# Iris Oifigiúil C NaN/2014

| | ISSN 1977-107X |
| --- | --- |
| Iris Oifigiúil
  an Aontais Eorpaigh | Eagrán Speisialta (
  1
  ) |
| | |
| An t-eagrán Gaeilge | Faisnéis agus Fógraí | 578 Aibreán 2014 |

ISSN 1977-107X

Iris Oifigiúil

an Aontais Eorpaigh

Eagrán Speisialta (
  1
  )

1

An t-eagrán Gaeilge

Faisnéis agus Fógraí

578 Aibreán 2014

---

| | Clár | Leathanach |
| --- | --- | --- |
| | IV   Fógraí |
| | FÓGRAÍ Ó INSTITIÚIDÍ, Ó CHOMHLACHTAÍ, Ó OIFIGÍ, AGUS Ó GHNÍOMHAIREACHTAÍ AN AONTAIS EORPAIGH |
| | Parlaimint na hEorpa |
| 2014/C /01 | Tuairimí an L COSAC – 27–29 Deireadh Fómhair 2013, Vilnias | 1 |

Clár

Leathanach

IV   Fógraí

FÓGRAÍ Ó INSTITIÚIDÍ, Ó CHOMHLACHTAÍ, Ó OIFIGÍ, AGUS Ó GHNÍOMHAIREACHTAÍ AN AONTAIS EORPAIGH

Parlaimint na hEorpa

2014/C /01

Tuairimí an L COSAC – 27–29 Deireadh Fómhair 2013, Vilnias

1

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Faoin tagairt C 104 a foilsíodh ábhar an eagráin seo i dteangacha oifigiúla eile an Aontais Eorpaigh. |

---

(1)   Faoin tagairt C 104 a foilsíodh ábhar an eagráin seo i dteangacha oifigiúla eile an Aontais Eorpaigh.

1

| GA | |
| --- | --- |

GA

---

IV Fógraí

FÓGRAÍ Ó INSTITIÚIDÍ, Ó CHOMHLACHTAÍ, Ó OIFIGÍ, AGUS Ó GHNÍOMHAIREACHTAÍ AN AONTAIS EORPAIGH

Parlaimint na hEorpa

| 8.4.2014 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | 1 |
| --- | --- | --- | --- |

8.4.2014

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

1

---

TUAIRIMÍ AN L COSAC

27–29 Deireadh Fómhair 2013, Vilnias

2014/C 104/01

1.   Tuairimí COSAC maidir le neartú an Chomhair Idirpharlaimintigh san Aontas Eorpach

| 1.1. | Ag a chruinniú iomlánaíoch i Vilnias ar ócáid a 50ú iubhaile, fearann COSAC fáilte is fiche roimh an bhfear a bhunaigh é, an tUasal Laurent FABIUS, Aire Gnóthaí Eachtracha de chuid Phoblacht na Fraince agus iar-Cheann Comhairle Assemblée Nationale na Fraince, agus is mian leis a bhuíochas as cuimse a chur in iúl don Uasal FABIUS as a thionscnamh sa bhliain 1989 agus as na hiarrachtaí a rinne sé ina dhiaidh sin maidir le bunú Comhdháil Idirpharlaiminteach de na Coistí um Ghnóthaí Eorpacha, ar a dtugtar COSAC. |
| --- | --- |

1.1.

Ag a chruinniú iomlánaíoch i Vilnias ar ócáid a 50ú iubhaile, fearann COSAC fáilte is fiche roimh an bhfear a bhunaigh é, an tUasal Laurent FABIUS, Aire Gnóthaí Eachtracha de chuid Phoblacht na Fraince agus iar-Cheann Comhairle Assemblée Nationale na Fraince, agus is mian leis a bhuíochas as cuimse a chur in iúl don Uasal FABIUS as a thionscnamh sa bhliain 1989 agus as na hiarrachtaí a rinne sé ina dhiaidh sin maidir le bunú Comhdháil Idirpharlaiminteach de na Coistí um Ghnóthaí Eorpacha, ar a dtugtar COSAC.

| 1.2. | Is é COSAC an chomhdháil idirpharlaiminteach is sine a aithnítear i gConarthaí an Aontais Eorpaigh (AE), agus tá sé tiomanta i gcónaí do neartú na dlisteanachta daonlathaí agus na freagrachta in AE, do chur chun cinn ról réamhghníomhach na bParlaimintí náisiúnta i bpróiseas cinnteoireachta AE agus do chomhoibriú idir na Parlaimintí náisiúnta agus Parlaimint na hEorpa. |
| --- | --- |

1.2.

Is é COSAC an chomhdháil idirpharlaiminteach is sine a aithnítear i gConarthaí an Aontais Eorpaigh (AE), agus tá sé tiomanta i gcónaí do neartú na dlisteanachta daonlathaí agus na freagrachta in AE, do chur chun cinn ról réamhghníomhach na bParlaimintí náisiúnta i bpróiseas cinnteoireachta AE agus do chomhoibriú idir na Parlaimintí náisiúnta agus Parlaimint na hEorpa.

| 1.3. | Iarrann COSAC ar institiúidí AE tús a chur le díospóireacht le Parlaimintí faoi conas an leas is mó is féidir a bhaint as na féidearthachtaí a chuirtear ar fáil in Airteagal 10 de Phrótacal 1 de Chonradh Liospóin. |
| --- | --- |

1.3.

Iarrann COSAC ar institiúidí AE tús a chur le díospóireacht le Parlaimintí faoi conas an leas is mó is féidir a bhaint as na féidearthachtaí a chuirtear ar fáil in Airteagal 10 de Phrótacal 1 de Chonradh Liospóin.

2.   Uachtaránacht Chomhairle an Aontais Eorpaigh go dtí seo

| 2.1. | Tugann COSAC dá aire an comhaontú polaitiúil a rinneadh an 27 Meitheamh 2013 ar an leibhéal polaitiúil is airde idir Parlaimint na hEorpa, Uachtaránacht na Comhairle agus an Coimisiún maidir leis an gCreat Airgeadais Ilbhliantúil don tréimhse 2014-2020 agus tá sé ag súil go dtabharfar chun críche go tapa na gníomhartha dlíthiúla comhlántacha a mbeidh tionchar cinntitheach acu ar chur i bhfeidhm an chreata airgeadais nua ar bhealach comhsheasmhach, trédhearcach a bheidh níos oiriúnaí do riachtanais shaoránaigh an Aontais. Creideann COSAC gur cheart go mbeadh ról suntasach ag buiséad AE maidir le fás a spreagadh, na hinfheistíochtaí is gá a chur ar fáil i dtaighde agus i nuálaíocht, chomh maith le cuidiú chun díriú ar fhadhb na mí-chothromaíochtaí maicreacnamaíocha laistigh d’AE. Cuireann COSAC in iúl go láidir gurb í an phríomhsprioc atá ann anois a chinntiú go dtabharfar na cistí airgeadais don tréimhse 2014-2020 do shaoránaigh agus do ghnólachtaí na hEorpa in am. |
| --- | --- |

2.1.

