# Επίσημη Εφημερίδα C 374/2013

| | ISSN 1977-0901
  doi:10.3000/19770901.C_2013.374.ell |
| --- | --- |
| Επίσημη Εφημερίδα
  της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 374 |
| | |
| Έκδοση στην ελληνική γλώσσα | Ανακοινώσεις και Πληροφορίες | 56ό έτος20 Δεκεμβρίου 2013 |

ISSN 1977-0901

doi:10.3000/19770901.C_2013.374.ell

Επίσημη Εφημερίδα

της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 374

Έκδοση στην ελληνική γλώσσα

Ανακοινώσεις και Πληροφορίες

56ό έτος20 Δεκεμβρίου 2013

---

| Ανακοίνωση αριθ | Περιεχόμενα | Σελίδα |
| --- | --- | --- |
| | IV   Πληροφορίες |
| | ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΚΑΙ ΛΟΙΠΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ |
| | Επιτροπή Εποπτείας της OLAF |
| 2013/C 374/01 | Έκθεση της Επιτροπής Εποπτείας της OLAF — Ιανουάριος 2012 – Ιανουάριος 2013 | 1 |

Ανακοίνωση αριθ

Περιεχόμενα

Σελίδα

IV   Πληροφορίες

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΚΑΙ ΛΟΙΠΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Επιτροπή Εποπτείας της OLAF

2013/C 374/01

Έκθεση της Επιτροπής Εποπτείας της OLAF — Ιανουάριος 2012 – Ιανουάριος 2013

1

| EL | |
| --- | --- |

EL

---

IV Πληροφορίες

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΚΑΙ ΛΟΙΠΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Επιτροπή Εποπτείας της OLAF

| 20.12.2013 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 374/1 |
| --- | --- | --- | --- |

20.12.2013

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 374/1

---

Έκθεση της Επιτροπής Εποπτείας της OLAF

Ιανουάριος 2012 – Ιανουάριος 2013

(2013/C 374/01)

Μέλη της Επιτροπής Εποπτείας της OLAF

| | Johan DENOLF

  Πρόεδρος
  Κύριος επίτροπος, διευθυντής της Διεύθυνσης ECOFIN της ΟμοσπονδιακήςΑστυνομίας για την καταπολέμηση της εγκληματικότητας και μέλος της μονάδαςχρηματοοικονομικών πληροφοριών (FIU), Βέλγιο |
| --- | --- |

Johan DENOLF

Πρόεδρος

Κύριος επίτροπος, διευθυντής της Διεύθυνσης ECOFIN της ΟμοσπονδιακήςΑστυνομίας για την καταπολέμηση της εγκληματικότητας και μέλος της μονάδαςχρηματοοικονομικών πληροφοριών (FIU), Βέλγιο

| | Herbert BÖSCH

  Πρώην μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
  Πρώην πρόεδρος της επιτροπής δημοσιονομικού ελέγχου του ΕυρωπαϊκούΚοινοβουλίου, Αυστρία |
| --- | --- |

Herbert BÖSCH

Πρώην μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Πρώην πρόεδρος της επιτροπής δημοσιονομικού ελέγχου του ΕυρωπαϊκούΚοινοβουλίου, Αυστρία

| | Catherine PIGNON

  Γενική εισαγγελέας του Εφετείου της Angers, Γαλλία |
| --- | --- |

Catherine PIGNON

Γενική εισαγγελέας του Εφετείου της Angers, Γαλλία

| | Rita SCHEMBRI (έως τον Μάρτιο του 2013)
  Γενική διευθύντρια του τμήματος εσωτερικού ελέγχου και ερευνών στο Γραφείοτου Πρωθυπουργού, Μάλτα |
| --- | --- |

Rita SCHEMBRI (έως τον Μάρτιο του 2013)

Γενική διευθύντρια του τμήματος εσωτερικού ελέγχου και ερευνών στο Γραφείοτου Πρωθυπουργού, Μάλτα

| | Christiaan TIMMERMANS (έως τον Δεκέμβριο του 2012)
  Πρώην δικαστής του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Κάτω Χώρες |
| --- | --- |

Christiaan TIMMERMANS (έως τον Δεκέμβριο του 2012)

Πρώην δικαστής του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Κάτω Χώρες

| | Jens MADSEN (από τον Ιανουάριο του 2013)
  Εισαγγελέας για σοβαρά οικονομικά και διεθνή εγκλήματα, Δανία |
| --- | --- |

Jens MADSEN (από τον Ιανουάριο του 2013)

Εισαγγελέας για σοβαρά οικονομικά και διεθνή εγκλήματα, Δανία

| | Tuomas PÖYSTI (από τον Μάρτιο του 2013)
  Γενικός ελεγκτής Φινλανδίας, πρόεδρος της εθνικής υπηρεσίας ελέγχου,Φινλανδία |
| --- | --- |

Tuomas PÖYSTI (από τον Μάρτιο του 2013)

Γενικός ελεγκτής Φινλανδίας, πρόεδρος της εθνικής υπηρεσίας ελέγχου,Φινλανδία

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ

| Ι | ΕΙΣΑΓΩΓΗ |
| --- | --- |

Ι

| II | ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΗΣ OLAF |
| --- | --- |

II

| 1 | Πεδίο της παρακολούθησης της Επιτροπής Εποπτείας και ρυθμίσεις εργασίας με την OLAF |
| --- | --- |

1

| 1.1 | Πεδίο παρακολούθησης |
| --- | --- |

1.1

| 1.2 | Εφαρμογή νέων ρυθμίσεων εργασίας με την OLAF |
| --- | --- |

1.2

| 2 | Παρακολούθηση της ερευνητικής λειτουργίας της OLAF με πρωτοβουλία της Επιτροπής Εποπτείας |
| --- | --- |

2

| 2.1 | Οδηγίες στο προσωπικό σχετικά με τις διαδικασίες έρευνας και την εφαρμογή τους |
| --- | --- |

2.1

| 2.2 | Γνώμες και εκθέσεις της Επιτροπής Εποπτείας για μεμονωμένες υποθέσεις |
| --- | --- |

2.2

| 3 | Παρακολούθηση της ερευνητικής λειτουργίας της OLAF — πληροφορίες για μεμονωμένες υποθέσεις που απέστειλε ο ΓΔ της OLAF |
| --- | --- |

3

| 3.1 | Πληροφορίες που κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή Εποπτείας |
| --- | --- |

3.1

| 3.2 | Συμπεράσματα της Επιτροπής Εποπτείας |
| --- | --- |

3.2

| 3.3 | Τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 |
| --- | --- |

3.3

| III | ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ OLAF |
| --- | --- |

III

| 1 | Προτεραιότητες των ερευνών της OLAF |
| --- | --- |

1

| 2 | Διοικητική οργάνωση, προϋπολογισμός και πολιτική προσωπικού σε σχέση με την ερευνητική λειτουργία της OLAF |
| --- | --- |

2

| 2.1 | Προϋπολογισμός |
| --- | --- |

2.1

| 2.2 | Διοικητική οργάνωση και πολιτική προσωπικού |
| --- | --- |

2.2

| IV | ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΗΝ OLAF, ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΗΣ ΕΕ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΟΥΣ |
| --- | --- |

IV

| 1 | Σχέσεις με την OLAF |
| --- | --- |

1

| 2 | Σχέσεις με τα θεσμικά όργανα της ΕΕ |
| --- | --- |

2

| 3 | Σχέσεις με άλλους ενδιαφερόμενους φορείς |
| --- | --- |

3

| V | ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ |
| --- | --- |

V

| 1 | Συνεδριάσεις και εισηγητές |
| --- | --- |

1

| 2 | Γραμματεία |
| --- | --- |

2

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ

Η υφιστάμενη Επιτροπή Εποπτείας της OLAF ανέλαβε καθήκοντα τον Ιανουάριο του 2012 και η παρούσα έκθεση δραστηριότητας την οποία έχω την ευχαρίστηση να παρουσιάσω καλύπτει το πρώτο έτος της θητείας μας.

Η Επιτροπή Εποπτείας έχει αναλάβει ρητή δέσμευση να στηρίξει την OLAF στην υλοποίηση της αποστολής της που συνίσταται στην καταπολέμηση της απάτης, της διαφθοράς και παράτυπων δραστηριοτήτων σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και να ενισχύσει την ανεξαρτησία της μέσω της τακτικής παρακολούθησης της ερευνητικής λειτουργίας της και παρέχοντας συμβουλές και εποικοδομητική κριτική, όταν αυτό είναι αναγκαίο. Για τον σκοπό αυτό, προσπαθήσαμε κατά τη διάρκεια της θητείας μας να παρουσιάσουμε μια σφαιρική εικόνα του τρόπου με τον οποίο η OLAF ασκεί τα ερευνητικά της καθήκοντα, παρακολουθώντας τις υποθέσεις της OLAF με βάση τις νέες διαδικασίες που έθεσε σε εφαρμογή το 2012 ο Γενικός Διευθυντής της OLAF και εξετάζοντας τη νέα οργανωτική της δομή, ώστε να αποφασίσουμε αν αυτή παρέχει τις βέλτιστες δυνατότητες για να επιτελέσει η OLAF το έργο της με αποτελεσματικότητα και οικονομία πόρων.

Η νέα Επιτροπή Εποπτείας βρέθηκε αντιμέτωπη, κατά το πρώτο έτος της θητείας της, με πολλές σημαντικές αλλαγές: την εσωτερική αναδιοργάνωση της OLAF και την έγκριση των νέων οδηγιών προς το προσωπικό για τις διαδικασίες έρευνας, τις νέες ρυθμίσεις εργασίας μεταξύ της OLAF και της Επιτροπής Εποπτείας, την τρέχουσα τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999. Δυσκολίες ανέκυψαν επίσης και λόγω της διάστασης απόψεων μεταξύ της OLAF και της Επιτροπής Εποπτείας όσον αφορά την εκτέλεση των καθηκόντων που έχουν ανατεθεί στην επιτροπή. Η παραίτηση ενός μέλους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ως επακόλουθο έρευνας της OLAF και η παρακολούθηση από την Επιτροπή Εποπτείας αυτής της συγκεκριμένης έρευνας ήταν μία ακόμη σοβαρή πρόκληση για τη νέα Επιτροπή Εποπτείας.

Παρ' όλα αυτά, έχουμε εκδώσει αυστηρές γνώμες και εκθέσεις στις οποίες αναλύουμε τον τρόπο με τον οποίο η OLAF ασκεί τα ερευνητικά της καθήκοντα, την προταθείσα τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 ή τον προϋπολογισμό της OLAF.

Τα μέλη της Επιτροπής Εποπτείας είναι, ως σώμα, αποφασισμένα να έχουν άριστες σχέσεις εργασίας με την OLAF. Εντούτοις, θα ήταν φυσιολογικό να υπάρχει ένας υγιής βαθμός έντασης ανάμεσα στην OLAF και την επιτροπή, όπως συμβαίνει σε κάθε σχέση ανάμεσα σε έναν ελέγχοντα και έναν ελεγχόμενο. Για να εξαντλήσουμε κάθε δυνατή προσπάθεια ενίσχυσης της καλύτερης αμοιβαίας κατανόησης, η Επιτροπή Εποπτείας θα αναλάβει την πρωτοβουλία, κατά το δεύτερο έτος θητείας της, να προτείνει νέες ρυθμίσεις εργασίας με βάση το πώς αντιλαμβάνεται τα δικά της καθήκοντα. Η επιτροπή θεωρεί τον εαυτό της, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1073/1999, όργανο παρακολούθησης που χρησιμοποιεί ένα σύστημα πινάκων για να προσδιορίζει και να αναδεικνύει συστημικά προβλήματα: οριζόντια μέσω δειγματοληψίας και κάθετα με την παρακολούθηση μεμονωμένων υποθέσεων. Όμως, ο τελικός μας στόχος ως ανεξάρτητης επιτροπής είναι και θα παραμείνει να βοηθούμε τον γενικό διευθυντή κατά την άσκηση των καθηκόντων του και, με τον τρόπο αυτό, να συμβάλουμε στην αύξηση της αποτελεσματικότητας των ερευνών της OLAF και την ενίσχυση της ερευνητικής ανεξαρτησίας της. Είμαστε αποφασισμένοι να συνεχίσουμε προς αυτή την κατεύθυνση.

Θα ήθελα ιδιαίτερα να ευχαριστήσω και να συγχαρώ τη γραμματεία της επιτροπής για τις άοκνες προσπάθειες και την πολύτιμη στήριξή της κατά το διάστημα που ασκούμε τα καθήκοντά μας.

Johan DENOLF

Πρόεδρος της Επιτροπής Εποπτείας της OLAF

Ι   ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1.   Η αποστολή της Επιτροπής Εποπτείας της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (εφεξής «ΕΕπ») ορίζεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 (1) και στην απόφαση για την ίδρυση της OLAF (2). Η ΕΕπ είναι εγγυητής της ανεξαρτησίας της OLAF και εποπτεύει το ερευνητικό έργο της OLAF μέσω τακτικής παρακολούθησης που αποσκοπεί στη διασφάλιση της ορθής διεξαγωγής των ερευνών. Η παρακολούθηση από την ΕΕπ της άσκησης των ερευνητικών καθηκόντων της OLAF είναι σύμφωνη με τους κανόνες διαδικασίας της ΕΕπ (3). Βασίζεται ιδίως στην εξέταση μεμονωμένων φακέλων υποθέσεων της OLAF και άλλων στοιχείων που έχει στη διάθεσή της η ΕΕπ, τα οποία επιτρέπουν την εξαγωγή ειδικών και γενικών συμπερασμάτων και την υποβολή συστάσεων στον γενικό διευθυντή της OLAF (εφεξής ΓΔ της OLAF) και κατά περίπτωση, στα αρμόδια όργανα της ΕΕ.

1

2

3

2.   Η παρακολούθηση μεμονωμένων υποθέσεων είναι βασικό στοιχείο για την εξαγωγή συστημικών και γενικών συμπερασμάτων και για τον εντοπισμό πιθανών συστημικών ανεπαρκειών στο ερευνητικό έργο της OLAF. Η ΕΕπ εξετάζει ειδικότερα αν γίνονται σεβαστά τα θεμελιώδη δικαιώματα και οι διαδικαστικές εγγυήσεις κατά τη διενέργεια των ερευνών της OLAF και αν ο χειρισμός των υποθέσεων είναι επαρκής, αποτελεσματικός και έγκαιρος και σύμφωνος με τους σχετικούς κανόνες και τις νομικές διατάξεις.

3.   Αυτό απαιτεί προφανώς την αναγκαία πρόσβαση στις υποθέσεις που χειρίζεται η OLAF, την οποία παρείχε συνεχώς η OLAF έως τον Μάρτιο του 2012. Εντούτοις, με την έναρξη της θητείας της παρούσας ΕΕπ, ο ΓΔ της OLAF θέσπισε νέες ρυθμίσεις όσον αφορά την πρόσβαση της ΕΕπ στις σχετικές πληροφορίες για τις υποθέσεις της OLAF, γεγονός που δημιούργησε δυσκολίες στην ΕΕπ στο να ασκεί σωστά τα καθήκοντά της, λόγω έλλειψης επαρκούς και έγκαιρης πληροφόρησης.

4.   Η κατάσταση αυτή διαδραμάτισε αποφασιστικό ρόλο όσον αφορά τις δραστηριότητες της ΕΕπ κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς. Διατέθηκε σημαντικός χρόνος και πόροι σε συζητήσεις με τον ΓΔ της OLAF, σε συσκέψεις και εκτενή αλληλογραφία για την αποκατάσταση των μέσων παρακολούθησης της ΕΕπ. Αυτά είχαν ως αποτέλεσμα την υιοθέτηση προσωρινών ρυθμίσεων εργασίας, οι οποίες δυστυχώς δεν αποδείχτηκαν αποτελεσματικές.

5.   Παρ' όλα αυτά, η ΕΕπ εξέδωσε, ομόφωνα, δύο επίσημες γνώμες, ένα έγγραφο θέσεων και μία έκθεση. Εξέτασε 83 υποθέσεις που παραπέμφθηκαν σε εθνικές δικαστικές αρχές και 118 εκθέσεις της OLAF για υποθέσεις που είναι σε εκκρεμότητα για διάστημα μεγαλύτερο των 9 μηνών. Η ΕΕπ ανέλυσε επίσης το κείμενο για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 με βάση την εμπειρία της στην παρακολούθηση των ερευνών της OLAF.

6.   Η πρώτη έκθεση δραστηριότητας της τρέχουσας Επιτροπής Εποπτείας καλύπτει το πλήρες έτος από τον διορισμό της στα τέλη Ιανουαρίου 2012 έως τον Ιανουάριο του 2013. Τα μέλη της ΕΕπ ήταν οι Christiaan Timmermans (πρόεδρος, Ιανουάριος – Οκτώβριος 2012), Johan Denolf (πρόεδρος από τον Οκτώβριο του 2012), Herbert Bösch, Catherine Pignon και Rita Schembri (4). Τον Ιανουάριο του 2013, η ΕΕπ καλωσόρισε ένα νέο μέλος, τον Jens Madsen που αντικατέστησε τον Christiaan Timmermans.

4

II   ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΗΣ OLAF

Άρθρο 11 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ.1073/1999:

Άρθρο 11 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ.1073/1999:

Η Επιτροπή Εποπτείας ενισχύει την ανεξαρτησία με τον τακτικόέλεγχο που διενεργεί όσον αφορά την εκτέλεση των καθηκόντων διεξαγωγήςερευνών.

Η Επιτροπή Εποπτείας ενισχύει την ανεξαρτησία με τον τακτικόέλεγχο που διενεργεί όσον αφορά την εκτέλεση των καθηκόντων διεξαγωγήςερευνών.

10η αιτιολογική σκέψη του κανονισμού (ΕΚ) αριθ.1073/1999:

10η αιτιολογική σκέψη του κανονισμού (ΕΚ) αριθ.1073/1999:

... οι έρευνες πρέπει να διεξάγονται ... με πλήρη σεβασμό τωνανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, και ιδίως της αρχήςτης ισότητας, του δικαιώματος του ενδιαφερόμενου ατόμου να εκφραστεί για ταγεγονότα που το αφορούν και του δικαιώματος σύμφωνα με το οποίο τασυμπεράσματα μιας έρευνας πρέπει να βασίζονται μόνο σε στοιχεία μεαποδεικτική αξία.

... οι έρευνες πρέπει να διεξάγονται ... με πλήρη σεβασμό τωνανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, και ιδίως της αρχήςτης ισότητας, του δικαιώματος του ενδιαφερόμενου ατόμου να εκφραστεί για ταγεγονότα που το αφορούν και του δικαιώματος σύμφωνα με το οποίο τασυμπεράσματα μιας έρευνας πρέπει να βασίζονται μόνο σε στοιχεία μεαποδεικτική αξία.

1   Πεδίο της παρακολούθησης της Επιτροπής Εποπτείας και ρυθμίσεις εργασίας με την OLAF

1.1   Πεδίο παρακολούθησης

7.   Η αποστολή της ΕΕπ είναι να παρακολουθεί το ερευνητικό έργο της OLAF για να εξασφαλίσει ότι δεν διακυβεύεται η ανεξαρτησία της και ότι οι έρευνες διεξάγονται σύμφωνα με τα υψηλότερα πρότυπα ποιότητας. Εξετάζοντας προσεκτικά τις επιμέρους υποθέσεις, η ΕΕπ είναι σε θέση να εντοπίζει κινδύνους αδικαιολόγητης παρέμβασης στην έναρξη, τη διεξαγωγή και την περάτωση των ερευνών της OLAF, γεγονός που θα συνιστούσε απειλή για την ερευνητική ανεξαρτησία της OLAF. Συνεπώς, συχνά απαιτείται να εξετάζονται οι πλήρεις φάκελοι μεμονωμένων υποθέσεων, ή τα αντιπροσωπευτικά δείγματά τους, και να συζητούνται με τους ελεγκτές και τους υπεύθυνους διαχείρισης της OLAF ώστε να ολοκληρώνεται μια διεξοδική εξέταση των ερευνητικών μεθόδων.

8.   Η νομιμότητα και ακρίβεια των αναλύσεων που πραγματοποιεί η ΕΕπ ως ανεξάρτητο όργανο απαιτεί επίσης την εξέταση πραγματικών στοιχείων υποθέσεων, την εκτίμηση της πορείας των ερευνών σε υποθέσεις που έχουν περατωθεί, την επανεξέταση ειδικών τομέων. Εναπόκειται στην αρμοδιότητα της ΕΕπ, συνεπώς, να καθορίζει τις βέλτιστες μεθόδους για την παρακολούθηση των ερευνητικών καθηκόντων της OLAF.

1.2   Εφαρμογή νέων ρυθμίσεων εργασίας με την OLAF

9.   Με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή Εποπτείας εκφράζει τη βαθιά απογοήτευσή της για το ότι οι σχέσεις της με την OLAF ήταν εξαιρετικά δύσκολες κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς και οι όροι της συνεργασίας μεταξύ της OLAF και της ΕΕπ άλλαξαν σημαντικά λίγο μετά την έναρξη της θητείας της νέας ΕΕπ. Ο ΓΔ της OLAF όρισε ως σημείο επαφής για την ΕΕπ μια διοικητική μονάδα που ασχολείται αποκλειστικά με θέματα πολιτικής, ενώ οι αιτήσεις που απευθύνει η ΕΕπ στην OLAF αφορούν κυρίως ζητήματα έρευνας τα οποία δεν είναι το καθαυτό αντικείμενο της εν λόγω μονάδας. Επιπλέον, οι νέοι τρόποι συνεργασίας όσον αφορά την πρόσβαση της ΕΕπ σε πληροφορίες που αφορούν φακέλους περιόρισε έντονα την ικανότητα της νέας ΕΕπ να ασκεί τα καθήκοντά της.

10.   Από τον Μάρτιο του 2012, η Επιτροπή Εποπτείας αντιμετώπισε εμπόδια στην άσκηση των καθηκόντων παρακολούθησης που συνίσταντο στον υπέρμετρο και διακριτικό περιορισμό —χωρίς προειδοποίηση της ΕΕπ— της πρόσβασης της ΕΕπ σε φακέλους υποθέσεων στο σύστημα διαχείρισης υποθέσεων της OLAF (CMS) (5), στη λανθασμένη εφαρμογή των κανόνων προστασίας δεδομένων (6) ως αποτέλεσμα της αδυναμίας ελέγχου των εκθέσεων της OLAF από την Επιτροπή Εποπτείας, σε καθυστερήσεις στην παροχή των αιτούμενων πληροφοριών που οφείλονται, μεταξύ άλλων, σε μια χρονοβόρα και αναξιόπιστη εσωτερική διοικητική διαδικασία.

5

6

11.   Οι δυσκολίες αυτές εμπόδισαν την Επιτροπή Εποπτείας να ασκήσει τα καθήκοντά της, όπως εξηγείται διεξοδικότερα στην παρούσα έκθεση. Το σοβαρότερο είναι ότι φαίνεται να συνδέονται με το γεγονός ότι ο ΓΔ της OLAF αμφισβητεί την αρμοδιότητα της ΕΕπ να εξετάζει —στο πλαίσιο της συστημικής παρακολούθησης της ερευνητικής λειτουργίας της OLAF— μεμονωμένες υποθέσεις, και ιδίως το καθήκον της όσον αφορά την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και διαδικαστικών εγγυήσεων (7).

7

12.   Η Επιτροπή Εποπτείας οφείλει να εμμείνει στο ότι ο ΓΔ της OLAF δεν μπορεί να ασκεί διακριτική εξουσία στον καθορισμό του πεδίου αρμοδιοτήτων της ΕΕπ με το να αποφασίζει αν θα παράσχει ή δεν θα παράσχει πληροφορίες για συγκεκριμένες υποθέσεις ή με το να καθορίζει ποιες πληροφορίες μπορεί να ζητεί η ΕΕπ. Μια τέτοια ερμηνεία θα οδηγούσε στην κατάργηση του ρόλου της ΕΕπ. Η παρούσα ΕΕπ συμμερίζεται απολύτως τη γνώμη των προκατόχων της οι οποίοι επισήμαναν ότι η δυνατότητα πρόσβασης της ΕΕπ σε πληροφορίες που σχετίζονται με υποθέσεις δεν θα πρέπει να υπόκειται στη διακριτική ευχέρεια του ΓΔ της OLAF (8).

8

13.   Στις 11 Σεπτεμβρίου 2012 και μετά από μακροχρόνιες συζητήσεις με την OLAF, η ΕΕπ αποδέχτηκε προσωρινές ρυθμίσεις εργασίας που πρότεινε η OLAF. Οι εν λόγω ρυθμίσεις εργασίας έθεταν σε εφαρμογή μια προσέγγιση τριών σταδίων που βασιζόταν σε γνώμη του 2007 του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων (9), ο οποίος είχε διατυπώσει ανησυχίες εκείνη τη χρονική περίοδο σχετικά με την αυτόματη πρόσβαση της ΕΕπ σε δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που περιέχονται στο CMS. Στις 21 Δεκεμβρίου 2012, ο ΓΔ της OLAF διαβίβασε στους διευθυντές της OLAF οδηγίες με σκοπό την εφαρμογή των ρυθμίσεων εργασίας.

9

14.   Αφού αξιολόγησε την επάρκεια και τη χρησιμότητα των πληροφοριών τις οποίες έλαβε από την OLAF μετά την εφαρμογή των ρυθμίσεων, η Επιτροπή Εποπτείας έκρινε, για τους λόγους που αναλύονται διεξοδικότερα στην παρούσα έκθεση, ότι ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόστηκαν δεν της επέτρεπε να ασκεί σωστά τα καθήκοντά της. Ως εκ τούτου, η ΕΕπ ενημέρωσε τον ΓΔ της OLAF ότι ήταν αναγκαίο να επανεξεταστούν οι ρυθμίσεις, ώστε να εξασφαλιστεί ότι η ΕΕπ λαμβάνει επαρκείς και ακριβείς πληροφορίες. Έτσι, η ΕΕπ ανέλαβε την πρωτοβουλία να προτείνει στο άμεσο μέλλον νέες ρυθμίσεις εργασίας και εκτιμά την προθυμία που εξέφρασε ο ΓΔ της OLAF τον Ιανουάριο του 2013 να τις αποδεχθεί.

2   Παρακολούθηση της ερευνητικής λειτουργίας της OLAF με πρωτοβουλία της Επιτροπής Εποπτείας

Άρθρο 11 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ.1073/1999:

Άρθρο 11 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ.1073/1999:

Κατόπιν αιτήσεως του Διευθυντή ή με δική της πρωτοβουλία,η Επιτροπή Εποπτείας παρέχει στον Διευθυντή γνώμες σχετικά με τιςδραστηριότητες της Υπηρεσίας, χωρίς ωστόσο να παρεμβαίνει στη διεξαγωγήτων τρεχουσών ερευνών.

Κατόπιν αιτήσεως του Διευθυντή ή με δική της πρωτοβουλία,η Επιτροπή Εποπτείας παρέχει στον Διευθυντή γνώμες σχετικά με τιςδραστηριότητες της Υπηρεσίας, χωρίς ωστόσο να παρεμβαίνει στη διεξαγωγήτων τρεχουσών ερευνών.

Άρθρο 11 παράγραφος 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ.1073/1999:

Άρθρο 11 παράγραφος 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ.1073/1999:

Η Επιτροπή Εποπτείας μπορεί να υποβάλλει εκθέσεις στοΕυρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Επιτροπή και το ΕλεγκτικόΣυνέδριο σχετικά με τα αποτελέσματα των ερευνών που διεξήγαγε η Υπηρεσίακαι τη συνέχεια που δόθηκε σε αυτές.

