Europeaan te garanderen; overwegende dat de energie-unie tot doel heeft de Europese energiesector te integreren, het probleem van versnipperde energiemarkten aan te pakken met een doeltreffendere coördinatie van het energiebeleid, energie onbelemmerd over nationale grenzen te laten stromen, investeringen in nieuwe capaciteit en infrastructuur te stimuleren om het energieaanbod te diversifiëren, alsmede huishoudens financieel te ontlasten, banen te creëren en de groei te bevorderen; overwegende dat de energie-unie met deze doelstellingen de nakoming van de verbintenissen van de EU uit de Overeenkomst van Parijs ondersteunt en de weg wijst naar een coherente aanpak om zowel op energie- als op klimaatgebied de beleidsdoelstellingen te verwezenlijken en daarmee een mondiale en alomvattende overgang naar een concurrerende, koolstofarme economie te verzekeren; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de EU de basis heeft gelegd voor een EU-brede energie-unie om daarmee zekere, duurzame en concurrerende energie voor elke Europeaan te garanderen; overwegende dat de energie-unie tot doel heeft de Europese energiesector te integreren, het probleem van versnipperde energiemarkten aan te pakken met een doeltreffendere coördinatie van het energiebeleid, energie onbelemmerd over nationale grenzen te laten stromen, investeringen in nieuwe capaciteit en infrastructuur te stimuleren om het energieaanbod te diversifiëren, alsmede huishoudens financieel te ontlasten, banen te creëren en de groei te bevorderen; overwegende dat de energie-unie met deze doelstellingen de nakoming van de verbintenissen van de EU uit de Overeenkomst van Parijs ondersteunt en de weg wijst naar een coherente aanpak om zowel op energie- als op klimaatgebied de beleidsdoelstellingen te verwezenlijken en daarmee een mondiale en alomvattende overgang naar een concurrerende, koolstofarme economie te verzekeren;

| F. | overwegende dat de Oost-Europese partners moeten omgaan met een vraag naar energie die sneller toeneemt dan het EU-gemiddelde; overwegende dat hun economieën veel energie-intensiever zijn dan die van een gemiddeld EU-land en dat deze energie-inefficiëntie een rem zet op hun inspanningen om de klimaatverandering tegen te gaan; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat de Oost-Europese partners moeten omgaan met een vraag naar energie die sneller toeneemt dan het EU-gemiddelde; overwegende dat hun economieën veel energie-intensiever zijn dan die van een gemiddeld EU-land en dat deze energie-inefficiëntie een rem zet op hun inspanningen om de klimaatverandering tegen te gaan;

| G. | overwegende dat de Oost-Europese partners zich in een pril ontwikkelingsstadium bevinden op de weg naar een vrije markt en prijsvorming in de energiesector via de markt; overwegende dat een gebrek aan hervormingen in de energieregulering en aan investeringen vanuit de privésector de overgang naar een liberale energiemarkt in de weg staat; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de Oost-Europese partners zich in een pril ontwikkelingsstadium bevinden op de weg naar een vrije markt en prijsvorming in de energiesector via de markt; overwegende dat een gebrek aan hervormingen in de energieregulering en aan investeringen vanuit de privésector de overgang naar een liberale energiemarkt in de weg staat;

| H. | overwegende dat, om het perspectief van een EU-lidmaatschap te kunnen bieden aan de landen van het Oostelijk Partnerschap die daarin geïnteresseerd zijn, zowel politieke steun vereist is als projecten moeten worden bevorderd die aansluiten bij het beleid en de goede praktijken van de EU, waaronder de uitvoering van de Overeenkomst van Parijs; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat, om het perspectief van een EU-lidmaatschap te kunnen bieden aan de landen van het Oostelijk Partnerschap die daarin geïnteresseerd zijn, zowel politieke steun vereist is als projecten moeten worden bevorderd die aansluiten bij het beleid en de goede praktijken van de EU, waaronder de uitvoering van de Overeenkomst van Parijs;

Nastreven van gemeenschappelijke politieke doelen en naleven van verbintenissen

| 1. | deelt de opvattingen van de partijen bij de Overeenkomst van Parijs over klimaatverandering, omdat deze een bedreiging vormt voor vrede en stabiliteit, de mondiale economische welvaart, de armoedebestrijding en een duurzame ontwikkeling; is verheugd dat de partijen zich ertoe verplicht hebben collectieve maatregelen te nemen om de wereldwijde gemiddelde temperatuurstijging tot duidelijk minder dan 2 °C ten opzichte van het pre-industriële niveau te beperken en significante nadelige klimaatgerelateerde effecten te voorkomen; |
| --- | --- |

1.

deelt de opvattingen van de partijen bij de Overeenkomst van Parijs over klimaatverandering, omdat deze een bedreiging vormt voor vrede en stabiliteit, de mondiale economische welvaart, de armoedebestrijding en een duurzame ontwikkeling; is verheugd dat de partijen zich ertoe verplicht hebben collectieve maatregelen te nemen om de wereldwijde gemiddelde temperatuurstijging tot duidelijk minder dan 2 °C ten opzichte van het pre-industriële niveau te beperken en significante nadelige klimaatgerelateerde effecten te voorkomen;

| 2. | spreekt er zijn tevredenheid over uit dat alle EU-lidstaten en de Oost-Europese partnerlanden zich aan de Overeenkomst van Parijs hebben verbonden en verzoekt de autoriteiten van de landen die dit nog niet gedaan hebben, het ratificatieproces snel af te ronden; neemt kennis van de „voorgenomen nationaal bepaalde bijdragen” (INDC's) die de EU-lidstaten en de partners hebben ingediend met het oog op de vermindering van de broeikasgasemissies; dringt er bij de regeringen van de EU-lidstaten en de partnerlanden op aan hun INDC's op te trekken, uitgaande van de Overeenkomst van Parijs en de VN-doelstellingen voor een duurzame ontwikkeling tot 2030; wijst op het belang van nationale energie- en klimaatplannen om te kunnen programmeren en ervoor te zorgen dat de hand wordt gehouden aan de geactualiseerde, van elk land verwachte bijdrage aan de uitvoering van de verplichtingen die voortvloeien uit de Overeenkomst van Parijs; onderstreept dat de partijen verplicht zijn de omvang van de broeikasgasemissies op transparante wijze te bewaken, te rapporteren en te verifiëren; |
| --- | --- |

2.

spreekt er zijn tevredenheid over uit dat alle EU-lidstaten en de Oost-Europese partnerlanden zich aan de Overeenkomst van Parijs hebben verbonden en verzoekt de autoriteiten van de landen die dit nog niet gedaan hebben, het ratificatieproces snel af te ronden; neemt kennis van de „voorgenomen nationaal bepaalde bijdragen” (INDC's) die de EU-lidstaten en de partners hebben ingediend met het oog op de vermindering van de broeikasgasemissies; dringt er bij de regeringen van de EU-lidstaten en de partnerlanden op aan hun INDC's op te trekken, uitgaande van de Overeenkomst van Parijs en de VN-doelstellingen voor een duurzame ontwikkeling tot 2030; wijst op het belang van nationale energie- en klimaatplannen om te kunnen programmeren en ervoor te zorgen dat de hand wordt gehouden aan de geactualiseerde, van elk land verwachte bijdrage aan de uitvoering van de verplichtingen die voortvloeien uit de Overeenkomst van Parijs; onderstreept dat de partijen verplicht zijn de omvang van de broeikasgasemissies op transparante wijze te bewaken, te rapporteren en te verifiëren;

| 3. | is van mening dat voor het halen van de in de Overeenkomst van Parijs opgenomen doelstellingen grote structurele veranderingen in de economie en het energiebestel van de partijen nodig zijn, o.a. een geleidelijke verschuiving naar een sterker gediversifieerde energiemix, het stimuleren van duurzame energiebronnen en de verbetering van de energie-efficiëntie in alle sectoren, waaronder het vervoer en de bouwsector; |
| --- | --- |

3.

is van mening dat voor het halen van de in de Overeenkomst van Parijs opgenomen doelstellingen grote structurele veranderingen in de economie en het energiebestel van de partijen nodig zijn, o.a. een geleidelijke verschuiving naar een sterker gediversifieerde energiemix, het stimuleren van duurzame energiebronnen en de verbetering van de energie-efficiëntie in alle sectoren, waaronder het vervoer en de bouwsector;

| 4. | onderstreept de centrale rol van het ontwikkelen van hernieuwbare energie en het verbeteren van de energie-efficiëntie bij de vermindering van de broeikasgasuitstoot in alle energiesectoren, waarmee een bijdrage wordt geleverd aan de naleving van de verplichtingen die voor de afzonderlijke partijen voortvloeien uit de Overeenkomst van Parijs; is van mening dat beleidsmaatregelen ter bevordering van hernieuwbare energie en energie-efficiëntie aanjagers van de economische groei en de werkgelegenheid zijn; verzoekt de Commissie en de autoriteiten van de EU-lidstaten en de Oost-Europese partners een geïntegreerd pakket maatregelen samen te stellen om het gebruik van hernieuwbare energie te stimuleren en de energie-efficiëntie te verbeteren, met daarnaast prikkels om energiebesparingen in alle economische sectoren te realiseren, met name in de bouw en het vervoer; dringt er tevens op aan dat de maatregelen gericht op het gebruik van hernieuwbare energie en op energie-efficiëntie ook worden ingevoerd op alle gebieden die van belang zijn voor de productie, het transport, de distributie en de opslag van energie; |
| --- | --- |

4.

onderstreept de centrale rol van het ontwikkelen van hernieuwbare energie en het verbeteren van de energie-efficiëntie bij de vermindering van de broeikasgasuitstoot in alle energiesectoren, waarmee een bijdrage wordt geleverd aan de naleving van de verplichtingen die voor de afzonderlijke partijen voortvloeien uit de Overeenkomst van Parijs; is van mening dat beleidsmaatregelen ter bevordering van hernieuwbare energie en energie-efficiëntie aanjagers van de economische groei en de werkgelegenheid zijn; verzoekt de Commissie en de autoriteiten van de EU-lidstaten en de Oost-Europese partners een geïntegreerd pakket maatregelen samen te stellen om het gebruik van hernieuwbare energie te stimuleren en de energie-efficiëntie te verbeteren, met daarnaast prikkels om energiebesparingen in alle economische sectoren te realiseren, met name in de bouw en het vervoer; dringt er tevens op aan dat de maatregelen gericht op het gebruik van hernieuwbare energie en op energie-efficiëntie ook worden ingevoerd op alle gebieden die van belang zijn voor de productie, het transport, de distributie en de opslag van energie;

| 5. | onderstreept dat de opname van grote hoeveelheden stroom die wordt opgewekt uit hernieuwbare energiebronnen, het geleidelijk decentraliseren van de elektriciteitsopwekking uit die bronnen en alternatieve brandstoffen, alsmede het in staat stellen van de consument om bijvoorbeeld mee te werken aan vraagrespons een modernisering van de netten vereisen, met regionale en grensoverschrijdende samenwerking om de interoperabiliteit van die netten te verzekeren; verzoekt de Commissie en de autoriteiten van de Oost-Europese partners de ontwikkeling van interconnectie-infrastructuur en slimme netten te ondersteunen; |
| --- | --- |

5.

onderstreept dat de opname van grote hoeveelheden stroom die wordt opgewekt uit hernieuwbare energiebronnen, het geleidelijk decentraliseren van de elektriciteitsopwekking uit die bronnen en alternatieve brandstoffen, alsmede het in staat stellen van de consument om bijvoorbeeld mee te werken aan vraagrespons een modernisering van de netten vereisen, met regionale en grensoverschrijdende samenwerking om de interoperabiliteit van die netten te verzekeren; verzoekt de Commissie en de autoriteiten van de Oost-Europese partners de ontwikkeling van interconnectie-infrastructuur en slimme netten te ondersteunen;

| 6. | is voorstander van een marktgericht energiebeleid dat gebaseerd is op open en eerlijke mededinging tussen de energieleveranciers en van markttransparantie; benadrukt dat de energie-unie van de EU de totstandbrenging van een pan-Europese energiemarkt inhoudt, waarop de Oost-Europese partners belangrijke spelers zijn; dringt er bij de Commissie en de autoriteiten van de Oost-Europese partners op aan de marktregels voortdurend tegen het licht te houden en aanpassingen voor te stellen om een gunstiger klimaat voor investeringen in hernieuwbare energiebronnen te creëren als de markt daar niet in slaagt, en projecten op het gebied van energie-efficiëntie te stimuleren; onderstreept dat het van belang is stimuleringsmaatregelen voor hernieuwbare energie in te voeren om daarmee een gelijk speelveld te creëren voor hernieuwbare energiebronnen en fossiele brandstoffen, en op lange termijn de subsidies af te schaffen die voor de traditionele brandstoffen voor de energieproductie gelden en de energiemarkten verstoren; |
| --- | --- |

6.

is voorstander van een marktgericht energiebeleid dat gebaseerd is op open en eerlijke mededinging tussen de energieleveranciers en van markttransparantie; benadrukt dat de energie-unie van de EU de totstandbrenging van een pan-Europese energiemarkt inhoudt, waarop de Oost-Europese partners belangrijke spelers zijn; dringt er bij de Commissie en de autoriteiten van de Oost-Europese partners op aan de marktregels voortdurend tegen het licht te houden en aanpassingen voor te stellen om een gunstiger klimaat voor investeringen in hernieuwbare energiebronnen te creëren als de markt daar niet in slaagt, en projecten op het gebied van energie-efficiëntie te stimuleren; onderstreept dat het van belang is stimuleringsmaatregelen voor hernieuwbare energie in te voeren om daarmee een gelijk speelveld te creëren voor hernieuwbare energiebronnen en fossiele brandstoffen, en op lange termijn de subsidies af te schaffen die voor de traditionele brandstoffen voor de energieproductie gelden en de energiemarkten verstoren;

| 7. | benadrukt dat er voor een aantrekkelijk bedrijfsklimaat en een passend regelgevingskader moet worden gezorgd om de privésector te bewegen tot het investeren in hernieuwbare energiebronnen, de bijbehorende transmissie-infrastructuur en de grensoverschrijdende handel in stroom uit hernieuwbare bronnen; |
| --- | --- |

7.

benadrukt dat er voor een aantrekkelijk bedrijfsklimaat en een passend regelgevingskader moet worden gezorgd om de privésector te bewegen tot het investeren in hernieuwbare energiebronnen, de bijbehorende transmissie-infrastructuur en de grensoverschrijdende handel in stroom uit hernieuwbare bronnen;

| 8. | verzoekt de autoriteiten van de met de EU geassocieerde partners hun wetgeving sneller aan te passen aan de EU-wetgeving inzake klimaatverandering en energie, zoals in de associatieovereenkomsten bepaald; onderstreept in dit verband het belang van samenwerking met de Energiegemeenschap, de Commissie en de EU-lidstaten met het oog op het scheppen van de juridische, institutionele, financiële, economische en technologische voorwaarden voor een geleidelijke overgang naar een koolstofarme ontwikkeling; is verheugd over de recente uitbreiding van de Energiegemeenschap met Georgië, maar benadrukt tegelijk dat volledig moet worden voldaan aan de daarin genoemde lidmaatschapsbepalingen; is verheugd over de aanvraag van Belarus om in deze organisatie de status van waarnemer te verkrijgen; |
| --- | --- |

8.

verzoekt de autoriteiten van de met de EU geassocieerde partners hun wetgeving sneller aan te passen aan de EU-wetgeving inzake klimaatverandering en energie, zoals in de associatieovereenkomsten bepaald; onderstreept in dit verband het belang van samenwerking met de Energiegemeenschap, de Commissie en de EU-lidstaten met het oog op het scheppen van de juridische, institutionele, financiële, economische en technologische voorwaarden voor een geleidelijke overgang naar een koolstofarme ontwikkeling; is verheugd over de recente uitbreiding van de Energiegemeenschap met Georgië, maar benadrukt tegelijk dat volledig moet worden voldaan aan de daarin genoemde lidmaatschapsbepalingen; is verheugd over de aanvraag van Belarus om in deze organisatie de status van waarnemer te verkrijgen;

| 9. | verzoekt de Commissie meer steun en bijstand bij de capaciteitsopbouw te verlenen aan de Oost-Europese partners die bezig zijn met de uitvoering van maatregelen die een effect hebben op de vermindering van de broeikasgasemissies; |
| --- | --- |

9.

verzoekt de Commissie meer steun en bijstand bij de capaciteitsopbouw te verlenen aan de Oost-Europese partners die bezig zijn met de uitvoering van maatregelen die een effect hebben op de vermindering van de broeikasgasemissies;

| 10. | verzoekt de Commissie en de autoriteiten van de EU-lidstaten om de Oost-Europese partners die uitzicht willen houden op het EU-lidmaatschap, te helpen bij de opstelling van een nationaal plan voor energie en klimaatverandering voor 2021-2030, de financieringsbronnen daarvoor vast te leggen en de uitvoering te faciliteren; |
| --- | --- |

10.

verzoekt de Commissie en de autoriteiten van de EU-lidstaten om de Oost-Europese partners die uitzicht willen houden op het EU-lidmaatschap, te helpen bij de opstelling van een nationaal plan voor energie en klimaatverandering voor 2021-2030, de financieringsbronnen daarvoor vast te leggen en de uitvoering te faciliteren;

| 11. | onderstreept dat gas een centrale rol speelt in de overgang naar koolstofarme energiesystemen in Europa en complementair is aan hernieuwbare energie; is in dit verband van mening dat het diversifiëren van de energiebronnen en aanvoerroutes, met inbegrip van de mogelijkheid van bidirectionele gasstromen, essentieel is voor de energiezekerheid van de EU-lidstaten en de Oost-Europese partners en hun mogelijkheden om aan hun verplichtingen met betrekking tot de aanpak van de klimaatverandering te voldoen; benadrukt de rol van een gedecentraliseerde binnenlandse energievoorziening; is verheugd over de opening of aanleg van onderlinge verbindingen in het gasnet en bidirectionele stromen in de zuidelijke gascorridor en over nieuwe voorzieningen die de in- en uitvoer mogelijk maken van vloeibaar aardgas, inclusief de winning van aardgas uit conventionele en onconventionele bronnen; merkt op dat nieuwe routes niet mogen leiden tot een grotere afhankelijkheid van dominante gasproducenten of een ondermijning van de regionale energiezekerheid of de strategie van de energie-unie van de EU; onderstreept dat alle nieuwe onderdelen van leidinginfrastructuur in zee en op land moeten voldoen aan de milieuvoorschriften en de centrale beginselen die in de relevante EU-wetgeving zijn verankerd; benadrukt dat de aanleg van de North Stream 2-leiding in zee negatieve gevolgen voor de regionale gasmarkt zal hebben en met name een nadelig effect zal hebben op het Oekraïense systeem voor gasdoorvoer; verzoekt de EU en de Oost-Europese partners het doorvoerpotentieel van de regio verder te onderzoeken en zich te onthouden van deelname aan projecten die haaks staan op de verplichtingen die voortvloeien uit het Verdrag betreffende de Energiegemeenschap en de associatieovereenkomsten tussen de EU en Georgië, Moldavië en Oekraïne; |
| --- | --- |

11.

onderstreept dat gas een centrale rol speelt in de overgang naar koolstofarme energiesystemen in Europa en complementair is aan hernieuwbare energie; is in dit verband van mening dat het diversifiëren van de energiebronnen en aanvoerroutes, met inbegrip van de mogelijkheid van bidirectionele gasstromen, essentieel is voor de energiezekerheid van de EU-lidstaten en de Oost-Europese partners en hun mogelijkheden om aan hun verplichtingen met betrekking tot de aanpak van de klimaatverandering te voldoen; benadrukt de rol van een gedecentraliseerde binnenlandse energievoorziening; is verheugd over de opening of aanleg van onderlinge verbindingen in het gasnet en bidirectionele stromen in de zuidelijke gascorridor en over nieuwe voorzieningen die de in- en uitvoer mogelijk maken van vloeibaar aardgas, inclusief de winning van aardgas uit conventionele en onconventionele bronnen; merkt op dat nieuwe routes niet mogen leiden tot een grotere afhankelijkheid van dominante gasproducenten of een ondermijning van de regionale energiezekerheid of de strategie van de energie-unie van de EU; onderstreept dat alle nieuwe onderdelen van leidinginfrastructuur in zee en op land moeten voldoen aan de milieuvoorschriften en de centrale beginselen die in de relevante EU-wetgeving zijn verankerd; benadrukt dat de aanleg van de North Stream 2-leiding in zee negatieve gevolgen voor de regionale gasmarkt zal hebben en met name een nadelig effect zal hebben op het Oekraïense systeem voor gasdoorvoer; verzoekt de EU en de Oost-Europese partners het doorvoerpotentieel van de regio verder te onderzoeken en zich te onthouden van deelname aan projecten die haaks staan op de verplichtingen die voortvloeien uit het Verdrag betreffende de Energiegemeenschap en de associatieovereenkomsten tussen de EU en Georgië, Moldavië en Oekraïne;

| 12. | is van mening dat elke staat soeverein is in de keuze van zijn energiemix; herhaalt evenwel zijn verzoek aan de Belarussische autoriteiten om de bouw van de kerncentrale in Astravets en de uitbreiding van de kalkwinning in Khatsislaw stop te zetten totdat de ontwikkeling en exploitatie op open en transparante wijze zijn onderworpen aan een echt onafhankelijke milieueffectbeoordeling, waarbij de strengste internationale normen voor kern- en milieuveiligheid volledig in acht worden genomen; vraagt ook dat alle belanghebbenden bij de beoordeling worden betrokken om te garanderen dat er geen compromissen worden gesloten die ten koste gaan van de milieubescherming en de nucleaire veiligheid; verzoekt de betrokken EU-lidstaten en Oost-Europese partners de hand te blijven houden aan de veiligheidsmaatregelen voor hun kerncentrales en de desbetreffende apparatuur, en wel overeenkomstig de internationale normen, met name door zich te houden aan de rapporten van de Internationale Organisatie voor Atoomenergie, en in adequate veiligheidssystemen voor hun nucleaire installaties te voorzien; |
| --- | --- |

12.

is van mening dat elke staat soeverein is in de keuze van zijn energiemix; herhaalt evenwel zijn verzoek aan de Belarussische autoriteiten om de bouw van de kerncentrale in Astravets en de uitbreiding van de kalkwinning in Khatsislaw stop te zetten totdat de ontwikkeling en exploitatie op open en transparante wijze zijn onderworpen aan een echt onafhankelijke milieueffectbeoordeling, waarbij de strengste internationale normen voor kern- en milieuveiligheid volledig in acht worden genomen; vraagt ook dat alle belanghebbenden bij de beoordeling worden betrokken om te garanderen dat er geen compromissen worden gesloten die ten koste gaan van de milieubescherming en de nucleaire veiligheid; verzoekt de betrokken EU-lidstaten en Oost-Europese partners de hand te blijven houden aan de veiligheidsmaatregelen voor hun kerncentrales en de desbetreffende apparatuur, en wel overeenkomstig de internationale normen, met name door zich te houden aan de rapporten van de Internationale Organisatie voor Atoomenergie, en in adequate veiligheidssystemen voor hun nucleaire installaties te voorzien;