Tugann COSAC dá aire an comhaontú polaitiúil a rinneadh an 27 Meitheamh 2013 ar an leibhéal polaitiúil is airde idir Parlaimint na hEorpa, Uachtaránacht na Comhairle agus an Coimisiún maidir leis an gCreat Airgeadais Ilbhliantúil don tréimhse 2014-2020 agus tá sé ag súil go dtabharfar chun críche go tapa na gníomhartha dlíthiúla comhlántacha a mbeidh tionchar cinntitheach acu ar chur i bhfeidhm an chreata airgeadais nua ar bhealach comhsheasmhach, trédhearcach a bheidh níos oiriúnaí do riachtanais shaoránaigh an Aontais. Creideann COSAC gur cheart go mbeadh ról suntasach ag buiséad AE maidir le fás a spreagadh, na hinfheistíochtaí is gá a chur ar fáil i dtaighde agus i nuálaíocht, chomh maith le cuidiú chun díriú ar fhadhb na mí-chothromaíochtaí maicreacnamaíocha laistigh d’AE. Cuireann COSAC in iúl go láidir gurb í an phríomhsprioc atá ann anois a chinntiú go dtabharfar na cistí airgeadais don tréimhse 2014-2020 do shaoránaigh agus do ghnólachtaí na hEorpa in am.

| 2.2. | Cuireann COSAC fáilte roimh an gcomhaontú a rinne an Chomhairle Eorpach i Meitheamh 2013 EUR 6 billiún a sholáthar do chiste don óige atá gan obair, ar a dtugtar “ráthaíocht don óige”, d’fhonn an pacáiste fostaíochta don óige a chur i bhfeidhm, ach cuireann sé in iúl go láidir gur gá bearta nithiúla breise a dhéanamh go práinneach. Cuireann COSAC in iúl go láidir go gcaithfear straitéis chuimsitheach a bheith ann le dul i ngleic le dífhostaíocht na hóige, lena n-áirítear bearta chun tacú le fiontair bheaga agus mheánmhéide, fiontraíocht a chothú i measc daoine óga agus líon na ndaoine óga nach n-éiríonn leo ar scoil a laghdú. |
| --- | --- |

2.2.

Cuireann COSAC fáilte roimh an gcomhaontú a rinne an Chomhairle Eorpach i Meitheamh 2013 EUR 6 billiún a sholáthar do chiste don óige atá gan obair, ar a dtugtar “ráthaíocht don óige”, d’fhonn an pacáiste fostaíochta don óige a chur i bhfeidhm, ach cuireann sé in iúl go láidir gur gá bearta nithiúla breise a dhéanamh go práinneach. Cuireann COSAC in iúl go láidir go gcaithfear straitéis chuimsitheach a bheith ann le dul i ngleic le dífhostaíocht na hóige, lena n-áirítear bearta chun tacú le fiontair bheaga agus mheánmhéide, fiontraíocht a chothú i measc daoine óga agus líon na ndaoine óga nach n-éiríonn leo ar scoil a laghdú.

| 2.3. | Creideann COSAC, maidir le cruthú margaidh inmheánaigh fheidhmiúil fuinnimh agus críochnú na hoibre ar an Treoir maidir le hoibrithe a chur i gceann poist faoi chuimsiú seirbhísí a sholáthar, mar aon leis an margadh fuinnimh agus an teicneolaíocht dhigiteach, agus i gcomhréir leis na dlíthe náisiúnta a bhaineann le pá agus cosaint shóisialta, go ndéanfadh siad sin comhlánú ar chruthú an Mhargaidh Aonair, agus go bhfuil siad ar mhórchuspóirí AE agus go spreagfadh siad forbairt an gheilleagair Eorpaigh sa chaoi go mbeadh sé níos cobhsaí agus níos iomaíche, agus go leanfaidh as sin ról níos mó ag AE ar fud an domhain. Dá bhrí sin, molann sé d'institiúidí AE gach rud atá indéanta a dhéanamh chun dul chun cinn inbhraite a bhaint amach sna réimsí sin, lena n-áirítear cinnteacht a sholáthar maidir le cúrsaí beartais, rud a spreagfaidh infheistíochtaí meántéarmacha agus fadtéarmacha. |
| --- | --- |

2.3.

Creideann COSAC, maidir le cruthú margaidh inmheánaigh fheidhmiúil fuinnimh agus críochnú na hoibre ar an Treoir maidir le hoibrithe a chur i gceann poist faoi chuimsiú seirbhísí a sholáthar, mar aon leis an margadh fuinnimh agus an teicneolaíocht dhigiteach, agus i gcomhréir leis na dlíthe náisiúnta a bhaineann le pá agus cosaint shóisialta, go ndéanfadh siad sin comhlánú ar chruthú an Mhargaidh Aonair, agus go bhfuil siad ar mhórchuspóirí AE agus go spreagfadh siad forbairt an gheilleagair Eorpaigh sa chaoi go mbeadh sé níos cobhsaí agus níos iomaíche, agus go leanfaidh as sin ról níos mó ag AE ar fud an domhain. Dá bhrí sin, molann sé d'institiúidí AE gach rud atá indéanta a dhéanamh chun dul chun cinn inbhraite a bhaint amach sna réimsí sin, lena n-áirítear cinnteacht a sholáthar maidir le cúrsaí beartais, rud a spreagfaidh infheistíochtaí meántéarmacha agus fadtéarmacha.

| 2.4. | Aithníonn COSAC gurb é leas AE go mbeadh na comharsana atá ar an taobh thoir di cobhsaí, sábháilte, láidir ó thaobh na heacnamaíochta de agus i bhfabhar na hEorpa agus cuireann sé in iúl nach mbeidh rath ar Chomhpháirtíocht an Oirthir mura n-oibríonn institiúidí agus Ballstáit AE agus Comhpháirtithe an Oirthir iad féin i gcomhar le chéile. |
| --- | --- |

2.4.

Aithníonn COSAC gurb é leas AE go mbeadh na comharsana atá ar an taobh thoir di cobhsaí, sábháilte, láidir ó thaobh na heacnamaíochta de agus i bhfabhar na hEorpa agus cuireann sé in iúl nach mbeidh rath ar Chomhpháirtíocht an Oirthir mura n-oibríonn institiúidí agus Ballstáit AE agus Comhpháirtithe an Oirthir iad féin i gcomhar le chéile.

| 2.5. | Cuireann COSAC fáilte roimh an gCróit mar an 28ú Ballstát d’AE. Leagann COSAC béim ar an tábhacht a bhaineann le cur chun feidhme an phrionsabail a deir “rudaí bunúsacha ar dtús” rud atá léirithe ag na tuarascálacha a d’eisigh an Coimisiún Eorpach le déanaí ar dhul chun cinn, agus aithníonn sé gurb é an próiseas aontachais an uirlis ba cheart a úsáid chun leanúint ar aghaidh le hathaontú na hEorpa agus réigiún na mBalcán Thiar. |
| --- | --- |

2.5.

Cuireann COSAC fáilte roimh an gCróit mar an 28ú Ballstát d’AE. Leagann COSAC béim ar an tábhacht a bhaineann le cur chun feidhme an phrionsabail a deir “rudaí bunúsacha ar dtús” rud atá léirithe ag na tuarascálacha a d’eisigh an Coimisiún Eorpach le déanaí ar dhul chun cinn, agus aithníonn sé gurb é an próiseas aontachais an uirlis ba cheart a úsáid chun leanúint ar aghaidh le hathaontú na hEorpa agus réigiún na mBalcán Thiar.

| 2.6. | Fáiltíonn COSAC freisin roimh thús na caibidlíochta stairiúla idir AE agus na Stáit Aontaithe maidir le Comhpháirtíocht Trádála agus Infheistíochta Trasatlantaí (TTIP) agus measann sé dá gcuirfí i gcrích í ar bhealach a thabharfadh aitheantas do leasanna dlisteanacha fhiontair na hEorpa, go bhféadfadh TTIP an spreagadh mór a bhfuil gá leis a thabhairt do gheilleagar AE, agus más fíor do mheastacháin an Choimisiúin, go bhféadfadh sé suas le 400 000 post nua a chruthú agus suas le 0,5 % de mhéadú a dhéanamh ar an OTI in aghaidh na bliana. Mar sin féin, cáineann COSAC cibear-idircheapadh neamhúdaraithe atá dírithe ar institiúidí agus ar dhaoine aonair. |
| --- | --- |

2.6.