Η Επιτροπή Εποπτείας μπορεί να υποβάλλει εκθέσεις στοΕυρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Επιτροπή και το ΕλεγκτικόΣυνέδριο σχετικά με τα αποτελέσματα των ερευνών που διεξήγαγε η Υπηρεσίακαι τη συνέχεια που δόθηκε σε αυτές.

2.1   Οδηγίες στο προσωπικό σχετικά με τις διαδικασίες ερευνών και την εφαρμογή τους

15.   Τον Φεβρουάριο του 2012, ο ΓΔ της OLAF κοινοποίησε νέες οδηγίες στο προσωπικό σχετικά με τις διαδικασίες ερευνών (εφεξής «ISIP»), που αντικατέστησαν το πρώην εγχειρίδιο της OLAF και αποσκοπούν στην απλούστευση και διασαφήνιση των διαδικασιών ερευνών. Η Επιτροπή Εποπτείας χαιρετίζει τη δημοσίευση των ISIP στον ιστότοπο της OLAF για λόγους διαφάνειας. Η εισαγωγή αυτών των οδηγιών συνδυάστηκε με βασικές αλλαγές στο οργανόγραμμα της OLAF.

16.   Η Επιτροπή Εποπτείας ανέλαβε την πρωτοβουλία να εξετάσει τις ISIP και όρισε δύο εισηγητές οι οποίοι συναντήθηκαν με προσωπικό της OLAF, ιδίως με τους υπεύθυνους για τη σύνταξη των ISIP. Οι εισηγητές πραγματοποίησαν επίσης διάφορες συσκέψεις εργασίας με τη γραμματεία της ΕΕπ. Λόγω του σημαντικού όγκου εργασίας κατά την περίοδο αναφοράς και του ανεπαρκούς αριθμού μελών προσωπικού στη γραμματεία της, η ΕΕπ αναγκάστηκε να αναβάλει την έκδοση της προγραμματισθείσας γνώμης για τις ISIP.

δύο εισηγητές

17.   Η Επιτροπή Εποπτείας επισήμανε ότι οι ISIP προεξοφλούσαν, από πολλές απόψεις, την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 που δεν έχει ακόμη εκδοθεί από τα νομοθετικά όργανα. Οι ειδικές εκτιμήσεις όσον αφορά τη συμμόρφωση αυτών των οδηγιών με το κείμενο του μελλοντικού κανονισμού αναπτύσσονται στο παράρτημα ΙΙΙ της παρούσας έκθεσης. Πριν καταλήξει σε τελικά συμπεράσματα, η ΕΕπ αποφάσισε να λάβει επίσης υπόψη τα αποτελέσματα της παρακολούθησης μεμονωμένων υποθέσεων που διενεργήθηκε, εν μέρει ή εξ ολοκλήρου, βάσει των ISIP.

18.   Η Επιτροπή Εποπτείας ανέλυσε αυτές τις υποθέσεις με βάση τους κανόνες που προσδιορίζονται τόσο στο πρώην εγχειρίδιο της OLAF όσο και στις ISIP και εκτίμησε τις αλλαγές που επέφεραν οι οδηγίες. Υπήρξαν σημαντικές αλλαγές, μεταξύ άλλων στη διαδικασία για την έναρξη και την περαίωση υποθέσεων, την άσκηση των ερευνητικών λειτουργιών και στον εκ των προτέρων έλεγχο της νομιμότητάς τους, καθώς και στον τελικό έλεγχο ποιότητας και τον έλεγχο νομιμότητας.

2.1.1   Έναρξη και περαίωση υποθέσεων

19.   Η Επιτροπή Εποπτείας έδωσε ιδιαίτερη προσοχή στην προβλεπόμενη από τις ISIP διαδικασία για την έναρξη υποθέσεων έρευνας και συντονισμού. Η εκτίμηση της διαδικασίας επιλογής από την ΕΕπ είναι ακόμη σε εξέλιξη (10) και τα αποτελέσματά της θα παρουσιαστούν στην επόμενη γνώμη. Εκτός από αυτό το σημαντικό ζήτημα, η ΕΕπ διαπίστωσε αύξηση του αριθμού νέων υποθέσεων από την 1η Φεβρουαρίου 2012 και μεταβολή της πρακτικής όσον αφορά την αρμοδιότητα έναρξης και περαίωσης των ερευνών.

10

20.   Ως προς το πρώτο στοιχείο, η Επιτροπή Εποπτείας επισήμανε ότι, κατ' εφαρμογή των μεταβατικών μέτρων που ορίζονται στο άρθρο 30 παράγραφος 2 των ISIP, όλες οι πληροφορίες που δεν ενέπλεκαν κράτη μέλη, υπαλλήλους και λοιπό προσωπικό της ΕΕ οι οποίες καταχωρίστηκαν στην OLAF πριν από την 1η Φεβρουαρίου 2012 και είναι υπό εκτίμηση, έπρεπε να αντιμετωπιστούν ως υπόθεση έρευνας ή συντονισμού (11). Κατά συνέπεια, ο ΓΔ της OLAF άνοιξε, με απόφαση της 31ης Ιανουαρίου 2012, συνολικά 423 υποθέσεις (12). Η ΕΕπ προτίθεται να εξετάσει κατά πόσο η εν λόγω απόφαση είναι σύμφωνη με τα κριτήρια που θέσπισε η νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, η οποία ορίζει ότι ο ΓΔ της OLAF μπορεί να λάβει απόφαση για την έναρξη μιας έρευνας μόνο εφόσον υπάρχουν «αρκούντως σοβαρές υπόνοιες» σχετικά με πράξεις απάτης, διαφθοράς ή άλλες παράνομες δραστηριότητες που μπορούν να βλάψουν τα οικονομικά συμφέροντα της ΕΕ (13).

11

12

13

21.   Ως προς το δεύτερο στοιχείο, η Επιτροπή Εποπτείας επισήμανε από τις υποθέσεις που εξέτασε, ότι η προηγούμενη πρακτική της ανάθεσης από τον γενικό διευθυντή της OLAF αρμοδιοτήτων έναρξης και περάτωσης ερευνών στον αρμόδιο για τις επιχειρήσεις και τις έρευνες διευθυντή, άλλαξε αφότου ανέλαβε καθήκοντα ο νέος Γενικός Διευθυντής τον Φεβρουάριο του 2011, ο οποίος εφάρμοσε σύσταση του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή (14). Η μεταβολή αυτή αποτυπώνεται επί του παρόντος στις ISIP, σύμφωνα με τη σύσταση (15). Λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανεξαρτησία της OLAF να διενεργεί έρευνες ορίζεται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 σε σχέση με τον γενικό διευθυντή της in personam, η ΕΕπ χαιρετίζει αυτή την αλλαγή και εκτιμά ότι η OLAF συμμορφώνεται στο εξής με τη σύσταση του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή.

14

15

2.1.2   Διεξαγωγή των ερευνητικών δραστηριοτήτων και εκ των προτέρων έλεγχος της νομιμότητάς τους

22.   Εφόσον ο έλεγχος νομιμότητας των πράξεων έρευνας —που αποσκοπεί στη διασφάλιση της νόμιμης συλλογής αποδεικτικών στοιχείων, με πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και διαδικαστικών εγγυήσεων καθώς και των διαδικαστικών απαιτήσεων των κρατών μελών— αποτελεί βασική λειτουργία της OLAF, η Επιτροπή Εποπτείας θεωρεί ότι ο συστηματικός έλεγχος νομιμότητας ενός συγκεκριμένου αριθμού πράξεων έρευνας, όπως ορίζεται στις νέες ISIP, αποτελεί αναμφίβολα περαιτέρω βήμα για την ενίσχυση της λογοδοσίας της OLAF και της νομιμότητας των ενεργειών της.

23.   Αυτή η βασική λειτουργία ανατέθηκε σε μια νεοσυσταθείσα μονάδα, τη διοικητική μονάδα επιλογής και ελέγχου των ερευνών, η οποία, εκτός από τον έλεγχο της νομιμότητας κατά τη διάρκεια της έρευνας, παρέχει επίσης συμβουλές στον ΓΔ της OLAF για την πιθανή έναρξη ερευνών ή υποθέσεων συντονισμού και διενεργεί τον τελικό έλεγχο νομιμότητας των υποθέσεων πριν από την περαίωσή τους. Δεδομένου του κομβικού ρόλου τον οποίο διαδραματίζει αυτή η μονάδα καθ' όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής των υποθέσεων, η Επιτροπή Εποπτείας αποφάσισε να παρακολουθήσει —στο πλαίσιο της ανάλυσής της των ISIP (16)— την εκτέλεση από την εν λόγω μονάδα των διαφόρων καθηκόντων που της έχουν ανατεθεί και να εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο τα καθήκοντά της συνυφαίνονται με τα καθήκοντα άλλων μονάδων.

16

24.   Με την επιφύλαξη του περιεχομένου της μελλοντικής γνώμης για τις ISIP και ενόψει της ετήσιας έκθεσης της διοικητικής μονάδας επιλογής και ελέγχου των ερευνών (17), η Επιτροπή Εποπτείας θα εξετάσει τα ακόλουθα ζητήματα: 1. κριτήρια για την έναρξη και την περαίωση υποθέσεων και τις διόδους επικοινωνίας με τις μονάδες έρευνας και υποστήριξης κατά τη διάρκεια του σταδίου εκτίμησης, 2. επαγγελματικές ικανότητες στο εσωτερικό της διοικητικής μονάδας επιλογής και ελέγχου των ερευνών, 3. εσωτερικοί ειδικοί/γενικοί στόχοι για τη διάρκεια της εκτίμησης και η πρακτική εφαρμογή τους, 4. διενέργεια του ελέγχου της νομιμότητας, 5. κατανομή υποθέσεων που έχουν ανοίξει ή περαιωθεί ανά τομέα, τύπο καταγγελλόντων και χώρα, 6. εσωτερικές γραπτές οδηγίες της μονάδας αναφορικά με τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις διαδικαστικές εγγυήσεις.

17

25.   Στο μεταξύ, η Επιτροπή Εποπτείας διαπίστωσε με ικανοποίηση σχετική βελτίωση όσον αφορά προηγούμενες εξουσιοδοτήσεις που ζητήθηκαν από τον ΓΔ προκειμένου το προσωπικό της OLAF να διενεργήσει δραστηριότητες ερευνών. Οι σχετικές διατάξεις στις ISΙP και ο σχετικός έλεγχος της νομιμότητας πριν από την εκτέλεσή τους (18) φαίνεται ότι συνιστούν ικανοποιητικό διορθωτικό μέτρο για ορισμένα προβλήματα τα οποία είχε επισημάνει η ΕΕπ στο πλαίσιο των υποθέσεων που εξέτασε και τα οποία είχαν εντοπισθεί πριν από την εφαρμογή των ISIP (19).

18

19

26.   Η Επιτροπή Εποπτείας πιστεύει, ωστόσο, ότι απαιτούνται και άλλες βελτιώσεις. Οι ISIP προβλέπουν περιορισμένο κατάλογο ερευνητικών δραστηριοτήτων για τις οποίες απαιτείται εκ των προτέρων έλεγχος νομιμότητας (20). Με βάση την εμπειρία της στον τομέα της παρακολούθησης, η ΕΕπ διαπίστωσε ότι η OLAF συνέλεξε ή προσπάθησε να συλλέξει στοιχεία με άλλα μέσα τα οποία δεν απαριθμούνται στις ISIP και, για τα οποία λογίζεται ως εκ τούτου ότι δεν απαιτείται εκ των προτέρων έλεγχος νομιμότητας. Η ΕΕπ συνέστησε, συνεπώς, στον ΓΔ της OLAF να θέσει σε εφαρμογή αυστηρό έλεγχο της νομικής βάσης πριν από την εφαρμογή οιουδήποτε μέτρου το οποίο θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα δυνητική παραβίαση των θεμελιωδών δικαιωμάτων προσώπων που εμπλέκονται σε έρευνες της OLAF.

20

2.1.3   Τελικός έλεγχος ποιότητας και νομιμότητας

27.   Ο τελικός έλεγχος ποιότητας και νομιμότητας της τελικής έκθεσης και των προτεινόμενων συστάσεων (21) διενεργείται βάσει τυποποιημένου εγγράφου που περιέχει προκαθορισμένα στοιχεία τα οποία πρέπει να ελέγχει η μονάδα επιλογής και ελέγχου των ερευνών. Η ΕΕπ διαπίστωσε ότι ο έλεγχος διενεργήθηκε βάσει αυτού του περιορισμένου καταλόγου στοιχείων και οι ελεγκτές δεν έλεγξαν άλλα ενδεχομένως σημαντικά στοιχεία, ιδίως όσον αφορά τη συμμόρφωση της OLAF με τις διαδικαστικές εγγυήσεις και τα θεμελιώδη δικαιώματα των εμπλεκομένων προσώπων.

21

28.   Η Επιτροπή Εποπτείας θεωρεί ότι το τυποποιημένο έντυπο εργασίας επιδέχεται περαιτέρω βελτιώσεων, ώστε να περιληφθούν και άλλα στοιχεία (π.χ. συμμόρφωση με τους εθνικούς κανόνες, αιτήσεις πρόσβασης σε έγγραφα ή στον φάκελο, δικαίωμα μη αυτοενοχοποίησης, απαίτηση εύλογου χρόνου, αντικειμενικότητα, δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή). Τον Μάιο του 2012, η ΕΕπ πρότεινε στην OLAF έναν πίνακα στοιχείων αξιολόγησης του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων και διαδικαστικών εγγυήσεων πριν από τη διαβίβαση υποθέσεων σε εθνικές δικαστικές αρχές.

2.2   Γνώμες και εκθέσεις της Επιτροπής Εποπτείας για μεμονωμένες υποθέσεις

29.   Η ΕΕπ εξέτασε διεξοδικά υπόθεση που παραπέμφθηκε τον Οκτώβριο του 2012 στις εθνικές δικαστικές αρχές και οδήγησε στην παραίτηση μέλους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η ΕΕπ ενημερώθηκε για την πρόθεση της OLAF να παραπέμψει την υπόθεση στις εθνικές δικαστικές αρχές, αλλά δεν της δόθηκε πρόσβαση στην υπόθεση, όπως ζήτησε, εντός των προβλεπόμενων από τις ρυθμίσεις εργασίας προθεσμιών. Το γεγονός αυτό δεν επέτρεψε στην ΕΕπ να εξετάσει αν έγιναν σεβαστά τα θεμελιώδη δικαιώματα και αν τηρήθηκαν οι διαδικαστικές εγγυήσεις πριν από την παραπομπή της υπόθεσης. Σύμφωνα με την απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου, η παράλειψη της OLAF να συνεννοηθεί με την ΕΕπ πριν διαβιβάσει στοιχεία στις εθνικές δικαστικές αρχές θα μπορούσε να εκληφθεί ως παραβίαση του άρθρου 11 παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1979 (22).

22

30.   Η Επιτροπή Εποπτείας εξέτασε την εφαρμογή, στην προκειμένη περίπτωση, των νέων ISIP σχετικά με την έναρξη της έρευνας (τήρηση της αρχής της αναλογικότητας), τη διενέργειά της (τήρηση των αρχών της νομιμότητας και αμεροληψίας), τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και διαδικαστικών εγγυήσεων, των απαιτήσεων προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την περάτωση της έρευνας.

31.   Κατά τη διενέργεια της ανάλυσής της, η Επιτροπή Εποπτείας ανακάλυψε ορισμένα δυνητικά προβλήματα και εξέδωσε συστάσεις προς τον ΓΔ της OLAF στη γνώμη αριθ. 2/2012 της 11ης Δεκεμβρίου 2012 (23). Η Επιτροπή Εποπτείας έκρινε σκόπιμο να συντάξει έκθεση βάσει του άρθρου 11 παράγραφος 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 για την ανακάλυψη πιθανών συστημικών προβλημάτων και την αποστολή των αναγκαίων συστάσεων στα θεσμικά όργανα της ΕΕ (24). Η ΕΕπ έκρινε ότι τα θεσμικά όργανα έπρεπε να λάβουν γνώση των προβλημάτων που έθιξε η ΕΕπ στο διαδικαστικό επίπεδο και των συστάσεων που υπέβαλε στον ΓΔ της OLAF, τα οποία μπορούν να αποτελέσουν στοιχεία προβληματισμού σχετικά με τον τρόπο βελτίωσης του κειμένου του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999. Η σχετική ανάλυση επισυνάφθηκε στην παρούσα έκθεση ως παράρτημα 3.

23

24

32.   Ο ΓΔ της OLAF αμφισβήτησε την αρμοδιότητα της Επιτροπής Εποπτείας να εκδίδει επίσημες γνώμες για μεμονωμένες υποθέσεις. Η ΕΕπ διαφωνεί κατηγορηματικά με αυτό και τονίζει ότι η εξέταση μεμονωμένων υποθέσεων και η διατύπωση των σχετικών συμπερασμάτων είναι απολύτως αναγκαίο στοιχείο των ελεγκτικών καθηκόντων της ΕΕπ που καθιστά δυνατή την ταχεία κοινοποίηση των αποτελεσμάτων των εργασιών της και των πιθανών προβλημάτων που ανακαλύπτονται. Παρέχει στον ΓΔ της OLAF τη δυνατότητα ταχείας αντίδρασης έναντι κινδύνων και λήψης των αναγκαίων μέτρων για τη βελτίωση της ερευνητικής λειτουργίας της OLAF, όταν αυτό είναι απαραίτητο. Κατά την περίοδο αναφοράς, η ΕΕπ ενημέρωσε τον ΓΔ της OLAF για τα αποτελέσματα της παρακολούθησης μιας άλλης μεμονωμένης υπόθεσης και του υπέβαλε επίσης συστάσεις.

33.   Εξάλλου, όταν τα συμπεράσματα της ΕΕπ σε μια μεμονωμένη υπόθεση θίγουν ζητήματα σε πιο συστηματικό επίπεδο όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο η OLAF διενεργεί τις έρευνές της, η ΕΕπ έχει προφανώς τη διακριτική ευχέρεια να εξετάζει τέτοια ζητήματα. Το άρθρο 4 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 δεν απαγορεύει στην Επιτροπή Εποπτείας να εκδίδει γνώμες για μεμονωμένες υποθέσεις, υπό την προϋπόθεση ότι δεν παρεμβαίνει σε έρευνες οι οποίες βρίσκονται σε εξέλιξη. Η ΕΕπ επισημαίνει ότι, όταν εξέδωσε τη γνώμη της αριθ. 2/2012, η έρευνα της OLAF είχε ήδη περαιωθεί και, κατά συνέπεια, οι συστάσεις τις οποίες διατύπωσε η ΕΕπ είχαν ως στόχο να βελτιώσουν μελλοντικές ερευνητικές λειτουργίες της OLAF και όχι να παρέμβουν στα μέτρα έρευνας τα οποία είχε ήδη λάβει η OLAF στη συγκεκριμένη έρευνα.

3   Παρακολούθηση της ερευνητικής λειτουργίας της OLAF — πληροφορίες για μεμονωμένες υποθέσεις που απέστειλε ο ΓΔ της OLAF

3.1   Πληροφορίες που κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή Εποπτείας

3.1.1   Έρευνες που βρίσκονται σε εξέλιξη για διάστημα μεγαλύτερο των εννέα μηνών

Άρθρο 11 παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ.1073/1999:

Άρθρο 11 παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ.1073/1999:

Όταν μια έρευνα διεξάγεται επί χρονικό διάστημαμεγαλύτερο των εννέα μηνών, ο Διευθυντής ανακοινώνει στηνΕπιτροπή Εποπτείας τους λόγους για τους οποίους η έρευνα δενέχει μπορέσει ακόμα να περατωθεί και την προβλεπόμενη για τηνολοκλήρωσή της αναγκαία προθεσμία.

Όταν μια έρευνα διεξάγεται επί χρονικό διάστημαμεγαλύτερο των εννέα μηνών, ο Διευθυντής ανακοινώνει στηνΕπιτροπή Εποπτείας τους λόγους για τους οποίους η έρευνα δενέχει μπορέσει ακόμα να περατωθεί και την προβλεπόμενη για τηνολοκλήρωσή της αναγκαία προθεσμία.

34.   Η Επιτροπή Εποπτείας έλαβε 188 εκθέσεις εννεαμήνου κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς (25). Ο τομέας με τις περισσότερες υποθέσεις που διαρκούν για διάστημα μεγαλύτερο των εννέα μηνών είναι ο τομέας της εξωτερικής βοήθειας και των προενταξιακών ενισχύσεων (26), ενώ οι τομείς με τις λιγότερες υποθέσεις είναι οι τομείς του καπνού και των παραποιημένων προϊόντων (27), καθώς και των νέων περιβαλλοντικών μέσων (28). Οι 113 από τις 188 εκθέσεις εννεαμήνου διαβιβάστηκαν τον Ιανουάριο του 2013, αφού είχε διαπιστωθεί σε εσωτερικό έλεγχο της πρακτικής της OLAF ότι η ΕΕπ δεν είχε λάβει πληροφορίες για αρκετές υποθέσεις που διαρκούσαν περισσότερο από εννέα μήνες. Ο ΓΔ της OLAF αποφάσισε να λάβει μέτρα για να βελτιώσει αυτή την πρακτική, ιδίως την κοινοποίηση στην ΕΕπ συγκεντρωτικών μηνιαίων στοιχείων για τις εν λόγω υποθέσεις και τη θέσπιση πρόσθετων διασφαλίσεων, ώστε να αποτραπεί το ενδεχόμενο μια διοικητική μονάδα έρευνας να μην τηρήσει την προθεσμία παροχής των πληροφοριών. Η ΕΕπ εκφράζει την ικανοποίησή της για τη δέσμευση του ΓΔ της OLAF να βελτιώσει τις πληροφορίες που της κοινοποιεί έγκαιρα.

25

26

27

28

35.   Τα στοιχεία που περιέχουν οι εκθέσεις εννεαμήνου (ιδίως στοιχεία όπως η περιγραφή της υπόθεσης, τα στάδια της έρευνας που έχουν εφαρμοστεί, η δημοσιονομική επίπτωση, στοιχεία σχετικά με τις προθεσμίες παραγραφής και τα προτεινόμενα μελλοντικά μέτρα έρευνας) έχουν καθοριστική σημασία για την ανάλυση από την ΕΕπ της διάρκειας αυτών των υποθέσεων. Επιπλέον, η ΕΕπ λάμβανε πολύτιμες πληροφορίες μέσω των εκτιμήσεων των αρχικών πληροφοριών οι οποίες αποστέλλονταν σε τακτά διαστήματα στην ΕΕπ βάσει επίσημης ρύθμισης που υπέγραψε στις 31 Μαρτίου 2008 ο πρώην ΓΔ της OLAF. Αυτές οι συμπληρωματικές πληροφορίες (δηλ. οι λόγοι για την έναρξη μιας έρευνας και, γενικά, ένα πρόγραμμα εργασίας) επέτρεπαν στην ΕΕπ να εκτιμήσει αν οι έρευνες άρχιζαν με πλήρη ανεξαρτησία χωρίς καμία αδικαιολόγητη εξωτερική πίεση και εάν διεξάγονταν με αποτελεσματικό τρόπο.

36.   Όταν ανέλαβε καθήκοντα η παρούσα Επιτροπή Εποπτείας, διαπίστωσε μια μείζονα αλλαγή μεθοδολογίας σε αυτό τον τομέα, ιδίως από το δεύτερο εξάμηνο του 2012, όταν οι εκθέσεις εννεαμήνου εκδόθηκαν παράτυπα και το πεδίο έρευνάς τους παρουσίαζε σημαντικές διαφορές. Από τον Σεπτέμβριο του 2012, και χωρίς προηγούμενη ρύθμιση με την ΕΕπ, η OLAF μετέβαλε σε μεγάλο βαθμό αυτή την πρακτική: ένας σημαντικά μεγάλος όγκος πληροφοριών που περιέχονταν στις εκθέσεις εννεαμήνου αφαιρέθηκε και τα πραγματικά στοιχεία που κοινοποιούνταν στην ΕΕπ ήταν συχνά ανεπαρκή. Επιπλέον, δεν παρέχονταν στην ΕΕπ οι γνώμες της διοικητικής μονάδας επιλογής και ελέγχου των ερευνών, οι οποίες αντικατέστησαν την εκτίμηση της αρχικής ενημέρωσης μετά την έκδοση των ISIP. Κατά συνέπεια, η ΕΕπ δεν μπορούσε να αποκτήσει σαφή γνώση των υποθέσεων ούτε να εκτιμήσει σωστά αν η διάρκειά τους είναι δικαιολογημένη.

37.   Περιστασιακά, οι εκθέσεις εννεαμήνου δεν ήταν σύμφωνες με τις απαιτήσεις του άρθρου 11 παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 (29). Η ΕΕπ επισήμανε ιδίως ότι συχνά δεν παρέχονταν βασικές πληροφορίες, όπως ζητήματα παραγραφής (30), ακόμη και στις τελικές εκθέσεις (31). Η ΕΕπ αντιμετώπιζε, συνεπώς, σοβαρές δυσκολίες να εντοπίσει υποθέσεις οι οποίες δεν αναλαμβάνονταν από τις εθνικές δικαστικές αρχές για λόγους παραγραφής.

29

30

31

3.1.2   Συστάσεις προς τα θεσμικά όργανα

Άρθρο 11 παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ.1073/1999:

Άρθρο 11 παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ.1073/1999:

Ο Διευθυντής ενημερώνει την Επιτροπή Εποπτείαςστις περιπτώσεις στις οποίες το οικείο θεσμικό όργανο, όργανο ήοργανισμός δεν έδωσε συνέχεια στις συστάσεις που του έγιναν απότον Διευθυντή.

Ο Διευθυντής ενημερώνει την Επιτροπή Εποπτείαςστις περιπτώσεις στις οποίες το οικείο θεσμικό όργανο, όργανο ήοργανισμός δεν έδωσε συνέχεια στις συστάσεις που του έγιναν απότον Διευθυντή.

38.   Η Επιτροπή Εποπτείας δεν έλαβε κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς καμία πληροφορία για περιπτώσεις μη εφαρμογής συστάσεων της OLAF από κάποιο θεσμικό ή άλλο όργανο, οργανισμό ή υπηρεσία. Η ΕΕπ εκφράζει ανησυχία ότι η κατάσταση αυτή δεν οφειλόταν στην πλήρη εφαρμογή των συστάσεων της OLAF, αλλά μάλλον στην έλλειψη του αναγκαίου συστήματος υποβολής αναφορών μεταξύ της OLAF και των αποδεκτών των συστάσεων.

39.   Η Επιτροπή Εποπτείας επισήμανε ότι, μετά τη θέση σε ισχύ των ISIP, η OLAF θέσπισε ένα νέο τυποποιημένο έντυπο για τη σύνταξη των συστάσεων για τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνουν τα θεσμικά όργανα, τα όργανα, οι υπηρεσίες ή οι οργανισμοί της ΕΕ για υποθέσεις της OLAF (32). Η ΕΕπ επικροτεί τις αλλαγές αυτές και ελπίζει ότι θα επιτρέψουν τόσο στην OLAF όσο και στην ΕΕπ να παρακολουθούν σωστά το αποτέλεσμα των συστάσεων της OLAF στο μέλλον. Η ΕΕπ χαιρετίζει επίσης τη δέσμευση της OLAF να βελτιώσει αυτή την πτυχή της δραστηριότητάς της, όπως αναφέρεται στο ετήσιο σχέδιο διαχείρισής της.