Verbetering van de samenwerking bij het energiebeleid en uitbreiding van succesvolle projecten

| 13. | juicht toe dat de EU en de Oost-Europese partners zich gezamenlijk hebben verplicht tot een intensievere samenwerking bij milieuvraagstukken en de klimaatverandering en tot het bevorderen van een duurzame en inclusieve economische ontwikkeling, zoals bevestigd in de verklaring van de allereerste ministersbijeenkomst van het Oostelijk Partnerschap op 18 oktober 2016, die aan deze thema's gewijd was; |
| --- | --- |

13.

juicht toe dat de EU en de Oost-Europese partners zich gezamenlijk hebben verplicht tot een intensievere samenwerking bij milieuvraagstukken en de klimaatverandering en tot het bevorderen van een duurzame en inclusieve economische ontwikkeling, zoals bevestigd in de verklaring van de allereerste ministersbijeenkomst van het Oostelijk Partnerschap op 18 oktober 2016, die aan deze thema's gewijd was;

| 14. | steunt de prioriteiten van het Oostelijk Partnerschap op energiegebied tot 2020, zoals uiteengezet in de tweede fase van de meerjarige programmering van het Europees nabuurschapsinstrument; is van mening dat die prioriteiten aansluiten bij de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs; |
| --- | --- |

14.

steunt de prioriteiten van het Oostelijk Partnerschap op energiegebied tot 2020, zoals uiteengezet in de tweede fase van de meerjarige programmering van het Europees nabuurschapsinstrument; is van mening dat die prioriteiten aansluiten bij de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs;

| 15. | benadrukt het belang van onderzoek en innovatie met betrekking tot klimaatverandering en beleidsmaatregelen op energiegebied; wenst dat de EU en de Oost-Europese partners tot een samenwerking komen bij hulpbronnenefficiënte en emissiearme technieken en de overdracht daarvan, alsmede bij innovatie, om het aanpassingsvermogen van hun economie te vergroten; |
| --- | --- |

15.

benadrukt het belang van onderzoek en innovatie met betrekking tot klimaatverandering en beleidsmaatregelen op energiegebied; wenst dat de EU en de Oost-Europese partners tot een samenwerking komen bij hulpbronnenefficiënte en emissiearme technieken en de overdracht daarvan, alsmede bij innovatie, om het aanpassingsvermogen van hun economie te vergroten;

| 16. | benadrukt hoe belangrijk het voor de Oost-Europese partners is dat de energiediplomatie een grotere rol krijgt bij het bevorderen van beleid en programma's, geavanceerde schone energietechnologie, het delen van ervaringen en goede praktijken, alsook het gebruik van een financieel pakket voor investeringen buiten de EU; |
| --- | --- |

16.

benadrukt hoe belangrijk het voor de Oost-Europese partners is dat de energiediplomatie een grotere rol krijgt bij het bevorderen van beleid en programma's, geavanceerde schone energietechnologie, het delen van ervaringen en goede praktijken, alsook het gebruik van een financieel pakket voor investeringen buiten de EU;

| 17. | is verheugd over de inspanningen van de Oost-Europese partners om hun energiebronnen te diversifiëren, bijvoorbeeld Moldavië dat met succes het door de EU gefinancierde project „energie en biomassa” heeft uitgevoerd, dat heeft bijgedragen tot een grotere productie van hernieuwbare energie en een diversifiëring van de energievoorziening in het land; is ingenomen met de inspanningen van Georgië en Oekraïne om de energie-efficiëntie van wooncomplexen te verbeteren, en met de inspanningen van Armenië om alternatieve energiebronnen te ontwikkelen; complimenteert Azerbeidzjan omdat het zich inzet voor de goedkeuring van nieuwe wetgeving en de vervanging van verouderde technologie en installaties door moderne, teneinde de doelstellingen van de Klimaatovereenkomst van Parijs van 2015 en andere internationale normen te halen; benadrukt dat in de conflictgebieden in de Oost-Europese partnerlanden ondanks de politieke situatie voldoende internationale gouvernementele en niet-gouvernementele milieuprojecten moeten worden uitgevoerd om het milieu ten behoeve van de bevolking te beschermen; benadrukt dat in dit verband een specifieke beleidsmaatregel in het kader van het Oostelijk Partnerschap inclusief dient te zijn; |
| --- | --- |

17.

is verheugd over de inspanningen van de Oost-Europese partners om hun energiebronnen te diversifiëren, bijvoorbeeld Moldavië dat met succes het door de EU gefinancierde project „energie en biomassa” heeft uitgevoerd, dat heeft bijgedragen tot een grotere productie van hernieuwbare energie en een diversifiëring van de energievoorziening in het land; is ingenomen met de inspanningen van Georgië en Oekraïne om de energie-efficiëntie van wooncomplexen te verbeteren, en met de inspanningen van Armenië om alternatieve energiebronnen te ontwikkelen; complimenteert Azerbeidzjan omdat het zich inzet voor de goedkeuring van nieuwe wetgeving en de vervanging van verouderde technologie en installaties door moderne, teneinde de doelstellingen van de Klimaatovereenkomst van Parijs van 2015 en andere internationale normen te halen; benadrukt dat in de conflictgebieden in de Oost-Europese partnerlanden ondanks de politieke situatie voldoende internationale gouvernementele en niet-gouvernementele milieuprojecten moeten worden uitgevoerd om het milieu ten behoeve van de bevolking te beschermen; benadrukt dat in dit verband een specifieke beleidsmaatregel in het kader van het Oostelijk Partnerschap inclusief dient te zijn;

| 18. | vindt het verheugend dat het Oost-Europees Partnerschap voor energie-efficiëntie en milieu („E5P”), dat gericht is op een snellere uitvoering van belangrijke energie-efficiëntie- en milieuprojecten, onlangs is uitgebreid tot alle Oost-Europese partners; |
| --- | --- |

18.

vindt het verheugend dat het Oost-Europees Partnerschap voor energie-efficiëntie en milieu („E5P”), dat gericht is op een snellere uitvoering van belangrijke energie-efficiëntie- en milieuprojecten, onlangs is uitgebreid tot alle Oost-Europese partners;

| 19. | geeft zijn krachtige steun aan de verplichtingen die voor de periode 2016-2020 zijn aangegaan in het kader van het Burgemeestersconvenant Oost („CoMo East”), waarin duizenden lokale en regionale overheden zijn verenigd die samen werken aan de verwezenlijking van de klimaat- en energiedoelstellingen van de EU; moedigt de gemeenten in de Oost-Europese partnerlanden aan om hun actieplannen voor duurzame energie en het klimaat uit te voeren met financiële steun van CoMo East en daarbij te zoeken naar manieren om de investeringen op te schalen, zoals het samenvoegen van projecten en andere technische bijstand; |
| --- | --- |

19.

geeft zijn krachtige steun aan de verplichtingen die voor de periode 2016-2020 zijn aangegaan in het kader van het Burgemeestersconvenant Oost („CoMo East”), waarin duizenden lokale en regionale overheden zijn verenigd die samen werken aan de verwezenlijking van de klimaat- en energiedoelstellingen van de EU; moedigt de gemeenten in de Oost-Europese partnerlanden aan om hun actieplannen voor duurzame energie en het klimaat uit te voeren met financiële steun van CoMo East en daarbij te zoeken naar manieren om de investeringen op te schalen, zoals het samenvoegen van projecten en andere technische bijstand;

| 20. | is verheugd dat nu alle Oost-Europese partners onder het EU4Energy-initiatief vallen, dat bedoeld is om de wettelijke en regelgevende randvoorwaarden te verbeteren, voor een gunstiger investeringsklimaat te zorgen en via centrale infrastructuurprojecten een bijdrage te leveren aan de samenwerking; steunt het door de EU gefinancierde beleidsproject Clima East, waaruit steun aan de Oost-Europese partners wordt verleend voor de aanpak van het klimaatbeleid en de nauwe samenwerking tussen de ministeries voor Milieubeheer, Ecologie en Natuurbescherming van de zes partnerlanden en de Commissie met het oog op de uitvoering van de Overeenkomst van Parijs; |
| --- | --- |

20.

is verheugd dat nu alle Oost-Europese partners onder het EU4Energy-initiatief vallen, dat bedoeld is om de wettelijke en regelgevende randvoorwaarden te verbeteren, voor een gunstiger investeringsklimaat te zorgen en via centrale infrastructuurprojecten een bijdrage te leveren aan de samenwerking; steunt het door de EU gefinancierde beleidsproject Clima East, waaruit steun aan de Oost-Europese partners wordt verleend voor de aanpak van het klimaatbeleid en de nauwe samenwerking tussen de ministeries voor Milieubeheer, Ecologie en Natuurbescherming van de zes partnerlanden en de Commissie met het oog op de uitvoering van de Overeenkomst van Parijs;

| 21. | is verheugd over de samenwerking tussen de EU en de Oost-Europese partners om de gasvoorziening te verzekeren, met name wat betreft de capaciteiten om aardgas vanuit Hongarije, Polen en Slowakije naar Oekraïne te pompen en vanuit Roemenië naar Moldavië; |
| --- | --- |

21.

is verheugd over de samenwerking tussen de EU en de Oost-Europese partners om de gasvoorziening te verzekeren, met name wat betreft de capaciteiten om aardgas vanuit Hongarije, Polen en Slowakije naar Oekraïne te pompen en vanuit Roemenië naar Moldavië;

| 22. | dringt bij de EU-lidstaten en de Oost-Europese partners aan op een betere uitvoering van de eerder bereikte akkoorden over een uitbreiding van de transportcapaciteit voor aardgas van Bulgarije en Griekenland via Roemenië naar Oekraïne; |
| --- | --- |

22.

dringt bij de EU-lidstaten en de Oost-Europese partners aan op een betere uitvoering van de eerder bereikte akkoorden over een uitbreiding van de transportcapaciteit voor aardgas van Bulgarije en Griekenland via Roemenië naar Oekraïne;

| 23. | is er voorstander van dat de financiële instrumenten op één lijn worden gebracht met de beleidsmaatregelen en plannen die worden gestimuleerd door de EU, de Oost-Europese partners en internationale en regionale organisaties, waaronder financiële instellingen, banken en donors uit afzonderlijke landen, om een koolstofarme ontwikkeling te bevorderen; |
| --- | --- |

23.

is er voorstander van dat de financiële instrumenten op één lijn worden gebracht met de beleidsmaatregelen en plannen die worden gestimuleerd door de EU, de Oost-Europese partners en internationale en regionale organisaties, waaronder financiële instellingen, banken en donors uit afzonderlijke landen, om een koolstofarme ontwikkeling te bevorderen;

| 24. | verzoekt haar covoorzitters deze resolutie te doen toekomen aan de voorzitter van het Europees Parlement, de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de commissaris voor Europees Nabuurschapsbeleid en Uitbreidingsonderhandelingen, de Europese Dienst voor extern optreden, de regeringen en parlementen van de EU-lidstaten en de Oost-Europese partnerlanden. |
| --- | --- |

24.

verzoekt haar covoorzitters deze resolutie te doen toekomen aan de voorzitter van het Europees Parlement, de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de commissaris voor Europees Nabuurschapsbeleid en Uitbreidingsonderhandelingen, de Europese Dienst voor extern optreden, de regeringen en parlementen van de EU-lidstaten en de Oost-Europese partnerlanden.

---

(1)  Aangenomen teksten, P8_TA(2016)0383.

---

| 15.3.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 99/12 |
| --- | --- | --- | --- |

15.3.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 99/12

---

RESOLUTIE

van de Parlementaire Vergadering Euronest over het waarborgen van vrijheid en integriteit van de media in de EU en de Oost-Europese partnerlanden

(2018/C 99/05)

DE PARLEMENTAIRE VERGADERING EURONEST,

| — | gezien de oprichtingsakte van de Parlementaire Vergadering Euronest van 3 mei 2011, |
| --- | --- |

—

gezien de oprichtingsakte van de Parlementaire Vergadering Euronest van 3 mei 2011,

| — | gezien de gezamenlijke verklaring van de topbijeenkomst van het Oostelijk Partnerschap die op 21 en 22 mei 2015 plaatsvond in Riga, |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke verklaring van de topbijeenkomst van het Oostelijk Partnerschap die op 21 en 22 mei 2015 plaatsvond in Riga,

| — | gezien artikel 11 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en artikel 10 van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens (EVRM), alsmede de desbetreffende jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 11 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en artikel 10 van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens (EVRM), alsmede de desbetreffende jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens,

| — | gezien de associatieovereenkomsten tussen de EU enerzijds en Georgië, Moldavië en Oekraïne anderzijds, met name de bepalingen over de samenwerking op het gebied van media, waaronder audiovisueel beleid en de opleiding van journalisten en andere mediawerkers, |
| --- | --- |

—

gezien de associatieovereenkomsten tussen de EU enerzijds en Georgië, Moldavië en Oekraïne anderzijds, met name de bepalingen over de samenwerking op het gebied van media, waaronder audiovisueel beleid en de opleiding van journalisten en andere mediawerkers,

| — | gezien de resolutie het Europees Parlement van 23 november 2016 over de strategische communicatie van de EU in reactie op negatieve EU-propaganda door derden (1), |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie het Europees Parlement van 23 november 2016 over de strategische communicatie van de EU in reactie op negatieve EU-propaganda door derden (1),

| — | gezien de periodieke verslagen over de ontwikkelingen op het gebied van mediavrijheid in de OVSE-regio die door de OVSE-vertegenwoordiger voor mediavrijheid worden gepresenteerd aan de Permanente Raad van de OVSE, |
| --- | --- |

—

gezien de periodieke verslagen over de ontwikkelingen op het gebied van mediavrijheid in de OVSE-regio die door de OVSE-vertegenwoordiger voor mediavrijheid worden gepresenteerd aan de Permanente Raad van de OVSE,

| — | gezien het gezamenlijke werkdocument van de diensten van de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) van 15 december 2016 getiteld „Het Oostelijk Partnerschap — focus op centrale prioriteiten en resultaten”, |
| --- | --- |

—

gezien het gezamenlijke werkdocument van de diensten van de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) van 15 december 2016 getiteld „Het Oostelijk Partnerschap — focus op centrale prioriteiten en resultaten”,

| — | gezien het gezamenlijke werkdocument van de diensten van de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) van 9 juni 2017 getiteld „Het Oostelijk Partnerschap — 20 resultaten voor 2020”: aandacht voor kernprioriteiten en concrete resultaten”, |
| --- | --- |

—

gezien het gezamenlijke werkdocument van de diensten van de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) van 9 juni 2017 getiteld „Het Oostelijk Partnerschap — 20 resultaten voor 2020”: aandacht voor kernprioriteiten en concrete resultaten”,

| — | gezien de geparafeerde brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de EU en Armenië die in november 2017 in Brussel moet worden ondertekend, |
| --- | --- |

—

gezien de geparafeerde brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de EU en Armenië die in november 2017 in Brussel moet worden ondertekend,

| — | gezien de verslagen van bekende internationale organisaties van journalisten, |
| --- | --- |

—

gezien de verslagen van bekende internationale organisaties van journalisten,

| A. | overwegende dat het Oostelijk Partnerschap is gestoeld op committering aan de beginselen van internationaal recht en fundamentele waarden zoals democratie, de rechtsstaat en de eerbiediging van de mensenrechten en fundamentele vrijheden; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat het Oostelijk Partnerschap is gestoeld op committering aan de beginselen van internationaal recht en fundamentele waarden zoals democratie, de rechtsstaat en de eerbiediging van de mensenrechten en fundamentele vrijheden;

| B. | overwegende dat tijdens de topbijeenkomst van het Oostelijk Partnerschap in Riga in 2015 door alle deelnemers met klem werd gewezen op de belangrijke rol die de media in een democratische samenleving vervullen, en dat zij hun blijvende steun aan de mediavrijheid bevestigden, overeenkomstig artikel 16 van de gezamenlijke verklaring; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat tijdens de topbijeenkomst van het Oostelijk Partnerschap in Riga in 2015 door alle deelnemers met klem werd gewezen op de belangrijke rol die de media in een democratische samenleving vervullen, en dat zij hun blijvende steun aan de mediavrijheid bevestigden, overeenkomstig artikel 16 van de gezamenlijke verklaring;

| C. | overwegende dat in de bescherming van de persvrijheid wordt voorzien in het kader van de Raad van Europa, op basis van het EVRM; overwegende dat vraagstukken betreffende mediavrijheid centraal staan in het geheel van democratische en wetshervormingen die door de landen van het Oostelijk Partnerschap worden uitgevoerd en dat deze vraagstukken daarom van het grootste belang zijn in de politieke dialoog tussen de EU en haar partners; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat in de bescherming van de persvrijheid wordt voorzien in het kader van de Raad van Europa, op basis van het EVRM; overwegende dat vraagstukken betreffende mediavrijheid centraal staan in het geheel van democratische en wetshervormingen die door de landen van het Oostelijk Partnerschap worden uitgevoerd en dat deze vraagstukken daarom van het grootste belang zijn in de politieke dialoog tussen de EU en haar partners;

| D. | overwegende dat de EU-lidstaten en de partnerlanden zich op verschillende niveaus gesteld zien voor uitdagingen en problemen op het gebied van mediavrijheid en de sector van de geschreven en digitale media; overwegende dat gemeenschappelijke punten van zorg onder meer zijn: ontoereikende wetgeving, oneigenlijk gebruik van wetgeving inzake terrorismebestrijding, concentratie van media-eigendom, economisch dominante posities op mediamarkten, overgevoeligheid voor kritiek onder politieke elites, ondemocratische en politiek gemotiveerde controle en regulering van informatieruimte, beperkingen op pluralisme en beperking en belemmering van de vrijheid van meningsuiting in internetmedia; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de EU-lidstaten en de partnerlanden zich op verschillende niveaus gesteld zien voor uitdagingen en problemen op het gebied van mediavrijheid en de sector van de geschreven en digitale media; overwegende dat gemeenschappelijke punten van zorg onder meer zijn: ontoereikende wetgeving, oneigenlijk gebruik van wetgeving inzake terrorismebestrijding, concentratie van media-eigendom, economisch dominante posities op mediamarkten, overgevoeligheid voor kritiek onder politieke elites, ondemocratische en politiek gemotiveerde controle en regulering van informatieruimte, beperkingen op pluralisme en beperking en belemmering van de vrijheid van meningsuiting in internetmedia;

| E. | overwegende dat de EU in het kader van het Europees nabuurschapsinstrument voor 2014-2020 de mediasamenwerking met haar Oost-Europese partners wil vergroten en voor dit doel middelen uittrekt; overwegende dat de EU hiertoe een aantal projecten heeft gefinancierd, met name projecten die tot doel hebben de mediawetgeving te verbeteren, de situatie omtrent de vrijheid van meningsuiting en de toegang tot informatie te volgen en de professionele vaardigheden van mediawerkers te verbeteren; overwegende dat een goed functionerende mediaomgeving, gebaseerd op de beginselen van pluraliteit en onafhankelijkheid, een van de basisvoorwaarden vormt voor democratische, stabiele, welvarende en veerkrachtige samenlevingen; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de EU in het kader van het Europees nabuurschapsinstrument voor 2014-2020 de mediasamenwerking met haar Oost-Europese partners wil vergroten en voor dit doel middelen uittrekt; overwegende dat de EU hiertoe een aantal projecten heeft gefinancierd, met name projecten die tot doel hebben de mediawetgeving te verbeteren, de situatie omtrent de vrijheid van meningsuiting en de toegang tot informatie te volgen en de professionele vaardigheden van mediawerkers te verbeteren; overwegende dat een goed functionerende mediaomgeving, gebaseerd op de beginselen van pluraliteit en onafhankelijkheid, een van de basisvoorwaarden vormt voor democratische, stabiele, welvarende en veerkrachtige samenlevingen;

| F. | overwegende dat de uitoefening van de vrijheid van meningsuiting overeenkomstig artikel 10, lid 2, van het EVRM plichten en verantwoordelijkheden met zich meebrengt en kan worden onderworpen aan bepaalde formaliteiten, voorwaarden, beperkingen of sancties, die bij de wet zijn voorzien; overwegende dat een dergelijk wettelijk kader in een democratische samenleving een noodzakelijk middel is om misdaad en ongeregeldheden te voorkomen, de gezondheid en de goede zeden te beschermen, de goede naam en rechten van anderen te bewaken, de verspreiding van vertrouwelijke informatie te voorkomen, het gezag en de onpartijdigheid van de rechterlijke macht te waarborgen en de belangen van de nationale veiligheid, de grondrechten, de territoriale integriteit en de veiligheid van het publiek veilig te stellen; overwegende dat dergelijke beperkingen alleen mogen worden toegepast waar zij absoluut noodzakelijk zijn, en dat de genomen maatregelen evenredig moeten zijn; overwegende dat geen enkele maatregel die wordt genomen met het doel een regering of instelling te beschermen tegen kritiek, als legitiem mag worden beschouwd; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat de uitoefening van de vrijheid van meningsuiting overeenkomstig artikel 10, lid 2, van het EVRM plichten en verantwoordelijkheden met zich meebrengt en kan worden onderworpen aan bepaalde formaliteiten, voorwaarden, beperkingen of sancties, die bij de wet zijn voorzien; overwegende dat een dergelijk wettelijk kader in een democratische samenleving een noodzakelijk middel is om misdaad en ongeregeldheden te voorkomen, de gezondheid en de goede zeden te beschermen, de goede naam en rechten van anderen te bewaken, de verspreiding van vertrouwelijke informatie te voorkomen, het gezag en de onpartijdigheid van de rechterlijke macht te waarborgen en de belangen van de nationale veiligheid, de grondrechten, de territoriale integriteit en de veiligheid van het publiek veilig te stellen; overwegende dat dergelijke beperkingen alleen mogen worden toegepast waar zij absoluut noodzakelijk zijn, en dat de genomen maatregelen evenredig moeten zijn; overwegende dat geen enkele maatregel die wordt genomen met het doel een regering of instelling te beschermen tegen kritiek, als legitiem mag worden beschouwd;

| G. | overwegende dat repressie van en geweld tegen journalisten, mediawerkers en bloggers, met inbegrip van moord, ontvoering, agressie, willekeurige detentie, intimidatie, pesterijen en het in beslag nemen van apparatuur, evenals straffeloosheid voor dergelijke misdaden, een grote bedreiging van de mediavrijheid betekenen; overwegende dat de fysieke veiligheid van journalisten in landen van het Oostelijk Partnerschap de afgelopen jaren steeds meer in het gedrang is gekomen, met name in gebieden waar conflicten heersen; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat repressie van en geweld tegen journalisten, mediawerkers en bloggers, met inbegrip van moord, ontvoering, agressie, willekeurige detentie, intimidatie, pesterijen en het in beslag nemen van apparatuur, evenals straffeloosheid voor dergelijke misdaden, een grote bedreiging van de mediavrijheid betekenen; overwegende dat de fysieke veiligheid van journalisten in landen van het Oostelijk Partnerschap de afgelopen jaren steeds meer in het gedrang is gekomen, met name in gebieden waar conflicten heersen;