Fáiltíonn COSAC freisin roimh thús na caibidlíochta stairiúla idir AE agus na Stáit Aontaithe maidir le Comhpháirtíocht Trádála agus Infheistíochta Trasatlantaí (TTIP) agus measann sé dá gcuirfí i gcrích í ar bhealach a thabharfadh aitheantas do leasanna dlisteanacha fhiontair na hEorpa, go bhféadfadh TTIP an spreagadh mór a bhfuil gá leis a thabhairt do gheilleagar AE, agus más fíor do mheastacháin an Choimisiúin, go bhféadfadh sé suas le 400 000 post nua a chruthú agus suas le 0,5 % de mhéadú a dhéanamh ar an OTI in aghaidh na bliana. Mar sin féin, cáineann COSAC cibear-idircheapadh neamhúdaraithe atá dírithe ar institiúidí agus ar dhaoine aonair.

| 2.7. | Cuireann COSAC in iúl an brón mór agus an t-aiféala atá air de bharr na ndaoine go léir a fuair bás go tragóideach sa Mheánmhuir agus iarrann sé ar AE agus ar na Ballstáit gníomhú go diongbháilte lena chinntiú nach dtarlóidh a leithéid de thragóidí daonna arís. Tugann COSAC dá aire na bearta a pléadh i dtaca leis seo ag an gComhairle Eorpach an 24 agus 25 Deireadh Fómhair, go háirithe an Tascfhórsa nuabhunaithe don Mheánmhuir, agus iarrann sé cur chuige comhordaithe maidir le sreafaí imirce agus go mbeadh an cur chuige sin á threorú ag na prionsabail maidir le dlúthpháirtíocht agus comhroinnt chothrom freagrachta mar a leagtar síos in Airteagal 80 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE). |
| --- | --- |

2.7.

Cuireann COSAC in iúl an brón mór agus an t-aiféala atá air de bharr na ndaoine go léir a fuair bás go tragóideach sa Mheánmhuir agus iarrann sé ar AE agus ar na Ballstáit gníomhú go diongbháilte lena chinntiú nach dtarlóidh a leithéid de thragóidí daonna arís. Tugann COSAC dá aire na bearta a pléadh i dtaca leis seo ag an gComhairle Eorpach an 24 agus 25 Deireadh Fómhair, go háirithe an Tascfhórsa nuabhunaithe don Mheánmhuir, agus iarrann sé cur chuige comhordaithe maidir le sreafaí imirce agus go mbeadh an cur chuige sin á threorú ag na prionsabail maidir le dlúthpháirtíocht agus comhroinnt chothrom freagrachta mar a leagtar síos in Airteagal 80 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE).

3.   Rath ar Chomhpháirtíocht an Oirthir a chinntiú

| 3.1. | Leagann COSAC béim ar an tábhacht straitéiseach a bhaineann le Comhpháirtíocht an Oirthir d’fhonn a chinntiú go mbeidh slándáil bhuan, forbairt dhaonlathach agus rathúnas fadtéarmach eacnamaíoch ag a comharsana san Oirthear. Tá COSAC ag súil go mbeidh torthaí dearfacha ag an 3ú Cruinniú Mullaigh de Chomhpháirtíocht an Oirthir i Vilnias agus go mbeidh caidreamh polaitiúil níos dlúithe agus comhtháthú eacnamaíoch níos doimhne ann dá bharr sna tíortha sin atá i gComhpháirtíocht an Oirthir agus a chomhlíonann na gealltanais agus na ceanglais riachtanacha. Cuireann COSAC fáilte roimh an dul chun cinn a rinneadh san idirbheartaíocht ar Chomhaontuithe Comhlachais déthaobhacha agus ar Chomhaontuithe Saorthrádála Substainteacha Cuimsitheacha le comhpháirtithe an Oirthir agus tá sé ag súil go síneofar comhaontuithe leis an tSeoirsia agus leis an Moldóiv i rith Chruinniú Mullaigh Vilnias. |
| --- | --- |

3.1.

Leagann COSAC béim ar an tábhacht straitéiseach a bhaineann le Comhpháirtíocht an Oirthir d’fhonn a chinntiú go mbeidh slándáil bhuan, forbairt dhaonlathach agus rathúnas fadtéarmach eacnamaíoch ag a comharsana san Oirthear. Tá COSAC ag súil go mbeidh torthaí dearfacha ag an 3ú Cruinniú Mullaigh de Chomhpháirtíocht an Oirthir i Vilnias agus go mbeidh caidreamh polaitiúil níos dlúithe agus comhtháthú eacnamaíoch níos doimhne ann dá bharr sna tíortha sin atá i gComhpháirtíocht an Oirthir agus a chomhlíonann na gealltanais agus na ceanglais riachtanacha. Cuireann COSAC fáilte roimh an dul chun cinn a rinneadh san idirbheartaíocht ar Chomhaontuithe Comhlachais déthaobhacha agus ar Chomhaontuithe Saorthrádála Substainteacha Cuimsitheacha le comhpháirtithe an Oirthir agus tá sé ag súil go síneofar comhaontuithe leis an tSeoirsia agus leis an Moldóiv i rith Chruinniú Mullaigh Vilnias.

| 3.2. | Tuigeann COSAC go bhfuil cúrsaí éagsúla eacnamaíocha agus polaitiúla sna tíortha atá i gComhpháirtíocht an Oirthir agus ar an ábhar sin leagann sé béim ar an tábhacht ar leith a bhaineann leis an Úcráin lena chinntiú go mbeidh rath ar an gComhpháirtíocht. Molann COSAC torthaí mhisean monatóireachta Pharlaimint na hEorpa chun na hÚcráine agus is mian leis buíochas a ghabháil leis an Uasal Pat COX, iarUachtarán Pharlaimint na hEorpa agus leis an Uasal Alexander KWASNIEWSKI, iarUachtarán Phoblacht na Polainne, as a dtiomantas agus a ndúthracht gan staonadh maidir le réiteach fadhbanna faoi cheartas roghnaitheach agus as éascú a dhéanamh ar na leasuithe atá riachtanach sa chóras breithiúnach san Úcráin. Tá súil ag COSAC go leanfaidh an Úcráin ar aghaidh le leasuithe d'fhonn na coinníollacha atá leagtha síos a chomhlíonadh, faoi mar a shonraigh an Chomhairle Gnóthaí Eachtracha go foirmiúil iad an 10 Nollaig 2012 agus ar thacaigh Rún ó Pharlaimint na hEorpa den 13 Nollaig 2012 leo, agus go síneofar an Comhaontú Comhlachais leis an Úcráin le linn Chruinniú Mullaigh Vilnias. Tacaíonn COSAC le cur i bhfeidhm an Chomhaontaithe Comhlachais idir AE agus an Úcráin ar bhonn sealadach nuair a shíneofar é agus cuireann sé in iúl go bhfuil sé ar intinn aige leanúint ar aghaidh go tapa le daingniú iomlán an Chomhaontaithe Comhlachais idir AE agus an Úcráin i bParlaimintí náisiúnta AE agus na hÚcráine, nuair a bheidh na ceanglais riachtanacha comhlíonta. Ba mhaith le COSAC béim a leagan ar a thábhachtaí atá an dlúthpháirtíocht leis an Úcráin le linn an phróisis Comhlachais agus ina dhiaidh. |
| --- | --- |

3.2.

Tuigeann COSAC go bhfuil cúrsaí éagsúla eacnamaíocha agus polaitiúla sna tíortha atá i gComhpháirtíocht an Oirthir agus ar an ábhar sin leagann sé béim ar an tábhacht ar leith a bhaineann leis an Úcráin lena chinntiú go mbeidh rath ar an gComhpháirtíocht. Molann COSAC torthaí mhisean monatóireachta Pharlaimint na hEorpa chun na hÚcráine agus is mian leis buíochas a ghabháil leis an Uasal Pat COX, iarUachtarán Pharlaimint na hEorpa agus leis an Uasal Alexander KWASNIEWSKI, iarUachtarán Phoblacht na Polainne, as a dtiomantas agus a ndúthracht gan staonadh maidir le réiteach fadhbanna faoi cheartas roghnaitheach agus as éascú a dhéanamh ar na leasuithe atá riachtanach sa chóras breithiúnach san Úcráin. Tá súil ag COSAC go leanfaidh an Úcráin ar aghaidh le leasuithe d'fhonn na coinníollacha atá leagtha síos a chomhlíonadh, faoi mar a shonraigh an Chomhairle Gnóthaí Eachtracha go foirmiúil iad an 10 Nollaig 2012 agus ar thacaigh Rún ó Pharlaimint na hEorpa den 13 Nollaig 2012 leo, agus go síneofar an Comhaontú Comhlachais leis an Úcráin le linn Chruinniú Mullaigh Vilnias. Tacaíonn COSAC le cur i bhfeidhm an Chomhaontaithe Comhlachais idir AE agus an Úcráin ar bhonn sealadach nuair a shíneofar é agus cuireann sé in iúl go bhfuil sé ar intinn aige leanúint ar aghaidh go tapa le daingniú iomlán an Chomhaontaithe Comhlachais idir AE agus an Úcráin i bParlaimintí náisiúnta AE agus na hÚcráine, nuair a bheidh na ceanglais riachtanacha comhlíonta. Ba mhaith le COSAC béim a leagan ar a thábhachtaí atá an dlúthpháirtíocht leis an Úcráin le linn an phróisis Comhlachais agus ina dhiaidh.