32

3.1.3   Υποθέσεις για τις οποίες απαιτείται διαβίβαση πληροφοριών σε εθνικές δικαστικές αρχές

Άρθρο 11 παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ.1073/1999:

Άρθρο 11 παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ.1073/1999:

Ο Διευθυντής ενημερώνει την Επιτροπή Εποπτείαςσχετικά με τις περιπτώσεις στις οποίες απαιτείται η διαβίβασηπληροφοριών στις δικαστικές αρχές κράτους μέλους.

Ο Διευθυντής ενημερώνει την Επιτροπή Εποπτείαςσχετικά με τις περιπτώσεις στις οποίες απαιτείται η διαβίβασηπληροφοριών στις δικαστικές αρχές κράτους μέλους.

40.   Ο αριθμός των υποθέσεων που αναφέρθηκαν στην ΕΕπ κατά την περίοδο αναφοράς αυξήθηκε σημαντικά σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη (33) ως αποτέλεσμα μέτρων που έθεσε σε εφαρμογή η OLAF για να επιταχύνει την περαίωση υποθέσεων, ιδίως χρονοβόρων. Η ΕΕπ βρέθηκε, ως εκ τούτου, αντιμέτωπη με μια παράδοξη κατάσταση κατά την οποία έπρεπε να ελέγξει μεγαλύτερο αριθμό υποθέσεων, ενώ ταυτόχρονα τα μέσα ελέγχου της περιορίστηκαν σημαντικά από την OLAF.

33

41.   Από τον Μάρτιο του 2012, η πρόσβαση της ΕΕπ και της γραμματείας της στους ηλεκτρονικούς φακέλους των υποθέσεων της OLAF που έχουν περαιωθεί (στο CMS) διακόπηκε. Μολονότι κατανοεί τους λόγους προστασίας των δεδομένων που επικαλέστηκε ο ΓΔ της OLAF, (34) η ΕΕπ έκρινε ότι οι διαδικασίες που τέθηκαν σε εφαρμογή για τη διαβίβαση των συναφών δεδομένων δεν διασφάλισαν την επαρκή και ακριβή ενημέρωση, όπως εξηγείται κατωτέρω. Συνεπώς, η ΕΕπ αφιέρωσε σημαντικό χρόνο και προσπάθεια συζητώντας με τον ΓΔ της OLAF το ζήτημα της θέσπισης βιώσιμων διαδικασιών για τη διαβίβαση των αναγκαίων πληροφοριών.

34

42.   Από τον Μάρτιο έως τον Σεπτέμβριο του 2012, η εφαρμογή μιας πρώτης δέσμης οδηγιών που δόθηκαν στους υπεύθυνους διαχείρισης ήταν μάλλον χαοτική και οι διοικητικές μονάδες ερευνών εφάρμοζαν διαφορετικές πρακτικές (35). Αυτό φαίνεται ότι οφείλεται κατά κύριο λόγο στο γεγονός ότι, μετά την αναδιοργάνωση της OLAF και την έκδοση των ISIP από την 1η Φεβρουαρίου 2012, το καθήκον ενημέρωσης της ΕΕπ για υποθέσεις για τις οποίες απαιτείται η διαβίβαση πληροφοριών στις εθνικές δικαστικές αρχές αποκεντρώθηκε και μεταφέρθηκε από την πρώην διοικητική μονάδα δικαστικής συνδρομής στις μονάδες ερευνών που ασχολούνται με τις υποθέσεις. Η ΕΕπ πρότεινε στην OLAF (τον Μάιο του 2012) έναν πίνακα με στοιχεία αξιολόγησης του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων και διαδικαστικών εγγυήσεων στις εν λόγω υποθέσεις, με σκοπό να διευκολύνει την ανάλυσή τους από την ΕΕπ, τον οποίο ωστόσο η OLAF δεν έλαβε πλήρως υπόψη.

35

43.   Τα διαβιβασθέντα στοιχεία ήταν, στις περισσότερες περιπτώσεις ανεπαρκή και, κατά συνέπεια, η ΕΕπ αναγκάστηκε να ζητήσει πλήρη πρόσβαση στο CMS στην ηλεκτρονική έκδοση των φακέλων υποθέσεων της OLAF. Ορισμένες από αυτές τις αιτήσεις είτε απορρίφθηκαν (36) είτε εξετάστηκαν με πολύ μεγάλες καθυστερήσεις. Αφού επανέλαβε τα αιτήματα, η ΕΕπ έλαβε, σε ένα μεταβατικό στάδιο, εκτενή πληροφόρηση σχετικά με τις υποθέσεις αντί της πλήρους πρόσβασης στο CΜS. Ενώ, σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτή η συμπληρωματική ενημέρωση κρίθηκε επαρκής από την ΕΕπ, για άλλες υποθέσεις η ΕΕπ αναγκάστηκε να επαναλάβει τις αιτήσεις πρόσβασης στο CMS, διότι τα στοιχεία που της κοινοποιήθηκαν εξακολουθούσαν να είναι είτε ανεπαρκή είτε ανακριβή. Εφόσον η παρακολούθηση από την ΕΕπ (πριν αποκτήσει πρόσβαση στους φακέλους υποθέσεων) βασίζεται εξ ολοκλήρου στις πληροφορίες τις οποίες παρέχει η OLAF, η ΕΕπ θα ανέμενε οι πληροφορίες αυτές να είναι αξιόπιστες και ακριβείς.

36

44.   Μετά την έγκριση, τον Σεπτέμβριο του 2012, των ρυθμίσεων εργασίας μεταξύ της ΕΕπ και της OLAF (37), οι προαναφερθείσες οδηγίες τροποποιήθηκαν (τον Δεκέμβριο του 2012). Αν και εκτιμά τη σχετική βελτίωση στη διαβίβαση των πληροφοριών από την OLAF στην ΕΕπ (38), η ΕΕπ επισήμανε, ωστόσο, ότι, στην πράξη, οι διαβιβασθείσες πληροφορίες εξακολουθούσαν να μην της επιτρέπουν να εκτελεί σωστά τα καθήκοντα παρακολούθησης, για διάφορους λόγους: το πεδίο της πληροφόρησης περιορίστηκε δραστικά και ήταν, συνεπώς, τελείως ανεπαρκές (39)· αυτές οι ήδη πολύ περιορισμένες πληροφορίες που αποστέλλονταν στην ΕΕπ είχαν, σε ορισμένες περιπτώσεις, υπερβολικά πολλά στοιχεία με απόκρυψη, μολονότι δεν περιείχαν προσωπικά δεδομένα και παρά το γεγονός ότι ήταν σαφές ότι έπρεπε να τα γνωρίζει η ΕΕπ (40)· ορισμένες φορές, οι νέες οδηγίες εφαρμόζονταν με διαφορετικό τρόπο, ακόμα και στο εσωτερικό της ίδιας διοικητικής μονάδας έρευνας· οι οδηγίες σχετικά με το χρονικό πλαίσιο διαβίβασης πληροφοριών στην ΕΕπ (41) δεν ήταν απολύτως ικανοποιητικές, εφόσον η εκτίμηση των έκτακτων λόγων που θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν τη σύντμηση της προβλεπόμενης περιόδου των 5 ημερών ανήκει στην αποκλειστική διακριτική ευχέρεια του Γενικού Διευθυντή και δεν προβλέπεται καμία διαδικασία διαβούλευσης με την ΕΕπ σε παρόμοιες περιπτώσεις.

37

38

39

40

41

45.   Η ΕΕπ υπενθυμίζει ότι η προσέγγιση των τριών σταδίων που συμφωνήθηκε με την OLAF τον Σεπτέμβριο του 2012 αποσκοπούσε κυρίως στην επίτευξη μιας δίκαιης ισορροπίας ανάμεσα στις απαιτήσεις προστασίας των δεδομένων, όπως διατυπώθηκαν από τον ΕΕΠΔ στη γνώμη του το 2007 και την ανάγκη να λαμβάνει η ΕΕπ την αναγκαία πληροφόρηση που θα της επιτρέπει να εκπληρώσει την αποστολή της. Εντούτοις, η ΕΕπ εκφράζει την απογοήτευσή της διότι η OLAF υπερέβη την ανάγκη προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, τόσο με το να μειώνει σημαντικά τις πληροφορίες τις οποίες παρέχει στην ΕΕπ όσο και με το να αποκρύβει υπέρμετρα και αδικαιολόγητα αυτές τις ήδη περιορισμένες πληροφορίες. Ως εκ τούτου, η ΕΕπ ήταν αναγκασμένη να ζητεί συστηματικά πρόσβαση στον πλήρη φάκελο υποθέσεων, ενώ αυτό θα μπορούσε σε ορισμένες περιπτώσεις να αποφευχθεί μέσω της παροχής επαρκών πληροφοριών κατά τη διαβίβαση του φακέλου στις εθνικές δικαστικές αρχές.

46.   Η ΕΕπ υπογραμμίζει ότι οι επαρκείς πληροφορίες για τις υποθέσεις, οι οποίες είτε διαβιβάζονται από την OLAF βάσει του άρθρου 11 παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 είτε μετά από αίτηση της ΕΕπ, έχουν καθοριστική σημασία για την ορθή παρακολούθηση της ερευνητικής λειτουργίας της OLAF. Συγκεκριμένα, η ΕΕπ θα ήθελε να επισημάνει ότι:

| — | δεν μπορεί να εντοπίσει πιθανές πιέσεις ή προσπάθειες παραβίασης της ερευνητικής ανεξαρτησίας της OLAF, (όπως άρνηση εκ μέρους των θεσμικών ή άλλων οργάνων, υπηρεσιών ή οργανισμών της ΕΕ ή κρατών μελών να συνεργαστούν με την OLAF, άρνηση ή αδικαιολόγητες καθυστερήσεις στην παροχή συνδρομής ή πληροφοριών στην OLAF, σοβαρά προβλήματα στις σχέσεις τους, υποβολή υπερβολικών αιτήσεων ή οδηγιών στην OLAF και οι αντίστοιχες αντιδράσεις της) χωρίς πρόσβαση σε πληροφορίες οι οποίες πιθανώς βρίσκονται σε έγγραφα που αφορούν υποθέσεις της OLAF· |
| --- | --- |

—

δεν μπορεί να εντοπίσει πιθανές πιέσεις ή προσπάθειες παραβίασης της ερευνητικής ανεξαρτησίας της OLAF, (όπως άρνηση εκ μέρους των θεσμικών ή άλλων οργάνων, υπηρεσιών ή οργανισμών της ΕΕ ή κρατών μελών να συνεργαστούν με την OLAF, άρνηση ή αδικαιολόγητες καθυστερήσεις στην παροχή συνδρομής ή πληροφοριών στην OLAF, σοβαρά προβλήματα στις σχέσεις τους, υποβολή υπερβολικών αιτήσεων ή οδηγιών στην OLAF και οι αντίστοιχες αντιδράσεις της) χωρίς πρόσβαση σε πληροφορίες οι οποίες πιθανώς βρίσκονται σε έγγραφα που αφορούν υποθέσεις της OLAF·

| — | δεν μπορεί να παρακολουθήσει τη συμμόρφωση της OLAF όσον αφορά τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και διαδικαστικών εγγυήσεων βασιζόμενη αποκλειστικά στις πληροφορίες που περιέχουν οι γνώμες της διοικητικής μονάδας 0.1 η οποία, συν τοις άλλοις, δεν ασχολείται με όλα τα ζητήματα που αναφέρονται στον πίνακα στοιχείων αξιολόγησης τον οποίο πρότεινε η ΕΕπ στην OLAF· |
| --- | --- |

—

δεν μπορεί να παρακολουθήσει τη συμμόρφωση της OLAF όσον αφορά τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και διαδικαστικών εγγυήσεων βασιζόμενη αποκλειστικά στις πληροφορίες που περιέχουν οι γνώμες της διοικητικής μονάδας 0.1 η οποία, συν τοις άλλοις, δεν ασχολείται με όλα τα ζητήματα που αναφέρονται στον πίνακα στοιχείων αξιολόγησης τον οποίο πρότεινε η ΕΕπ στην OLAF·

| — | δεν μπορεί να παρακολουθήσει τη διάρκεια των ερευνών και την ορθή διεξαγωγή τους ελλείψει συναφών πληροφοριών σχετικά με τις ασκούμενες ερευνητικές δραστηριότητες και τη χρονολογική σειρά τους, όπως οι πιθανές περίοδοι αδράνειας, και δεν μπορεί να εντοπίσει υποθέσεις οι οποίες δεν έχουν αναληφθεί από τις εθνικές δικαστικές αρχές εξαιτίας παραγραφής λόγω έλλειψης αναφορών για τις ισχύουσες περιόδους παραγραφής· |
| --- | --- |

—

δεν μπορεί να παρακολουθήσει τη διάρκεια των ερευνών και την ορθή διεξαγωγή τους ελλείψει συναφών πληροφοριών σχετικά με τις ασκούμενες ερευνητικές δραστηριότητες και τη χρονολογική σειρά τους, όπως οι πιθανές περίοδοι αδράνειας, και δεν μπορεί να εντοπίσει υποθέσεις οι οποίες δεν έχουν αναληφθεί από τις εθνικές δικαστικές αρχές εξαιτίας παραγραφής λόγω έλλειψης αναφορών για τις ισχύουσες περιόδους παραγραφής·

| — | δεν μπορεί να εκτιμήσει τα αποτελέσματα των ερευνών της OLAF και τα μέτρα που έχουν ληφθεί χωρίς να γνωρίζει τα συμπεράσματα των ερευνών και τις συναφείς συστάσεις προς θεσμικά όργανα της ΕΕ ή τις αρμόδιες αρχές κρατών μελών. |
| --- | --- |

—

δεν μπορεί να εκτιμήσει τα αποτελέσματα των ερευνών της OLAF και τα μέτρα που έχουν ληφθεί χωρίς να γνωρίζει τα συμπεράσματα των ερευνών και τις συναφείς συστάσεις προς θεσμικά όργανα της ΕΕ ή τις αρμόδιες αρχές κρατών μελών.

3.2   Συμπεράσματα της Επιτροπής Εποπτείας

47.   Με βάση την παρακολούθηση των υποθέσεων της OLAF και ενόψει των ISΙP, η ΕΕπ κατέληξε σε ορισμένα συμπεράσματα όσον αφορά τις συστημικές πτυχές της διεξαγωγής των ερευνών της OLAF, οι οποίες θα απαιτούσαν περαιτέρω εξέταση και βελτιώσεις στο τροποποιημένο κείμενο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999. Τα συμπεράσματα αυτά παρουσιάζονται στο παράρτημα 3 της παρούσας έκθεσης. Άλλα αποτελέσματα παρακολούθησης από την ΕΕπ ιδίως υποθέσεων που έχουν παραπεμφθεί σε εθνικές δικαστικές αρχές παρουσιάζονται συνοπτικά κατωτέρω.

3.2.1   Ανεξαρτησία των ερευνών

48.   Η Επιτροπή Εποπτείας εξέτασε, για όλες τις υποθέσεις που της κοινοποιήθηκαν, τα ζητήματα στα οποία θα μπορούσε να αμφισβητηθεί η ανεξαρτησία των ερευνών της OLAF, και ιδίως η συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών με τα θεσμικά όργανα, τους οργανισμούς και τις υπηρεσίες της ΕΕ και τα κράτη μέλη σε σχέση με την ερευνητική λειτουργία της OLAF.

49.   Η Επιτροπή Εποπτείας μπόρεσε να εντοπίσει, βάσει της εξέτασης των τελικών εκθέσεων και εγγράφων που συνδέονται με υποθέσεις, εκείνες τις πτυχές της συνεργασίας με τα θεσμικά όργανα και οργανισμούς της ΕΕ στη διενέργεια ανεξάρτητων ερευνών από την OLAF: καθυστερήσεις ή παραλήψεις στην απάντηση σε αιτήσεις πληροφοριών της OLAF· απροθυμία ενημέρωσης της OLAF για υποθέσεις πιθανής απάτης· υποβολή αιτημάτων από το εμπλεκόμενο θεσμικό όργανο της ΕΕ προς τον ΓΔ της OLAF να ορίσει άλλους υπεύθυνους ερευνητές, ως προϋπόθεση για να επιτρέψουν την πρόσβασή τους στις εγκαταστάσεις του οργάνου ή για να παράσχουν στην OLAF πληροφορίες ή έγγραφα· υποβολή αίτησης σε μέλος της Επιτροπής από εμπλεκόμενο θεσμικό όργανο της ΕΕ που αμφισβητεί ορισμένες πράξεις έρευνας και τον καλεί να λάβει, έναντι των ερευνητών της OLAF στους οποίους έχει ανατεθεί η υπόθεση, τα «αναγκαία μέτρα». Η ΕΕπ εκτιμά ότι, στην τελευταία περίπτωση, ο Επίτροπος απάντησε ότι η ανεξαρτησία της OLAF απαιτούσε να μην παρεμβαίνει ο ίδιος σε έρευνες που είναι σε εξέλιξη και παρέπεμψε το ζήτημα στον ΓΔ της OLAF.

50.   Επιπλέον, η ΕΕπ επισήμανε ότι, γενικά, η OLAF συνεργαζόταν ταχέως με τις αρχές των κρατών μελών, οι οποίες της παρείχαν συνδρομή και πληροφορίες μετά από αίτηση της OLAF ή με δική τους πρωτοβουλία. Εντούτοις, η ΕΕπ επισήμανε επίσης ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις στις οποίες υπήρξαν σημαντικές καθυστερήσεις (έως εννέα μηνών) από την ολοκλήρωση της έρευνας μέχρι τη διαβίβαση της υπόθεσης στις εθνικές δικαστικές αρχές, αυτό οφειλόταν στην απροθυμία των δικαστικών αρχών να αναλάβουν αυτές τις υποθέσεις. Η ΕΕπ ενθαρρύνει την OLAF να διατηρεί στενή επικοινωνία με τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών για να βελτιωθεί η συνεργασία τους. Η ΕΕπ ελπίζει ότι η θέση σε ισχύ του τροποποιημένου κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 θα επιφέρει σημαντικές αλλαγές σε αυτό τον τομέα.

3.2.2   Ο σεβασμός από την OLAF των θεμελιωδών δικαιωμάτων και διαδικαστικών εγγυήσεων

51.   Η ΕΕπ διαπίστωσε ελλείψεις στις υποθέσεις που εξέτασε κατά την περίοδο αναφοράς, οι οποίες οφείλονταν συνήθως στον μεταβατικό χαρακτήρα του έτους 2012, κατά το οποίο οι περισσότερες έρευνες διενεργήθηκαν εν μέρει βάσει των κανόνων που είχαν καθοριστεί στο παλαιό εγχειρίδιο της OLAF και εν μέρει βάσει των νέων ISIP. Οι περισσότερες ελλείψεις οφείλονταν στην ανεπάρκεια των διαδικαστικών κανόνων που ορίζονταν στο παλαιό εγχειρίδιο της OLAF ή στην πλημμελή εφαρμογή τους (42).

42

52.   Σκοπός της έκδοσης των ISIP και της εσωτερικής αναδιοργάνωσης της OLAF ήταν να ενισχυθεί μεταξύ άλλων η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και διαδικαστικών εγγυήσεων και να δοθεί προτεραιότητα στην προστασία της ταυτότητας των πηγών. Η ΕΕπ εκτιμά αυτές τις εξελίξεις, αλλά επισημαίνει ότι ορισμένα προβλήματα εξακολούθησαν, παρ' όλα αυτά, να υφίστανται ακόμη και μετά την έκδοση των ISIP για τους ίδιους λόγους (έλλειψη σαφών κανόνων στους ISIP ή ανεπάρκεια κατά την εφαρμογή τους) (43). Έχοντας την άποψη ότι τα προβλήματα αυτά θα απαιτούσαν περαιτέρω διευκρίνιση στο κείμενο του νέου κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999, η ΕΕπ διατυπώνει τις αναγκαίες συστάσεις στο παράρτημα 3 της παρούσας έκθεσης.

43

53.   Η ΕΕπ επισήμανε επίσης ότι, σε ορισμένες από τις υποθέσεις που εξέτασε, τα εμπλεκόμενα πρόσωπα υπέβαλαν καταγγελίες ισχυριζόμενα ότι η OLAF δεν σεβάστηκε τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις διαδικαστικές εγγυήσεις ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας των Δεδομένων και του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή. Μέχρι στιγμής, και εξ όσων γνωρίζει η ΕΕπ, οι προσφυγές ακύρωσης αποφάσεων της OLAF απορρίφθηκαν ως απαράδεκτες από το Δικαστήριο, ενώ ο Διαμεσολαβητής δεν διαπίστωσε καμία περίπτωση κακοδιοίκησης. Επιπλέον, ο Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων διαπίστωσε ότι η OLAF γενικά τηρεί τους κανόνες προστασίας των δεδομένων, με εξαίρεση μία υπόθεση στην οποία έκρινε ότι η OLAF παραβίασε το δικαίωμα προστασίας προσωπικών δεδομένων με το να γνωστοποιήσει αναίτια την ταυτότητα του καταγγέλλοντος στο όργανό του. Με βάση αυτή την απόφαση, η ΕΕπ θα επιθυμούσε να υπενθυμίσει στην OLAF τις προηγούμενες συστάσεις της όσον αφορά τη προστασία των καταγγελλόντων και των παρόχων πληροφοριών, όπως διατυπώνονται στη γνώμη αριθ. 5/2011 της ΕΕπ.

54.   Σε ορισμένες περιπτώσεις, η OLAF έθεσε σε εφαρμογή εσωτερική διαδικασία επανεξέτασης, με αίτηση των ενδιαφερόμενων προσώπων. Η ΕΕπ επισήμανε ότι η εσωτερική επανεξέταση οδήγησε στο συμπέρασμα ότι η OLAF ενήργησε εντός του πεδίου των αρμοδιοτήτων της και σεβάστηκε τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις διαδικαστικές εγγυήσεις των εμπλεκόμενων προσώπων.

55.   Η ΕΕπ έλαβε επίσης επτά καταγγελίες που υποβλήθηκαν απευθείας στην ίδια. Η ΕΕπ επισήμανε ότι οι περισσότερες από αυτές υποβλήθηκαν και στις προαναφερθείσες αρμόδιες αρχές της ΕΕ. Η ΕΕπ τις έλαβε υπόψη, αποκλειστικά για ενημερωτικούς σκοπούς, στο πλαίσιο της παρακολούθησης του ερευνητικού έργου της OLAF. Με βάση το ισχύον κείμενο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999, η ΕΕπ θεωρεί ότι δεν είναι όργανο εξέτασης καταγγελιών αλλά επιθυμεί, παρ' όλα αυτά, να την ενημερώνει η OLAF για παρόμοιες καταγγελίες, ώστε να είναι σε θέση να εντοπίζει καλύτερα πιθανά συστημικά προβλήματα που συνδέονται με τη διεξαγωγή των ερευνών.

3.2.3   Διάρκεια των υποθέσεων

56.   Για να εντοπίσει πιθανές πιέσεις ή απόπειρες παραβίασης της ανεξαρτησίας των ερευνών της OLAF, η ΕΕπ έδωσε ιδιαίτερη προσοχή στη διάρκεια των υποθέσεων και, ιδίως, στους λόγους της μεγάλης διάρκειας. Η ΕΕπ εξέτασε το ζήτημα αυτό για υποθέσεις που διαρκούσαν περισσότερο από εννέα μήνες και για εκείνες που παραπέμπονταν στις εθνικές δικαστικές αρχές.

57.   Σε πολλές από αυτές τις υποθέσεις, η ΕΕπ είχε σοβαρές δυσκολίες να προσδιορίσει τους λόγους της μεγάλης διάρκειάς τους. Ενώ οι λόγοι που αφορούσαν τη διάρκεια της περιόδου εκτίμησης (44) θα μπορούσαν γενικά να ανευρεθούν στις εκθέσεις εννεαμήνου, αυτοί δεν αναφέρονταν σε όλες τις εκθέσεις που στάλθηκαν στην ΕΕπ (45). Παρομοίως, οι λόγοι για τη διάρκεια υποθέσεων μετά την έναρξή τους αναφέρονται συνήθως στις εκθέσεις εννεαμήνου, αλλά σπάνια στις τελικές εκθέσεις, και η ΕΕπ δεν έχει στη διάθεσή της κανένα άλλο μέσο αναφοράς που να της επιτρέπει να εκτιμήσει τη διάρκεια των υποθέσεων μετά την υποβολή των εννεάμηνων εκθέσεων, εκτός εάν ζητήσει πρόσβαση στον πλήρη φάκελο των υποθέσεων. Επίσης, η ΕΕπ διαπίστωσε ότι δεν είχε πάντοτε τηρηθεί η αναφερόμενη στις εκθέσεις εννεαμήνου ως ημερομηνία περάτωσης της έρευνας (46), αλλά η OLAF δεν παρέχει καμία εξήγηση στην ΕΕπ σε σχέση με αυτό το γεγονός. Η ΕΕπ αποφάσισε να παρακολουθήσει αυτό το ζήτημα κατά την επόμενη περίοδο.

44

45

46

58.   Όταν είχε πρόσβαση στους πλήρεις φακέλους υποθέσεων, η ΕΕπ εξέτασε προσεκτικά τη χρονολογική σειρά των σταδίων της έρευνας που πραγματοποιήθηκε και εντόπισε σημαντικές περιόδους αδράνειας, που κυμαίνονται από ορισμένους μήνες έως δύο έτη. Χωρίς συνολική ανασκόπηση των αιτίων που εξηγούν τη μεγάλη διάρκεια των υποθέσεων που εξετάστηκαν, λόγω της ανεπάρκειας των σχετικών πληροφοριών, η ΕΕπ μπόρεσε, παρ' όλα αυτά, να εντοπίσει ορισμένες εγγενείς και εξωτερικές αιτίες.

59.   Στις αιτίες που σχετίζονται με την οργάνωση του ερευνητικού έργου στο εσωτερικό της OLAF, η ΕΕπ επισήμανε την ακατάλληλη διαχείριση ορισμένων υποθέσεων (έλλειψη ελέγχου από την ομάδα διαχείρισης και έλλειψη κατάλληλου συστήματος ειδοποίησης για τις περιόδους αδράνειας), αντικαταστάσεις υπαλλήλων στους οποίους ανατέθηκαν ορισμένες έρευνες (ιδίως μετά την εσωτερική αναδιοργάνωση της OLAF, κατά την οποία ορισμένοι υπάλληλοι που διενεργούσαν έρευνες μετακινήθηκαν από τις μονάδες ερευνών και οι υποθέσεις τις οποίες χειρίζονταν έπρεπε να ανατεθούν σε άλλους), τον φόρτο εργασίας των ατόμων που ήταν υπεύθυνα για τις έρευνες και την ανάγκη ιεράρχησης προτεραιοτήτων για την άσκηση των καθηκόντων. Αφετέρου, ο κύριος παράγοντας, εξωτερικός σε σχέση με την OLAF, ο οποίος είχε επίπτωση στη διάρκεια των υποθέσεων ήταν το ότι η OLAF έπρεπε να περιμένει τις απαντήσεις από τους ενδιαφερόμενους φορείς (θεσμικά και επικουρικά όργανα, υπηρεσίες και οργανισμοί της ΕΕ ή τα κράτη μέλη) στις αιτήσεις της για παροχή πληροφοριών (47), ή να περιμένει το αποτέλεσμα των εθνικών δικαστικών διαδικασιών στα κράτη μέλη (48).