| H. | overwegende dat het gebruik van geweld om afwijkende en onwelgevallige meningen tot zwijgen te brengen, bijvoorbeeld opdrachten tot moord en ontvoering van journalisten, die de mediawereld diep geschokt hebben, een bedreiging vormt van de fundamentele Europese vrijheden en de mediavrijheid grote schade toebrengt door de vrije meningsuiting te ontmoedigen, niet in de laatste plaats door zelfcensuur op te leggen; overwegende dat bijvoorbeeld de terroristische aanval op de kantoren van het satirisch tijdschrift Charlie Hebdo in Parijs in 2015 en de moord op televisiejournalist Pavel Sheremet in Kiev in 2016 de mediawereld diep geschokt hebben en wereldwijd tot een golf van verontwaardiging hebben geleid; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat het gebruik van geweld om afwijkende en onwelgevallige meningen tot zwijgen te brengen, bijvoorbeeld opdrachten tot moord en ontvoering van journalisten, die de mediawereld diep geschokt hebben, een bedreiging vormt van de fundamentele Europese vrijheden en de mediavrijheid grote schade toebrengt door de vrije meningsuiting te ontmoedigen, niet in de laatste plaats door zelfcensuur op te leggen; overwegende dat bijvoorbeeld de terroristische aanval op de kantoren van het satirisch tijdschrift Charlie Hebdo in Parijs in 2015 en de moord op televisiejournalist Pavel Sheremet in Kiev in 2016 de mediawereld diep geschokt hebben en wereldwijd tot een golf van verontwaardiging hebben geleid;

| I. | overwegende dat samenwerking met internationale journalistenorganisaties, steun in de vorm van donaties van verschillende stichtingen, alsmede aanbevelingen en toezeggingen in verband met de lidmaatschapsverplichtingen van de landen van het Oostelijk Partnerschap jegens zowel de OVSE als de Raad van Europa een positieve rol hebben gespeeld bij het bevorderen van de mediavrijheid en de ontwikkeling van moderne massamedia in de partnerlanden; overwegende dat initiatieven ter vergroting van de professionaliteit op journalistiek gebied, waarborging van een goede opleiding van mediawerkers en verbetering van de instrumenten voor zelfregulering van de media zodat zij naar behoren kunnen werken ook kunnen bijdragen aan de inspanningen voor de opbouw van meer democratische samenlevingen, gebaseerd op grotere participatie van de burgers en eerbiediging van de rechtsstaat; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat samenwerking met internationale journalistenorganisaties, steun in de vorm van donaties van verschillende stichtingen, alsmede aanbevelingen en toezeggingen in verband met de lidmaatschapsverplichtingen van de landen van het Oostelijk Partnerschap jegens zowel de OVSE als de Raad van Europa een positieve rol hebben gespeeld bij het bevorderen van de mediavrijheid en de ontwikkeling van moderne massamedia in de partnerlanden; overwegende dat initiatieven ter vergroting van de professionaliteit op journalistiek gebied, waarborging van een goede opleiding van mediawerkers en verbetering van de instrumenten voor zelfregulering van de media zodat zij naar behoren kunnen werken ook kunnen bijdragen aan de inspanningen voor de opbouw van meer democratische samenlevingen, gebaseerd op grotere participatie van de burgers en eerbiediging van de rechtsstaat;

| J. | overwegende dat het stimuleren van onderzoeksjournalistiek een zinvolle manier is om goed bestuur te bevorderen en corruptie te bestrijden; overwegende dat wijdverbreide corruptie en aanhoudende tekortkomingen in de rechtsstaat daarentegen een negatieve invloed hebben op de mediaomgeving, de geloofwaardigheid van mediawerkers ondermijnen en hen beletten feitelijke informatie en onafhankelijke analyses te verstrekken; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat het stimuleren van onderzoeksjournalistiek een zinvolle manier is om goed bestuur te bevorderen en corruptie te bestrijden; overwegende dat wijdverbreide corruptie en aanhoudende tekortkomingen in de rechtsstaat daarentegen een negatieve invloed hebben op de mediaomgeving, de geloofwaardigheid van mediawerkers ondermijnen en hen beletten feitelijke informatie en onafhankelijke analyses te verstrekken;

| K. | overwegende dat de ontwikkeling van de digitale economie een nog onaangesproken potentieel voor sociale en economische ontwikkeling meebrengt, evenals voor het tot stand brengen van groei en werkgelegenheid in mediasectoren in de EU en de partnerlanden; overwegende dat pijnpunten die zich voordoen bij de inspanningen om de digitale markten te harmoniseren, door de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap in gezamenlijk overleg moeten worden aangepakt; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat de ontwikkeling van de digitale economie een nog onaangesproken potentieel voor sociale en economische ontwikkeling meebrengt, evenals voor het tot stand brengen van groei en werkgelegenheid in mediasectoren in de EU en de partnerlanden; overwegende dat pijnpunten die zich voordoen bij de inspanningen om de digitale markten te harmoniseren, door de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap in gezamenlijk overleg moeten worden aangepakt;

| L. | overwegende dat nationale autoriteiten moeite hebben om de wijdverbreide aanwezigheid op het internet van illegale inhoud, zoals terroristische propaganda, racistisch en xenofoob materiaal, haatuitingen, seksueel expliciet materiaal en oproepen tot geweld, discriminatie of vijandigheid onder controle te houden; overwegende dat voor deze sector al wetgeving inzake smaad en laster geldt; overwegende dat er nu een hevig debat woedt over de vraag of de sociale media verder gereguleerd moeten worden; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat nationale autoriteiten moeite hebben om de wijdverbreide aanwezigheid op het internet van illegale inhoud, zoals terroristische propaganda, racistisch en xenofoob materiaal, haatuitingen, seksueel expliciet materiaal en oproepen tot geweld, discriminatie of vijandigheid onder controle te houden; overwegende dat voor deze sector al wetgeving inzake smaad en laster geldt; overwegende dat er nu een hevig debat woedt over de vraag of de sociale media verder gereguleerd moeten worden;

| M. | overwegende dat onder staatscontrole staande Russische mediakanalen op het hele Europese continent een systematische campagne van misleidende informatie en propaganda zijn begonnen die tot doel heeft de Europese waarden te ondermijnen, de publieke opinie te manipuleren en zich te mengen in het binnenlands beleid van EU-lidstaten en partnerlanden; overwegende dat de EU als reactie hierop een actieplan voor strategische communicatie heeft vastgesteld en als onderdeel van dit initiatief de EU-taskforce strategische communicatie in het leven heeft geroepen; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat onder staatscontrole staande Russische mediakanalen op het hele Europese continent een systematische campagne van misleidende informatie en propaganda zijn begonnen die tot doel heeft de Europese waarden te ondermijnen, de publieke opinie te manipuleren en zich te mengen in het binnenlands beleid van EU-lidstaten en partnerlanden; overwegende dat de EU als reactie hierop een actieplan voor strategische communicatie heeft vastgesteld en als onderdeel van dit initiatief de EU-taskforce strategische communicatie in het leven heeft geroepen;

| N. | overwegende dat een degelijke opleiding op mediagebied en scholing in digitale vaardigheden burgers in staat stellen media kritisch te analyseren en propaganda en nepnieuws als zodanig te identificeren; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat een degelijke opleiding op mediagebied en scholing in digitale vaardigheden burgers in staat stellen media kritisch te analyseren en propaganda en nepnieuws als zodanig te identificeren;

| O. | overwegende dat het document „20 resultaten voor 2020” concrete en tastbare resultaten voor burgers noemt, gebaseerd op reeds aangegane verplichtingen aan EU-zijde en aan de zijde van de landen van het Oostelijk Partnerschap, onder meer op het gebied van strategische communicatie en steun voor onafhankelijke media; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat het document „20 resultaten voor 2020” concrete en tastbare resultaten voor burgers noemt, gebaseerd op reeds aangegane verplichtingen aan EU-zijde en aan de zijde van de landen van het Oostelijk Partnerschap, onder meer op het gebied van strategische communicatie en steun voor onafhankelijke media;

Het engagement op het gebied van vrijheid, integriteit en pluralisme van de media voortzetten en negatieve trends tegengaan

| 1. | bekrachtigt dat staten de primaire taak hebben om de vrijheid van meningsuiting te waarborgen, en dat mediavrijheid en vrijheid van meningsuiting grondrechten zijn die in een democratische samenleving moeten worden bevorderd en beschermd; spoort de EU-instellingen en de regeringen van de partnerlanden aan te blijven deelnemen aan de politieke dialoog over democratische en mensenrechtenvraagstukken en daarbij voorrang te verlenen aan kwesties met betrekking tot vrijheid, integriteit en pluralisme van de media en het recht op toegang tot informatie; is in dit opzicht ingenomen met het streven in de partnerlanden om de vrijheid van meningsuiting te beschermen en de mediavrijheid te waarborgen; |
| --- | --- |

1.

bekrachtigt dat staten de primaire taak hebben om de vrijheid van meningsuiting te waarborgen, en dat mediavrijheid en vrijheid van meningsuiting grondrechten zijn die in een democratische samenleving moeten worden bevorderd en beschermd; spoort de EU-instellingen en de regeringen van de partnerlanden aan te blijven deelnemen aan de politieke dialoog over democratische en mensenrechtenvraagstukken en daarbij voorrang te verlenen aan kwesties met betrekking tot vrijheid, integriteit en pluralisme van de media en het recht op toegang tot informatie; is in dit opzicht ingenomen met het streven in de partnerlanden om de vrijheid van meningsuiting te beschermen en de mediavrijheid te waarborgen;

| 2. | spreekt zijn steun uit voor een levendige mediasector die het mogelijk maakt om alle soorten informatie en meningen te delen, die berust op een evenwichtige mix van publieke en private mediakanalen en die digitale omroepdiensten, sociale netwerken en onlinemiddelen voor het verspreiden van informatie omvat; |
| --- | --- |

2.

spreekt zijn steun uit voor een levendige mediasector die het mogelijk maakt om alle soorten informatie en meningen te delen, die berust op een evenwichtige mix van publieke en private mediakanalen en die digitale omroepdiensten, sociale netwerken en onlinemiddelen voor het verspreiden van informatie omvat;

| 3. | veroordeelt geweld tegen en intimidatie van journalisten als ernstige bedreiging van de mediavrijheid; spoort de lidstaten en de partnerlanden aan om de veiligheid en onafhankelijkheid van journalisten te waarborgen en ervoor te zorgen dat wettelijke instrumenten, waaronder strafrechtelijk onderzoek en strafrechtelijke vervolging, niet worden misbruikt om journalisten te beletten vrij te kunnen werken dan wel hen te intimideren of te beïnvloeden; stelt met spijt vast dat onderzoek naar en vervolging van aanvallen op journalisten vaak traag en inadequaat verlopen, en niet zelden zonder enig resultaat blijven; wijst erop dat de uitvoerende en rechterlijke macht een gedeelde verantwoordelijkheid hebben om eerbiediging van de vrijheid en integriteit van de media te handhaven en om straffeloosheid ten aanzien van aanvallen en strafbare feiten gericht tegen journalisten te voorkomen; |
| --- | --- |

3.

veroordeelt geweld tegen en intimidatie van journalisten als ernstige bedreiging van de mediavrijheid; spoort de lidstaten en de partnerlanden aan om de veiligheid en onafhankelijkheid van journalisten te waarborgen en ervoor te zorgen dat wettelijke instrumenten, waaronder strafrechtelijk onderzoek en strafrechtelijke vervolging, niet worden misbruikt om journalisten te beletten vrij te kunnen werken dan wel hen te intimideren of te beïnvloeden; stelt met spijt vast dat onderzoek naar en vervolging van aanvallen op journalisten vaak traag en inadequaat verlopen, en niet zelden zonder enig resultaat blijven; wijst erop dat de uitvoerende en rechterlijke macht een gedeelde verantwoordelijkheid hebben om eerbiediging van de vrijheid en integriteit van de media te handhaven en om straffeloosheid ten aanzien van aanvallen en strafbare feiten gericht tegen journalisten te voorkomen;

| 4. | dringt aan op nauwere samenwerking op het gebied van mensenrechten, vrijheid van meningsuiting en veiligheid van journalisten en op specifieke programma's voor de scholing van veiligheidsdiensten op dit gebied; is van mening dat de term „journalist” in bredere zin moet worden opgevat en dat bloggers hier ook onder moeten vallen; moedigt de EU aan de steun voor organisaties van journalisten en mediaprofessionals in de lidstaten en de partnerlanden op te voeren; |
| --- | --- |

4.

dringt aan op nauwere samenwerking op het gebied van mensenrechten, vrijheid van meningsuiting en veiligheid van journalisten en op specifieke programma's voor de scholing van veiligheidsdiensten op dit gebied; is van mening dat de term „journalist” in bredere zin moet worden opgevat en dat bloggers hier ook onder moeten vallen; moedigt de EU aan de steun voor organisaties van journalisten en mediaprofessionals in de lidstaten en de partnerlanden op te voeren;

| 5. | wijst op de bedreigingen die voortvloeien uit de concentratie van particuliere mediakanalen in de handen van slechts een paar eigenaren; merkt op dat horizontale concentratie pluralisme van de media belemmert, terwijl verticale concentratie nieuwe concurrenten de toegang tot de mediamarkten belet; is van mening dat de nationale autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor regulering van de mediamarkten dergelijke concentratieprocessen nauwlettend in het oog moeten houden en waar nodig moeten besluiten maatregelen of sancties te treffen om te voorkomen dat er dominante posities ontstaan of dat het pluralisme wordt beperkt; |
| --- | --- |

5.

wijst op de bedreigingen die voortvloeien uit de concentratie van particuliere mediakanalen in de handen van slechts een paar eigenaren; merkt op dat horizontale concentratie pluralisme van de media belemmert, terwijl verticale concentratie nieuwe concurrenten de toegang tot de mediamarkten belet; is van mening dat de nationale autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor regulering van de mediamarkten dergelijke concentratieprocessen nauwlettend in het oog moeten houden en waar nodig moeten besluiten maatregelen of sancties te treffen om te voorkomen dat er dominante posities ontstaan of dat het pluralisme wordt beperkt;

| 6. | spoort de EU en de partnerlanden aan te waarborgen dat nationale minderheden toegang hebben tot informatie in hun moedertaal; |
| --- | --- |

6.

spoort de EU en de partnerlanden aan te waarborgen dat nationale minderheden toegang hebben tot informatie in hun moedertaal;

| 7. | is bezorgd over het risico dat publieke en particuliere media, met inbegrip van omroepdiensten, worden gedwongen of beïnvloed om de politieke belangen van de regering te ondersteunen; roept de lidstaten op zich te onthouden van inmenging in of pogingen tot beïnvloeding van het redactionele beleid van publieke media en te zorgen voor transparantie van de eigendom van particuliere media; beveelt hiertoe aan registers te creëren met gegevens over rechtstreekse en over de grens gevestigde eigenaren en personen die baat hebben bij mediabelangen, en deze registers bij te houden en voor het publiek toegankelijk te maken; |
| --- | --- |

7.

is bezorgd over het risico dat publieke en particuliere media, met inbegrip van omroepdiensten, worden gedwongen of beïnvloed om de politieke belangen van de regering te ondersteunen; roept de lidstaten op zich te onthouden van inmenging in of pogingen tot beïnvloeding van het redactionele beleid van publieke media en te zorgen voor transparantie van de eigendom van particuliere media; beveelt hiertoe aan registers te creëren met gegevens over rechtstreekse en over de grens gevestigde eigenaren en personen die baat hebben bij mediabelangen, en deze registers bij te houden en voor het publiek toegankelijk te maken;

| 8. | schaart zich achter bescherming en vertrouwelijkheid van bronnen als recht dat journalisten is toegekend en in de jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens erkend wordt; is van mening dat pogingen om journalisten te intimideren zodat zij hun bronnen bekendmaken, ook langs gerechtelijke weg, in strijd zijn met de taak van de media om onderzoeksjournalistiek te bedrijven over onderwerpen van publiek belang, zoals misdrijven, corruptie of wangedrag van de overheid; |
| --- | --- |

8.

schaart zich achter bescherming en vertrouwelijkheid van bronnen als recht dat journalisten is toegekend en in de jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens erkend wordt; is van mening dat pogingen om journalisten te intimideren zodat zij hun bronnen bekendmaken, ook langs gerechtelijke weg, in strijd zijn met de taak van de media om onderzoeksjournalistiek te bedrijven over onderwerpen van publiek belang, zoals misdrijven, corruptie of wangedrag van de overheid;

| 9. | roept een aantal lidstaten en partnerlanden op hun mediawetgeving te hervormen in het licht van het internationaal recht, teneinde te waarborgen dat deze de fundamentele vrijheden niet schendt; dringt er bij de desbetreffende regeringen op aan te overwegen hun mediawetgeving te wijzigen op basis van solide doelstellingen en van het resultaat van de raadplegingen van de door de Raad van Europa ingestelde Commissie van Venetië; |
| --- | --- |

9.

roept een aantal lidstaten en partnerlanden op hun mediawetgeving te hervormen in het licht van het internationaal recht, teneinde te waarborgen dat deze de fundamentele vrijheden niet schendt; dringt er bij de desbetreffende regeringen op aan te overwegen hun mediawetgeving te wijzigen op basis van solide doelstellingen en van het resultaat van de raadplegingen van de door de Raad van Europa ingestelde Commissie van Venetië;

| 10. | is van mening dat eventuele nieuwe wetgeving ter bestrijding van terrorisme die wordt voorgesteld als reactie op de recente golf van terroristische aanslagen in Europa zodanig moet worden geformuleerd dat er een evenwicht wordt gevonden tussen de noodzaak om de nationale veiligheid te verbeteren en de noodzaak om de vrijheid van meningsuiting niet te beperken en geen mediacensuur in te voeren; veroordeelt misbruik van de rechterlijke macht om de mediavrijheid te beknotten; is van mening dat elke beperking van de vrijheid van meningsuiting in naam van de goede zeden of de bescherming van de privacy op gelijke wijze voor alle soorten media zou moeten gelden en dat dan ook voor online-informatie die op internet beschikbaar is, geen discriminerende wettelijke beperkingen zouden mogen gelden; veroordeelt elke politiek gemotiveerd gebruik door media van beelden van mensen die dood of gewond zijn; |
| --- | --- |

10.

is van mening dat eventuele nieuwe wetgeving ter bestrijding van terrorisme die wordt voorgesteld als reactie op de recente golf van terroristische aanslagen in Europa zodanig moet worden geformuleerd dat er een evenwicht wordt gevonden tussen de noodzaak om de nationale veiligheid te verbeteren en de noodzaak om de vrijheid van meningsuiting niet te beperken en geen mediacensuur in te voeren; veroordeelt misbruik van de rechterlijke macht om de mediavrijheid te beknotten; is van mening dat elke beperking van de vrijheid van meningsuiting in naam van de goede zeden of de bescherming van de privacy op gelijke wijze voor alle soorten media zou moeten gelden en dat dan ook voor online-informatie die op internet beschikbaar is, geen discriminerende wettelijke beperkingen zouden mogen gelden; veroordeelt elke politiek gemotiveerd gebruik door media van beelden van mensen die dood of gewond zijn;

| 11. | verzoekt de Commissie ten volle gebruik te maken van alle in het kader van het Europees nabuurschapsinstrument bestaande mechanismen, met name de „Media Freedom Watch” van het Oostelijk Partnerschap, teneinde de mediavrijheid in de partnerlanden te ondersteunen; |
| --- | --- |

11.

verzoekt de Commissie ten volle gebruik te maken van alle in het kader van het Europees nabuurschapsinstrument bestaande mechanismen, met name de „Media Freedom Watch” van het Oostelijk Partnerschap, teneinde de mediavrijheid in de partnerlanden te ondersteunen;

| 12. | neemt kennis van de verschillende EU-initiatieven, waaronder de mediapluralismemonitor (MPM), die tot doel hebben potentiele risico's voor het pluralisme van de media in de lidstaten op te sporen; moedigt de nationale autoriteiten van de partnerlanden, en met name de met de EU geassocieerde landen, aan om zich bij deze initiatieven aan te sluiten; |
| --- | --- |

12.

neemt kennis van de verschillende EU-initiatieven, waaronder de mediapluralismemonitor (MPM), die tot doel hebben potentiele risico's voor het pluralisme van de media in de lidstaten op te sporen; moedigt de nationale autoriteiten van de partnerlanden, en met name de met de EU geassocieerde landen, aan om zich bij deze initiatieven aan te sluiten;

Mediawetgeving — verbetering van het economisch en wettelijk kader waarbinnen media opereren

| 13. | is van oordeel dat mediawetgeving in de eerste plaats gericht zou moeten zijn op garanties en voorwaarden die waarborgen dat de uitoefening van activiteiten op het gebied van de media aansluit bij de fundamentele vrijheden en dat er geen beperkingen worden opgelegd aan de onafhankelijkheid van de media; is van mening dat regulering van de mediamarkten ook in het belang van de burger zou moeten zijn, en met name het recht op vrije meningsuiting en het recht op toegang tot informatie zou moeten dienen door de economische draagkracht van media te verzekeren; is verder van mening dat de onafhankelijkheid van de omroepmedia er het meest bij gebaat is als deze door een onafhankelijk orgaan wordt gereguleerd; |
| --- | --- |

13.

is van oordeel dat mediawetgeving in de eerste plaats gericht zou moeten zijn op garanties en voorwaarden die waarborgen dat de uitoefening van activiteiten op het gebied van de media aansluit bij de fundamentele vrijheden en dat er geen beperkingen worden opgelegd aan de onafhankelijkheid van de media; is van mening dat regulering van de mediamarkten ook in het belang van de burger zou moeten zijn, en met name het recht op vrije meningsuiting en het recht op toegang tot informatie zou moeten dienen door de economische draagkracht van media te verzekeren; is verder van mening dat de onafhankelijkheid van de omroepmedia er het meest bij gebaat is als deze door een onafhankelijk orgaan wordt gereguleerd;

| 14. | onderstreept dat publieke media onpartijdig moeten blijven en niet onder politieke controle van regeringen mogen staan of als hun propagandakanaal mogen dienen; |
| --- | --- |

14.

onderstreept dat publieke media onpartijdig moeten blijven en niet onder politieke controle van regeringen mogen staan of als hun propagandakanaal mogen dienen;

| 15. | is ingenomen met de samenwerkingsprojecten die in het kader van het Oostelijk Partnerschap zijn opgezet en tot doel hebben voor krachtigere onafhankelijke media, professionele verslaggevingsnormen en journalistieke ethiek te zorgen, in het bijzonder via journalistiekopleidingen en netwerkactiviteiten; onderstreept dat de partnerlanden doeltreffender gebruik moeten maken van EU-programma's die relevant zijn voor de mediasector; dringt aan op meer samenwerking en twinning in de mediasector en op uitbreiding van dergelijke samenwerking tot onderwerpen die relevant zijn voor de ontwikkeling van winstgevende digitale mediaplatforms; |
| --- | --- |

15.

is ingenomen met de samenwerkingsprojecten die in het kader van het Oostelijk Partnerschap zijn opgezet en tot doel hebben voor krachtigere onafhankelijke media, professionele verslaggevingsnormen en journalistieke ethiek te zorgen, in het bijzonder via journalistiekopleidingen en netwerkactiviteiten; onderstreept dat de partnerlanden doeltreffender gebruik moeten maken van EU-programma's die relevant zijn voor de mediasector; dringt aan op meer samenwerking en twinning in de mediasector en op uitbreiding van dergelijke samenwerking tot onderwerpen die relevant zijn voor de ontwikkeling van winstgevende digitale mediaplatforms;

| 16. | beveelt aan dat EP-leden en nationale parlementsleden in de lidstaten en de partnerlanden hun deskundigheid en ervaringen intensiever uitwisselen waar het gaat om het ontwerpen, wijzigen en goedkeuren van wetgeving over mediakwesties; is ingenomen met de waardevolle steun van de Raad van Europa aan wetgevers in de partnerlanden bij het hervormen van mediawetgeving; |
| --- | --- |