4.   Dlisteanacht Dhaonlathach in AE agus Ról Pharlaimintí AE

| 4.1. | Tugann COSAC dá aire go bhfuil easnamh daonlathach le sonrú i gcónaí i struchtúir pholaitiúla agus institiúideacha phróiseas cinnteoireachta AE. Ós rud é gurb í 2013 Bliain Eorpach na Saoránach creideann COSAC go bhfuil sé riachtanach bearta a chur i gcrích lena chinntiú go bhfuil córas rialachais AE, agus go háirithe an córas rialachais eacnamaíoch, agus feidhmiú a chuid institiúidí daonlathach agus trédhearcach agus gur cheart na bearta sin a dhéanamh chun an bhearna atá idir saoránaigh na hEorpa agus institiúidí AE a laghdú. |
| --- | --- |

4.1.

Tugann COSAC dá aire go bhfuil easnamh daonlathach le sonrú i gcónaí i struchtúir pholaitiúla agus institiúideacha phróiseas cinnteoireachta AE. Ós rud é gurb í 2013 Bliain Eorpach na Saoránach creideann COSAC go bhfuil sé riachtanach bearta a chur i gcrích lena chinntiú go bhfuil córas rialachais AE, agus go háirithe an córas rialachais eacnamaíoch, agus feidhmiú a chuid institiúidí daonlathach agus trédhearcach agus gur cheart na bearta sin a dhéanamh chun an bhearna atá idir saoránaigh na hEorpa agus institiúidí AE a laghdú.

| 4.2. | Is léir do COSAC go bhfuil córas institiúideach AE bunaithe ar dhlisteanacht dhúbailte ar an leibhéal náisiúnta agus an leibhéal Eorpach araon, agus go gcaithfear cothromaíocht cheart a bhaint amach idir an smacht atá ag na Parlaimintí náisiúnta agus ag Parlaimint na hEorpa. Tá sé d’aidhm ag COSAC gné pharlaiminteach an Aontais a threisiú, agus chuige sin spreagann sé na Parlaimintí náisiúnta le hiniúchadh iomlán a dhéanamh ar chinntí a dhéantar ar leibhéal an Aontais agus díospóireacht chríochnúil a dhéanamh ar conas lánleas a bhaint as na cumhachtaí dá bhforáiltear i gConradh Liospóin ina n-iarrachtaí chun córas rialachais níos cuntasaí agus níos dlisteanaí a chruthú in AE. |
| --- | --- |

4.2.

Is léir do COSAC go bhfuil córas institiúideach AE bunaithe ar dhlisteanacht dhúbailte ar an leibhéal náisiúnta agus an leibhéal Eorpach araon, agus go gcaithfear cothromaíocht cheart a bhaint amach idir an smacht atá ag na Parlaimintí náisiúnta agus ag Parlaimint na hEorpa. Tá sé d’aidhm ag COSAC gné pharlaiminteach an Aontais a threisiú, agus chuige sin spreagann sé na Parlaimintí náisiúnta le hiniúchadh iomlán a dhéanamh ar chinntí a dhéantar ar leibhéal an Aontais agus díospóireacht chríochnúil a dhéanamh ar conas lánleas a bhaint as na cumhachtaí dá bhforáiltear i gConradh Liospóin ina n-iarrachtaí chun córas rialachais níos cuntasaí agus níos dlisteanaí a chruthú in AE.

| 4.3. | Tugann COSAC dá aire gur chuir go leor Parlaimintí nó Tithe náisiúnta Tuairim Réasúnaithe ar fáil sa chaoi gur cuireadh sásra an “cárta buí” i bhfeidhm. An uair seo, bhain an Tuairim Réasúnaithe le togra le haghaidh Rialacháin ón gComhairle maidir le bunú Oifig Eorpach an Ionchúisitheora Phoiblí (1). |
| --- | --- |

4.3.

Tugann COSAC dá aire gur chuir go leor Parlaimintí nó Tithe náisiúnta Tuairim Réasúnaithe ar fáil sa chaoi gur cuireadh sásra an “cárta buí” i bhfeidhm. An uair seo, bhain an Tuairim Réasúnaithe le togra le haghaidh Rialacháin ón gComhairle maidir le bunú Oifig Eorpach an Ionchúisitheora Phoiblí (1).

| 4.4. | Iarrann COSAC ar an gCoimisiún Eorpach ceachtanna a fhoghlaim ón gcéad “cárta buí” a tugadh mar fhreagra ar mholadh “Monti II”, mar a aibhsíodh sa mhéid a bhí le rá i COSAC XLIX. Cuireann COSAC fáilte roimh ghealltanas an Choimisiúin aird ar leith a thabhairt ar shaincheisteanna coimhdeachta agus roimh a athdhearbhú ar na nósanna imeachta atá leagtha amach san Iarscríbhinn a ghabhann le litir an Uachtaráin BARROSO an 1 Nollaig 2009 agus roimh a thiomantas daingean cumarsáid dhíreach a bheith aige leis na Parlaimintí náisiúnta. |
| --- | --- |

4.4.

Iarrann COSAC ar an gCoimisiún Eorpach ceachtanna a fhoghlaim ón gcéad “cárta buí” a tugadh mar fhreagra ar mholadh “Monti II”, mar a aibhsíodh sa mhéid a bhí le rá i COSAC XLIX. Cuireann COSAC fáilte roimh ghealltanas an Choimisiúin aird ar leith a thabhairt ar shaincheisteanna coimhdeachta agus roimh a athdhearbhú ar na nósanna imeachta atá leagtha amach san Iarscríbhinn a ghabhann le litir an Uachtaráin BARROSO an 1 Nollaig 2009 agus roimh a thiomantas daingean cumarsáid dhíreach a bheith aige leis na Parlaimintí náisiúnta.

| 4.5. | Athdhearbhaíonn COSAC a ghealltanas chun feabhas a chur ar an dlisteanacht dhaonlathach san AE agus dá bhrí sin, molann sé an méid seo a leanas:






  — | Iarrann COSAC ar institiúidí AE tionchar na dtuairimí réasúnaithe agus na n-agallamh polaitiúil a dhéanann Parlaimintí náisiúnta a léiriú |
| --- | --- | --- |

4.5.