47

48

60.   Σε όλες τις υποθέσεις που εξέτασε κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς, η ΕΕπ ενημερώθηκε επίσης για ορισμένα μέτρα που έλαβε ο ΓΔ της OLAF για να επιταχύνει την περάτωση ενός μεγάλου αριθμού υποθέσεων έρευνας ή συντονισμού. Ενδεικτικά, καθόρισε ακριβείς και σχετικά σύντομες προθεσμίες εντός των οποίων οι αρμόδιοι ερευνών της OLAF έπρεπε να ολοκληρώσουν τις εκθέσεις για υποθέσεις και να προτείνουν την περάτωση των υποθέσεων. Επιπλέον, διόρισε, για τομείς με μεγάλο αριθμό υποθέσεων, όπως η γεωργία και τα διαρθρωτικά ταμεία (49), ειδική ομάδα έρευνας με τις αναγκαίες γλωσσικές και τομεακές γνώσεις, που αποτελούνταν από υπεύθυνους ερευνών καθώς και νομικούς και υπεύθυνους σε θέματα πολιτικής και πληροφοριών, στους οποίους ανατέθηκε ο κατά προτεραιότητα χειρισμός αυτών των υποθέσεων, με στόχο να περαιωθούν όσο το δυνατόν περισσότερες υποθέσεις έως το τέλος του 2012. Ανατέθηκε επίσης στη διοικητική μονάδα επιλογής και ελέγχου των ερευνών να εξετάσει κατά προτεραιότητα τις προτάσεις για την περαίωση υποθέσεων που υπέβαλε η ειδική ομάδα έρευνας. Λόγω του μεγάλου φόρτου κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς και της έλλειψης ανθρώπινων πόρων στη γραμματεία της, η ΕΕπ ήταν σε θέση απλώς να καταγράψει τα αποτελέσματα αυτών των μέτρων σε αριθμούς (50).

49

50

3.3   Τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999

61.   Οι ISIP προκατέλαβαν από πολλές απόψεις το περιεχόμενο της τροποποίησης του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999. Η εναρμόνιση αυτών των οδηγιών με το μελλοντικό κείμενο του κανονισμού και η άρση της υπαγωγής τους στον ισχύοντα κανονισμό προκάλεσαν ανακολουθίες στον τομέα των ερευνών που είχαν ενδεχομένως ως αποτέλεσμα διαδικαστικά σφάλματα στις έρευνες που διενεργήθηκαν κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς. Η ΕΕπ παρακολούθησε ορισμένες έρευνες της OLAF οι οποίες διενεργήθηκαν σύμφωνα με τις ISIP και ανέλυσε το αναθεωρημένο κείμενο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999. Οι εκτιμήσεις της ΕΕπ, που αποσκοπούν στο να αναδειχθούν οι κίνδυνοι έλλειψης σαφέστερων διαδικαστικών κανόνων σε ορισμένους τομείς, παρουσιάζονται συνοπτικά στο παράρτημα 3 της παρούσας έκθεσης.

III   ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ OLAF

Άρθρο 11 παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ.1073/1999:

Άρθρο 11 παράγραφος 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ.1073/1999:

Ο Διευθυντής διαβιβάζει, κάθε έτος, στην Επιτροπή Εποπτείας τοπρόγραμμα των δραστηριοτήτων της Υπηρεσίας που αναφέρονται στο άρθρο 1 τουπαρόντος κανονισμού. Ο Διευθυντής ενημερώνει τακτικά τη Επιτροπή Εποπτείαςσχετικά με τις δραστηριότητες της Υπηρεσίας, τις έρευνές της, τααποτελέσματά τους και τη συνέχεια που δόθηκε.

Ο Διευθυντής διαβιβάζει, κάθε έτος, στην Επιτροπή Εποπτείας τοπρόγραμμα των δραστηριοτήτων της Υπηρεσίας που αναφέρονται στο άρθρο 1 τουπαρόντος κανονισμού. Ο Διευθυντής ενημερώνει τακτικά τη Επιτροπή Εποπτείαςσχετικά με τις δραστηριότητες της Υπηρεσίας, τις έρευνές της, τααποτελέσματά τους και τη συνέχεια που δόθηκε.

1   Προτεραιότητες των ερευνών της OLAF

62.   Το ετήσιο πλαίσιο διαχείρισης της OLAF περιέχει, σε παράρτημα, ένα σύνολο προτεραιοτήτων της πολιτικής ερευνών (ΙΡΡ) τα οποία χρησιμοποιεί η OLAF για να λάβει απόφαση για την έναρξη ερευνών. Οι IPP ορίζονται ως κριτήρια προτεραιότητας που λαμβάνονται υπόψη από την OLAF για να αποφασίσει την έναρξη ερευνών, όταν τεκμηριωθεί η αρμοδιότητα της OLAF και η σοβαρότητα της υπόνοιας. Έχουν οριστεί πέντε κύρια κριτήρια: αναλογικότητα, αποτελεσματική χρήση των πόρων της έρευνας, επικουρικότητα/προστιθέμενη αξία, ειδικοί στόχοι πολιτικής για το 2012 σε συνδυασμό με τη δημοσιονομική επίπτωση. Για το 2012, ορίστηκαν διάφορα κατώτατα όρια ανάλογα με τους διάφορους τομείς που εξετάστηκαν (51).

51

63.   Ο καθορισμός αυτών των προτεραιοτήτων θα επέτρεπε στην OLAF να εστιάσει καλύτερα τους περιορισμένους πόρους της, ενώ η δημοσίευσή τους ενισχύει τη διαφάνεια του έργου της OLAF το οποίο η ΕΕπ εκτιμά. Για να αξιολογήσει τον προγραμματισμό και τη στρατηγική κατεύθυνση των ερευνών, η ΕΕπ είχε την πρόθεση να αρχίσει έλεγχο της διαδικασίας επιλογής των εισερχόμενων πληροφοριών στην OLAF με βάση τις προτεραιότητες της έρευνας, την πολιτική ενισχύσεων ήσσονος σημασίας και το ετήσιο σχέδιο διαχείρισης. Έπρεπε να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή σε «απορριφθείσες υποθέσεις» σε σχέση με τις δυνητικές συνέπειες της αρχής της σκοπιμότητας, σε συνδυασμό με την αρχή της αποκλειστικότητας. Δυστυχώς, λόγω της σοβαρής έλλειψης προσωπικού στη γραμματεία της ΕΕπ και των προβλημάτων πρόσβασης στους φακέλους υποθέσεων, η ΕΕπ ήταν αναγκασμένη να αναβάλει αυτόν τον έλεγχο για το επόμενο έτος.

64.   Με την επιφύλαξη επόμενης ανάλυσης, η ΕΕπ διενήργησε, ωστόσο, προκαταρκτική εξέταση αυτού του ζητήματος και διαπίστωσε ότι το χρηματοοικονομικό όριο σε τομείς όπως τα τελωνεία ή τα διαρθρωτικά ταμεία είναι πολύ υψηλό (52). Η ΕΕπ ανησυχεί διότι, αν και υπάρχουν σαφή αποδεικτικά στοιχεία, μπορεί να μην εξετάζονται περιπτώσεις απάτης ή παρατυπίες που είναι πιθανό να έχουν μικρότερη αλλά, παρ' όλα αυτά, μεγάλη δημοσιονομική επίπτωση. Η ΕΕπ πιστεύει, συνεπώς, ότι η OLAF θα πρέπει να ενισχύσει τη συνεργασία της με τα κράτη μέλη, είτε διαβιβάζοντάς τους τις σχετικές πληροφορίες ή παρέχοντάς τους συνδρομή στο πλαίσιο των υποθέσεων συντονισμού, όταν αποφασίζει να μην αναλάβει μια υπόθεση, εκπληρώνοντας με τον τρόπο αυτό την αποστολή της ως υπηρεσίας ερευνών, ώστε να συμβάλλει στον αποτελεσματικό και αποτρεπτικό χαρακτήρα των μέτρων καταπολέμησης της απάτης, της διαφθοράς και των παρατυπιών σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ.

52

2   Διοικητική οργάνωση, προϋπολογισμός και πολιτική προσωπικού σε σχέση με την ερευνητική λειτουργία της OLAF

Άρθρο 6 παράγραφος 2 της απόφασης της Επιτροπής για τηνίδρυση της OLAF:

Άρθρο 6 παράγραφος 2 της απόφασης της Επιτροπής για τηνίδρυση της OLAF:

Ο Διευθυντής κοινοποιεί εγκαίρως, μετά από διαβούλευση μετην Επιτροπή Εποπτείας, στον Γενικό Διευθυντή Προϋπολογισμού προσχέδιοπροϋπολογισμού που προορίζεται να εγγραφεί σε ειδική γραμμή του ετήσιουγενικού προϋπολογισμού που αφορά την Υπηρεσία.

Ο Διευθυντής κοινοποιεί εγκαίρως, μετά από διαβούλευση μετην Επιτροπή Εποπτείας, στον Γενικό Διευθυντή Προϋπολογισμού προσχέδιοπροϋπολογισμού που προορίζεται να εγγραφεί σε ειδική γραμμή του ετήσιουγενικού προϋπολογισμού που αφορά την Υπηρεσία.

2.1   Προϋπολογισμός

65.   Η Επιτροπή Εποπτείας εξέτασε το προσχέδιο προϋπολογισμού της OLAF για το 2013 και εξέδωσε τη γνώμη της αριθ. 1/2012 για το θέμα, στην οποία στήριξε την πρόταση της OLAF, με την επιφύλαξη ότι θα ληφθούν υπόψη οι συστάσεις της ΕΕπ (53). Η ΕΕπ επισήμανε ιδίως ότι, παρά τις σαφείς νομικές διατάξεις που αναφέρουν ότι πρέπει να ζητείται η γνώμη της για το προσχέδιο προϋπολογισμού τής OLAF πριν από την αποστολή του στον Γενικό Διευθυντή Προϋπολογισμού (54), ο ΓΔ της OLAF το διαβίβασε στην ΕΕπ έως τώρα, μετά τις «τεχνικού περιεχομένου» συσκέψεις/ρυθμίσεις με τη ΓΔ Προϋπολογισμού. Η ΕΕπ εκφράζει την απογοήτευσή της διότι, με τον τρόπο αυτό, δεν ήταν δυνατό να υπάρξει και γόνιμη διαβούλευση και διότι η διαβίβαση του προσχεδίου προϋπολογισμού εξελίχθηκε σε μια απλή τυπική πράξη. Η ΕΕπ τόνισε, ως εκ τούτου, ότι πρέπει να υπάρξει πραγματική διαβούλευση για το επόμενο προσχέδιο προϋπολογισμού μέσω μιας πραγματικής και ουσιαστικής ανταλλαγής γνωμών μεταξύ του Γενικού Διευθυντή και της επιτροπής πριν αυτό αποσταλεί στον Γενικό Διευθυντή Προϋπολογισμού σε οποιαδήποτε μορφή.

53

54

2.2   Διοικητική οργάνωση και πολιτική προσωπικού

66.   Η ΕΕπ εξακολούθησε να παρακολουθεί στενά την πολιτική προσωπικού της OLAF, διότι έχει καθοριστική σημασία για την επιτυχία των ερευνών, και η ΕΕπ σημείωσε τις αλλαγές που επέφερε η εσωτερική αναδιοργάνωση της OLAF από την 1η Φεβρουαρίου 2012. Με την επιφύλαξη μιας μελλοντικής εκτίμησης των ωφελειών αυτής της αναδιοργάνωσης, η ΕΕπ εκτίμησε τη στρατηγική της συγκέντρωσης πόρων στις έρευνες, διαχωρίζοντας τους μηχανισμούς διεξαγωγής ερευνών από τους μηχανισμούς διαμόρφωσης πολιτικής και εστιάζοντας εκ νέου στις βασικές ερευνητικές δραστηριότητες ως θετικό βήμα για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της ερευνητικής δραστηριότητας της OLAF.

67.   Επισημαίνοντας ότι η εσωτερική αναδιοργάνωση της OLAF επέφερε σημαντικές μετατάξεις προσωπικού και τροποποιήσεις των καθηκόντων τους, ή ακόμη και εξ ολοκλήρου νέα κατανομή καθηκόντων, η ΕΕπ σύστησε στον ΓΔ της OLAF, στη γνώμη της υπ' αριθ. 1/2012, να αναπτύξει στρατηγική ανθρώπινων πόρων βάσει ανάλυσης αναγκών των υφισταμένων δραστηριοτήτων της OLAF και δίνοντας κύριο βάρος στην κατάρτιση, την επαγγελματική εξέλιξη, τον προγραμματισμό της διαδοχής και την αναγκαία ισορροπία ανάμεσα στο προσωπικό που παρέχει υποστηρικτικές υπηρεσίες και στο προσωπικό που ασκεί τα βασικά καθήκοντα έρευνας (55). Η ΕΕπ παρότρυνε τον ΓΔ της OLAF να λάβει τελική απόφαση για το ζήτημα των προσωρινών υπαλλήλων και υπέβαλε επίσης συστάσεις όσον αφορά τη στελέχωση της γραμματείας της (αριθμό μελών προσωπικού, όρους για τον διορισμό τους, αξιολόγηση και προαγωγή).

55

68.   Η ΕΕπ στήριξε επίσης το αίτημα του ΓΔ της OLAF προς τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να ενισχύσουν την ικανότητα διεξαγωγής ερευνών της OLAF διαθέτοντάς της επαρκείς πόρους σε προσωπικό. Τον Δεκέμβριο του 2012, ο ΓΔ της OLAF και ο πρόεδρος της ΕΕπ συνέταξαν κοινή επιστολή στους προέδρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εφιστώντας την προσοχή τους στην κατάσταση του προσωπικού της OLAF. Επισήμαναν τον ζωτικό ρόλο που διαδραματίζει η OLAF για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ, ιδίως σε περιόδους λιτότητας, με την αντιμετώπιση των αυξανόμενων περιπτώσεων απάτης και παρατυπιών. Επισήμαναν ότι το αίτημα προς την OLAF να μειώσει τον συνολικό αριθμό των υπαλλήλων της, ενώ ταυτόχρονα αυξάνεται σημαντικά ο αριθμός αναφορών για υποθέσεις απάτης στην OLAF καθώς και ο αριθμός των ερευνών που άρχισαν το 2012, θα έχει αναπόφευκτα ως αποτέλεσμα τη μείωση της βασικής ικανότητας διενέργειας ερευνών της OLAF. Η ΕΕπ εκφράζει την απογοήτευσή της για το γεγονός ότι η κατάσταση προσωπικού της OLAF δεν άλλαξε μετά την υποβολή αυτού του αιτήματος.

IV   ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΗΝ OLAF, ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΗΣ ΕΕ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΟΥΣ

1   Σχέσεις με την OLAF

69.   Εκτός από τις τακτικές συσκέψεις με τον ΓΔ της OLAF (56), η Επιτροπή Εποπτείας είχε επίσης συναντήσεις σε διάφορες περιστάσεις (57) με διευθυντικά στελέχη και προσωπικό της OLAF, ανταλλάσσοντας απόψεις για θέματα όπως το σχέδιο διαχείρισης της OLAF, ο προϋπολογισμός της OLAF ή τα αποτελέσματα της παρακολούθησης φακέλων μεμονωμένων υποθέσεων από την ΕΕπ. Συγκεκριμένα, ο κ. L. Kuhl, προϊστάμενος της διοικητικής μονάδας Δ1 της OLAF παρέστη στη συνεδρίαση της ΕΕπ στις 27 Σεπτεμβρίου 2012 και παρουσίασε στην ΕΕπ την τρέχουσα κατάσταση όσον αφορά τις διαπραγματεύσεις σχετικά με την υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελικής Αρχής. Ο κ. Kuhl απάντησε σε ερωτήσεις της ΕΕπ που αφορούσαν, μεταξύ άλλων, τις θέσεις τόσο της OLAF όσο και της ΕΕπ στο εσωτερικό ενός τέτοιου οργάνου. Η ΕΕπ δίνει ιδιαίτερη προσοχή σε αυτό το έργο και εξέφρασε την επιθυμία της να συμμετάσχει ενεργότερα στην ανάπτυξή του.

56

57

2   Σχέσεις με τα θεσμικά όργανα της ΕΕ

70.   Ως διοργανικό όργανο, η ΕΕπ καταβάλλει ιδιαίτερη προσπάθεια να έχει σταθερή σχέση με τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, με μέλη των οποίων συναντάται σε αρκετές περιπτώσεις κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς.

71.   Ο Επίτροπος αρμόδιος για θέματα φορολογίας και τελωνειακής ένωσης, ελέγχου και καταπολέμησης της απάτης, κ. Algirdas Šemeta, παρέστη στη συνεδρίαση της ΕΕπ της 23ης Ιανουαρίου 2012 όπου ευχαρίστησε τα απερχόμενα μέλη της ΕΕπ για την ποιότητα της εργασίας τους και καλωσόρισε τη νέα Εποπτεύουσα Επιτροπή. Ο Επίτροπος Šemeta ανέφερε ότι η νέα ΕΕπ αναλάμβανε καθήκοντα σε μια πολύ ενδιαφέρουσα συγκυρία λόγω της αναδιοργάνωσης της OLAF την 1η Ιανουαρίου 2012 και της επικείμενης αναμόρφωσης του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999. Ο επίτροπος Šemeta παρέθεσε τις σημαντικότερες αλλαγές που θα επέρχονταν. Εξέφρασε την ελπίδα του ότι θα διατηρούνταν στο μέλλον οι στενές επαφές μεταξύ του ιδιαίτερου γραφείου του και της ΕΕπ. Επιπλέον, πραγματοποιήθηκαν δύο διμερείς συσκέψεις του Επιτρόπου με τον πρόεδρο της ΕΕπ.

72.   Η ΕΕπ συναντήθηκε επίσης με την επιτροπή δημοσιονομικού ελέγχου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (εφεξής επιτροπή CONT) και ορισμένα από τα μέλη της και συζήτησαν ζητήματα που σχετίζονται με την αναμόρφωση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 και την ανάλυση από την ΕΕπ μεμονωμένων υποθέσεων της OLAF. Τον Νοέμβριο του 2012 η ΕΕπ συσκέφθηκε, με δική της πρωτοβουλία, με την επιτροπή CONT για να εξηγήσει τα προβλήματα που αντιμετώπισε η ΕΕπ κατά την εκπλήρωση της αποστολής της για τακτική παρακολούθηση της εκτέλεσης των ερευνητικών καθηκόντων της OLAF.

73.   Τον Δεκέμβριο του 2012, ο πρόεδρος της επιτροπής CONT κάλεσε την ΕΕπ να της διαβιβάσει τα συμπεράσματα για την υπόθεση της OLAF που είχε ως αποτέλεσμα την παραίτηση ενός μέλους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η ΕΕπ απάντησε στο αίτημα αυτό εγγράφως και τρία μέλη της παρέστησαν επίσης σε συνεδρίαση της επιτροπής CONT κεκλεισμένων των θυρών. Και στις δύο περιστάσεις, η ΕΕπ ενημέρωσε την επιτροπή CONT ότι είχε εκδώσει γνώμη για το αντικείμενο αυτής της συγκεκριμένης υπόθεσης, η οποία διαβιβάστηκε στον ΓΔ της OLAF. Εντούτοις, λόγω των νομικών υποχρεώσεων που επιβάλλει το άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 για την τήρηση του απορρήτου της έρευνας, η ΕΕπ δεν ήταν σε θέση να υποβάλει την εν λόγω γνώμη ή τα συμπεράσματά της στην επιτροπή CONT σε εκείνο το στάδιο, εφόσον αυτό θα απεκάλυπτε στοιχεία μιας υπόθεσης της OLAF για την οποία διεξάγονταν δικαστικές διαδικασίες σε κράτος μέλος.

74.   Κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς, η ΕΕπ συναντήθηκε επίσης με τον Δρ Ingeborg Grässle, μέλος της επιτροπής CONT και εισηγητή για την τροποποίηση του κανονισμού, ο οποίος παρέστη στη συνεδρίαση της ΕΕπ του Απριλίου 2012. Ο κ. Grässle στήριξε την ΕΕπ και το έργο της, αναφέροντας ότι το ΕΚ θεωρεί την ΕΕπ σημαντικό εταίρο στη συνεργασία του με την OLAF και, ως εκ τούτου, το ΕΚ έδινε ιδιαίτερη σημασία στις συνθήκες εργασίας της ΕΕπ, έτσι ώστε να μπορεί να ασκεί σωστά τα ερευνητικά της καθήκοντα.

3   Σχέσεις με άλλους ενδιαφερόμενους φορείς

75.   Απαντώντας σε πρόσκληση της βρετανικής βουλής των Λόρδων (58), στις 7 Νοεμβρίου 2012, η Επιτροπή Εποπτείας έδωσε στοιχεία στο πλαίσιο της έρευνας της Βουλής για την καταπολέμηση της απάτης σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ. Η ΕΕπ περιέγραψε συνολικά τις αρμοδιότητές της, τονίζοντας ότι η αποστολή της δεν ήταν μόνο να εποπτεύει την εκτέλεση των ερευνητικών καθηκόντων της OLAF και να εκτιμά την ορθή διεξαγωγή των ερευνών, αλλά επίσης, και ιδίως, να βοηθά τον ΓΔ της OLAF να εκπληρώνει τις υποχρεώσεις της. Η ΕΕπ επισήμανε ότι εκπληρώνει αυτήν την αποστολή της με την τακτική παρακολούθηση υποθέσεων της OLAF, εκδίδοντας γνώμες προς τον ΓΔ της OLAF, αμφισβητώντας, υποβάλλοντας ερωτήσεις και διατυπώνοντας συστάσεις στην OLAF για βελτιώσεις, όταν αυτό θεωρείται αναγκαίο, και υποβάλλοντας εκθέσεις στα θεσμικά όργανα της ΕΕ.

58

V   ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ

1   Συνεδριάσεις και εισηγητές

76.   Από τον Ιανουάριο του 2012 έως τον Ιανουάριο του 2013, η ΕΕπ πραγματοποίησε 11 συνεδριάσεις ολομέλειας στις Βρυξέλλες. Ο πρόεδρος, οι εισηγητές και τα μέλη της γραμματείας είχαν επίσης τακτικές συσκέψεις για την εξέταση συγκεκριμένων θεμάτων καθώς και για την προετοιμασία και τη συνέχεια των συνεδριάσεων ολομέλειας.

77.   Η Επιτροπή Εποπτείας όριζε εισηγητή για κάθε σημαντικό θέμα που εξέταζε, και ιδίως για τον προϋπολογισμό της OLAF, την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999, την ανάλυση των οδηγιών του ΓΔ της OLAF στο προσωπικό σχετικά με τις διαδικασίες έρευνας, την ανάλυση «υποθέσεων που απορρίπτονται» γενικά και ειδικών υποθέσεων που παραπέμφθηκαν σε εθνικές δικαστικές αρχές. Ο εισηγητής συνεργαζόταν με τη γραμματεία της ΕΕπ για την κατάρτιση σχεδίου γνώμης ή εγγράφου προς συζήτηση στις συνεδριάσεις ολομέλειας.

2   Γραμματεία

78.   Οι αρμοδιότητες της γραμματείας της Επιτροπής Εποπτείας ορίζονται στον εσωτερικό κανονισμό της ΕΕπ (59) που ορίζει ότι η γραμματεία συμβάλλει στην αποτελεσματική άσκηση των καθηκόντων που έχουν ανατεθεί στην Επιτροπή Εποπτείας, ιδίως όσον αφορά τα καθήκοντα παρακολούθησης. Η γραμματεία πρέπει να είναι σε θέση να λειτουργεί ανεξάρτητα και να βοηθά την ΕΕπ στην άσκηση των καθηκόντων της. Λαμβάνοντας υπόψη, αφενός, ότι τα μέλη της ΕΕπ είναι εμπειρογνώμονες εκτός των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, οι οποίοι κατέχουν υψηλές θέσεις στις χώρες τους και, συνεπώς, ασκούν τα καθήκοντα μέλους της ΕΕπ παράλληλα με την τακτική εργασία τους στις χώρες τους και, αφετέρου, ότι συνέρχονται σε συνεδριάσεις ολομελείας μία φορά τον μήνα, έχει καίρια σημασία γι' αυτούς να βασίζονται σε μια ισχυρή και επαρκώς στελεχωμένη γραμματεία. Αυτό θα αποτελούσε εγγύηση για την πραγματική ανεξαρτησία της ΕΕπ, η οποία με τη σειρά της είναι κρίσιμος παράγοντας για τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας της OLAF.

59

79.   Για τον λόγο αυτό, η ΕΕπ εκφράζει την έντονη διαφωνία της για το γεγονός ότι, στην αρχή της θητείας των μελών της τρέχουσας ΕΕπ το 2012, ο ΓΔ της OLAF κατάργησε μονομερώς το 25 % των θέσεων από τη γραμματεία, αντικατέστησε δύο μέλη του προσωπικού και διόρισε έναν νέο προϊστάμενο της γραμματείας (που είναι επίσης γραμματέας της ΕΕπ) χωρίς να ενημερώσει προηγουμένως και να λάβει τη συγκατάθεση της ΕΕπ. Η ενέργεια αυτή ήταν αντίθετη με την πρακτική που είχε καθιερωθεί από την ΕΕπ και την OLAF σε συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με την οποία οι διορισμοί μελών της γραμματείας της ΕΕπ θα έπρεπε να πραγματοποιούνται μόνο σε συμφωνία με την ΕΕπ, εξασφαλίζοντας με τον τρόπο αυτό, την πλήρη ανεξαρτησία της ΕΕπ κατά την άσκηση των καθηκόντων της. Όσον αφορά τον διορισμό του προϊσταμένου της γραμματείας της ΕΕπ, η πρακτική αυτή προβλέπεται με ακρίβεια στον εσωτερικό κανονισμό της ΕΕπ (60). Η ΕΕπ αποφάσισε να εγκρίνει τον διορισμό του νέου προϊσταμένου της γραμματείας χωρίς, ωστόσο, να αποδεχθεί την αλλαγή της καθιερωθείσας πρακτικής και ζητώντας από τον ΓΔ της OLAF να λαμβάνει προηγουμένως τη συγκατάθεση της ΕΕπ για οποιαδήποτε αλλαγή στη γραμματεία της ΕΕπ.

60

80.   Η ΕΕπ τόνισε με έμφαση στον ΓΔ της OLAF την ανάγκη πρόσθετου προσωπικού στη γραμματεία της. Στο τέλος της περιόδου αναφοράς, ο ΓΔ της OLAF δέχθηκε να χορηγήσει μια επιπλέον θέση στη γραμματεία της ΕΕπ, αλλά αυτό δεν έχει υλοποιηθεί μέχρι στιγμής.

81.   Σε έγγραφο θέσεων που διαβίβασε στις 23 Μαΐου 2012 στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή, η ΕΕπ επισήμανε ότι η ανεξάρτητη και αποτελεσματική λειτουργία της απαιτεί ανεξάρτητη και επαρκώς στελεχωμένη γραμματεία που θα είναι υπό τον αποκλειστικό έλεγχο της επιτροπής (61).

61

---

(1)  Άρθρο 11 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/199 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Μαΐου 1999, σχετικά με τις έρευνες που πραγματοποιούνται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) (ΕΕ L 136 της 31.5.1999, σ. 1).