16.

beveelt aan dat EP-leden en nationale parlementsleden in de lidstaten en de partnerlanden hun deskundigheid en ervaringen intensiever uitwisselen waar het gaat om het ontwerpen, wijzigen en goedkeuren van wetgeving over mediakwesties; is ingenomen met de waardevolle steun van de Raad van Europa aan wetgevers in de partnerlanden bij het hervormen van mediawetgeving;

| 17. | spreekt zijn verontrusting uit over het gebruik van sociale media voor het verspreiden van haatuitingen en het oproepen tot geweld, en moedigt de lidstaten en de landen van het Oostelijk Partnerschap aan hun wetgeving aan te passen en te actualiseren teneinde te waarborgen dat de digitale ontwikkelingen die momenteel aan de gang zijn, binnen de grenzen van de wet blijven; is van oordeel dat samenwerking met onlineplatforms en toonaangevende mediabedrijven van essentieel belang is; |
| --- | --- |

17.

spreekt zijn verontrusting uit over het gebruik van sociale media voor het verspreiden van haatuitingen en het oproepen tot geweld, en moedigt de lidstaten en de landen van het Oostelijk Partnerschap aan hun wetgeving aan te passen en te actualiseren teneinde te waarborgen dat de digitale ontwikkelingen die momenteel aan de gang zijn, binnen de grenzen van de wet blijven; is van oordeel dat samenwerking met onlineplatforms en toonaangevende mediabedrijven van essentieel belang is;

| 18. | dringt er bij de bevoegde nationale autoriteiten in de EU en de partnerlanden op aan een publieke dialoog te organiseren over nieuwe wetten die rechtstreeks van invloed zijn op de vrijheid van meningsuiting en de mediavrijheid, en bij het ontwerpen daarvan het maatschappelijk middenveld en professionele mediaorganisaties te raadplegen; |
| --- | --- |

18.

dringt er bij de bevoegde nationale autoriteiten in de EU en de partnerlanden op aan een publieke dialoog te organiseren over nieuwe wetten die rechtstreeks van invloed zijn op de vrijheid van meningsuiting en de mediavrijheid, en bij het ontwerpen daarvan het maatschappelijk middenveld en professionele mediaorganisaties te raadplegen;

| 19. | steunt het beginsel van wetshervormingen gericht op het invoeren of versterken van rechtvaardige en neutrale concurrentie op de mediamarkten en het verwerpen van concentratieprocessen en overheidseigendom van of -dominantie over mediasectoren, onder meer in de vorm van uitgeverscapaciteit en distributienetwerken; beveelt aan bij het ontwerpen van wetgeving te zorgen voor transparante media-eigendomsstructuren en financieringsinstrumenten; beveelt aan dat wetgeving die de sector audiovisuele media regelt de mogelijkheid moet beperken dat er monopolies ontstaan via eigendom van verschillende omroepvergunningen in handen van één enkele natuurlijke of rechtspersoon; |
| --- | --- |

19.

steunt het beginsel van wetshervormingen gericht op het invoeren of versterken van rechtvaardige en neutrale concurrentie op de mediamarkten en het verwerpen van concentratieprocessen en overheidseigendom van of -dominantie over mediasectoren, onder meer in de vorm van uitgeverscapaciteit en distributienetwerken; beveelt aan bij het ontwerpen van wetgeving te zorgen voor transparante media-eigendomsstructuren en financieringsinstrumenten; beveelt aan dat wetgeving die de sector audiovisuele media regelt de mogelijkheid moet beperken dat er monopolies ontstaan via eigendom van verschillende omroepvergunningen in handen van één enkele natuurlijke of rechtspersoon;

| 20. | spoort de Commissie en de regeringen van het Oostelijk Partnerschap aan samen te werken bij het formuleren van nieuwe maatregelen om transnationale samenwerking en allianties tussen gedrukte en digitale media in de EU en de buurlanden te bevorderen, met het doel de productie van informatieve inhoud van hoge kwaliteit te steunen en de taalverscheidenheid te stimuleren; |
| --- | --- |

20.

spoort de Commissie en de regeringen van het Oostelijk Partnerschap aan samen te werken bij het formuleren van nieuwe maatregelen om transnationale samenwerking en allianties tussen gedrukte en digitale media in de EU en de buurlanden te bevorderen, met het doel de productie van informatieve inhoud van hoge kwaliteit te steunen en de taalverscheidenheid te stimuleren;

| 21. | spreekt zijn steun uit aan wijzigingen van de smaadwetgeving in partnerlanden die voorzien in de afschaffing van smaad als delict en redelijke grenzen stellen aan de vergoedingen voor morele schade; |
| --- | --- |

21.

spreekt zijn steun uit aan wijzigingen van de smaadwetgeving in partnerlanden die voorzien in de afschaffing van smaad als delict en redelijke grenzen stellen aan de vergoedingen voor morele schade;

Opbouw van vertrouwen van het publiek in de media en de professionaliteit van journalisten

| 22. | is ingenomen met de significante inspanningen van de EU en de partnerlanden om het behoud en de ontwikkeling van verantwoordelijke kwaliteitsjournalistiek te waarborgen, zelfreguleringssystemen voor media te steunen, ethieknormen voor journalistiek te bevorderen en professionele scholingsmogelijkheden voor journalisten te ontwikkelen; |
| --- | --- |

22.

is ingenomen met de significante inspanningen van de EU en de partnerlanden om het behoud en de ontwikkeling van verantwoordelijke kwaliteitsjournalistiek te waarborgen, zelfreguleringssystemen voor media te steunen, ethieknormen voor journalistiek te bevorderen en professionele scholingsmogelijkheden voor journalisten te ontwikkelen;

| 23. | merkt evenwel op dat het publieksvertrouwen in de media gering blijft en wijst op het belang van mediageletterdheid, transparantie omtrent de economische banden tussen media en politieke en economische kringen, de ontwikkeling van een beroepsethiek onder journalisten en de kwaliteit van media-inhoud, als sleutelfactoren die de mate van vertrouwen bij de burger bepalen; beveelt aan meer inspanningen te leveren om opleidings- en begeleidingsregelingen te ontwikkelen voor jonge journalisten en meer zichtbaarheid te verlenen aan in het kader van het Oostelijk Partnerschap uitgereikte prijzen voor jonge mediaprofessionals; |
| --- | --- |

23.

merkt evenwel op dat het publieksvertrouwen in de media gering blijft en wijst op het belang van mediageletterdheid, transparantie omtrent de economische banden tussen media en politieke en economische kringen, de ontwikkeling van een beroepsethiek onder journalisten en de kwaliteit van media-inhoud, als sleutelfactoren die de mate van vertrouwen bij de burger bepalen; beveelt aan meer inspanningen te leveren om opleidings- en begeleidingsregelingen te ontwikkelen voor jonge journalisten en meer zichtbaarheid te verlenen aan in het kader van het Oostelijk Partnerschap uitgereikte prijzen voor jonge mediaprofessionals;

| 24. | spoort beroepsorganisaties van journalisten aan om het publiek bewust te maken van gevallen waarin journalisten of media-uitgevers gehandeld hebben op een manier die openlijk in strijd was met hun morele verantwoordelijkheid; |
| --- | --- |

24.

spoort beroepsorganisaties van journalisten aan om het publiek bewust te maken van gevallen waarin journalisten of media-uitgevers gehandeld hebben op een manier die openlijk in strijd was met hun morele verantwoordelijkheid;

Verbetering van de samenwerking bij maatregelen ter bestrijding van propaganda in het kader van het Oostelijk Partnerschap op basis van volledige eerbiediging van de mensenrechten en de vrijheid van meningsuiting

| 25. | veroordeelt propaganda- en desinformatiepolitiek evenals een beleid van confrontatie, die mogelijk tot geweld en haat aanzetten en intolerantie en discriminatie in de hand werken; |
| --- | --- |

25.

veroordeelt propaganda- en desinformatiepolitiek evenals een beleid van confrontatie, die mogelijk tot geweld en haat aanzetten en intolerantie en discriminatie in de hand werken;

| 26. | spreekt zich uit tegen het beleid van de Russische regering om te proberen de publieke opinie op het Europese continent te beïnvloeden, de EU in diskrediet te brengen en verdeeldheid te zaaien onder de lidstaten en de landen van het Oostelijk Partnerschap door door de overheid gecontroleerde Russische mediakanalen te gebruiken om stromen van nepnieuws en verdraaide feiten te genereren; |
| --- | --- |

26.

spreekt zich uit tegen het beleid van de Russische regering om te proberen de publieke opinie op het Europese continent te beïnvloeden, de EU in diskrediet te brengen en verdeeldheid te zaaien onder de lidstaten en de landen van het Oostelijk Partnerschap door door de overheid gecontroleerde Russische mediakanalen te gebruiken om stromen van nepnieuws en verdraaide feiten te genereren;

| 27. | roept de bevoegde autoriteiten van de EU-instellingen, de lidstaten en de partnerlanden op alles in het werk te stellen om de hierboven genoemde risico's af te zwakken en hun respectieve media te beschermen tegen cyberaanvallen en hackoperaties; onderstreept de noodzaak van zorgvuldige monitoring van de blootstelling van media in de EU en de partnerlanden aan druk van buitenaf; is evenwel ten zeerste verontrust over bepaalde soorten extreme maatregelen zoals het uit de lucht halen of blokkeren van bepaalde tv-kanalen of websites of het zonder reden weigeren van toegang aan journalisten; |
| --- | --- |

27.

roept de bevoegde autoriteiten van de EU-instellingen, de lidstaten en de partnerlanden op alles in het werk te stellen om de hierboven genoemde risico's af te zwakken en hun respectieve media te beschermen tegen cyberaanvallen en hackoperaties; onderstreept de noodzaak van zorgvuldige monitoring van de blootstelling van media in de EU en de partnerlanden aan druk van buitenaf; is evenwel ten zeerste verontrust over bepaalde soorten extreme maatregelen zoals het uit de lucht halen of blokkeren van bepaalde tv-kanalen of websites of het zonder reden weigeren van toegang aan journalisten;

| 28. | is ingenomen met het EU-actieplan voor strategische communicatie en het feit dat de Commissie en de EDEO voor een betere, duidelijkere, op maat gesneden strategische communicatie hebben gekozen als een van de twintig prioriteiten voor het kader van het Oostelijk Partnerschap die op de komende topbijeenkomst in november 2017 zullen worden gepresenteerd; |
| --- | --- |

28.

is ingenomen met het EU-actieplan voor strategische communicatie en het feit dat de Commissie en de EDEO voor een betere, duidelijkere, op maat gesneden strategische communicatie hebben gekozen als een van de twintig prioriteiten voor het kader van het Oostelijk Partnerschap die op de komende topbijeenkomst in november 2017 zullen worden gepresenteerd;

| 29. | onderstreept dat deze inspanningen moeten worden voortgezet op basis van volledige eerbiediging van de mensenrechten en de vrijheid van meningsuiting; beveelt daarom aan het accent te leggen op verbetering van de bestandheid van media tegen propaganda en externe druk en op het ontwikkelen van instrumenten voor het identificeren van manipulatieve communicatie-inhoud; is van mening dat het bevorderen van op feiten gebaseerde informatie van hoge kwaliteit de beste manier is om te reageren op propaganda; |
| --- | --- |

29.

onderstreept dat deze inspanningen moeten worden voortgezet op basis van volledige eerbiediging van de mensenrechten en de vrijheid van meningsuiting; beveelt daarom aan het accent te leggen op verbetering van de bestandheid van media tegen propaganda en externe druk en op het ontwikkelen van instrumenten voor het identificeren van manipulatieve communicatie-inhoud; is van mening dat het bevorderen van op feiten gebaseerde informatie van hoge kwaliteit de beste manier is om te reageren op propaganda;

| 30. | steunt de initiatieven om door de EU gefinancierde transnationale netwerken van factcheckers, onderzoeksjournalisten en onderzoekers in het leven te roepen die vijandige pogingen om de publieke opinie te beïnvloeden toetsen en aldus beleidsmakers voorzien van feitelijke grondslagen voor reacties op vijandige desinformatie; |
| --- | --- |

30.

steunt de initiatieven om door de EU gefinancierde transnationale netwerken van factcheckers, onderzoeksjournalisten en onderzoekers in het leven te roepen die vijandige pogingen om de publieke opinie te beïnvloeden toetsen en aldus beleidsmakers voorzien van feitelijke grondslagen voor reacties op vijandige desinformatie;

| 31. | steunt als waakhond optredende niet-gouvernementele organisaties in de EU en de partnerlanden die een kritische denkhouding en digitale en mediageletterdheid bevorderen en de verspreiding van samenzweringstheorieën en valse informatie tegengaan; |
| --- | --- |

31.

steunt als waakhond optredende niet-gouvernementele organisaties in de EU en de partnerlanden die een kritische denkhouding en digitale en mediageletterdheid bevorderen en de verspreiding van samenzweringstheorieën en valse informatie tegengaan;

| 32. | roept de EU op krachtige, duidelijke en op maat gesneden strategische boodschappen af te geven, gericht op een beter begrip en grotere geloofwaardigheid van de EU onder de burgers in de landen van het Oostelijk Partnerschap en vice versa; |
| --- | --- |

32.

roept de EU op krachtige, duidelijke en op maat gesneden strategische boodschappen af te geven, gericht op een beter begrip en grotere geloofwaardigheid van de EU onder de burgers in de landen van het Oostelijk Partnerschap en vice versa;

| 33. | veroordeelt met kracht het ontvoeren, mishandelen en vermoorden van journalisten in conflictgebieden en in de illegaal bezette gebieden in Oekraïne (de Krim en bepaalde delen van de regio's Donetsk en Luhansk); onderstreept de noodzaak om een einde te maken aan de straffeloosheid voor misdrijven jegens journalisten en om de verantwoordelijken voor de rechter te brengen; |
| --- | --- |

33.

veroordeelt met kracht het ontvoeren, mishandelen en vermoorden van journalisten in conflictgebieden en in de illegaal bezette gebieden in Oekraïne (de Krim en bepaalde delen van de regio's Donetsk en Luhansk); onderstreept de noodzaak om een einde te maken aan de straffeloosheid voor misdrijven jegens journalisten en om de verantwoordelijken voor de rechter te brengen;

| 34. | roept de partnerlanden op programma's in te voeren om pluraliteit en onafhankelijkheid van de media te steunen teneinde ervoor te zorgen dat de bevolking toegang heeft tot informatie en dat er meer publieke steun komt voor de EU; |
| --- | --- |

34.

roept de partnerlanden op programma's in te voeren om pluraliteit en onafhankelijkheid van de media te steunen teneinde ervoor te zorgen dat de bevolking toegang heeft tot informatie en dat er meer publieke steun komt voor de EU;

| 35. | merkt op dat elk land van het Oostelijk Partnerschap te kampen heeft met specifieke uitdagingen en dat een specifieke beoordeling van elk afzonderlijk land de tenuitvoerlegging van het verslag doeltreffender zou maken; |
| --- | --- |

35.

merkt op dat elk land van het Oostelijk Partnerschap te kampen heeft met specifieke uitdagingen en dat een specifieke beoordeling van elk afzonderlijk land de tenuitvoerlegging van het verslag doeltreffender zou maken;

| 36. | verzoekt haar covoorzitters deze resolutie te doen toekomen aan de voorzitter van het Europees Parlement, de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de commissaris belast met Europees nabuurschapsbeleid en uitbreidingsonderhandelingen, de Europese Dienst voor extern optreden, alsmede de regeringen en parlementen van de EU-lidstaten en de Oost-Europese partnerlanden. |
| --- | --- |

36.

verzoekt haar covoorzitters deze resolutie te doen toekomen aan de voorzitter van het Europees Parlement, de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de commissaris belast met Europees nabuurschapsbeleid en uitbreidingsonderhandelingen, de Europese Dienst voor extern optreden, alsmede de regeringen en parlementen van de EU-lidstaten en de Oost-Europese partnerlanden.

---

(1)  Aangenomen teksten, P8_TA(2016)0441.

---

| 15.3.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 99/18 |
| --- | --- | --- | --- |

15.3.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 99/18

---

RESOLUTIE

van de Parlementaire Vergadering Euronest over het te boven komen van de impact van de economische crisis op de jeugdwerkloosheid in de EU en in de landen van het Oostelijk Partnerschap

(2018/C 99/06)

DE PARLEMENTAIRE VERGADERING EURONEST,

| — | gezien de ontwikkeling van het Europees nabuurschapsbeleid (ENB) sinds 2004, en met name de voortgangsverslagen van de Commissie over de tenuitvoerlegging daarvan, |
| --- | --- |

—

gezien de ontwikkeling van het Europees nabuurschapsbeleid (ENB) sinds 2004, en met name de voortgangsverslagen van de Commissie over de tenuitvoerlegging daarvan,

| — | gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 18 november 2015, getiteld „Herziening van het Europees nabuurschapsbeleid”, en de conclusies van de Raad over de herziening van het Europees nabuurschapsbeleid van 14 december 2015, |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 18 november 2015, getiteld „Herziening van het Europees nabuurschapsbeleid”, en de conclusies van de Raad over de herziening van het Europees nabuurschapsbeleid van 14 december 2015,

| — | gezien de gezamenlijke verklaring van de topbijeenkomst van het Oostelijk Partnerschap die op 22 mei 2015 in Riga werd aangenomen, |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke verklaring van de topbijeenkomst van het Oostelijk Partnerschap die op 22 mei 2015 in Riga werd aangenomen,

| — | gezien het gezamenlijke werkdocument van de diensten van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 15 december 2016 getiteld „Eastern Partnerschip — focusing on key priorities and deliverables”, |
| --- | --- |

—

gezien het gezamenlijke werkdocument van de diensten van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 15 december 2016 getiteld „Eastern Partnerschip — focusing on key priorities and deliverables”,

| — | gezien het „Eastern Partnership Youth Policy Analytic Report” (onderzoeksverslag over het jeugdbeleid in het Oostelijk Partnerschap), dat in december 2015 door de Commissie gepubliceerd werd, |
| --- | --- |

—

gezien het „Eastern Partnership Youth Policy Analytic Report” (onderzoeksverslag over het jeugdbeleid in het Oostelijk Partnerschap), dat in december 2015 door de Commissie gepubliceerd werd,

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 4 oktober 2016 getiteld „Drie jaar jongerengarantie en jongerenwerkgelegenheidsinitiatief” (COM(2016) 646), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 4 oktober 2016 getiteld „Drie jaar jongerengarantie en jongerenwerkgelegenheidsinitiatief” (COM(2016) 646),

| — | gezien de resolutie van het Europees Parlement van 19 januari 2016 over op vaardigheden gerichte beleidsmaatregelen voor de bestrijding van de jeugdwerkloosheid (1), |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie van het Europees Parlement van 19 januari 2016 over op vaardigheden gerichte beleidsmaatregelen voor de bestrijding van de jeugdwerkloosheid (1),

| — | gezien de Erasmus-effectbeoordeling, die in september 2014 door de Commissie gepubliceerd werd, |
| --- | --- |

—

gezien de Erasmus-effectbeoordeling, die in september 2014 door de Commissie gepubliceerd werd,

| — | gezien het nieuwe bijstandspakket van 79,8 miljoen EUR dat door de Commissie op 19 september 2016 werd aangekondigd om de socio-economische ontwikkeling en de kmo's, de inzetbaarheid van jongeren op de arbeidsmarkt en de connectiviteit in de landen van het Oostelijk Partnerschap te bevorderen, |
| --- | --- |

—

gezien het nieuwe bijstandspakket van 79,8 miljoen EUR dat door de Commissie op 19 september 2016 werd aangekondigd om de socio-economische ontwikkeling en de kmo's, de inzetbaarheid van jongeren op de arbeidsmarkt en de connectiviteit in de landen van het Oostelijk Partnerschap te bevorderen,

| — | gezien het resultaat van het tweede Jongerenforum van het Oostelijk Partnerschap, dat gehouden werd in Riga op 10 en 11 februari 2015, met bijzondere aandacht voor jeugdwerkgelegenheid en sectoroverschrijdende samenwerking met betrekking tot jongeren, |
| --- | --- |

—

gezien het resultaat van het tweede Jongerenforum van het Oostelijk Partnerschap, dat gehouden werd in Riga op 10 en 11 februari 2015, met bijzondere aandacht voor jeugdwerkgelegenheid en sectoroverschrijdende samenwerking met betrekking tot jongeren,

| — | gezien zijn resolutie van 28 mei 2013 over de strijd tegen armoede en sociale uitsluiting in de oostelijke partnerlanden (2); |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 28 mei 2013 over de strijd tegen armoede en sociale uitsluiting in de oostelijke partnerlanden (2);

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 15 september 2015 getiteld „Ontwerp van het gezamenlijk verslag 2015 van de Raad en de Commissie over de uitvoering van het hernieuwde kader voor Europese samenwerking in jeugdzaken (2010-2018)” (COM(2015) 429), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 15 september 2015 getiteld „Ontwerp van het gezamenlijk verslag 2015 van de Raad en de Commissie over de uitvoering van het hernieuwde kader voor Europese samenwerking in jeugdzaken (2010-2018)” (COM(2015) 429),

| — | gezien het ministerieel communiqué van Jerevan, dat aangenomen werd door de conferentie van ministers van de Europese ruimte voor hoger onderwijs (EHOR), gehouden in Jerevan op 14 en 15 mei 2015, |
| --- | --- |

—

gezien het ministerieel communiqué van Jerevan, dat aangenomen werd door de conferentie van ministers van de Europese ruimte voor hoger onderwijs (EHOR), gehouden in Jerevan op 14 en 15 mei 2015,

| — | gezien het Unesco-verdrag van 1960 tegen discriminatie in het onderwijs (CADE), |
| --- | --- |

—

gezien het Unesco-verdrag van 1960 tegen discriminatie in het onderwijs (CADE),

| — | gezien de duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen van de VN (SDG's), vooral SDG 8, waarin regeringen en andere actoren worden opgeroepen om „inclusieve en duurzame economische groei, volledige en productieve werkgelegenheid en fatsoenlijk werk voor iedereen” te bevorderen; |
| --- | --- |

—

gezien de duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen van de VN (SDG's), vooral SDG 8, waarin regeringen en andere actoren worden opgeroepen om „inclusieve en duurzame economische groei, volledige en productieve werkgelegenheid en fatsoenlijk werk voor iedereen” te bevorderen;

| — | gezien de IAO-verklaring over sociale rechtvaardigheid voor een eerlijke mondialisering, |
| --- | --- |