Athdhearbhaíonn COSAC a ghealltanas chun feabhas a chur ar an dlisteanacht dhaonlathach san AE agus dá bhrí sin, molann sé an méid seo a leanas:

—

Iarrann COSAC ar institiúidí AE tionchar na dtuairimí réasúnaithe agus na n-agallamh polaitiúil a dhéanann Parlaimintí náisiúnta a léiriú

| — | Iarrann COSAC arís ar an gCoimisiún Eorpach freagraí ar chaighdeán níos fearr agus níos tráthúla a chinntiú maidir le tuairimí réasúnaithe agus an méid a chuirtear in iúl in agallaimh pholaitiúla a dhéanann Parlaimintí náisiúnta |
| --- | --- |

—

Iarrann COSAC arís ar an gCoimisiún Eorpach freagraí ar chaighdeán níos fearr agus níos tráthúla a chinntiú maidir le tuairimí réasúnaithe agus an méid a chuirtear in iúl in agallaimh pholaitiúla a dhéanann Parlaimintí náisiúnta

| — | Leagann COSAC béim ar an ról tábhachtach a bhí ag na Parlaimintí náisiúnta sa phróiseas cinnteoireachta náisiúnta ar ghnóthaí AE. Ní mór gnóthaí AE a lánpháirtiú i saol laethúil agus in obair na bParlaimintí náisiúnta. Agus meas á léiriú aici ar na nósanna imeachta maidir le reachtaíocht náisiúnta atá ag gach Ballstát agus ar na cleachtais bhunaithe atá acu, iarrann COSAC ar na hAirí atá bailithe le chéile i gComhairle na nAirí, rannpháirtíocht na bParlaimintí náisiúnta a chosaint nuair a bhítear ag teacht ar na cineálacha seasaimh a ghlacann na Ballstáit sa Chomhairle. |
| --- | --- |

—

Leagann COSAC béim ar an ról tábhachtach a bhí ag na Parlaimintí náisiúnta sa phróiseas cinnteoireachta náisiúnta ar ghnóthaí AE. Ní mór gnóthaí AE a lánpháirtiú i saol laethúil agus in obair na bParlaimintí náisiúnta. Agus meas á léiriú aici ar na nósanna imeachta maidir le reachtaíocht náisiúnta atá ag gach Ballstát agus ar na cleachtais bhunaithe atá acu, iarrann COSAC ar na hAirí atá bailithe le chéile i gComhairle na nAirí, rannpháirtíocht na bParlaimintí náisiúnta a chosaint nuair a bhítear ag teacht ar na cineálacha seasaimh a ghlacann na Ballstáit sa Chomhairle.

5.   Idirphlé Polaitiúil

| 5.1. | Tugann COSAC cuireadh d’institiúidí AE, agus go háirithe don Choimisiún Eorpach, agallamh polaitiúil a bheith acu leis na Parlaimintí náisiúnta ar bhealach níos dlúithe, níos éifeachtaí agus níos dearfa ina ndíreofar ar thorthaí inbhraite a bhaint amach i dtaca le hábhair thráthúla AE, go háirithe i gcás a thionscnamh suaitheanta agus eile. Is cuimhin le COSAC an méid a bhí le rá ag na trí Uachtaránacht dheireanacha, ina ndearnadh moltaí faoi conas feabhas a chur ar an agallamh polaitiúil idir an Coimisiún Eorpach agus na Parlaimintí náisiúnta. |
| --- | --- |

5.1.

Tugann COSAC cuireadh d’institiúidí AE, agus go háirithe don Choimisiún Eorpach, agallamh polaitiúil a bheith acu leis na Parlaimintí náisiúnta ar bhealach níos dlúithe, níos éifeachtaí agus níos dearfa ina ndíreofar ar thorthaí inbhraite a bhaint amach i dtaca le hábhair thráthúla AE, go háirithe i gcás a thionscnamh suaitheanta agus eile. Is cuimhin le COSAC an méid a bhí le rá ag na trí Uachtaránacht dheireanacha, ina ndearnadh moltaí faoi conas feabhas a chur ar an agallamh polaitiúil idir an Coimisiún Eorpach agus na Parlaimintí náisiúnta.

| 5.2. | Molann COSAC don Choimisiún Eorpach na rudaí a chuir Parlaimintí náisiúnta in iúl sa 20ú Tuarascáil Dhébhliantúil de chuid COSAC, ar éifeachtacht an agallaimh pholaitiúil ag díriú ar cháilíocht seachas cainníocht na n-idirghníomhaíochtaí, a chur san áireamh. |
| --- | --- |

5.2.

Molann COSAC don Choimisiún Eorpach na rudaí a chuir Parlaimintí náisiúnta in iúl sa 20ú Tuarascáil Dhébhliantúil de chuid COSAC, ar éifeachtacht an agallaimh pholaitiúil ag díriú ar cháilíocht seachas cainníocht na n-idirghníomhaíochtaí, a chur san áireamh.

6.   Toghcháin Eorpacha 2014: Ardán chun Díospóireacht a sheoladh lena Shaoránaigh faoina bhfuil i ndán do AE

| 6.1. | Cuireann COSAC in iúl go gcreideann sé nach mbeidh rath ar an tionscadal Eorpach go deo mura mbíonn saoránaigh an Aontais rannpháirteach ann. Tuigeann COSAC go bhfuil cumhachtaí níos mó ag Parlaimint na hEorpa anois ná a bhí aici riamh agus ar an ábhar sin leagann sé béim ar a thábhachtaí atá sé go nglacfadh saoránaigh an Aontais páirt ghníomhach sna toghcháin Eorpacha in 2014 agus tugann sé cuireadh do pharlaimintí náisiúnta bearta a mheas agus a chur i bhfeidhm le feabhas a chur ar sheoladh daonlathach, éifeachtach na dtoghchán do Pharlaimint na hEorpa, agus páirt a ghlacadh i ndíospóireachtaí polaitiúla faoi na príomh-shaincheisteanna sula reáchtálfar na toghcháin. Dá ndéanfaí reacht na bpáirtithe polaitiúla Eorpacha a fhaomhadh d’fhéadfadh sé sin a bheith ina uirlis thábhachtach chun spéis shaoránaigh na hEorpa a mhúscailt sna príomh-shaincheisteanna Eorpacha. |
| --- | --- |

6.1.

Cuireann COSAC in iúl go gcreideann sé nach mbeidh rath ar an tionscadal Eorpach go deo mura mbíonn saoránaigh an Aontais rannpháirteach ann. Tuigeann COSAC go bhfuil cumhachtaí níos mó ag Parlaimint na hEorpa anois ná a bhí aici riamh agus ar an ábhar sin leagann sé béim ar a thábhachtaí atá sé go nglacfadh saoránaigh an Aontais páirt ghníomhach sna toghcháin Eorpacha in 2014 agus tugann sé cuireadh do pharlaimintí náisiúnta bearta a mheas agus a chur i bhfeidhm le feabhas a chur ar sheoladh daonlathach, éifeachtach na dtoghchán do Pharlaimint na hEorpa, agus páirt a ghlacadh i ndíospóireachtaí polaitiúla faoi na príomh-shaincheisteanna sula reáchtálfar na toghcháin. Dá ndéanfaí reacht na bpáirtithe polaitiúla Eorpacha a fhaomhadh d’fhéadfadh sé sin a bheith ina uirlis thábhachtach chun spéis shaoránaigh na hEorpa a mhúscailt sna príomh-shaincheisteanna Eorpacha.

| 6.2. | Leagann COSAC béim ar an chaoi gurb iad toghcháin Eorpacha na bliana 2014 na chéad toghcháin a reáchtálfar tar éis do Chonradh Liospóin a theacht i bhfeidhm. Foráiltear sa Chonradh sin nach mór don Chomhairle Eorpach na toghcháin chuig Parlaimint na hEorpa a chur san áireamh agus tar éis dul i mbun na gcomhairliúchán iomchuí go molfaidh sí iarrthóir d'oifig Uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh a bheidh le toghadh nuair a thiocfaidh Parlaimint na hEorpa nuathofa le chéile. Creideann COSAC nuair a bhunófar nasc den sórt sin idir an Chomhairle Eorpach (arna comhdhéanamh ag ceannairí stát agus rialtas, ar shainordú ó na Parlaimintí náisiúnta nó trí thoghcháin dhíreacha) agus na toghcháin chuig Parlaimint na hEorpa, mar institiúid a thoghann na saoránaigh go díreach ar thaobh amháin, agus roghnú Uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh ar an taobh eile, gur céim shuntasach a bheidh ann chun an t-easnamh daonlathach in AE a laghdú. |
| --- | --- |

6.2.