1

(2)  Άρθρα 4-6 και αιτιολογική σκέψη 5 της απόφασης 1999/352/ΕΚ, ΕΚΑΧ, Ευρατόμ της Επιτροπής, της 28ης Απριλίου 1999, για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) (ΕΕ L 136 της 31.5.1999, σ. 20).

2

(3)  ΕΕ L 308 της 24.11.2011, σ. 114.

3

(4)  Η κα Schembri έπαψε να συμμετέχει στις εργασίες της ΕΕπ τον Οκτώβριο του 2012 και παραιτήθηκε τον Μάρτιο του 2013, οπότε αντικαταστάθηκε από νέο μέλος, τον κ. Tuomas Pöysti.

4

(5)  Το CMS είναι ηλεκτρονικό σύστημα διαχείρισης φακέλων που παρέχει στην OLAF μία ενιαία πηγή για όλες τις πληροφορίες που αφορούν τις υποθέσεις της OLAF. Το CMS παρέχει στους διενεργούντες τις έρευνες τη δυνατότητα να διαχειρίζονται όλες τις πληροφορίες σε σχέση με τους φακέλους των υποθέσεών τους, παρέχοντας ηλεκτρονικό μητρώο όλων των εγγράφων που σχετίζονται με τον κάθε φάκελο. Κάθε αρχείο υπόθεσης περιέχει το ιστορικό του φακέλου από τις αρχικές πληροφορίες, αυστηρή επιλογή, έρευνα και κάθε απαιτούμενη δραστηριότητα παρακολούθησης. Τον Σεπτέμβριο του 2008, η ΕΕπ και η OLAF συμφώνησαν να συστήσουν το CMS — Supervisory Committee Module, με σκοπό τη διευκόλυνση της ΕΕπ στην άσκηση των καθηκόντων της, με παράλληλη τήρηση των υποχρεώσεων προστασίας προσωπικών δεδομένων. Η συμφωνία αυτή εφαρμόστηκε εν μέρει ως προς την αυτόματη πρόσβαση σε περαιωθείσες έρευνες μέχρι τον Μάρτιο του 2012.

5

(6)  Βλ. μέρος 3.1.3 της παρούσας έκθεσης.

6

(7)  Βλ. σχετικά, απόφαση της 8ης Ιουλίου 2008, Franchet και Byk κατά Επιτροπής, υπόθεση T-48/05.

7

(8)  Βλ. γνώμη ΕΕπ αριθ. 4/2011, σημείο 40.

8

(9)  Γνώμη για την κοινοποίηση εκ των προτέρων ελέγχου που έλαβε ο υπεύθυνος προστασίας δεδομένων της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) για την τακτική παρακολούθηση της εφαρμογής της ερευνητικής λειτουργίας, 19 Ιουλίου 2007, υπόθεση 2007-73.

9

(10)  Βλ. σημείο 71 της παρούσας έκθεσης.

10

(11)  Άρθρο 30 παράγραφος 2 των ISIP: «Από 1ης Φεβρουαρίου 2012 όλες οι εκτιμήσεις πληροφοριών που αφορούν μέλη, υπαλλήλους ή λοιπό προσωπικό της ΕΕ που έχουν καταχωρισθεί στην OLAF πριν από την 1η Φεβρουαρίου 2012 πρέπει να αντιμετωπίζονται από την αρμόδια μονάδα ερευνών σύμφωνα με τις διαδικασίες που ίσχυαν κατά την ημερομηνία εγγραφής τους. Η μονάδα ερευνών πρέπει να διατυπώσει προτάσεις είτε για την έναρξη υπόθεσης έρευνας ή συντονισμού είτε για την απόρριψη του φακέλου και να τις υποβάλει για γνωμοδότηση στη διοικητική μονάδα επιλογής και ελέγχου των ερευνών, σύμφωνα με τις νέες διαδικασίες».

11

(12)  221 έρευνες και 202 υποθέσεις συντονισμού.

12

(13)  Βλ. αποφάσεις της 10ης Ιουλίου 2003, Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, υπόθεση C- 15/00 και Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, υπόθεση C-11/00, σκέψεις 164 και 141 αντίστοιχα.

13

(14)  Βλ. σχέδιο σύστασης του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή για την έρευνά του στην καταγγελία 856/2008/BEH κατά της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης, της 9ης Δεκεμβρίου 2010. Ο Διαμεσολαβητής έκρινε ότι η OLAF δεν απέδειξε ότι η πρακτική του Γενικού Διευθυντή της να αναθέτει στον αρμόδιο για τις έρευνες διευθυντή την εξουσία να αποφασίζει την έναρξη και περάτωση ερευνών ήταν σύννομη και συνέστησε στην OLAF να επανεξετάσει το θέμα.

14

(15)  Βλ. απόφαση του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή στην έρευνά του για την καταγγελία 856/2008/BEH κατά της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης, της 11ης Νοεμβρίου 2011.

15

(16)  Βλ. σημείο 17 της παρούσας έκθεσης.

16

(17)  Βλ. ετήσια έκθεση 2012 της διοικητικής μονάδας 0.1 της OLAF (Μονάδα επιλογής και ελέγχου των ερευνών).

17

(18)  Βλ. άρθρα 11 παράγραφος 6 και 12 των ISIP.

18

(19)  Ενδεικτικά, υπήρχαν υποθέσεις στις οποίες οι αποφάσεις για τον διορισμό του προσωπικού ή των αρχών που θα ασκούσαν ερευνητικές δραστηριότητες εκδόθηκαν μετά την ολοκλήρωση των ερευνητικών δραστηριοτήτων ή δεν είχαν καν εκδοθεί.

19

(20)  Άρθρο 12 παράγραφος 1 των ISIP: «Όταν η μονάδα ερευνών προτίθεται να διεξαγάγει δραστηριότητα έρευνας που απαιτεί άδεια του Γενικού Διευθυντή, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 6, ή αποστολή έρευνας σε τρίτη χώρα, η μονάδα ερευνών πρέπει να υποβάλει αίτηση για απόφαση σχετικά με την προταθείσα έρευνα στη διοικητική μονάδα επιλογής και ελέγχου των ερευνών». Το άρθρο 11 παράγραφος 6 προβλέπει ότι: «Τα μέλη της μονάδας έρευνας εκτελούν τις ακόλουθες ερευνητικές δραστηριότητες με γραπτή πράξη του Γενικού Διευθυντή που αναφέρει την ταυτότητα και τη ιδιότητά τους και την ερευνητική δραστηριότητα την οποία εξουσιοδοτούνται και τους παρέχεται εντολή να εκτελέσουν: α) συνεντεύξεις με εμπλεκόμενα πρόσωπα· β) επιθεωρήσεις εγκαταστάσεων· γ) επιτόπιους ελέγχους· δ) εγκληματολογικές έρευνες· ε) ελέγχους και επιθεωρήσεις που υπόκεινται σε τομεακούς κανόνες».

20

(21)  Άρθρο 21 των ISIP.

21

(22)  Βλ. προμνημονευθείσα απόφαση Franchet and Byk κατά Επιτροπής, σκέψεις 163 έως 170.

22

(23)  Για λόγους εμπιστευτικότητας, η γνώμη 2/2012 δεν επισυνάπτεται στην παρούσα έκθεση.

23

(24)  Για λόγους εμπιστευτικότητας, η έκθεση δεν επισυνάπτεται.

24

(25)  Στο μεταξύ, 46 από τις 188 έρευνες που διαρκούσαν για διάστημα άνω των 9 μηνών περατώθηκαν (25 % της περιόδου αναφοράς).

25

(26)  67 εκθέσεις (το 35 % του συνολικού αριθμού των εκθέσεων εννεαμήνου τις οποίες έλαβε η ΕΕπ).

26

(27)  5 εκθέσεις.

27

(28)  12 εκθέσεις.

28

(29)  Ενδεικτικά, ο αναμενόμενος χρόνος ολοκλήρωσης της έρευνας δεν αναφερόταν σε πέντε υποθέσεις.

29

(30)  Δεν υπήρχε αναφορά στο ζήτημα της παραγραφής στις 89 από τις 188 εκθέσεις.

30

(31)  Έως την 1η Φεβρουαρίου 2012, αυτές οι πληροφορίες περιλαμβάνονταν γενικά στην τελική έκθεση ελεγχθείσας υπόθεσης ή σε έγγραφο που παρουσίαζε συνοπτικά τα κύρια στοιχεία της υπόθεσης το οποίο κοινοποιούσε στην ΕΕ η πρώην διοικητική μονάδα δικαστικής και νομικής συνδρομής.

31

(32)  Το εν λόγω έντυπο περιέχει μια χωριστή παράγραφο στην οποία ζητείται να αναφερθούν στην OLAF εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, κάθε ενέργεια ή απόφαση που έχει ληφθεί προς συμμόρφωση στις συστάσεις.

32

(33)  Από μέσο όρο 40 υποθέσεων ετησίως σε 83 υποθέσεις κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς.

33

(34)  Βλ. παράγραφο 13 της παρούσας έκθεσης.

34

(35)  Δεν διαβιβάστηκαν στην ΕΕπ όλα τα έγγραφα που ζητήθηκαν: σε ορισμένες περιπτώσεις η ΕΕπ έλαβε μόνο τη συνοδευτική επιστολή χωρίς κανένα άλλο δικαιολογητικό έγγραφο, ενώ σε άλλες περιπτώσεις, αντιθέτως, έλαβε αντίγραφο του πλήρους φακέλου της υπόθεσης· ορισμένες υποθέσεις διαβιβάστηκαν μέσω εσωτερικής αλληλογραφίας και χωρίς αίτηση απόδειξης παραλαβής από την ΕΕπ, που θα αποτελούσε απόδειξη ότι η OLAF ενημέρωσε την ΕΕπ πριν από την παραπομπή της υπόθεσης σε εθνικές δικαστικές αρχές· η απόδειξη παραλαβής σε ορισμένες περιπτώσεις δεν είχε καταχωρισθεί στο CMS.

35

(36)  Αρχικά, δεν χορηγήθηκε πρόσβαση σε 18 υποθέσεις (μία τον Μάρτιο του 2012, 17 τον Μάιο του 2012) με την αιτιολογία είτε ότι ήταν ανεπαρκής η αναφορά από την ΕΕπ στην ανάγκη να εξεταστεί ο χειρισμός από την OLAF ζητημάτων θεμελιωδών δικαιωμάτων και διαδικαστικών εγγυήσεων, είτε ότι ο λόγος βάσει του άρθρου 11 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 (παραδείγματος χάρη για τον έλεγχο πιθανών παραβάσεων της ανεξαρτησίας των ερευνών της OLAF ή των λόγων για τους οποίους δεν ήταν δυνατό να λήξει η έρευνα) ήταν από μόνος του ανεπαρκής για να αιτιολογήσει την πρόσβαση σε φακέλους υποθέσεων που περιέχουν προσωπικά δεδομένα. Ο ΓΔ της OLAF συμφώνησε τελικά να επιτρέψει την πρόσβαση σε όλες αυτές τις υποθέσεις, μετά την έγκριση των ρυθμίσεων εργασίας τον Σεπτέμβριο του 2012.

36

(37)  Βλ. σημείο 13 της παρούσας έκθεσης.

37

(38)  Από τον Σεπτέμβριο του 2012, δεν έχει απορριφθεί καμία αίτηση της ΕΕπ και ο χειρισμός όλων των αιτήσεων ήταν έγκαιρος (1-14 εργάσιμες ημέρες —σε έκτακτες περιστάσεις).

38

(39)  Η διαβιβαστική επιστολή στην εθνική δικαστική αρχή και οι συστάσεις δεν θα περιλαμβάνονται πλέον στα έγγραφα που πρέπει να κοινοποιούνται στην ΕΕπ. Όσον αφορά το περιεχόμενο της συνοπτικής και ανώνυμης έκδοσης της τελικής έκθεσης, οι οδηγίες του ΓΔ της OLAF προβλέπουν ότι πρέπει να περιέχει: «πλαίσια πληροφοριών που παρέχουν λεπτομερή στοιχεία της έρευνας, το δημοσιονομικό και άλλον αντίκτυπο μαζί με σύνοψη της υπόθεσης», αλλά θα απαλειφθούν εξ ολοκλήρου τα τμήματα που περιέχουν στοιχεία για τις ασκούμενες ερευνητικές δραστηριότητες και τα αποδεικτικά στοιχεία που συλλέγονται ή τις δραστηριότητες συντονισμού, τα προς ανάκτηση ποσά ή τα ποσά για τα οποία έχει προληφθεί η καταβολή τους αχρεωστήτως, η νομική εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών, συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής παραβιάσεων της νομοθεσίας της ΕΕ, πιθανή συναφής εθνική νομοθεσία, στοιχεία για ενδεχόμενες ισχύουσες περιόδους παραγραφής, οι παρατηρήσεις των εμπλεκόμενων προσώπων και τα συμπεράσματα της υπόθεσης.

39

«πλαίσια πληροφοριών που παρέχουν λεπτομερή στοιχεία της έρευνας, το δημοσιονομικό και άλλον αντίκτυπο μαζί με σύνοψη της υπόθεσης»

(40)  Ορισμένες από τις μονάδες διενέργειας ερευνών έχουν αποκρύψει στοιχεία, όπως ο τύπος της διεξαγόμενης από την OLAF ερευνητικής δραστηριότητας, η Γενική Διεύθυνση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην οποία διαβιβάστηκε η τελική έκθεση ή η εθνική αρχή με την οποία συνεργάστηκε η OLAF, το στάδιο της εθνικής διαδικασίας ή το προς ανάκτηση ποσό.

40

(41)  Οι νέες οδηγίες αναφέρουν ότι «τα έγγραφα που διαβιβάζονται στην Επιτροπή Εποπτείας πρέπει να παρέχονται γενικά 5 εργάσιμες ημέρες πριν από τη μεταβίβαση στις δικαστικές αρχές. Κάθε σύντμηση της περιόδου των 5 ημερών πρέπει να αιτιολογείται από έκτακτους λόγους, όπως ο επείγων ή ευαίσθητος χαρακτήρας του υπό έρευνα θέματος. Κάθε πρόταση για σύντμηση της περιόδου των 5 ημερών πρέπει να εγκρίνεται από τον Γενικό Διευθυντή».

41

γενικά 5

(42)  Εκτελέστηκαν ερευνητικές δραστηριότητες χωρίς την γραπτή εξουσιοδότηση που απαιτείται βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999· η αποκάλυψη από την OLAF της ταυτότητας ενός καταγγέλλοντα στο όργανό του· η αποκάλυψη από την OLAF εμπιστευτικών πληροφοριών και προσωπικών δεδομένων μελών του προσωπικού ή οργάνου της ΕΕ και εμπλεκόμενου προσώπου σε έρευνα της OLAF σε άλλο θεσμικό όργανο της ΕΕ, χωρίς να έχει αποδειχθεί η ανάγκη να λάβει γνώση το εν λόγω όργανο.

42

(43)  Τα μέτρα διεξαγωγής ερευνών που λαμβάνει η OLAF στηριζόμενη σε λανθασμένη νομική βάση είτε χωρίς σαφή νομική βάση και η απουσία οποιασδήποτε εκ των προτέρων νομικής ανάλυσης· έλλειψη ενημέρωσης των εμπλεκόμενων προσώπων για την περάτωση των ερευνών, παρά την έκδοση σύστασης από τον Διαμεσολαβητή: «το θεμελιώδες δικαίωμα χρηστής διοίκησης που ορίζεται στο άρθρο 41 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιβάλλει ένα πρόσωπο για το οποίο έχει διενεργηθεί έρευνα να αναμένει εύλογα να ενημερωθεί, σε εύλογο χρόνο, για τα αποτελέσματα της εν λόγω έρευνας όταν αυτή περατωθεί» [βλ. απόφαση της 16ης Φεβρουαρίου 2012 για την περάτωση έρευνας σχετικά με την καταγγελία 3136/2008/(IP)EI κατά της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης].

43

«το θεμελιώδες δικαίωμα χρηστής διοίκησης που ορίζεται στο άρθρο 41 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιβάλλει ένα πρόσωπο για το οποίο έχει διενεργηθεί έρευνα να αναμένει εύλογα να ενημερωθεί, σε εύλογο χρόνο, για τα αποτελέσματα της εν λόγω έρευνας όταν αυτή περατωθεί»

(44)  Αυτό αναφέρεται σε υποθέσεις που άρχισαν βάσει των κανόνων του προηγούμενου εγχειριδίου της OLAF.

44

(45)  Αυτό αφορούσε, παραδείγματος χάρη, διάφορες υποθέσεις από το 2008 έως το 2009, όταν η διάρκεια της περιόδου εκτίμησης κυμαινόταν από 12 έως 24 μήνες και δεν αναφέρονταν οι λόγοι στις εκθέσεις εννεαμήνου.

45

(46)  Σε 48 από τις 188 υποθέσεις για τις οποίες η ΕΕπ έλαβε εκθέσεις εννεαμήνου αναφέρεται ότι οι εκτιμώμενες ημερομηνίες για την ολοκλήρωση ήταν μεταξύ Μαρτίου και Δεκεμβρίου 2012. Μέχρι στιγμής, οι εν λόγω 48 υποθέσεις είναι ακόμη ανοικτές.

46

(47)  Ενδεικτικά, σε μία από τις υποθέσεις η διάρκεια των οποίων υπερβαίνει τους εννέα μήνες και εξετάστηκε από την ΕΕπ, το διάστημα των 13 μηνών για την εκτίμηση των αρχικών πληροφοριών οφειλόταν στην αναγκαιότητα να περιμένει η OLAF αναλυτική τεκμηρίωση από το εμπλεκόμενο κράτος μέλος.

47

(48)  Ενδεικτικά, σε υπόθεση του 2008 που εξέτασε η ΕΕπ, οι δικαστικές διαδικασίες είναι ακόμη σε εξέλιξη σε δύο κράτη μέλη και, γι' αυτό τον λόγο, η αναμενόμενη ημερομηνία περάτωσης της υπόθεσης της OLAF δεν ήταν δυνατό να αναφερθεί στην εννεάμηνη έκθεση.

48

(49)  Ενδεικτικά, δύο από αυτούς τους τομείς είχαν 302 από 423 υποθέσεις οι οποίες μετατράπηκαν αυτόματα σε υποθέσεις έρευνας ή συντονισμού από την 1η Φεβρουαρίου 2012, και των οποίων οι 281 ήταν ακόμη ανοικτές την 1η Ιουνίου 2012.

49

(50)  Οι 42 από τις 75 υποθέσεις για τις οποίες έπρεπε να διαβιβαστούν πληροφορίες στις εθνικές δικαστικές αρχές και οι οποίες περατώθηκαν και διαβιβάστηκαν στην ΕΕπ μετά την 1η Φεβρουαρίου 2012 ανατέθηκαν στις 2 μονάδες που είναι υπεύθυνες για τους τομείς της γεωργίας και των διαρθρωτικών ταμείων.

50

(51)  Βλ. τις προτεραιότητες της πολιτικής ερευνών για το 2012.

51

(52)  Στον τελωνειακό τομέα, η πιθανή δημοσιονομική επίπτωση υπερβαίνει το 1 εκατ. ευρώ, ενώ στον τομέα των διαρθρωτικών ταμείων η πιθανή δημοσιονομική επίπτωση είναι 500 000 ευρώ στο Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής και 1 εκατ. ευρώ στο ΕΤΠΑ (Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης).

52

(53)  Βλ. γνώμη αριθ. 1/2012, που επισυνάπτεται στην παρούσα έκθεση.

53

(54)  Άρθρο 6 παράγραφος 2 της απόφασης 1999/352/ΕΚ, ΕΚΑΧ, Ευρατόμ.

54

(55)  Η ΕΕπ διαπίστωσε, αφού έλαβε το ετήσιο σχέδιο διαχείρισης της OLAF για το 2013, ότι περιλαμβάνονται ορισμένοι δείκτες που αφορούσαν τη διατήρηση των ανθρώπινων πόρων.

55

(56)  8 συνεδριάσεις στις 23 Ιανουαρίου 2012, 21 Μαρτίου 2012, 27 Ιουνίου 2012, 26 Σεπτεμβρίου 2012, 22 Οκτωβρίου 2012, 20 Νοεμβρίου 2012, 11 Δεκεμβρίου 2012, 23 Ιανουαρίου 2013.

56

(57)  4 συνεδριάσεις στις 21 Μαρτίου 2012, 26 Σεπτεμβρίου 2012, 20 Νοεμβρίου 2012 και 22 Ιανουαρίου 2013.

57

(58)  Η υποεπιτροπή για θέματα ΕΕ (Δικαιοσύνη, Θεσμοί και Προστασία Καταναλωτών) της Βουλής των Λόρδων δημοσίευσε στις 17 Απριλίου 2013 την 12η έκθεσή της για την καταπολέμηση της απάτης σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ (http://www.publications.parliament.uk).

58

(59)  Βλ. άρθρο 11 του εσωτερικού κανονισμού της Επιτροπής Εποπτείας.

59

(60)  Βλ. άρθρο 11.

60

(61)  Η ΕΕπ έκρινε ότι, ως προς αυτό, το υφιστάμενο κείμενο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 θα μπορούσε να βελτιωθεί με την παροχή πρόσθετων εγγυήσεων, και πρότεινε, συνεπώς, να οριστεί στον τροποποιημένο κανονισμό ότι i) οι συνολικές πιστώσεις για την Επιτροπή Εποπτείας και τη γραμματεία της πρέπει να αναφέρονται χωριστά σε ειδική γραμμή του προϋπολογισμού για την OLAF, εντός του τμήματος του γενικού προϋπολογισμού της Ένωσης που αφορά την Επιτροπή και ότι ii) ο αριθμός των μελών του προσωπικού της γραμματείας πρέπει να αντιστοιχεί τουλάχιστον στο 2 % το προσωπικού της OLAF.

61

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι

ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ

2012

| Μήνας | Ημερομηνία συνεδρίασης |
| --- | --- |
| ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ | Δευτέρα 23 – Τρίτη 24 |
| ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ | Τρίτη 21 – Τετάρτη 22 |
| ΜΑΡΤΙΟΣ | Τρίτη 20 – Τετάρτη 21 |
| ΑΠΡΙΛΙΟΣ | Τρίτη 24 – Τετάρτη 25 |
| ΜΑΪΟΣ | Τρίτη 29 – Τετάρτη 30 |
| ΙΟΥΝΙΟΣ | Τρίτη 26 – Τετάρτη 27 |
| ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ | Τρίτη 25 – Τετάρτη 26 |
| ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ | Τρίτη 23 – Τετάρτη 24 |
| ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ | Τρίτη 20 – Τετάρτη 21 |
| ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ | Δευτέρα 10 – Τρίτη 11 |

Μήνας

Ημερομηνία συνεδρίασης

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ

Δευτέρα 23 – Τρίτη 24

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ

Τρίτη 21 – Τετάρτη 22

ΜΑΡΤΙΟΣ

Τρίτη 20 – Τετάρτη 21

ΑΠΡΙΛΙΟΣ

Τρίτη 24 – Τετάρτη 25

ΜΑΪΟΣ

Τρίτη 29 – Τετάρτη 30

ΙΟΥΝΙΟΣ

Τρίτη 26 – Τετάρτη 27

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ

Τρίτη 25 – Τετάρτη 26

ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ

Τρίτη 23 – Τετάρτη 24

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ

Τρίτη 20 – Τετάρτη 21

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

Δευτέρα 10 – Τρίτη 11

2013

| ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ | Τρίτη 22 – Τετάρτη 23 |
| --- | --- |

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ

Τρίτη 22 – Τετάρτη 23

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ

ΓΝΩΜΗ αριθ. 1/2012

Προσχέδιο προϋπολογισμού της OLAF για το οικονομικό έτος 2013

Βρυξέλλες, 26 Ιουνίου 2012

Στις συνεδριάσεις της 24ης και 25ης Απριλίου, της 5ης και 6ης Ιουνίου και της 26ης Ιουνίου 2012, η Επιτροπή Εποπτείας της OLAF εξέτασε το προσχέδιο προϋπολογισμού της OLAF για το 2013 και εξέδωσε την ακόλουθη γνώμη.

Σύμφωνα με το άρθρο 11 του κανονισμού 1073/1999 (1) η αποστολή της Επιτροπής Εποπτείας (ΕΕπ) της OLAF είναι να ενισχύει την ανεξαρτησία της OLAF κατά την άσκηση των ερευνητικών καθηκόντων της. Προς τον σκοπό αυτό, και για να διασφαλιστεί ότι η OLAF είναι σε θέση να λειτουργεί με επαρκή και αποτελεσματικό τρόπο, δημιουργήθηκε ειδικό κονδύλιο του προϋπολογισμού για την OLAF στο εσωτερικό του προϋπολογισμού της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, και ενόψει των αρμοδιοτήτων που ανέθεσε η Επιτροπή στην ΕΕπ (2), η ΕΕπ εξέτασε το προσχέδιο προϋπολογισμού (ΠΠ) και εκδίδει την ακόλουθη γνώμη.

I.   Πόροι

Η διάθεση πόρων σε δραστηριότητες προτεραιότητας

Η ΕΕπ συνιστούσε τακτικά στην OLAF σε προηγούμενες γνώμες της για τον προϋπολογισμό να διαθέτει περισσότερο προσωπικό στη βασική της δραστηριότητα, τις έρευνες, μετακινώντας τους από τις μονάδες υποστήριξης. Η ΕΕπ προτείνει επίσης να διευκρινιστεί η διάκριση ανάμεσα στις ερευνητικές και επιχειρησιακές δραστηριότητες της OLAF.

Συνεπώς, η ΕΕπ λαμβάνει υπόψη την αναδιοργάνωση της OLAF που τέθηκε σε εφαρμογή την η Φεβρουαρίου 2012, η οποία επέφερε τις ακόλουθες αλλαγές:

Το 2011:

| Διεύθυνση Α (έρευνες και επιχειρήσεις): | 84 | (17 %) |
| --- | --- | --- |
| Διεύθυνση B (έρευνες και επιχειρήσεις): | 84 | (17 %) |
| Διεύθυνση Γ (επιχειρησιακή στήριξη): | 125 | (25 %) |
| Διεύθυνση Δ (διοίκηση και γενικές υποθέσεις): | 181 | (36 %) |
| Γενικός Διευθυντής: | 17 | (%) |
| Επιτροπή Εποπτείας: | 8 | (%) |
| Σύνολο προσωπικού: | 499 | (100 %) |
| Σύνολο έρευνας: | 168 | (34 %) |
| Σύνολο έρευνας + επιχειρησιακής στήριξης: | 293 | (59 %) |

Διεύθυνση Α (έρευνες και επιχειρήσεις):

84

(17 %)

Διεύθυνση B (έρευνες και επιχειρήσεις):

84

(17 %)

Διεύθυνση Γ (επιχειρησιακή στήριξη):

125

(25 %)

Διεύθυνση Δ (διοίκηση και γενικές υποθέσεις):

181

(36 %)

Γενικός Διευθυντής:

17

(%)

Επιτροπή Εποπτείας:

8

(%)

Σύνολο προσωπικού:

499

(100 %)

Σύνολο έρευνας:

168

(34 %)

Σύνολο έρευνας + επιχειρησιακής στήριξης:

293

(59 %)

Από την 1η Φεβρουαρίου 2012:

| Μονάδα O.1 (έρευνα S&R): | 25 | (5 %) |
| --- | --- | --- |
| Διεύθυνση A (έρευνες I): | 95 | (19 %) |
| Διεύθυνση B (έρευνες II): | 100 | (20 %) |
| Διεύθυνση Γ (στήριξη ερευνών): | 86 | (17 %) |
| Διεύθυνση Δ (πολιτική): | 110 | (22 %) |
| Διεύθυνση R (πόροι): | 68 | (13 %) |
| Γενικός Διευθυντής: | 13 | |
| Επιτροπή Εποπτείας: | 6 | (%) |
| Συνολικό προσωπικό | 503 | (100 %) |
| Σύνολο έρευνας: | 220 | (44 %) |
| Σύνολο έρευνας + στήριξης των ερευνών: | 306 | (61 %) |

Μονάδα O.1 (έρευνα S&R):

25

(5 %)

Διεύθυνση A (έρευνες I):

95

(19 %)

Διεύθυνση B (έρευνες II):

100

(20 %)

Διεύθυνση Γ (στήριξη ερευνών):

86

(17 %)

Διεύθυνση Δ (πολιτική):

110

(22 %)

Διεύθυνση R (πόροι):

68

(13 %)

Γενικός Διευθυντής:

13

Επιτροπή Εποπτείας:

6

(%)

Συνολικό προσωπικό

503

(100 %)

Σύνολο έρευνας:

220

(44 %)

Σύνολο έρευνας + στήριξης των ερευνών:

306

(61 %)

Είναι υπερβολικά νωρίς για να εκτιμηθούν τα οφέλη της αναδιοργάνωσης και η επίπτωση στην αποτελεσματικότητα της υπηρεσίας, αλλά η στρατηγική της συγκέντρωσης πόρων στις έρευνες, του διαχωρισμού των ερευνητικών μονάδων από τις ομάδες διαμόρφωσης πολιτικής και της εστίασης εκ νέου σε βασικές ερευνητικές δραστηριότητες θα μπορούσε να είναι προς τη σωστή κατεύθυνση.