—

gezien de IAO-verklaring over sociale rechtvaardigheid voor een eerlijke mondialisering,

| A. | overwegende dat er in de geschiedenis van de mens nog nooit zo'n grote generatie jongeren is geweest als nu, met 1,8 miljard jongeren op deze planeet, waarvan ongeveer 85 % woont in opkomende en ontwikkelende economieën of fragiele staten; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat er in de geschiedenis van de mens nog nooit zo'n grote generatie jongeren is geweest als nu, met 1,8 miljard jongeren op deze planeet, waarvan ongeveer 85 % woont in opkomende en ontwikkelende economieën of fragiele staten;

| B. | overwegende dat van de één miljard bijkomende jongeren die in het komende decennium de arbeidsmarkt zullen betreden, naar verwachting slechts 40 % een job zal kunnen krijgen die momenteel al bestaat, en overwegende dat de wereldeconomie bijgevolg 600 miljoen nieuwe banen zal moeten creëren de volgende tien jaar — vijf miljoen banen per maand — alleen al maar om de voorspelde arbeidsparticipatie van jongeren te kunnen volgen; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat van de één miljard bijkomende jongeren die in het komende decennium de arbeidsmarkt zullen betreden, naar verwachting slechts 40 % een job zal kunnen krijgen die momenteel al bestaat, en overwegende dat de wereldeconomie bijgevolg 600 miljoen nieuwe banen zal moeten creëren de volgende tien jaar — vijf miljoen banen per maand — alleen al maar om de voorspelde arbeidsparticipatie van jongeren te kunnen volgen;

| C. | overwegende dat vooral jongeren zwaar getroffen werden door de financiële en economische crisis van de afgelopen tien jaar; overwegende dat de jongerenwerkloosheidsgraad wereldwijd stijgt, met een historische piek van meer dan 13 % in 2016 (komende van 12,9 % in 2015), een cijfer dat in 2017 naar verwachting niet zal veranderen; overwegende dat het aantal werkloze jongeren wereldwijd daardoor met een half miljoen gestegen is in 2016, tot 71 miljoen, wat waarschijnlijk zo zal blijven in 2017; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat vooral jongeren zwaar getroffen werden door de financiële en economische crisis van de afgelopen tien jaar; overwegende dat de jongerenwerkloosheidsgraad wereldwijd stijgt, met een historische piek van meer dan 13 % in 2016 (komende van 12,9 % in 2015), een cijfer dat in 2017 naar verwachting niet zal veranderen; overwegende dat het aantal werkloze jongeren wereldwijd daardoor met een half miljoen gestegen is in 2016, tot 71 miljoen, wat waarschijnlijk zo zal blijven in 2017;

| D. | overwegende dat de duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen niet gehaald zullen worden als de uitdagingen voor jongeren die in elke regio van de wereld werk zoeken niet aangepakt worden; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen niet gehaald zullen worden als de uitdagingen voor jongeren die in elke regio van de wereld werk zoeken niet aangepakt worden;

| E. | overwegende dat meer dan 4,2 miljoen jongeren (van 15 tot 24 jaar oud) in de EU in augustus 2016 werkloos waren, en dat de langdurige jeugdwerkloosheid in sommige lidstaten nog altijd te hoog is; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat meer dan 4,2 miljoen jongeren (van 15 tot 24 jaar oud) in de EU in augustus 2016 werkloos waren, en dat de langdurige jeugdwerkloosheid in sommige lidstaten nog altijd te hoog is;

| F. | overwegende dat uit onderzoek van de Wereldbank blijkt dat de effecten van de crisis op de werkloosheid in Europa en Centraal-Azië, in tegenstelling tot in andere regio's, blijven aanslepen, en dat de werkloosheidsgraad nog altijd niet is teruggebracht tot het niveau van voor de crisis; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat uit onderzoek van de Wereldbank blijkt dat de effecten van de crisis op de werkloosheid in Europa en Centraal-Azië, in tegenstelling tot in andere regio's, blijven aanslepen, en dat de werkloosheidsgraad nog altijd niet is teruggebracht tot het niveau van voor de crisis;

| G. | overwegende dat het jeugdwerkloosheidspercentage in de landen van het Oostelijk Partnerschap sterk varieert, gaande van 5 % tot 33 % in 2015, omdat de respectievelijke nationale arbeidsmarkten verschillen; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat het jeugdwerkloosheidspercentage in de landen van het Oostelijk Partnerschap sterk varieert, gaande van 5 % tot 33 % in 2015, omdat de respectievelijke nationale arbeidsmarkten verschillen;

| H. | overwegende dat het gebrek aan goede arbeidskansen vaak de belangrijkste reden is waarom jongeren ontmoedigd raken om actief werk te zoeken; overwegende dat, door de aanhoudend hoge jeugdwerkloosheidsgraad, en door de steeds moeilijkere overgang van onderwijs naar werk, verhoudingsgewijs steeds meer jongeren (in 2015 meer dan 6,6 miljoen personen van 15 tot 24 jaar oud) in de categorie van NEET's vallen (personen die geen onderwijs of opleiding volgen en geen werk hebben), wat risico's met zich meebrengt met betrekking tot verslechterde vaardigheden, onvolledige werkgelegenheid en onrust; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat het gebrek aan goede arbeidskansen vaak de belangrijkste reden is waarom jongeren ontmoedigd raken om actief werk te zoeken; overwegende dat, door de aanhoudend hoge jeugdwerkloosheidsgraad, en door de steeds moeilijkere overgang van onderwijs naar werk, verhoudingsgewijs steeds meer jongeren (in 2015 meer dan 6,6 miljoen personen van 15 tot 24 jaar oud) in de categorie van NEET's vallen (personen die geen onderwijs of opleiding volgen en geen werk hebben), wat risico's met zich meebrengt met betrekking tot verslechterde vaardigheden, onvolledige werkgelegenheid en onrust;

| I. | overwegende dat een gebrek aan relevante vaardigheden en niet aan de vraag aangepaste onderwijs- en opleidingssystemen belangrijke oorzaken van jeugdwerkloosheid zijn; overwegende dat jongeren momenteel, ondanks het feit dat ze beter opgeleid en vaardiger zijn dan voorgaande generaties, nog altijd geconfronteerd worden met aanzienlijke structurele barrières bij hun zoektocht naar wat op grond van Europese en nationale normen als kwalitatief werk wordt beschouwd; overwegende dat de jeugdwerkloosheidscrisis in Europa niet opgelost kan worden zonder efficiënte en duurzame banenschepping; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat een gebrek aan relevante vaardigheden en niet aan de vraag aangepaste onderwijs- en opleidingssystemen belangrijke oorzaken van jeugdwerkloosheid zijn; overwegende dat jongeren momenteel, ondanks het feit dat ze beter opgeleid en vaardiger zijn dan voorgaande generaties, nog altijd geconfronteerd worden met aanzienlijke structurele barrières bij hun zoektocht naar wat op grond van Europese en nationale normen als kwalitatief werk wordt beschouwd; overwegende dat de jeugdwerkloosheidscrisis in Europa niet opgelost kan worden zonder efficiënte en duurzame banenschepping;

| J. | overwegende dat effectieve begeleidingsprogramma's een positief effect hebben op de economie en de maatschappij; overwegende dat jonge werkzoekenden en afgestudeerden meer gebruik zouden moeten maken van informatie- en loopbaanbegeleidingsdiensten, die op hun beurt beter voorbereid moeten zijn om te voldoen aan de verwachtingen van jongeren die de arbeidsmarkt betreden; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat effectieve begeleidingsprogramma's een positief effect hebben op de economie en de maatschappij; overwegende dat jonge werkzoekenden en afgestudeerden meer gebruik zouden moeten maken van informatie- en loopbaanbegeleidingsdiensten, die op hun beurt beter voorbereid moeten zijn om te voldoen aan de verwachtingen van jongeren die de arbeidsmarkt betreden;

| K. | overwegende dat kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's) tot de belangrijkste generatoren van jeugdwerkgelegenheid behoren, goed zijn voor meer dan 80 % van alle banen en een belangrijke rol hebben op de arbeidsmarkt in zijn geheel, aangezien zij cruciaal zijn voor de overgang naar een nieuwe, duurzame economie; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's) tot de belangrijkste generatoren van jeugdwerkgelegenheid behoren, goed zijn voor meer dan 80 % van alle banen en een belangrijke rol hebben op de arbeidsmarkt in zijn geheel, aangezien zij cruciaal zijn voor de overgang naar een nieuwe, duurzame economie;

| L. | overwegende dat maatregelen met betrekking tot vaardigheden, competenties en onderwijs eerst en vooral op rechten gebaseerd moeten zijn, jongeren een kans moeten geven en hen mondiger moeten maken; overwegende dat het voor het succes van deze maatregelen dus cruciaal is dat de jongeren zelf belangrijke actoren zijn, samen met onderwijsinstellingen, ondernemingen en aanbieders van opleidingen; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat maatregelen met betrekking tot vaardigheden, competenties en onderwijs eerst en vooral op rechten gebaseerd moeten zijn, jongeren een kans moeten geven en hen mondiger moeten maken; overwegende dat het voor het succes van deze maatregelen dus cruciaal is dat de jongeren zelf belangrijke actoren zijn, samen met onderwijsinstellingen, ondernemingen en aanbieders van opleidingen;

| M. | overwegende dat vroege integratie, investering in onderwijs en opleidingen, nadruk op praktische vaardigheden en een duaal beroepsopleidingsstelsel dat werkervaring en studies combineert, belangrijke instrumenten zijn geweest die sommige lidstaten weerbaarder hebben gemaakt dan andere tegen de stijgende jeugdwerkloosheid tijdens de crisis; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat vroege integratie, investering in onderwijs en opleidingen, nadruk op praktische vaardigheden en een duaal beroepsopleidingsstelsel dat werkervaring en studies combineert, belangrijke instrumenten zijn geweest die sommige lidstaten weerbaarder hebben gemaakt dan andere tegen de stijgende jeugdwerkloosheid tijdens de crisis;

| N. | overwegende dat de Europese Stichting voor opleiding een belangrijke rol heeft gespeeld bij het faciliteren van de hervorming van de stelsels voor beroepsopleiding, opleiding en arbeid in de landen van het Oostelijk Partnerschap; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat de Europese Stichting voor opleiding een belangrijke rol heeft gespeeld bij het faciliteren van de hervorming van de stelsels voor beroepsopleiding, opleiding en arbeid in de landen van het Oostelijk Partnerschap;

| O. | overwegende dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan de NEET's, aangezien personen uit deze groep frequent wisselen tussen tijdelijke banen en werkloosheid en/of inactiviteit, zelfs in perioden van sterke economische groei; overwegende dat het jongerenwerkgelegenheidsinitiatief van de EU, dat opgezet werd uit hoofde van het besluit van de Europese Raad in februari 2013 en dat gedeeltelijk gefinancierd wordt via het Europees Sociaal Fonds, een succesvol instrument van de EU is gebleken om de jeugdwerkloosheid te bestrijden, vooral in de doelgroep van NEET's; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan de NEET's, aangezien personen uit deze groep frequent wisselen tussen tijdelijke banen en werkloosheid en/of inactiviteit, zelfs in perioden van sterke economische groei; overwegende dat het jongerenwerkgelegenheidsinitiatief van de EU, dat opgezet werd uit hoofde van het besluit van de Europese Raad in februari 2013 en dat gedeeltelijk gefinancierd wordt via het Europees Sociaal Fonds, een succesvol instrument van de EU is gebleken om de jeugdwerkloosheid te bestrijden, vooral in de doelgroep van NEET's;

| P. | overwegende dat het percentage NEET's in Europa vooral hoog is bij jonge vrouwen, en overwegende dat bijgevolg bijzondere aandacht nodig is voor het genderperspectief; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat het percentage NEET's in Europa vooral hoog is bij jonge vrouwen, en overwegende dat bijgevolg bijzondere aandacht nodig is voor het genderperspectief;

| Q. | overwegende dat jonge afgestudeerden die in het buitenland vaardigheden en ervaring hebben opgedaan via het programma Erasmus volgens de Erasmus-effectbeoordeling van de Commissie van 2014 veel betere kansen hebben, alsook betere vaardigheden in vergelijking met wie geen tijd in het buitenland heeft doorgebracht; overwegende dat het Leonardo-programma, dat gericht is op stagiairs, een vergelijkbaar succes heeft gehad; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat jonge afgestudeerden die in het buitenland vaardigheden en ervaring hebben opgedaan via het programma Erasmus volgens de Erasmus-effectbeoordeling van de Commissie van 2014 veel betere kansen hebben, alsook betere vaardigheden in vergelijking met wie geen tijd in het buitenland heeft doorgebracht; overwegende dat het Leonardo-programma, dat gericht is op stagiairs, een vergelijkbaar succes heeft gehad;

| R. | overwegende dat Erasmus voor jonge ondernemers, een spin-off van het Erasmus-programma, jongeren die geïnteresseerd zijn in het ondernemerschap de kans geeft om te leren en ervaring op te doen door samen te werken met ervaren ondernemers met kleine bedrijven in een van de deelnemende landen; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat Erasmus voor jonge ondernemers, een spin-off van het Erasmus-programma, jongeren die geïnteresseerd zijn in het ondernemerschap de kans geeft om te leren en ervaring op te doen door samen te werken met ervaren ondernemers met kleine bedrijven in een van de deelnemende landen;

| S. | overwegende dat de duurzame creatie van hoogwaardige banen gerealiseerd kan worden door te investeren in, bijvoorbeeld, groene banen, hernieuwbare energie, duurzame huisvesting, energie-efficiëntie, onderzoek en ontwikkeling, IT en andere innovatieve sectoren die de capaciteit hebben om grote aantallen jongeren aan te nemen; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat de duurzame creatie van hoogwaardige banen gerealiseerd kan worden door te investeren in, bijvoorbeeld, groene banen, hernieuwbare energie, duurzame huisvesting, energie-efficiëntie, onderzoek en ontwikkeling, IT en andere innovatieve sectoren die de capaciteit hebben om grote aantallen jongeren aan te nemen;

| T. | overwegende dat vertraagde toetreding tot de arbeidsmarkt en langdurige perioden van werkloosheid negatieve gevolgen hebben voor de carrièrevooruitzichten, de loonopbouw, de gezondheid en de sociale mobiliteit van jongeren; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat vertraagde toetreding tot de arbeidsmarkt en langdurige perioden van werkloosheid negatieve gevolgen hebben voor de carrièrevooruitzichten, de loonopbouw, de gezondheid en de sociale mobiliteit van jongeren;

| U. | overwegende dat jongeren een troef zijn voor de Europese economie, en zij ondersteund moeten worden bij hun inspanningen om de vaardigheden te leren waar de arbeidsmarkt om vraagt, of in de toekomst om zal vragen, zoals programmeren en e-vaardigheden, die onontbeerlijk zullen zijn voor de economische activiteiten van de 21e eeuw; |
| --- | --- |

U.

overwegende dat jongeren een troef zijn voor de Europese economie, en zij ondersteund moeten worden bij hun inspanningen om de vaardigheden te leren waar de arbeidsmarkt om vraagt, of in de toekomst om zal vragen, zoals programmeren en e-vaardigheden, die onontbeerlijk zullen zijn voor de economische activiteiten van de 21e eeuw;

| V. | overwegende dat de hoge werkloosheids- en inactiviteitsgraad, vooral onder jongeren, blijft behoren tot de grootste uitdagingen voor de Oost-Europese landen, hetgeen hun vooruitzichten op betere leefomstandigheden en economische groei beperkt; |
| --- | --- |

V.

overwegende dat de hoge werkloosheids- en inactiviteitsgraad, vooral onder jongeren, blijft behoren tot de grootste uitdagingen voor de Oost-Europese landen, hetgeen hun vooruitzichten op betere leefomstandigheden en economische groei beperkt;

| W. | overwegende dat jonge werkzoekenden door de hoge werkloosheidscijfers gedwongen worden om onvrijwillig impopulaire informele, deeltijdse of slechtbetaalde banen aan te nemen; |
| --- | --- |

W.

overwegende dat jonge werkzoekenden door de hoge werkloosheidscijfers gedwongen worden om onvrijwillig impopulaire informele, deeltijdse of slechtbetaalde banen aan te nemen;

| X. | overwegende dat jongeren voor wie werkloosheid, armoede of kwetsbare banen in het verschiet liggen, vaak naar het buitenland kijken voor beter onderwijs en betere arbeidskansen; overwegende dat de migratie van jongeren aan de sociale cohesie en economische groei van de landen van het Oostelijk Partnerschap en van de EU-lidstaten in de weg staat; |
| --- | --- |

X.

overwegende dat jongeren voor wie werkloosheid, armoede of kwetsbare banen in het verschiet liggen, vaak naar het buitenland kijken voor beter onderwijs en betere arbeidskansen; overwegende dat de migratie van jongeren aan de sociale cohesie en economische groei van de landen van het Oostelijk Partnerschap en van de EU-lidstaten in de weg staat;

| Y. | overwegende dat er met betrekking tot arbeidsmarktindicatoren grote verschillen bestaan, tussen jonge mannen en vrouwen, vooral tijdens de overgang naar volwassenheid; overwegende dat deze verschillen kunnen neerkomen op ongelijke kansen, en diepgewortelde socio-economische en culturele discriminatie weerspiegelen, waardoor vrouwen onevenredig zwaar benadeeld worden; |
| --- | --- |

Y.

overwegende dat er met betrekking tot arbeidsmarktindicatoren grote verschillen bestaan, tussen jonge mannen en vrouwen, vooral tijdens de overgang naar volwassenheid; overwegende dat deze verschillen kunnen neerkomen op ongelijke kansen, en diepgewortelde socio-economische en culturele discriminatie weerspiegelen, waardoor vrouwen onevenredig zwaar benadeeld worden;

| Z. | overwegende dat jongeren met een migrantenachtergrond vaker geen baan hebben of onderwijs of opleiding volgen; |
| --- | --- |

Z.

overwegende dat jongeren met een migrantenachtergrond vaker geen baan hebben of onderwijs of opleiding volgen;

| 1. | benadrukt dat duurzame economische, onderwijs- en jongerenwerkgelegenheidsstelsels essentiële prioriteiten zijn voor de EU en de Oost-Europese landen, en dat de partners inspanningen leveren met het oog op concrete initiatieven om integratie en inzetbaarheid op de arbeidsmarkt te bevorderen, vooral op het gebied van jeugdwerkgelegenheid; wijst er nogmaals op dat de partnerparlementen herhaaldelijk werkgelegenheid, onderwijs en opleidingen een van de grootste politieke prioriteiten voor de lidstaten en de landen van het Oostelijk Partnerschap hebben genoemd; |
| --- | --- |

1.

benadrukt dat duurzame economische, onderwijs- en jongerenwerkgelegenheidsstelsels essentiële prioriteiten zijn voor de EU en de Oost-Europese landen, en dat de partners inspanningen leveren met het oog op concrete initiatieven om integratie en inzetbaarheid op de arbeidsmarkt te bevorderen, vooral op het gebied van jeugdwerkgelegenheid; wijst er nogmaals op dat de partnerparlementen herhaaldelijk werkgelegenheid, onderwijs en opleidingen een van de grootste politieke prioriteiten voor de lidstaten en de landen van het Oostelijk Partnerschap hebben genoemd;

| 2. | verwelkomt, in dit opzicht, de initiatieven van de EU en de Oost-Europese partnerlanden om strategieën en wetgeving voor jongeren op het gebied van onderwijs en opleiding, werkgelegenheid, ondernemerschap, sociale inclusie en actieve participatie in maatschappelijk organisaties in te voeren; vraagt de EU en de Oost-Europese partners om de tenuitvoerlegging van bestaande strategieën en wetgeving te versterken; moedigt beide partijen aan om hoogwaardige doelstellingen en benchmarks te bepalen voor inclusieve onderwijsstelsels die gelijkheid, niet-discriminatie en burgerschapsvaardigheden verzekeren; |
| --- | --- |

2.

verwelkomt, in dit opzicht, de initiatieven van de EU en de Oost-Europese partnerlanden om strategieën en wetgeving voor jongeren op het gebied van onderwijs en opleiding, werkgelegenheid, ondernemerschap, sociale inclusie en actieve participatie in maatschappelijk organisaties in te voeren; vraagt de EU en de Oost-Europese partners om de tenuitvoerlegging van bestaande strategieën en wetgeving te versterken; moedigt beide partijen aan om hoogwaardige doelstellingen en benchmarks te bepalen voor inclusieve onderwijsstelsels die gelijkheid, niet-discriminatie en burgerschapsvaardigheden verzekeren;

| 3. | verzoekt de EU en de Oost-Europese landen om een op rechten gebaseerde aanpak te ontwikkelen om jongerenwerkloosheid te bestrijden, gericht op hoogwaardige werkgelegenheid en de betrokkenheid van jongeren als stakeholders bij de beleidsvorming; |
| --- | --- |

3.

verzoekt de EU en de Oost-Europese landen om een op rechten gebaseerde aanpak te ontwikkelen om jongerenwerkloosheid te bestrijden, gericht op hoogwaardige werkgelegenheid en de betrokkenheid van jongeren als stakeholders bij de beleidsvorming;

| 4. | verzoekt de EU en de Oost-Europese partners om actief te zorgen voor de uitwisseling van ervaringen bij het scheppen van banen, de betrokkenheid van jongeren bij maatregelen die hen als doelgroep hebben, de bescherming van economische, sociale en mensenrechten op het werk, en de bestrijding van jeugdwerkloosheid; |
| --- | --- |

4.

verzoekt de EU en de Oost-Europese partners om actief te zorgen voor de uitwisseling van ervaringen bij het scheppen van banen, de betrokkenheid van jongeren bij maatregelen die hen als doelgroep hebben, de bescherming van economische, sociale en mensenrechten op het werk, en de bestrijding van jeugdwerkloosheid;

| 5. | verzoekt de EU om een versterkte samenwerking met internationale financiële instellingen en relevante internationale organisaties met het oog op de ontwikkeling van de privésector en op initiatieven die inclusieve groei en werkgelegenheid bevorderen en die de leefomstandigheden van burgers verbeteren, zoals ook bij de herziening van het Europees nabuurschapsbeleid in 2015 werd gevraagd; |
| --- | --- |

5.

verzoekt de EU om een versterkte samenwerking met internationale financiële instellingen en relevante internationale organisaties met het oog op de ontwikkeling van de privésector en op initiatieven die inclusieve groei en werkgelegenheid bevorderen en die de leefomstandigheden van burgers verbeteren, zoals ook bij de herziening van het Europees nabuurschapsbeleid in 2015 werd gevraagd;

| 6. | benadrukt dat een vermindering van het aantal vroegtijdige schoolverlaters zou zorgen voor duizenden extra gekwalificeerde werknemers per jaar voor zowel de Europese economie als die van de Oost-Europese landen; |
| --- | --- |

6.

benadrukt dat een vermindering van het aantal vroegtijdige schoolverlaters zou zorgen voor duizenden extra gekwalificeerde werknemers per jaar voor zowel de Europese economie als die van de Oost-Europese landen;

| 7. | benadrukt dat het fenomeen van vroegtijdig schoolverlaten bestreden moet worden, omdat dit de eerste stap kan zijn in de richting van levenslange armoede, leidt tot vroege „brandmerking” en werkloosheid in de hand werkt; |
| --- | --- |

7.

benadrukt dat het fenomeen van vroegtijdig schoolverlaten bestreden moet worden, omdat dit de eerste stap kan zijn in de richting van levenslange armoede, leidt tot vroege „brandmerking” en werkloosheid in de hand werkt;

| 8. | benadrukt dat het probleem van discriminatie op grond van leeftijd jegens aanvragers van sociale uitkeringen, met inbegrip van werkloosheidsuitkeringen, aangepakt moet worden; |
| --- | --- |

8.