Leagann COSAC béim ar an chaoi gurb iad toghcháin Eorpacha na bliana 2014 na chéad toghcháin a reáchtálfar tar éis do Chonradh Liospóin a theacht i bhfeidhm. Foráiltear sa Chonradh sin nach mór don Chomhairle Eorpach na toghcháin chuig Parlaimint na hEorpa a chur san áireamh agus tar éis dul i mbun na gcomhairliúchán iomchuí go molfaidh sí iarrthóir d'oifig Uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh a bheidh le toghadh nuair a thiocfaidh Parlaimint na hEorpa nuathofa le chéile. Creideann COSAC nuair a bhunófar nasc den sórt sin idir an Chomhairle Eorpach (arna comhdhéanamh ag ceannairí stát agus rialtas, ar shainordú ó na Parlaimintí náisiúnta nó trí thoghcháin dhíreacha) agus na toghcháin chuig Parlaimint na hEorpa, mar institiúid a thoghann na saoránaigh go díreach ar thaobh amháin, agus roghnú Uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh ar an taobh eile, gur céim shuntasach a bheidh ann chun an t-easnamh daonlathach in AE a laghdú.

| 6.3. | Is oth le COSAC gur díríodh go príomha, le linn fheachtais toghchánaíochta na hEorpa go dtí seo, ar cheisteanna a raibh tábhacht náisiúnta ag baint leo, agus nár pléadh ábhair a bhain go sonrach le hAE i rith na bhfeachtas. Iarrann COSAC, dá bhrí sin, ar pháirtithe polaitiúla náisiúnta agus Eorpacha iarracht a dhéanamh a chinntiú go gcuirfidh toghcháin Eorpacha na bliana 2014 ardán ar fáil chun díospóireacht chuiditheach, chuimsitheach, fhaisnéiseach a chur ar siúl leis na saoránaigh faoi thodhchaí na hEorpa. |
| --- | --- |

6.3.

Is oth le COSAC gur díríodh go príomha, le linn fheachtais toghchánaíochta na hEorpa go dtí seo, ar cheisteanna a raibh tábhacht náisiúnta ag baint leo, agus nár pléadh ábhair a bhain go sonrach le hAE i rith na bhfeachtas. Iarrann COSAC, dá bhrí sin, ar pháirtithe polaitiúla náisiúnta agus Eorpacha iarracht a dhéanamh a chinntiú go gcuirfidh toghcháin Eorpacha na bliana 2014 ardán ar fáil chun díospóireacht chuiditheach, chuimsitheach, fhaisnéiseach a chur ar siúl leis na saoránaigh faoi thodhchaí na hEorpa.

| 6.4. | Fáiltíonn COSAC roimh an tiomantas a léirigh an tUasal José Manuel BARROSO, Uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh, san aitheasc a thug sé faoi Staid an Aontais in 2013 smaointe a chur i láthair faoi thodhchaí an Aontais agus faoi bhearta chun modh oibre an chomhphobail a chomhdhlúthú agus a dhoimhniú. |
| --- | --- |

6.4.

Fáiltíonn COSAC roimh an tiomantas a léirigh an tUasal José Manuel BARROSO, Uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh, san aitheasc a thug sé faoi Staid an Aontais in 2013 smaointe a chur i láthair faoi thodhchaí an Aontais agus faoi bhearta chun modh oibre an chomhphobail a chomhdhlúthú agus a dhoimhniú.

7.   Cur i bhfeidhm na Straitéise dar teideal Eoraip 2020

| 7.1 | Tacaíonn COSAC le spriocanna uaillmhianacha na Straitéise dar teideal Eoraip 2020; mar sin féin, measann sé go bhfuil sé ríthábhachtach struchtúr bainistíochta na Straitéise a neartú d'fhonn na spriocanna sin a bhaint amach agus feabhas a chur ar na sásraí chun maoiniú a chur ar fáil do thosaíochtaí na Straitéise, agus go háirithe na cistí comhtháthaithe a ionsú ar bhealach níos éifeachtúla, trí pháirt a thabhairt san obair d’institiúidí mar an Banc Eorpach Infheistíochta agus an Banc Eorpach Athfhoirgníochta agus Forbartha, agus trí níos mó caipitil phríobháidigh a mhealladh. |
| --- | --- |

7.1

Tacaíonn COSAC le spriocanna uaillmhianacha na Straitéise dar teideal Eoraip 2020; mar sin féin, measann sé go bhfuil sé ríthábhachtach struchtúr bainistíochta na Straitéise a neartú d'fhonn na spriocanna sin a bhaint amach agus feabhas a chur ar na sásraí chun maoiniú a chur ar fáil do thosaíochtaí na Straitéise, agus go háirithe na cistí comhtháthaithe a ionsú ar bhealach níos éifeachtúla, trí pháirt a thabhairt san obair d’institiúidí mar an Banc Eorpach Infheistíochta agus an Banc Eorpach Athfhoirgníochta agus Forbartha, agus trí níos mó caipitil phríobháidigh a mhealladh.

| 7.2 | Tugann COSAC dá aire gur cheart díriú níos mó ar an leibhéal náisiúnta ar dhul chun cinn i dtreo fás a bheidh níos cliste, níos inbhuanaithe, níos cuimsithí, agus níos éifeachtúla ó thaobh acmhainní de agus a chuirfidh níos mó post ar fáil agus i dtreo cur chun cinn Fiontar Beag agus Meánmhéide (SMEnna) in AE agus measann sé gur cheart do pharlaimintí náisiúnta grinnscrúdú parlaiminteach a dhéanamh go leanúnach ar an dul chun cinn a bhaintear amach maidir le cur i bhfeidhm chuspóirí na Straitéise dar teideal Eoraip 2020. Is é barúil COSAC chomh maith gur cheart measúnacht a dhéanamh ar chur chun feidhme seacht dtionscnamh shuaitheanta Eoraip 2020 agus léiriú soiléir a thabhairt ar an méid atá bainte amach agus ar na bealaí chun na constaicí atá ann fós a shárú. |
| --- | --- |

7.2

Tugann COSAC dá aire gur cheart díriú níos mó ar an leibhéal náisiúnta ar dhul chun cinn i dtreo fás a bheidh níos cliste, níos inbhuanaithe, níos cuimsithí, agus níos éifeachtúla ó thaobh acmhainní de agus a chuirfidh níos mó post ar fáil agus i dtreo cur chun cinn Fiontar Beag agus Meánmhéide (SMEnna) in AE agus measann sé gur cheart do pharlaimintí náisiúnta grinnscrúdú parlaiminteach a dhéanamh go leanúnach ar an dul chun cinn a bhaintear amach maidir le cur i bhfeidhm chuspóirí na Straitéise dar teideal Eoraip 2020. Is é barúil COSAC chomh maith gur cheart measúnacht a dhéanamh ar chur chun feidhme seacht dtionscnamh shuaitheanta Eoraip 2020 agus léiriú soiléir a thabhairt ar an méid atá bainte amach agus ar na bealaí chun na constaicí atá ann fós a shárú.

| 7.3 | Measann COSAC go bhféadfaí leibhéal reatha rannpháirtíochta na bParlaimintí náisiúnta sna próisis agus sna nósanna imeachta a bhaineann leis an Seimeastar Eorpach a fhorbairt tuilleadh bunaithe ar ar tharla ag na cruinnithe idirpharlaiminteacha le déanaí faoin ábhar sin. Iarrann COSAC ar an gCoimisiún Eorpach leanúint ar aghaidh lena thiomantas laistigh de chreat an tSeimeastair Eorpaigh, mar a leagadh amach sna freagraí oifigiúla a thug an Coimisiún ar a raibh in COSAC XLVII agus in COSAC XLIX. Gríosaíonn COSAC na Parlaimintí náisiúnta chun grinnscrúdú a dhéanamh ar na cláir athchóirithe náisiúnta agus ar chláir um chobhsaíocht agus um chóineasú a rialtas féin sula gcuirtear iad faoi bhráid an Choimisiúin. Leagann COSAC béim ar a riachtanaí atá sé go mbeadh na Parlaimintí náisiúnta gníomhach ag iarraidh dlús a chur leis na leasuithe struchtúracha atá riachtanach ina dtíortha féin. |
| --- | --- |