Συνέχεια στις έρευνες

Σύμφωνα με πρόσφατες στατιστικές του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου (3), το 2008 μόνο το 10 % και το 2009 μόνο το 4 % των ερευνών της OLAF οδήγησαν στην έκδοση καταδικαστικών αποφάσεων από εθνικές δικαστικές αρχές. Μολονότι θεωρείται ότι μπορεί να υπάρχουν και άλλες μέθοδοι συνέχειας των ερευνών που απαιτούν τη συμβολή και άλλων θεσμικών οργάνων και όχι αναγκαστικά τη συμβολή κρατών μελών, η τελική αποτελεσματικότητα του έργου της Υπηρεσίας πρέπει να αναλύεται διεξοδικά ως κρίσιμο σημείο εστίασης.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΕπ ανησυχεί διότι με την αναδιοργάνωση της OLAF καταργήθηκε η ειδικευμένη μονάδα παρακολούθησης της συνέχειας και οι αρμοδιότητες παρακολούθησης της συνέχειας μεταβιβάστηκαν στους διενεργούντες τις έρευνες. Αυτοί δεν διαθέτουν συνήθως ειδικευμένες γνώσεις (νομικές, γλωσσικές) και δεν είναι σε θέση να παρέχουν συνδρομή στις εθνικές αρχές για την παρακολούθηση της δικαστικής συνέχειας ή και για την αποτελεσματική παρακολούθησή της. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αποσύνδεση των ερευνών της OLAF (οι οποίες στην πραγματικότητα είναι ένα προπαρασκευαστικό μέτρο) και σε μια πραγματική ποινή ή διορθωτικό μέτρο στο πλαίσιο δικαστικών, διοικητικών ή πειθαρχικών διαδικασιών.

Η σωστή παρακολούθηση της συνέχειας εγγυάται ότι επιτυγχάνονται οι τελικοί στόχοι των ερευνών. Χωρίς αυτό, η OLAF μπορεί να επιτελεί με μόχθο σημαντικό έργο το οποίο δεν αποφέρει τα αναγκαία αποτελέσματα.

Στρατηγική για τους ανθρώπινους πόρους

Η αναδιοργάνωση της Υπηρεσίας επέφερε σημαντικές μετατάξεις προσωπικού και τροποποιήσεις των καθηκόντων τους ή ακόμη και εξ ολοκλήρου νέα κατανομή καθηκόντων. Υπό αυτές τις περιστάσεις, η ΕΕπ επαναλαμβάνει τη θέση της προηγούμενης επιτροπής ότι έχει καθοριστική σημασία να υπάρχει μια στρατηγική για τους ανθρώπινους πόρους που βασίζεται σε εντοπισμένες και πραγματικές ανάγκες της οργάνωσης και των προτεραιοτήτων, με στόχο να παρέχεται η κατεύθυνση και να μεγιστοποιείται η χρησιμοποίηση των υφιστάμενων πόρων. Ένα καθοριστικό στοιχείο αυτής της στρατηγικής θα πρέπει να είναι η συνεχής κατάρτιση σε σχέση με την εσωτερική κινητικότητα και τη συνολική αναδιάρθρωση. Πρέπει να επιτυγχάνεται η άριστη ισορροπία ανάμεσα στους διοικητικούς υπαλλήλους που ασκούν βασικά καθήκοντα έρευνας και σε αναπληρωτές οι οποίοι παρέχουν υποστηρικτικές υπηρεσίες. Η στρατηγική για τους ανθρώπινους πόρους θα πρέπει επίσης να εξετάζει τις εργασιακές σχέσεις με τη ΓΔ Διοίκησης, προσλήψεων, ειδικευμένης κατάρτισης, εσωτερικής κινητικότητας και επαγγελματικής σταδιοδρομίας τόσο των μόνιμων όσο και των έκτακτων υπαλλήλων καθώς και προγραμματισμό διαδοχής.

Έκτακτοι υπάλληλοι

Μολονότι έχει καταβληθεί σημαντική προσπάθεια με την πάροδο των ετών, η ΕΕπ πρέπει να επαναλάβει από προηγούμενες γνώμες της το ότι η δυσκολία δημιουργίας ενός συστήματος προαγωγής (ή ανακατάταξης) εκτάκτων υπαλλήλων εξακολουθεί να αποτελεί πρόβλημα. Η ΕΕπ θεωρεί απογοητευτικό το ότι δεν έχει βρεθεί ακόμη λύση σε αυτό το πρόβλημα, το οποίο αποτελεί στοιχείο του γενικού ζητήματος κινήτρων του προσωπικού της OLAF.

Θα ήταν αξιέπαινο το να δοθεί σαφής απάντηση στους έκτακτους υπαλλήλους, εάν υπάρχει πρόβλεψη για παρόμοια εξέλιξη, έτσι ώστε να μπορούν να λάβουν τις αναγκαίες αποφάσεις για την επαγγελματική τους σταδιοδρομία.

Συστάσεις:

| — | Πρέπει να εξασφαλιστεί η αποτελεσματικήπαρακολούθηση της συνέχειας των ερευνών. |
| --- | --- |

—

Πρέπει να εξασφαλιστεί η αποτελεσματικήπαρακολούθηση της συνέχειας των ερευνών.

| — | Πρέπει να αναπτυχθεί στρατηγική για τουςανθρώπινους πόρους που θα βασίζεται σε εκτίμηση των αναγκώντων υφισταμένων δραστηριοτήτων της OLAF και να δοθεί έμφασηστην κατάρτιση, την επαγγελματική εξέλιξη, τονπρογραμματισμό της διαδοχής και την κατάλληλη ισορροπίαανάμεσα σε αναπληρωτές που παρέχουν υποστηρικτικές υπηρεσίεςκαι σε διοικητικούς υπαλλήλους που εκτελούν βασικά καθήκονταέρευνας. |
| --- | --- |

—

Πρέπει να αναπτυχθεί στρατηγική για τουςανθρώπινους πόρους που θα βασίζεται σε εκτίμηση των αναγκώντων υφισταμένων δραστηριοτήτων της OLAF και να δοθεί έμφασηστην κατάρτιση, την επαγγελματική εξέλιξη, τονπρογραμματισμό της διαδοχής και την κατάλληλη ισορροπίαανάμεσα σε αναπληρωτές που παρέχουν υποστηρικτικές υπηρεσίεςκαι σε διοικητικούς υπαλλήλους που εκτελούν βασικά καθήκονταέρευνας.

| — | Πρέπει να ληφθεί τελική απόφαση για το ζήτηματων εκτάκτων υπαλλήλων και να τους γνωστοποιηθεί. |
| --- | --- |

—

Πρέπει να ληφθεί τελική απόφαση για το ζήτηματων εκτάκτων υπαλλήλων και να τους γνωστοποιηθεί.

II.   Διαδικασία του προϋπολογισμού

Η απόφαση της Επιτροπής για την ίδρυση της OLAF ορίζει με σαφήνεια ότι πρέπει να υπάρξει διαβούλευση με την Επιτροπή Εποπτείας πριν υποβληθεί το προσχέδιο προϋπολογισμού (ΠΠ) της OLAF στον Γενικό Διευθυντή Προϋπολογισμού (4).

Έως τώρα, ο Γενικός Διευθυντής της OLAF διαβίβαζε το ΠΠ στην επιτροπή μετά από συνεδριάσεις/ρυθμίσεις «τεχνικού χαρακτήρα» με τη ΓΔ Προϋπολογισμού. Με αυτό τον τρόπο, δεν ήταν δυνατό να υπάρξει ουσιαστική και νόμιμη διαβούλευση με την Επιτροπή και η διαβίβαση του ΠΠ στην Επιτροπή αποτελεί πλέον ένα τυπικό γεγονός. Η ΕΕπ πιστεύει ότι ένα από τα βασικά της καθήκοντα είναι να εκφράζει πραγματικά τη γνώμη της για το ΠΠ.

Συμπέρασμα:

| — | Πρέπει να ζητείται πραγματικά η γνώμη της ΕπιτροπήςΕποπτείας για το επόμενο ΠΠ μέσω πραγματικής και ουσιαστικήςανταλλαγής γνωμών μεταξύ του Γενικού Διευθυντή και της επιτροπήςπριν από την αποστολή του ΠΠ στονΓενικό Διευθυντή Προϋπολογισμού σε οποιαδήποτε μορφή. |
| --- | --- |

—

Πρέπει να ζητείται πραγματικά η γνώμη της ΕπιτροπήςΕποπτείας για το επόμενο ΠΠ μέσω πραγματικής και ουσιαστικήςανταλλαγής γνωμών μεταξύ του Γενικού Διευθυντή και της επιτροπήςπριν από την αποστολή του ΠΠ στονΓενικό Διευθυντή Προϋπολογισμού σε οποιαδήποτε μορφή.

III.   Η γραμματεία της Επιτροπής Εποπτείας

Γραμμή του προϋπολογισμού

Για να είναι πλήρως κατατοπιστικό και αντιπροσωπευτικό του συνολικού κόστους της εποπτείας, η γραμμή προϋπολογισμού για την ΕΕπ θα πρέπει να περιλαμβάνει το συνολικό κόστος των λειτουργιών, δηλαδή το σύνολο των δαπανών των μελών της ΕΕπ καθώς και της γραμματείας της, που περιλαμβάνει τους μισθούς, τα έξοδα κατάρτισης, ταξιδιού κ.λπ.

Η OLAF έχει το προνόμιο να μεταφέρει ελεύθερα τα κεφάλαιά της από μια γραμμή του προϋπολογισμού σε μια άλλη ανάλογα με τις απαιτήσεις. Με τη συγκέντρωση του συνολικού κόστους της λειτουργίας της Επιτροπής Εποπτείας σε μία χωριστή γραμμή προϋπολογισμού εξασφαλίζεται ότι τα κεφάλαια που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν από την ΕΕπ χρησιμοποιούνται πράγματι για τη λειτουργία της εποπτείας. Ωστόσο, κεφάλαια που δεν έχουν δαπανηθεί και παραμένουν αχρησιμοποίητα θα μπορούσαν να μεταφερθούν σε άλλες γραμμές στο εσωτερικό του προϋπολογισμού της OLAF. Μια παρόμοια ανακατανομή πιστώσεων θα πρέπει να είναι εφικτή μόνο με την προηγούμενη ενημέρωση της ΕΕπ και τη συγκατάθεσή της.

Ο προϊστάμενος της γραμματείας της ΕΕπ θα πρέπει να οριστεί ως δευτερεύων διατάκτης για να διαχειρίζεται τη συνολική κατανομή κεφαλαίων για τις λειτουργίες της ΕΕπ υπό τον έλεγχο της Επιτροπής. Η ύπαρξη μιας γραμμής του προϋπολογισμού που ενσωματώνει όλες τις δαπάνες θα διευκολύνει τη διαχείριση και την αποτελεσματικότητα του εποπτικού πλαισίου, ενώ ταυτόχρονα τυχόν αχρησιμοποίητα κεφάλαια θα μεταφέρονται σε άλλες γραμμές του προϋπολογισμού της OLAF από τον γενικό διευθυντή μετά από έγκριση της ΕΕπ.

Η ύπαρξη χωριστής γραμμής του προϋπολογισμού παρουσιάζει το πλεονέκτημα της διαφάνειας και αποτυπώνει επίσης την αυτονομία της ΕΕπ. Ταυτόχρονα, αυτή η χωριστή γραμμή του προϋπολογισμού θα ενημερώνει τα τρία θεσμικά όργανα που διορίζουν την ΕΕπ για τους πόρους που διατίθενται ειδικά σε αυτή την εποπτική λειτουργία.

Προσωπικό

Η ΕΕπ εμμένει στη θέση της, όπως διατυπώθηκε στις προηγούμενες εκθέσεις της σχετικά με τον προϋπολογισμό της OLAF, ως προς την ελάχιστη απαίτηση να διαθέτει η γραμματεία προσωπικό οκτώ ατόμων, που αντιστοιχεί στις τρέχουσες ανάγκες της ΕΕπ. Αυτό αντιπροσωπεύει περίπου το 2 % του προσωπικού της OLAF (5), το οποίο η ΕΕπ θεωρεί ως τον ελάχιστο απαιτούμενο αριθμό προσωπικού για να ασκήσει αποτελεσματικά τα καθήκοντα παρακολούθησής της.

Η ΕΕπ δεν συμφωνεί με την απόφαση την οποία έλαβε ο ΓΔ τον Σεπτέμβριο του 2011 και τέθηκε σε εφαρμογή την 1η Φεβρουαρίου 2012 χωρίς να συμβουλευθεί την υφιστάμενη ΕΕπ, να μειώσει τον αριθμό των απασχολουμένων στη γραμματεία της κατά 25 %.

Επιπλέον, η ΕΕπ έχει την άποψη ότι, όσον αφορά τον διορισμό του προϊσταμένου της γραμματείας και άλλων μελών της γραμματείας, συμπεριλαμβανομένων των εσωτερικών ανακατατάξεων, θα πρέπει να υπάρχει στενή διαβούλευση με την επιτροπή, όπως ορίζει ο εσωτερικός κανονισμός της (6).

Η ΕΕπ αναγνωρίζει ότι ο κανονισμός υπηρεσιακής κατάστασης του προσωπικού της Επιτροπής και το σύστημα αξιολόγησης και προαγωγών δεν επιτρέπουν επί του παρόντος στα μέλη της ΕΕπ να αξιολογούν την απόδοση του προσωπικού της γραμματείας άμεσα. Εντούτοις, η ΕΕπ θεωρεί ότι, μολονότι η αξιολόγηση του προϊσταμένου της γραμματείας και η προαγωγή όλων των μελών του προσωπικού αποφασίζονται εν τέλει από τον γενικό διευθυντή της OLAF, οι αποφάσεις αυτές θα πρέπει να λαμβάνονται βάσει των γνωμών της Επιτροπής, υπό την άμεση εποπτεία της οποίας εργάζεται η γραμματεία, όπως προβλέπει ο εσωτερικός κανονισμός της ΕΕπ (7). Αυτό θα εξασφαλίσει τη συνεχή ανεξαρτησία της γραμματείας κατά την άσκηση των καθημερινών καθηκόντων της.

Συστάσεις

| — | Πρέπει να προβλεφθεί χωριστή γραμμή τουπροϋπολογισμού τόσο για την ΕΕπ όσο και για τηγραμματεία. |
| --- | --- |

—

Πρέπει να προβλεφθεί χωριστή γραμμή τουπροϋπολογισμού τόσο για την ΕΕπ όσο και για τηγραμματεία.

| — | Πρέπει να διατεθεί προσωπικό οκτώ ατόμων στηγραμματεία. |
| --- | --- |

—

Πρέπει να διατεθεί προσωπικό οκτώ ατόμων στηγραμματεία.

| — | Οι διορισμοί των μελών της γραμματείας της ΕΕππρέπει να πραγματοποιούνται μόνο μετά από έγκριση της ΕΕπ,εξασφαλίζοντας με τον τρόπο αυτό την πλήρη ανεξαρτησία τηςγραμματείας της ΕΕπ κατά την άσκηση των καθηκόντων της. |
| --- | --- |

—

Οι διορισμοί των μελών της γραμματείας της ΕΕππρέπει να πραγματοποιούνται μόνο μετά από έγκριση της ΕΕπ,εξασφαλίζοντας με τον τρόπο αυτό την πλήρη ανεξαρτησία τηςγραμματείας της ΕΕπ κατά την άσκηση των καθηκόντων της.

| — | Η αξιολόγηση του προϊσταμένου της γραμματείαςκαι η προαγωγή όλων των μελών του προσωπικού της γραμματείαςπρέπει να αποφασίζεται από τον ΓΔ με βάση τη γνώμη τηςΕΕπ. |
| --- | --- |

—

Η αξιολόγηση του προϊσταμένου της γραμματείαςκαι η προαγωγή όλων των μελών του προσωπικού της γραμματείαςπρέπει να αποφασίζεται από τον ΓΔ με βάση τη γνώμη τηςΕΕπ.

IV.   Συμπέρασμα

Η ΕΕπ στηρίζει την πρόταση προϋπολογισμού της OLAF για το 2013 υπό την προϋπόθεση ότι θα ληφθούν υπόψη οι ανωτέρω συστάσεις.

Σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 2 της απόφασης της Επιτροπής της 28ης Απριλίου 1999, η γνώμη πρέπει να διαβιβάζεται από την OLAF στην αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή. Επιπλέον, η ΕΕπ θα ήθελε να επικαιροποιείται σε τακτά διαστήματα για μέτρα που λαμβάνει η OLAF προς την κατεύθυνση της εφαρμογής των συστάσεων που περιέχονται στην εν λόγω γνώμη.

---

(1)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Μαΐου 1999, σχετικά με τις έρευνες που πραγματοποιούνται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) (ΕΕ L 136 της 31.5.1999, σ. 1).

(2)  Άρθρο 6 της απόφασης της 1999/352/ΕΚ, ΕΚΑΧ, Ευρατόμ της Επιτροπής, της 28ης Απριλίου 1999, για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (ΕΕ L 136 της 31.5.1999, σ. 20).

(3)  Βλ. ειδική έκθεση ΕΕΣ αριθ. /2011, παράρτημα III, σελίδα 40, πίνακας B.

(4)  Το προαναφερθέν άρθρο 6 παράγραφος 2 της απόφασης 1999/352/ΕΚ, ΕΚΑΧ, Ευρατόμ προβλέπει ότι: «Ο Διευθυντής κοινοποιεί εγκαίρως, μετά από διαβούλευση με την Επιτροπή Εποπτείας, στον Γενικό Διευθυντή Προϋπολογισμού προσχέδιο προϋπολογισμού που προορίζεται να εγγραφεί σε ειδική γραμμή του ετήσιου Γενικού Προϋπολογισμού που αφορά την Υπηρεσία».

(5)  Σύμφωνα με την έκθεση της OLAF 2011 η Υπηρεσία διαθέτει προσωπικό 437 ατόμων.

(6)  Το άρθρο 11 παράγραφος 3 του εσωτερικού κανονισμού της Επιτροπής Εποπτείας προβλέπει τα ακόλουθα: «Σε κάθε περίπτωση, ο προϊστάμενος της γραμματείας πληροφορεί την Επιτροπή Εποπτείας ως προς τις υποψηφιότητες μελών της Γραμματείας. Όταν γίνουν γνωστές οι αιτήσεις, η Επιτροπή Εποπτείας συζητά σε ολομέλεια κατά πόσον οι υποψήφιοι πληρούν τις ανάγκες εργασίας της εν λόγω επιτροπής ενόψει της υποβολής πρότασης διορισμού τους στον Γενικό Διευθυντή της OLAF» (ΕΕ L 308 της 24.11.2011, σ. 114).

(7)  Το άρθρο 11 παράγραφος 5 του εσωτερικού κανονισμού της ΕΕπ προβλέπει τα ακόλουθα: «Η Επιτροπή Εποπτείας αξιολογεί κατά διαστήματα το έργο του προϊσταμένου της γραμματείας καθώς και των μελών της».

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III

Ανάλυση του κειμένου του τροποποιημένου κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 βάσει της εμπειρίας της ΕΕπ κατά την παρακολούθηση των ερευνών της OLAF

Εισαγωγή

Από την 1η Φεβρουαρίου 2012, η OLAF διενεργεί τις έρευνές της σύμφωνα με τις οδηγίες προς το προσωπικό για τις διαδικασίες έρευνας (ISIP) τις οποίες διένειμε ο Γενικός Διευθυντής της OLAF (ΓΔ). Οι εν λόγω ISIP αντικατέστησαν το Εγχειρίδιο — Επιχειρησιακές Διαδικασίες της OLAF και από πολλές απόψεις προκατέλαβαν το περιεχόμενο της αναμόρφωσης του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 για την OLAF. Αυτό συνιστά παρέκκλιση από τον κανονισμό που ισχύει σήμερα, η οποία με τη σειρά της έχει δημιουργήσει ανακολουθίες οι οποίες έχουν ενδεχομένως οδηγήσει σε διαδικαστικά προβλήματα στο πλαίσιο των ερευνών που διεξάγονται κατά την τρέχουσα περίοδο.

Η ΕΕπ παρακολουθεί ορισμένες έρευνες της OLAF σύμφωνα με τις ISIP και έχει αναλύσει το κείμενο του τροποποιημένου κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 (εφεξής το «τροποποιημένο κείμενο»). Οι κατωτέρω εκτιμήσεις αποσκοπούν στο να καταδείξουν τους κινδύνους μιας έλλειψης σαφέστερων διαδικαστικών κανόνων σε ορισμένους τομείς που αφορούν ειδικότερα:

| 1. | Τα μέτρα έρευνας που εξουσιοδοτείται να λαμβάνει η OLAF |
| --- | --- |

1.

Τα μέτρα έρευνας που εξουσιοδοτείται να λαμβάνει η OLAF

| 2. | Την τήρηση των διαδικαστικών εγγυήσεων και θεμελιωδών δικαιωμάτων: ο ρόλος της ΕΕπ |
| --- | --- |

2.

Την τήρηση των διαδικαστικών εγγυήσεων και θεμελιωδών δικαιωμάτων: ο ρόλος της ΕΕπ

| 3. | Τον έλεγχο νομιμότητας των ερευνών της OLAF και την τήρηση της εθνικής νομοθεσίας των κρατών μελών |
| --- | --- |

3.

Τον έλεγχο νομιμότητας των ερευνών της OLAF και την τήρηση της εθνικής νομοθεσίας των κρατών μελών

| 4. | Την έναρξη της έρευνας: οι προτεραιότητες της πολιτικής ερευνών και η έννοια της «επαρκούς υπόνοιας» |
| --- | --- |

4.

Την έναρξη της έρευνας: οι προτεραιότητες της πολιτικής ερευνών και η έννοια της «επαρκούς υπόνοιας»

| 5. | Την άμεση συμμετοχή του Γενικού Διευθυντή της OLAF στη διεξαγωγή των ερευνητικών δραστηριοτήτων |
| --- | --- |

5.

Την άμεση συμμετοχή του Γενικού Διευθυντή της OLAF στη διεξαγωγή των ερευνητικών δραστηριοτήτων

| 6. | Τον χαρακτηρισμό των ερευνών (εσωτερικών και/ή εξωτερικών) |
| --- | --- |

6.

Τον χαρακτηρισμό των ερευνών (εσωτερικών και/ή εξωτερικών)

| 7. | Τη διαδικασία καταγγελιών σε βάρος των ενεργειών της OLAF. |
| --- | --- |

7.

Τη διαδικασία καταγγελιών σε βάρος των ενεργειών της OLAF.

Η OLAF δεν συμφωνεί με ορισμένες ανησυχίες που διατύπωσε και συστάσεις που εξέδωσε η ΕΕπ κατά την περίοδο αναφοράς, ιδίως όσον αφορά τη νομική βάση για ορισμένες από τις ενέργειές της και τον ρόλο της ΕΕπ. Υπό αυτές τις περιστάσεις και δεδομένης της κατάστασης της τροποποίησης του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 της OLAF, η ΕΕπ έκρινε ότι είναι απαραίτητο να απευθύνει αυτά τα ζητήματα στον νομοθέτη για λόγους σαφήνειας. Το να υπάρχει σαφής εικόνα των διαδικαστικών μέσων της OLAF για διεξαγωγή των ερευνών δεν έχει μόνο καθοριστική σημασία για τις ενέργειες της OLAF αλλά και για την εκπλήρωση της ελεγκτικής αποστολής της ΕΕπ. Οι κατωτέρω κινήσεις αναφέρονται στις εξουσίες διεξαγωγής ερευνών της OLAF και όχι σε κάθε πληροφορία που λαμβάνεται και/ή διαβιβάζεται κατά τη διάρκεια των ερευνών (1).

1.   Μέτρα έρευνας που εξουσιοδοτείται να λαμβάνει η OLAF

Άρθρο 2 του αναθεωρημένου κανονισμού και άρθρο 11.5 και 11.6 των ISIP

| — | Το άρθρο 2 του τροποποιημένου κειμένου αναφέρει ότι με τον όρο «διοικητικές έρευνες» νοείται «κάθε έρευνα, έλεγχος ή άλλο μέτρο» που αναλαμβάνει η OLAF
  «σύμφωνα με τα άρθρα 3 και 4»
  . Τα εν λόγω άρθρα εμφανίζονται να περιέχουν πλήρη κατάλογο μέτρων έρευνας για εξωτερικές και εσωτερικές έρευνες αντίστοιχα (επιτόπιους ελέγχους και επιθεωρήσεις, πρόσβαση σε πληροφορίες που κατέχουν τα θεσμικά όργανα, προφορικές πληροφορίες μελών και μελών του προσωπικού κ.λπ.). Μολονότι το τροποποιημένο κείμενο περιλαμβάνει πληρέστερο κατάλογο των μέτρων έρευνας (αναφέρει ρητά τη διεξαγωγή συνεντεύξεων ενός εμπλεκόμενου προσώπου ή μάρτυρα), η φύση αυτών των διατάξεων είναι παρόμοια με αυτές του κειμένου των άρθρων 2, 3 και 4 του κανονισμού που ισχύει σήμερα. |
| --- | --- |

—

Το άρθρο 2 του τροποποιημένου κειμένου αναφέρει ότι με τον όρο «διοικητικές έρευνες» νοείται «κάθε έρευνα, έλεγχος ή άλλο μέτρο» που αναλαμβάνει η OLAF
  «σύμφωνα με τα άρθρα 3 και 4»
  . Τα εν λόγω άρθρα εμφανίζονται να περιέχουν πλήρη κατάλογο μέτρων έρευνας για εξωτερικές και εσωτερικές έρευνες αντίστοιχα (επιτόπιους ελέγχους και επιθεωρήσεις, πρόσβαση σε πληροφορίες που κατέχουν τα θεσμικά όργανα, προφορικές πληροφορίες μελών και μελών του προσωπικού κ.λπ.). Μολονότι το τροποποιημένο κείμενο περιλαμβάνει πληρέστερο κατάλογο των μέτρων έρευνας (αναφέρει ρητά τη διεξαγωγή συνεντεύξεων ενός εμπλεκόμενου προσώπου ή μάρτυρα), η φύση αυτών των διατάξεων είναι παρόμοια με αυτές του κειμένου των άρθρων 2, 3 και 4 του κανονισμού που ισχύει σήμερα.

| — | Παρομοίως, το άρθρο 11 παράγραφος 5 των ISIP που διένειμε ο ΓΔ της OLAF περιέχει κατάλογο των μέσων για τη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων. Αυτές οι μέθοδοι αντανακλούν τα μέτρα έρευνας που περιέχονται στα άρθρα 3 και 4 του κανονισμού και του τροποποιημένου κειμένου (2). Εντούτοις, η διάταξη αυτή δεν θεωρεί αυτόν τον κατάλογο πλήρη, εφόσον τα εν λόγω μέτρα δηλώνονται ως μέτρα «μεταξύ άλλων». |
| --- | --- |

—

Παρομοίως, το άρθρο 11 παράγραφος 5 των ISIP που διένειμε ο ΓΔ της OLAF περιέχει κατάλογο των μέσων για τη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων. Αυτές οι μέθοδοι αντανακλούν τα μέτρα έρευνας που περιέχονται στα άρθρα 3 και 4 του κανονισμού και του τροποποιημένου κειμένου (2). Εντούτοις, η διάταξη αυτή δεν θεωρεί αυτόν τον κατάλογο πλήρη, εφόσον τα εν λόγω μέτρα δηλώνονται ως μέτρα «μεταξύ άλλων».