benadrukt dat het probleem van discriminatie op grond van leeftijd jegens aanvragers van sociale uitkeringen, met inbegrip van werkloosheidsuitkeringen, aangepakt moet worden;

| 9. | benadrukt de noodzaak van het bevorderen van beleidsmaatregelen om de overgang van informele banen naar hoogwaardige jobs te verbeteren, alsook de noodzaak van de ontwikkeling van strategieën voor de overgang van onderwijs en opleidingen naar werk; |
| --- | --- |

9.

benadrukt de noodzaak van het bevorderen van beleidsmaatregelen om de overgang van informele banen naar hoogwaardige jobs te verbeteren, alsook de noodzaak van de ontwikkeling van strategieën voor de overgang van onderwijs en opleidingen naar werk;

| 10. | benadrukt het belang van het bieden van ondersteuning aan jonge ouders, vooral jonge moeders, om te verzekeren dat zij een loon kunnen verdienen en kunnen blijven leren en werken volgens hun mogelijkheden, en terzelfdertijd hun zorgtaak kunnen blijven uitvoeren; benadrukt dat vroegtijdige steun en investeringen cruciaal zijn om een levenslang inkomensverlies te vermijden; |
| --- | --- |

10.

benadrukt het belang van het bieden van ondersteuning aan jonge ouders, vooral jonge moeders, om te verzekeren dat zij een loon kunnen verdienen en kunnen blijven leren en werken volgens hun mogelijkheden, en terzelfdertijd hun zorgtaak kunnen blijven uitvoeren; benadrukt dat vroegtijdige steun en investeringen cruciaal zijn om een levenslang inkomensverlies te vermijden;

| 11. | is van oordeel dat het bevorderen van meer en gelijke kansen voor jongeren, ter bevordering van sociale inclusie, gendergelijkheid en solidariteit, en ter bestrijding van alle vormen van discriminatie, met name op grond van geslacht, ras of etnische origine en handicap, cruciaal zijn om de doelstelling van het verminderen van de jeugdwerkloosheid te halen; |
| --- | --- |

11.

is van oordeel dat het bevorderen van meer en gelijke kansen voor jongeren, ter bevordering van sociale inclusie, gendergelijkheid en solidariteit, en ter bestrijding van alle vormen van discriminatie, met name op grond van geslacht, ras of etnische origine en handicap, cruciaal zijn om de doelstelling van het verminderen van de jeugdwerkloosheid te halen;

| 12. | is van oordeel dat de parlementen van de landen van het Oostelijk Partnerschap en het Europees Parlement betrokken moeten worden bij de strategische aanpak van het ontwikkelen, uitvoeren, monitoren en beoordelen van relevante initiatieven gericht op de ondersteuning van jongerenwerkgelegenheid op alle niveaus, en dat de Parlementaire Vergadering Euronest bij deze inspanningen waardevolle input kan geven; |
| --- | --- |

12.

is van oordeel dat de parlementen van de landen van het Oostelijk Partnerschap en het Europees Parlement betrokken moeten worden bij de strategische aanpak van het ontwikkelen, uitvoeren, monitoren en beoordelen van relevante initiatieven gericht op de ondersteuning van jongerenwerkgelegenheid op alle niveaus, en dat de Parlementaire Vergadering Euronest bij deze inspanningen waardevolle input kan geven;

| 13. | verzoekt de lidstaten om hun positieve ervaringen bij het scheppen van banen voor jongeren meer te delen met de landen van het Oostelijk Partnerschap; |
| --- | --- |

13.

verzoekt de lidstaten om hun positieve ervaringen bij het scheppen van banen voor jongeren meer te delen met de landen van het Oostelijk Partnerschap;

| 14. | moedigt de Oostelijke partners aan om deel te nemen aan een aantal EU-programma's voor jongeren, waaronder: Erasmus+, het jongerenwerkgelegenheidsinitiatief en de jongerengarantie, EU4Youth, bilaterale en regionale programma's voor beroepsonderwijs en -trainingen, en het programma Creatief Europa, alsook internationale jongerenprogramma's zoals Solution for Youth Employment (S4YE); is van oordeel dat jonge studenten en stagiairs die in het buitenland vaardigheden en ervaring hebben opgedaan veel betere kansen hebben, alsook betere vaardigheden in vergelijking met wie geen tijd in het buitenland heeft doorgebracht; |
| --- | --- |

14.

moedigt de Oostelijke partners aan om deel te nemen aan een aantal EU-programma's voor jongeren, waaronder: Erasmus+, het jongerenwerkgelegenheidsinitiatief en de jongerengarantie, EU4Youth, bilaterale en regionale programma's voor beroepsonderwijs en -trainingen, en het programma Creatief Europa, alsook internationale jongerenprogramma's zoals Solution for Youth Employment (S4YE); is van oordeel dat jonge studenten en stagiairs die in het buitenland vaardigheden en ervaring hebben opgedaan veel betere kansen hebben, alsook betere vaardigheden in vergelijking met wie geen tijd in het buitenland heeft doorgebracht;

| 15. | roept op tot meer financiering voor dergelijke EU-jongerenprogramma's, zoals de Europese jongerengarantie, om aldus de toegevoegde waarde en de kwaliteit van de opleiding en de aangeboden banen te verzekeren; vraagt dat overwogen wordt om de leeftijdslimiet voor deelname aan deze programma's te verhogen, aangezien veel afgestudeerden en nieuwkomers op de arbeidsmarkt in realiteit eind 20 zijn; |
| --- | --- |

15.

roept op tot meer financiering voor dergelijke EU-jongerenprogramma's, zoals de Europese jongerengarantie, om aldus de toegevoegde waarde en de kwaliteit van de opleiding en de aangeboden banen te verzekeren; vraagt dat overwogen wordt om de leeftijdslimiet voor deelname aan deze programma's te verhogen, aangezien veel afgestudeerden en nieuwkomers op de arbeidsmarkt in realiteit eind 20 zijn;

| 16. | vraagt de regeringen van de landen van het Oostelijk Partnerschap te verzekeren dat hun onderwijsstelsels (voor algemeen, beroeps- en hoger onderwijs) studenten behoorlijk voorbereiden op hun professionele loopbaan, en ervoor te zorgen dat er een hechte samenwerking is tussen afgevaardigden van de onderwijssector, sociale diensten, werkgevers en studenten; |
| --- | --- |

16.

vraagt de regeringen van de landen van het Oostelijk Partnerschap te verzekeren dat hun onderwijsstelsels (voor algemeen, beroeps- en hoger onderwijs) studenten behoorlijk voorbereiden op hun professionele loopbaan, en ervoor te zorgen dat er een hechte samenwerking is tussen afgevaardigden van de onderwijssector, sociale diensten, werkgevers en studenten;

| 17. | verzoekt de regeringen van de landen van het Oostelijk Partnerschap en de lidstaten te verzekeren dat meisjes en jonge vrouwen aangemoedigd worden om wetenschap, technologie, engineering of wiskunde (STEM) te studeren, en de vertegenwoordiging van vrouwen in STEM-domeinen te verhogen; |
| --- | --- |

17.

verzoekt de regeringen van de landen van het Oostelijk Partnerschap en de lidstaten te verzekeren dat meisjes en jonge vrouwen aangemoedigd worden om wetenschap, technologie, engineering of wiskunde (STEM) te studeren, en de vertegenwoordiging van vrouwen in STEM-domeinen te verhogen;

| 18. | benadrukt dat ook nadruk gelegd moet worden op de erkenning van niet-formele en informele leervaardigheden, die verworven werden via mobiliteitsprogramma's overeenkomstig de Europese of nationale kwalificatiekaders, aangezien onderwijs en opleidingen cruciaal zijn om inclusie en gelijkheid te bevorderen; moedigt de lidstaten aan om mogelijkheden voor professionele mobiliteit onder jonge stagiairs te bevorderen en te ondersteunen, zodat zij hun vaardigheden kunnen ontwikkelen door in contact te komen met andere opleidingsstelsels; |
| --- | --- |

18.

benadrukt dat ook nadruk gelegd moet worden op de erkenning van niet-formele en informele leervaardigheden, die verworven werden via mobiliteitsprogramma's overeenkomstig de Europese of nationale kwalificatiekaders, aangezien onderwijs en opleidingen cruciaal zijn om inclusie en gelijkheid te bevorderen; moedigt de lidstaten aan om mogelijkheden voor professionele mobiliteit onder jonge stagiairs te bevorderen en te ondersteunen, zodat zij hun vaardigheden kunnen ontwikkelen door in contact te komen met andere opleidingsstelsels;

| 19. | beklemtoont dat een soepele overgang van onderwijs naar werken bevorderd moet worden door het theoretisch onderwijs te verbinden aan praktische opleidingen en door te zorgen voor kwaliteitsvolle stageplaatsen zoals gesteld in het Europees kwaliteitshandvest voor leerlingplaatsen en stages, alsook door middel van de erkenning van kwalificaties die zijn verworven in het formeel en niet-formeel onderwijs, of gedurende ervaringen met vrijwilligerswerk; |
| --- | --- |

19.

beklemtoont dat een soepele overgang van onderwijs naar werken bevorderd moet worden door het theoretisch onderwijs te verbinden aan praktische opleidingen en door te zorgen voor kwaliteitsvolle stageplaatsen zoals gesteld in het Europees kwaliteitshandvest voor leerlingplaatsen en stages, alsook door middel van de erkenning van kwalificaties die zijn verworven in het formeel en niet-formeel onderwijs, of gedurende ervaringen met vrijwilligerswerk;

| 20. | benadrukt dat de totstandbrenging van diepe en brede vrijhandelsruimten (DCFTA's) met Oekraïne, Georgië en Moldavië geleid heeft tot belangrijke instrumenten voor een moderne, transparante en voorspelbare toenadering op het gebied van handel en regelgeving, alsook voor directe buitenlandse investeringen die leiden tot banencreatie en langetermijngroei; erkent tegelijkertijd dat de landen van het Oostelijk Partnerschap andere wegen mogen kiezen om hun respectievelijke economische en handelsrelaties met de EU en hun buurlanden te versterken; |
| --- | --- |

20.

benadrukt dat de totstandbrenging van diepe en brede vrijhandelsruimten (DCFTA's) met Oekraïne, Georgië en Moldavië geleid heeft tot belangrijke instrumenten voor een moderne, transparante en voorspelbare toenadering op het gebied van handel en regelgeving, alsook voor directe buitenlandse investeringen die leiden tot banencreatie en langetermijngroei; erkent tegelijkertijd dat de landen van het Oostelijk Partnerschap andere wegen mogen kiezen om hun respectievelijke economische en handelsrelaties met de EU en hun buurlanden te versterken;

| 21. | verwelkomt in dit verband het feit dat de EU en de Oostelijke partners in associatieovereenkomsten, met inbegrip van bilaterale DCFTA's, tussen de EU en respectievelijk Georgië, Moldavië en Oekraïne, toegezegd hebben de interpersoonlijke contacten te versterken, onder meer door samenwerking en uitwisseling met betrekking tot wetenschap en technologie, bedrijfswereld, jongeren, onderwijs en cultuur; herhaalt dat samenwerking essentieel is voor elke inspanning om de groei te herstellen en ondernemerschap, investeringen en werkgelegenheid in de regio te ondersteunen; verzoekt de lidstaten en de landen van het Oostelijk Partnerschap om onderzoek te doen naar de mogelijkheid om programma's te creëren waarin een baan gecombineerd wordt met een beurs, voor jongeren in veelbelovende economische sectoren in de regio; |
| --- | --- |

21.

verwelkomt in dit verband het feit dat de EU en de Oostelijke partners in associatieovereenkomsten, met inbegrip van bilaterale DCFTA's, tussen de EU en respectievelijk Georgië, Moldavië en Oekraïne, toegezegd hebben de interpersoonlijke contacten te versterken, onder meer door samenwerking en uitwisseling met betrekking tot wetenschap en technologie, bedrijfswereld, jongeren, onderwijs en cultuur; herhaalt dat samenwerking essentieel is voor elke inspanning om de groei te herstellen en ondernemerschap, investeringen en werkgelegenheid in de regio te ondersteunen; verzoekt de lidstaten en de landen van het Oostelijk Partnerschap om onderzoek te doen naar de mogelijkheid om programma's te creëren waarin een baan gecombineerd wordt met een beurs, voor jongeren in veelbelovende economische sectoren in de regio;

| 22. | benadrukt in het kader van de vrijheid van verkeer in het Oostelijk Partnerschap dat arbeidsmobiliteit een keuze moet blijven voor jongeren, en geen verplichting mag worden om in het buitenland een behoorlijk loon te krijgen; benadrukt dat mobiliteit ook verschillende uitdagingen met zich meebrengt; benadrukt dat jongeren ook arbeidsmogelijkheden moeten hebben in hun eigen landen en regio's; |
| --- | --- |

22.

benadrukt in het kader van de vrijheid van verkeer in het Oostelijk Partnerschap dat arbeidsmobiliteit een keuze moet blijven voor jongeren, en geen verplichting mag worden om in het buitenland een behoorlijk loon te krijgen; benadrukt dat mobiliteit ook verschillende uitdagingen met zich meebrengt; benadrukt dat jongeren ook arbeidsmogelijkheden moeten hebben in hun eigen landen en regio's;

| 23. | benadrukt de negatieve impact van braindrain, waarbij goed opgeleide jongeren hun thuisland verlaten, vooral in kleinere landen waar hoogopgeleide werknemers bijzonder waardevol zijn; moedigt de EU en het Oostelijk Partnerschap aan om arbeidsmigratie van jongeren uit het Oostelijk Partnerschap naar de EU gezamenlijk aan te pakken, teneinde circulaire migratie te bevorderen en opties te verzekeren voor jongeren om weer naar hun thuisland te gaan om een duurzame, hoogwaardige baan te vinden op een locatie die zij zelf willen; |
| --- | --- |

23.

benadrukt de negatieve impact van braindrain, waarbij goed opgeleide jongeren hun thuisland verlaten, vooral in kleinere landen waar hoogopgeleide werknemers bijzonder waardevol zijn; moedigt de EU en het Oostelijk Partnerschap aan om arbeidsmigratie van jongeren uit het Oostelijk Partnerschap naar de EU gezamenlijk aan te pakken, teneinde circulaire migratie te bevorderen en opties te verzekeren voor jongeren om weer naar hun thuisland te gaan om een duurzame, hoogwaardige baan te vinden op een locatie die zij zelf willen;

| 24. | spoort de EU aan om waar nodig haar betrekkingen met de Europese partners een andere focus te geven op basis van gedeelde belangen en de verdiensten van de partners, vooral met betrekking tot economische ontwikkeling, met nadruk op jeugdwerkgelegenheid; vraagt de EU ook om de landen van het Oostelijk Partnerschap te helpen om de hervorming van hun industriebeleid te versnellen, teneinde de overgang naar een concurrentiële kenniseconomie te bevorderen; |
| --- | --- |

24.

spoort de EU aan om waar nodig haar betrekkingen met de Europese partners een andere focus te geven op basis van gedeelde belangen en de verdiensten van de partners, vooral met betrekking tot economische ontwikkeling, met nadruk op jeugdwerkgelegenheid; vraagt de EU ook om de landen van het Oostelijk Partnerschap te helpen om de hervorming van hun industriebeleid te versnellen, teneinde de overgang naar een concurrentiële kenniseconomie te bevorderen;

| 25. | verzoekt de Commissie ten volle gebruik te maken van alle in het kader van het Europees nabuurschapsinstrument bestaande instrumenten, vooral degene met betrekking tot jongeren, ter ondersteuning van de werkgelegenheid in de landen van het Oostelijk Partnerschap; |
| --- | --- |

25.

verzoekt de Commissie ten volle gebruik te maken van alle in het kader van het Europees nabuurschapsinstrument bestaande instrumenten, vooral degene met betrekking tot jongeren, ter ondersteuning van de werkgelegenheid in de landen van het Oostelijk Partnerschap;

| 26. | merkt op dat de EU-fondsen een opmerkelijk instrument kunnen zijn om groei te ondersteunen alsook meer mogelijkheden voor mensen te creëren; roept op tot meer financiering voor de verspreiding van informatie over financiële instrumenten van de EU en tot uitbreiding, in universitaire en zakelijke kringen, van de kennis en vaardigheden die noodzakelijk zijn om fondsen aan te vragen en projecten uit te werken en te beheren; |
| --- | --- |

26.

merkt op dat de EU-fondsen een opmerkelijk instrument kunnen zijn om groei te ondersteunen alsook meer mogelijkheden voor mensen te creëren; roept op tot meer financiering voor de verspreiding van informatie over financiële instrumenten van de EU en tot uitbreiding, in universitaire en zakelijke kringen, van de kennis en vaardigheden die noodzakelijk zijn om fondsen aan te vragen en projecten uit te werken en te beheren;

| 27. | benadrukt dat de rol van de private sector bij het scheppen van banen versterkt moet worden; dringt er daarom bij de overheden van de landen van het Oostelijk Partnerschap op aan om een aantal stimulerende maatregelen te ontwikkelen voor particuliere bedrijven om banen te scheppen, bijvoorbeeld door de bestaande administratieve en financiële vereisten voor het opstarten en beheren van bedrijven te versoepelen door de procedures te vereenvoudigen en door ervoor te zorgen dat start-ups vlotter toegang krijgen tot krediet, durfkapitaal en microfinanciering; |
| --- | --- |

27.

benadrukt dat de rol van de private sector bij het scheppen van banen versterkt moet worden; dringt er daarom bij de overheden van de landen van het Oostelijk Partnerschap op aan om een aantal stimulerende maatregelen te ontwikkelen voor particuliere bedrijven om banen te scheppen, bijvoorbeeld door de bestaande administratieve en financiële vereisten voor het opstarten en beheren van bedrijven te versoepelen door de procedures te vereenvoudigen en door ervoor te zorgen dat start-ups vlotter toegang krijgen tot krediet, durfkapitaal en microfinanciering;

| 28. | benadrukt dat de ontwikkeling van zelfstandige beroepsactiviteiten onder jongeren, een bredere toegang tot zachte leningen en de ontwikkeling van ondernemersvaardigheden noodzakelijk zijn; |
| --- | --- |

28.

benadrukt dat de ontwikkeling van zelfstandige beroepsactiviteiten onder jongeren, een bredere toegang tot zachte leningen en de ontwikkeling van ondernemersvaardigheden noodzakelijk zijn;

| 29. | benadrukt dat ondernemingen, ook kmo's, een sleutelrol hebben om jongeren op te leiden op het gebied van werkvaardigheden, maar dat het ook nodig is om jongeren op te leiden tot het ondernemerschap in de breedst mogelijke zin; moedigt daarom aan om in schoolcurricula aandacht te schenken aan de beroepsvaardigheden die nodig zijn om een bedrijf op te starten en te beheren; moedigt eveneens de bevordering aan van transversale competenties, vaardigheden en kennis voor ondernemerschap, die op doeltreffende wijze worden aangeboden door middel van praktische en concrete ervaringen; |
| --- | --- |

29.

benadrukt dat ondernemingen, ook kmo's, een sleutelrol hebben om jongeren op te leiden op het gebied van werkvaardigheden, maar dat het ook nodig is om jongeren op te leiden tot het ondernemerschap in de breedst mogelijke zin; moedigt daarom aan om in schoolcurricula aandacht te schenken aan de beroepsvaardigheden die nodig zijn om een bedrijf op te starten en te beheren; moedigt eveneens de bevordering aan van transversale competenties, vaardigheden en kennis voor ondernemerschap, die op doeltreffende wijze worden aangeboden door middel van praktische en concrete ervaringen;

| 30. | vraagt de regeringen van de landen van het Oostelijk Partnerschap om brede nationale strategieën voor werkgelegenheid te ontwikkelen, met een sterke nadruk op jongeren, zoals aangeraden is in de IAO-verklaring over sociale rechtvaardigheid voor een eerlijke mondialisering; verzoekt hen ook om de arbeidsbureaus te versterken, en waar nodig om te vormen tot centrale organen die essentiële steun kunnen bieden aan jongeren, één enkel register van werklozen te ontwikkelen, en een alomvattend kader te bieden voor de sectorale actieplannen die in de werkgelegenheidspakketten van de respectievelijke regeringen worden voorgesteld; |
| --- | --- |

30.

vraagt de regeringen van de landen van het Oostelijk Partnerschap om brede nationale strategieën voor werkgelegenheid te ontwikkelen, met een sterke nadruk op jongeren, zoals aangeraden is in de IAO-verklaring over sociale rechtvaardigheid voor een eerlijke mondialisering; verzoekt hen ook om de arbeidsbureaus te versterken, en waar nodig om te vormen tot centrale organen die essentiële steun kunnen bieden aan jongeren, één enkel register van werklozen te ontwikkelen, en een alomvattend kader te bieden voor de sectorale actieplannen die in de werkgelegenheidspakketten van de respectievelijke regeringen worden voorgesteld;

| 31. | benadrukt dat de EU de partners moet raadplegen over de oprichting van een panel over jeugdwerkgelegenheid en inzetbaarheid in het Oostelijk Partnerschap, zoals ook bij de herziening van het nabuurschapsbeleid in 2015 werd gevraagd; |
| --- | --- |

31.

benadrukt dat de EU de partners moet raadplegen over de oprichting van een panel over jeugdwerkgelegenheid en inzetbaarheid in het Oostelijk Partnerschap, zoals ook bij de herziening van het nabuurschapsbeleid in 2015 werd gevraagd;

| 32. | verzoekt de EU en de lidstaten om nieuwe allianties met de private sector en de internationale financiële instellingen te creëren ter ondersteuning van strategieën voor groei, banen en jongeren, zoals in de herziening van het nabuurschapsbeleid van de EU werd gevraagd, en met aandacht voor een partnerschap met de coalitie van verschillende betrokken partijen Solutions for Youth Employment (SY4E) die door de Wereldbank gesponsord wordt; |
| --- | --- |

32.

verzoekt de EU en de lidstaten om nieuwe allianties met de private sector en de internationale financiële instellingen te creëren ter ondersteuning van strategieën voor groei, banen en jongeren, zoals in de herziening van het nabuurschapsbeleid van de EU werd gevraagd, en met aandacht voor een partnerschap met de coalitie van verschillende betrokken partijen Solutions for Youth Employment (SY4E) die door de Wereldbank gesponsord wordt;

| 33. | wijst nadrukkelijk op de prognoses die de EU heeft gemaakt over vaardigheden, vooral met betrekking tot groene banen en ICT, en is van oordeel dat het afstemmen van de vaardigheden op de beschikbare of voorspelde arbeidskansen een topprioriteit voor de EU en het Oostelijk Partnerschap moet blijven; |
| --- | --- |

33.

wijst nadrukkelijk op de prognoses die de EU heeft gemaakt over vaardigheden, vooral met betrekking tot groene banen en ICT, en is van oordeel dat het afstemmen van de vaardigheden op de beschikbare of voorspelde arbeidskansen een topprioriteit voor de EU en het Oostelijk Partnerschap moet blijven;

| 34. | benadrukt dat een versterkte samenwerking inzake jongeren- en studentenuitwisselingen en de ontwikkeling van nieuwe beurs- en opleidingsprogramma's, alsook de bevordering van samenwerking in het kader van het programma Erasmus+, zou zorgen voor de ontwikkeling van vaardigheden, en jongeren in de landen van het Oostelijk Partnerschap de mogelijkheid zou geven om kennis te maken met de EU en vice versa, waardoor zij betere kansen krijgen en hun inzetbaarheid wordt bevorderd; |
| --- | --- |