7.3

Measann COSAC go bhféadfaí leibhéal reatha rannpháirtíochta na bParlaimintí náisiúnta sna próisis agus sna nósanna imeachta a bhaineann leis an Seimeastar Eorpach a fhorbairt tuilleadh bunaithe ar ar tharla ag na cruinnithe idirpharlaiminteacha le déanaí faoin ábhar sin. Iarrann COSAC ar an gCoimisiún Eorpach leanúint ar aghaidh lena thiomantas laistigh de chreat an tSeimeastair Eorpaigh, mar a leagadh amach sna freagraí oifigiúla a thug an Coimisiún ar a raibh in COSAC XLVII agus in COSAC XLIX. Gríosaíonn COSAC na Parlaimintí náisiúnta chun grinnscrúdú a dhéanamh ar na cláir athchóirithe náisiúnta agus ar chláir um chobhsaíocht agus um chóineasú a rialtas féin sula gcuirtear iad faoi bhráid an Choimisiúin. Leagann COSAC béim ar a riachtanaí atá sé go mbeadh na Parlaimintí náisiúnta gníomhach ag iarraidh dlús a chur leis na leasuithe struchtúracha atá riachtanach ina dtíortha féin.

| 7.4 | Cuireann COSAC in iúl an imní mhór atá air faoi na drochthorthaí fadtéarmacha sóisialta a leanann an ghéarchéim eacnamaíoch agus airgeadais a tharla le déanaí go mór mór maidir le méadú dífhostaíochta, go háirithe i measc daoine óga, agus an méadú atá tagtha ar eisiamh sóisialta ar fud na hEorpa. Cuireann COSAC fáilte, dá bhrí sin, roimh chumarsáid an Choimisiúin Eorpaigh maidir le neartú na gné sóisialta den Aontas Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta (AEA), ar glacadh leis an 2 Deireadh Fómhair 2013 (2), agus spreagann sé Parlaimintí AE chun páirt ghníomhach a ghlacadh sa díospóireacht maidir le gné shóisialta AEA a fhorbairt. |
| --- | --- |

7.4

Cuireann COSAC in iúl an imní mhór atá air faoi na drochthorthaí fadtéarmacha sóisialta a leanann an ghéarchéim eacnamaíoch agus airgeadais a tharla le déanaí go mór mór maidir le méadú dífhostaíochta, go háirithe i measc daoine óga, agus an méadú atá tagtha ar eisiamh sóisialta ar fud na hEorpa. Cuireann COSAC fáilte, dá bhrí sin, roimh chumarsáid an Choimisiúin Eorpaigh maidir le neartú na gné sóisialta den Aontas Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta (AEA), ar glacadh leis an 2 Deireadh Fómhair 2013 (2), agus spreagann sé Parlaimintí AE chun páirt ghníomhach a ghlacadh sa díospóireacht maidir le gné shóisialta AEA a fhorbairt.

8.   An Clár Digiteach: Buntáistí don Lucht Gnó

| 8.1 | I gcomhthéacs chomóradh 20 bliain bhunú an mhargaidh aonair san Eoraip cuireann COSAC in iúl an imní atá air nach bhfuil Margadh Aonair Digiteach AE curtha i bhfeidhm go hiomlán go fóill. Tá cuireadh á thabhairt ag COSAC d’institiúidí inniúla AE agus do na Parlaimintí náisiúnta a dtacaíocht a thabhairt chun go gcruthófar Margadh Aonair Digiteach éifeachtach san Eoraip, a mbeadh dea-thionchar suntasach aige ar iomaíochas na hEorpa agus ar chruthú post, agus a thabharfadh spreagadh d'fhorbairt tionscal digiteach san Eoraip, go háirithe i gcás gnóthas beag agus meánmhéide, leithéidí gnólachtaí nuathionscanta. |
| --- | --- |

8.1

I gcomhthéacs chomóradh 20 bliain bhunú an mhargaidh aonair san Eoraip cuireann COSAC in iúl an imní atá air nach bhfuil Margadh Aonair Digiteach AE curtha i bhfeidhm go hiomlán go fóill. Tá cuireadh á thabhairt ag COSAC d’institiúidí inniúla AE agus do na Parlaimintí náisiúnta a dtacaíocht a thabhairt chun go gcruthófar Margadh Aonair Digiteach éifeachtach san Eoraip, a mbeadh dea-thionchar suntasach aige ar iomaíochas na hEorpa agus ar chruthú post, agus a thabharfadh spreagadh d'fhorbairt tionscal digiteach san Eoraip, go háirithe i gcás gnóthas beag agus meánmhéide, leithéidí gnólachtaí nuathionscanta.

| 8.2 | Leagann COSAC béim ar go bhfuil tábhacht níos mó ná riamh ag an ríomhthráchtáil agus nach fada go mbeidh sí ina cuid lánriachtanach den trádáil agus go bhfuil sí tábhachtach ó thaobh rogha an tomhaltóra de agus chun iomaíochas agus nuálaíocht teicneolaíochta a spreagadh. Measann sé, dá bhrí sin, dá ndéanfaí forbairt bhreise ar an ríomhthráchtáil agus ar sheirbhísí eile ar líne go dtacóidís le baint amach spriocanna na Straitéise dar teideal Eoraip 2020. Tugann COSAC dá aire cumarsáid an Choimisiúin maidir leis an ríomhthráchtáil agus seirbhísí eile ar líne (3) agus spreagann sé an Coimisiún chun leanúint ar aghaidh ag aithint modhanna chun a chinntiú go ndéantar cearta tomhaltóirí a chosaint sa mhargadh digiteach. Is mian le COSAC a chur in iúl sa chomhthéacs seo go bhfuil a lán saoránach Eorpach fós ann nach bhfuil sé ar a gcumas fós an margadh digiteach a rochtain. Ós rud é go bhfuil níos mó daoine ná riamh in ann an t-idirlíon a rochtain tá sé tábhachtach cur i gcoinne eisiamh digiteach. |
| --- | --- |

8.2

Leagann COSAC béim ar go bhfuil tábhacht níos mó ná riamh ag an ríomhthráchtáil agus nach fada go mbeidh sí ina cuid lánriachtanach den trádáil agus go bhfuil sí tábhachtach ó thaobh rogha an tomhaltóra de agus chun iomaíochas agus nuálaíocht teicneolaíochta a spreagadh. Measann sé, dá bhrí sin, dá ndéanfaí forbairt bhreise ar an ríomhthráchtáil agus ar sheirbhísí eile ar líne go dtacóidís le baint amach spriocanna na Straitéise dar teideal Eoraip 2020. Tugann COSAC dá aire cumarsáid an Choimisiúin maidir leis an ríomhthráchtáil agus seirbhísí eile ar líne (3) agus spreagann sé an Coimisiún chun leanúint ar aghaidh ag aithint modhanna chun a chinntiú go ndéantar cearta tomhaltóirí a chosaint sa mhargadh digiteach. Is mian le COSAC a chur in iúl sa chomhthéacs seo go bhfuil a lán saoránach Eorpach fós ann nach bhfuil sé ar a gcumas fós an margadh digiteach a rochtain. Ós rud é go bhfuil níos mó daoine ná riamh in ann an t-idirlíon a rochtain tá sé tábhachtach cur i gcoinne eisiamh digiteach.

| 8.3. | Measann COSAC, ós rud é go bhfuil margadh inmheánach ag an Eoraip agus traidisiún aici atá dírithe ar eolas agus ar fhoghlaim, go bhfuil sé ar a cumas smaoineamh ar straitéis uaillmhianach dhigiteach a cheapadh le dul i ngleic le hiomaíocht idirnáisiúnta. Ba cheart, dá bhrí sin, córas rialála a bheadh fabhrach d'fhorbairt dhigiteach a chur chun cinn mar ghníomhaí a spreagfadh fás agus comhtháthú na hEorpa agus a dhéanfadh cothromú ar na héilimh maidir le hinfheistíocht, poist, iomaíochas gnó, nuálaíocht, meas ar shonraí pearsanta, cosaint tomhaltóirí, pleanáil spásúlachta, agus forbairt úsáid agus slándáil líonraí. |
| --- | --- |

8.3.