Σύμφωνα με την εμπειρία παρακολούθησης της ΕΕπ, η OLAF έχει λάβει μέτραέρευνας τα οποία, κατά την άποψη της ΕΕπ, υπερβαίνουν αυτά πουαπαριθμούνται ρητά στα άρθρα 3 και 4 του κανονισμού ο οποίος ισχύεισήμερα καθώς και εκείνα που περιέχονται στο μελλοντικό τροποποιημένοκείμενο. Μεταξύ άλλων, i) η προετοιμασία του περιεχομένου μιαςτηλεφωνικής συνομιλίας με έναν τρίτο η με πρόσωπο που υπόκειται στηνέρευνα και είναι παρόν κατά τη συνομιλία η οποία έχει καταγραφεί, ii)υποβολή αίτησης σε εθνικές διοικητικές αρχές να παράσχουν στην OLAFπληροφορίες που δεν έχουν άμεσα στην κατοχή τους αλλά μπορεί να θεωρηθείότι σχετίζονται με το δικαίωμα σεβασμού της ιδιωτικής ζωής και τωνεπικοινωνιών και τη μεταγενέστερη χρήση, συλλογή και αποθήκευσηπαρόμοιων πληροφοριών από την OLAF.

Η νομική βάση για την εκτέλεση παρόμοιων ενεργειών από την OLAF δεν είναιεμφανής ούτε στο κείμενο του ισχύοντος κανονισμού ούτε στο αναθεωρημένοκείμενο. Και τα δύο είναι μέτρα έρευνας η χρήση των οποίων, σύμφωνα μετη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, θαμπορούσε να θεωρηθεί ως «παρέμβαση από μια δημόσια αρχή» στην άσκηση τουδικαιώματος του σεβασμού της «ιδιωτικής ζωής», για «αλληλογραφία» και/ή «επικοινωνίες» η οποία απαιτείται να είναι «σύμφωνημε το νόμο»
   (3) (άρθρο 7 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, το οποίοαντιστοιχεί στο άρθρο 8 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης ΑνθρωπίνωνΔικαιωμάτων).

Δεδομένου ότι η OLAF θα ασκεί τις εξουσίες που της έχει αναθέσει ονομοθέτης της ΕΕ και δεδομένων των δυνητικά μεγάλων κινδύνων πουενέχονται σε αυτόν τον τομέα, η ΕΕπ θεωρεί ότι θα ήταν σημαντικό ναδιευκρινίσει ο νομοθέτης στο τροποποιημένο κείμενο την έκταση και τηφύση των ερευνητικών εξουσιών της OLAF.

2.   Ο σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων και διαδικαστικών εγγυήσεων: ο ρόλος της ΕΕπ

Άρθρο 12 παράγραφος 5α του τροποποιημένου κειμένου και άρθρα 12 και 21 των ISIP

| — | Η άσκηση των εξουσιών της OLAF να διενεργεί διοικητικές έρευνες για την καταπολέμηση της απάτης, της διαφθοράς και κάθε άλλης παράνομης δραστηριότητας σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ υπόκειται στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και διαδικαστικών εγγυήσεων (4). Η Συνθήκη της Λισαβόνας έχει προσδώσει μεγαλύτερη προτεραιότητα σε αυτή την υποχρέωση, καθιστώντας δεσμευτικό των Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Οι κανόνες και οι αρχές που εφαρμόζονται σε αυτό τον τομέα υφίστανται εν μέρει στην ισχύουσα νομοθεσία (αν και διάσπαρτοι σε διάφορες πηγές) και στις οδηγίες που περιέχονται στις ISIP και, προηγουμένως, στο Εγχειρίδιο — Επιχειρησιακές διαδικασίες της OLAF. |
| --- | --- |

—

Η άσκηση των εξουσιών της OLAF να διενεργεί διοικητικές έρευνες για την καταπολέμηση της απάτης, της διαφθοράς και κάθε άλλης παράνομης δραστηριότητας σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ υπόκειται στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και διαδικαστικών εγγυήσεων (4). Η Συνθήκη της Λισαβόνας έχει προσδώσει μεγαλύτερη προτεραιότητα σε αυτή την υποχρέωση, καθιστώντας δεσμευτικό των Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Οι κανόνες και οι αρχές που εφαρμόζονται σε αυτό τον τομέα υφίστανται εν μέρει στην ισχύουσα νομοθεσία (αν και διάσπαρτοι σε διάφορες πηγές) και στις οδηγίες που περιέχονται στις ISIP και, προηγουμένως, στο Εγχειρίδιο — Επιχειρησιακές διαδικασίες της OLAF.

| — | Το αναθεωρημένο κείμενο προβλέπει ειδικά ότι «Ο Γενικός Διευθυντής θέτει σε εφαρμογή
  εσωτερική συμβουλευτική και ελεγκτική διαδικασία

  που περιλαμβάνει έλεγχο νομιμότητας και αφορά μεταξύ άλλων τον σεβασμό των

  διαδικαστικών εγγυήσεων και θεμελιωδών δικαιωμάτων των εμπλεκόμενων προσώπων

  και την εθνική νομοθεσία των εμπλεκόμενων κρατών μελών» (άρθρο 12 παράγραφος 5α). |
| --- | --- |

—

Το αναθεωρημένο κείμενο προβλέπει ειδικά ότι «Ο Γενικός Διευθυντής θέτει σε εφαρμογή
  εσωτερική συμβουλευτική και ελεγκτική διαδικασία

  που περιλαμβάνει έλεγχο νομιμότητας και αφορά μεταξύ άλλων τον σεβασμό των

  διαδικαστικών εγγυήσεων και θεμελιωδών δικαιωμάτων των εμπλεκόμενων προσώπων

  και την εθνική νομοθεσία των εμπλεκόμενων κρατών μελών» (άρθρο 12 παράγραφος 5α).

| — | Παρόμοια διαδικασία συμβουλών και ελέγχου φαίνεται ότι έχει περιληφθεί και στις ISIP που διένειμε ο ΓΔ τον Φεβρουάριο του 2012 με τον τίτλο «έλεγχος νομιμότητας κατά τη διάρκεια των ερευνών» (άρθρο 12), σύμφωνα με την οποία η διοικητική μονάδα επιλογής και ελέγχου των ερευνών πρέπει να ελέγχει τη νομιμότητα ορισμένων ενεργειών έρευνας που απαιτούν την έγκριση του Γενικού Διευθυντή και υποβάλλει σε αυτόν γνώμη (5). Επιπλέον, θεσπίζεται «Τελικός έλεγχος ποιότητας και νομιμότητας» από αυτή τη διοικητική μονάδα,
  συμπεριλαμβανομένου του σεβασμού των δικαιωμάτων και των διαδικαστικών εγγυήσεων των εμπλεκόμενων προσώπων,
  στο τέλος της έρευνας (άρθρο 21). |
| --- | --- |

—

Παρόμοια διαδικασία συμβουλών και ελέγχου φαίνεται ότι έχει περιληφθεί και στις ISIP που διένειμε ο ΓΔ τον Φεβρουάριο του 2012 με τον τίτλο «έλεγχος νομιμότητας κατά τη διάρκεια των ερευνών» (άρθρο 12), σύμφωνα με την οποία η διοικητική μονάδα επιλογής και ελέγχου των ερευνών πρέπει να ελέγχει τη νομιμότητα ορισμένων ενεργειών έρευνας που απαιτούν την έγκριση του Γενικού Διευθυντή και υποβάλλει σε αυτόν γνώμη (5). Επιπλέον, θεσπίζεται «Τελικός έλεγχος ποιότητας και νομιμότητας» από αυτή τη διοικητική μονάδα,
  συμπεριλαμβανομένου του σεβασμού των δικαιωμάτων και των διαδικαστικών εγγυήσεων των εμπλεκόμενων προσώπων,
  στο τέλος της έρευνας (άρθρο 21).

Η ΕΕπ έχει εντοπίσει ελλείψεις στην εφαρμογή εκ μέρους της OLAF αυτής τηςδιαδικασίας ελέγχου όσον αφορά τον σεβασμό των διαδικαστικών εγγυήσεωνκαι θεμελιωδών δικαιωμάτων κατά τη διάρκεια της έρευνας σε ορισμένεςπεριπτώσεις. Πρώτον, η OLAF δεν έχει θεσπίσει εκ των προτέρων έλεγχο τηςνομιμότητας άλλων μέτρων έρευνας εκτός από αυτά που απαριθμούνται ειδικάστις ISIP και θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε παραβίαση των θεμελιωδώνδικαιωμάτων και των διαδικαστικών εγγυήσεων και, δεύτερον, πρέπει ναδιενεργείται εκ των προτέρων έλεγχος από κατάλληλα ειδικευμένουςδικαστικούς εμπειρογνώμονες και εντός του απαραίτητου χρονικούπλαισίου.

Το γεγονός αυτό δημιούργησε σοβαρές ανησυχίες στην ΕΕπ η οποία ζήτησεεπίμονα από την OLAF να διενεργήσει επίσημη και διεξοδική νομική ανάλυσηγια την ύπαρξη νομικών βάσεων για τις ενέργειές της πριν από τηνεφαρμογή μέτρων που θα μπορούσαν να έχουν ως αποτέλεσμα την παραβίασηθεμελιωδών δικαιωμάτων, όπως το δικαίωμα στην «ιδιωτική ζωή» και τις «επικοινωνίες» και/ή την «αλληλογραφία» των εμπλεκόμενων στην έρευναπροσώπων. Όπως προαναφέρθηκε, η αδράνεια «σύμφωνα με τον νόμο» θα μπορούσε να συνιστάπαρεμβολή στο δικαίωμα του σεβασμού της «ιδιωτικής ζωής» και των «επικοινωνιών» και/ή της αλληλογραφίας και νααντιβαίνει το άρθρο 7 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και το άρθρο6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Η ΕΕπ επισήμανε ότι οι παραβιάσεις των βασικών διαδικαστικών απαιτήσεωνκατά τις προκαταρκτικές έρευνες θα μπορούσαν να πλήξουν τη νομιμότητατης τελικής απόφασης που λαμβάνεται βάσει ερευνών της OLAF (6). Θα συνεπάγονταν επιπλέον τη νομική ευθύνη της ΕυρωπαϊκήςΕπιτροπής. Δεδομένου του ενεχόμενου δυνητικού υψηλού κινδύνου, θα ήτανσημαντικό να λάβει σοβαρά υπόψη ο νομοθέτης την ενσωμάτωση σαφών κανόνωνσε αυτόν τον τομέα στο αναθεωρημένο κείμενο του κανονισμού.

Ο ρόλος της ΕΕπ: Άρθρο 11 παράγραφοι 1 και 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 και άρθρο 11 παράγραφοι 1 και 6 και άρθρο 12 παράγραφος 4 του τροποποιημένου κειμένου

| — | Η παρακολούθηση του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων και διαδικαστικών εγγυήσεων αποτέλεσε μείζον καθήκον της ΕΕπ κατά τα τελευταία έτη και είναι καθήκον το οποίο λαμβάνει σοβαρότατα υπόψη. Κάθε φορά που η ΕΕπ παρακολουθούσε υπόθεση της OLAF, ασκούσε διεξοδικό έλεγχο της συμμόρφωσης της OLAF με τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και διαδικαστικών εγγυήσεων. Επιπλέον, μετά την έκδοση της απόφασης του Γενικού Δικαστηρίου στην υπόθεση Franchet και Byk, ο εν λόγω έλεγχος συμπληρωνόταν παρομοίως και με τις έρευνες της OLAF οι οποίες απαιτούσαν διαβίβαση φακέλων στις εθνικές δικαστικές αρχές (ΕΔΑ) πριν από τη διαβίβασή τους (7). |
| --- | --- |

—

Η παρακολούθηση του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων και διαδικαστικών εγγυήσεων αποτέλεσε μείζον καθήκον της ΕΕπ κατά τα τελευταία έτη και είναι καθήκον το οποίο λαμβάνει σοβαρότατα υπόψη. Κάθε φορά που η ΕΕπ παρακολουθούσε υπόθεση της OLAF, ασκούσε διεξοδικό έλεγχο της συμμόρφωσης της OLAF με τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και διαδικαστικών εγγυήσεων. Επιπλέον, μετά την έκδοση της απόφασης του Γενικού Δικαστηρίου στην υπόθεση Franchet και Byk, ο εν λόγω έλεγχος συμπληρωνόταν παρομοίως και με τις έρευνες της OLAF οι οποίες απαιτούσαν διαβίβαση φακέλων στις εθνικές δικαστικές αρχές (ΕΔΑ) πριν από τη διαβίβασή τους (7).

| — | Η εκ των προτέρων ενημέρωση της ΕΕπ για υποθέσεις που θα παραπέμπονται στις ΕΔΑ έχει απαλειφθεί από το τροποποιημένο κείμενο. Ο ΓΔ της OLAF θα ενημερώνει την ΕΕπ για υποθέσεις τις οποίες έχουν διαβιβαστεί τα στοιχεία (άρθρο 12 παράγραφος 4 του τροποποιημένου κειμένου του κανονισμού). |
| --- | --- |

—

Η εκ των προτέρων ενημέρωση της ΕΕπ για υποθέσεις που θα παραπέμπονται στις ΕΔΑ έχει απαλειφθεί από το τροποποιημένο κείμενο. Ο ΓΔ της OLAF θα ενημερώνει την ΕΕπ για υποθέσεις τις οποίες έχουν διαβιβαστεί τα στοιχεία (άρθρο 12 παράγραφος 4 του τροποποιημένου κειμένου του κανονισμού).

| — | Το τροποποιημένο κείμενο αναφέρει ότι «σε δεόντως αιτιολογημένες καταστάσεις, η ΕΕπ μπορεί να ζητήσει από την υπηρεσία συμπληρωματικές πληροφορίες για έρευνες, συμπεριλαμβανομένων εκθέσεων και συστάσεων για περαιωθείσες έρευνες, χωρίς ωστόσο να παρεμβαίνει στη διεξαγωγή ερευνών οι οποίες είναι σε εξέλιξη». |
| --- | --- |

—

Το τροποποιημένο κείμενο αναφέρει ότι «σε δεόντως αιτιολογημένες καταστάσεις, η ΕΕπ μπορεί να ζητήσει από την υπηρεσία συμπληρωματικές πληροφορίες για έρευνες, συμπεριλαμβανομένων εκθέσεων και συστάσεων για περαιωθείσες έρευνες, χωρίς ωστόσο να παρεμβαίνει στη διεξαγωγή ερευνών οι οποίες είναι σε εξέλιξη».

| — | Η ΕΕπ θα ήθελε να επισημάνει ότι, το τελευταίο έτος, ο ΓΔ της OLAF αμφισβήτησε αυτό το καθήκον της ΕΕπ σε σημείο που αρνήθηκε να παράσχει στην ΕΕπ πρόσβαση σε φακέλους υποθέσεων για την παρακολούθηση της συμμόρφωσης της OLAF με την υποχρέωση σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων και διαδικαστικών εγγυήσεων, είτε αμφισβητώντας την αιτιολογία που υπέβαλε η ΕΕπ ή ζητώντας περαιτέρω λόγους που θα αιτιολογούσαν ειδικό αίτημα πρόσβασης σε φακέλους υποθέσεων. Αυτό έχει επίσης εμποδίσει την ΕΕπ να βοηθήσει τον ΓΔ της OLAF κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του, όπως προβλέπεται στον κανονισμό. |
| --- | --- |

—

Η ΕΕπ θα ήθελε να επισημάνει ότι, το τελευταίο έτος, ο ΓΔ της OLAF αμφισβήτησε αυτό το καθήκον της ΕΕπ σε σημείο που αρνήθηκε να παράσχει στην ΕΕπ πρόσβαση σε φακέλους υποθέσεων για την παρακολούθηση της συμμόρφωσης της OLAF με την υποχρέωση σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων και διαδικαστικών εγγυήσεων, είτε αμφισβητώντας την αιτιολογία που υπέβαλε η ΕΕπ ή ζητώντας περαιτέρω λόγους που θα αιτιολογούσαν ειδικό αίτημα πρόσβασης σε φακέλους υποθέσεων. Αυτό έχει επίσης εμποδίσει την ΕΕπ να βοηθήσει τον ΓΔ της OLAF κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του, όπως προβλέπεται στον κανονισμό.

Το αναθεωρημένο κείμενο του κανονισμού εισάγει ειδική υποχρέωση της ΕΕπνα υποβάλει αίτηση στα θεσμικά όργανα σχετικά με την εφαρμογή εκ μέρουςτης OLAF των διαδικαστικών εγγυήσεων. Δεδομένου του γεγονότος ότι αυτότο καθήκον παρακολούθησης δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από την εξέταση τουζητήματος των θεμελιωδών δικαιωμάτων, η εντολή της ΕΕπ ενδέχεται νααπαιτεί πλήρη πρόσβαση στους φακέλους αυτών των υποθέσεων και/ή σεέγγραφα από έρευνες της OLAF τα οποία θα ήταν αναγκαία για την εκπλήρωσηαυτού του βασικού καθήκοντος και την ενίσχυση της λογοδοσίας του έργουτης OLAF έναντι των θεσμικών οργάνων της ΕΕ.

Ο ρόλος της ΕΕπ θα πρέπει να ενισχυθεί, έτσι ώστε να αποτελείαποτελεσματική και ανεξάρτητη διασφάλιση των διαδικαστικών εγγυήσεων καιτου σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων των εμπλεκόμενων προσώπων.

Η ΕΕπ καθιστά σαφές ότι η ίδια η ΕΕπ και όχι ο ΓΔ της OLAF θα πρέπει ναείναι αρμόδια να αποφασίζει τις «δεόντως αιτιολογημένες καταστάσεις» στις οποίες μπορεί ναζητά συμπληρωματικές πληροφορίες για τις έρευνες. Συνεπώς, λόγω τωνεμποδίων που αντιμετώπισε η ΕΕπ κατά την άσκηση των καθηκόντωνπαρακολούθησης, θα ήταν αναγκαίο να υπάρξει σαφέστερη διατύπωση στοαναθεωρημένο κείμενο του κανονισμού.

3.   Ο έλεγχος νομιμότητας των ερευνών της OLAF και η τήρηση της εθνικής νομοθεσίας των κρατών μελών

Άρθρο 12 παράγραφος 5α και αιτιολογική σκέψη 47 του τροποποιημένου κειμένου του κανονισμού και άρθρα 12 και 21 των ISIP

| — | Οι έρευνες της OLAF πρέπει να διεξάγονται σύμφωνα με την αρχή της νομιμότητας, τα συμπεράσματά τους πρέπει να βασίζονται αποκλειστικά σε στοιχεία τα οποία έχουν αποδεικτική αξία και υπόκεινται στους ίδιους κανόνες αξιολόγησης με αυτούς που εφαρμόζονται στις διοικητικές ή δικαστικές διαδικασίες του κράτους μέλους στο οποίο η χρησιμοποίησή τους κρίνεται αναγκαία (8). |
| --- | --- |

—

Οι έρευνες της OLAF πρέπει να διεξάγονται σύμφωνα με την αρχή της νομιμότητας, τα συμπεράσματά τους πρέπει να βασίζονται αποκλειστικά σε στοιχεία τα οποία έχουν αποδεικτική αξία και υπόκεινται στους ίδιους κανόνες αξιολόγησης με αυτούς που εφαρμόζονται στις διοικητικές ή δικαστικές διαδικασίες του κράτους μέλους στο οποίο η χρησιμοποίησή τους κρίνεται αναγκαία (8).

| — | Το τροποποιημένο κείμενο του κανονισμού της OLAF έχει ενσωματώσει αυτές τις αρχές στο άρθρο 12 παράγραφος 5β μέσω της προαναφερθείσας «εσωτερικής συμβουλευτικής και ελεγκτικής διαδικασίας που περιλαμβάνει έλεγχο νομιμότητας ο οποίος αφορά, μεταξύ άλλων, την τήρηση της εθνικής νομοθεσίας του κράτους μέλους» την οποία θα θέσει σε εφαρμογή ο ΓΔ της OLAF. |
| --- | --- |

—

Το τροποποιημένο κείμενο του κανονισμού της OLAF έχει ενσωματώσει αυτές τις αρχές στο άρθρο 12 παράγραφος 5β μέσω της προαναφερθείσας «εσωτερικής συμβουλευτικής και ελεγκτικής διαδικασίας που περιλαμβάνει έλεγχο νομιμότητας ο οποίος αφορά, μεταξύ άλλων, την τήρηση της εθνικής νομοθεσίας του κράτους μέλους» την οποία θα θέσει σε εφαρμογή ο ΓΔ της OLAF.

| — | Αυτή η εσωτερική διαδικασία έχει αναπτυχθεί στις ISIP όσον αφορά τον έλεγχο νομιμότητας των ερευνητικών δραστηριοτήτων, αλλά δεν υπάρχει καμία αναφορά στην τήρηση της εθνικής νομοθεσίας του κράτους μέλους. Συγκεκριμένα, το άρθρο 12 παράγραφος 2 των ISIP αναφέρει ότι η διοικητική μονάδα επιλογής και ελέγχου των ερευνών «πρέπει να ελέγχει τη

  νομιμότητα της προτεινόμενης ερευνητικής δραστηριότητας

  και μπορεί επίσης να εξετάζει την αναγκαιότητα διεξαγωγής της εν λόγω ερευνητικής δραστηριότητας. Πρέπει να υποβάλει γνώμη στον ΓΔ». |
| --- | --- |

—

Αυτή η εσωτερική διαδικασία έχει αναπτυχθεί στις ISIP όσον αφορά τον έλεγχο νομιμότητας των ερευνητικών δραστηριοτήτων, αλλά δεν υπάρχει καμία αναφορά στην τήρηση της εθνικής νομοθεσίας του κράτους μέλους. Συγκεκριμένα, το άρθρο 12 παράγραφος 2 των ISIP αναφέρει ότι η διοικητική μονάδα επιλογής και ελέγχου των ερευνών «πρέπει να ελέγχει τη

  νομιμότητα της προτεινόμενης ερευνητικής δραστηριότητας

  και μπορεί επίσης να εξετάζει την αναγκαιότητα διεξαγωγής της εν λόγω ερευνητικής δραστηριότητας. Πρέπει να υποβάλει γνώμη στον ΓΔ».

Η ΕΕπ εκφράζει ανησυχίες για τις ελλείψεις εκ μέρους της OLAF στον τομέατου ελέγχου της νομιμότητας. Έχουν εντοπιστεί ανεπάρκειες τόσο όσοναφορά τον χαρακτηρισμό της έρευνας και όσον αφορά την ακρίβεια τωννομικών βάσεων που αναφέρονται για την εκτέλεση ορισμένων δραστηριοτήτωνέρευνας, ιδίως στον τομέα των επιτόπιων ελέγχων, συνεντεύξεων τωνεμπλεκόμενων προσώπων και των αιτήσεων προς τις εθνικές αρχές των κρατώνμελών για τη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων.

Η ΕΕπ επισημαίνει επίσης με ανησυχία ότι η OLAF φαίνεται να μην έχειελέγξει τον τρόπο συλλογής αποδεικτικών στοιχείων σύμφωνα με τουςεθνικούς κανόνες, όταν η δραστηριότητα έρευνας σε εθνικό επίπεδοπραγματοποιείται με αίτηση της OLAF και αφορά μέτρα τα οποία θαμπορούσαν να έχουν επίπτωση στα θεμελιώδη δικαιώματα. Αυτό έχειιδιαίτερη σημασία όταν τα στοιχεία που συλλέγονται κατά την έρευνα δενχρησιμοποιούνται μόνο ως βάση για τη διαβίβαση των πορισμάτων τηςυπόθεσης στις εθνικές δικαστικές αρχές αλλά και λόγοι για τις συστάσειςτης OLAF προς τα θεσμικά όργανα της ΕΕ τα οποία αφορά μια εσωτερικήέρευνα.

Η ΕΕπ θεωρεί ότι η συμμόρφωση με τους κανόνες για τη συλλογή αποδεικτικώνστοιχείων σε εθνικό επίπεδο στο πλαίσιο του Χάρτη των ΘεμελιωδώνΔικαιωμάτων της ΕΕ απαιτεί να διεξάγει η OLAF εκ των προτέρων έλεγχονομιμότητας και εκφράζει την ικανοποίησή της για τη σχετική νέα αναφοράπου υπάρχει στο αναθεωρημένο κείμενο του κανονισμού.

Είναι σημαντικό να υπογραμμιστεί ότι οι νομικές απαιτήσεις πουθεσπίζονται στο αναθεωρημένο κείμενο του κανονισμού πρέπει επίσης ναενσωματωθούν και να αναπτυχθούν στις οδηγίες που εξέδωσε ο ΓΔ στοπροσωπικό της OLAF σχετικά με τις διαδικασίες έρευνας.

4.   Έναρξη των ερευνών: Οι προτεραιότητες πολιτικής και η έννοια «επαρκείς υπόνοιες»

Άρθρο 5 παράγραφοι 1, 5 και 6 και άρθρο 12 παράγραφος 4 του τροποποιημένου κειμένου και άρθρο 5 παράγραφος 4 των ISIP

| — | Το τροποποιημένο κείμενο του κανονισμού ενισχύει την υπεροχή της αρχής της σκοπιμότητας στην έναρξη των ερευνών (άρθρο 5 παράγραφος 1). Εντούτοις, δεν θεσπίζει συνακόλουθο καθήκον του ΓΔ να ενημερώνει τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών ή το εμπλεκόμενο θεσμικό όργανο όταν αποφασίζει να μην αρχίσει έρευνα (άρθρο 5 παράγραφοι 5 και 6, «ο ΓΔ ...