34.

benadrukt dat een versterkte samenwerking inzake jongeren- en studentenuitwisselingen en de ontwikkeling van nieuwe beurs- en opleidingsprogramma's, alsook de bevordering van samenwerking in het kader van het programma Erasmus+, zou zorgen voor de ontwikkeling van vaardigheden, en jongeren in de landen van het Oostelijk Partnerschap de mogelijkheid zou geven om kennis te maken met de EU en vice versa, waardoor zij betere kansen krijgen en hun inzetbaarheid wordt bevorderd;

| 35. | vraagt de EU en de regeringen van de landen van het Oostelijk Partnerschap om het ondernemingsklimaat aan te moedigen, te bevorderen en te hervormen; benadrukt het belang van ontwikkeling via ondernemerschap en kmo's; herhaalt dat deze sector talloze arbeidskansen creëert, ook voor jongeren; |
| --- | --- |

35.

vraagt de EU en de regeringen van de landen van het Oostelijk Partnerschap om het ondernemingsklimaat aan te moedigen, te bevorderen en te hervormen; benadrukt het belang van ontwikkeling via ondernemerschap en kmo's; herhaalt dat deze sector talloze arbeidskansen creëert, ook voor jongeren;

| 36. | moedigt de EU en de regeringen van de landen van het Oostelijk Partnerschap aan om de digitale omgeving te harmoniseren en om inspanningen te ondersteunen voor de invoering van een digitale economie die hun samenwerking meer zal dienen; benadrukt dat een dergelijke economie banen zou creëren, niet in het minst voor jongeren; |
| --- | --- |

36.

moedigt de EU en de regeringen van de landen van het Oostelijk Partnerschap aan om de digitale omgeving te harmoniseren en om inspanningen te ondersteunen voor de invoering van een digitale economie die hun samenwerking meer zal dienen; benadrukt dat een dergelijke economie banen zou creëren, niet in het minst voor jongeren;

| 37. | verzoekt de EU en de regeringen van de landen van het Oostelijk Partnerschap om de landbouw te bevorderen; benadrukt het reële belang van deze sector; benadrukt dat modernisering en diversifiëring in landelijke gebieden noodzakelijk zijn om jobs te creëren en jongeren aan te trekken om bij te dragen aan de ontwikkeling en groei van de sector; |
| --- | --- |

37.

verzoekt de EU en de regeringen van de landen van het Oostelijk Partnerschap om de landbouw te bevorderen; benadrukt het reële belang van deze sector; benadrukt dat modernisering en diversifiëring in landelijke gebieden noodzakelijk zijn om jobs te creëren en jongeren aan te trekken om bij te dragen aan de ontwikkeling en groei van de sector;

| 38. | benadrukt dat, om de kwaliteit van het onderwijs te beoordelen en jongeren uit te rusten met de vaardigheden (kwalificaties) waar de arbeidsmarkt om vraagt, regelmatig enquêtes en peilingen moeten worden gehouden over de jeugdwerkgelegenheid (ook per beroep) na het afstuderen, samen met de definitie van een reeks indicatoren om de aard van deze cijfers te verduidelijken; |
| --- | --- |

38.

benadrukt dat, om de kwaliteit van het onderwijs te beoordelen en jongeren uit te rusten met de vaardigheden (kwalificaties) waar de arbeidsmarkt om vraagt, regelmatig enquêtes en peilingen moeten worden gehouden over de jeugdwerkgelegenheid (ook per beroep) na het afstuderen, samen met de definitie van een reeks indicatoren om de aard van deze cijfers te verduidelijken;

| 39. | verzoekt haar covoorzitters deze resolutie te doen toekomen aan de voorzitter van het Europees Parlement, de Raad, de Europese Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de EDEO, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten van de EU en van de Oost-Europese partnerlanden. |
| --- | --- |

39.

verzoekt haar covoorzitters deze resolutie te doen toekomen aan de voorzitter van het Europees Parlement, de Raad, de Europese Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de EDEO, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten van de EU en van de Oost-Europese partnerlanden.

---

(1)  Aangenomen teksten, P8_TA(2016)0008.

(2)  http://www.euronest.europarl.europa.eu/euronest/webdav/site/mySite/shared/general_documents/third_ordinary_session_2013/Resolutions/resolution_soc_28052013_en.pdf

---

| 15.3.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 99/24 |
| --- | --- | --- | --- |

15.3.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 99/24

---

RESOLUTIE

van de Parlementaire Vergadering Euronest over de situatie van vrouwen op de arbeidsmarkt in de Oost-Europese partnerlanden

(2018/C 99/07)

DE PARLEMENTAIRE VERGADERING EURONEST,

| — | gezien de gezamenlijke verklaring van de top van het Oostelijk Partnerschap op 28 en 29 november 2013 in Vilnius, met de titel „Oostelijk Partnerschap: de weg vooruit”, |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke verklaring van de top van het Oostelijk Partnerschap op 28 en 29 november 2013 in Vilnius, met de titel „Oostelijk Partnerschap: de weg vooruit”,

| — | gezien de gezamenlijke verklaring van de top van het Oostelijk Partnerschap op 29 tot en met 30 september 2011 in Warschau, |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke verklaring van de top van het Oostelijk Partnerschap op 29 tot en met 30 september 2011 in Warschau,

| — | gezien de resolutie van het Europees Parlement van 13 december 2016 over de rechten van vrouwen in de landen van het Oostelijk Partnerschap (1), |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie van het Europees Parlement van 13 december 2016 over de rechten van vrouwen in de landen van het Oostelijk Partnerschap (1),

| — | gezien de resolutie van het Europees Parlement van 23 oktober 2013 met de titel „Het Europees nabuurschapsbeleid: naar een sterker partnerschap — standpunt van het EP over de voortgangsverslagen van 2012” (2), |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie van het Europees Parlement van 23 oktober 2013 met de titel „Het Europees nabuurschapsbeleid: naar een sterker partnerschap — standpunt van het EP over de voortgangsverslagen van 2012” (2),

| — | gezien de oprichtingsakte van de Parlementaire Vergadering Euronest van 3 mei 2011, |
| --- | --- |

—

gezien de oprichtingsakte van de Parlementaire Vergadering Euronest van 3 mei 2011,

| A. | overwegende dat het Oostelijk Partnerschap volgens de verklaring van Praag stoelt op eerbiediging van de beginselen van het internationale recht en op fundamentele waarden, zoals democratie, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten en fundamentele vrijheden; overwegende dat gendergelijkheid in de verklaring van Riga een veelbelovend nieuw samenwerkingsgebied wordt genoemd; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat het Oostelijk Partnerschap volgens de verklaring van Praag stoelt op eerbiediging van de beginselen van het internationale recht en op fundamentele waarden, zoals democratie, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten en fundamentele vrijheden; overwegende dat gendergelijkheid in de verklaring van Riga een veelbelovend nieuw samenwerkingsgebied wordt genoemd;

| B. | overwegende dat meer differentiatie tussen en een grotere eigen verantwoordelijkheid van de partnerlanden belangrijke beginselen zijn voor het herziene Europees nabuurschapsbeleid (ENB), waarbij rekening wordt gehouden met de specifieke situatie van elk land; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat meer differentiatie tussen en een grotere eigen verantwoordelijkheid van de partnerlanden belangrijke beginselen zijn voor het herziene Europees nabuurschapsbeleid (ENB), waarbij rekening wordt gehouden met de specifieke situatie van elk land;

| C. | overwegende dat de nodige aandacht moet worden besteed aan de doelstellingen gendergelijkheid en een sterkere positie van alle vrouwen en meisjes, zoals vastgelegd in de vijfde van de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling, die voor de periode 2016-2030 zijn goedgekeurd op de VN-top voor duurzame ontwikkeling, gehouden van 25 tot en met 27 september 2015 in het VN-hoofdkwartier in New York; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de nodige aandacht moet worden besteed aan de doelstellingen gendergelijkheid en een sterkere positie van alle vrouwen en meisjes, zoals vastgelegd in de vijfde van de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling, die voor de periode 2016-2030 zijn goedgekeurd op de VN-top voor duurzame ontwikkeling, gehouden van 25 tot en met 27 september 2015 in het VN-hoofdkwartier in New York;

| D. | overwegende dat gelijkheid van mannen en vrouwen is vastgelegd in de grondwetten en rechtssystemen van alle landen van het Oostelijk Partnerschap en dat al deze landen de meeste internationale verdragen op dit gebied zonder voorbehoud hebben geratificeerd; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat gelijkheid van mannen en vrouwen is vastgelegd in de grondwetten en rechtssystemen van alle landen van het Oostelijk Partnerschap en dat al deze landen de meeste internationale verdragen op dit gebied zonder voorbehoud hebben geratificeerd;

| E. | overwegende dat alle landen van het Oostelijk Partnerschap strategieën, programma's of actieplannen hebben ontwikkeld om de situatie van vrouwen te verbeteren; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat alle landen van het Oostelijk Partnerschap strategieën, programma's of actieplannen hebben ontwikkeld om de situatie van vrouwen te verbeteren;

| F. | overwegende dat de positie van vrouwen op de arbeidsmarkt van de landen van het Oostelijk Partnerschap gekenmerkt wordt door verticale en horizontale segregatie, en dat deze situatie nog altijd diep verankerd is in de culturele en sociale normen; overwegende dat vrouwen naast hun reguliere baan ook verantwoordelijk zijn voor het huishouden, waarvoor zij niet betaald worden; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat de positie van vrouwen op de arbeidsmarkt van de landen van het Oostelijk Partnerschap gekenmerkt wordt door verticale en horizontale segregatie, en dat deze situatie nog altijd diep verankerd is in de culturele en sociale normen; overwegende dat vrouwen naast hun reguliere baan ook verantwoordelijk zijn voor het huishouden, waarvoor zij niet betaald worden;

| G. | overwegende dat stereotypen een negatieve invloed kunnen hebben op de rol van vrouwen, en hun weerslag kunnen hebben op de keuze van opleiding en onderwijs en tot op de arbeidsmarkt doorwerken; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat stereotypen een negatieve invloed kunnen hebben op de rol van vrouwen, en hun weerslag kunnen hebben op de keuze van opleiding en onderwijs en tot op de arbeidsmarkt doorwerken;

| H. | overwegende dat er weliswaar aanzienlijke verschillen bestaan tussen de Oost-Europese partnerlanden wat betreft de gangbaarheid van geweld tegen vrouwen, maar dat het percentage relatief hoog is; overwegende dat vrouwen die tot bepaalde etnische minderheden behoren (bijvoorbeeld Roma) een veel grotere kans lopen het slachtoffer van geweld te worden; overwegende dat Roma-meisjes en -vrouwen te maken hebben met dubbele discriminatie op basis van hun geslacht en etnische afkomst, zoals blijkt uit hun lagere onderwijsniveaus, aanzienlijk hogere werkloosheidscijfers en slechtere gezondheid dan de rest van de bevolking; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat er weliswaar aanzienlijke verschillen bestaan tussen de Oost-Europese partnerlanden wat betreft de gangbaarheid van geweld tegen vrouwen, maar dat het percentage relatief hoog is; overwegende dat vrouwen die tot bepaalde etnische minderheden behoren (bijvoorbeeld Roma) een veel grotere kans lopen het slachtoffer van geweld te worden; overwegende dat Roma-meisjes en -vrouwen te maken hebben met dubbele discriminatie op basis van hun geslacht en etnische afkomst, zoals blijkt uit hun lagere onderwijsniveaus, aanzienlijk hogere werkloosheidscijfers en slechtere gezondheid dan de rest van de bevolking;

| I. | overwegende dat sinds het begin van de terroristische aanslagen in Oekraïne meer dan 1,5 miljoen mensen — waarvan twee derde vrouwen en kinderen — in eigen land ontheemd zijn geraakt en beperkte toegang hebben tot gezondheidszorg, huisvesting en werk; overwegende dat Roma-meisjes in Moldavië als gevolg van kindhuwelijken en huwelijken op jonge leeftijd, ongeplande zwangerschappen en zorg voor kinderen, gemiddeld minder dan vier jaar naar school gaan, tegenover elf jaar bij meisjes die niet tot de Roma-gemeenschap behoren; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat sinds het begin van de terroristische aanslagen in Oekraïne meer dan 1,5 miljoen mensen — waarvan twee derde vrouwen en kinderen — in eigen land ontheemd zijn geraakt en beperkte toegang hebben tot gezondheidszorg, huisvesting en werk; overwegende dat Roma-meisjes in Moldavië als gevolg van kindhuwelijken en huwelijken op jonge leeftijd, ongeplande zwangerschappen en zorg voor kinderen, gemiddeld minder dan vier jaar naar school gaan, tegenover elf jaar bij meisjes die niet tot de Roma-gemeenschap behoren;

| J. | overwegende dat de EU en haar lidstaten zich inzetten voor de bescherming, de verwezenlijking en het genot van mensenrechten door vrouwen en meisjes; overwegende dat gendergelijkheid binnen het ENB en het Europees nabuurschapsinstrument (ENI) een horizontale prioriteit blijft, dat in het kader van het herziene ENB meer steun moet worden geboden aan het maatschappelijk middenveld en dat de focus opnieuw moet komen te liggen op het belang van gendergelijkheid; overwegende dat het maatschappelijk middenveld een zeer belangrijke rol speelt bij de verwezenlijking van gendergelijkheid in de landen van het Oostelijk Partnerschap; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat de EU en haar lidstaten zich inzetten voor de bescherming, de verwezenlijking en het genot van mensenrechten door vrouwen en meisjes; overwegende dat gendergelijkheid binnen het ENB en het Europees nabuurschapsinstrument (ENI) een horizontale prioriteit blijft, dat in het kader van het herziene ENB meer steun moet worden geboden aan het maatschappelijk middenveld en dat de focus opnieuw moet komen te liggen op het belang van gendergelijkheid; overwegende dat het maatschappelijk middenveld een zeer belangrijke rol speelt bij de verwezenlijking van gendergelijkheid in de landen van het Oostelijk Partnerschap;

Gendergelijkheid: normatief kader

| 1. | onderstreept dat alle EU-lidstaten en alle Oost-Europese partners het VN-Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen (CEDAW) hebben ondertekend en geratificeerd; |
| --- | --- |

1.

onderstreept dat alle EU-lidstaten en alle Oost-Europese partners het VN-Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen (CEDAW) hebben ondertekend en geratificeerd;

| 2. | brengt in herinnering dat deel III (artikelen 10-14) de economische en sociale rechten van vrouwen omvat, en dat artikel 11 van het Verdrag specifiek gericht is op werk: het recht op dezelfde arbeidskansen, vrije beroepskeuze, promotie, werkzekerheid en alle arbeidsrechten en -voorwaarden, de toegang tot beroepsopleiding, gelijke beloning, sociale zekerheid, zwangerschapsverlof, en een verbod op ontslag wegens zwangerschap; |
| --- | --- |

2.

brengt in herinnering dat deel III (artikelen 10-14) de economische en sociale rechten van vrouwen omvat, en dat artikel 11 van het Verdrag specifiek gericht is op werk: het recht op dezelfde arbeidskansen, vrije beroepskeuze, promotie, werkzekerheid en alle arbeidsrechten en -voorwaarden, de toegang tot beroepsopleiding, gelijke beloning, sociale zekerheid, zwangerschapsverlof, en een verbod op ontslag wegens zwangerschap;

| 3. | benadrukt voorts dat in artikel 2 en artikel 3, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), gendergelijkheid wordt aangemerkt als een van de hoofdbeginselen waarop de EU is gebaseerd; herinnert eraan dat in artikel 23 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie is bepaald dat de gelijkheid van vrouwen en mannen moet worden gewaarborgd op alle gebieden, met inbegrip van werkgelegenheid, beroep en beloning; |
| --- | --- |

3.

benadrukt voorts dat in artikel 2 en artikel 3, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), gendergelijkheid wordt aangemerkt als een van de hoofdbeginselen waarop de EU is gebaseerd; herinnert eraan dat in artikel 23 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie is bepaald dat de gelijkheid van vrouwen en mannen moet worden gewaarborgd op alle gebieden, met inbegrip van werkgelegenheid, beroep en beloning;

| 4. | brengt in herinnering dat in artikel 21 VEU wordt benadrukt dat het externe optreden van de EU moet berusten op de beginselen die ten grondslag liggen aan haar eigen oprichting; |
| --- | --- |

4.

brengt in herinnering dat in artikel 21 VEU wordt benadrukt dat het externe optreden van de EU moet berusten op de beginselen die ten grondslag liggen aan haar eigen oprichting;

| 5. | onderstreept dat het door de EU ontwikkelde acquis inzake gendergelijkheid in dit verband een belangrijke en relevante factor is; beklemtoont dat dit betrekking heeft op zowel de wetgeving als de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie ten aanzien van gendergelijkheidskwesties; |
| --- | --- |

5.

onderstreept dat het door de EU ontwikkelde acquis inzake gendergelijkheid in dit verband een belangrijke en relevante factor is; beklemtoont dat dit betrekking heeft op zowel de wetgeving als de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie ten aanzien van gendergelijkheidskwesties;

| 6. | is er tegelijkertijd stellig van overtuigd dat er zowel in de EU als in de Oost-Europese partnerlanden ruimte is voor verdere verbetering op het vlak van gendergelijkheid, en dat de uitwisseling van optimale werkwijzen voor iedereen nuttig kan zijn; |
| --- | --- |

6.

is er tegelijkertijd stellig van overtuigd dat er zowel in de EU als in de Oost-Europese partnerlanden ruimte is voor verdere verbetering op het vlak van gendergelijkheid, en dat de uitwisseling van optimale werkwijzen voor iedereen nuttig kan zijn;

Tendensen in de Oost-Europese partnerlanden

| 7. | begrijpt dat de situatie van vrouwen op de arbeidsmarkt in de Oost-Europese partnerlanden verschilt op nationaal en lokaal niveau; heeft echter de indruk dat er sprake is van enkele algemene tendensen, zoals betrekkelijk kleine kloven tussen de arbeidsparticipatieniveaus van mannen en vrouwen, een hoog onderwijsniveau of de concentratie van vrouwen in specifieke sectoren; |
| --- | --- |

7.

begrijpt dat de situatie van vrouwen op de arbeidsmarkt in de Oost-Europese partnerlanden verschilt op nationaal en lokaal niveau; heeft echter de indruk dat er sprake is van enkele algemene tendensen, zoals betrekkelijk kleine kloven tussen de arbeidsparticipatieniveaus van mannen en vrouwen, een hoog onderwijsniveau of de concentratie van vrouwen in specifieke sectoren;

| 8. | brengt in herinnering dat volgens het Global Gender Gap Report van het Wereld Economisch Forum en de bijbehorende subindex economische participatie en kansen — waarmee het gemiddelde wordt gemeten van verschillende factoren, met inbegrip van arbeidsmarktparticipatie en gelijke beloning — de Oost-Europese partnerlanden een score hebben van 66 (Armenië) tot 74 (Moldavië), en dus een homogenere groep vormen dan de EU-landen, waarvan de score uiteenloopt van 67 (Hongarije) tot 85 (Finland); |
| --- | --- |

8.

brengt in herinnering dat volgens het Global Gender Gap Report van het Wereld Economisch Forum en de bijbehorende subindex economische participatie en kansen — waarmee het gemiddelde wordt gemeten van verschillende factoren, met inbegrip van arbeidsmarktparticipatie en gelijke beloning — de Oost-Europese partnerlanden een score hebben van 66 (Armenië) tot 74 (Moldavië), en dus een homogenere groep vormen dan de EU-landen, waarvan de score uiteenloopt van 67 (Hongarije) tot 85 (Finland);

| 9. | is derhalve ingenomen met het relatief hoge integratieniveau van vrouwen op de arbeidsmarkt in de landen van het Oostelijk Partnerschap, wat waarschijnlijk te wijten is aan hun gedeelde historische achtergrond; betreurt echter dat de arbeidsmarktparticipatie van vrouwen de afgelopen decennia lijkt af te nemen als gevolg van het hertraditionaliseringsproces dat in de partnerlanden plaatsvindt; |
| --- | --- |

9.

is derhalve ingenomen met het relatief hoge integratieniveau van vrouwen op de arbeidsmarkt in de landen van het Oostelijk Partnerschap, wat waarschijnlijk te wijten is aan hun gedeelde historische achtergrond; betreurt echter dat de arbeidsmarktparticipatie van vrouwen de afgelopen decennia lijkt af te nemen als gevolg van het hertraditionaliseringsproces dat in de partnerlanden plaatsvindt;

| 10. | onderstreept dat er weliswaar nog altijd sprake is van enige variatie tussen de Oost-Europese partnerlanden, maar dat een gebrek aan gestandaardiseerde officiële statistieken kan bijdragen aan de onzichtbaarheid van bepaalde ongelijkheden, zoals feitelijke inactiviteit (uitsluiting van de arbeidsmarkt) en de armoede van vrouwen die een langer zwangerschapsverlof nemen of die vroeg met pensioen zijn gegaan; wijst erop dat andere mogelijke ongelijkheden kunnen worden vastgesteld op het vlak van werkzekerheid, eerbiediging van arbeidsrechten en beloning, met name tussen de formele en de informele en de particuliere en de publieke sector; |
| --- | --- |

10.

onderstreept dat er weliswaar nog altijd sprake is van enige variatie tussen de Oost-Europese partnerlanden, maar dat een gebrek aan gestandaardiseerde officiële statistieken kan bijdragen aan de onzichtbaarheid van bepaalde ongelijkheden, zoals feitelijke inactiviteit (uitsluiting van de arbeidsmarkt) en de armoede van vrouwen die een langer zwangerschapsverlof nemen of die vroeg met pensioen zijn gegaan; wijst erop dat andere mogelijke ongelijkheden kunnen worden vastgesteld op het vlak van werkzekerheid, eerbiediging van arbeidsrechten en beloning, met name tussen de formele en de informele en de particuliere en de publieke sector;

| 11. | betreurt dat de genderloonkloof hoog blijft en kan oplopen tot wel 50 %, ondanks het feit dat in sommige landen van het Oostelijk Partnerschap naar verhouding meer vrouwen dan mannen een universitaire opleiding hebben gevolgd; erkent dat dit te wijten is aan een aantal culturele en sociologische factoren die de toegang van vrouwen tot leidinggevende posities belemmeren, zoals dat ook in de EU vaak het geval is; |
| --- | --- |

11.

betreurt dat de genderloonkloof hoog blijft en kan oplopen tot wel 50 %, ondanks het feit dat in sommige landen van het Oostelijk Partnerschap naar verhouding meer vrouwen dan mannen een universitaire opleiding hebben gevolgd; erkent dat dit te wijten is aan een aantal culturele en sociologische factoren die de toegang van vrouwen tot leidinggevende posities belemmeren, zoals dat ook in de EU vaak het geval is;

| 12. | benadrukt dat het ondernemerschap door vrouwen daarnaast eveneens kan worden belemmerd door stereotypen, beperkte toegang tot kapitaal en netwerken, corruptie en soms een hoge regeldruk; meent dat vrouwen, net als in de EU, naast hun reguliere baan ook verantwoordelijk zijn voor het huishouden, waarvoor zij niet betaald worden, en dat dit verschijnsel wordt versterkt door het terugschroeven van socialezekerheidsstelsels in het kader van de overgang naar een markteconomie; |
| --- | --- |