Measann COSAC, ós rud é go bhfuil margadh inmheánach ag an Eoraip agus traidisiún aici atá dírithe ar eolas agus ar fhoghlaim, go bhfuil sé ar a cumas smaoineamh ar straitéis uaillmhianach dhigiteach a cheapadh le dul i ngleic le hiomaíocht idirnáisiúnta. Ba cheart, dá bhrí sin, córas rialála a bheadh fabhrach d'fhorbairt dhigiteach a chur chun cinn mar ghníomhaí a spreagfadh fás agus comhtháthú na hEorpa agus a dhéanfadh cothromú ar na héilimh maidir le hinfheistíocht, poist, iomaíochas gnó, nuálaíocht, meas ar shonraí pearsanta, cosaint tomhaltóirí, pleanáil spásúlachta, agus forbairt úsáid agus slándáil líonraí.

| 8.4. | Cuireann COSAC fáilte roimh chonclúidí na Comhairle Eorpaí an 24-25 Deireadh Fómhair 2013 faoin treoir i dtreo chríochnú an Mhargaidh Aonair Dhigitigh roimh 2015. Tacaíonn COSAC le fócas na Comhairle Eorpaí maidir leis an ngá atá le hinfheistíocht a mhéadú agus nuálaíocht a spreagadh san earnáil dhigiteach. Measann sé, mar sin, go bhfuil sé riachtanach go ndéanfar cuíchóiriú ar an gcreat rialála san earnáil dhigiteach ar fud AE, go gcuirfear córas cóipchirt amháin i bhfeidhm, go ndéanfar éascú ar nósanna imeachta ceadúnúcháin, agus go gcinnteofar go mbeidh ardleibhéal cosanta ann maidir le cearta maoine intleachtúla agus iolrachas cultúrtha á chur san áireamh. Tá súil ag COSAC go mbainfear lánúsáid as na hionstraimí maoinithe chun nuálaíocht a spreagadh san earnáil dhigiteach, mar shampla COSME, Fís 2020 agus an tSaoráid Airgeadais um Chomhroinnt Riosca, agus go mbeidh an Limistéar Taighde Eorpach tugtha chun críche roimh dheireadh 2014. Tacaíonn COSAC le háitiú na Comhairle Eorpaí gur cheart tograí reachtacha ar feitheamh a thabhairt chun críche chomh luath agus is féidir, go háirithe i réimsí mar an ríomhaitheantas agus seirbhísí iontaoibhe agus seoladh ríomhshonrasc agus seirbhísí íocaíochta. Tá an imní chéanna sin ar COSAC a léirigh an Chomhairle Eorpach faoin mhímheaitseáil scileanna sa mhargadh saothair in earnáil dhigiteach AE agus tacaíonn sé leis na céimeanna praiticiúla atá á moladh ag an gComhairle Eorpach chun an scéal a réiteach. |
| --- | --- |

8.4.

Cuireann COSAC fáilte roimh chonclúidí na Comhairle Eorpaí an 24-25 Deireadh Fómhair 2013 faoin treoir i dtreo chríochnú an Mhargaidh Aonair Dhigitigh roimh 2015. Tacaíonn COSAC le fócas na Comhairle Eorpaí maidir leis an ngá atá le hinfheistíocht a mhéadú agus nuálaíocht a spreagadh san earnáil dhigiteach. Measann sé, mar sin, go bhfuil sé riachtanach go ndéanfar cuíchóiriú ar an gcreat rialála san earnáil dhigiteach ar fud AE, go gcuirfear córas cóipchirt amháin i bhfeidhm, go ndéanfar éascú ar nósanna imeachta ceadúnúcháin, agus go gcinnteofar go mbeidh ardleibhéal cosanta ann maidir le cearta maoine intleachtúla agus iolrachas cultúrtha á chur san áireamh. Tá súil ag COSAC go mbainfear lánúsáid as na hionstraimí maoinithe chun nuálaíocht a spreagadh san earnáil dhigiteach, mar shampla COSME, Fís 2020 agus an tSaoráid Airgeadais um Chomhroinnt Riosca, agus go mbeidh an Limistéar Taighde Eorpach tugtha chun críche roimh dheireadh 2014. Tacaíonn COSAC le háitiú na Comhairle Eorpaí gur cheart tograí reachtacha ar feitheamh a thabhairt chun críche chomh luath agus is féidir, go háirithe i réimsí mar an ríomhaitheantas agus seirbhísí iontaoibhe agus seoladh ríomhshonrasc agus seirbhísí íocaíochta. Tá an imní chéanna sin ar COSAC a léirigh an Chomhairle Eorpach faoin mhímheaitseáil scileanna sa mhargadh saothair in earnáil dhigiteach AE agus tacaíonn sé leis na céimeanna praiticiúla atá á moladh ag an gComhairle Eorpach chun an scéal a réiteach.

9.   An Clár Digiteach: Cibearshlándáil

| 9.1 | Fáiltíonn COSAC roimh Straitéis Cibearshlándála AE a mhol an Coimisiún Eorpach agus Ard-Ionadaí an Aontais um Ghnóthaí Eachtracha agus um Beartas Slándála (4). Fáiltíonn sé freisin roimh mholadh an Choimisiúin Eorpaigh faoi Threoir maidir le bearta chun leibhéal coiteann ardslándála líonraí agus faisnéise a chinntiú ar fud an Aontais (5). Tá COSAC cinnte de gur cuid ríthábhachtach de bheartais gnó agus slándála AE í an chibearshlándáil agus gur cheart í a bheith ar cheann de cholúin straitéiseacha na mbeartas slándála agus cosanta i ngach Ballstát. |
| --- | --- |

9.1

Fáiltíonn COSAC roimh Straitéis Cibearshlándála AE a mhol an Coimisiún Eorpach agus Ard-Ionadaí an Aontais um Ghnóthaí Eachtracha agus um Beartas Slándála (4). Fáiltíonn sé freisin roimh mholadh an Choimisiúin Eorpaigh faoi Threoir maidir le bearta chun leibhéal coiteann ardslándála líonraí agus faisnéise a chinntiú ar fud an Aontais (5). Tá COSAC cinnte de gur cuid ríthábhachtach de bheartais gnó agus slándála AE í an chibearshlándáil agus gur cheart í a bheith ar cheann de cholúin straitéiseacha na mbeartas slándála agus cosanta i ngach Ballstát.

| 9.2 | Cuireann COSAC in iúl an imní atá air faoi na difríochtaí bunúsacha atá le sonrú sna Ballstáit maidir le cé chomh hullamh agus atá siad, agus maidir lena slándáil, a gcultúr straitéiseach agus an cumas atá iontu straitéisí náisiúnta ar chibearshlándáil a dhréachtú agus a chur i bhfeidhm. Cúis imní eile is ea an chaoi nach bhfuil glactha ag cuid de Bhallstáit lena straitéisí náisiúnta maidir leis an gcibearshlándáil. |
| --- | --- |

9.2

Cuireann COSAC in iúl an imní atá air faoi na difríochtaí bunúsacha atá le sonrú sna Ballstáit maidir le cé chomh hullamh agus atá siad, agus maidir lena slándáil, a gcultúr straitéiseach agus an cumas atá iontu straitéisí náisiúnta ar chibearshlándáil a dhréachtú agus a chur i bhfeidhm. Cúis imní eile is ea an chaoi nach bhfuil glactha ag cuid de Bhallstáit lena straitéisí náisiúnta maidir leis an gcibearshlándáil.

---

(1)  COIM (2013) 0534 críochnaitheach

(2)  COIM (2013) 0690 críochnaitheach

(3)  COIM (2013) 0627 críochnaitheach

(4)  JOIN (2013) 1 críochnaitheach

(5)  COIM(2013) 48 críochnaitheach

---