  μπορεί

  χωρίς καθυστέρηση να αποστέλλει κάθε σχετική πληροφορία ...»). Η ΕΕπ έχει επισημάνει ότι, σύμφωνα με το τροποποιημένο κείμενο του κανονισμού, η απόφαση του ΓΔ να μην κινήσει διαδικασία έρευνας «λαμβάνει υπόψη» μεταξύ άλλων τις προτεραιότητες της πολιτικής ερευνών (IPP) που έχουν θεσπιστεί και δημοσιευθεί (9). |
| --- | --- |

—

Το τροποποιημένο κείμενο του κανονισμού ενισχύει την υπεροχή της αρχής της σκοπιμότητας στην έναρξη των ερευνών (άρθρο 5 παράγραφος 1). Εντούτοις, δεν θεσπίζει συνακόλουθο καθήκον του ΓΔ να ενημερώνει τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών ή το εμπλεκόμενο θεσμικό όργανο όταν αποφασίζει να μην αρχίσει έρευνα (άρθρο 5 παράγραφοι 5 και 6, «ο ΓΔ ...

  μπορεί

  χωρίς καθυστέρηση να αποστέλλει κάθε σχετική πληροφορία ...»). Η ΕΕπ έχει επισημάνει ότι, σύμφωνα με το τροποποιημένο κείμενο του κανονισμού, η απόφαση του ΓΔ να μην κινήσει διαδικασία έρευνας «λαμβάνει υπόψη» μεταξύ άλλων τις προτεραιότητες της πολιτικής ερευνών (IPP) που έχουν θεσπιστεί και δημοσιευθεί (9).

| — | Το τροποποιημένο κείμενο του κανονισμού αναφέρει ότι ο ΓΔ μπορεί να αρχίσει μια έρευνα όταν υπάρχουν «επαρκείς υπόνοιες». Δεν αναλύει διεξοδικότερα τη σημασία αυτής της έννοιας. Η υφιστάμενη νομολογία των Ευρωπαϊκών Δικαστηρίων έχει ορίσει την «επαρκώς σοβαρή υπόνοια» ως προϋπόθεση για την έναρξη μιας έρευνας (10). Έχει οριστεί προθεσμία δύο μηνών για τον ΓΔ να αποφασίσει αν θα κινήσει ή όχι μια διαδικασία έρευνας. |
| --- | --- |

—

Το τροποποιημένο κείμενο του κανονισμού αναφέρει ότι ο ΓΔ μπορεί να αρχίσει μια έρευνα όταν υπάρχουν «επαρκείς υπόνοιες». Δεν αναλύει διεξοδικότερα τη σημασία αυτής της έννοιας. Η υφιστάμενη νομολογία των Ευρωπαϊκών Δικαστηρίων έχει ορίσει την «επαρκώς σοβαρή υπόνοια» ως προϋπόθεση για την έναρξη μιας έρευνας (10). Έχει οριστεί προθεσμία δύο μηνών για τον ΓΔ να αποφασίσει αν θα κινήσει ή όχι μια διαδικασία έρευνας.

Ο καθορισμός από τον ΓΔ υψηλών χρηματικών ποσών ως ορίων που πρέπει ναλαμβάνονται υπόψη από την OLAF πριν από την έναρξη μιας έρευνας σεδιάφορους τομείς και η δυνατότητα του ΓΔ να μην κινεί διαδικασία έρευναςακόμη και αν υπάρχει «επαρκής υπόνοια» χωρίς την παράλληλη υποχρέωση του ΓΔ ναενημερώνει τις αρμόδιες αρχές των θεσμικών οργάνων όταν αποφασίζει ναμην κινήσει μια διαδικασία έρευνας, ενέχει κινδύνους να δημιουργηθούντομείς ατιμωρησίας.

Επιπλέον, με βάση την εμπειρία της στον τομέα της παρακολούθησης, η ΕΕπθεωρεί ότι η OLAF δεν έχει πραγματοποιήσει πάντοτε σοβαρή εκτίμηση τωνεισερχόμενων πληροφοριών σε σχέση με την έννοια της επαρκώς σοβαρήςυπόνοιας. Κατά την άποψη της ΕΕπ, η εκτίμηση αυτή έχει καθοριστικήσημασία για τη διασφάλιση και την εδραίωση της ανεξαρτησίας της OLAFέναντι των θεσμικών και άλλων οργάνων, υπηρεσιών και οργανισμών της ΕΕκαι των κυβερνήσεων, όταν η αναφορά υποβάλλεται από κάποια απόαυτές.

5.   Η άμεση συμμετοχή του ΓΔ της OLAF στην άσκηση ερευνητικών δραστηριοτήτων

Άρθρο 6 παράγραφος 1 και αιτιολογικές σκέψεις 18 και 19 του τροποποιημένου κειμένου του κανονισμού

Με βάση τον ισχύοντα κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1073/1999, ο Γενικός Διευθυντής κατευθύνει τη διενέργεια των ερευνών. Καταρχήν, η προσέγγιση αυτή διατηρείται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 του τροποποιημένου κειμένου του κανονισμού («Οι έρευνες διεξάγονται υπό τη διεύθυνσή του από το προσωπικό της υπηρεσίας που ορίζεται από αυτόν») και τονίζεται στην αιτιολογική σκέψη 19 («το προσωπικό της υπηρεσίας πρέπει να διεξάγει τις έρευνες σύμφωνα με τις οδηγίες για τις διαδικασίες έρευνας και βάσει ατομικών οδηγιών που παρέχει ο Γενικός Διευθυντής σε συγκεκριμένες υποθέσεις»).

Με βάση την εμπειρία της από την παρακολούθηση, η ΕΕπ εκφράζει ανησυχίεςόσον αφορά την άμεση συμμετοχή του ΓΔ της OLAF σε ορισμένα ερευνητικάκαθήκοντα, μεταξύ άλλων σε συνεντεύξεις μαρτύρων.

Το ζήτημα του αν ο ΓΔ μπορεί να συμμετέχει αυτοπροσώπως άμεσα στην άσκησηερευνητικών καθηκόντων είναι σημαντικό, διότι μπορεί να έχει αντίκτυποστον σεβασμό της αρχής της αμεροληψίας σε εσωτερικές έρευνες.Συγκεκριμένα, το άρθρο 90α του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασηςαναφέρει ότι κάθε πρόσωπο στο οποίο εφαρμόζεται ο κανονισμός υπηρεσιακήςκατάστασης μπορεί να υποβάλει στον Διευθυντή της OLAF καταγγελία γιαπράξη που επηρεάζει δυσμενώς τον ίδιο σε σχέση με έρευνες της OLAF (11)
   (12).

Η ΕΕπ επισημαίνει ότι η νομολογία παρέχει διασταλτικό ορισμό της έννοιαςτης σύγκρουσης συμφερόντων ... Για να αποτραπεί ο κίνδυνος καταστάσεων πουέχουν ως αποτέλεσμα δυνητική σύγκρουση συμφερόντων η οποία θα μπορούσενα θέσει σε κίνδυνο τον έλεγχο των ενεργειών της OLAF, η ΕΕπ θεωρεί ότιείναι σημαντικό είτε να υπάρξει σαφής κανόνας στο τροποποιημένο κείμενοτου κανονισμού ή να θεσπιστεί εναλλακτική διαδικασία καταγγελιών σεπερίπτωση της άμεσης συμμετοχής του Γενικού Διευθυντή στη διενέργεια τηςέρευνας.

6.   Χαρακτηρισμός της έρευνας: εξωτερικές και εσωτερικές έρευνες

Άρθρο 6 και αιτιολογική σκέψη 21 του τροποποιημένου κειμένου του κανονισμού, άρθρο 11 παράγραφος 4 και άρθρο 12 παράγραφος 3 των ISIP

| — | Βάσει του ισχύοντος κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999, οι διεξαγόμενες από την OLAF έρευνες συνίστανται σε εξωτερικές έρευνες (άρθρο 3) δηλ. σε παρεμβάσεις εκτός των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, και σε εσωτερικές έρευνες (άρθρο 4), δηλ. σε έρευνες που διενεργούνται στο εσωτερικό αυτών των οργάνων. Οι διαδικαστικοί κανόνες και εγγυήσεις διαφέρουν ανάλογα με τον χαρακτήρα της έρευνας. |
| --- | --- |

—

Βάσει του ισχύοντος κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999, οι διεξαγόμενες από την OLAF έρευνες συνίστανται σε εξωτερικές έρευνες (άρθρο 3) δηλ. σε παρεμβάσεις εκτός των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, και σε εσωτερικές έρευνες (άρθρο 4), δηλ. σε έρευνες που διενεργούνται στο εσωτερικό αυτών των οργάνων. Οι διαδικαστικοί κανόνες και εγγυήσεις διαφέρουν ανάλογα με τον χαρακτήρα της έρευνας.

| — | Το τροποποιημένο κείμενο του κανονισμού έχει περιλάβει μια νέα δυνατότητα να συνδυάζει η OLAF στοιχεία εξωτερικής και εσωτερικής έρευνας σε μία μόνο έρευνα και να εφαρμόζει τις διατάξεις των άρθρων 3 και 4 αντίστοιχα. |
| --- | --- |

—

Το τροποποιημένο κείμενο του κανονισμού έχει περιλάβει μια νέα δυνατότητα να συνδυάζει η OLAF στοιχεία εξωτερικής και εσωτερικής έρευνας σε μία μόνο έρευνα και να εφαρμόζει τις διατάξεις των άρθρων 3 και 4 αντίστοιχα.

| — | Οι ISIP έχουν προβλέψει αυτή τη δυνατότητα στο άρθρο 11 και έχουν επίσης εισάγει μια νέα διαδικασία που «επεκτείνει» το πεδίο της έρευνας (13)· προβλέφθηκε επίσης «έλεγχος νομιμότητας» πριν από την εν λόγω επέκταση (άρθρο 12 παράγραφος 3). |
| --- | --- |

—

Οι ISIP έχουν προβλέψει αυτή τη δυνατότητα στο άρθρο 11 και έχουν επίσης εισάγει μια νέα διαδικασία που «επεκτείνει» το πεδίο της έρευνας (13)· προβλέφθηκε επίσης «έλεγχος νομιμότητας» πριν από την εν λόγω επέκταση (άρθρο 12 παράγραφος 3).

Από την πρακτική της στον τομέα της παρακολούθησης, η ΕΕπ έχει εντοπίσειελλείψεις στην εφαρμογή αυτής της νέας διαδικασίας, ιδίως όσον αφορά τηνεπέκταση του πεδίου των ερευνών που προστέθηκε στις ISIP. Δεν είναισαφής στην ΕΕπ ο τρόπος κατάταξης των ερευνών σε κατηγορίες από την OLAF(εσωτερικές και/ή εξωτερικές). Κατά την άποψη της ΕΕπ, η εφαρμογήδιατάξεων που αφορούν κάθε κατηγορία έχει δημιουργήσει σύγχυση όσοναφορά τις εφαρμοστέες νομικές βάσεις και την ακρίβεια των ερευνητικώνδραστηριοτήτων τις οποίες μπορεί να διεξάγει η OLAF, ιδίως στον τομέατων επιτόπιων ελέγχων και επιθεωρήσεων και συνεντεύξεων προσώπων ωςεμπλεκόμενων προσώπων.

Η ΕΕπ θεωρεί ότι η νέα δυνατότητα συνδυασμού σε μία μόνον έρευναστοιχείων τόσο εσωτερικών όσο και εξωτερικών ερευνών δεν θα απαλλάξειτην OLAF στο μέλλον από το να διεξάγει σωστή εκτίμηση αν υπάρχουνεπαρκείς υπόνοιες για να μεταβάλει τον χαρακτήρα της έρευνας. Η ΕΕπθεωρεί ότι απαιτείται περαιτέρω διευκρίνηση του τροποποιημένου κειμένουτου κανονισμού γι' αυτό τον ευαίσθητο τομέα, δεδομένου ότι οι εξουσίεςκαι οι υποχρεώσεις της OLAF διαφέρουν στις δύο κατηγορίες των εσωτερικώνκαι εξωτερικών ερευνών.

7.   Η διαδικασία καταγγελιών κατά ενεργειών της OLAF

Άρθρο 12 παράγραφος 5α και αιτιολογική σκέψη 47 του τροποποιημένου κειμένου και άρθρο 23 των ISIP

| — | Το τροποποιημένο κείμενο του κανονισμού δεν ορίζει ειδική διαδικασία για την υποβολή καταγγελιών από πρόσωπα τα οποία αφορούν έρευνες της OLAF, αλλά εξουσιοδοτεί τον ΓΔ «να θέσει σε εφαρμογή εσωτερική συμβουλευτική και ελεγκτική διαδικασία, περιλαμβανομένου ελέγχου νομιμότητας, όσον αφορά, μεταξύ άλλων, τον σεβασμό των διαδικαστικών εγγυήσεων και θεμελιωδών δικαιωμάτων των εμπλεκόμενων προσώπων ....».
  Με την εισαγωγή των ISIP (άρθρο 23), ο ΓΔ αντικατέστησε το σύστημα «Εσωτερικός έλεγχος — Γενικός Διευθυντής» που εγκρίθηκε με το εγχειρίδιο — επιχειρησιακές διαδικασίες της OLAF, του Δεκεμβρίου του 2009 (14). Αυτό το νέο σύστημα όσον αφορά «καταγγελίες σχετικά με τη μη τήρηση των διαδικαστικών εγγυήσεων» προβλέπει τον διορισμό από τον ΓΔ ενός μέλους του προσωπικού της OLAF που δεν είναι εμπλεκόμενο στην έρευνα να εξετάσει το αίτημα ενός φυσικού προσώπου το οποίο αφορά μια έρευνα για άσκηση ελέγχου στον τρόπο χειρισμού από την OLAF των διαδικαστικών εγγυήσεών του. Το πρόσωπο στο οποίο ανατίθεται ο έλεγχος πρέπει να ενεργεί ανεξάρτητα κατά την εξέταση της καταγγελίας και να αναφέρει τα συμπεράσματά του στον ΓΔ ο οποίος μπορεί να λάβει τα αναγκαία μέτρα για ενδεχόμενη μη τήρηση των διαδικαστικών εγγυήσεων και ενημερώνει τον καταγγέλλοντα. |
| --- | --- |

—

Το τροποποιημένο κείμενο του κανονισμού δεν ορίζει ειδική διαδικασία για την υποβολή καταγγελιών από πρόσωπα τα οποία αφορούν έρευνες της OLAF, αλλά εξουσιοδοτεί τον ΓΔ «να θέσει σε εφαρμογή εσωτερική συμβουλευτική και ελεγκτική διαδικασία, περιλαμβανομένου ελέγχου νομιμότητας, όσον αφορά, μεταξύ άλλων, τον σεβασμό των διαδικαστικών εγγυήσεων και θεμελιωδών δικαιωμάτων των εμπλεκόμενων προσώπων ....».

Με την εισαγωγή των ISIP (άρθρο 23), ο ΓΔ αντικατέστησε το σύστημα «Εσωτερικός έλεγχος — Γενικός Διευθυντής» που εγκρίθηκε με το εγχειρίδιο — επιχειρησιακές διαδικασίες της OLAF, του Δεκεμβρίου του 2009 (14). Αυτό το νέο σύστημα όσον αφορά «καταγγελίες σχετικά με τη μη τήρηση των διαδικαστικών εγγυήσεων» προβλέπει τον διορισμό από τον ΓΔ ενός μέλους του προσωπικού της OLAF που δεν είναι εμπλεκόμενο στην έρευνα να εξετάσει το αίτημα ενός φυσικού προσώπου το οποίο αφορά μια έρευνα για άσκηση ελέγχου στον τρόπο χειρισμού από την OLAF των διαδικαστικών εγγυήσεών του. Το πρόσωπο στο οποίο ανατίθεται ο έλεγχος πρέπει να ενεργεί ανεξάρτητα κατά την εξέταση της καταγγελίας και να αναφέρει τα συμπεράσματά του στον ΓΔ ο οποίος μπορεί να λάβει τα αναγκαία μέτρα για ενδεχόμενη μη τήρηση των διαδικαστικών εγγυήσεων και ενημερώνει τον καταγγέλλοντα.

| — | Η ΕΕπ επισημαίνει τον κίνδυνο κάθε μελλοντικής τροποποίησης των ISIP από την OLAF, γεγονός που θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα την υιοθέτηση διαφορετικής διαδικασίας για τον χειρισμό καταγγελιών. |
| --- | --- |

—

Η ΕΕπ επισημαίνει τον κίνδυνο κάθε μελλοντικής τροποποίησης των ISIP από την OLAF, γεγονός που θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα την υιοθέτηση διαφορετικής διαδικασίας για τον χειρισμό καταγγελιών.

Η ΕΕπ θεωρεί ότι η έλλειψη ενός σαφώς νομικά προσδιορισμένου εσωτερικούσυστήματος στο τροποποιημένο κείμενο του κανονισμού για τον χειρισμό τωνκαταγγελιών σε βάρος ερευνών της OLAF μπορεί να δημιουργήσει ανασφάλειαδικαίου και να είναι επιζήμιο για την τήρηση μιας ενιαίας στάσηςαπέναντι στα πρόσωπα που εμπλέκονται σε έρευνες της OLAF. Πρέπει νααποφευχθεί ο κίνδυνος ύπαρξης διαφορετικών εσωτερικών συστημάτων για τονχειρισμό καταγγελιών σε διαφορετικές περιόδους ενός ενιαίου κύκλου ζωήςτων ερευνών.

Η ΕΕπ έχει λάβει διάφορες καταγγελίες από φυσικά πρόσωπα όσον αφοράσυγκεκριμένες έρευνες της OLAF. Η ΕΕπ έχει εξετάσει επίσης τον τρόπο μετον οποίο η OLAF έχει χειριστεί ατομικές καταγγελίες. Για λόγουςασφάλειας δικαίου, θα πρέπει να εξεταστεί σοβαρά η δυνατότητα ναενταχθούν στο τροποποιημένο κείμενο του κανονισμού σαφείς διατάξεις γι'αυτό το ζήτημα.

Η ΕΕπ θεωρεί ότι θα πρέπει πάντοτε να ενημερώνεται για τις καταγγελίεςπου λαμβάνει η OLAF οι οποίες αφορούν θεμελιώδη δικαιώματα καιδιαδικαστικές εγγυήσεις, ώστε να είναι σε θέση να ασκεί τα καθήκονταπαρακολούθησης.

---

(1)  Βλ. άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999.

(2)  Άρθρο 11 παράγραφος 5 «Η μονάδα έρευνας συλλέγει αποδεικτικά στοιχεία χρησιμοποιώντας, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα μέσα: α) συλλέγοντας έγγραφα και πληροφορίας σε οποιοδήποτε μορφότυπο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αποδεικτικό στοιχείο, β) συλλέγοντας αποδεικτικά στοιχεία στο πλαίσιο των επιχειρησιακών συσκέψεων, γ) λαμβάνοντας καταθέσεις από οποιοδήποτε πρόσωπο είναι σε θέση να παράσχει σχετικές πληροφορίες, δ) πραγματοποιώντας αποστολές διαπίστωσης πραγματικών περιστατικών στα κράτη μέλη, ε) λαμβάνοντας δείγματα για επιστημονική εξέταση, στ) διεξάγοντας συνεντεύξεις με εμπλεκόμενα πρόσωπα ή μάρτυρες [κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1073/1999], ζ) διενεργώντας ελέγχους εγκαταστάσεων [κανονισμός (ΕΚ) αριθ 1093/1999], η) διενεργώντας επιτόπιους ελέγχους [κανονισμός (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου], θ) διενεργώντας εγκληματολογικές έρευνες, ι) διενεργώντας ερευνητικές αποστολές σε τρίτες χώρες, ια) διενεργώντας ελέγχους και επιθεωρήσεις με τους όρους που ορίζονται στους τομεακούς κανόνες». Άρθρο 11 παράγραφος 6 «α) συνεντεύξεις με τα εμπλεκόμενα πρόσωπα· β) επιθεώρηση εγκαταστάσεων· γ) επιτόπιοι έλεγχοι· δ) εγκληματολογικές έρευνες· ε) έλεγχοι και επιθεωρήσεις βάσει τομεακών κανόνων».

(3)  A. κατά Γαλλίας, υπόθεση 14838/89. Βλ. επίσης Malone κατάΗνωμένου Βασιλείου· Kopp κατά Switzerland, P .G. και J.H. κατάΗνωμένου Βασιλείου· Liberty και λοιποί κατά Ηνωμένου Βασιλείου,Kruslin κατά Γαλλίας και Huvig κατά Γαλλίας, Halford κατάΗνωμένου Βασιλείου, Amann κατά Ελβετίας.

(4)  Το άρθρο 2 παράγραφος 1 της απόφασης 1999/352/ΕΚ, ΕΚΑΧ, Ευρατόμ για την ίδρυση της OLAF προβλέπει ότι, για τους σκοπούς των ερευνών, η υπηρεσία ασκεί τις εξουσίες που της αναθέτει ο κοινοτικός νομοθέτης, με την επιφύλαξη των περιορισμών και όρων που ορίζουν οι Συνθήκες. Βλ. επίσης 10η αιτιολογική σκέψη του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999. Η απαίτηση αυτή αναλήφθηκε, επίσης από το Δικαστήριο στην υπόθεση C-11/00, Επιτροπή κατά ΕΚΤ της 10ης Ιουλίου 2003, σκέψη 139.

(5)  Άρθρο 11 παράγραφος 6 των ISIP: οι ερευνητικές δραστηριότητες που απαριθμούνται είναι οι ακόλουθες: συνεντεύξεις με εμπλεκόμενα πρόσωπα, επιθεωρήσεις εγκαταστάσεων, επιτόπιοι έλεγχοι, εγκληματολογικές έρευνες και έλεγχοι και επιθεωρήσεις που υπόκεινται σε τομεακούς κανόνες.

(6)  Διάταξη του Πρωτοδικείου της 18ης Δεκεμβρίου2003 στην υπόθεση T-215/02 Gómez-Reino κατάΕπιτροπής, σκέψη 65. Βλ. επίσης σκέψη 31 της διάταξης της 9ης Ιουνίου 2004 στην υπόθεση T-96/03Camós-Grau κατά Επιτροπής, στην οποία το Πρωτοδικείο όρισε ότι,αν και μέτρα καθαρά προπαρασκευαστικού χαρακτήρα μπορεί να μηνυπόκεινται τα ίδια σε προσφυγή ακύρωσης, κάθε νομικό ελάττωμαπου τα επηρεάζει μπορεί να υπόκειται σε διαδικασίες κατά τουτελικού μέτρου του οποίου συνιστούν προπαρασκευαστικόστάδιο.

(7)  Υπόθεση T-48/05, Yves Franchet και Daniel Byk κατά Επιτροπής.

(8)  Αιτιολογική σκέψη 10 και άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999.

(9)  «Προτεραιότητες πολιτικής ερευνών της OLAF για το 2012, δημοσιονομική επίπτωση»: Στον τομέα των τελωνείων, η πιθανή δημοσιονομική επίπτωση υπερβαίνει το 1 εκατ. ευρώ (εκτιμώμενη παράνομη μείωση των πόρων). Στους τομείς της γεωργίας ή πιθανή δημοσιονομική επίπτωση που υπερβαίνει τις 100 000 ευρώ για το Sapard και τις 250 000 για τη γεωργία (εκτιμώμενη αχρεώστητη είσπραξη ή παρακράτηση πόρων). Στον τομέα των διαρθρωτικών ταμείων ανέρχεται σε 500 000 ευρώ στο Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής και σε ένα 1 εκατ. ευρώ στο ΕΤΠΑ (εκτιμώμενη αχρεώστητη είσπραξη ή παρακράτηση πόρων)· την εξωτερική βοήθεια και στους τομείς δαπανών που υπόκεινται σε κεντρική διαχείριση 50 000 ευρώ (εκτιμώμενη αχρεώστητη είσπραξη ή παρακράτηση πόρων) και στον τομέα προσωπικού της ΕΕ 10 000 (εκτιμώμενη αχρεώστητη είσπραξη ή παρακράτηση πόρων).

(10)  Υποθέσεις C-15/00 Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και C-11/00 Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας .

(11)  Το άρθρο 90α του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης αναφέρει ότι:«Κάθεπρόσωπο που υπόκειται στον παρόντα κανονισμό υπηρεσιακήςκατάστασης δύναται να υποβάλει, στον διευθυντή της OLAF αίτησηκατά την έννοια του άρθρου 90, παράγραφος 1, με την οποία να τονκαλεί να λάβει απόφαση περί αυτού σχετική με έρευνα της OLAF.Δύναται επίσης να υποβάλει στον διευθυντή της OLAF, αίτημα, κατάτην έννοια του άρθρου 90, παράγραφος 2, κατά πράξεως σχετικής μεέρευνα της OLAF, η οποία επηρεάζει αρνητικά τα συμφέροντάτου».

(12)  Άρθρο 23.1 των ISIP αναφέρει ότι κάθε «φυσικό πρόσωπο που το αφοράμια έρευνα»μπορεί να ζητήσει επανεξέταση του χειρισμού των διαδικαστικώνεγγυήσεων του και διαδικασία ελέγχου από οποιοδήποτε μέλος τουπροσωπικού της OLAF που δεν συνδέεται με την έρευνα την οποίαόρισε ο ΓΔ.

(13)  Άρθρο 12 παράγραφος 3 των ISIP.

(14)  Εσωτερικός έλεγχος — Γενικός Διευθυντής OLAF Εγχειρίδιο — Επιχειρησιακές διαδικασίες (5.1.6.1). Η OLAF εφαρμόζει υψηλά πρότυπα ηθικής δεοντολογίας. Όλα τα εμπλεκόμενα πρόσωπα έχουν το δικαίωμα, σύμφωνα με το άρθρο 90α του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης και το άρθρο 14 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1073/1999 ανά πάσα στιγμή να υποβάλουν καταγγελία στον Γενικό Διευθυντή κατά πράξης που έχει δυσμενή επίπτωση σε αυτά και έχει διαπραχθεί από την υπηρεσία στο πλαίσιο έρευνας.

Ο Γενικός Διευθυντής διορίζει έναν υψηλόβαθμο υπάλληλο της OLAF, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα που διενεργήθηκε λόγω της καταγγελίας, να ενεργεί ως ανεξάρτητος εμπειρογνώμονας και να ελέγξει την καταγγελία («σύμβουλος ελεγκτής»). Ο Γενικός Διευθυντής θα ενημερώσει το ενδιαφερόμενο πρόσωπο για τα συμπεράσματα του ελέγχου και κάθε μέτρο που λαμβάνει να διορθωθεί η κατάσταση, ιδίως σε περιπτώσεις κατά τις οποίες η μη τήρηση των διαδικαστικών κανόνων και εγγυήσεων θα μπορούσε να έχει επίπτωση στο αποτέλεσμα των ερευνών. Η απάντηση πρέπει να αποστέλλεται άμεσα, ο σύμβουλος ελεγκτής πρέπει να έχει πρόσβαση σε όλα τα σχετικά έγγραφα και όλα τα μέλη του προσωπικού πρέπει να του παρέχουν πλήρη συνδρομή χωρίς καθυστέρηση και στη μορφή που τα ζητά. Κατά την επανεξέταση της υπόθεσης ο σύμβουλος ελεγκτής ενεργεί με πλήρη ανεξαρτησία. Δεν μπορεί ούτε να ζητήσει ούτε να λάβει οδηγίες από κανέναν εκτός από το γενικό διευθυντή της OLAF.

---