12.

benadrukt dat het ondernemerschap door vrouwen daarnaast eveneens kan worden belemmerd door stereotypen, beperkte toegang tot kapitaal en netwerken, corruptie en soms een hoge regeldruk; meent dat vrouwen, net als in de EU, naast hun reguliere baan ook verantwoordelijk zijn voor het huishouden, waarvoor zij niet betaald worden, en dat dit verschijnsel wordt versterkt door het terugschroeven van socialezekerheidsstelsels in het kader van de overgang naar een markteconomie;

| 13. | onderstreept voorts dat werkloosheid, gebrek aan werkgelegenheid en onzekere en onderbetaalde banen ertoe kunnen leiden dat vrouwen een risico lopen op langdurige armoede; vreest dat dit irreguliere migratie in de hand kan werken en dat vrouwen hierdoor het slachtoffer dreigen te worden van mensensmokkelaars en -handelaars; beklemtoont met name dat kwetsbare groepen, zoals Roma-vrouwen, een hoger risico lopen en dat slechts een klein aantal verhandelde Roma-vrouwen of -kinderen hun handelaars aangeven en toetreden tot de preventie- en beschermingsprogramma's voor slachtoffers; |
| --- | --- |

13.

onderstreept voorts dat werkloosheid, gebrek aan werkgelegenheid en onzekere en onderbetaalde banen ertoe kunnen leiden dat vrouwen een risico lopen op langdurige armoede; vreest dat dit irreguliere migratie in de hand kan werken en dat vrouwen hierdoor het slachtoffer dreigen te worden van mensensmokkelaars en -handelaars; beklemtoont met name dat kwetsbare groepen, zoals Roma-vrouwen, een hoger risico lopen en dat slechts een klein aantal verhandelde Roma-vrouwen of -kinderen hun handelaars aangeven en toetreden tot de preventie- en beschermingsprogramma's voor slachtoffers;

| 14. | onderstreept dat de verschillende categorieën migrantenvrouwen uit de Oost-Europese partnerlanden die een laagbetaalde baan hebben en die misschien nooit in aanmerking zullen komen voor een vaste verblijfsvergunning of het staatsburgerschap, in tegenstelling tot expats in het land van arbeid, een hoog risico lopen op uitbuiting en discriminatie; vreest dat dit ernstige problemen kan veroorzaken wat betreft de toegang tot gezondheidsdiensten, met inbegrip van reproductieve gezondheidsdiensten, aangezien verzekerings- of nationale socialezekerheidsstelsels voor hen niet beschikbaar zijn, of zij daarvoor een buitensporig hoge prijs moeten betalen; |
| --- | --- |

14.

onderstreept dat de verschillende categorieën migrantenvrouwen uit de Oost-Europese partnerlanden die een laagbetaalde baan hebben en die misschien nooit in aanmerking zullen komen voor een vaste verblijfsvergunning of het staatsburgerschap, in tegenstelling tot expats in het land van arbeid, een hoog risico lopen op uitbuiting en discriminatie; vreest dat dit ernstige problemen kan veroorzaken wat betreft de toegang tot gezondheidsdiensten, met inbegrip van reproductieve gezondheidsdiensten, aangezien verzekerings- of nationale socialezekerheidsstelsels voor hen niet beschikbaar zijn, of zij daarvoor een buitensporig hoge prijs moeten betalen;

Samenwerking tussen de EU en de Oost-Europese partnerlanden op het terrein

| 15. | is ingenomen met het feit dat in de strategische prioriteiten van het ENB voor de periode 2014-2020 is benadrukt dat gendergelijkheid als een horizontale kwestie in alle relevante activiteiten aan bod moet komen; |
| --- | --- |

15.

is ingenomen met het feit dat in de strategische prioriteiten van het ENB voor de periode 2014-2020 is benadrukt dat gendergelijkheid als een horizontale kwestie in alle relevante activiteiten aan bod moet komen;

| 16. | is voorts verheugd over het feit dat gendergelijkheid in de ENB-actieplannen voor alle landen van het Oostelijk Partnerschap (met uitzondering van Belarus) aan bod komt, met als doel om geleidelijk naar de EU-norm toe te werken; |
| --- | --- |

16.

is voorts verheugd over het feit dat gendergelijkheid in de ENB-actieplannen voor alle landen van het Oostelijk Partnerschap (met uitzondering van Belarus) aan bod komt, met als doel om geleidelijk naar de EU-norm toe te werken;

| 17. | voelt zich aangemoedigd door het feit dat de associatieovereenkomsten met Oekraïne, Moldavië en Georgië allen artikelen bevatten met betrekking tot gendergelijkheid, en verwijzen naar de EU-richtlijnen waarmee de landen hun wetgeving de komende jaren in overeenstemming moeten brengen; onderstreept hoe belangrijk het is dat specifieke rechten worden verankerd in het collectieve acquis van het gehele Europese continent, op het vlak van kwesties als gelijke behandeling in arbeid en beroep, ouderschapsverlof, het stimuleren van verbeteringen met betrekking tot de gezondheid en veiligheid op het werk van zwangere vrouwen en socialezekerheidskwesties; |
| --- | --- |

17.

voelt zich aangemoedigd door het feit dat de associatieovereenkomsten met Oekraïne, Moldavië en Georgië allen artikelen bevatten met betrekking tot gendergelijkheid, en verwijzen naar de EU-richtlijnen waarmee de landen hun wetgeving de komende jaren in overeenstemming moeten brengen; onderstreept hoe belangrijk het is dat specifieke rechten worden verankerd in het collectieve acquis van het gehele Europese continent, op het vlak van kwesties als gelijke behandeling in arbeid en beroep, ouderschapsverlof, het stimuleren van verbeteringen met betrekking tot de gezondheid en veiligheid op het werk van zwangere vrouwen en socialezekerheidskwesties;

| 18. | benadrukt echter dat dergelijke elementen ontbreken in de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten die de Commissie eind jaren negentig heeft gesloten met Armenië en Azerbeidzjan; is ingenomen met de geparafeerde brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de EU en Armenië die in november 2017 in Brussel moet worden ondertekend, alsook met de lopende onderhandelingen over de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de EU en Azerbeidzjan, en vertrouwt erop dat de nieuwe overeenkomsten een genderspecifieke dimensie zullen hebben; |
| --- | --- |

18.

benadrukt echter dat dergelijke elementen ontbreken in de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten die de Commissie eind jaren negentig heeft gesloten met Armenië en Azerbeidzjan; is ingenomen met de geparafeerde brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de EU en Armenië die in november 2017 in Brussel moet worden ondertekend, alsook met de lopende onderhandelingen over de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de EU en Azerbeidzjan, en vertrouwt erop dat de nieuwe overeenkomsten een genderspecifieke dimensie zullen hebben;

| 19. | brengt in herinnering dat specifieke projecten die gericht zijn op het versterken van de positie van vrouwen en het bevorderen van gendergelijkheid in de regio van het Oostelijk Partnerschap momenteel worden gefinancierd door het Europees instrument voor democratie en mensenrechten (EIDHR) van de EU en door het ENI, en dat de regionale bijstand van de EU gericht is op het stimuleren van het ondernemerschap door vrouwen, door nationale beleidsmaatregelen te ontwikkelen, verenigingen van vrouwelijke ondernemers en door vrouwen geleide kleine en middelgrote ondernemingen te steunen, en coaching en begeleiding te bieden; |
| --- | --- |

19.

brengt in herinnering dat specifieke projecten die gericht zijn op het versterken van de positie van vrouwen en het bevorderen van gendergelijkheid in de regio van het Oostelijk Partnerschap momenteel worden gefinancierd door het Europees instrument voor democratie en mensenrechten (EIDHR) van de EU en door het ENI, en dat de regionale bijstand van de EU gericht is op het stimuleren van het ondernemerschap door vrouwen, door nationale beleidsmaatregelen te ontwikkelen, verenigingen van vrouwelijke ondernemers en door vrouwen geleide kleine en middelgrote ondernemingen te steunen, en coaching en begeleiding te bieden;

Vooruitblik: mogelijke prioriteiten voor toekomstige actie

| 20. | verzoekt de EU en de Oost-Europese partnerlanden gendergelijkheid uitdrukkelijk te erkennen als een fundamentele gemeenschappelijke waarde en de verwezenlijking ervan tot een van de doelstellingen van hun samenwerking te maken; benadrukt dat de EU en haar partners veelal voor dezelfde uitdagingen staan, en dat een politieke impuls kan helpen om vrouwenrechten en gendergelijkheid hoger op de politieke agenda van het Oostelijk Partnerschap te plaatsen; |
| --- | --- |

20.

verzoekt de EU en de Oost-Europese partnerlanden gendergelijkheid uitdrukkelijk te erkennen als een fundamentele gemeenschappelijke waarde en de verwezenlijking ervan tot een van de doelstellingen van hun samenwerking te maken; benadrukt dat de EU en haar partners veelal voor dezelfde uitdagingen staan, en dat een politieke impuls kan helpen om vrouwenrechten en gendergelijkheid hoger op de politieke agenda van het Oostelijk Partnerschap te plaatsen;

| 21. | benadrukt dat fundamentele waarden zoals gelijke economische onafhankelijkheid, gelijke betaling voor gelijk of gelijkwaardig werk en gelijkheid in besluitvorming moeten worden erkend als basisbeginselen en gemeenschappelijke prioriteiten; verzoekt de Oost-Europese partnerlanden te overwegen maatregelen voor het combineren van werk en privéleven in te voeren, met het doel om belemmeringen voor de arbeidsparticipatie van vrouwen weg te nemen en de genderpensioenkloof te dichten; onderstreept voorts dat achterhaalde wettelijke bepalingen die het werk van vrouwen in specifieke sectoren verbieden, moeten worden herzien, aangezien zij de toegang van vrouwen tot bepaalde beroepen en banen op ongeoorloofde wijze beperken; |
| --- | --- |

21.

benadrukt dat fundamentele waarden zoals gelijke economische onafhankelijkheid, gelijke betaling voor gelijk of gelijkwaardig werk en gelijkheid in besluitvorming moeten worden erkend als basisbeginselen en gemeenschappelijke prioriteiten; verzoekt de Oost-Europese partnerlanden te overwegen maatregelen voor het combineren van werk en privéleven in te voeren, met het doel om belemmeringen voor de arbeidsparticipatie van vrouwen weg te nemen en de genderpensioenkloof te dichten; onderstreept voorts dat achterhaalde wettelijke bepalingen die het werk van vrouwen in specifieke sectoren verbieden, moeten worden herzien, aangezien zij de toegang van vrouwen tot bepaalde beroepen en banen op ongeoorloofde wijze beperken;

| 22. | is groot voorstander van alle soorten maatregelen die gericht zijn op het verbeteren van de rechten van vrouwen op de arbeidsmarkt, zoals een doeltreffende tenuitvoerlegging van het bestaande rechtskader, de bevordering van gelijkheid van vrouwen en mannen, stimulansen voor ondernemerschap door vrouwen, bewustzijnscampagnes met betrekking tot hun situatie, betere verzameling van gegevens, de evaluatie en monitoring daarvan met het oog op de ontwikkeling van op maat gemaakte maatregelen, en steun voor vrouwennetwerken en organisaties aan de basis; wijst erop dat de nieuwe mogelijkheden voor vrouwen kunnen worden geconsolideerd met de ontwikkeling van de digitalisering en de deeleconomie in de landen van het Oostelijk Partnerschap; |
| --- | --- |

22.

is groot voorstander van alle soorten maatregelen die gericht zijn op het verbeteren van de rechten van vrouwen op de arbeidsmarkt, zoals een doeltreffende tenuitvoerlegging van het bestaande rechtskader, de bevordering van gelijkheid van vrouwen en mannen, stimulansen voor ondernemerschap door vrouwen, bewustzijnscampagnes met betrekking tot hun situatie, betere verzameling van gegevens, de evaluatie en monitoring daarvan met het oog op de ontwikkeling van op maat gemaakte maatregelen, en steun voor vrouwennetwerken en organisaties aan de basis; wijst erop dat de nieuwe mogelijkheden voor vrouwen kunnen worden geconsolideerd met de ontwikkeling van de digitalisering en de deeleconomie in de landen van het Oostelijk Partnerschap;

| 23. | onderstreept de noodzaak om een genderbewust, op rechten gebaseerd beleid te formuleren op grond van gelijkheid en non-discriminatie, om alle aspecten en stadia van migratie te reguleren en beheren, en om de toegang van vrouwelijke migrerende werknemers tot banen in het buitenland te vergemakkelijken, met als doel om veilige migratie te bevorderen en de bescherming van de rechten van vrouwelijke migrerende werknemers te waarborgen; verzoekt de Oost-Europese partnerlanden sociaal-economische, psychologische en juridische diensten op te zetten of te monitoren die gericht zijn op het vergemakkelijken van de re-integratie van vrouwen die zijn teruggekeerd naar hun land van oorsprong; |
| --- | --- |

23.

onderstreept de noodzaak om een genderbewust, op rechten gebaseerd beleid te formuleren op grond van gelijkheid en non-discriminatie, om alle aspecten en stadia van migratie te reguleren en beheren, en om de toegang van vrouwelijke migrerende werknemers tot banen in het buitenland te vergemakkelijken, met als doel om veilige migratie te bevorderen en de bescherming van de rechten van vrouwelijke migrerende werknemers te waarborgen; verzoekt de Oost-Europese partnerlanden sociaal-economische, psychologische en juridische diensten op te zetten of te monitoren die gericht zijn op het vergemakkelijken van de re-integratie van vrouwen die zijn teruggekeerd naar hun land van oorsprong;

| 24. | is van oordeel dat een uitbreiding van de rol van vaders in de opvoeding van hun kinderen de combinatie van werk en privéleven voor zowel mannen als vrouwen kan verbeteren en vergemakkelijken; wijst erop dat moet worden aangemoedigd dat mannen en vrouwen van alle categorieën werknemers in gelijke mate gebruikmaken van verlofregelingen, om de toegang van vrouwen tot en hun positie op de arbeidsmarkt te verbeteren; benadrukt dat steunstelsels voor kinderen, met inbegrip van gezins- en kindertoelagen, voldoende moeten zijn om vrouwen de mogelijkheid te bieden onafhankelijk in het levensonderhoud van hun gezin te voorzien; |
| --- | --- |

24.

is van oordeel dat een uitbreiding van de rol van vaders in de opvoeding van hun kinderen de combinatie van werk en privéleven voor zowel mannen als vrouwen kan verbeteren en vergemakkelijken; wijst erop dat moet worden aangemoedigd dat mannen en vrouwen van alle categorieën werknemers in gelijke mate gebruikmaken van verlofregelingen, om de toegang van vrouwen tot en hun positie op de arbeidsmarkt te verbeteren; benadrukt dat steunstelsels voor kinderen, met inbegrip van gezins- en kindertoelagen, voldoende moeten zijn om vrouwen de mogelijkheid te bieden onafhankelijk in het levensonderhoud van hun gezin te voorzien;

| 25. | benadrukt dat parlementsleden aan alle zijden meer toezicht zouden kunnen uitoefenen op genderspecifieke kwesties, waarbij de nadruk zou kunnen liggen op de tenuitvoerlegging van het EU-acquis, d.w.z. op het waarborgen dat richtlijnen naar behoren worden toegepast in de drie landen met een associatieovereenkomst met de EU (Georgië, Moldavië en Oekraïne), maar ook op het nauwlettend volgen van de lopende onderhandelingen met het oog op de vervanging van de gedateerde partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten, om er zo op toe te zien dat soortgelijke bepalingen in de teksten van de „nieuwe generatie” worden opgenomen; |
| --- | --- |

25.

benadrukt dat parlementsleden aan alle zijden meer toezicht zouden kunnen uitoefenen op genderspecifieke kwesties, waarbij de nadruk zou kunnen liggen op de tenuitvoerlegging van het EU-acquis, d.w.z. op het waarborgen dat richtlijnen naar behoren worden toegepast in de drie landen met een associatieovereenkomst met de EU (Georgië, Moldavië en Oekraïne), maar ook op het nauwlettend volgen van de lopende onderhandelingen met het oog op de vervanging van de gedateerde partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten, om er zo op toe te zien dat soortgelijke bepalingen in de teksten van de „nieuwe generatie” worden opgenomen;

| 26. | beklemtoont dat gendergelijkheid binnen het ENB en het ENI weliswaar een horizontaal beginsel is, maar dat exactere en meetbaardere doelstellingen moeten worden nagestreefd, ook met het oog op het nieuwe actieplan voor gendergelijkheid in het kader van ontwikkeling voor 2016-2020; |
| --- | --- |

26.

beklemtoont dat gendergelijkheid binnen het ENB en het ENI weliswaar een horizontaal beginsel is, maar dat exactere en meetbaardere doelstellingen moeten worden nagestreefd, ook met het oog op het nieuwe actieplan voor gendergelijkheid in het kader van ontwikkeling voor 2016-2020;

| 27. | pleit er in het kader van het herziene ENB voor dat de nadruk in landenspecifieke verslagen komt te liggen op de met de partnerlanden overeengekomen prioriteiten, met inbegrip van gendergelijkheid; stelt met het oog op deze doelstellingen voor geharmoniseerde gegevens te verzamelen over de situatie van vrouwen in de Oost-Europese partnerlanden, via het ENI en in het bijzonder door middel van de invoering van de gendergelijkheidsindex, die is ontwikkeld door het Europees Instituut voor gendergelijkheid (EIGE); |
| --- | --- |

27.

pleit er in het kader van het herziene ENB voor dat de nadruk in landenspecifieke verslagen komt te liggen op de met de partnerlanden overeengekomen prioriteiten, met inbegrip van gendergelijkheid; stelt met het oog op deze doelstellingen voor geharmoniseerde gegevens te verzamelen over de situatie van vrouwen in de Oost-Europese partnerlanden, via het ENI en in het bijzonder door middel van de invoering van de gendergelijkheidsindex, die is ontwikkeld door het Europees Instituut voor gendergelijkheid (EIGE);

| 28. | benadrukt dat de EU de partnerlanden meer ondersteuning moet bieden bij de strategieën, programma's of actieplannen ter verbetering van de situatie van vrouwen, en haar deskundigheid op het vlak van het aanpassen van de arbeidswetgeving inzake gendergelijkheid en het verbeteren van de participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt en in de besluitvorming moet delen; wijst voorts op de dringende noodzaak van gendermainstreaming als strategie ter verwezenlijking van gendergelijkheid, en van positieve maatregelen in de nationale actieplannen van het Europees nabuurschapsbeleid; |
| --- | --- |

28.

benadrukt dat de EU de partnerlanden meer ondersteuning moet bieden bij de strategieën, programma's of actieplannen ter verbetering van de situatie van vrouwen, en haar deskundigheid op het vlak van het aanpassen van de arbeidswetgeving inzake gendergelijkheid en het verbeteren van de participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt en in de besluitvorming moet delen; wijst voorts op de dringende noodzaak van gendermainstreaming als strategie ter verwezenlijking van gendergelijkheid, en van positieve maatregelen in de nationale actieplannen van het Europees nabuurschapsbeleid;

| 29. | acht het mogelijk het aantal vrouwen in het besluitvormingsproces op te schroeven, met name op politiek niveau, door de politieke cultuur van de Oost-Europese partnerlanden te veranderen en de beste Europese werkwijzen ten aanzien van het samenstellen van partijen toe te passen; |
| --- | --- |

29.

acht het mogelijk het aantal vrouwen in het besluitvormingsproces op te schroeven, met name op politiek niveau, door de politieke cultuur van de Oost-Europese partnerlanden te veranderen en de beste Europese werkwijzen ten aanzien van het samenstellen van partijen toe te passen;

| 30. | onderstreept dat deze strategieën, programma's of actieplannen doeltreffend ten uitvoer moeten worden gelegd, en dat jaarlijks een monitoringverslag moet worden ingediend bij de nationale parlementen van de Oost-Europese partnerlanden en bij de Parlementaire Vergadering Euronest; is voorstander van de organisatie van gendergerelateerde nevenevenementen tijdens de topconferenties van het Oostelijk Partnerschap, met het oog op de politieke zichtbaarheid; |
| --- | --- |

30.

onderstreept dat deze strategieën, programma's of actieplannen doeltreffend ten uitvoer moeten worden gelegd, en dat jaarlijks een monitoringverslag moet worden ingediend bij de nationale parlementen van de Oost-Europese partnerlanden en bij de Parlementaire Vergadering Euronest; is voorstander van de organisatie van gendergerelateerde nevenevenementen tijdens de topconferenties van het Oostelijk Partnerschap, met het oog op de politieke zichtbaarheid;

| 31. | pleit ervoor dat vrouwenrechten en gendergelijkheidskwesties stelselmatig worden opgenomen in alle periodieke politieke en mensenrechtendialogen, samen met de voorgestelde maatregelen; |
| --- | --- |

31.

pleit ervoor dat vrouwenrechten en gendergelijkheidskwesties stelselmatig worden opgenomen in alle periodieke politieke en mensenrechtendialogen, samen met de voorgestelde maatregelen;

| 32. | spoort de lidstaten ertoe aan nauwere bilaterale en multilaterale banden te ontwikkelen met de Oost-Europese partners en actief deel te nemen aan het bieden van overgangssteun en technische ondersteuning en aan het uitwisselen van ervaringen; is van mening dat de geografisch dicht bij de landen van het Oostelijk Partnerschap gelegen lidstaten er in belangrijke mate kunnen toe bijdragen nauwere banden te faciliteren en andere lidstaten bij partnerschappen te betrekken; onderstreept de belangrijke rol van beroepsonderwijs en -opleiding voor vrouwen; pleit voor meer investeringen ter ondersteuning van de aanwerving van vrouwen voor hoogwaardige banen, met name in sectoren en posities waarin vrouwen ondervertegenwoordigd zijn; |
| --- | --- |

32.

spoort de lidstaten ertoe aan nauwere bilaterale en multilaterale banden te ontwikkelen met de Oost-Europese partners en actief deel te nemen aan het bieden van overgangssteun en technische ondersteuning en aan het uitwisselen van ervaringen; is van mening dat de geografisch dicht bij de landen van het Oostelijk Partnerschap gelegen lidstaten er in belangrijke mate kunnen toe bijdragen nauwere banden te faciliteren en andere lidstaten bij partnerschappen te betrekken; onderstreept de belangrijke rol van beroepsonderwijs en -opleiding voor vrouwen; pleit voor meer investeringen ter ondersteuning van de aanwerving van vrouwen voor hoogwaardige banen, met name in sectoren en posities waarin vrouwen ondervertegenwoordigd zijn;

| 33. | verzoekt haar covoorzitters deze resolutie te doen toekomen aan de voorzitter van het Europees Parlement, de Raad, de Commissie, de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid/vicevoorzitter van de Commissie, de Europese Dienst voor extern optreden en de regeringen en parlementen van de lidstaten en van de Oost-Europese partnerlanden. |
| --- | --- |

33.

verzoekt haar covoorzitters deze resolutie te doen toekomen aan de voorzitter van het Europees Parlement, de Raad, de Commissie, de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid/vicevoorzitter van de Commissie, de Europese Dienst voor extern optreden en de regeringen en parlementen van de lidstaten en van de Oost-Europese partnerlanden.

---

(1)  Aangenomen teksten, P8_TA(2016)0487.

(2)  Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0446.

---